Αρκετοί είναι σήµερα αυτοί που αµφισβητούν έντονα το παραδοσιακό σύστηµα εκπαίδευσης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αρκετοί είναι σήµερα αυτοί που αµφισβητούν έντονα το παραδοσιακό σύστηµα εκπαίδευσης"

Transcript

1 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 37 ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ: ΚΥΡΙΑΡΧΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΓΝΩΡΙΣΜΑΤΑ Του Μάριου Στυλιανίδη Εισαγωγή Αρκετοί είναι σήµερα αυτοί που αµφισβητούν έντονα το παραδοσιακό σύστηµα εκπαίδευσης (Druker, 1994, Hammond, 2000), εκφράζοντας την άποψη ότι το σηµερινό σχολείο στηρίζεται περισσότερο στις ανάγκες και τις ιδιοµορφίες της µοντέρνας βιοµηχανικής κοινωνίας, όπως αυτή διαµορφώθηκε µετά το εύτερο Παγκόσµιο Πόλεµο, και ως τέτοιο δεν µπορεί να ανταποκριθεί πλέον στις ανάγκες της σηµερινής µετα-µοντέρνας κοινωνίας (Rubin & Linturi, 2001, Russell & Holkner, 2000). Ο προβληµατισµός αυτός για το παρόν και το µέλλον του σύγχρονου σχολείου, πέρα από την αναζήτηση καινούριων µοντέλων εκπαίδευσης, έδωσε ταυτόχρονα µια νέα ώθηση στην έρευνα για το µελλοντικό σχολείο, η οποία φέρνει συνεχώς στην επιφάνεια νέες ιδέες, τάσεις, πιθανά µελλοντικά γνωρίσµατα και εναλλακτικά σενάρια για το σχολείο του µέλλοντος (OECD, 2006). Άλλοι πάλι, αξιοποιώντας τα καινούρια δεδοµένα προχωρούν στην υλοποίηση ευφάνταστων σχεδίων που στοχεύουν στη δηµιουργία του σχολείου του µέλλοντος. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της εταιρείας Microsoft η οποία σε συνεργασία µε τις εκπαιδευτικές αρχές της πολιτείας της Φιλαδέλφειας δηµιούργησαν ένα τέτοιο σχολείο, φιλοδοξώντας να αποτελέσει πρότυπο µοντέλο εκπαίδευσης για ολόκληρο τον κόσµο (Microsoft, 2006). Το σχολείο αυτό µε τη χαρακτηριστική ονοµασία The School of the Future άρχισε τη λειτουργία του το Σεπτέµβριο του 2006, στοίχισε 63 εκατοµµύρια δολάρια και έχει ως βασικά χαρακτηριστικά το ριζικό επανασχεδιασµό του σχολικού χώρου, τη διαφοροποίηση των διδακτικών προσεγγίσεων ώστε να ικανοποιούνται οι ανάγκες όλων των µαθητών, και την πλήρη αξιοποίηση της τεχνολογίας (π.χ. δυνατότητες ασύρµατης επικοινωνίας σε όλο το κτίριο, έξυπνοι διαδραστικοί πίνακες κ.ά.). Προσανατολισµένη προς την κατεύθυνση της αναζήτησης του σχολείου του µέλλοντος και ενταγµένη στην ευρύτερη έρευνα για το µελλοντικό σχολείο ήταν και µια ερευνητική προσπάθεια που έγινε πρόσφατα στην Κύπρο, η πρώτη στο είδος της στον ελληνικό χώρο, για πρόγνωση της µελλοντικής πορείας και εξέλιξης του σύγχρονου σχολείου. Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου θα παρουσιάσουµε στη συνέχεια ένα µέρος του πιο πάνω ερευνητικού εγχειρήµατος που αναφέρεται στις προγνώσεις και τις εκτιµήσεις των ειδικών για τα σηµαντικότερα πιθανά και επιθυµητά χαρακτηριστικά του µελλοντικού κυπριακού σχολείου. Ο Μάριος Στυλιανίδης είναι ιδάκτορας Εκπαιδευτικής ιοίκησης, στο Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής Πανεπιστηµίου Κύπρου.

2 38 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH Η έρευνα για το µελλοντικό σχολείο Ηέρευνα για το σχολείο του µέλλοντος επικεντρώνεται σήµερα στην προσπάθεια για ε- ντοπισµό συγκεκριµένων µελλοντικών τάσεων και ανάπτυξη σεναρίων για το µελλοντικό σχολείο, µε βασικό στόχο να βοηθηθούν οι υπεύθυνοι να αναγνωρίσουν έγκαιρα τις πιθανές αλλαγές που θα συµβούν και να προετοιµάσουν ανάλογα το περιβάλλον (Fulmer & Sashkin, 1995). Τέτοια σενάρια για το µέλλον περιγράφονται από τους Chong & Leong (1998). Πρόκειται για τέσσερα εναλλακτικά σενάρια που οριοθετούν το σχολείο και την κοινωνία της Σιγκαπούρης το έτος 2030, και στηρίζονται σε οκτώ διαφορετικές έρευνες Delphi που έγιναν για το σκοπό αυτό. Στο πρώτο σενάριο επικρατεί το στοιχείο της δια βίου µάθησης που αναγκάζει το σχολείο να διαφοροποιηθεί και να προσφέρει ένα πλούσιο αναλυτικό πρόγραµµα αλλά και αυξηµένες ευκαιρίες για µάθηση, προετοιµάζοντας τόσο για τη δια βίου εκπαίδευση όσο και για τις συχνές αλλαγές επαγγέλµατος και καριέρας. Στο δεύτερο σενάριο κυριαρχεί το στοιχείο των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών µε τα σχολεία να γίνονται αποκλειστικά κέντρα ψηφιακού αλφαβητισµού. Το τρίτο σενάριο κυριαρχείται από την έννοια της δηµιουργικότητας και περιγράφει τα σχολεία ως κέντρα δηµιουργικής σκέψης, δεξιοτήτων επίλυσης προβληµάτων, αυτοµόρφωσης και πειραµατικής µάθησης µέσα σε συνθήκες προσοµοίωσης. Στο τελευταίο σενάριο κυριαρχεί η παγκοσµιοποίηση και παρατηρείται αυξηµένη εξαγωγή εµπειρογνωµοσύνης, δεξιοτήτων και γνώσης προς άλλες χώρες, µε ανάλογες µετακινήσεις του εργατικού δυναµικού, ενώ στην εκπαίδευση δίνεται έµφαση στην καλλιέργεια των αξιών της οικογένειας, των σωστών συνηθειών και του υγιεινού τρόπου ζωής. Ο Caldwell (2000) στη δική του έρευνα περιγράφει τρία πιθανά σενάρια για το µέλλον του δηµόσιου σχολείου µέσα στην επόµενη εικοσαετία, στηριζόµενος στις διαµορφούµενες τάσεις όπως αυτές έχουν εµφανιστεί στη διεθνή βιβλιογραφία. Το πρώτο από τα σενάρια αυτά προβλέπει µια µαζική φυγή προς τα ιδιωτικά σχολεία κυρίως από τη µεσαία τάξη, στην προσπάθεια των γονιών να εξασφαλίσουν καλύτερη εκπαίδευση για τα παιδιά τους, ενώ τα δηµόσια σχολεία λειτουργούν περισσότερο ως µια δικλίδα ασφαλείας για αυτούς που δεν έχουν την ευχέρεια να φοιτήσουν σε ιδιωτικά σχολεία. Το δεύτερο σενάριο προβλέπει την παρακµή του σχολείου ως θεσµού και την αντικατάστασή του από νέες δοµές και διευθετήσεις που διευκολύνουν τη δια βίου µάθηση µέσα στις τοπικές κοινότητες, όπως είναι το οικοσχολείο (home schooling). Αντίθετα, το τελευταίο σενάριο προβλέπει ότι το δηµόσιο σχολείο θα φτάσει σε υ- ψηλά επίπεδα προόδου, µε την κυβέρνηση να εγκαταλείπει σταδιακά το ρόλο του παροχέα εκπαίδευσης και να επικεντρώνεται περισσότερο στην εξεύρεση πόρων για στήριξη όλων των σχολείων, µε ένα όµως απαιτητικό σύστηµα λογοδοσίας. Ο Οργανισµός Οικονοµικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) σε µια πρόσφατη έκδοσή του µε το χαρακτηριστικό τίτλο What Schools for the Future (OECD, 2001) περιγράφει λεπτοµερώς έξι εναλλακτικά σενάρια για το σχολείο του µέλλοντος σε ένα χρονικό ορίζοντα χρόνων. Τα σενάρια αυτά ήταν το αποτέλεσµα του προγράµµατος Schooling for Tomorrow που ξεκίνησε το 1997 και ολοκληρώθηκε το 2001 µε τη συµµετοχή σ αυτό πολλών ειδικών και εµπειρογνωµόνων από αρκετές χώρες. Ο βασικός σκοπός ήταν να κατανοηθεί ο τρόπος µε τον οποίο τα σχολεία µπορούν να αναπτυχθούν στα χρόνια που έρχονται, καθώς και ο πιθανός ρόλος της εκπαιδευτικής πολιτικής στο να βοηθήσει στη διαµόρφωση ενός επιθυµητού µέλλοντος.

3 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 39 Τα σενάρια που προέκυψαν οµαδοποιούνται ανά δύο σε τρεις βασικές κατηγορίες. Τα δύο πρώτα (Γραφειοκρατία, Μοντέλο της αγοράς), συνιστούν ουσιαστικά µια εξέλιξη των σηµερινών σχολείων και τοποθετούνται κάτω από την κατηγορία: Επέκταση του σηµερινού status quo. Τα επόµενα δύο (Άνοιγµα στην κοινωνία, Σχολεία-οργανισµοί που µαθαίνουν) περιγράφουν την ουσιαστική ισχυροποίηση του σχολείου και την απόκτηση νέου δυναµισµού και ευρύτερης αναγνώρισης, συνθέτοντας µαζί την κατηγορία: Αναγέννηση του σχολείου. Τα δύο τελευταία σενάρια (Πολλαπλά δίκτυα µάθησης, Έξοδος-έλλειψη δασκάλων) οµαδοποιούνται κάτω από την κατηγορία: Παρακµή του σχολείου, και απεικονίζουν ένα µελλοντικό σχολείο παρακµής. Τα σενάρια όµως αυτά, όπως ξεκάθαρα αναφέρεται, δεν αποτελούν τελικές καταστάσεις για το µέλλον αλλά αρχικά σηµεία για συζήτηση και διάλογο, τα οποία θα πρέπει να ε- παναδιατυπωθούν στη βάση των πραγµατικοτήτων και των ιδιαιτεροτήτων που ισχύουν σε κάθε χώρα (OECD, 2001, σ.97). Μεθοδολογία Στην παρούσα έρευνα για την πρόγνωση του µέλλοντος της κυπριακής εκπαίδευσης αξιοποιήθηκε η τεχνική Delphi, η οποία χρησιµοποιείται ως προγνωστικό εργαλείο σε παρό- µοιας φύσης έρευνες (Bordeaux, 2001 Cabaniss, 2001 Carman, 1999 Uchida κ.ά, 1996). Βασικά χαρακτηριστικά της είναι η συγκρότηση µιας οµάδας ατόµων που θεωρούνται ειδήµονες στο θέµα που διερευνάται, η ανωνυµία των απαντήσεων που δίνονται, η επανάληψη των ερωτήσεων µέσα σε διάφορους γύρους και η συνεχής ανατροφοδότηση των συµµετεχόντων για τις επιλογές της οµάδας σε κάθε προηγούµενο γύρο (McCuskey, 2003), ώστε να επιτυγχάνεται σταδιακά η µεγαλύτερη δυνατή σύγκλιση στις απόψεις. Για τους σκοπούς της έρευνας αυτής είχε συσταθεί µια οµάδα 50 ειδικών µε σηµαντικές ε- µπειρίες στο χώρο της κυπριακής εκπαίδευσης αλλά και επιρροή στη διαµόρφωση της εκπαιδευτικής πολιτικής ή στη λήψη αποφάσεων. Στον πρώτο γύρο της έρευνας είχε επιδιωχθεί, µέσα από ατοµικές συνεντεύξεις και µε τη χρήση της τεχνικής της ιδεοθύελλας να παραχθούν συγκεκριµένες ιδέες και προβλέψεις για µελλοντικές αλλαγές και εξελίξεις στο κυπριακό σχολείο. Αυτές αποτέλεσαν τη βάση του ερωτηµατολογίου του δεύτερου γύρου, για να εκτιµηθεί από ό- λους ο βαθµός πιθανότητας να πραγµατοποιηθούν. Με βάση τα αποτελέσµατα και του γύρου αυτού ετοιµάστηκε το ερωτηµατολόγιο του τρίτου και τελευταίου γύρου της έρευνας, το οποίο συµπληρώθηκε από τους ειδικούς µέσω του διαδικτύου, µε τη βοήθεια ειδικού λογισµικού και χρήση κωδικών πρόσβασης. Σε αυτό συµπεριελήφθησαν οι επικρατέστερες δηλώσεις του προηγούµενου γύρου, ώστε οι συµµετέχοντες να έχουν την ευκαιρία να τις κρίνουν ξανά, έχοντας στη διάθεσή τους τόσο τις επιλογές της οµάδας (διάµεσος) όσο και τις δικές τους αρχικές ατοµικές επιλογές. Λόγω του µεγάλου αριθµού των δηλώσεων στο µέρος αυτό καταβλήθηκε συστηµατική προσπάθεια για περαιτέρω ανάλυση, σύνθεση και οµαδοποίησή τους, ανάλογα µε το περιεχόµενό τους και την ευρύτερη θεµατική στην οποία αναφερόταν η κάθε µια. Βασικό ρόλο στην προσπάθεια αυτή είχε µια τετραµελής οµάδα από τους συµµετέχοντες στην έρευνα, τα µέλη της οποίας κατάφεραν µέσα από µια συνεχή διαδικασία ανταλλαγής απόψεων να συµφωνήσουν στην οµαδοποίηση των δηλώσεωνπροβλέψεων σε 12 κατηγορίες, που συνιστούσαν ταυτόχρονα ισάριθµα γενικά χαρακτηριστικά του µελλοντικού κυπριακού σχολείου. Τόσο τα χαρακτηριστικά αυτά όσο και οι επιµέρους προβλέψεις για αλλαγές κρίθηκαν αναφορικά µε το βαθµό πιθανότητας και επιθυµίας να επαληθευτούν στο µέλλον.

4 40 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH Αποτελέσµατα - Συζήτηση Oβαθµός πιθανότητας και ο βαθµός επιθυµίας των 12 χαρακτηριστικών να καταστούν ένα από τα χαρακτηριστικά γνωρίσµατα του κυπριακού σχολείου µέχρι το 2020 φαίνονται στον επόµενο πίνακα. Πίνακας 1 Βαθµός πιθανότητας και επιθυµίας των 12 χαρακτηριστικών Κατηγορίες Προβλέψεων-Χαρακτηριστικά Πιθανότητα Επιθυµία Μελλοντικού Σχολείου X TA X TA Αύξηση της µαθητικής παραβατικότητας 3,83 * 0,78 1,15 * 0,36 Συµπόρευση µε το ευρωπαϊκό σχολείο 3,80 0,82 4,23 0,77 Έµφαση στην αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου 3,73 0,72 4,45 0,81 Σύγκλιση του σχολείου µε την κοινωνία της πληροφορίας 3,73 0,82 4,18 0,68 Έµφαση στη συνεχή επιµόρφωση των εκπαιδευτικών 3,70 0,76 4,80 0,41 Επιδράσεις από το χώρο της ελεύθερης οικονοµίας 3,56 0,84 3,18 1,14 Ανασχεδιασµός της λειτουργίας του σχολείου 3,40 0,67 4,38 0,81 Άνοιγµα του σχολείου στην κοινωνία των πολιτών 3,23 0,90 4,31 0,83 Ενίσχυση γραφειοκρατιστικών προσεγγίσεων 3,18 0,78 1,35 0,62 Ανοίγµατα του σχολείου στην τουρκοκυπρ. κοινότητα 3,13 0,79 3,98 1,19 Ανάδειξη του σχολείου σε οργανισµό που µαθαίνει 2,95 0,88 4,73 0,45 Αυτονοµία της σχολικής µονάδας 2,85 0,80 4,13 1,02 * Κλίµακα: 1=ελάχιστος βαθµός, 5=µέγιστος βαθµός Τα πιο πάνω χαρακτηριστικά µπορούν να οµαδοποιηθούν σε δύο οµάδες µε κριτήριο το βαθµό πιθανότητας και το βαθµό επιθυµίας που συγκέντρωσαν. Όσα συγκέντρωσαν µέσο όρο στο βαθµό επιθυµίας µεγαλύτερο από τη µέση τιµή της κλίµακας που χρησιµοποιήθηκε (κλί- µακα πέντε διαβαθµίσεων µε το 1 να σηµαίνει ελάχιστο βαθµό και το 5 µέγιστο βαθµό), δηλαδή µεγαλύτερο από την τιµή 3, σχηµατίζουν την οµάδα µε τα επιθυµητά χαρακτηριστικά, ενώ ε- κείνα που συγκέντρωσαν τέτοιες τιµές στο βαθµό πιθανότητας σχηµατίζουν την οµάδα µε τα πιθανά χαρακτηριστικά. Εκείνα που κατάφεραν κάτι τέτοιο και στο βαθµό επιθυµίας και στο βαθµό πιθανότητας αποτελούν την τοµή των δύο συνόλων-οµάδων, όπως παρουσιάζονται µε βέννεια διαγράµµατα στο επόµενο γράφηµα και συνεπώς θεωρούνται ότι είναι τόσο πιθανά ό- σο και επιθυµητά χαρακτηριστικά για το µελλοντικό κυπριακό σχολείο. Σύµφωνα µε το παρακάτω γράφηµα τα πιθανά και ταυτόχρονα επιθυµητά χαρακτηριστικά γνωρίσµατα του κυπριακού σχολείου αναφέρονται στη συµπόρευση µε το ευρωπαϊκό σχολείο, την έµφαση στη συνεχή αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου, τη σύγκλιση του σχολείου µε την κοινωνία της πληροφορίας, την έµφαση στη συνεχή επιµόρφωση των εκπαιδευτικών, τις επιδράσεις από το χώρο της ελεύθερης οικονοµίας, τον ανασχεδιασµό του σχολείου, το άνοιγµα στην κοινωνία των πολιτών και τα ανοίγµατα στην τουρκοκυπριακή κοινότητα. Τα οκτώ αυτά χαρακτηριστικά θα παρουσιαστούν πιο αναλυτικά στη συνέχεια.

5 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 41 Γράφηµα 1: Πιθανά και επιθυµητά χαρακτηριστικά του µελλοντικού κυπριακού σχολείου Σχολείο που µαθαίνει Aυτόνοµο σχολείο Eυρωπαϊκό σχολείο Συνεχής αξιολόγηση Nέες τεχνολογίες Συνεχής επιµόρφωση Mοντέλο της αγοράς Aνασχεδιασµός σχολείου Άνοιγµα στην κοινωνία Άνοιγµα σε Tουρκοκύπριους Mαθητική παραβατικότητα Γραφειοκρατία EΠIΘYMHTA XAPAKTHPIΣTIKA ΠIΘANA XAPAKTHPIΣTIKA Συµπόρευση µε το ευρωπαϊκό σχολείο Το χαρακτηριστικό αυτό σχετίζεται άµεσα µε το πρόσφατο ιστορικό γεγονός της ένταξης της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ίσως µάλιστα αυτή η συγκυρία να βοήθησε τους ειδικούς να δουν σε µεγαλύτερο βάθος και έκταση τις πιθανές µελλοντικές συνέπειες στο κυπριακό εκπαιδευτικό σύστηµα, ιδιαίτερα µέσα στις σηµερινές συνθήκες της παγκοσµιοποίησης (Cheng, 2000, Giddens, 1999) και της προοπτικές που διαγράφονται για την ευρωπαϊκή ενοποίηση, η οποία κατά το Μαραθεύτη (2002) συνιστά µια µορφή περιφερειακής παγκοσµιοποίησης. Οι επιµέρους προβλέψεις που σχετίζονται µε το πιο πάνω χαρακτηριστικό και συγκέντρωσαν ψηλό βαθµό πιθανότητας να πραγµατοποιηθούν είναι οι ακόλουθες: Πίνακας 2 Προβλέψεις που σχετίζονται µε το ευρωπαϊκό σχολείο Eπιµέρους Προβλέψεις Πιθανότητα Επιθυµία X TA X TA ιαµόρφωση κοινής ευρωπαϊκής εκπαιδευτικής πολιτικής για πολλά επιµέρους θέµατα 4,10 0,78 3,81 0,79 Σηµαντικές συνεργασίες µε ευρωπαϊκά σχολεία 4,08 0,86 4,28 0,74 Κοινοί δείκτες αξιολόγησης των ευρωπαϊκών συστηµάτων 3,95 0,81 3,97 0,97 εσµευτικοί ευρωπαϊκοί δείκτες για την αναλογία δασκάλων-µαθητών ανά τάξη 3,89 0,69 4,14 0,65 Έµφαση στα προγράµµατα που εµπεδώνουν το σεβασµό της ιδιαιτερότητας και διαφορετικότητας 3,89 1,11 4,44 0,69 Πιέσεις για σύγκλιση µε το ευρωπαϊκό σχολείο 3,75 0,93 3,57 1,12 εσµευτικοί ευρωπαϊκοί δείκτες για την αναλογία επιµέρους πόρων και δαπανών ανά µαθητή 3,71 0,84 3,92 0,91 Ευρωπαϊκά πρότυπα για την υλικοτεχνική υποδοµή 3,66 0,94 4,25 0,87

6 42 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH Οι πιο πάνω προβλέψεις δίνουν µια συνοπτική εικόνα αυτού που αναµένεται όσον αφορά τη συµπόρευση του κυπριακού µε το ευρωπαϊκό σχολείο. Εντύπωση πάντως προκαλεί η διαπίστωση ότι πολλές από αυτές αναφέρονται ακριβώς στο ενδεχόµενο καθορισµού κοινής ευρωπαϊκής εκπαιδευτικής πολιτικής και καθιέρωσης δεσµευτικών ευρωπαϊκών δεικτών στην εκπαίδευση. Βέβαια είναι γνωστό ότι σύµφωνα και µε τη συνθήκη του Άµστερνταµ υπάρχει εκ µέρους της ΕΕ η δέσµευση για πλήρη σεβασµό στην αρµοδιότητα των κρατών µελών όσον αφορά το περιεχόµενο της διδασκαλίας και την οργάνωση των εθνικών εκπαιδευτικών συστηµάτων (Ευρωπαϊκή Ένωση, 1997). Από την άλλη όµως κανένας δεν µπορεί να είναι σίγουρος ότι η συγκεκριµένη αυτή πολιτική θα συνεχίσει και στο µέλλον να παραµένει η ίδια. Εξάλλου, η προσπάθεια της ΕΕ για καθορισµό συγκεκριµένων δεικτών για αποτίµηση της ποιότητας της εκπαίδευσης στα διάφορα κράτη (European Commission, 2000) συνιστά από µόνη της µια προσπάθεια για καθορισµό κοινού µέτρου σύγκρισης και αξιολόγησης των εκπαιδευτικών συστη- µάτων σε εθνικό επίπεδο, που έµµεσα ωθεί σε ένα είδος σύγκλισης και συµπόρευσης των συστηµάτων αυτών σε συγκεκριµένους, τουλάχιστο προς το παρόν, τοµείς. Η µεγάλη σηµασία πάντως αυτής της κατηγορίας προβλέψεων έγκειται ακριβώς στο γεγονός ότι αναδεικνύει τον ευρωπαϊκό παράγοντα ως µια από τις δεσπόζουσες δυνάµεις που θα ε- πηρεάσει τη µελλοντική πορεία και εξέλιξη του κυπριακού σχολείου. Η πολύ µεγάλη επιθυµία βέβαια των ειδικών για συµπόρευση του κυπριακού µε το ευρωπαϊκό σχολείο δεν µπορεί να είναι άσχετη και µε τις προσδοκίες που αφορούν τη διοχέτευση στην Κύπρο της τεχνογνωσίας και εµπειρογνωµοσύνης που πιθανό να διαθέτει η ΕΕ σε θέµατα εκπαίδευσης, όπως διατυπώνεται και σε µια από τις πιο πάνω προβλέψεις. Συνεχής αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου Ηέµφαση στη συνεχή αξιολόγηση και αποτίµηση του εκπαιδευτικού έργου αποτελεί ακόµη ένα πιθανό και επιθυµητό χαρακτηριστικό του µελλοντικού σχολείου. Ήδη παρόµοιες έ- ρευνες στο εξωτερικό προβλέπουν ότι οι φορολογούµενοι θα είναι στο µέλλον πιο απαιτητικοί σε θέµατα που σχετίζονται µε την εκπαίδευση των παιδιών τους (Friebel, 1999), ενώ είναι γενικά παραδεκτό ότι η κοινωνία απαιτεί πλέον να γνωρίζει µε ποιό τρόπο αξιοποιούνται τα κονδύλια που διατίθενται για τη δηµόσια παιδεία, δηµιουργώντας την υποχρέωση για λογοδότηση των εκπαιδευτικών συστηµάτων προς τις οργανωµένες κοινωνίες που τα συντηρούν. Όπως ε- ξάλλου πολύ εύστοχα σηµειώνει ο Μπουζάκης (2003), τα εκπαιδευτικά συστήµατα που δεν α- ξιολογούν την πορεία τους και τα αποτελέσµατα αυτής της πορείας δεν µπορούν να χαρακτηριστούν καν συστήµατα, δεν έχουν ταυτότητα, στίγµα, και προσανατολισµό. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι ακόλουθες επιµέρους προβλέψεις που προέκυψαν µέσα από την έρευνα και σχετίζονται µε το πιο πάνω χαρακτηριστικό. Οι ειδικοί φαίνεται να εκτιµούν ότι θα εισαχθεί ο θεσµός των εθνικών επιπέδων, ένας οργανωµένος και συστηµατικός τρόπος για έλεγχο των επιπέδων και της ποιότητας της εκπαίδευσης. Αυτό υποδηλώνεται τόσο από την πρόβλεψη για εισαγωγή εθνικών επιπέδων και δεικτών αξιολόγησης, όσο και από τις προβλέψεις που αναφέρονται στην ετοιµασία κοινών δοκιµίων και εξετάσεων για όλους τους µαθητές σε συγκεκριµένες ηλικίες, το συνδυασµό πολλών εναλλακτικών µορφών αξιολόγησης του µαθητή, και την εισαγωγή τέτοιων µηχανισµών που να ε- λέγχουν και να πιστοποιούν την ποιότητα της εκπαίδευσης. Τρεις εξάλλου προβλέψεις που συγκεντρώνουν επίσης ψηλό βαθµό πιθανότητας να συµβούν, έχουν άµεση ή έµµεση σχέση µε το σύστηµα αξιολόγησης των εκπαιδευτικών το οποίο φαίνεται να παρουσιάζει σήµερα αρκετές αδυναµίες (Kyriakides & Campbell, 2003, Μιχαήλ κ.ά., 2003). Οι προβλέψεις αυτές αναφέρονται στο διαχωρισµό της αξιολόγησης του προσωπι-

7 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 43 Πίνακας 3 Προβλέψεις που σχετίζονται µε την αξιολόγηση Eπιµέρους Προβλέψεις Πιθανότητα Επιθυµία X TA X TA Εθνικά επίπεδα και δείκτες αξιολόγησης κατά µάθηµα 4,03 0,94 4,17 1,00 Κοινές εξετάσεις για όλους τους µαθητές σε συγκεκριµένες ηλικίες 3,95 0,90 4,06 1,12 ιαχωρισµός της αξιολόγησης προσωπικού από την αξιολόγηση του σχολείου 3,80 1,04 4,06 1,01 Προγράµµατα επιστηµονικής κατάρτισης συµβούλων και αξιολογητών 3,78 1,10 4,55 0,70 Συνδυασµός πολλών µορφών αξιολόγησης του µαθητή 3,76 0,97 4,47 0,77 Μηχανισµοί ελέγχου της ποιότητας της εκπαίδευσης 3,58 0,96 4,39 0,90 Έγκυρο σύστηµα αξιολόγησης του σχολικού έργου 3,55 1,24 4,56 0,73 κού από την αξιολόγηση της σχολικής µονάδας, την επιστηµονική κατάρτιση των συµβούλων και των αξιολογητών και την εισαγωγή έγκυρου συστήµατος αξιολόγησης του έργου που επιτελείται στη σχολική µονάδα. Όλες αυτές οι προβλέψεις συγκεντρώνουν πολύ ψηλό βαθµό ε- πιθυµίας να πραγµατοποιηθούν. Σύγκλιση του σχολείου µε την κοινωνία της πληροφορίας Το χαρακτηριστικό αυτό σχετίζεται άµεσα µε µία από τις βασικότερες δεσπόζουσες δυνά- µεις που καθοδηγούν τη σηµερινή κοινωνία αλλά και το σχολείο στη µελλοντική τους πορεία και εξέλιξη. Πρόκειται για τη δύναµη της τεχνολογίας και ειδικότερα τις επιδράσεις που α- σκεί η σύγχρονη κοινωνία της πληροφορίας για ανασχεδιασµό του παραδοσιακού σχολείου έ- τσι που αυτό να συµβαδίζει µε τα σύγχρονα δεδοµένα και να ανταποκρίνεται καλύτερα στις νέες απαιτήσεις και ανάγκες που δηµιουργούνται (Russell and Holkner, 2000, Strain, 2000). Ταυτισµένες σε µεγάλο βαθµό µε τις επιδράσεις αυτές φαίνεται να είναι και οι ακόλουθες προβλέψεις. Οι παρακάτω προβλέψεις δίνουν το στίγµα της αναµενόµενης σύγκλισης του σχολείου µε την κοινωνία της πληροφορίας. Αρκετά ψηλές πιθανότητες συγκεντρώνει η πρόβλεψη που α- ναφέρεται στην εισαγωγή της σύγχρονης τεχνολογίας για διοικητικούς σκοπούς, ενδεχόµενο που κρίνεται ταυτόχρονα και ως πολύ επιθυµητό. Αναµφίβολα η τεχνολογία µπορεί να προσφέρει πολλά στη διοικητική υποστήριξη των σχολείων αλλά και του ίδιου του εκπαιδευτικού συστήµατος, εξοικονοµώντας και ανθρώπινη προσπάθεια και πόρους. Η διαδικασία της στελέχωσης των σχολείων, το σύστηµα µεταθέσεων και µετακινήσεων των εκπαιδευτικών, η οικονοµική και ορθολογική διαχείριση των πόρων, οι εγγραφές των µαθητών, είναι µόνο µερικά τέτοια παραδείγµατα. Ο επανασχεδιασµός επίσης του σχολείου έτσι που αυτό να συµβαδίζει πληρέστερα µε την ψηφιακή κοινωνία της πληροφορίας είναι ακόµη µια πρόβλεψη που συγκεντρώνει ψηλό βαθµό πιθανότητας, αλλά και αρκετά ψηλή επιθυµία για πραγµατοποίηση. Πρόκειται για σηµαντική

8 44 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH Πίνακας 4 Προβλέψεις που σχετίζονται µε την κοινωνία της πληροφορίας Eπιµέρους Προβλέψεις Πιθανότητα Επιθυµία X TA X TA Αξιοποίηση σύγχρονης τεχνολογίας στην εκπαιδευτική διοίκηση 4,18 0,84 4,61 0,60 Επανασχεδιασµός του σχολείου έτσι που να συµβαδίζει µε την κοινωνία της πληροφορίας 3,70 0,97 4,25 0,77 Ανασχεδιασµός προγραµµάτων ώστε να συνάδουν µε τις νέες τεχνολογίες 3,95 0,87 4,31 0,71 Πίεση για συνεχή αγορά-αναβάθµιση συστηµάτων πληροφορικής 3,89 1,01 4,00 0,80 Μετασχηµατισµός των χώρων για να είναι λειτουργικοί στην αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών 3,61 1,05 4,25 0,77 Εισαγωγή µαθήµατος για διαχείριση της πληροφορίας 3,55 1,03 4,14 0,69 Αδυναµία του κράτους να ελέγξει τα πολλαπλά δίκτυα µάθησης που δηµιουργούνται έξω από το οργανωµένο σχολείο 3,53 1,01 2,20 1,25 εκτίµηση που ενισχύεται περαιτέρω και µε την επόµενη πρόβλεψη για ανασχεδιασµό των εκπαιδευτικών προγραµµάτων έτσι που αυτά να συνάδουν µε τις σύγχρονες τεχνολογίες. Είναι γεγονός ότι µετά την αλµατώδη ανάπτυξη που σηµείωσε η τεχνολογία της πληροφορικής δηµιουργήθηκε η ανάγκη για αναπροσαρµογή του συµβατού σχολείου κατά τρόπο που να εναρµονίζεται η παιδαγωγική του σχολείου µε τη σύγχρονη ψηφιακή τεχνολογία. Βέβαια κάτι τέτοιο είναι ακόµα ζητούµενο, είναι όµως συνάµα και ελπιδοφόρο το µήνυµα που προκύπτει από τις πιο πάνω εκτιµήσεις όσο αφορά τις µελλοντικές εξελίξεις. Ιδιαίτερη όµως προσοχή απαιτείται στην πρόβλεψη που αναφέρεται στο ενδεχόµενο να βρεθεί το επίσηµο κράτος σε µια κατάσταση ουσιαστικής αδυναµίας να ελέγξει και να εποπτεύσει τα πολλαπλά δίκτυα µάθησης που θα δηµιουργηθούν έξω από το οργανωµένο σχολείο. Η πρόβλεψη αυτή έχει συγκεντρώσει βέβαια χαµηλό βαθµό επιθυµίας και συνεπώς θεωρείται από τους ειδικούς ως ανεπιθύµητη, παράλληλα όµως παρουσιάζει ψηλό βαθµό πιθανότητας να πραγµατοποιηθεί. Συµβαδίζει εξάλλου σε µεγάλο βαθµό µε τις προβλέψεις του Οργανισµού Οικονοµικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης για το µελλοντικό σχολείο και ειδικότερα µε το σενάριο που προβλέπει τη δηµιουργία, µέσω της σύγχρονης τεχνολογίας, πολλαπλών δικτύων ά- τυπης µάθησης που θα οδηγήσουν σε κάποιο στάδιο στην αποδυνάµωση και τη διάλυση των οργανωµένων σχολικών συστηµάτων (OECD, 2001). Αρκετοί επισηµαίνουν επίσης µια παρό- µοια κατάσταση που προέρχεται από την παρατηρούµενη ραγδαία εξάπλωση των οικοσχολείων τα τελευταία χρόνια, λόγω και των αυξηµένων δυνατοτήτων που προσφέρει η σύγχρονη τεχνολογία (Hargreaves, 1997, Russell and Holkner, 2000). Πρόκειται βέβαια για φαινόµενα που δεν έχουν ακόµη εµφανιστεί τουλάχιστο στην κυπριακή εκπαίδευση, αλλά κανένας δεν µπορεί να τα αποκλείσει.

9 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 45 Συνεχής επιµόρφωση των εκπαιδευτικών Το χαρακτηριστικό αυτό αναφέρεται σε ένα τοµέα στον οποίο το κυπριακό εκπαιδευτικό σύστηµα παρουσιάζει αρκετές αδυναµίες (Θεοφιλίδης κ.ά, 2004), χωρίς µέχρι σήµερα να καταστεί δυνατή µια συγκροτηµένη εκπαιδευτική πολιτική και στρατηγική για θέµατα επιµόρφωσης και ανάπτυξης του εκπαιδευτικού δυναµικού. Τέτοια πολιτική όµως που να µετατρέπεται σε οργανωµένα προγράµµατα ενδοϋπηρεσιακής επιµόρφωσης, προσωπικής ανάπτυξης και συνεχούς ανανέωσης του εκπαιδευτικού είναι εκ των ων ουκ άνευ για κάθε εκπαιδευτικό σύστηµα που θέτει ψηλά τον πήχη των προσδοκιών του και θέλει να ατενίζει µε αισιοδοξία το µέλλον. Μέσα στα πλαίσια αυτά αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και οι πιο κάτω προβλέψεις οι ο- ποίες συνοδεύουν και ενισχύουν περαιτέρω το πιο πάνω χαρακτηριστικό. Πίνακας 5 Προβλέψεις που σχετίζονται µε την επιµόρφωση Eπιµέρους Προβλέψεις Πιθανότητα Επιθυµία X TA X TA Επιχορήγηση αγοράς ατοµικών φορητών υπολογιστών 4,00 1,05 4,24 0,89 Έµφαση στη συνεχή εξειδίκευση των εκπαιδευτικών 3,77 0,84 4,05 0,66 Σηµαντική αύξηση χρόνου στα προγράµµατα αρχικής κατάρτισης και επιµόρφωσης για χρήση των νέων τεχνολογιών 3,64 0,96 4,27 0,69 Έµφαση στα προγράµµατα επαγγελµατικής ανάπτυξης µέσα στη σχολική µονάδα 3,59 0,88 4,27 0,65 Σηµαντική αύξηση των υποτροφιών για µετεκπαίδευση δασκάλων 3,56 0,99 4,22 0,67 Προγράµµατα επιµόρφωσης που οδηγούν σε ένα εύρος τεχνολογικών και παιδαγωγικών δεξιοτήτων 3,56 0,97 4,43 0,65 Επιχορήγηση σηµαντικού αριθµού εκπαιδευτικών για συµµετοχή σε µικρής διάρκειας επιµορφωτικά προγράµµατα 3,51 1,17 4,22 0,75 Είναι καταρχήν ενδεικτικό ότι όλες οι πιο πάνω προβλέψεις συγκεντρώνουν αρκετά ψηλό βαθµό επιθυµίας να πραγµατοποιηθούν. Οι πέντε επίσης προβλέψεις για τις οποίες συναινούν οι ειδικοί, όσον αφορά τον ψηλό βαθµό πιθανότητας που συγκεντρώνουν, δίνουν το στίγµα µιας πιθανής µελλοντικής έµφασης στη συνεχή επιµόρφωση του εκπαιδευτικού δυναµικού. Οι προβλέψεις µάλιστα αυτές συµβαδίζουν πλήρως µε τις ιδέες για συνεχή επαγγελµατική ανάπτυξη και βελτίωση του προσωπικού, οι οποίες έχουν αναπτυχθεί και διαδοθεί τις τελευταίες δεκαετίες στο εξωτερικό (Wideen & Andrews, 1987), αλλά και µε την έµφαση που έχει δοθεί τα τελευταία χρόνια από την Ευρωπαϊκή Ένωση σε θέµατα που αφορούν τη συνεχή κατάρτιση και επιµόρφωση των εκπαιδευτικών (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 2001). Ανάµεσα σ αυτές ξεχωρίζουν οι προβλέψεις που αναφέρονται στη συνεχή εξειδίκευση των εκπαιδευτικών, στη σηµα-

10 46 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH ντική αύξηση του χρόνου στα προγράµµατα αρχικής κατάρτισης και επιµόρφωσης για χρήση και αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών, στην αύξηση των υποτροφιών για µετεκπαίδευση, στην ανάπτυξη προγραµµάτων επιµόρφωσης που οδηγούν σε ένα εύρος τεχνολογικών και παιδαγωγικών δεξιοτήτων, καθώς επίσης και στα προγράµµατα επιµόρφωσης µέσα στη σχολική µονάδα. Τέτοια προγράµµατα εφαρµόζονται ήδη µε επιτυχία σε άλλες χώρες, έχοντας ως αφετηρία και αντικείµενό τους τις ανάγκες και προτεραιότητες της κάθε σχολικής µονάδας, σε συνάρτηση µε τις ανάγκες και επιθυµίες των ίδιων των εκπαιδευτικών (Ξωχέλλης & Παπαναούµ, 2000). Επιδράσεις από το χώρο της ελεύθερης οικονοµίας Συγκρίνοντας µεταξύ τους τα οκτώ πιθανά και επιθυµητά χαρακτηριστικά, µπορούµε εύκολα να διαπιστώσουµε ότι το χαρακτηριστικό που περιγράφει τις επιδράσεις από το χώρο της οικονοµίας είναι το µοναδικό που δεν συγκέντρωσε ψηλό βαθµό επιθυµίας. Αυτό δείχνει µια επιφυλακτική τουλάχιστο τοποθέτηση των ειδικών απέναντι στο χαρακτηριστικό αυτό και κατ επέκταση στην επίδραση των δυνάµεων της αγοράς ή της ελεύθερης οικονοµίας στην εκπαίδευση, η οποία µε τον ένα ή τον άλλο τρόπο φαίνεται να αποτελεί ήδη µια τάση στο χώρο της σύγχρονης παγκόσµιας εκπαίδευσης (Whitty & Power, 2000). Η τάση µάλιστα αυτή, σύµφωνα µε κάποιες εκτιµήσεις, δεν αποκλείεται να επιδράσει σηµαντικά ή ακόµη και να κυριαρχήσει στο µελλοντικό παγκόσµιο σχολείο (OECD, 2001). Η κάπως επιφυλακτική στάση απέναντι στο µοντέλο της αγοράς αντικατοπτρίζει ίσως την ανησυχία των ειδικών µήπως τελικά φτάσουµε σε ένα σηµείο εµπορευµατοποίησης της γνώσης ή εκµετάλλευσης της ανάγκης για µόρφωση και αγωγή από διάφορα ιδιωτικά συµφέροντα που έχουν ως απώτερο στόχο το κέρδος. Οι επιφυλάξεις αυτές εξάλλου δεν µπορεί να είναι άσχετες και µε τη διχοστασία που συνήθως παρατηρείται στο διεθνή χώρο όσον αφορά την αποτελεσµατικότητα τέτοιων πρακτικών. Χαρακτηριστικό παράδειγµα αποτελεί η κίνηση για εισαγωγή των δυνάµεων της αγοράς στην εκπαίδευση µε την παροχή του δικαιώµατος στους γονείς να επιλέγουν σχολεία, ώστε να αυξηθεί ο συναγωνισµός µεταξύ των σχολείων και να οδηγηθούµε στη βελτίωση των επιπέδων. Αρκετοί όµως διαπιστώνουν σήµερα, µερικά χρόνια µετά την ε- φαρµογή της πρακτικής αυτής, ότι ακόµη δεν υπάρχουν χειροπιαστά στοιχεία που να πείθουν ότι όντως τα επίπεδα στην εκπαίδευση έχουν βελτιωθεί ως αποτέλεσµα της πιο πάνω πρακτικής (Gorard & Taylor, 2002). Παρόµοια είναι και η περίπτωση της παροχής κινήτρων στους εκπαιδευτικούς µε διάφορα συστήµατα αµοιβών, ανάλογα µε το επιτελούµενο έργο, όπου και ε- δώ εντοπίζονται σοβαρές διαφωνίες (Adnett, 2003). Συνεπώς, οι διαφωνίες και οι επιφυλάξεις για τέτοιες πρακτικές υπάρχουν και στο διεθνή χώρο και θα ήταν παράξενο να µην παρατηρούνται και µεταξύ των Κυπρίων ειδικών. Όσο αφορά τις επικρατέστερες επιµέρους προβλέψεις που συνοδεύουν το πιο πάνω χαρακτηριστικό, αυτές συνοψίζονται στα ακόλουθα: Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόβλεψη για δηµιουργία µηχανισµών λογοδοσίας για όσους διαχειρίζονται δηµόσιο χρήµα, η οποία συγκέντρωσε πολύ µεγάλο βαθµό πιθανότητας. Η πρόβλεψη αυτή συνδέεται µε την ευρύτερη απαίτηση της κοινωνίας για λογοδότηση ό- λων όσων διαχειρίζονται δηµόσιο χρήµα. Οι προβλέψεις εξάλλου για αγορά υπηρεσιών από τον ιδιωτικό τοµέα για υπηρεσίες που είναι συναφείς µε την εκπαίδευση και για αναδόµηση των αναλυτικών προγραµµάτων, ώστε να ικανοποιούνται καλύτερα οι ανάγκες της αγοράς εργασίας, συνιστούν επιµέρους πτυχές του µοντέλου της αγοράς. Η πρώτη µάλιστα πρόβλεψη συνδέεται ως ένα βαθµό µε την ιδέα της ιδιωτικοποίησης της εκπαίδευσης, ιδιαίτερα µετά τη διεθνώς παρατηρούµενη κατάρρευση των παραδοσιακών διαχωριστικών ορίων που υπήρχαν

11 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 47 Πίνακας 6 Προβλέψεις που σχετίζονται µε το µοντέλο της αγοράς Eπιµέρους Προβλέψεις Πιθανότητα Επιθυµία X TA X TA Μηχανισµοί λογοδοσίας για όσους διαχειρίζονται δηµόσιο χρήµα 4,03 1,05 4,54 0,73 Αγορά υπηρεσιών από τον ιδιωτικό τοµέα για υπηρεσίες συναφείς µε την εκπαίδευση 3,70 0,99 3,70 1,18 Αναδόµηση των αναλυτικών προγραµµάτων για ικανοποίηση των αναγκών της αγοράς εργασίας 3,61 0,97 3,84 1,14 Εισαγωγή δεικτών µέτρησης της αποδοτικότητας 3,58 1,06 3,97 0,87 παλαιότερα µεταξύ του δηµοσίου και των οργανισµών της ελεύθερης αγοράς (Meyer κ.ά., 2000). Ήδη και στην Κύπρο έχει αρχίσει, τα τελευταία κυρίως χρόνια, να παρατηρείται ένα α- νάλογο φαινόµενο, µε χαρακτηριστικό παράδειγµα στο χώρο της εκπαίδευσης την ανάθεση του σχεδιασµού των νέων σχολικών κτιρίων σε ιδιώτες αρχιτέκτονες και όχι στις τεχνικές υπηρεσίες του αρµόδιου υπουργείου. εν θα αποτελούσε λοιπόν έκπληξη να δούµε στο µέλλον παρόµοιες ρυθµίσεις για αγορά υπηρεσιών από τον ιδιωτικό τοµέα και σε άλλους τοµείς της εκπαίδευσης όπως είναι η επιµόρφωση και αξιολόγηση του προσωπικού, η αξιολόγηση των σχολικών προγραµµάτων, η συγγραφή σχολικών εγχειριδίων και η ανάπτυξη λογισµικού. Αξίζει τέλος να επισηµανθεί ότι παρ όλο που το πιο πάνω ενδεχόµενο αγοράς υπηρεσιών από τον ιδιωτικό τοµέα κρίνεται ως πολύ επιθυµητό από τους ειδικούς, οι ίδιοι θεωρούν ως α- νεπιθύµητη µια µελλοντική µεγέθυνση της ιδιωτικής εκπαίδευσης, αν και κάτι τέτοιο συγκεντρώνει σύµφωνα µε τους ίδιους πολλές πιθανότητες να συµβεί στο µέλλον. Ανασχεδιασµός της λειτουργίας του σχολείου Το χαρακτηριστικό αυτό αναφερόταν στο ενδεχόµενο γενικού ανασχεδιασµού της λειτουργίας του σχολείου, κυρίως όσον αφορά την υποδοµή και τα προγράµµατά του. Η ανάγκη για ένα τέτοιο ανασχεδιασµό είναι θεµελιωµένη και εκπηγάζει από τη γενική παραδοχή ότι το σηµερινό σχολείο έχει σχεδιαστεί πριν από αρκετές δεκαετίες για να ικανοποιήσει ουσιαστικά τις συγκεκριµένες ανάγκες και απαιτήσεις της τότε βιοµηχανικής εποχής (Hammond, 2000). Όσο όµως προχωρούµε στον 21 ο αιώνα δεν µπορεί παρά να συνειδητοποιούµε περισσότερο ό- τι η νέα εποχή είναι εντελώς διαφορετική και συνεπώς επιβάλλονται τέτοιες αναπροσαρµογές ή ακόµα και ριζικός ανασχεδιασµός του σχολείου, έτσι που αυτό να είναι περισσότερο κοντά στην εποχή αυτή και τις ιδιαιτερότητές της, εξυπηρετώντας τις νέες ανάγκες που αυτή δηµιουργεί για τους ανθρώπους. Συνεπώς, θα ανέµενε κανείς ότι το χαρακτηριστικό αυτό θα συγκέντρωνε ψηλότερο βαθµό πιθανότητας από αυτό που συγκέντρωσε, δεδοµένου µάλιστα ότι είχε συγκεντρώσει και αρκετά ψηλό βαθµό επιθυµίας. Φαίνεται όµως ότι το ευκταίο και το επιθυµητό στην περίπτωση αυτή δεν συµπίπτει απόλυτα µε τις εκτιµήσεις για το πιθανό. Αυτό µπορεί να οφείλεται σε διάφορους λόγους. Ένας από αυτούς ίσως να σχετίζεται µε µια γενική στάση απαισιοδοξίας ή επιφυλακτικότητας που µπορεί να δηµιούργησε στους συµµετέχοντες στην έρευνα η µέχρι σήµερα α- δυναµία του συστήµατος να επιδείξει µια ευελιξία και προσαρµοστικότητα στις σύγχρονες εξε-

12 48 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH λίξεις και απαιτήσεις. Ίσως πάλι να οφείλεται στην εκτίµηση ότι ένας τέτοιος ανασχεδιασµός α- ποτελεί ιδιαίτερα δύσκολο εγχείρηµα, λόγω κυρίως σηµαντικών ανατροπών που θα επιφέρει στα καθιερωµένα, δηµιουργώντας έτσι ισχυρές αντιστάσεις και εµπόδια από εκείνους που δεν θα είναι έτοιµοι να αποδεχθούν αυτές τις ανατροπές. Μπορεί τέλος οι ειδικοί να µην έδωσαν ι- διαίτερα ψηλές τιµές στο βαθµό πιθανότητας, επειδή πιστεύουν ενδεχοµένως ότι µπορεί µεν να γίνουν περιορισµένες αλλαγές που να αφορούν τον ανασχεδιασµό του σχολείου, αλλά προβλέπουν ότι αυτές δεν θα γίνουν σε τέτοια έκταση ώστε όντως να συνιστούν ένα από τα χαρακτηριστικά γνωρίσµατα του µελλοντικού κυπριακού σχολείου. Πέρα όµως από τις πιο πάνω πιθανές επιφυλάξεις, ο ανασχεδιασµός της λειτουργίας του σχολείου βρίσκει ερείσµατα και θεµελιώνεται στην ανάγκη το σχολείο να συµβαδίζει µε την κάθε εποχή και τις ιδιαιτερότητες που αυτή δηµιουργεί. Οι δύο µάλιστα πτυχές που συνόδευαν το συγκεκριµένο χαρακτηριστικό και αφορούσαν την υποδοµή και τα προγράµµατα περιγράφουν ακριβώς το στίγµα ενός τέτοιου ανασχεδιασµού που αναµένεται να επικεντρωθεί σε θέ- µατα που σχετίζονται τόσο µε την υλικοτεχνική υποδοµή, όσο και µε τα ωρολόγια και αναλυτικά προγράµµατα. Τα σχολεία επιβάλλεται να ξανασχεδιαστούν µε βάση τις σύγχρονες αντιλήψεις της σχολικής αρχιτεκτονικής έτσι που να βρίσκονται πιο κοντά στην ψυχολογία του µαθητή και να εξυπηρετούν καλύτερα την όλη διαδικασία της διδασκαλίας και της µάθησης (Γερ- µανός, 1998). Η λειτουργικότητα και η ελκυστικότητα των χώρων, οι σύγχρονες ανέσεις και διευκολύνσεις, οι πρόνοιες για πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων της σύγχρονης τεχνολογίας, τα εργαστήρια προσοµοίωσης, ακόµα και το χρώµα στους τοίχους και τα έπιπλα δεν είναι παρά µόνο µερικές από τις πτυχές ενός πιθανού ανασχεδιασµού της σχολικής υποδοµής. Από την άλλη ο ανασχεδιασµός του ωραρίου λειτουργίας και γενικότερα των προγραµµάτων σπουδών συνιστά το δεύτερο βασικό άξονα µιας πραγµατικής αναδόµησης του σχολείου, έτσι που αυτό να ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες της εποχής του. Μερικές επιµέρους ιδέες µέσα στα πιο πάνω προδιαγραφόµενα πλαίσια, συνιστούν και οι πιο κάτω προβλέψεις που προέκυψαν µέσα από την έρευνα αυτή και ενισχύουν περαιτέρω την εκτίµηση για ανασχεδιασµό του σηµερινού σχολείου. Πίνακας 7 Προβλέψεις που σχετίζονται µε τον ανασχεδιασµό του σχολείου Eπιµέρους Προβλέψεις Πιθανότητα Επιθυµία X TA X TA Ένταξη προδηµοτικής στην υποχρεωτική βασική εκπαίδευση 4,40 0,90 4,72 0,61 Κλειστή αίθουσα πολλαπλής χρήσης σε όλα τα σχολεία 4,13 1,04 4,64 0,49 Έµφαση στη δυνατότητα επιλογής µαθηµάτων από τους µαθητές 3,82 0,87 4,06 0,79 ηµιουργία σχολείων δεύτερης ευκαιρίας για µαθητές που αποτυγχάνουν στη δευτεροβάθµια εκπαίδευση 3,70 0,88 4,08 1,05 Σηµαντικές επενδύσεις για αναβάθµιση κτιρίων και εξοπλισµού 3,82 1,04 4,56 0,65 Εξειδικευµένες αίθουσες για κάθε µάθηµα 3,79 1,04 4,50 0,65 Εγκατάσταση συστηµάτων κλιµατισµού 3,63 1,02 4,11 0,95

13 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 49 Άνοιγµα του σχολείου στην κοινωνία των πολιτών Το χαρακτηριστικό αυτό φαίνεται να παρουσιάζει αρκετά κοινά σηµεία µε το σενάριο που θέλει το µελλοντικό σχολείο να αποκτά ηγετική παρουσία µέσα στην τοπική κοινότητα και να αναπτύσσει ισχυρούς δεσµούς και δίκτυα επικοινωνίας µε τα τοπικά κοινωνικά σύνολα και φορείς αλλά και την κοινωνία ευρύτερα (OECD, 2001). Φαίνεται όµως ότι κάτι τέτοιο, παρ ό- λο που θεωρείται από τους ειδικούς ως αρκετά επιθυµητό να συµβεί, δεν παρουσιάζει αυξηµένες πιθανότητες, παρόλο που ο µέσος όρος του βαθµού πιθανότητας που συγκέντρωσε ξεπερνά οριακά τη µέση τιµή της κλίµακας που χρησιµοποιήθηκε. Η επιφυλακτική όµως αυτή στάση των ειδικών επιβεβαιώνει τους ενδοιασµούς για τους οποίους αναφερθήκαµε ήδη, σχολιάζοντας το προηγούµενο χαρακτηριστικό. Ίσως µάλιστα στην περίπτωση αυτή οι ενδοιασµοί να ε- πεκτείνονται και πέρα από το σύστηµα εκπαίδευσης και να αφορούν και την ετοιµότητα της ί- διας της κοινωνίας, σηµερινής ή αυριανής, να στηρίξει ένα τέτοιο άνοιγµα του σχολείου στην κοινωνία, αφού η ενεργός στήριξη και συµµετοχή της ίδιας της κοινωνίας είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία ενός τέτοιου εγχειρήµατος. Το χαρακτηριστικό αυτό συνοδεύεται και ενισχύεται από τις ακόλουθες επιµέρους προβλέψεις. Πίνακας 8 Προβλέψεις που σχετίζονται µε το άνοιγµα στην κοινωνία Eπιµέρους Προβλέψεις Πιθανότητα Επιθυµία X TA X TA Συστηµατική αξιοποίηση των σχολικών εγκαταστάσεων για δια βίου εκπαίδευση 3,80 1,18 4,49 0,56 Έµφαση σε προγράµµατα προετοιµασίας του µαθητή ως ενεργού πολίτη 3,47 1,06 4,32 0,71 Έµφαση σε προγράµµατα κοινωνικής ενσωµάτωσης 3,42 0,92 4,35 0,59 Άνοιγµα σχολικών εγκαταστάσεων στην κοινότητα 3,38 1,10 4,30 0,78 Νέες µορφές συνεργασίας σχολείου-κοινότητας 3,38 1,08 4,00 0,82 Χαρακτηριστικό της επιφύλαξης που υπάρχει όσον αφορά τις πιθανότητες πραγµατοποίησης αυτού που περιγράφει το πιο πάνω χαρακτηριστικό είναι και το γεγονός ότι από τις προβλέψεις που υπήρχαν και σχετίζονταν µε ένα τέτοιο ενδεχόµενο µόνο µία κατάφερε τελικά να συγκεντρώσει ψηλό βαθµό πιθανότητας. Ακόµα όµως και αυτή η πρόβλεψη δεν αναφέρεται σε κάποια διαφοροποίηση της σχολικής πρακτικής αλλά απλώς στη συστηµατική αξιοποίηση των εγκαταστάσεων του σχολείου για τη δια βίου εκπαίδευση των πολιτών, κάτι που κρίνεται από τους ειδικούς ως αρκετά επιθυµητό. Αρκετές άλλες προβλέψεις που σχηµατοποιούν κατά πιο συγκεκριµένο τρόπο το επιθυµητό άνοιγµα του σχολείου στην κοινωνία και την ισχυροποίηση των µεταξύ τους δεσµών συνεργασίας και αµφίδροµης στήριξης, δεν κατάφεραν να εξασφαλίσουν το ίδιο ψηλό βαθµό πιθανότητας, αν και συγκέντρωσαν αρκετά ψηλό βαθµό επιθυµίας να επαληθευτούν. Οι προβλέψεις αυτές αναφέρονται στην αναδόµηση των προγραµµάτων του σχολείου, έτσι που να καλλιεργείται περισσότερο ο πολιτισµός, η συνεργατική µάθηση, η αγωγή του µαθητή ως µελλοντικού πολίτη, η αξιοποίηση της περιβάλλουσας κοινότητας ως µιας α-

14 50 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH κόµη επιπρόσθετης πηγής µάθησης και η ανάπτυξη κοινών συνεταιριστικών δράσεων µε κοινοτικούς παράγοντες και φορείς. Εξίσου σηµαντικό στοιχείο όµως είναι και η εµπέδωση ενός συνεταιριστικού πνεύµατος µεταξύ σχολείου και σπιτιού, η εισαγωγή της γονικής εκπαίδευσης µε κέντρο το σχολείο, το άνοιγµα των σχολικών εγκαταστάσεων στην τοπική κοινωνία και η θεσµοθετηµένη εµπλοκή της κοινωνίας στην ίδια τη λειτουργία του σχολείου. Όλα τούτα έχουν πολλά κοινά χαρακτηριστικά και οµοιότητες µε τα επονοµαζόµενα community schools, τα ο- ποία είναι πολύ διαδεδοµένα στο εξωτερικό, έχοντας ως βασικό σκοπό να φέρουν το σχολείο και την κοινότητα πιο κοντά, ώστε να δηµιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την επιτυχία του παιδιού τόσο στο σχολείο όσο και στη ζωή. Τα σχολεία αυτά φαίνεται µάλιστα να είναι αποτελεσµατικά στη βελτίωση των επιπέδων µάθησης, στην ισχυροποίηση των δεσµών της οικογένειας µε τους µαθητές και το σχολείο, προσθέτοντας επίσης ζωτικότητα και ζωντάνια στην τοπική κοινότητα (Blank κ.ά., 2003). Ανοίγµατα του σχολείου στην Τουρκοκυπριακή κοινότητα Το χαρακτηριστικό αυτό έχει επίσης συγκεντρώσει οριακά ψηλό βαθµό πιθανότητας να α- ποτελέσει ένα από τα γνωρίσµατα του µελλοντικού κυπριακού σχολείου. Τα ανοίγµατα για τα οποία κάνει λόγο το χαρακτηριστικό αυτό έχουν ήδη αρχίσει να απασχολούν την κοινή γνώ- µη, ιδιαίτερα µετά και την υποβολή των τελευταίων σχεδίων του Οργανισµού Ηνωµένων Εθνών για επίλυση του κυπριακού προβλήµατος µε βάση την ιδέα της διζωνικής οµοσπονδίας (United Nations, 2004). Αποτελεί βέβαια γεγονός ότι στο σχέδιο αυτό δεν γίνονται εκτενείς α- ναφορές σε θέµατα που αφορούν την εκπαίδευση, πέρα από την πρόνοια για υποχρεωτική διδασκαλία των επίσηµων γλωσσών του νέου κράτους σε όλους τους µαθητές της δευτεροβάθ- µιας εκπαίδευσης και την πρόταση για ίδρυση µιας επιτροπής συµφιλίωσης η οποία µεταξύ άλλων θα εκδίδει οδηγίες για τη σύνταξη των σχολικών βιβλίων, που θα προάγουν την αµοιβαία κατανόηση των διαφορετικών απόψεων του παρελθόντος. Η κατάθεση όµως του συγκεκριµένου σχεδίου που έγινε ήδη αποδεκτό από την τουρκοκυπριακή κοινότητα, ενώ απορρίφθηκε α- πό την ελληνοκυπριακή, οι ζυµώσεις που γίνονται για επανέναρξη των συνοµιλιών, αλλά και µια σειρά άλλων πραγµατικοτήτων όπως είναι η, υπό όρους έστω, ελεύθερη διακίνηση που ξεκίνησε την άνοιξη του 2003 αλλά και η επίσηµη ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ, έχουν δηµιουργήσει ήδη µια ξεχωριστή δυναµική που δικαιολογηµένα δηµιουργεί ελπίδες για µια µελλοντική ε- πανένωση του νησιού και των δύο κοινοτήτων σε ένα οµόσπονδο κράτος. Είναι όµως χαρακτηριστικό το εύρηµα της έρευνας ότι το ενδεχόµενο ενός τέτοιου ανοίγ- µατος προς την άλλη κοινότητα δεν συγκέντρωσε παρά µόνο οριακά ψηλό βαθµό πιθανότητας να είναι ένα από τα χαρακτηριστικά του κυπριακού σχολείου µέχρι το 2020, παρ όλο που κάτι τέτοιο θεωρείται επιθυµητό. Μια ερµηνεία φυσικά για το χαµηλό βαθµό πιθανότητας µπορεί να βρίσκεται στην απαισιοδοξία που έχει για πολλά χρόνια εµπεδωθεί στη συνείδηση πολλών ό- σον αφορά το ενδεχόµενο επίλυσης του κυπριακού προβλήµατος. Μερικές επιµέρους ιδέες που σχετίζονται µε το πιο πάνω χαρακτηριστικό περιγράφουν και οι πιο κάτω προβλέψεις που έχουν προκύψει µέσα από την έρευνα αυτή. Οι παρακάτω προβλέψεις, µερικές από τις οποίες έχουν ήδη αρχίσει να επαληθεύονται, δίνουν ακριβώς το στίγµα ενός τέτοιου ανοίγµατος του σχολείου στην τουρκοκυπριακή κοινότητα. Η πρώτη για παράδειγµα πρόβλεψη έχει ήδη γίνει πραγµατικότητα µόλις πρόσφατα µε τη διοργάνωση τον Οκτώβρη του 2003 του πρώτου κοινού εκπαιδευτικού συνεδρίου µεταξύ Ελληνοκυπριακών και Τουρκοκυπριακών εκπαιδευτικών οργανώσεων, κάτι που αναµένεται να έχει συνέχεια στο µέλλον µε τη διοργάνωση και άλλων παρόµοιων δραστηριοτήτων. Η πρόβλεψη εξάλλου για προαιρετική εκµάθηση της τουρκικής γλώσσας στη δευτεροβάθµια εκπαί-

15 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 51 Πίνακας 9 Προβλέψεις που σχετίζονται µε τα ανοίγµατα στους τουρκοκύπριους Eπιµέρους Προβλέψεις Πιθανότητα Επιθυµία X TA X TA ιοργάνωση κοινών εκπαιδευτικών συνεδρίων 4,08 0,96 4,32 0,88 Ανάπτυξη προγραµµάτων πρόληψης εθνικιστικών συγκρούσεων 3,63 0,91 4,19 0,84 Ανταλλαγές επισκέψεων µαθητών και δασκάλων 3,85 1,06 4,16 0,87 Σηµαντική χρηµατοδότηση προγραµµάτων εκπαιδευτικής συνεργασίας µεταξύ των δύο κοινοτήτων 3,79 1,02 4,05 1,05 Κοινά επιµορφωτικά µαθήµατα 3,64 1,22 4,27 0,87 Ανάπτυξη προγραµµάτων πρόληψης εθνικιστικών συγκρούσεων 3,63 0,91 4,19 0,84 Προαιρετική εκµάθηση της τουρκικής γλώσσας στη δευτεροβάθµια εκπαίδευση 3,61 1,03 3,97 0,99 δευση έχει ήδη επαληθευθεί µετά το πέρας της έρευνας µε την πειραµατική εισαγωγή τέτοιας ρύθµισης στο ενιαίο λύκειο. Το ενδεχόµενο επίσης σηµαντικής χρηµατοδότησης από εξωτερικές πηγές (ΟΗΕ, ΗΠΑ, Ευρώπη κ.ά.) προγραµµάτων που θα προάγουν τη συνεργασία µεταξύ των δύο κοινοτήτων µπορεί να πει κάποιος ότι συνδέεται µε τις µικρής έκτασης χρηµατοδοτήσεις που έχουν ήδη γίνει κατά καιρούς στο παρελθόν, κυρίως όσον αφορά διάφορα προγράµµατα επαναπροσέγγισης. Είναι όµως εµφανές ότι η έµφαση στη συγκεκριµένη πρόβλεψη βρίσκεται περισσότερο στα µεγάλης έκτασης χρηµατοδοτικά προγράµµατα και κυρίως σε αυτά που θα στοχεύουν στην εµπέδωση µιας κοινής συνεργασίας στον εκπαιδευτικό τοµέα. Μια ενδεχόµενη επίλυση του κυπριακού προβλήµατος ίσως ενεργοποιήσει στο µέλλον τέτοια προγράµµατα. Όσο περνούν εξάλλου τα χρόνια και βελτιώνεται το κλίµα µεταξύ των δύο κοινοτήτων δεν µπορεί να αποκλειστεί ούτε και η πραγµατοποίηση της πρόβλεψης για ανταλλαγές ε- πισκέψεων µαθητών και δασκάλων στα σχολεία των δύο κοινοτήτων. Επίλογος Κανένα βέβαια από τα οκτώ επικρατέστερα χαρακτηριστικά του µελλοντικού κυπριακού σχολείου, που έχουν παρουσιαστεί και αναλυθεί πιο πάνω, δεν λειτουργεί κατά τρόπο που να αποκλείει τα υπόλοιπα, αφού αυτά δεν τίθενται ως εναλλακτικές επιλογές, ώστε η ύπαρξη του ενός να αποκλείει κατ ανάγκη την ύπαρξη των υπολοίπων. Η µεγάλη σηµασία τέτοιων χαρακτηριστικών βρίσκεται ακριβώς στο γεγονός ότι παρέχουν κάποιες γενικές ενδείξεις για τις πιθανές κατευθύνσεις προς τις οποίες αναµένεται να κινηθούν οι αλλαγές στο µέλλον (Hutmacher, 2001), έτσι ώστε να διευκολύνεται ο έγκαιρος, και όπου είναι δυνατό, ελεγχόµενος προγραµµατισµός των αλλαγών αυτών, αλλά και η παραγωγή της αντίστοιχης εκπαιδευτικής πολιτικής που θα τις θεµελιώνει και θα τις στηρίζει. Ο εντοπισµός µάλιστα πιθανών χαρακτηριστικών, που είναι ταυτόχρονα και επιθυµητά, διευκολύνει τους αρµόδιους να επικεντρωθούν περισσότερο σε αυτά και να επισπεύσουν µε προσεκτικούς σχεδιασµούς την επικράτησή τους. Ο εντοπισµός, από την άλλη, πιθανών χαρακτηριστικών τα οποία κρίνονται ως ανεπιθύµητα, διευκολύνει την έγκαιρη µεθόδευση για πρόληψη και αποτροπή.

16 52 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH Ακόµα και οι προβλέψεις εκείνες που αν και κρίθηκαν επιθυµητές δεν συγκέντρωσαν ψηλό βαθµό πιθανότητας να συµβούν, συνιστούν επίσης χρήσιµες ιδέες για το µελλοντικό προγραµ- µατισµό της εκπαίδευσης. Από τη στιγµή που οι ιδέες αυτές κρίνονται ως επιθυµητές από τους ειδικούς της εκπαίδευσης θα πρέπει να τεθούν προς συζήτηση, να µελετηθούν προσεκτικά και να αναζητηθούν οι συγκεκριµένοι σχεδιασµοί που θα αυξήσουν τις πιθανότητες υλοποίησής τους. Κάτι τέτοιο φυσικά προϋποθέτει την ύπαρξη µιας σύγχρονα οργανωµένης και ευέλικτης µονάδας στρατηγικού σχεδιασµού που θα κοιτάζει µπροστά, θα αξιοποιεί µεταξύ άλλων και τα σύγχρονα δεδοµένα της έρευνας για το µελλοντικό σχολείο και θα σχεδιάζει την εκπαίδευση σε βάθος χρόνου, µε προοπτική και όραµα. Βιβλιογραφία Αγγλική Adnett, N. (2003). Reforming teachers pay: incentive payments, collegiate ethos and UK policy. Cambridge Journal of Economics, 27, Blank, M. Ϊ Melaville, A & Shah, B. (2003). Making the Difference: research and practice in community schools. Washington: Coalition for Community Schools. Available: CCSFullReport.pdf Bordeaux, A.V. (2001). Science Education Reform for the 21 st Century: analyzing policy imperatives for effective teaching through recruitment, renewal, and retention. Doctoral Dissertation, George Mason University in Fairfax, Virginia. Buchen, Ir. (1999). Creating the Future: innovation and the unlearning organization. Foresight, 1(2), Cabaniss, K. (2001). Counseling and Computer Technology in the New Millennium: an internet Delphi study. Doctoral Dissertation, Virginia Polytechnic Institute and State University. Blacksburg, Virginia. Caldwell, Br. (2000). A Public Good test to Guide the Transformation of Public Education. Journal of Educational Change, 1, Carman W. H. (1999). An Application of the Delphi Method of Forecasting to the Future of Technology Infrastructure in West Virginia High Schools. Doctoral Dissertation. West Virginia University. Morgantown. Cheng, Y. (2000). A CMI-triplization Paradigm for Reforming Education in the new Millennium. The International Journal of Educational Management, 14(4), Chong, K.C. & Leong, W.F. (1998). Scenarios for School Management: trends from futures studies. International Studies in Educational Administration: 26(1), Drucker, P. (1994). The Age of Social Transformation. Atlantic Month, 274(5), European Commission, (2000c). European Report on Quality of School Education: sixteen quality indicators. Brussels. Friebel, C. H. (1999). An Application of the Delphi Method of Forecasting to the Future of Public Education in West Virginia. Doctoral Dissertation. West Virginia University. Morgantown. Fulmer, R. & Sashkin, M. (1995). Tools for the Global Learning Organization. American Journal of Management Development, 1(3), Giddens, A. (1999). Runaway World: How globalization is reshaping our lives. London: Profile Books. Gorard, St. & Taylor, Chr. (2002). Market Forces and Standards in Education: a preliminary consideration. British Journal of Sociology of Education, 23(1), Hammond, L. (2000). Futures of Teaching in American Education. Journal of Educational Change, 1, Hargreaves, D. (1997). A Road to the Learning Society. School Leadership and Management, 17(1), Horton, A. (1999). A Simple Guide to Successful Foresight, Foresight, 1(1), 5-9. Hutmacher, W. (2001). Visions of Decision-makers and Educators for the Future of Schools. In OECD, (2001). Schooling for Tomorrow: trends and scenarios. Paris: OECD,

17 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 53 Kyriakides, L. & Campbell, R.J. (2003). Teacher Evaluation in Cyprus: some conceptual and methodological issues arising from teacher and school effectiveness research. Journal of Personnel Evaluation in Education, 17(1), Leigh, A. (2003). Thinking Ahead: Strategic Foresight and Government. Australian Journal of Public Administrations, 62(2), McCuskey, B.M. (2003). The Future of the University Housing Profession and Implications for Practitioners: a delphi study. Doctoral Dissertation. West Virginia University. Morgantown. Meyer, H. Boyd, W. & Cooper, Br. (2000). Two Cheers for Educational Entrepreneurs. Unpublished paper, College of Education, Penn State University, University Park, PA. Microsoft, (2006). Building the School of the Future. ιαθέσιµο στο: OECD, (2001). What Schools for the Future. Paris: CERI. OECD, (2006). Think Scenarios Rethink Education. ParisQ CERI. Rubin, A. & Linturi, H. (2001). Transition in the Making. The images of the future in education and decisionmaking. Futures, 33, Russell, G. & Holkner, B. (2000). Virtual Schools. Futures, 32, Strain, M. (2000). Schools in a Learning Society. New purposes and modalities of learning in late modern society. Educational Management and Administration, 28(3), Uchida, D. Cetron, M. & Mckenzie, Fl. (1996). Preparing Students for the 21 st Century. Arlington: American Association of School Administrators. United Nations, (2004). Basis for a Comprehensive Settlement of the Cyprus Problem. New York: United Nations. Waddell, D. & Sohal, A.(1994). Forecasting: the key to managerial decision making. Management Decision, 32(1), Whitty, G. & Power, S. (2000). Marketization and Privatization in mass Education Systems. International Journal of Educational Development, 20, Wideen, M.F. & Andrews, I. (1987). Staff Development for School Improvement a focus on the teacher. Lewes, Sussex, Falmer. Ελληνική Γερµανός,. (1998). Χώρος και ιαδικασίες Αγωγής: Η παιδαγωγική ποιότητα του χώρου. Αθήνα: Gutenberg. Ευρωπαϊκή Ένωση, (1997). Ενοποιηµένες Συνθήκες: συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Λουξεµβούργο: Υπηρεσία Επισήµων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. ιαθέσιµο στο: (16/4/2002). Ευρωπαϊκή Επιτροπή, (2001). Οι Συγκεκριµένοι Μελλοντικοί Στόχοι των Εκπαιδευτικών Συστηµάτων. Βρυξέλλες. ιαθέσιµο στο: (11/5/2004). Θεοφιλίδης, Χρ., Μιχαηλίδου, Α., Στυλιανίδης, Μ. & Χαραλάµπους, Κ. (2004). Ο Βοηθός ιευθυντής στο ηµοτικό Σχολείο: αναβάθµιση ενός αθέατου ρόλου. Λευκωσία. Μαραθεύτης, Μ. (2002). Η Παγκοσµιοποίηση και το Πρόσωπο (Πρόλογος). Κυπριακή Μαρτυρία, 21, 7-8. Μιχαήλ, Κ., Σαββίδης, Ι., Στυλιανίδης, Μ., Τσιάκκιρος, Α. & Πασιαρδής Π. (2003). Η Αξιολόγηση των Εκπαιδευτικών Λειτουργών: µια νέα προσέγγιση. Παιδαγωγική Επιθεώρηση, 36, Μπουζάκης, Σ. (2003). Η Αξιολόγηση στην Εκπαίδευση: ιστορικές διαστάσεις, σύγχρονες τάσεις στην ε- ποχή της παγκοσµιοποίησης. Οικογένεια και Σχολείο, 164, Ξωχέλλης, Π. & Παπαναούµ, Ζ. (2000). Η Ενδοσχολική Επιµόρφωση των Εκπαιδευτικών: ελληνικές ε- µπειρίες Θεσσαλονίκη.

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Πετυχημένη Σχολική Ηγεσία: 10 ισχυρές παραδοχές-προκλήσεις για βελτίωση. Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΥΠΠ stylmarios@cytanet.com.cy

Πετυχημένη Σχολική Ηγεσία: 10 ισχυρές παραδοχές-προκλήσεις για βελτίωση. Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΥΠΠ stylmarios@cytanet.com.cy Πετυχημένη Σχολική Ηγεσία: 10 ισχυρές παραδοχές-προκλήσεις για βελτίωση Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΥΠΠ stylmarios@cytanet.com.cy Δέκα ισχυρές παραδοχές για μια πετυχημένη σχολική ηγεσία Day, Sammons, Hopkins,

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα ΥΠΑΙΘΠΑ / ΙΕΠ ΕΡΓΟ : Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της σχολικής μονάδας: Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης (ΑΕΕ) Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ»

ΜΑΘΗΤΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ» ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 6: «ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ» Ανδρέας Κυθραιώτης, ΕΔΕ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΚΕ Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Σάββατο, 25

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ηγέτης στο ημοτικό Σχολείο της Κύπρου

Ο Ηγέτης στο ημοτικό Σχολείο της Κύπρου Ο Ηγέτης στο ημοτικό Σχολείο της Κύπρου Περιορισμοί, Προκλήσεις και Προοπτικές Ημερίδα ΑΠΚΥ-ΚΟΕ ΚΟΕ 5/12/2009 Μάριος Στυλιανίδης Βασικά Σημεία Παρουσίασης 1. Τοπικό συγκείμενο και περιορισμοί 2. Ο ηγέτης

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Γεωργία Πασιαρδή, ιευθύντρια Σχολείων ηµοτικής Εκπαίδευσης ρ. Γιάννης Σαββίδης, ιευθυντής Σχολείων ηµοτικής Εκπαίδευσης, Μέλος Σ.Ε.Π. Α.Π.ΚΥ.

ρ. Γεωργία Πασιαρδή, ιευθύντρια Σχολείων ηµοτικής Εκπαίδευσης ρ. Γιάννης Σαββίδης, ιευθυντής Σχολείων ηµοτικής Εκπαίδευσης, Μέλος Σ.Ε.Π. Α.Π.ΚΥ. 1 Eργαστήριο 2: Καλές Πρακτικές Παιδαγωγικής Ηγεσίας ρ. Γεωργία Πασιαρδή, ιευθύντρια Σχολείων ηµοτικής Εκπαίδευσης ρ. Γιάννης Σαββίδης, ιευθυντής Σχολείων ηµοτικής Εκπαίδευσης, Μέλος Σ.Ε.Π. Α.Π.ΚΥ. «Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Ημερίδα για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία 3 Μαρτίου 2012 Αναστασία Οικονόμου Προϊσταμένη

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΒΥ2 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Β ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Ημερίδα: «Αξιολόγηση Μαθητή. Σύγχρονες Τάσεις Πρακτικές Εφαρμογές» 4 Απριλίου 2015 και 25 Απριλίου 2015

Εκπαιδευτική Ημερίδα: «Αξιολόγηση Μαθητή. Σύγχρονες Τάσεις Πρακτικές Εφαρμογές» 4 Απριλίου 2015 και 25 Απριλίου 2015 ΕΝΔΟΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ Εκπαιδευτική Ημερίδα: «Αξιολόγηση Μαθητή. Σύγχρονες Τάσεις Πρακτικές Εφαρμογές» 4 Απριλίου 2015 και 25 Απριλίου 2015 Εργαστήριο 6: Το Σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΤΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ. Συμβολή στην ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού

ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΤΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ. Συμβολή στην ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΤΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ Συμβολή στην ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Ολοήµερη εκπαίδευση. Η ευρωπαϊκή εµπειρία»

«Ολοήµερη εκπαίδευση. Η ευρωπαϊκή εµπειρία» «Ολοήµερη εκπαίδευση. Η ευρωπαϊκή εµπειρία» H έρευνα του Ο.Ο.Σ.Α. «PISA» (Programme for International Student Assesment, Πρόγραµµα ιεθνούς Αξιολόγησης Μαθητών) αναζωπύρωσε τη συζήτηση για τα προγράµµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ. Σκοπός και περιεχόµενο του ολοήµερου δηµοτικού σχολείου

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ. Σκοπός και περιεχόµενο του ολοήµερου δηµοτικού σχολείου ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Σκοπός και περιεχόµενο του ολοήµερου δηµοτικού σχολείου Το ολοήµερο σχολείο έχει έντονο εκπαιδευτικό και κοινωνικό περιεχόµενο. Σχεδιάστηκε για να εξυπηρετήσει υψηλούς παιδαγωγικούς στόχους,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων:

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων: Ενέργεια 2.1.2 : Αξιολόγηση εκπαιδευτικού έργου Για να βελτιωθεί η ποιότητα του εκπαιδευτικού συστήματος, η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου που αφορά την πρωτοβάθμια, την δευτεροβάθμια γενική και τεχνική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας. Α/Α ΣΤΟΧΟΙ (επιθυμητές γνώσεις-δεξιότητες-ικανότ ητες) ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ (Τίτλοι) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ (ενδεικτικά σε ώρες) Το Πρόγραμμα πιστοποιήθηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Τι εννοούμε με τον όρο «μαθησιακά αποτελέσματα»; ΓΝΩΣΕΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΑΣΕΙΣ Ποια είναι τα αναμενόμενα οφέλη από την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το και Καταληκτικές Ημερομηνίες Το Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης -2013 απευθύνεται σε όλους τους τομείς και επίπεδα εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ TIMSS 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS Τι είναι η Έρευνα TIMSS; Η Έρευνα Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) του Διεθνούς Οργανισμού για την Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Χαρούλα Αγγελή cangeli@ucy.ac.cy Τμήμα Επιστημών της Αγωγής 1 Το περιβάλλον της συνεργασίας Συνεργασία μεταξύ πανεπιστημιακών

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Έκθεσης. Ετήσιου Προγραμματισμού του Σχολείου

Σχέδιο Έκθεσης. Ετήσιου Προγραμματισμού του Σχολείου 1. Σχέδιο Έκθεσης Ετήσιου Προγραμματισμού του Σχολείου Εισαγωγή Ο ετήσιος προγραμματισμός αποτελεί βασική λειτουργία της οργάνωσης και της διοίκησης της σχολικής μονάδας και πραγματοποιείται στην αρχή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί. H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί. H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ ΜΑΘΗΜΑ 3ο Μάνατζµεντ - Ορισµοί H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί... η τέχνη να φέρνεις εις πέρας κάθε έργο µε τη στήριξη και την συµµετοχή ατόµων οργανωµένων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ = O ΚΛΑ ΟΣ ΤΟΥ MANAGEMENT ΠΟΥ ΑΣΧΟΛΕΙΤΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400 Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400.01 Δύο ημέρες 16 ώρες Επιλογή Στελεχών: Ξεχωρίζοντας τους Καλύτερους Με την ολοκλήρωση του σεμιναρίου οι συμμετέχοντες θα έχουν σχηματίσει ολοκληρωμένη αντίληψη όλων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 4: «Αναβάθμιση των συστημάτων αρχικής επαγγελματικής κατάρτισης και επαγγελματικής εκπαίδευσης και σύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης» Στρατηγική

Διαβάστε περισσότερα

α Σεμινάριο Διοίκηση ανθρώπινου δυναμικού στο σχολείο

α Σεμινάριο Διοίκηση ανθρώπινου δυναμικού στο σχολείο Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Διοίκηση Σχολείων με Πολυπολιτισμική Σύνθεση α Σεμινάριο Διοίκηση ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία. Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19

ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία. Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19 ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19 Παρουσίαση ιαθεµατικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράµµατος Σπουδών Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών, ΕΠΠΣ-ΑΠΣ Υλικό Επιµόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΣΕ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΣΕ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΣΕ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Πέμπτη, 8 Μαρτίου 2012 ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ I Εισαγωγή στην εκπαιδευτική τεχνολογία 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή στη µάθηση και την τεχνολογία 5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Από τη θεωρία στην εφαρµογή 35 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Η/Υ και υπολογιστικά εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

(δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων

(δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων (δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων γλωσσών που τον εξοικειώνουν µε άλλες κουλτούρες, ευνοούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΞΑΝΘΗ 2013, 2 ο ΣΕΚ ΞΑΝΘΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ : ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΤΙΔΗΣ Μαθηματικός www.kutidis.gr ΑΠΡΙΛΙΟΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2013 Ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Ανοίγοντας την Εκπαίδευση μέσω των νέων τεχνολογιών

Ανοίγοντας την Εκπαίδευση μέσω των νέων τεχνολογιών Ανοίγοντας την Εκπαίδευση μέσω των νέων τεχνολογιών Ημερίδα για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία 23 Φεβρουαρίου 2013 Αναστασία Οικονόμου Προϊσταμένη

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Αιρεσιμότητα 3. Σχεδιασμός Εκπαιδευτικής παρέμβασης

Γενική Αιρεσιμότητα 3. Σχεδιασμός Εκπαιδευτικής παρέμβασης Γενική Αιρεσιμότητα 3 ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΕΣΠΑ 2014-2020 Σχεδιασμός Εκπαιδευτικής παρέμβασης Το κείµενο αυτό αποτελεί το σχεδιασµό εκπαιδευτικής παρέµβασης, η οποία θα επιτρέψει τη δηµιουργία µιας κοινής αντίληψης

Διαβάστε περισσότερα

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕΡΟΣ Α Οι προτεραιότητες στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Λειτουργική Ανάλυση (copyright: Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ»

ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» του Διεθνούς Ερευνητικού Προγράμματος: Ανάπτυξη θεωρητικού σχήματος κατανόησης της ποιότητας στην εκπαίδευση: Εγκυροποίηση του

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010)

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου της 29 ης Ιουλίου, 2008, τέθηκε σε εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ1 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό Σεμινάριο: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ :

Επιμορφωτικό Σεμινάριο: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ : ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ - ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ-ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Τομέας Παιδαγωγικής Εργαστήριο Πειραματικής Παιδαγωγικής Ακαδημαϊκό έτος: 2014-2015

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ Διεθνείς τάσεις στη θεωρία, την έρευνα και την πρακτική σήμερα - Μελλοντικές προοπτικές. Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ Διεθνείς τάσεις στη θεωρία, την έρευνα και την πρακτική σήμερα - Μελλοντικές προοπτικές. Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ Διεθνείς τάσεις στη θεωρία, την έρευνα και την πρακτική σήμερα - Μελλοντικές προοπτικές Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης 1 Βασικά σημεία παρουσίασης Αλλαγές στα εκπαιδευτικά συστήματα χωρών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «ΑΝΑΚΑΜΠΤΕΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΓΟΡΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» Σηµαντική έρευνα διεξήχθη από την Ευρωπαϊκή Οµοσπονδία Συµβούλων Μάνατζµεντ (FEACO-European Federation of Management Consultancies

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Δρ. Χαράλαμπος Μουζάκης Διδάσκων Π.Δ.407/80 Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Στόχοι ενότητας Το λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑTΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

Μαίρη Κουτσελίνη Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου

Μαίρη Κουτσελίνη Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Μαίρη Κουτσελίνη Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου 1 1. Η αναγκαιότητα για Έρευνα Δράσης και οι επιστημολογικές της καταβολές 2. Οι στόχοι, η μεθοδολογία και τα χαρακτηριστικά της Έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου-Ορισμός Οι μελέτες πεδίου αναφέρονται σε προσχεδιασμένες δραστηριότητες των μαθητών/τριών που πραγματοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 Οι εισηγήσεις, που παρουσιάζονται πιο κάτω είναι ενδεικτικές και δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ «Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση: το μέλλον της επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών στην προοπτική της Διά Βίου Μάθησης». δρ. Κιουλάνης Σπύρος, Δ/ντής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός)

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) 1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) Περιγραφή Βραβείου Βραβεύονται συγκεκριμένες δράσεις ή προγράμματα που επιδρούν στη σκέψη, το χαρακτήρα και τη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της αλλαγής στη σχολική μονάδα: Η περίπτωση της εισαγωγής των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων

Διαχείριση της αλλαγής στη σχολική μονάδα: Η περίπτωση της εισαγωγής των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων Διαχείριση της αλλαγής στη σχολική μονάδα: Η περίπτωση της εισαγωγής των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων Εισηγητές: Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ Ανδρέας Θεοδωρίδης, Διευθυντής Σχολείου Ανδρέας Κυθραιώτης, Διευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΖΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ. ΕΝΤΥΠΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΚΑΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ (Σχέδια Μαθήµατος, Εκπαιδευτικά Σενάρια)

ΜΕΙΖΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ. ΕΝΤΥΠΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΚΑΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ (Σχέδια Μαθήµατος, Εκπαιδευτικά Σενάρια) ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «Μείζον Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών στις 8 Π.Σ., 3 Π.Σ.Εξ., 2 Π.Σ.Εισ.» Με συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) ΜΕΙΖΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσια Έκθεση Αξιολόγησης του Σχολείου - (Q-ΕΕΑ : 2)

Ετήσια Έκθεση Αξιολόγησης του Σχολείου - (Q-ΕΕΑ : 2) Ετήσια Έκθεση Αξιολόγησης του Σχολείου - (Q-ΕΕΑ : ) ) Ανάπτυξη και Εφαρμογή Διαδικασιών ΑΕΕ. ) Από τις διαδικασίες της ΑΕΕ εφαρμόστηκαν: Ετήσιος Προγραμματισμός του σχολείου Γενική Εκτίμηση της εικόνας

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική) Βασικές διαδικασίες 1 ου έτους εφαρμογής Γενική Εκτίμηση (άπαξ) Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ»

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 - Οριζόντια Πράξη» «ΤΟ ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» Ενημερωτική Συνάντηση Στελεχών Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Η κοινωνία εµπιστεύεται το σχολείο ΙΑ ΙΚΑΣΙΕΣ ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑ Α Η πολιτεία εµπιστεύεται τον εκπαιδευτικό ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΕΕ 1/2 ΤΟΜΕΙΣ Ε ΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Η Δυναμική του Αποτελεσματικού Εκπαιδευτικού στη Σύγχρονη Πραγματικότητα

Η Δυναμική του Αποτελεσματικού Εκπαιδευτικού στη Σύγχρονη Πραγματικότητα Η Δυναμική του Αποτελεσματικού Εκπαιδευτικού στη Σύγχρονη Πραγματικότητα Δρ Έλενα Χριστοφίδου Συντονίστρια Προγραμμάτων Επιμόρφωσης Στελεχών της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Απρίλιος 2014

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματική Ανάπτυξη Εκπαιδευτικών σε θέματα Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας Ερευνητικές-Πιλοτικές Εφαρμογές ΗΜΕΡΙΔΑ - 6 Φεβρουαρίου 2010 Καλές πρακτικές ενσωμάτωσης των Τεχνολογιών Πληροφορίας

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος ΔΣ ΕΑΕΠ Σε 960 ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία της χώρας, 12/θεσια και με τον μεγαλύτερο μαθητικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΕ ΤΑ ΙΣΧΥΟΝΤΑ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΕ ΤΑ ΙΣΧΥΟΝΤΑ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΕ ΤΑ ΙΣΧΥΟΝΤΑ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Εισηγητής Χατζηευστρατίου Ιγνάτιος Μόνιμος Πάρεδρος Π.Ι. Γνωρίσματα Ελληνικού Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1996-1998 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2000

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Ε. Κολέζα, Γ. Βρέταρος, θ. Δρίγκας, Κ. Σκορδούλης Εισαγωγή Ο εκπαιδευτικός κατά τη διάρκεια της σχολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Έργου EUfolio

Αποτελέσματα Έργου EUfolio http://www.eufolio.eu Αποτελέσματα Έργου EUfolio Ημερίδα «Ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία Λευκωσία, 16 Μαΐου 2015 Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδιο Ετήσιας Έκθεσης Αυτοαξιoλόγησης Υλοποίηση, Παρακολούθηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Θεμελίωση μιας λύσης ενός προβλήματος από μια πολύπλευρη (multi-faceted) και διαθεματική (multi-disciplinary)

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Συμμετοχή εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης σε ενημερωτική ημερίδα για το ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα CoReflect

Θέμα: Συμμετοχή εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης σε ενημερωτική ημερίδα για το ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα CoReflect 23 Ιουλίου 2009 Θέμα: Συμμετοχή εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης σε ενημερωτική ημερίδα για το ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα CoReflect Το ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα Ψηφιακή υποστήριξη για διερώτηση,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πειραιάς 5 Νοεμβρίου 2012 Αρ. Πρωτ. 20126093 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «BRINGING EUROPE TO SCHOOL TEACHERS (B.E.S.T.)» ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

"Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ".

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. "Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ". Σίμος Αναγνωστάκης, Ε.Ε.Δι.Π., sanagn@edc.uoc.gr Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Πέρα από τις Παραδοσιακές Μορφές Αξιολόγησης: Δημιουργικές Εργασίες (Projects) Φάκελος Επιτευγμάτων Μαθητή (Portfolio)

Πέρα από τις Παραδοσιακές Μορφές Αξιολόγησης: Δημιουργικές Εργασίες (Projects) Φάκελος Επιτευγμάτων Μαθητή (Portfolio) Πέρα από τις Παραδοσιακές Μορφές Αξιολόγησης: Δημιουργικές Εργασίες (Projects) Φάκελος Επιτευγμάτων Μαθητή (Portfolio) Δρ Γιώργος Γιαλλουρίδης, ΕΔΕ Εκπαιδευτική Ημερίδα ΥΠΠ - ΠΚ Σκοπός Προσδοκώμενο αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα