Αρκετοί είναι σήµερα αυτοί που αµφισβητούν έντονα το παραδοσιακό σύστηµα εκπαίδευσης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αρκετοί είναι σήµερα αυτοί που αµφισβητούν έντονα το παραδοσιακό σύστηµα εκπαίδευσης"

Transcript

1 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 37 ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ: ΚΥΡΙΑΡΧΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΓΝΩΡΙΣΜΑΤΑ Του Μάριου Στυλιανίδη Εισαγωγή Αρκετοί είναι σήµερα αυτοί που αµφισβητούν έντονα το παραδοσιακό σύστηµα εκπαίδευσης (Druker, 1994, Hammond, 2000), εκφράζοντας την άποψη ότι το σηµερινό σχολείο στηρίζεται περισσότερο στις ανάγκες και τις ιδιοµορφίες της µοντέρνας βιοµηχανικής κοινωνίας, όπως αυτή διαµορφώθηκε µετά το εύτερο Παγκόσµιο Πόλεµο, και ως τέτοιο δεν µπορεί να ανταποκριθεί πλέον στις ανάγκες της σηµερινής µετα-µοντέρνας κοινωνίας (Rubin & Linturi, 2001, Russell & Holkner, 2000). Ο προβληµατισµός αυτός για το παρόν και το µέλλον του σύγχρονου σχολείου, πέρα από την αναζήτηση καινούριων µοντέλων εκπαίδευσης, έδωσε ταυτόχρονα µια νέα ώθηση στην έρευνα για το µελλοντικό σχολείο, η οποία φέρνει συνεχώς στην επιφάνεια νέες ιδέες, τάσεις, πιθανά µελλοντικά γνωρίσµατα και εναλλακτικά σενάρια για το σχολείο του µέλλοντος (OECD, 2006). Άλλοι πάλι, αξιοποιώντας τα καινούρια δεδοµένα προχωρούν στην υλοποίηση ευφάνταστων σχεδίων που στοχεύουν στη δηµιουργία του σχολείου του µέλλοντος. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της εταιρείας Microsoft η οποία σε συνεργασία µε τις εκπαιδευτικές αρχές της πολιτείας της Φιλαδέλφειας δηµιούργησαν ένα τέτοιο σχολείο, φιλοδοξώντας να αποτελέσει πρότυπο µοντέλο εκπαίδευσης για ολόκληρο τον κόσµο (Microsoft, 2006). Το σχολείο αυτό µε τη χαρακτηριστική ονοµασία The School of the Future άρχισε τη λειτουργία του το Σεπτέµβριο του 2006, στοίχισε 63 εκατοµµύρια δολάρια και έχει ως βασικά χαρακτηριστικά το ριζικό επανασχεδιασµό του σχολικού χώρου, τη διαφοροποίηση των διδακτικών προσεγγίσεων ώστε να ικανοποιούνται οι ανάγκες όλων των µαθητών, και την πλήρη αξιοποίηση της τεχνολογίας (π.χ. δυνατότητες ασύρµατης επικοινωνίας σε όλο το κτίριο, έξυπνοι διαδραστικοί πίνακες κ.ά.). Προσανατολισµένη προς την κατεύθυνση της αναζήτησης του σχολείου του µέλλοντος και ενταγµένη στην ευρύτερη έρευνα για το µελλοντικό σχολείο ήταν και µια ερευνητική προσπάθεια που έγινε πρόσφατα στην Κύπρο, η πρώτη στο είδος της στον ελληνικό χώρο, για πρόγνωση της µελλοντικής πορείας και εξέλιξης του σύγχρονου σχολείου. Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου θα παρουσιάσουµε στη συνέχεια ένα µέρος του πιο πάνω ερευνητικού εγχειρήµατος που αναφέρεται στις προγνώσεις και τις εκτιµήσεις των ειδικών για τα σηµαντικότερα πιθανά και επιθυµητά χαρακτηριστικά του µελλοντικού κυπριακού σχολείου. Ο Μάριος Στυλιανίδης είναι ιδάκτορας Εκπαιδευτικής ιοίκησης, στο Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής Πανεπιστηµίου Κύπρου.

2 38 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH Η έρευνα για το µελλοντικό σχολείο Ηέρευνα για το σχολείο του µέλλοντος επικεντρώνεται σήµερα στην προσπάθεια για ε- ντοπισµό συγκεκριµένων µελλοντικών τάσεων και ανάπτυξη σεναρίων για το µελλοντικό σχολείο, µε βασικό στόχο να βοηθηθούν οι υπεύθυνοι να αναγνωρίσουν έγκαιρα τις πιθανές αλλαγές που θα συµβούν και να προετοιµάσουν ανάλογα το περιβάλλον (Fulmer & Sashkin, 1995). Τέτοια σενάρια για το µέλλον περιγράφονται από τους Chong & Leong (1998). Πρόκειται για τέσσερα εναλλακτικά σενάρια που οριοθετούν το σχολείο και την κοινωνία της Σιγκαπούρης το έτος 2030, και στηρίζονται σε οκτώ διαφορετικές έρευνες Delphi που έγιναν για το σκοπό αυτό. Στο πρώτο σενάριο επικρατεί το στοιχείο της δια βίου µάθησης που αναγκάζει το σχολείο να διαφοροποιηθεί και να προσφέρει ένα πλούσιο αναλυτικό πρόγραµµα αλλά και αυξηµένες ευκαιρίες για µάθηση, προετοιµάζοντας τόσο για τη δια βίου εκπαίδευση όσο και για τις συχνές αλλαγές επαγγέλµατος και καριέρας. Στο δεύτερο σενάριο κυριαρχεί το στοιχείο των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών µε τα σχολεία να γίνονται αποκλειστικά κέντρα ψηφιακού αλφαβητισµού. Το τρίτο σενάριο κυριαρχείται από την έννοια της δηµιουργικότητας και περιγράφει τα σχολεία ως κέντρα δηµιουργικής σκέψης, δεξιοτήτων επίλυσης προβληµάτων, αυτοµόρφωσης και πειραµατικής µάθησης µέσα σε συνθήκες προσοµοίωσης. Στο τελευταίο σενάριο κυριαρχεί η παγκοσµιοποίηση και παρατηρείται αυξηµένη εξαγωγή εµπειρογνωµοσύνης, δεξιοτήτων και γνώσης προς άλλες χώρες, µε ανάλογες µετακινήσεις του εργατικού δυναµικού, ενώ στην εκπαίδευση δίνεται έµφαση στην καλλιέργεια των αξιών της οικογένειας, των σωστών συνηθειών και του υγιεινού τρόπου ζωής. Ο Caldwell (2000) στη δική του έρευνα περιγράφει τρία πιθανά σενάρια για το µέλλον του δηµόσιου σχολείου µέσα στην επόµενη εικοσαετία, στηριζόµενος στις διαµορφούµενες τάσεις όπως αυτές έχουν εµφανιστεί στη διεθνή βιβλιογραφία. Το πρώτο από τα σενάρια αυτά προβλέπει µια µαζική φυγή προς τα ιδιωτικά σχολεία κυρίως από τη µεσαία τάξη, στην προσπάθεια των γονιών να εξασφαλίσουν καλύτερη εκπαίδευση για τα παιδιά τους, ενώ τα δηµόσια σχολεία λειτουργούν περισσότερο ως µια δικλίδα ασφαλείας για αυτούς που δεν έχουν την ευχέρεια να φοιτήσουν σε ιδιωτικά σχολεία. Το δεύτερο σενάριο προβλέπει την παρακµή του σχολείου ως θεσµού και την αντικατάστασή του από νέες δοµές και διευθετήσεις που διευκολύνουν τη δια βίου µάθηση µέσα στις τοπικές κοινότητες, όπως είναι το οικοσχολείο (home schooling). Αντίθετα, το τελευταίο σενάριο προβλέπει ότι το δηµόσιο σχολείο θα φτάσει σε υ- ψηλά επίπεδα προόδου, µε την κυβέρνηση να εγκαταλείπει σταδιακά το ρόλο του παροχέα εκπαίδευσης και να επικεντρώνεται περισσότερο στην εξεύρεση πόρων για στήριξη όλων των σχολείων, µε ένα όµως απαιτητικό σύστηµα λογοδοσίας. Ο Οργανισµός Οικονοµικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) σε µια πρόσφατη έκδοσή του µε το χαρακτηριστικό τίτλο What Schools for the Future (OECD, 2001) περιγράφει λεπτοµερώς έξι εναλλακτικά σενάρια για το σχολείο του µέλλοντος σε ένα χρονικό ορίζοντα χρόνων. Τα σενάρια αυτά ήταν το αποτέλεσµα του προγράµµατος Schooling for Tomorrow που ξεκίνησε το 1997 και ολοκληρώθηκε το 2001 µε τη συµµετοχή σ αυτό πολλών ειδικών και εµπειρογνωµόνων από αρκετές χώρες. Ο βασικός σκοπός ήταν να κατανοηθεί ο τρόπος µε τον οποίο τα σχολεία µπορούν να αναπτυχθούν στα χρόνια που έρχονται, καθώς και ο πιθανός ρόλος της εκπαιδευτικής πολιτικής στο να βοηθήσει στη διαµόρφωση ενός επιθυµητού µέλλοντος.

3 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 39 Τα σενάρια που προέκυψαν οµαδοποιούνται ανά δύο σε τρεις βασικές κατηγορίες. Τα δύο πρώτα (Γραφειοκρατία, Μοντέλο της αγοράς), συνιστούν ουσιαστικά µια εξέλιξη των σηµερινών σχολείων και τοποθετούνται κάτω από την κατηγορία: Επέκταση του σηµερινού status quo. Τα επόµενα δύο (Άνοιγµα στην κοινωνία, Σχολεία-οργανισµοί που µαθαίνουν) περιγράφουν την ουσιαστική ισχυροποίηση του σχολείου και την απόκτηση νέου δυναµισµού και ευρύτερης αναγνώρισης, συνθέτοντας µαζί την κατηγορία: Αναγέννηση του σχολείου. Τα δύο τελευταία σενάρια (Πολλαπλά δίκτυα µάθησης, Έξοδος-έλλειψη δασκάλων) οµαδοποιούνται κάτω από την κατηγορία: Παρακµή του σχολείου, και απεικονίζουν ένα µελλοντικό σχολείο παρακµής. Τα σενάρια όµως αυτά, όπως ξεκάθαρα αναφέρεται, δεν αποτελούν τελικές καταστάσεις για το µέλλον αλλά αρχικά σηµεία για συζήτηση και διάλογο, τα οποία θα πρέπει να ε- παναδιατυπωθούν στη βάση των πραγµατικοτήτων και των ιδιαιτεροτήτων που ισχύουν σε κάθε χώρα (OECD, 2001, σ.97). Μεθοδολογία Στην παρούσα έρευνα για την πρόγνωση του µέλλοντος της κυπριακής εκπαίδευσης αξιοποιήθηκε η τεχνική Delphi, η οποία χρησιµοποιείται ως προγνωστικό εργαλείο σε παρό- µοιας φύσης έρευνες (Bordeaux, 2001 Cabaniss, 2001 Carman, 1999 Uchida κ.ά, 1996). Βασικά χαρακτηριστικά της είναι η συγκρότηση µιας οµάδας ατόµων που θεωρούνται ειδήµονες στο θέµα που διερευνάται, η ανωνυµία των απαντήσεων που δίνονται, η επανάληψη των ερωτήσεων µέσα σε διάφορους γύρους και η συνεχής ανατροφοδότηση των συµµετεχόντων για τις επιλογές της οµάδας σε κάθε προηγούµενο γύρο (McCuskey, 2003), ώστε να επιτυγχάνεται σταδιακά η µεγαλύτερη δυνατή σύγκλιση στις απόψεις. Για τους σκοπούς της έρευνας αυτής είχε συσταθεί µια οµάδα 50 ειδικών µε σηµαντικές ε- µπειρίες στο χώρο της κυπριακής εκπαίδευσης αλλά και επιρροή στη διαµόρφωση της εκπαιδευτικής πολιτικής ή στη λήψη αποφάσεων. Στον πρώτο γύρο της έρευνας είχε επιδιωχθεί, µέσα από ατοµικές συνεντεύξεις και µε τη χρήση της τεχνικής της ιδεοθύελλας να παραχθούν συγκεκριµένες ιδέες και προβλέψεις για µελλοντικές αλλαγές και εξελίξεις στο κυπριακό σχολείο. Αυτές αποτέλεσαν τη βάση του ερωτηµατολογίου του δεύτερου γύρου, για να εκτιµηθεί από ό- λους ο βαθµός πιθανότητας να πραγµατοποιηθούν. Με βάση τα αποτελέσµατα και του γύρου αυτού ετοιµάστηκε το ερωτηµατολόγιο του τρίτου και τελευταίου γύρου της έρευνας, το οποίο συµπληρώθηκε από τους ειδικούς µέσω του διαδικτύου, µε τη βοήθεια ειδικού λογισµικού και χρήση κωδικών πρόσβασης. Σε αυτό συµπεριελήφθησαν οι επικρατέστερες δηλώσεις του προηγούµενου γύρου, ώστε οι συµµετέχοντες να έχουν την ευκαιρία να τις κρίνουν ξανά, έχοντας στη διάθεσή τους τόσο τις επιλογές της οµάδας (διάµεσος) όσο και τις δικές τους αρχικές ατοµικές επιλογές. Λόγω του µεγάλου αριθµού των δηλώσεων στο µέρος αυτό καταβλήθηκε συστηµατική προσπάθεια για περαιτέρω ανάλυση, σύνθεση και οµαδοποίησή τους, ανάλογα µε το περιεχόµενό τους και την ευρύτερη θεµατική στην οποία αναφερόταν η κάθε µια. Βασικό ρόλο στην προσπάθεια αυτή είχε µια τετραµελής οµάδα από τους συµµετέχοντες στην έρευνα, τα µέλη της οποίας κατάφεραν µέσα από µια συνεχή διαδικασία ανταλλαγής απόψεων να συµφωνήσουν στην οµαδοποίηση των δηλώσεωνπροβλέψεων σε 12 κατηγορίες, που συνιστούσαν ταυτόχρονα ισάριθµα γενικά χαρακτηριστικά του µελλοντικού κυπριακού σχολείου. Τόσο τα χαρακτηριστικά αυτά όσο και οι επιµέρους προβλέψεις για αλλαγές κρίθηκαν αναφορικά µε το βαθµό πιθανότητας και επιθυµίας να επαληθευτούν στο µέλλον.

4 40 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH Αποτελέσµατα - Συζήτηση Oβαθµός πιθανότητας και ο βαθµός επιθυµίας των 12 χαρακτηριστικών να καταστούν ένα από τα χαρακτηριστικά γνωρίσµατα του κυπριακού σχολείου µέχρι το 2020 φαίνονται στον επόµενο πίνακα. Πίνακας 1 Βαθµός πιθανότητας και επιθυµίας των 12 χαρακτηριστικών Κατηγορίες Προβλέψεων-Χαρακτηριστικά Πιθανότητα Επιθυµία Μελλοντικού Σχολείου X TA X TA Αύξηση της µαθητικής παραβατικότητας 3,83 * 0,78 1,15 * 0,36 Συµπόρευση µε το ευρωπαϊκό σχολείο 3,80 0,82 4,23 0,77 Έµφαση στην αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου 3,73 0,72 4,45 0,81 Σύγκλιση του σχολείου µε την κοινωνία της πληροφορίας 3,73 0,82 4,18 0,68 Έµφαση στη συνεχή επιµόρφωση των εκπαιδευτικών 3,70 0,76 4,80 0,41 Επιδράσεις από το χώρο της ελεύθερης οικονοµίας 3,56 0,84 3,18 1,14 Ανασχεδιασµός της λειτουργίας του σχολείου 3,40 0,67 4,38 0,81 Άνοιγµα του σχολείου στην κοινωνία των πολιτών 3,23 0,90 4,31 0,83 Ενίσχυση γραφειοκρατιστικών προσεγγίσεων 3,18 0,78 1,35 0,62 Ανοίγµατα του σχολείου στην τουρκοκυπρ. κοινότητα 3,13 0,79 3,98 1,19 Ανάδειξη του σχολείου σε οργανισµό που µαθαίνει 2,95 0,88 4,73 0,45 Αυτονοµία της σχολικής µονάδας 2,85 0,80 4,13 1,02 * Κλίµακα: 1=ελάχιστος βαθµός, 5=µέγιστος βαθµός Τα πιο πάνω χαρακτηριστικά µπορούν να οµαδοποιηθούν σε δύο οµάδες µε κριτήριο το βαθµό πιθανότητας και το βαθµό επιθυµίας που συγκέντρωσαν. Όσα συγκέντρωσαν µέσο όρο στο βαθµό επιθυµίας µεγαλύτερο από τη µέση τιµή της κλίµακας που χρησιµοποιήθηκε (κλί- µακα πέντε διαβαθµίσεων µε το 1 να σηµαίνει ελάχιστο βαθµό και το 5 µέγιστο βαθµό), δηλαδή µεγαλύτερο από την τιµή 3, σχηµατίζουν την οµάδα µε τα επιθυµητά χαρακτηριστικά, ενώ ε- κείνα που συγκέντρωσαν τέτοιες τιµές στο βαθµό πιθανότητας σχηµατίζουν την οµάδα µε τα πιθανά χαρακτηριστικά. Εκείνα που κατάφεραν κάτι τέτοιο και στο βαθµό επιθυµίας και στο βαθµό πιθανότητας αποτελούν την τοµή των δύο συνόλων-οµάδων, όπως παρουσιάζονται µε βέννεια διαγράµµατα στο επόµενο γράφηµα και συνεπώς θεωρούνται ότι είναι τόσο πιθανά ό- σο και επιθυµητά χαρακτηριστικά για το µελλοντικό κυπριακό σχολείο. Σύµφωνα µε το παρακάτω γράφηµα τα πιθανά και ταυτόχρονα επιθυµητά χαρακτηριστικά γνωρίσµατα του κυπριακού σχολείου αναφέρονται στη συµπόρευση µε το ευρωπαϊκό σχολείο, την έµφαση στη συνεχή αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου, τη σύγκλιση του σχολείου µε την κοινωνία της πληροφορίας, την έµφαση στη συνεχή επιµόρφωση των εκπαιδευτικών, τις επιδράσεις από το χώρο της ελεύθερης οικονοµίας, τον ανασχεδιασµό του σχολείου, το άνοιγµα στην κοινωνία των πολιτών και τα ανοίγµατα στην τουρκοκυπριακή κοινότητα. Τα οκτώ αυτά χαρακτηριστικά θα παρουσιαστούν πιο αναλυτικά στη συνέχεια.

5 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 41 Γράφηµα 1: Πιθανά και επιθυµητά χαρακτηριστικά του µελλοντικού κυπριακού σχολείου Σχολείο που µαθαίνει Aυτόνοµο σχολείο Eυρωπαϊκό σχολείο Συνεχής αξιολόγηση Nέες τεχνολογίες Συνεχής επιµόρφωση Mοντέλο της αγοράς Aνασχεδιασµός σχολείου Άνοιγµα στην κοινωνία Άνοιγµα σε Tουρκοκύπριους Mαθητική παραβατικότητα Γραφειοκρατία EΠIΘYMHTA XAPAKTHPIΣTIKA ΠIΘANA XAPAKTHPIΣTIKA Συµπόρευση µε το ευρωπαϊκό σχολείο Το χαρακτηριστικό αυτό σχετίζεται άµεσα µε το πρόσφατο ιστορικό γεγονός της ένταξης της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ίσως µάλιστα αυτή η συγκυρία να βοήθησε τους ειδικούς να δουν σε µεγαλύτερο βάθος και έκταση τις πιθανές µελλοντικές συνέπειες στο κυπριακό εκπαιδευτικό σύστηµα, ιδιαίτερα µέσα στις σηµερινές συνθήκες της παγκοσµιοποίησης (Cheng, 2000, Giddens, 1999) και της προοπτικές που διαγράφονται για την ευρωπαϊκή ενοποίηση, η οποία κατά το Μαραθεύτη (2002) συνιστά µια µορφή περιφερειακής παγκοσµιοποίησης. Οι επιµέρους προβλέψεις που σχετίζονται µε το πιο πάνω χαρακτηριστικό και συγκέντρωσαν ψηλό βαθµό πιθανότητας να πραγµατοποιηθούν είναι οι ακόλουθες: Πίνακας 2 Προβλέψεις που σχετίζονται µε το ευρωπαϊκό σχολείο Eπιµέρους Προβλέψεις Πιθανότητα Επιθυµία X TA X TA ιαµόρφωση κοινής ευρωπαϊκής εκπαιδευτικής πολιτικής για πολλά επιµέρους θέµατα 4,10 0,78 3,81 0,79 Σηµαντικές συνεργασίες µε ευρωπαϊκά σχολεία 4,08 0,86 4,28 0,74 Κοινοί δείκτες αξιολόγησης των ευρωπαϊκών συστηµάτων 3,95 0,81 3,97 0,97 εσµευτικοί ευρωπαϊκοί δείκτες για την αναλογία δασκάλων-µαθητών ανά τάξη 3,89 0,69 4,14 0,65 Έµφαση στα προγράµµατα που εµπεδώνουν το σεβασµό της ιδιαιτερότητας και διαφορετικότητας 3,89 1,11 4,44 0,69 Πιέσεις για σύγκλιση µε το ευρωπαϊκό σχολείο 3,75 0,93 3,57 1,12 εσµευτικοί ευρωπαϊκοί δείκτες για την αναλογία επιµέρους πόρων και δαπανών ανά µαθητή 3,71 0,84 3,92 0,91 Ευρωπαϊκά πρότυπα για την υλικοτεχνική υποδοµή 3,66 0,94 4,25 0,87

6 42 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH Οι πιο πάνω προβλέψεις δίνουν µια συνοπτική εικόνα αυτού που αναµένεται όσον αφορά τη συµπόρευση του κυπριακού µε το ευρωπαϊκό σχολείο. Εντύπωση πάντως προκαλεί η διαπίστωση ότι πολλές από αυτές αναφέρονται ακριβώς στο ενδεχόµενο καθορισµού κοινής ευρωπαϊκής εκπαιδευτικής πολιτικής και καθιέρωσης δεσµευτικών ευρωπαϊκών δεικτών στην εκπαίδευση. Βέβαια είναι γνωστό ότι σύµφωνα και µε τη συνθήκη του Άµστερνταµ υπάρχει εκ µέρους της ΕΕ η δέσµευση για πλήρη σεβασµό στην αρµοδιότητα των κρατών µελών όσον αφορά το περιεχόµενο της διδασκαλίας και την οργάνωση των εθνικών εκπαιδευτικών συστηµάτων (Ευρωπαϊκή Ένωση, 1997). Από την άλλη όµως κανένας δεν µπορεί να είναι σίγουρος ότι η συγκεκριµένη αυτή πολιτική θα συνεχίσει και στο µέλλον να παραµένει η ίδια. Εξάλλου, η προσπάθεια της ΕΕ για καθορισµό συγκεκριµένων δεικτών για αποτίµηση της ποιότητας της εκπαίδευσης στα διάφορα κράτη (European Commission, 2000) συνιστά από µόνη της µια προσπάθεια για καθορισµό κοινού µέτρου σύγκρισης και αξιολόγησης των εκπαιδευτικών συστη- µάτων σε εθνικό επίπεδο, που έµµεσα ωθεί σε ένα είδος σύγκλισης και συµπόρευσης των συστηµάτων αυτών σε συγκεκριµένους, τουλάχιστο προς το παρόν, τοµείς. Η µεγάλη σηµασία πάντως αυτής της κατηγορίας προβλέψεων έγκειται ακριβώς στο γεγονός ότι αναδεικνύει τον ευρωπαϊκό παράγοντα ως µια από τις δεσπόζουσες δυνάµεις που θα ε- πηρεάσει τη µελλοντική πορεία και εξέλιξη του κυπριακού σχολείου. Η πολύ µεγάλη επιθυµία βέβαια των ειδικών για συµπόρευση του κυπριακού µε το ευρωπαϊκό σχολείο δεν µπορεί να είναι άσχετη και µε τις προσδοκίες που αφορούν τη διοχέτευση στην Κύπρο της τεχνογνωσίας και εµπειρογνωµοσύνης που πιθανό να διαθέτει η ΕΕ σε θέµατα εκπαίδευσης, όπως διατυπώνεται και σε µια από τις πιο πάνω προβλέψεις. Συνεχής αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου Ηέµφαση στη συνεχή αξιολόγηση και αποτίµηση του εκπαιδευτικού έργου αποτελεί ακόµη ένα πιθανό και επιθυµητό χαρακτηριστικό του µελλοντικού σχολείου. Ήδη παρόµοιες έ- ρευνες στο εξωτερικό προβλέπουν ότι οι φορολογούµενοι θα είναι στο µέλλον πιο απαιτητικοί σε θέµατα που σχετίζονται µε την εκπαίδευση των παιδιών τους (Friebel, 1999), ενώ είναι γενικά παραδεκτό ότι η κοινωνία απαιτεί πλέον να γνωρίζει µε ποιό τρόπο αξιοποιούνται τα κονδύλια που διατίθενται για τη δηµόσια παιδεία, δηµιουργώντας την υποχρέωση για λογοδότηση των εκπαιδευτικών συστηµάτων προς τις οργανωµένες κοινωνίες που τα συντηρούν. Όπως ε- ξάλλου πολύ εύστοχα σηµειώνει ο Μπουζάκης (2003), τα εκπαιδευτικά συστήµατα που δεν α- ξιολογούν την πορεία τους και τα αποτελέσµατα αυτής της πορείας δεν µπορούν να χαρακτηριστούν καν συστήµατα, δεν έχουν ταυτότητα, στίγµα, και προσανατολισµό. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι ακόλουθες επιµέρους προβλέψεις που προέκυψαν µέσα από την έρευνα και σχετίζονται µε το πιο πάνω χαρακτηριστικό. Οι ειδικοί φαίνεται να εκτιµούν ότι θα εισαχθεί ο θεσµός των εθνικών επιπέδων, ένας οργανωµένος και συστηµατικός τρόπος για έλεγχο των επιπέδων και της ποιότητας της εκπαίδευσης. Αυτό υποδηλώνεται τόσο από την πρόβλεψη για εισαγωγή εθνικών επιπέδων και δεικτών αξιολόγησης, όσο και από τις προβλέψεις που αναφέρονται στην ετοιµασία κοινών δοκιµίων και εξετάσεων για όλους τους µαθητές σε συγκεκριµένες ηλικίες, το συνδυασµό πολλών εναλλακτικών µορφών αξιολόγησης του µαθητή, και την εισαγωγή τέτοιων µηχανισµών που να ε- λέγχουν και να πιστοποιούν την ποιότητα της εκπαίδευσης. Τρεις εξάλλου προβλέψεις που συγκεντρώνουν επίσης ψηλό βαθµό πιθανότητας να συµβούν, έχουν άµεση ή έµµεση σχέση µε το σύστηµα αξιολόγησης των εκπαιδευτικών το οποίο φαίνεται να παρουσιάζει σήµερα αρκετές αδυναµίες (Kyriakides & Campbell, 2003, Μιχαήλ κ.ά., 2003). Οι προβλέψεις αυτές αναφέρονται στο διαχωρισµό της αξιολόγησης του προσωπι-

7 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 43 Πίνακας 3 Προβλέψεις που σχετίζονται µε την αξιολόγηση Eπιµέρους Προβλέψεις Πιθανότητα Επιθυµία X TA X TA Εθνικά επίπεδα και δείκτες αξιολόγησης κατά µάθηµα 4,03 0,94 4,17 1,00 Κοινές εξετάσεις για όλους τους µαθητές σε συγκεκριµένες ηλικίες 3,95 0,90 4,06 1,12 ιαχωρισµός της αξιολόγησης προσωπικού από την αξιολόγηση του σχολείου 3,80 1,04 4,06 1,01 Προγράµµατα επιστηµονικής κατάρτισης συµβούλων και αξιολογητών 3,78 1,10 4,55 0,70 Συνδυασµός πολλών µορφών αξιολόγησης του µαθητή 3,76 0,97 4,47 0,77 Μηχανισµοί ελέγχου της ποιότητας της εκπαίδευσης 3,58 0,96 4,39 0,90 Έγκυρο σύστηµα αξιολόγησης του σχολικού έργου 3,55 1,24 4,56 0,73 κού από την αξιολόγηση της σχολικής µονάδας, την επιστηµονική κατάρτιση των συµβούλων και των αξιολογητών και την εισαγωγή έγκυρου συστήµατος αξιολόγησης του έργου που επιτελείται στη σχολική µονάδα. Όλες αυτές οι προβλέψεις συγκεντρώνουν πολύ ψηλό βαθµό ε- πιθυµίας να πραγµατοποιηθούν. Σύγκλιση του σχολείου µε την κοινωνία της πληροφορίας Το χαρακτηριστικό αυτό σχετίζεται άµεσα µε µία από τις βασικότερες δεσπόζουσες δυνά- µεις που καθοδηγούν τη σηµερινή κοινωνία αλλά και το σχολείο στη µελλοντική τους πορεία και εξέλιξη. Πρόκειται για τη δύναµη της τεχνολογίας και ειδικότερα τις επιδράσεις που α- σκεί η σύγχρονη κοινωνία της πληροφορίας για ανασχεδιασµό του παραδοσιακού σχολείου έ- τσι που αυτό να συµβαδίζει µε τα σύγχρονα δεδοµένα και να ανταποκρίνεται καλύτερα στις νέες απαιτήσεις και ανάγκες που δηµιουργούνται (Russell and Holkner, 2000, Strain, 2000). Ταυτισµένες σε µεγάλο βαθµό µε τις επιδράσεις αυτές φαίνεται να είναι και οι ακόλουθες προβλέψεις. Οι παρακάτω προβλέψεις δίνουν το στίγµα της αναµενόµενης σύγκλισης του σχολείου µε την κοινωνία της πληροφορίας. Αρκετά ψηλές πιθανότητες συγκεντρώνει η πρόβλεψη που α- ναφέρεται στην εισαγωγή της σύγχρονης τεχνολογίας για διοικητικούς σκοπούς, ενδεχόµενο που κρίνεται ταυτόχρονα και ως πολύ επιθυµητό. Αναµφίβολα η τεχνολογία µπορεί να προσφέρει πολλά στη διοικητική υποστήριξη των σχολείων αλλά και του ίδιου του εκπαιδευτικού συστήµατος, εξοικονοµώντας και ανθρώπινη προσπάθεια και πόρους. Η διαδικασία της στελέχωσης των σχολείων, το σύστηµα µεταθέσεων και µετακινήσεων των εκπαιδευτικών, η οικονοµική και ορθολογική διαχείριση των πόρων, οι εγγραφές των µαθητών, είναι µόνο µερικά τέτοια παραδείγµατα. Ο επανασχεδιασµός επίσης του σχολείου έτσι που αυτό να συµβαδίζει πληρέστερα µε την ψηφιακή κοινωνία της πληροφορίας είναι ακόµη µια πρόβλεψη που συγκεντρώνει ψηλό βαθµό πιθανότητας, αλλά και αρκετά ψηλή επιθυµία για πραγµατοποίηση. Πρόκειται για σηµαντική

8 44 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH Πίνακας 4 Προβλέψεις που σχετίζονται µε την κοινωνία της πληροφορίας Eπιµέρους Προβλέψεις Πιθανότητα Επιθυµία X TA X TA Αξιοποίηση σύγχρονης τεχνολογίας στην εκπαιδευτική διοίκηση 4,18 0,84 4,61 0,60 Επανασχεδιασµός του σχολείου έτσι που να συµβαδίζει µε την κοινωνία της πληροφορίας 3,70 0,97 4,25 0,77 Ανασχεδιασµός προγραµµάτων ώστε να συνάδουν µε τις νέες τεχνολογίες 3,95 0,87 4,31 0,71 Πίεση για συνεχή αγορά-αναβάθµιση συστηµάτων πληροφορικής 3,89 1,01 4,00 0,80 Μετασχηµατισµός των χώρων για να είναι λειτουργικοί στην αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών 3,61 1,05 4,25 0,77 Εισαγωγή µαθήµατος για διαχείριση της πληροφορίας 3,55 1,03 4,14 0,69 Αδυναµία του κράτους να ελέγξει τα πολλαπλά δίκτυα µάθησης που δηµιουργούνται έξω από το οργανωµένο σχολείο 3,53 1,01 2,20 1,25 εκτίµηση που ενισχύεται περαιτέρω και µε την επόµενη πρόβλεψη για ανασχεδιασµό των εκπαιδευτικών προγραµµάτων έτσι που αυτά να συνάδουν µε τις σύγχρονες τεχνολογίες. Είναι γεγονός ότι µετά την αλµατώδη ανάπτυξη που σηµείωσε η τεχνολογία της πληροφορικής δηµιουργήθηκε η ανάγκη για αναπροσαρµογή του συµβατού σχολείου κατά τρόπο που να εναρµονίζεται η παιδαγωγική του σχολείου µε τη σύγχρονη ψηφιακή τεχνολογία. Βέβαια κάτι τέτοιο είναι ακόµα ζητούµενο, είναι όµως συνάµα και ελπιδοφόρο το µήνυµα που προκύπτει από τις πιο πάνω εκτιµήσεις όσο αφορά τις µελλοντικές εξελίξεις. Ιδιαίτερη όµως προσοχή απαιτείται στην πρόβλεψη που αναφέρεται στο ενδεχόµενο να βρεθεί το επίσηµο κράτος σε µια κατάσταση ουσιαστικής αδυναµίας να ελέγξει και να εποπτεύσει τα πολλαπλά δίκτυα µάθησης που θα δηµιουργηθούν έξω από το οργανωµένο σχολείο. Η πρόβλεψη αυτή έχει συγκεντρώσει βέβαια χαµηλό βαθµό επιθυµίας και συνεπώς θεωρείται από τους ειδικούς ως ανεπιθύµητη, παράλληλα όµως παρουσιάζει ψηλό βαθµό πιθανότητας να πραγµατοποιηθεί. Συµβαδίζει εξάλλου σε µεγάλο βαθµό µε τις προβλέψεις του Οργανισµού Οικονοµικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης για το µελλοντικό σχολείο και ειδικότερα µε το σενάριο που προβλέπει τη δηµιουργία, µέσω της σύγχρονης τεχνολογίας, πολλαπλών δικτύων ά- τυπης µάθησης που θα οδηγήσουν σε κάποιο στάδιο στην αποδυνάµωση και τη διάλυση των οργανωµένων σχολικών συστηµάτων (OECD, 2001). Αρκετοί επισηµαίνουν επίσης µια παρό- µοια κατάσταση που προέρχεται από την παρατηρούµενη ραγδαία εξάπλωση των οικοσχολείων τα τελευταία χρόνια, λόγω και των αυξηµένων δυνατοτήτων που προσφέρει η σύγχρονη τεχνολογία (Hargreaves, 1997, Russell and Holkner, 2000). Πρόκειται βέβαια για φαινόµενα που δεν έχουν ακόµη εµφανιστεί τουλάχιστο στην κυπριακή εκπαίδευση, αλλά κανένας δεν µπορεί να τα αποκλείσει.

9 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 45 Συνεχής επιµόρφωση των εκπαιδευτικών Το χαρακτηριστικό αυτό αναφέρεται σε ένα τοµέα στον οποίο το κυπριακό εκπαιδευτικό σύστηµα παρουσιάζει αρκετές αδυναµίες (Θεοφιλίδης κ.ά, 2004), χωρίς µέχρι σήµερα να καταστεί δυνατή µια συγκροτηµένη εκπαιδευτική πολιτική και στρατηγική για θέµατα επιµόρφωσης και ανάπτυξης του εκπαιδευτικού δυναµικού. Τέτοια πολιτική όµως που να µετατρέπεται σε οργανωµένα προγράµµατα ενδοϋπηρεσιακής επιµόρφωσης, προσωπικής ανάπτυξης και συνεχούς ανανέωσης του εκπαιδευτικού είναι εκ των ων ουκ άνευ για κάθε εκπαιδευτικό σύστηµα που θέτει ψηλά τον πήχη των προσδοκιών του και θέλει να ατενίζει µε αισιοδοξία το µέλλον. Μέσα στα πλαίσια αυτά αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και οι πιο κάτω προβλέψεις οι ο- ποίες συνοδεύουν και ενισχύουν περαιτέρω το πιο πάνω χαρακτηριστικό. Πίνακας 5 Προβλέψεις που σχετίζονται µε την επιµόρφωση Eπιµέρους Προβλέψεις Πιθανότητα Επιθυµία X TA X TA Επιχορήγηση αγοράς ατοµικών φορητών υπολογιστών 4,00 1,05 4,24 0,89 Έµφαση στη συνεχή εξειδίκευση των εκπαιδευτικών 3,77 0,84 4,05 0,66 Σηµαντική αύξηση χρόνου στα προγράµµατα αρχικής κατάρτισης και επιµόρφωσης για χρήση των νέων τεχνολογιών 3,64 0,96 4,27 0,69 Έµφαση στα προγράµµατα επαγγελµατικής ανάπτυξης µέσα στη σχολική µονάδα 3,59 0,88 4,27 0,65 Σηµαντική αύξηση των υποτροφιών για µετεκπαίδευση δασκάλων 3,56 0,99 4,22 0,67 Προγράµµατα επιµόρφωσης που οδηγούν σε ένα εύρος τεχνολογικών και παιδαγωγικών δεξιοτήτων 3,56 0,97 4,43 0,65 Επιχορήγηση σηµαντικού αριθµού εκπαιδευτικών για συµµετοχή σε µικρής διάρκειας επιµορφωτικά προγράµµατα 3,51 1,17 4,22 0,75 Είναι καταρχήν ενδεικτικό ότι όλες οι πιο πάνω προβλέψεις συγκεντρώνουν αρκετά ψηλό βαθµό επιθυµίας να πραγµατοποιηθούν. Οι πέντε επίσης προβλέψεις για τις οποίες συναινούν οι ειδικοί, όσον αφορά τον ψηλό βαθµό πιθανότητας που συγκεντρώνουν, δίνουν το στίγµα µιας πιθανής µελλοντικής έµφασης στη συνεχή επιµόρφωση του εκπαιδευτικού δυναµικού. Οι προβλέψεις µάλιστα αυτές συµβαδίζουν πλήρως µε τις ιδέες για συνεχή επαγγελµατική ανάπτυξη και βελτίωση του προσωπικού, οι οποίες έχουν αναπτυχθεί και διαδοθεί τις τελευταίες δεκαετίες στο εξωτερικό (Wideen & Andrews, 1987), αλλά και µε την έµφαση που έχει δοθεί τα τελευταία χρόνια από την Ευρωπαϊκή Ένωση σε θέµατα που αφορούν τη συνεχή κατάρτιση και επιµόρφωση των εκπαιδευτικών (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 2001). Ανάµεσα σ αυτές ξεχωρίζουν οι προβλέψεις που αναφέρονται στη συνεχή εξειδίκευση των εκπαιδευτικών, στη σηµα-

10 46 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH ντική αύξηση του χρόνου στα προγράµµατα αρχικής κατάρτισης και επιµόρφωσης για χρήση και αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών, στην αύξηση των υποτροφιών για µετεκπαίδευση, στην ανάπτυξη προγραµµάτων επιµόρφωσης που οδηγούν σε ένα εύρος τεχνολογικών και παιδαγωγικών δεξιοτήτων, καθώς επίσης και στα προγράµµατα επιµόρφωσης µέσα στη σχολική µονάδα. Τέτοια προγράµµατα εφαρµόζονται ήδη µε επιτυχία σε άλλες χώρες, έχοντας ως αφετηρία και αντικείµενό τους τις ανάγκες και προτεραιότητες της κάθε σχολικής µονάδας, σε συνάρτηση µε τις ανάγκες και επιθυµίες των ίδιων των εκπαιδευτικών (Ξωχέλλης & Παπαναούµ, 2000). Επιδράσεις από το χώρο της ελεύθερης οικονοµίας Συγκρίνοντας µεταξύ τους τα οκτώ πιθανά και επιθυµητά χαρακτηριστικά, µπορούµε εύκολα να διαπιστώσουµε ότι το χαρακτηριστικό που περιγράφει τις επιδράσεις από το χώρο της οικονοµίας είναι το µοναδικό που δεν συγκέντρωσε ψηλό βαθµό επιθυµίας. Αυτό δείχνει µια επιφυλακτική τουλάχιστο τοποθέτηση των ειδικών απέναντι στο χαρακτηριστικό αυτό και κατ επέκταση στην επίδραση των δυνάµεων της αγοράς ή της ελεύθερης οικονοµίας στην εκπαίδευση, η οποία µε τον ένα ή τον άλλο τρόπο φαίνεται να αποτελεί ήδη µια τάση στο χώρο της σύγχρονης παγκόσµιας εκπαίδευσης (Whitty & Power, 2000). Η τάση µάλιστα αυτή, σύµφωνα µε κάποιες εκτιµήσεις, δεν αποκλείεται να επιδράσει σηµαντικά ή ακόµη και να κυριαρχήσει στο µελλοντικό παγκόσµιο σχολείο (OECD, 2001). Η κάπως επιφυλακτική στάση απέναντι στο µοντέλο της αγοράς αντικατοπτρίζει ίσως την ανησυχία των ειδικών µήπως τελικά φτάσουµε σε ένα σηµείο εµπορευµατοποίησης της γνώσης ή εκµετάλλευσης της ανάγκης για µόρφωση και αγωγή από διάφορα ιδιωτικά συµφέροντα που έχουν ως απώτερο στόχο το κέρδος. Οι επιφυλάξεις αυτές εξάλλου δεν µπορεί να είναι άσχετες και µε τη διχοστασία που συνήθως παρατηρείται στο διεθνή χώρο όσον αφορά την αποτελεσµατικότητα τέτοιων πρακτικών. Χαρακτηριστικό παράδειγµα αποτελεί η κίνηση για εισαγωγή των δυνάµεων της αγοράς στην εκπαίδευση µε την παροχή του δικαιώµατος στους γονείς να επιλέγουν σχολεία, ώστε να αυξηθεί ο συναγωνισµός µεταξύ των σχολείων και να οδηγηθούµε στη βελτίωση των επιπέδων. Αρκετοί όµως διαπιστώνουν σήµερα, µερικά χρόνια µετά την ε- φαρµογή της πρακτικής αυτής, ότι ακόµη δεν υπάρχουν χειροπιαστά στοιχεία που να πείθουν ότι όντως τα επίπεδα στην εκπαίδευση έχουν βελτιωθεί ως αποτέλεσµα της πιο πάνω πρακτικής (Gorard & Taylor, 2002). Παρόµοια είναι και η περίπτωση της παροχής κινήτρων στους εκπαιδευτικούς µε διάφορα συστήµατα αµοιβών, ανάλογα µε το επιτελούµενο έργο, όπου και ε- δώ εντοπίζονται σοβαρές διαφωνίες (Adnett, 2003). Συνεπώς, οι διαφωνίες και οι επιφυλάξεις για τέτοιες πρακτικές υπάρχουν και στο διεθνή χώρο και θα ήταν παράξενο να µην παρατηρούνται και µεταξύ των Κυπρίων ειδικών. Όσο αφορά τις επικρατέστερες επιµέρους προβλέψεις που συνοδεύουν το πιο πάνω χαρακτηριστικό, αυτές συνοψίζονται στα ακόλουθα: Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόβλεψη για δηµιουργία µηχανισµών λογοδοσίας για όσους διαχειρίζονται δηµόσιο χρήµα, η οποία συγκέντρωσε πολύ µεγάλο βαθµό πιθανότητας. Η πρόβλεψη αυτή συνδέεται µε την ευρύτερη απαίτηση της κοινωνίας για λογοδότηση ό- λων όσων διαχειρίζονται δηµόσιο χρήµα. Οι προβλέψεις εξάλλου για αγορά υπηρεσιών από τον ιδιωτικό τοµέα για υπηρεσίες που είναι συναφείς µε την εκπαίδευση και για αναδόµηση των αναλυτικών προγραµµάτων, ώστε να ικανοποιούνται καλύτερα οι ανάγκες της αγοράς εργασίας, συνιστούν επιµέρους πτυχές του µοντέλου της αγοράς. Η πρώτη µάλιστα πρόβλεψη συνδέεται ως ένα βαθµό µε την ιδέα της ιδιωτικοποίησης της εκπαίδευσης, ιδιαίτερα µετά τη διεθνώς παρατηρούµενη κατάρρευση των παραδοσιακών διαχωριστικών ορίων που υπήρχαν

11 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 47 Πίνακας 6 Προβλέψεις που σχετίζονται µε το µοντέλο της αγοράς Eπιµέρους Προβλέψεις Πιθανότητα Επιθυµία X TA X TA Μηχανισµοί λογοδοσίας για όσους διαχειρίζονται δηµόσιο χρήµα 4,03 1,05 4,54 0,73 Αγορά υπηρεσιών από τον ιδιωτικό τοµέα για υπηρεσίες συναφείς µε την εκπαίδευση 3,70 0,99 3,70 1,18 Αναδόµηση των αναλυτικών προγραµµάτων για ικανοποίηση των αναγκών της αγοράς εργασίας 3,61 0,97 3,84 1,14 Εισαγωγή δεικτών µέτρησης της αποδοτικότητας 3,58 1,06 3,97 0,87 παλαιότερα µεταξύ του δηµοσίου και των οργανισµών της ελεύθερης αγοράς (Meyer κ.ά., 2000). Ήδη και στην Κύπρο έχει αρχίσει, τα τελευταία κυρίως χρόνια, να παρατηρείται ένα α- νάλογο φαινόµενο, µε χαρακτηριστικό παράδειγµα στο χώρο της εκπαίδευσης την ανάθεση του σχεδιασµού των νέων σχολικών κτιρίων σε ιδιώτες αρχιτέκτονες και όχι στις τεχνικές υπηρεσίες του αρµόδιου υπουργείου. εν θα αποτελούσε λοιπόν έκπληξη να δούµε στο µέλλον παρόµοιες ρυθµίσεις για αγορά υπηρεσιών από τον ιδιωτικό τοµέα και σε άλλους τοµείς της εκπαίδευσης όπως είναι η επιµόρφωση και αξιολόγηση του προσωπικού, η αξιολόγηση των σχολικών προγραµµάτων, η συγγραφή σχολικών εγχειριδίων και η ανάπτυξη λογισµικού. Αξίζει τέλος να επισηµανθεί ότι παρ όλο που το πιο πάνω ενδεχόµενο αγοράς υπηρεσιών από τον ιδιωτικό τοµέα κρίνεται ως πολύ επιθυµητό από τους ειδικούς, οι ίδιοι θεωρούν ως α- νεπιθύµητη µια µελλοντική µεγέθυνση της ιδιωτικής εκπαίδευσης, αν και κάτι τέτοιο συγκεντρώνει σύµφωνα µε τους ίδιους πολλές πιθανότητες να συµβεί στο µέλλον. Ανασχεδιασµός της λειτουργίας του σχολείου Το χαρακτηριστικό αυτό αναφερόταν στο ενδεχόµενο γενικού ανασχεδιασµού της λειτουργίας του σχολείου, κυρίως όσον αφορά την υποδοµή και τα προγράµµατά του. Η ανάγκη για ένα τέτοιο ανασχεδιασµό είναι θεµελιωµένη και εκπηγάζει από τη γενική παραδοχή ότι το σηµερινό σχολείο έχει σχεδιαστεί πριν από αρκετές δεκαετίες για να ικανοποιήσει ουσιαστικά τις συγκεκριµένες ανάγκες και απαιτήσεις της τότε βιοµηχανικής εποχής (Hammond, 2000). Όσο όµως προχωρούµε στον 21 ο αιώνα δεν µπορεί παρά να συνειδητοποιούµε περισσότερο ό- τι η νέα εποχή είναι εντελώς διαφορετική και συνεπώς επιβάλλονται τέτοιες αναπροσαρµογές ή ακόµα και ριζικός ανασχεδιασµός του σχολείου, έτσι που αυτό να είναι περισσότερο κοντά στην εποχή αυτή και τις ιδιαιτερότητές της, εξυπηρετώντας τις νέες ανάγκες που αυτή δηµιουργεί για τους ανθρώπους. Συνεπώς, θα ανέµενε κανείς ότι το χαρακτηριστικό αυτό θα συγκέντρωνε ψηλότερο βαθµό πιθανότητας από αυτό που συγκέντρωσε, δεδοµένου µάλιστα ότι είχε συγκεντρώσει και αρκετά ψηλό βαθµό επιθυµίας. Φαίνεται όµως ότι το ευκταίο και το επιθυµητό στην περίπτωση αυτή δεν συµπίπτει απόλυτα µε τις εκτιµήσεις για το πιθανό. Αυτό µπορεί να οφείλεται σε διάφορους λόγους. Ένας από αυτούς ίσως να σχετίζεται µε µια γενική στάση απαισιοδοξίας ή επιφυλακτικότητας που µπορεί να δηµιούργησε στους συµµετέχοντες στην έρευνα η µέχρι σήµερα α- δυναµία του συστήµατος να επιδείξει µια ευελιξία και προσαρµοστικότητα στις σύγχρονες εξε-

12 48 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH λίξεις και απαιτήσεις. Ίσως πάλι να οφείλεται στην εκτίµηση ότι ένας τέτοιος ανασχεδιασµός α- ποτελεί ιδιαίτερα δύσκολο εγχείρηµα, λόγω κυρίως σηµαντικών ανατροπών που θα επιφέρει στα καθιερωµένα, δηµιουργώντας έτσι ισχυρές αντιστάσεις και εµπόδια από εκείνους που δεν θα είναι έτοιµοι να αποδεχθούν αυτές τις ανατροπές. Μπορεί τέλος οι ειδικοί να µην έδωσαν ι- διαίτερα ψηλές τιµές στο βαθµό πιθανότητας, επειδή πιστεύουν ενδεχοµένως ότι µπορεί µεν να γίνουν περιορισµένες αλλαγές που να αφορούν τον ανασχεδιασµό του σχολείου, αλλά προβλέπουν ότι αυτές δεν θα γίνουν σε τέτοια έκταση ώστε όντως να συνιστούν ένα από τα χαρακτηριστικά γνωρίσµατα του µελλοντικού κυπριακού σχολείου. Πέρα όµως από τις πιο πάνω πιθανές επιφυλάξεις, ο ανασχεδιασµός της λειτουργίας του σχολείου βρίσκει ερείσµατα και θεµελιώνεται στην ανάγκη το σχολείο να συµβαδίζει µε την κάθε εποχή και τις ιδιαιτερότητες που αυτή δηµιουργεί. Οι δύο µάλιστα πτυχές που συνόδευαν το συγκεκριµένο χαρακτηριστικό και αφορούσαν την υποδοµή και τα προγράµµατα περιγράφουν ακριβώς το στίγµα ενός τέτοιου ανασχεδιασµού που αναµένεται να επικεντρωθεί σε θέ- µατα που σχετίζονται τόσο µε την υλικοτεχνική υποδοµή, όσο και µε τα ωρολόγια και αναλυτικά προγράµµατα. Τα σχολεία επιβάλλεται να ξανασχεδιαστούν µε βάση τις σύγχρονες αντιλήψεις της σχολικής αρχιτεκτονικής έτσι που να βρίσκονται πιο κοντά στην ψυχολογία του µαθητή και να εξυπηρετούν καλύτερα την όλη διαδικασία της διδασκαλίας και της µάθησης (Γερ- µανός, 1998). Η λειτουργικότητα και η ελκυστικότητα των χώρων, οι σύγχρονες ανέσεις και διευκολύνσεις, οι πρόνοιες για πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων της σύγχρονης τεχνολογίας, τα εργαστήρια προσοµοίωσης, ακόµα και το χρώµα στους τοίχους και τα έπιπλα δεν είναι παρά µόνο µερικές από τις πτυχές ενός πιθανού ανασχεδιασµού της σχολικής υποδοµής. Από την άλλη ο ανασχεδιασµός του ωραρίου λειτουργίας και γενικότερα των προγραµµάτων σπουδών συνιστά το δεύτερο βασικό άξονα µιας πραγµατικής αναδόµησης του σχολείου, έτσι που αυτό να ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες της εποχής του. Μερικές επιµέρους ιδέες µέσα στα πιο πάνω προδιαγραφόµενα πλαίσια, συνιστούν και οι πιο κάτω προβλέψεις που προέκυψαν µέσα από την έρευνα αυτή και ενισχύουν περαιτέρω την εκτίµηση για ανασχεδιασµό του σηµερινού σχολείου. Πίνακας 7 Προβλέψεις που σχετίζονται µε τον ανασχεδιασµό του σχολείου Eπιµέρους Προβλέψεις Πιθανότητα Επιθυµία X TA X TA Ένταξη προδηµοτικής στην υποχρεωτική βασική εκπαίδευση 4,40 0,90 4,72 0,61 Κλειστή αίθουσα πολλαπλής χρήσης σε όλα τα σχολεία 4,13 1,04 4,64 0,49 Έµφαση στη δυνατότητα επιλογής µαθηµάτων από τους µαθητές 3,82 0,87 4,06 0,79 ηµιουργία σχολείων δεύτερης ευκαιρίας για µαθητές που αποτυγχάνουν στη δευτεροβάθµια εκπαίδευση 3,70 0,88 4,08 1,05 Σηµαντικές επενδύσεις για αναβάθµιση κτιρίων και εξοπλισµού 3,82 1,04 4,56 0,65 Εξειδικευµένες αίθουσες για κάθε µάθηµα 3,79 1,04 4,50 0,65 Εγκατάσταση συστηµάτων κλιµατισµού 3,63 1,02 4,11 0,95

13 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 49 Άνοιγµα του σχολείου στην κοινωνία των πολιτών Το χαρακτηριστικό αυτό φαίνεται να παρουσιάζει αρκετά κοινά σηµεία µε το σενάριο που θέλει το µελλοντικό σχολείο να αποκτά ηγετική παρουσία µέσα στην τοπική κοινότητα και να αναπτύσσει ισχυρούς δεσµούς και δίκτυα επικοινωνίας µε τα τοπικά κοινωνικά σύνολα και φορείς αλλά και την κοινωνία ευρύτερα (OECD, 2001). Φαίνεται όµως ότι κάτι τέτοιο, παρ ό- λο που θεωρείται από τους ειδικούς ως αρκετά επιθυµητό να συµβεί, δεν παρουσιάζει αυξηµένες πιθανότητες, παρόλο που ο µέσος όρος του βαθµού πιθανότητας που συγκέντρωσε ξεπερνά οριακά τη µέση τιµή της κλίµακας που χρησιµοποιήθηκε. Η επιφυλακτική όµως αυτή στάση των ειδικών επιβεβαιώνει τους ενδοιασµούς για τους οποίους αναφερθήκαµε ήδη, σχολιάζοντας το προηγούµενο χαρακτηριστικό. Ίσως µάλιστα στην περίπτωση αυτή οι ενδοιασµοί να ε- πεκτείνονται και πέρα από το σύστηµα εκπαίδευσης και να αφορούν και την ετοιµότητα της ί- διας της κοινωνίας, σηµερινής ή αυριανής, να στηρίξει ένα τέτοιο άνοιγµα του σχολείου στην κοινωνία, αφού η ενεργός στήριξη και συµµετοχή της ίδιας της κοινωνίας είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία ενός τέτοιου εγχειρήµατος. Το χαρακτηριστικό αυτό συνοδεύεται και ενισχύεται από τις ακόλουθες επιµέρους προβλέψεις. Πίνακας 8 Προβλέψεις που σχετίζονται µε το άνοιγµα στην κοινωνία Eπιµέρους Προβλέψεις Πιθανότητα Επιθυµία X TA X TA Συστηµατική αξιοποίηση των σχολικών εγκαταστάσεων για δια βίου εκπαίδευση 3,80 1,18 4,49 0,56 Έµφαση σε προγράµµατα προετοιµασίας του µαθητή ως ενεργού πολίτη 3,47 1,06 4,32 0,71 Έµφαση σε προγράµµατα κοινωνικής ενσωµάτωσης 3,42 0,92 4,35 0,59 Άνοιγµα σχολικών εγκαταστάσεων στην κοινότητα 3,38 1,10 4,30 0,78 Νέες µορφές συνεργασίας σχολείου-κοινότητας 3,38 1,08 4,00 0,82 Χαρακτηριστικό της επιφύλαξης που υπάρχει όσον αφορά τις πιθανότητες πραγµατοποίησης αυτού που περιγράφει το πιο πάνω χαρακτηριστικό είναι και το γεγονός ότι από τις προβλέψεις που υπήρχαν και σχετίζονταν µε ένα τέτοιο ενδεχόµενο µόνο µία κατάφερε τελικά να συγκεντρώσει ψηλό βαθµό πιθανότητας. Ακόµα όµως και αυτή η πρόβλεψη δεν αναφέρεται σε κάποια διαφοροποίηση της σχολικής πρακτικής αλλά απλώς στη συστηµατική αξιοποίηση των εγκαταστάσεων του σχολείου για τη δια βίου εκπαίδευση των πολιτών, κάτι που κρίνεται από τους ειδικούς ως αρκετά επιθυµητό. Αρκετές άλλες προβλέψεις που σχηµατοποιούν κατά πιο συγκεκριµένο τρόπο το επιθυµητό άνοιγµα του σχολείου στην κοινωνία και την ισχυροποίηση των µεταξύ τους δεσµών συνεργασίας και αµφίδροµης στήριξης, δεν κατάφεραν να εξασφαλίσουν το ίδιο ψηλό βαθµό πιθανότητας, αν και συγκέντρωσαν αρκετά ψηλό βαθµό επιθυµίας να επαληθευτούν. Οι προβλέψεις αυτές αναφέρονται στην αναδόµηση των προγραµµάτων του σχολείου, έτσι που να καλλιεργείται περισσότερο ο πολιτισµός, η συνεργατική µάθηση, η αγωγή του µαθητή ως µελλοντικού πολίτη, η αξιοποίηση της περιβάλλουσας κοινότητας ως µιας α-

14 50 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH κόµη επιπρόσθετης πηγής µάθησης και η ανάπτυξη κοινών συνεταιριστικών δράσεων µε κοινοτικούς παράγοντες και φορείς. Εξίσου σηµαντικό στοιχείο όµως είναι και η εµπέδωση ενός συνεταιριστικού πνεύµατος µεταξύ σχολείου και σπιτιού, η εισαγωγή της γονικής εκπαίδευσης µε κέντρο το σχολείο, το άνοιγµα των σχολικών εγκαταστάσεων στην τοπική κοινωνία και η θεσµοθετηµένη εµπλοκή της κοινωνίας στην ίδια τη λειτουργία του σχολείου. Όλα τούτα έχουν πολλά κοινά χαρακτηριστικά και οµοιότητες µε τα επονοµαζόµενα community schools, τα ο- ποία είναι πολύ διαδεδοµένα στο εξωτερικό, έχοντας ως βασικό σκοπό να φέρουν το σχολείο και την κοινότητα πιο κοντά, ώστε να δηµιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την επιτυχία του παιδιού τόσο στο σχολείο όσο και στη ζωή. Τα σχολεία αυτά φαίνεται µάλιστα να είναι αποτελεσµατικά στη βελτίωση των επιπέδων µάθησης, στην ισχυροποίηση των δεσµών της οικογένειας µε τους µαθητές και το σχολείο, προσθέτοντας επίσης ζωτικότητα και ζωντάνια στην τοπική κοινότητα (Blank κ.ά., 2003). Ανοίγµατα του σχολείου στην Τουρκοκυπριακή κοινότητα Το χαρακτηριστικό αυτό έχει επίσης συγκεντρώσει οριακά ψηλό βαθµό πιθανότητας να α- ποτελέσει ένα από τα γνωρίσµατα του µελλοντικού κυπριακού σχολείου. Τα ανοίγµατα για τα οποία κάνει λόγο το χαρακτηριστικό αυτό έχουν ήδη αρχίσει να απασχολούν την κοινή γνώ- µη, ιδιαίτερα µετά και την υποβολή των τελευταίων σχεδίων του Οργανισµού Ηνωµένων Εθνών για επίλυση του κυπριακού προβλήµατος µε βάση την ιδέα της διζωνικής οµοσπονδίας (United Nations, 2004). Αποτελεί βέβαια γεγονός ότι στο σχέδιο αυτό δεν γίνονται εκτενείς α- ναφορές σε θέµατα που αφορούν την εκπαίδευση, πέρα από την πρόνοια για υποχρεωτική διδασκαλία των επίσηµων γλωσσών του νέου κράτους σε όλους τους µαθητές της δευτεροβάθ- µιας εκπαίδευσης και την πρόταση για ίδρυση µιας επιτροπής συµφιλίωσης η οποία µεταξύ άλλων θα εκδίδει οδηγίες για τη σύνταξη των σχολικών βιβλίων, που θα προάγουν την αµοιβαία κατανόηση των διαφορετικών απόψεων του παρελθόντος. Η κατάθεση όµως του συγκεκριµένου σχεδίου που έγινε ήδη αποδεκτό από την τουρκοκυπριακή κοινότητα, ενώ απορρίφθηκε α- πό την ελληνοκυπριακή, οι ζυµώσεις που γίνονται για επανέναρξη των συνοµιλιών, αλλά και µια σειρά άλλων πραγµατικοτήτων όπως είναι η, υπό όρους έστω, ελεύθερη διακίνηση που ξεκίνησε την άνοιξη του 2003 αλλά και η επίσηµη ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ, έχουν δηµιουργήσει ήδη µια ξεχωριστή δυναµική που δικαιολογηµένα δηµιουργεί ελπίδες για µια µελλοντική ε- πανένωση του νησιού και των δύο κοινοτήτων σε ένα οµόσπονδο κράτος. Είναι όµως χαρακτηριστικό το εύρηµα της έρευνας ότι το ενδεχόµενο ενός τέτοιου ανοίγ- µατος προς την άλλη κοινότητα δεν συγκέντρωσε παρά µόνο οριακά ψηλό βαθµό πιθανότητας να είναι ένα από τα χαρακτηριστικά του κυπριακού σχολείου µέχρι το 2020, παρ όλο που κάτι τέτοιο θεωρείται επιθυµητό. Μια ερµηνεία φυσικά για το χαµηλό βαθµό πιθανότητας µπορεί να βρίσκεται στην απαισιοδοξία που έχει για πολλά χρόνια εµπεδωθεί στη συνείδηση πολλών ό- σον αφορά το ενδεχόµενο επίλυσης του κυπριακού προβλήµατος. Μερικές επιµέρους ιδέες που σχετίζονται µε το πιο πάνω χαρακτηριστικό περιγράφουν και οι πιο κάτω προβλέψεις που έχουν προκύψει µέσα από την έρευνα αυτή. Οι παρακάτω προβλέψεις, µερικές από τις οποίες έχουν ήδη αρχίσει να επαληθεύονται, δίνουν ακριβώς το στίγµα ενός τέτοιου ανοίγµατος του σχολείου στην τουρκοκυπριακή κοινότητα. Η πρώτη για παράδειγµα πρόβλεψη έχει ήδη γίνει πραγµατικότητα µόλις πρόσφατα µε τη διοργάνωση τον Οκτώβρη του 2003 του πρώτου κοινού εκπαιδευτικού συνεδρίου µεταξύ Ελληνοκυπριακών και Τουρκοκυπριακών εκπαιδευτικών οργανώσεων, κάτι που αναµένεται να έχει συνέχεια στο µέλλον µε τη διοργάνωση και άλλων παρόµοιων δραστηριοτήτων. Η πρόβλεψη εξάλλου για προαιρετική εκµάθηση της τουρκικής γλώσσας στη δευτεροβάθµια εκπαί-

15 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 51 Πίνακας 9 Προβλέψεις που σχετίζονται µε τα ανοίγµατα στους τουρκοκύπριους Eπιµέρους Προβλέψεις Πιθανότητα Επιθυµία X TA X TA ιοργάνωση κοινών εκπαιδευτικών συνεδρίων 4,08 0,96 4,32 0,88 Ανάπτυξη προγραµµάτων πρόληψης εθνικιστικών συγκρούσεων 3,63 0,91 4,19 0,84 Ανταλλαγές επισκέψεων µαθητών και δασκάλων 3,85 1,06 4,16 0,87 Σηµαντική χρηµατοδότηση προγραµµάτων εκπαιδευτικής συνεργασίας µεταξύ των δύο κοινοτήτων 3,79 1,02 4,05 1,05 Κοινά επιµορφωτικά µαθήµατα 3,64 1,22 4,27 0,87 Ανάπτυξη προγραµµάτων πρόληψης εθνικιστικών συγκρούσεων 3,63 0,91 4,19 0,84 Προαιρετική εκµάθηση της τουρκικής γλώσσας στη δευτεροβάθµια εκπαίδευση 3,61 1,03 3,97 0,99 δευση έχει ήδη επαληθευθεί µετά το πέρας της έρευνας µε την πειραµατική εισαγωγή τέτοιας ρύθµισης στο ενιαίο λύκειο. Το ενδεχόµενο επίσης σηµαντικής χρηµατοδότησης από εξωτερικές πηγές (ΟΗΕ, ΗΠΑ, Ευρώπη κ.ά.) προγραµµάτων που θα προάγουν τη συνεργασία µεταξύ των δύο κοινοτήτων µπορεί να πει κάποιος ότι συνδέεται µε τις µικρής έκτασης χρηµατοδοτήσεις που έχουν ήδη γίνει κατά καιρούς στο παρελθόν, κυρίως όσον αφορά διάφορα προγράµµατα επαναπροσέγγισης. Είναι όµως εµφανές ότι η έµφαση στη συγκεκριµένη πρόβλεψη βρίσκεται περισσότερο στα µεγάλης έκτασης χρηµατοδοτικά προγράµµατα και κυρίως σε αυτά που θα στοχεύουν στην εµπέδωση µιας κοινής συνεργασίας στον εκπαιδευτικό τοµέα. Μια ενδεχόµενη επίλυση του κυπριακού προβλήµατος ίσως ενεργοποιήσει στο µέλλον τέτοια προγράµµατα. Όσο περνούν εξάλλου τα χρόνια και βελτιώνεται το κλίµα µεταξύ των δύο κοινοτήτων δεν µπορεί να αποκλειστεί ούτε και η πραγµατοποίηση της πρόβλεψης για ανταλλαγές ε- πισκέψεων µαθητών και δασκάλων στα σχολεία των δύο κοινοτήτων. Επίλογος Κανένα βέβαια από τα οκτώ επικρατέστερα χαρακτηριστικά του µελλοντικού κυπριακού σχολείου, που έχουν παρουσιαστεί και αναλυθεί πιο πάνω, δεν λειτουργεί κατά τρόπο που να αποκλείει τα υπόλοιπα, αφού αυτά δεν τίθενται ως εναλλακτικές επιλογές, ώστε η ύπαρξη του ενός να αποκλείει κατ ανάγκη την ύπαρξη των υπολοίπων. Η µεγάλη σηµασία τέτοιων χαρακτηριστικών βρίσκεται ακριβώς στο γεγονός ότι παρέχουν κάποιες γενικές ενδείξεις για τις πιθανές κατευθύνσεις προς τις οποίες αναµένεται να κινηθούν οι αλλαγές στο µέλλον (Hutmacher, 2001), έτσι ώστε να διευκολύνεται ο έγκαιρος, και όπου είναι δυνατό, ελεγχόµενος προγραµµατισµός των αλλαγών αυτών, αλλά και η παραγωγή της αντίστοιχης εκπαιδευτικής πολιτικής που θα τις θεµελιώνει και θα τις στηρίζει. Ο εντοπισµός µάλιστα πιθανών χαρακτηριστικών, που είναι ταυτόχρονα και επιθυµητά, διευκολύνει τους αρµόδιους να επικεντρωθούν περισσότερο σε αυτά και να επισπεύσουν µε προσεκτικούς σχεδιασµούς την επικράτησή τους. Ο εντοπισµός, από την άλλη, πιθανών χαρακτηριστικών τα οποία κρίνονται ως ανεπιθύµητα, διευκολύνει την έγκαιρη µεθόδευση για πρόληψη και αποτροπή.

16 52 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH Ακόµα και οι προβλέψεις εκείνες που αν και κρίθηκαν επιθυµητές δεν συγκέντρωσαν ψηλό βαθµό πιθανότητας να συµβούν, συνιστούν επίσης χρήσιµες ιδέες για το µελλοντικό προγραµ- µατισµό της εκπαίδευσης. Από τη στιγµή που οι ιδέες αυτές κρίνονται ως επιθυµητές από τους ειδικούς της εκπαίδευσης θα πρέπει να τεθούν προς συζήτηση, να µελετηθούν προσεκτικά και να αναζητηθούν οι συγκεκριµένοι σχεδιασµοί που θα αυξήσουν τις πιθανότητες υλοποίησής τους. Κάτι τέτοιο φυσικά προϋποθέτει την ύπαρξη µιας σύγχρονα οργανωµένης και ευέλικτης µονάδας στρατηγικού σχεδιασµού που θα κοιτάζει µπροστά, θα αξιοποιεί µεταξύ άλλων και τα σύγχρονα δεδοµένα της έρευνας για το µελλοντικό σχολείο και θα σχεδιάζει την εκπαίδευση σε βάθος χρόνου, µε προοπτική και όραµα. Βιβλιογραφία Αγγλική Adnett, N. (2003). Reforming teachers pay: incentive payments, collegiate ethos and UK policy. Cambridge Journal of Economics, 27, Blank, M. Ϊ Melaville, A & Shah, B. (2003). Making the Difference: research and practice in community schools. Washington: Coalition for Community Schools. Available: CCSFullReport.pdf Bordeaux, A.V. (2001). Science Education Reform for the 21 st Century: analyzing policy imperatives for effective teaching through recruitment, renewal, and retention. Doctoral Dissertation, George Mason University in Fairfax, Virginia. Buchen, Ir. (1999). Creating the Future: innovation and the unlearning organization. Foresight, 1(2), Cabaniss, K. (2001). Counseling and Computer Technology in the New Millennium: an internet Delphi study. Doctoral Dissertation, Virginia Polytechnic Institute and State University. Blacksburg, Virginia. Caldwell, Br. (2000). A Public Good test to Guide the Transformation of Public Education. Journal of Educational Change, 1, Carman W. H. (1999). An Application of the Delphi Method of Forecasting to the Future of Technology Infrastructure in West Virginia High Schools. Doctoral Dissertation. West Virginia University. Morgantown. Cheng, Y. (2000). A CMI-triplization Paradigm for Reforming Education in the new Millennium. The International Journal of Educational Management, 14(4), Chong, K.C. & Leong, W.F. (1998). Scenarios for School Management: trends from futures studies. International Studies in Educational Administration: 26(1), Drucker, P. (1994). The Age of Social Transformation. Atlantic Month, 274(5), European Commission, (2000c). European Report on Quality of School Education: sixteen quality indicators. Brussels. Friebel, C. H. (1999). An Application of the Delphi Method of Forecasting to the Future of Public Education in West Virginia. Doctoral Dissertation. West Virginia University. Morgantown. Fulmer, R. & Sashkin, M. (1995). Tools for the Global Learning Organization. American Journal of Management Development, 1(3), Giddens, A. (1999). Runaway World: How globalization is reshaping our lives. London: Profile Books. Gorard, St. & Taylor, Chr. (2002). Market Forces and Standards in Education: a preliminary consideration. British Journal of Sociology of Education, 23(1), Hammond, L. (2000). Futures of Teaching in American Education. Journal of Educational Change, 1, Hargreaves, D. (1997). A Road to the Learning Society. School Leadership and Management, 17(1), Horton, A. (1999). A Simple Guide to Successful Foresight, Foresight, 1(1), 5-9. Hutmacher, W. (2001). Visions of Decision-makers and Educators for the Future of Schools. In OECD, (2001). Schooling for Tomorrow: trends and scenarios. Paris: OECD,

17 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 53 Kyriakides, L. & Campbell, R.J. (2003). Teacher Evaluation in Cyprus: some conceptual and methodological issues arising from teacher and school effectiveness research. Journal of Personnel Evaluation in Education, 17(1), Leigh, A. (2003). Thinking Ahead: Strategic Foresight and Government. Australian Journal of Public Administrations, 62(2), McCuskey, B.M. (2003). The Future of the University Housing Profession and Implications for Practitioners: a delphi study. Doctoral Dissertation. West Virginia University. Morgantown. Meyer, H. Boyd, W. & Cooper, Br. (2000). Two Cheers for Educational Entrepreneurs. Unpublished paper, College of Education, Penn State University, University Park, PA. Microsoft, (2006). Building the School of the Future. ιαθέσιµο στο: OECD, (2001). What Schools for the Future. Paris: CERI. OECD, (2006). Think Scenarios Rethink Education. ParisQ CERI. Rubin, A. & Linturi, H. (2001). Transition in the Making. The images of the future in education and decisionmaking. Futures, 33, Russell, G. & Holkner, B. (2000). Virtual Schools. Futures, 32, Strain, M. (2000). Schools in a Learning Society. New purposes and modalities of learning in late modern society. Educational Management and Administration, 28(3), Uchida, D. Cetron, M. & Mckenzie, Fl. (1996). Preparing Students for the 21 st Century. Arlington: American Association of School Administrators. United Nations, (2004). Basis for a Comprehensive Settlement of the Cyprus Problem. New York: United Nations. Waddell, D. & Sohal, A.(1994). Forecasting: the key to managerial decision making. Management Decision, 32(1), Whitty, G. & Power, S. (2000). Marketization and Privatization in mass Education Systems. International Journal of Educational Development, 20, Wideen, M.F. & Andrews, I. (1987). Staff Development for School Improvement a focus on the teacher. Lewes, Sussex, Falmer. Ελληνική Γερµανός,. (1998). Χώρος και ιαδικασίες Αγωγής: Η παιδαγωγική ποιότητα του χώρου. Αθήνα: Gutenberg. Ευρωπαϊκή Ένωση, (1997). Ενοποιηµένες Συνθήκες: συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Λουξεµβούργο: Υπηρεσία Επισήµων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. ιαθέσιµο στο: (16/4/2002). Ευρωπαϊκή Επιτροπή, (2001). Οι Συγκεκριµένοι Μελλοντικοί Στόχοι των Εκπαιδευτικών Συστηµάτων. Βρυξέλλες. ιαθέσιµο στο: (11/5/2004). Θεοφιλίδης, Χρ., Μιχαηλίδου, Α., Στυλιανίδης, Μ. & Χαραλάµπους, Κ. (2004). Ο Βοηθός ιευθυντής στο ηµοτικό Σχολείο: αναβάθµιση ενός αθέατου ρόλου. Λευκωσία. Μαραθεύτης, Μ. (2002). Η Παγκοσµιοποίηση και το Πρόσωπο (Πρόλογος). Κυπριακή Μαρτυρία, 21, 7-8. Μιχαήλ, Κ., Σαββίδης, Ι., Στυλιανίδης, Μ., Τσιάκκιρος, Α. & Πασιαρδής Π. (2003). Η Αξιολόγηση των Εκπαιδευτικών Λειτουργών: µια νέα προσέγγιση. Παιδαγωγική Επιθεώρηση, 36, Μπουζάκης, Σ. (2003). Η Αξιολόγηση στην Εκπαίδευση: ιστορικές διαστάσεις, σύγχρονες τάσεις στην ε- ποχή της παγκοσµιοποίησης. Οικογένεια και Σχολείο, 164, Ξωχέλλης, Π. & Παπαναούµ, Ζ. (2000). Η Ενδοσχολική Επιµόρφωση των Εκπαιδευτικών: ελληνικές ε- µπειρίες Θεσσαλονίκη.

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα ΥΠΑΙΘΠΑ / ΙΕΠ ΕΡΓΟ : Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της σχολικής μονάδας: Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης (ΑΕΕ) Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

α Σεμινάριο Διοίκηση ανθρώπινου δυναμικού στο σχολείο

α Σεμινάριο Διοίκηση ανθρώπινου δυναμικού στο σχολείο Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Διοίκηση Σχολείων με Πολυπολιτισμική Σύνθεση α Σεμινάριο Διοίκηση ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 Οι εισηγήσεις, που παρουσιάζονται πιο κάτω είναι ενδεικτικές και δεν

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαµπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος ΔΣ ΕΑΕΠ Σε 960 ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία της χώρας, 12/θεσια και με τον μεγαλύτερο μαθητικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδαγωγική ηγεσία ως µετασχηµατιστικός µηχανισµός για βελτίωση του σχολείου

Η παιδαγωγική ηγεσία ως µετασχηµατιστικός µηχανισµός για βελτίωση του σχολείου Η παιδαγωγική ηγεσία ως µετασχηµατιστικός µηχανισµός για βελτίωση του σχολείου Πέτρος Πασιαρδής Καθηγητής Εκπαιδευτικής Ηγεσίας Ανοικτό Πανεπιστήµιο Κύπρου email: p.pashiardis@ouc.ac.cy (ορισµένες διαφάνειες

Διαβάστε περισσότερα

Μετάβαση από το Σχολείο στην Εργασία-Βασικές Αρχές και Προτάσεις για τους Υπεύθυνους του Πολιτικού Σχεδιασµού

Μετάβαση από το Σχολείο στην Εργασία-Βασικές Αρχές και Προτάσεις για τους Υπεύθυνους του Πολιτικού Σχεδιασµού Μετάβαση από το Σχολείο στην Εργασία-Βασικές Αρχές και Προτάσεις για τους Υπεύθυνους του Πολιτικού Σχεδιασµού Στο τέλος του 1999, ο Ευρωπαϊκός Οργανισµός ξεκίνησε ένα σηµαντικό πρόγραµµα έρευνας στο θέµα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. Κωδικός Έργου σε Επιτροπή Ερευνών/ΕΛΚΕ του ΑΠΘ : 90714 ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. Κωδικός Έργου σε Επιτροπή Ερευνών/ΕΛΚΕ του ΑΠΘ : 90714 ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 1 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ Άνθρωποι του Κάτω Κόσµου: ιδεολογίες και πολιτικές διακρίσεων, αποκλεισµού και διώξεων στη σύγχρονη εποχή. Ιστορικό ανθολόγιο και εκπαιδευτικός οδηγός. People of the Underworld: ideologies

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Εκπαίδευση και διάγνωση επιμορφωτικών αναγκών: Μια σχεδιασμένη παρέμβαση για την ενίσχυση των δυνάμεων της εργασίας H ΔΒΜ προϋποθέτειτοστρατηγικόσχεδιασμό,

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Η Εφαρµογή της Αξιολόγησης στη Συνεκπαίδευση 1

Η Εφαρµογή της Αξιολόγησης στη Συνεκπαίδευση 1 Η Εφαρµογή της Αξιολόγησης στη Συνεκπαίδευση Το τελικό στάδιο της πρώτης φάσης του Προγράµµατος του Φορέα για την Αξιολόγηση στο Πλαίσιο της Συνεκπαίδευσης περιλάµβανε µια συζήτηση και κατόπιν επεξήγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Leonardo da Vinci A EUROPEAN OBSERVATORY OF THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFELONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES & THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΠΑΚΕΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 3: ΕΡΕΥΝΑ ΦΟΡΕΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΑΠΟ ΕΚΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το και Καταληκτικές Ημερομηνίες Το Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης -2013 απευθύνεται σε όλους τους τομείς και επίπεδα εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλείο Αυτοαξιολόγησης

Εργαλείο Αυτοαξιολόγησης Εργαλείο Αυτοαξιολόγησης Οδηγίες [1] Περιεχόμενα [2] 1.0 Αιτιολογία Η διαδικασία αυτοαξιολόγησης περιλαμβάνει παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες (ΕΕΑ), γονείς παιδιών με ΕΕΑ, διευθυντές, εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

«Ολοήµερη εκπαίδευση. Η ευρωπαϊκή εµπειρία»

«Ολοήµερη εκπαίδευση. Η ευρωπαϊκή εµπειρία» «Ολοήµερη εκπαίδευση. Η ευρωπαϊκή εµπειρία» H έρευνα του Ο.Ο.Σ.Α. «PISA» (Programme for International Student Assesment, Πρόγραµµα ιεθνούς Αξιολόγησης Μαθητών) αναζωπύρωσε τη συζήτηση για τα προγράµµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕΡΟΣ Α Οι προτεραιότητες στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Λειτουργική Ανάλυση (copyright: Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 4: «Αναβάθμιση των συστημάτων αρχικής επαγγελματικής κατάρτισης και επαγγελματικής εκπαίδευσης και σύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης» Στρατηγική

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ»

«Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» Όμιλος Εκπαιδευτικών Χρηστών Πληροφορικής Τεχνολογίας Κύπρου «Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ 6 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010 08:30-13:30 Α107 Χορηγοί: «Η

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Χαρούλα Αγγελή cangeli@ucy.ac.cy Τμήμα Επιστημών της Αγωγής 1 Το περιβάλλον της συνεργασίας Συνεργασία μεταξύ πανεπιστημιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας. Α/Α ΣΤΟΧΟΙ (επιθυμητές γνώσεις-δεξιότητες-ικανότ ητες) ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ (Τίτλοι) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ (ενδεικτικά σε ώρες) Το Πρόγραμμα πιστοποιήθηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel.

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Έντυπο Α Φύλλα εργασίας Μαθητή Διαμαντής Κώστας Τερζίδης Σωτήρης 31/1/2008 Φύλλο εργασίας 1. Ομάδα: Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πειραιάς 5 Νοεμβρίου 2012 Αρ. Πρωτ. 20126093 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «BRINGING EUROPE TO SCHOOL TEACHERS (B.E.S.T.)» ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ «Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση: το μέλλον της επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών στην προοπτική της Διά Βίου Μάθησης». δρ. Κιουλάνης Σπύρος, Δ/ντής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ = O ΚΛΑ ΟΣ ΤΟΥ MANAGEMENT ΠΟΥ ΑΣΧΟΛΕΙΤΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Η κοινωνία εµπιστεύεται το σχολείο ΙΑ ΙΚΑΣΙΕΣ ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑ Α Η πολιτεία εµπιστεύεται τον εκπαιδευτικό ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΕΕ 1/2 ΤΟΜΕΙΣ Ε ΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική) Βασικές διαδικασίες 1 ου έτους εφαρμογής Γενική Εκτίμηση (άπαξ) Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

www.genadios.edu.gr Λεωφ. Καλαμακίου 104Β, Άλιμος ΤΚ 174 55 Τ. 210 9828888 210 9829888 210 9830888 F. 210 9850342 Ε. info@genadios.edu.

www.genadios.edu.gr Λεωφ. Καλαμακίου 104Β, Άλιμος ΤΚ 174 55 Τ. 210 9828888 210 9829888 210 9830888 F. 210 9850342 Ε. info@genadios.edu. Αγαπητοί γονείς Αισθανόμαστε την ανάγκη να επικοινωνήσουμε μαζί σας για να σας ενημερώσουμε σχετικά με την ταυτότητα της ΓΕΝΝΑΔΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ και το αξιόλογο και πολυεπίπεδο εκπαιδευτικό έργο που επιτελεί.

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΧΑΗΛ Ε. ΚΩΜΑΪΤΗΣ. Βιογραφικά στοιχεία. Καθηγητής, Πρόεδρος Τµήµατος Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων

ΜΙΧΑΗΛ Ε. ΚΩΜΑΪΤΗΣ. Βιογραφικά στοιχεία. Καθηγητής, Πρόεδρος Τµήµατος Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων ΜΙΧΑΗΛ Ε. ΚΩΜΑΪΤΗΣ Καθηγητής, Πρόεδρος Τµήµατος Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Βιογραφικά στοιχεία Σπουδές στο Χηµικό Τµήµα του Πανεπιστηµίου Αθηνών. Μεταπτυχιακές σπουδές, ιδακτορικό ίπλωµα (Ph D)

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΠ ΓΕΛ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 Σεπτέμβριος 2014 ΕΤΗΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Στ. Πάγκαλος, σχ.σύµβουλος ΠΕ12

Στ. Πάγκαλος, σχ.σύµβουλος ΠΕ12 ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΥ Αθήνα, 13 και 14 Μαρτίου 2010 ευτεροβάθµια Τεχνική - Επαγγελµατική Εκπαίδευση. Ανάγκη για ριζικές αλλαγές, χωρίς τα σφάλµατα του παρελθόντος Σταύρος Πάγκαλος

Διαβάστε περισσότερα

PATHWAY. D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching. A short review for the Greek teachers. Author: Christos Ragiadakos

PATHWAY. D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching. A short review for the Greek teachers. Author: Christos Ragiadakos PATHWAY D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching A short review for the Greek teachers Author: Christos Ragiadakos [It will be distributed to the Greek teachers during the Training

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες Διαδικτυακές Υπηρεσίες του Κέντρου Παραγωγικότητας για τις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις

Χρήσιμες Διαδικτυακές Υπηρεσίες του Κέντρου Παραγωγικότητας για τις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Χρήσιμες Διαδικτυακές Υπηρεσίες του Κέντρου Παραγωγικότητας για τις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις 2 Θέματα Παρουσίασης 1. Κυπριακή Πύλη Επιχειρήσεων 2. E-Gnosis 3. Ενημέρωσέ με 4. Δικτυωθείτε και Εξελιχθείτε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 Τμήμα Διατροφής και Διαιτολογίας Σελίδα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ: 1. Αξιολόγηση της προσωπικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Ηγεσία και Πολιτική

Εκπαιδευτική Ηγεσία και Πολιτική Εκπαιδευτική Ηγεσία και Πολιτική στο ΑΠΚΥ: Προσδοκίες και Επιτυχίες Πέτρος Πασιαρδής Kαθηγητής Eκπαιδευτικής Ηγεσίας Ανοικτό Πανεπιστήμιο Kύπρου P.O.Box 24801 1304 Λευκωσία, Kύπρος FAX (+357-22) 411972

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ Διεθνείς τάσεις στη θεωρία, την έρευνα και την πρακτική σήμερα - Μελλοντικές προοπτικές. Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ Διεθνείς τάσεις στη θεωρία, την έρευνα και την πρακτική σήμερα - Μελλοντικές προοπτικές. Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ Διεθνείς τάσεις στη θεωρία, την έρευνα και την πρακτική σήμερα - Μελλοντικές προοπτικές Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης 1 Βασικά σημεία παρουσίασης Αλλαγές στα εκπαιδευτικά συστήματα χωρών

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα εκπαίδευσης ενηλίκων, οργάνωση και αποτελεσματικότητα Ανδρέας Γεωργούδης, Λειτουργός Π.Ι. Λεμεσός Ιούνιος 2015

Προγράμματα εκπαίδευσης ενηλίκων, οργάνωση και αποτελεσματικότητα Ανδρέας Γεωργούδης, Λειτουργός Π.Ι. Λεμεσός Ιούνιος 2015 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Προγράμματα εκπαίδευσης ενηλίκων, οργάνωση και αποτελεσματικότητα Ανδρέας Γεωργούδης, Λειτουργός Π.Ι. Λεμεσός Ιούνιος 2015 1 Εκπαίδευση ενηλίκων 2

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου-Ορισμός Οι μελέτες πεδίου αναφέρονται σε προσχεδιασμένες δραστηριότητες των μαθητών/τριών που πραγματοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή. 6-10 Απριλίου 2012, 24 ώρες

Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή. 6-10 Απριλίου 2012, 24 ώρες Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή 6-10 Απριλίου 2012, 24 ώρες Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή Το σεμινάριο παρουσιάζει τις βασικές αρχές σχεδίασης και ανάπτυξης ενός εκπαιδευτικού προγράμματος. Εστιάζει επίσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΟΛΤΕΕ ΓΙΑ ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΟΛΤΕΕ ΓΙΑ ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ Ο.Λ.Τ.Ε.Ε. ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΩΝ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δ/NΣΗ : ΑΧΙΛΛΕΩΣ 37 Τ.Κ 10436 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210 5238973-210 5121399 6932798177 FAX: 210 5202798-210 5121399 ΗΛΕΚΤ/ΚΗ ΣΕΛΙΔΑ: http://www.oltee.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΘΗΝΑ 2014 1 1. Τι είναι το e-learning; Το e-learning, η ηλεκτρονική μάθηση, είναι μια διαδικασία μάθησης και ταυτόχρονα μια μεθοδολογία εξ αποστάσεως εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι)

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι) Εισαγωγή Το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Κύπρου προσφέρει ολοκληρωμένα προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών στους κλάδους του Ηλεκτρολόγου Μηχανικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «ΑΝΑΚΑΜΠΤΕΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΓΟΡΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» Σηµαντική έρευνα διεξήχθη από την Ευρωπαϊκή Οµοσπονδία Συµβούλων Μάνατζµεντ (FEACO-European Federation of Management Consultancies

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές Θέσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στον Τοµέα των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών 5 η Προγραµµατική Περίοδος 2014-2015

Στρατηγικές Θέσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στον Τοµέα των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών 5 η Προγραµµατική Περίοδος 2014-2015 Στρατηγικές Θέσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στον Τοµέα των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών 5 η Προγραµµατική Περίοδος 2014-2015 Στάθης Ραγκούσης Διευθύνων Σύµβουλος Π.Ε.Τ.Α. Α.Ε. Ηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1996-1998 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2000

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία. Ενότητα 6: Ηγεσία - Οργανωσιακή μάθηση - Αλλαγές. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Ηγεσία. Ενότητα 6: Ηγεσία - Οργανωσιακή μάθηση - Αλλαγές. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Ηγεσία Ενότητα 6: Ηγεσία - Οργανωσιακή μάθηση - Αλλαγές Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας Οι ΤΠΕ στο Α.Π. του νηπιαγωγείου και η επιμόρφωση των νηπιαγωγών στην αξιοποίηση και εφαρμογή τους στη διδακτική πράξη: Σκέψεις, προβληματισμοί και προτάσεις Συντονίστρια: Γιώτα Παναγιωτοπούλου Σχολ. Σύμβουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. ρ. Χρυσάνθη Κάτζη Frederick Research Centre

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. ρ. Χρυσάνθη Κάτζη Frederick Research Centre ΕΙΣΑΓΩΓΗ ρ. Χρυσάνθη Κάτζη Frederick Research Centre Η σύγχρονη εποχή παρά την πρόοδο που τη χαρακτηρίζει στον τοµέα της τεχνολογίας και της επιστήµης µε σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής του ανθρώπου,

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενο. «ιοικώ σηµαίνει διαχειρίζοµαι πληροφορίες για να πάρω αποφάσεις» Βασικότερες πηγές πληροφοριών. Τι είναι η Έρευνα Μάρκετινγκ

Περιεχόµενο. «ιοικώ σηµαίνει διαχειρίζοµαι πληροφορίες για να πάρω αποφάσεις» Βασικότερες πηγές πληροφοριών. Τι είναι η Έρευνα Μάρκετινγκ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 0111 «Σύγχρονα Θέµατα ιοίκησης Αθλητισµού»

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση διαφοροποιημένης διδασκαλίας στην Γ Δημοτικού (Κλουβάτος, Κ.) (Η πρόταση μπορεί να προσαρμοστεί σε κάθε Γ τάξη Δημοτικού) Μάθημα: Γλώσσα

Πρόταση διαφοροποιημένης διδασκαλίας στην Γ Δημοτικού (Κλουβάτος, Κ.) (Η πρόταση μπορεί να προσαρμοστεί σε κάθε Γ τάξη Δημοτικού) Μάθημα: Γλώσσα Πρόταση διαφοροποιημένης διδασκαλίας στην Γ Δημοτικού (Κλουβάτος, Κ.) (Η πρόταση μπορεί να προσαρμοστεί σε κάθε Γ τάξη Δημοτικού) Μάθημα: Γλώσσα Διδακτική ενότητα: Μαθησιακό περιβάλλον τάξης διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΑ Α ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταµείο στην Κύπρο Ευρωπαϊκό Γραφείο Κύπρου: OPENDAYS2011 Τεχνολογικό Πανεπιστήµιο Κύπρου Λεµεσός, 15 Νοεµβρίου 2011 Αλέξανδρος Αλεξάνδρου Προϊστάµενος

Διαβάστε περισσότερα

ιδασκαλία της Ροµποτικής Επιστήµης στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση Εµπειρίες από άλλα εκπαιδευτικά συστήµατα και προσαρµογή στην Ελληνική πραγµατικότητα

ιδασκαλία της Ροµποτικής Επιστήµης στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση Εµπειρίες από άλλα εκπαιδευτικά συστήµατα και προσαρµογή στην Ελληνική πραγµατικότητα ιδασκαλία της Ροµποτικής Επιστήµης στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση Εµπειρίες από άλλα εκπαιδευτικά συστήµατα και προσαρµογή στην Ελληνική πραγµατικότητα Αντώνιος Τζες Αναπληρωτής Καθηγητής Τµήµατος Ηλεκτρολόγων

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση Ενηλίκων: Θέµατα και Ζητήµατα. της Πολυµορφικότητας. Αντώνης Λιοναράκης Επικ. Καθηγητής, ΕΑΠ

Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση Ενηλίκων: Θέµατα και Ζητήµατα. της Πολυµορφικότητας. Αντώνης Λιοναράκης Επικ. Καθηγητής, ΕΑΠ Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση Ενηλίκων: Θέµατα και Ζητήµατα ευτέρα 17 εκεµβρίου 2007 ΤΕΙ Λαµίας Η εξ αποστάσεως Εκπαίδευση και η έννοια της Πολυµορφικότητας Αντώνης Λιοναράκης Επικ. Καθηγητής, ΕΑΠ Έρευνα (2007),

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή Ψυχολογία

Οργανωσιακή Ψυχολογία Οργανωσιακή Ψυχολογία Ιωάννης Νικολάου Επίκουρος Καθηγητής Οργανωσιακής Συμπεριφοράς Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα ιοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας www.inikolaou.gr inikol@aueb.gr Ιωάννης Νικολάου

Διαβάστε περισσότερα

Το σύγχρονο ολοήµερο σχολείο στην Ελλάδα «Τµήµατα δηµιουργικής απασχόλησης» µε πρωτοβουλία των γονέων (1985) Η πρώτη µορφή ολοήµερης εκπαίδευσης στην Ελλάδα ξεκίνησε από τους γονείς Πρόβληµα φύλαξης των

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την ένταξη της επιστημονικής γνώσης στη διαδικασία ανάπτυξης προϊόντων. Η έρευνα ενσωματώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Η Ποιότητα στο «Σχολείο του Μέλλοντος»

Η Ποιότητα στο «Σχολείο του Μέλλοντος» Η Ποιότητα στο «Σχολείο του Μέλλοντος» Αγγελόπουλος Θωμάς, Υπεύθυνος Γραφείου Ποιότητας Οικονόμου Βασίλης, Υπεύθυνος Συστημάτων Πληροφορικής και μέλος του Γρ. Ποιότητας Ποιοι είμαστε Έτος ίδρυσης: 1917

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Εισαγωγικό Μήνυμα Καλώς ήλθατε στο εξ αποστάσεως πρόγραμμα «Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία». Αποστολή του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών στη Κοινωνική Εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση 1 Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά 2 Περιεχόμενο παρουσίασης: Παρούσα κατάσταση-ελλείψεις-ανάγκες Μεθοδολογίες μάθησης συμβατές

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Δρ. Χαράλαμπος Μουζάκης Διδάσκων Π.Δ.407/80 Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Στόχοι ενότητας Το λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ. Greek Innovation Expo 2013. Έξυπνη Εξειδίκευση. και Kαινοτομία. Athens 19 May 2013

ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ. Greek Innovation Expo 2013. Έξυπνη Εξειδίκευση. και Kαινοτομία. Athens 19 May 2013 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Greek Innovation Expo 2013 Athens 19 May 2013 Έξυπνη Εξειδίκευση και Kαινοτομία Το έργο IKTIMED Γενικός στόχος Η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των μικρομεσαίων

Διαβάστε περισσότερα

WORKSHOP GUIDE. Eπιμέλεια: Δημήτρης Στρατάκος

WORKSHOP GUIDE. Eπιμέλεια: Δημήτρης Στρατάκος WORKSHOP GUIDE Eπιμέλεια: Δημήτρης Στρατάκος Το έργο αυτό χρηματοδοτείται με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. O παρών Οδηγός Εργαστηρίων (Workshop Guide) δεσμεύει μόνον τον συντάκτη του και η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Certified Insurance Customer Services

Certified Insurance Customer Services Certified Insurance Customer Services Excellence Specialist 23-24 Απριλίου & 21-22 Μαΐου 2015 ιοργανωτές: Το Ασφαλιστικό Ινστιτούτο Κύπρου σε συνεργασία µε το International Association of Financial Management,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Οι Απόψεις των Εκπαιδευτικών για την Εφαρμογή της Ενισχυτικής Διδασκαλίας στη Δημοτική Εκπαίδευση

Οι Απόψεις των Εκπαιδευτικών για την Εφαρμογή της Ενισχυτικής Διδασκαλίας στη Δημοτική Εκπαίδευση Οι Απόψεις των Εκπαιδευτικών για την Εφαρμογή της Ενισχυτικής Διδασκαλίας στη Δημοτική Εκπαίδευση Ιλιάδα Ηλία, Σοφία Βλάμη & Κωνσταντίνος Λουκαΐδης Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας και Αξιολόγησης Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

Ανθρώπινοι πόροι ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ

Ανθρώπινοι πόροι ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ-ΠΘ-ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Θα παρουσιαστούν Η σπουδαιότητα των ανθρώπινων πόρων Οι λειτουργίες της διοίκησης ανθρώπινων πόρων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : Ν. ΛΕΣΒΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : ΑΙΒΑΛΙΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : Ν. ΛΕΣΒΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : ΑΙΒΑΛΙΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 211-212 ΕΚΦΕ : Ν. ΛΕΣΒΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : ΑΙΒΑΛΙΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ 1.Επικαιροποιημένα στοιχεία του ΕΚΦΕ. Ονοματεπώνυμο Ειδικότητα Είδος

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β2

Ερευνητική Εργασία Β2 ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Ερευνητική Εργασία Β2 Σχολικό έτος 2014-15 Β τετράμηνο Θέμα: «Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και επαγγελματική αποκατάσταση» Ερευνητικό υποερώτημα: «Ποια τα Κριτήρια για την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση I Διευθυντική Περίληψη Τo Προτεινόμενο Σύστημα Αξιολόγησης (ΠΣΑ) στηρίζεται σε ένα σύνολο αρχών οι οποίες διαμορφώνουν το θεωρητικό πλαίσιο της ανάπτυξης και της λειτουργίας του. Οι βασικές του αρχές έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Αποτελεί ένα από τα τέσσερα τμήματα της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών και Επιστημών της Αγωγής. Υπήρξε το πολυπληθέστερο σε φοιτητές τμήμα. Έχει παραδώσει στην κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα