Ωοθηκεκτομή κατά την υστερεκτομή για καλοήθη πάθηση: O αντίλογος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ωοθηκεκτομή κατά την υστερεκτομή για καλοήθη πάθηση: O αντίλογος"

Transcript

1 EΛΛHNIKO ΠEPIOΔIKO ΓYNAIKOΛOΓIAΣ & MAIEYTIKHΣ TΟΜ. 3, TΕΥΧ. 2, ΣΕΛ , 2004 Ωοθηκεκτομή κατά την υστερεκτομή για καλοήθη πάθηση: O αντίλογος Αλέξης Ν. Παπανικολάου Δ Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη Αλληλογραφία: Α.Παπανικολάου, Τσιμισκή 119, Θεσσαλονίκη, Tηλ./Fax: , Ε-mal: Περίληψη Η ωοθηκεκτομή κατά την υστερεκτομή γίνεται τουλάχιστον στο 50% των γυναικών ηλικίας μεγαλύτερης από τα 40 έτη επειδή η ωοθήκη είναι διαθέσιμη, χωρίς να έχει ένδειξη. Απόψεις πως η ωοθήκη ανεπαρκεί πιο γρήγορα μετά την υστερεκτομή και πως οι γυναίκες μετά τα 40 έτη πλησιάζουν την εμμηνόπαυση είναι λανθασμένες. Η ωοθήκη διατηρεί σημαντική ενδοκρινή λειτουργία ακόμα και στην εμμηνόπαυση και είναι κύρια πηγή τεστοστερόνης τη φυσιολογική σημασία της οποίας δεν γνωρίζουμε, αλλά σίγουρα σχετίζεται με αίσθημα γενικότερης ευεξίας. Εκτός από τις λίγες περιπτώσεις που η ωοθηκεκτομή ενδείκνυται απόλυτα όπως είναι κακοήθεις παθήσεις, εκτεταμένη ενδομητρίωση, χρόνιος πυελικός πόνος από συμφύσεις και υψηλός κίνδυνος για κληρονομικό καρκίνο, στις άλλες περιπτώσεις ενδείκνυται μόνο αν η ασθενής είναι ή βρίσκεται κοντά στην εμμηνόπαυση. Ωοθηκεκτομή για προφύλαξη από καρκίνο (κίνδυνος 0.14%) ή καλοήθεις κύστεις που χρειάζονται επανεγχείρηση (κίνδυνος 1-2%) πρέπει να αποθαρρύνεται. Κατά τη διάρκεια της υστερεκτομής ο χειρουργός πρέπει να προστατεύει με σωστή τεχνική τις ωοθήκες από μελλοντικές επιπλοκές. Η έλλειψη των ωοθηκικών ορμονών έχει σοβαρές συνέπειες στη γενικότερη υγεία και στην ποιότητα ζωής της γυναίκας και δεν μπορεί να υποκατασταθεί επαρκώς με τη συμβατική θεραπεία υποκατάστασης. Η τελική απόφαση λαμβάνεται με ενημέρωση της γυναίκας και με το συσχετισμό παραγόντων από το ιστορικό της. Λέξεις κλειδιά: προφυλακτική ωοθηκεκτομή,υστερεκτομή Εισαγωγή Η υστερεκτομή αποτελεί μία από τις συχνότερες γυναικολογικές επεμβάσεις και η συχνότητά της φαίνεται να είναι σταθερή,αν και έχει μειωθεί σχετικά από τη δεκαετία του 80 που ήταν 7.1: 1000 γυναίκες, σε 5.5:1000 (Woodman and Read, 2000). Κάθε χρόνο γίνονται υστερεκτομές στην Αγγλία και 600,000 στις ΗΠΑ. Τελικά, το 20-25% των γυναικών μέχρις 60 ετών θα έχει υποβληθεί σε υστερεκτομή σε ανεπτυγμένες χώρες όπως οι ΗΠΑ και η Αγγλία. Στο 10% μόνο από αυτές η υστερεκτομή γίνεται για κακοήθη νόσο ( Lepine et al.,1997). Αν και οι ενδείξεις για υστερεκτομή έχουν αποσαφηνιστεί και υπάρχουν συγκεκριμένες συστάσεις από οργανισμούς όπως το Αμερικανικό Κολέγιο Μαιευτήρων Γυναικολόγων (ACOG, 1996), τουλάχιστον στο 25% των περιπτώσεων οι ενδείξεις δεν είναι σαφείς ενώ είναι λανθασμένες στο 16% και στο 76% των περιπτώσεων η επέμβαση θα μπορούσε να αποφευχθεί με καλύτερη διερεύνηση, ενημέρωση της ασθενούς και καταφυγή σε συντηρητικές επεμβάσεις όπως εκπυρήνιση ινομυωμάτων, υστεροσκοπικές επεμβάσεις κ.λπ. (Sharts-Hopko, 2001). Παρ όλα αυτά οι περισσότερες γυναίκες είναι πιο ευχαριστημένες μετά την υστερεκτομή γιατί έχουν απαλλαχθεί από ενοχλητικά συμπτώματα και σε γενικές γραμμές μπορεί να λεχθεί ότι, όταν δεν υπάρχει υπόβαθρο κατάθλιψης, η υστερεκτομή με την πρόοδο του χρόνου βελτιώνει τις περισσότερες παραμέτρους που αφορούν την καθημερινή ζωή τους (Kritz-Silverstein et al., 2002), ενώ ίσως μερικές από τις επιπτώσεις της υστερεκτομής αποδίδονται από τις ίδιες στην προϊούσα ηλικία. Η υστερεκτομή στις περισσότερες περιπτώσεις γίνεται με την ανοικτή διακοιλιακή προσπέλαση γιατί οι γιατροί είναι καλύτερα εκπαιδευμένοι σε αυτή και γιατί πολλές φορές το απαιτούν οι ενδείξεις EΛΛHNIKH MAIEYTIKH & ΓYNAIKOΛOΓIKH ETAIPEIA 127

2 Η ωοθηκεκτομή δεν ενδείκνυται κατά την υστερεκτομή σε γυναίκες μετά τα 40 Παπανικολάου Αλ. (π.χ. ενδομητρίωση, μεγάλα ινομυώματα κ.λπ). Στη διακοιλιακή προσπέλαση οι ωοθήκες είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στην επιθυμία του χειρουργού για αφαίρεση, αντίθετα με την κολπική υστερεκτομή, στην οποία απαιτείται κάπως μεγαλύτερη εμπειρία και βούληση. Η συχνότητα της ωοθηκεκτομής κυμαίνεται ανάλογα με την ηλικία της γυναίκας και την ένδειξη για την οποία γίνεται η εγχείρηση. Ωοθηκεκτομή γίνεται στο 75% των γυναικών με καρκίνο ή προκαρκινικές καταστάσεις (Lepine et al., 1997), και στο 52% με καλοήθη νοσήματα στη διάρκεια κοιλιακής επέμβασης, ενώ μόνο στο 20% όταν η προσπέλαση είναι κολπική. Οπως θα δούμε παρακάτω δεν υπάρχει ομοφωνία για την αναγκαιότητα της ωοθηκεκτομής και για τις ενδείξεις της σε καλοήθεις παθήσεις. Σε πολλές περιπτώσεις η απόφαση είναι αυθαίρετη και βασίζεται σε κάποιο ηλικιακό όριο. Σημαντικό ρόλο σε αυτές τις αποφάσεις πρέπει να παίζει η επιθυμία της γυναίκας μετά από ισορροπημένη ενημέρωση για τα κέρδη και τις ζημιές από τη διατήρηση των ωοθηκών. Αν και αυτό φαίνεται κοινός τόπος, στην πραγματικότητα οι γυναίκες επηρεάζονται από τη συμβουλευτική, η οποία συνήθως είναι ελλειπής. Είναι χαρακτηριστικό σε μια εργασία ότι το 20% των γυναικών που έχουν υποβληθεί σε ωοθηκεκτομή κατά την υστερεκτομή δεν γνώριζαν ότι έχουν εξαιρεθεί οι ωοθήκες (Sharts-Hopko, 2001). Γενικά, υστερεκτομή με ωθηκεκτομή γίνεται πιο συχνά σε γυναίκες χαμηλότερου μορφωτικού επιπέδου, παχύσαρκες και άτοκες (Progetto Menopausa Italia Study Group, 2000). Η λειτουργία των ωοθηκών μετά υστερεκτομή Ενα βασικό επιχείρημα υπέρ της ωοθηκεκτομής είναι ότι οι ωοθήκες ανεπαρκούν πιο συχνά μετά από υστερεκτομή. Είναι γεγονός ότι οι ωοθήκες εμφανίζουν κάποια δυσλειτουργία όταν εξαιρεθεί η μήτρα και αυτό οφείλεται σε απώλεια μέρους της αγγείωσής τους, η οποία είναι δυνατό, σε σπάνιες περιπτώσεις, να εξαρτάται ολοκληρωτικά από τη μητριαία αρτηρία (Thompson and Warshaw, 1997). Η δυσλειτουργία εκδηλώνεται με παροδική πτώση της παραγωγής στεροειδών (Stone et al., 1975). Σε μια εργασία με ιστολογική εξέταση της ωοθήκης μετά από 1 χρόνο από την υστερεκτομή παρατηρήθηκε ελάττωση του απόλυτου αριθμού των αρχέγονων και ώριμων ωοθυλακίων, αλλά τα επίπεδα των στεροειδών στο αίμα ήταν φυσιολογικά (Lusciano et al., 1986). Η FSH εμφανίζεται αυξημένη με επίπεδα FSH=18 U/L, έναντι 12 U/L σε γυναίκες ίδιας ηλικίας (OR 1.5, 95% CI, ), αλλά η αύξηση είναι μικρότερη από αυτή σε καπνίστριες (Cooper and Thorp, 1999). Η αφαίρεση της μίας ωοθήκης ανέβασε τα επίπεδα στις 26 U/L δείχνοντας ότι η διατήρηση της μίας ωοθήκης δεν προσφέρει πολλά. Γενική είναι η άποψη ότι με τη διατήρηση της μίας ωοθήκης αφενός μεν δεν υπάρχει καμιά προστασία από τη εμφάνιση καρκίνου γιατί παραμένει ο ιστός που μπορεί να εξαλλαγεί (Thompson and Warshaw,1997), αφετέρου δε η ωοθήκη δυσλειτουργεί, εμφανίζει πιο συχνά ανωοθυλακιορρηκτικούς κύκλους και η εμμηνόπαυση συντομεύεται χρονικά. Οι Siddle et al. (1987) ήταν οι πρώτοι που έδειξαν ότι οι ωοθήκες μετά από υστερεκτομή ανεπαρκούν 4 χρόνια πιο νωρίς, στα /- 4.0 έτη έναντι / σε φυσική εμμηνόπαυση και ότι στο 34% εμφανίστηκε εμμηνόπαυση στα 2 έτη. Ωστόσο, τα ευρήματα αυτά αμφισβητούνται από νεότερους μελετητές γιατί δεν προέρχονται από προοπτικές μελέτες. Οι Woodman and Read (2000) σε μία μελέτη 1000 γυναικών ηλικίας κάτω από 47 έτη που παρακολουθήθηκαν για 4 έτη βρήκαν ότι μόνο το 11,6% εμφάνισε ωοθηκική ανεπάρκεια. Η εργασία συνεχίζεται, αλλά δείχνει ότι τα ευρήματα των Siddle et al. δεν επιβεβαιώνονται, αντίθετα και άλλες εργασίες έχουν δείξει ότι οι ωοθήκες δουλεύουν φυσιολογικά για πολλά χρόνια μετά την υστερεκτομή (Garcia et al., 1984; Metcalfe et al., 1992). Γεγονός όμως είναι ότι είναι πιο δύσκολο να διαγνωστεί η έναρξη της ωοθηκικής ανεπάρκειας μετά από υστερεκτομή και τα συμπτώματα δεν είναι πάντα αξιόπιστα, γι αυτό ίσως θα ήταν σκόπιμο να μετράται πιο συχνά η FSH σε αυτές τις γυναίκες και να προσφέρεται πιο εύκολα η δυνατότητα ορμονικής υποκατάστασης. Εξάλλου, οι ωοθήκες στις εμμηνοπαυσιακές γυναίκες εμφανίζουν υπερπλασία του στρώματος και παράγουν σημαντικά ποσά ανδρογόνων και οιστραδιόλης (Lusciano et al., 1986 ). Οι Ushiroyama et al. (1995) βρήκαν ότι η ωοθήκη στην εμμηνόπαυση παράγει μεγάλα ποσά τεστοστερόνης και μέτρια ποσά ανδροστενδιόνης, οιστρόνης και δεϋδροεπιανδροστερόνης και συμβάλλει έτσι στην παρουσία οιστρογόνων μέσα από την εξωγοναδική τους μετατροπή. Μετά ωοθηκεκτομή, η τεστοστερόνη μειώνεται κατά > 40% από τα αρχικά επίπεδα. Μείωση παρατηρείται και μετά διατήρηση των ωοθηκών σε σχέση με τις μη χειρουργημένες. Η τεστοστερόνη αυξάνει μέχρι τα 79 έτη και μετά μένει σταθερή. Οι επιπτώσεις της χρόνιας έλλειψής της σε γυναίκες μετά ωοθηκεκτομή, είναι άγνωστες, αλλά μπορεί να είναι σημαντικές. Τα επίπεδα οιστραδιόλης και ανδροστενδιόνης ήταν χαμηλότερα μετά υστερεκτομή ακόμα και αν είχαν διατηρηθεί οι ωοθήκες (Laughlin et al., 2000 ). Τελικά, η ωοθήκη φαίνεται να διατηρεί σημαντική ενδοκρινή λειτουργία μετά την υστερεκτομή αλλά και μετά την εμμηνόπαυση. Ωοθηκεκτομή για θεραπευτικούς σκοπούς Η ωοθηκεκτομή κατά τη διάρκεια της υστερεκτομής ενδείκνυται σε ποικιλία παθήσεων. Εκτός από τις κακοήθεις παθήσεις, ενδείξεις αποτελούν η παρουσία καλοήθων κύστεων στη μία ωοθήκη (ο 128

3 EΛΛHNIKO ΠEPIOΔIKO ΓYNAIKOΛOΓIAΣ & MAIEYTIKHΣ TΟΜ. 3, TΕΥΧ. 2, ΣΕΛ , 2004 κίνδυνος διπλασιάζεται για εκδήλωση στη άλλη ωοθήκη) (Plockinger and Kolbl, 1994), ο χρόνιος πυελικός πόνος, επίμονο και σοβαρό προεμμηνορρυσιακό σύνδρομο και η χρόνια ενδομητρίωση. Στην ενδομητρίωση αμφισβητείται η αξία της αμφοτερόπλευρης ωοθηκεκτομής σε περιορισμένη νόσο, αν και υπάρχουν εργασίες που δείχνουν ότι ο κίνδυνος επανεγχείρησης φτάνει στο 47% όταν είναι πιο σοβαρή (Montgomery and Studd, 1987). Στην τελευταία περίπτωση, η χορήγηση θεραπείας ορμονικής υποκατάστασης δεν φαίνεται να προκαλεί αναζωοπύρωση της νόσου. Γενικά, οι πιθανότητες να εμφανιστούν παραωοθηκικές συμφύσεις και κυστικές συλλογές είναι 7-20% όταν γίνεται υστερεκτομή για ενδομητρίωση, πυελική φλεγμονή ή χρόνιο πυελικό πόνο (Ranney and Αbu-Ghazaleh,1976) Προφυλακτική ωοθηκεκτομή Επειδή η πιο συχνή «ένδειξη» για ωοθηκεκτομή είναι η προφύλαξη από μελλοντικά προβλήματα που μπορεί να εμφανιστούν, είναι σημαντικό να δούμε τα προβλήματα που προκαλεί η παραμονή των ωοθηκών στην υστερεκτομή. Μερικά προτεινόμενα πλεονεκτήματα της προφυλακτικής ωοθηκεκτομής είναι: 1) η προφύλαξη από την εμφάνιση καρκίνου, ο οποίος είναι θανατηφόρος στην πλειονότητα των περιπτώσεων, 2) η αποφυγή χρόνιου πυελικού πόνου ή δυσπαρεύνιας από τη συμφυτική εξεργασία που μπορεί να προκαλέσει η υστερεκτομή, η οποία καταλήγει σε καθηλωμένες, επώδυνες ωοθήκες (σύνδρομο απομένουσας ωοθήκης), 3) αν υπάρχει ενοχλητικό προεμμηνορρυσιακό σύνδρομο η ωοοθηκεκτομή αποτελεί μια ευκαιρία για οριστική αντιμετώπισή του και 4) η αποφυγή επανεγχείρησης, που φτάνει το 5% σε περιπτώση που θα εμφανιστούν καλοήθεις κύστεις (Fong et al., 1998) Προφύλαξη από τον καρκίνο της ωοθήκης Ο καρκίνος της ωοθήκης διαγιγνώσκεται όψιμα και συνήθως είναι θανατηφόρος. Η ωοθηκεκτομή την ώρα της υστερεκτομής είναι μια ιδανική ευκαιρία να αποτρέψουμε την εμφάνισή του και υπάρχουν απόψεις ότι αν γίνεται ωοθηκεκτομή σε όλες τις γυναίκες μεγαλύτερες των 40 ετών θα προλάβουμε ένα μεγάλο αριθμό καρκίνων (Sightler et al., 1991). Σε αυτή την εργασία όμως βρέθηκε ότι με αυτή την προσέγγιση θα προλάβουμε το 5.2% από τους καρκίνους της ωοθήκης. Τα ποσοστά αυτά ποικίλλουν στις διάφορες μελέτες αλλά μπορεί να φτάσουν μέχρι 18% (Averette et al., 1993). Η συνολική επίδραση της ωοθηκεκτομής στη συχνότητα της νόσου είναι μικρή, ενώ οι επιπτώσεις της πρώιμης εμμηνόπαυσης σε μια μεγάλη ομάδα γυναικών μπορεί να σοβαρότερες. Οι πιθανότητες που έχει μια γυναίκα, χωρίς κληρονομική ή γενετική επιβάρυνση, να αναπτύξει καρκίνο της ωοθήκης είναι πολύ μικρές και γίνονται ακόμα μικρότερες όταν αφαιρεθεί η μήτρα. Οι Meijer and van Lindert (1992) υπολόγισαν ότι ο κίνδυνος ελαττώνεται με την πρόοδο της ηλικίας από 1.6 στα έτη, σε 0.8 στα Στατιστικές από τις ΗΠΑ δείχνουν ότι ο κίνδυνος για καρκίνο της ωοθήκης σε μια γυναίκα 35 ετών είναι 1.6%, ενώ αν υπάρχει ένα μέλος οικογένειας αυξάνει σε 5% και δύο μέλη σε 7%. Σε περιπτώσεις με κληρονομικό καρκίνο των ωοθηκών ο κίνδυνος αυξάνει στο 50% (Kerlikowske et al., 1992 ). Αν εξαιρέσουμε τις τελευταίες περιπτώσεις στις οποίες ενδείκνυται η προφυλακτική ωοθηκεκτομή, στις υπόλοιπες ο κίνδυνος είναι μικρός και υπολογίζεται ότι πρέπει να γίνουν ωοθηκεκτομές για να προληφθεί ένας καρκίνος. Ο κίνδυνος για καρκίνο της ωοθήκης μειώνεται ακόμα περισσότερο με την υστερεκτομή. Για λόγους που δεν είναι ακριβώς γνωστοί η εξέταση της ωοθήκης στη λαπαροτομία, η ελάττωση της αιμάτωσης της ωοθήκης και η ωοθυλακική δυσλειτουργία που προκαλείται, ο αποκλεισμός της επικοινωνίας τους μέσω των ανοικτών σαλπίγγων με το περιβάλλον, ελαττώνει κατά 50% τις πιθανότητες για καρκίνο της ωοθήκης (Irwin et al.,1991 ) αλλά αυτή η αρνητική συσχέτιση δεν κρατά παρά μόνο 20 χρόνια. Σε άλλες εργασίες (Woodman and Read, 2000) αυτή η μείωση είναι μεγαλύτερη (σχετικός κίνδυνος 0.36 (95 % CI, ). Η πρόγνωση των γυναικών που εμφάνισαν καρκίνο της ωοθήκης μετά από υστερεκτομή δεν φαίνεται να είναι χειρότερη (Fine et al., 1991) Σε ένα ποσοστό μέχρι 2% των γυναικών που έχουν υποβληθεί σε ωοθηκεκτομή είναι δυνατόν να αναπτυχθεί περιτοναϊκή καρκινωμάτωση, που μιμείται τον καρκίνο των ωοθηκών (Piver et al.,1993). Στο μέλλον με την εξάπλωση των μεθόδων γενετικής και την ανίχνευση των γονιδίων BRCA1-2 θα διαμορφωθούν ορθολογικά κριτήρια για τον εντοπισμό των περιπτώσεων που θα ωφεληθούν από την προφυλακτική ωοθηκεκτομή. Τελικά, ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου της ωοθήκης μετά από υστερεκτομή είναι 0.14%, δηλαδή το 1/10 του κινδύνου που έχει ο γενικός πληθυσμός (Stovall, 2002). Η πρόληψη από τον καρκίνο της ωοθήκης δεν μπορεί να σταθεί ως σοβαρό επιχείρημα για την εκτέλεση ωοθηκεκτομής σε γυναίκες που λειτουργούν οι ωοθήκες. Γιατί όταν γίνεται κολπική υστερεκτομή δεν σκέφτεται κανείς την πρόληψη από τον καρκίνο και διατηρεί τις ωοθήκες πιο συχνά ; Ωοθηκεκτομή και καρκίνος του μαστού Η αμφοτερόπλευρη ωοθηκεκτομή στην αναπαραγωγική ηλικία ελαττώνει την εμφάνιση του καρκίνου του μαστού κατά 30% (ΟR 0.7,95% CI, ) και η προστασία αυξάνει με την πάροδο των ετών. EΛΛHNIKH MAIEYTIKH & ΓYNAIKOΛOΓIKH ETAIPEIA 129

4 Η ωοθηκεκτομή δεν ενδείκνυται κατά την υστεεκτομή σε γυναίκες μετά τα 40 Παπανικολάου Αλ. Παρόμοια ήταν τα ευρήματα μετά από υστερεκτομή χωρίς ωοθηκεκτομή (Parazzini et al., 1997) Νοσηρότητα και επανεγχείρηση από τις ωοθήκες που παρέμειναν Η εμφάνιση πυελικού πόνου, δυσπαρεύνιας ή εξαρτηματικών όγκων μετά υστερεκτομή δεν είναι συχνή και στις περισσότερες σειρές η ανάγκη για επανεγχείρηση κυμαίνεται από 0.9% σε 5.1% (μέσος όρος 1-2%) (Thompson and Warshaw, 1997). Τις περισσότερες φορές ανακαλύπτεται μικρή υδροσάλπιγγα, φυσιολογική κύστη ή συμφυτική εξεργασία. Φαίνεται ότι υπάρχει μία τάση να αντιμετωπίζονται λειτουργικές κύστεις πιο συχνά χειρουργικά σε γυναίκες μετά από υστερεκτομή, παρά στο γενικό πληθυσμό. Το σύνδρομο της ωοθήκης που απομένει (residual ovarian syndrome) είναι πιο συχνό μετά από κοιλιακή υστερεκτομή και ο πόνος οφείλεται στη συμφυτική εξεργασία και στην καθήλωση της ωοθήκης στο κολπικό κολόβωμα. Μπορεί να εμφανιστεί και σε γυναίκες που έχουν υποβληθεί σε ωοθηκεκτομή, από ιστό που έχει απομείνει. Χαρακτηριστική είναι η φυσιολογική FSH παρά την ωοθηκεκτομή (Symonds and Pettit, 1974). Επανεγχείρηση σε αυτές τις περιπτώσεις είναι δύσκολη, απαιτεί εμπειρία και εγκυμονεί κινδύνους για κάκωση του εντέρου ή του ουροποιητικού. Είναι σημαντικό να ληφθούν μέτρα κατά τη διάρκεια της υστερεκτομής για την αποφυγή συμφύσεων, τη διατήρηση της αιμάτωσης του μεσοσαλπιγγίου και την καθήλωση των ωοθηκών στους στρογγύλους συνδέσμους, αν φαίνεται ότι προσπίπτουν στο δουγλάσσειο. Στο τέλος της εγχείρησης η πύελος πρέπει να καλυφθεί από το σιγμοειδές και το επίπλουν, ενώ οι ωοθήκες να τοποθετηθούν πάνω από το επίπλουν (Thompson and Warshaw, 1997). Η ηλικία ως παράγοντας που επηρεάζει τις αποφάσεις για ωοθηκεκτομή Η αντίληψη ότι οι γυναίκες μετά τα 40 έτη πλησιάζουν την εμμηνόπαυση είναι λανθασμένη γιατί το 96.2 %των γυναικών που είχαν φυσιολογική εμμηνορρυσία στα 40 έτη θα συνεχίσει και στα 45 έτη (Thompson and Warshaw, 1997) και γιατί η μέση ηλικία εμμηνόπαυσης είναι 51.4 έτη, ενώ σε μη καπνίστριες τα 52.4 έτη. Ωοθηκεκτομή σε ηλικία ετών θα στερήσει από τις γυναίκες περίπου 10 έτη ωοθηκικής λειτουργίας. Η απόφαση για ωοθηκεκτομή εξαρτάται και από την ηλικία της γυναίκας, αν και αυτό ποικίλλει ανάμεσα στους γιατρούς. Σε μια Βρετανική εργασία (Jacobs and Oram,1989) η ηλικία για την οποία οι χειρουργοί θα αφαιρούσαν τις ωοθήκες ποικίλλει από 2% στην ηλικία ετών, σε 20% στην ηλικία και σε 51% μετά τα 49. Στις εμμηνοπαυσιακές το 81% των βρετανών γυναικολόγων θα αφαιρούσε τις ωοθήκες. Σε αντίθεση είναι η πρακτική στην Αμερική, και πιθανώς και στη χώρα μας, αν και δεν υπάρχουν στατιστικές. Σε εργασίες από τις ΗΠΑ, το 35% από τους γυναικολόγους θα αφαιρούσε τις ωοθήκες στην ηλικία 40-45,το 81% στην ηλικία και το 95% σε ηλικία μεγαλύτερη από 49 έτη (Fong et al., 1998). Αν και πολλοί συστήνουν ωοθηκεκτομή από την ηλικία των 40 και μετά (Averette et al., 1994 ) οι περισσότεροι συστήνουν να γίνεται μετά τα 45 έτη (Meijer et al., 1992 ). Γυναίκες ηλικίας 50 χρονών και άνω πρέπει να ενημερώνονται για τα οφέλη και τους κινδύνους από την παραμονή των ωοθηκών μια και βρίσκονται 1-2 χρόνια μακριά από την εμμηνόπαυση. Είναι γενικά αποδεκτό ότι στην εμμηνόπαυση η υστερεκτομή πρέπει να συνοδεύεται με ωοθηκεκτομή. Επιπτώσεις της ωοθηκεκτομής στην υγεία Η απότομη έλλειψη των οιστρογόνων, της προγεστερόνης και της τεστοστερόνης προκαλεί πλειάδα μεταβολών. Δεν είναι ξεκάθαρο αν η διατήρηση των ωοθηκών μετά από υστερεκτομή προλαβαίνει πολλές από τις ανεπιθύμητες επιπτώσεις της έλλειψης οιστρογόνων μια και οι περισσότερες εργασίες δεν ξεχωρίζουν την επίδραση μόνο της υστερεκτομής. Επιπτώσεις στο καρδιαγγειακό σύστημα και στα λιπίδια είναι γνωστές και η ωοθηκεκτομή σε προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες αποτελεί γνωστό παράγοντα καρδιαγγειακής νόσου, γιατί διαταράσσεται το προστατευτικό λιπιδαιμικό προφίλ, ο μεταβολισμός των υδατανθράκων, της ινσουλίνης και η φυσιολογία της πήξης. Σε υστερεκτομή χωρίς ωοθηκεκτομή η HDL και η HDL2 είναι σε σημαντικά μεγαλύτερα επίπεδα από ό,τι μετά ωοθηκεκτομή (Everson et al., 1995). Τελικά, η διατήρηση των ωοθηκών ακόμα και αν αυτές δυσλειτουργούν έχει προστατευτική δράση στο καρδιαγγειακό σύστημα και αυτό γίνεται πιο εμφανές σε γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας (Kritz-Silverstein et al.,1997). H συχνότητα της οστεοπόρωσης αυξάνει μετά ωοθηκεκτομή σε νέες γυναίκες. Οι Hreshchesyn et al. (1988) βρήκαν χαμηλότερη οστική πυκνότητα σε νέες γυναίκες που έχουν υποβληθεί σε υστερεκτομή με διατήρηση των ωοθηκών σε σχέση με τις φυσιολογικές, αλλά ακόμα χαμηλότερη σε εκείνες που είχε γίνει ωοθηκεκτομή, ενώ άλλοι δεν έχουν βρει στατιστικά σημαντικές διαφορές ανάμεσα στις δύο ομάδες σε γυναίκες μεγάλης ηλικίας που δεν πήραν θεραπεία υποκατάστασης (Kritz- Silverstein et al., 2004 ). Εκείνο που είναι λιγότερο γνωστό αλλά ίσως εξίσου σημαντικό είναι η σημασία της μείωσης της τεστοστερόνης με την εκτομή της ωοθήκης. Φαίνεται ότι αυτή σχετίζεται με γενικότερη ευεξία, όρεξη, ενεργητικότητα και λιγότερα ψυχοσωματικά ενοχλήματα (Thompson and Warshaw, 1997). Επίσης, 130

5 EΛΛHNIKO ΠEPIOΔIKO ΓYNAIKOΛOΓIAΣ & MAIEYTIKHΣ TΟΜ. 3, TΕΥΧ. 2, ΣΕΛ , 2004 σχετίζονται με τη διατήρηση της Libido,της σεξουαλικής διέγερσης και του οργασμού. Σε πολλές χώρες είναι κοινή πρακτική η ορμονική υποκατάσταση να περιλαμβάνει χορήγηση τεστοστερόνης σε εμφυτεύματα ή διαδερμικά (Gelfland, 1999). Αποτελέσματα από προφυλακτική ωοθηκεκτομή σε νέες γυναίκες δείχνουν ότι με τη θεραπεία υποκατάστασης και με την απαλλαγή του φόβου του θανάτου η ποιότητα ζωής τους βελτιώνεται μετά την εγχείρηση, αλλά εμφανίζεται σεξουαλική δυσλειτουργία, η οποία δεν διορθώνεται με την ορμονική υποκατάσταση (Εlit et al., 2001). Ορμονική θεραπεία υποκατάστασης μετά από υστερεκτομή Πριν αποφασιστεί η αφαίρεση των ωοθηκών που λειτουργούν, θα πρέπει να υπάρχουν τρόποι να αναπληρωθεί η λειτουργία τους για μακριές χρονικές περιόδους χωρίς να υπάρχουν επιπτώσεις στην υγεία. Είναι γεγονός ότι νέες γυναίκες ακόμα και μετά τη διατήρηση των ωοθηκών στην υστερεκτομή εμφανίζουν συχνά εξάψεις και άλλα συμπτώματα οιστρογονοπενίας που δεν συνδέονται με την ορμονική εικόνα (Quin et al., 1993) ενώ άλλες (μέχρι 50%) ανέχονται την ωοθηκική ανεπάρκεια που προκαλεί η σαλπιγγοωοθηκεκτομή σχετικά καλά. Άλλοτε πάλι διατηρώντας τις ωοθήκες δεν χορηγείται θεραπεία υποκατάστασης και δεν αναγνωρίζεται η ανεπάρκειά τους με αποτέλεσμα να εμφανίζονται ανεπιθύμητες επιπτώσεις στο καρδιαγγειακό (Zeigler-Johnson et al., 1998). Τα υπάρχοντα σκευάσματα με συζευγμένα οιστρογόνα, οιστραδιόλη και διάφορα είδη προγεστερόνης απέχουν από τη φυσιολογική έκκριση της ωοθήκης, αν και την υποκαθιστούν σε μεγάλο βαθμό με το κόστος κάποιων κινδύνων. Αυτοί περιλαβάνουν τη θρομβοεμβολική νόσο, τις χολοκυστοπάθειες και λιγότερο τον κίνδυνο από καρκίνο του μαστού. Ισως εμφανιστεί υπέρταση κατά τη χορήγηση ορμονικής υποκατάστασης και χρειαστεί η διακοπή της. Το σοβαρότερο πρακτικό πρόβλημα είναι η μη συμμόρφωση στη χρόνια αγωγή. Οι Speroff et al.(1991) σε ανασκόπηση σχετικών εργασιών βρήκαν ότι η συμμόρφωση στην αγωγή ποικίλλει από 31-89% στην αρχή και στα 5 έτη κυμαίνεται στο 13-71%. Aν μία γυναίκα που υποβλήθηκε σε ωοθηκεκτομή στα 35 έτη δεν ακολουθήσει την αγωγή θα ζήσει 1.4 έτη λιγότερο. Πάντως η απουσία αιμορραγίας λόγω της υστερεκτομής και η ποικιλία σκευασμάτων βοηθά στη συμμόρφωση. Οι Woodman and Read (2000) ανακοίνωσαν συμμόρφωση μέχρι 84.3% στα 4 χρόνια, αλλά στο 64.5% χρειάστηκε να αλλάξουν το αρχικό σκεύασμα. EΛΛHNIKH MAIEYTIKH & ΓYNAIKOΛOΓIKH ETAIPEIA Συμπεράσματα Ο χειρουργός θα πρέπει να αντισταθεί στον πειρασμό να βγάλει τις ωοθήκες σε γυναίκα που έχει εμμηνορρυσία. Μία τέτοια απόφαση όσο τεχνικά εύκολη μπορεί να φαίνεται, έχει σημαντικές επιπτώσεις στη γενική υγεία της. Αυθαίρετα ηλικιακά όρια δεν μπορεί να αποτελέσουν δικαιολογία για μία τέτοια πράξη εκτός και αν η γυναίκα είναι στην εμμηνόπαυση ή την πλησιάζει. Θα ληφθεί κυρίως υπ όψιν η γνώμη της ασθενούς μετά από ενημέρωση για τα οφέλη και τους κινδύνους της παραμονής των ωοθηκών σε συνδυασμό με το ιστορικό της. Παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπ όψιν είναι η ατοκία, στειρότητα, κληρονομικός κίνδυνος καρκίνου, παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακή νόσο ή οστεοπόρωση, καρκινοφοβία, απόψεις για την ορμονική υποκατάσταση και το ψυχολογικό της υπόβαθρο.αλλωστε η τέχνη της ιατρικής είναι να προσαρμόζει τις ανάγκες και τις επιθυμίες του ασθενούς σε αυτό που είναι καλύτερο για τη διατήρηση της υγείας του. Oophorectomy during hysterectomy : The antilogue A.Papanikolaou 4th Dept. of Obstetrics and Gynecology,Aristotles University of Thessaloniki, Hippocrattion General Hospital, Thessaloniki, Greece. Correspondence: Α. Papanikolaou, 119, Tsimiski Str., Thessaloniki, Greece Tel./Fax: Abstract Αt least 50% of women above 40 yrs undergo oophorectomy at the course of hysterectomy for benign indications because ovaries are easy to excise. Opinions that women at 40 yrs are close to menopause and that ovaries fail after hysterectomy do not appear to be correct. Ovarian function is preserved, although altered by hysterectomy. Even postmenopausal ovaries are the main source of testosterone in the body, the function of which is poorly understood but may be important. Oophorectomy is indicated in few cases with extensive endometriosis, pelvic pain, adhesions, in hereditary ovarian / breast cancer or menopause. Prophylactic oophorectomy for ovarian cancer (risk of 0.14%) and avoidance of future surgery (1-2%) should be discouraged. Ovaries should be protected at the time of hysterectomy to avoid future problems. The lack of ovarian hormones has important implications in the quality of life and the general health of the patients and it cannot be substituted effectively and safely. The final choice is made by the patient after a balanced account of all the risks and benefits of oophorectomy. Key words: prophylactic oophorectomy,hysterectomy 131

6 Η ωοθηκεκτομή δεν ενδείκνυται κατά την υστεεκτομή σε γυναίκες μετά τα 40 Παπανικολάου Αλ. Βιβλιογραφία Amercian College of Obstetricians and Gynecologists (1996).Prophylactic Bilateral oophorectomy to prevent epithelial carcinoma.number 2-December 1994.Int. J. Gynaecol. Obstet. 52, Averette, H.E., Hoskins, V., Nguyen, H.N., et al.(1993) National survey of ovarian carcinoma I. A patient care evaluation study of the American College of Surgeons. Cancer,71, Averette, H.E. and Nguyen, H.N.(1994) The role of prophylactic oophorectomy in cancer. Am. J. Obstet. Gynecol. 180,S Cooper,G.S. and Thorp, J.M.(1999) FSH levels in relation to hysterectomy and to unilateral Oophorectomy. Obstet. Gynecol. 94, Elit,L., Esplen, M.J., Butler, K. and Narod,S.(2001) Quality of life and psychosexual adjustment after prophylactic oophorectomy for a family history of ovarian cancer. Familial Cancer. 1, prevention. Gynecol. Oncol.55, S38-S41. Everson,S.A., Matthews, K.A., Guzick, D.S. et al(1995) Effects of Surgical Menopause on Psychological Characteristics and Lipid Levels: The Healthy Women Study.Health Psychology, 14, Fong,Y.F., Lim, F.K. and Arulkumaran, S. (1998). Prophylactic Oophorectomy: A Continuing Controversy. Obstet. Gynecol. Surv. 53, Fine, B.A., Yazigi, R. and Risser, R.(1991) Prognosis of ovarian cancer developing in the residual ovary. Gynecol Oncol.143, Garcia,L.R. and Cutler,W.B.(1984) Preservation of the ovary: a re-evaluation.fertil. Steril. 42, Ηreschyshyn,M.,Hopkins, A.,Zylstra, S,et al (1998) Effects of natural menopause,hysterectomy, and oophorectomy on lumbar spine and femoral neck bone densities.obstet. Gynecol.72, Irwin, K.L., Weiss, N.S., Lee, N.C. et al.(1991) Tubal sterilization, hysterectomy and the subsequent occurrence of epithelial ovarian cancer. Am. J. Epidemiol. 134, Jacobs, I. and Oram, D. (1989)Prevention of ovarian cancer: A survey of the practice of prophylactic oophorectomy by fellows and members of the Royal College of Obstetricians and Gynecologists. Br. J. Obstet. Gynaecol.96, Kerlikowske, K., Brown,J.S. and Grady, D.G. (1992) Should women with familial ovarian cancer undergo prophylactic oophorectomy? Obstet. Gynecol.80, Kritz-Silverstein, D., Barrett-Connor, E. and Wingard, D.L.(1997) Hysterectomy, oophorectomy, and heart disease risk factors in older women.am. J. Public Health. 87, Kritz-Silverstein, D., Wingard,D.L. and Barrett-Connor E.(2002) Hysterectomy status and life satisfaction in older women. J Womens Health Gend. Based Med. 11, Kritz-Silverstein, D., von Muhlen, D.G. and Barrett-Connor, E.(2004) Hysterectomy and oophorectomy are unrelated to bone loss in older women. Maturitas. 47, Laughlin, G.A., Barrett-Connor, E., Kritz-Silverstein, D. and von Muhlen, D. (2000) Hysterectomy, oophorectomy, and endogenous sex hormone levels in older women: the Rancho Bernardo Study. J. Clin. Endocrinol. Metab.85, Lepine, L.A.(1997) Hysterectomy surveillance United States, Mor. Mortal. Wkly Rep. CDC Surveill. Summ.46,1-15. ΚΑΤΑΤΕΘΗΚΕ 15/04/2004, ΕΓΙΝΕ ΔΕΚΤΗ 28/04/2004 Lucisano,A., Russo, N., Acampora, M.G. et al.(1986) Ovarian and peripheral androgen and oestrogen levels in postmenopausal women: Correlations with ovarian histology. Maturitas, 57, Metcalfe, M.G., Braiden, V. and Lindsay, J.H.(1992) Retention of normal ovarian function after hysterectomy J. Endocrinol. 135, Meijer,W.J. and van Lindert, A.C.M. (1992) Prophylactic oophorectomy. Eur. J. Obstet. Gynecol. Reprod. Biol.47, Montgomery, J.C. and Studd, J.W.(1987) Oestradiol and testosterone implants after hysterectomy for endometriosis. Contrib. Gynecol. Obstet.16, Parazzini, F.,Braga, C.,La Vecchia,C., et al. (1997). Hysterectomy,Oophorectomy in premenopause and risk of breast cancer. Obstet. Gynecol.90, Piver, M.S., Jishi, M.F., Tsukade, Y. et al.(1993) Primary peritoneal carcinoma after prophylactic oophorectomy in women with a family history of ovarian cancer: A report of the Gilda Ratner Familial Ovarian Cancer Registry. Cancer, 71, Plockinger, B. and Kolbl, H.(1994) Development of ovarian pathology after hysterectomy without oophorectomy. J. Am. Coll. Surg. 178, Progetto Menopausa Italia Study Group (2000). Maturitas, 36, Ranney, B. and Abu-Ghazaleh, S.(1976) The future function and fortune of ovarian tissue which is retained in vivo during hysterectomy. Am. J. Obstet. Gynecol. 128, Siddle, N., Sarrel, P. and Whitehead, M.(1987. The effect of hysterectomy on the age at ovarian failure: identifications of a subgroup of women with premature loss of ovarian function and literature review. Fertil. Steril.147, Sightler,S.,Boike, G.M. and Averette, H.E.(1991) Ovarian cancer in women with prior hysterectomy: a 14 year experience in the University of Miami. Obstet. Gynecol. 78,4-8. Stovall,T.G.(2002) Hysterectomy.In:Berek, J.S.(ed) Novak s Gynecology, 13th edition, Lippincott Williams &Wilkins.Philadelphia, pp Speroff, T., Dawson, M.N., Speroff,L.et al. (1991) A risk benefit analysis of elective bilateral oophorectomy: Effect of changes in compliance with estrogen therapy on outcome. Am. J. Obstet. Gynecol. 164, Stone, S.C., Dicket, R.P. and Mickal, A.(1975) The acute effect of hysterectomy on ovarian function. Am. J. Obstet. Gynecol.121, Symmonds, R.E. and Pettit, P.D.M.(1979) Ovarian remnant syndrome. Obstet. Gynecol.47, Τhompson, J.D. and Warshaw, J. (1997) Hysterectomy. In : Rock, J.A.,Thompson, J.D. (eds) The Linde s Operative Gynecology, 18th edition.lippincott-raven, Philadelphia pp Ushiroyama,T. and Sugimoto, O. (1995) Endocrine function of the peri- and postmenopausal ovary. Horm. Res. 44, Woodman, N. and Read, M.D.(2000) Oophorectomy at hysterecto-my In : Studd, J.W. (ed) Progress in Obstetrics and Gynecology,Vol.14. Curchill Linigstone, London, pp Zeigler-Johnson, C.M., Holmes, J.L., Lassila, H.C. et al. (1998) Subclinical atherosclerosis in relation to hysterectomy status in black women. Stroke,.29,

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

Ζώντας με την εμμηνόπαυση

Ζώντας με την εμμηνόπαυση Ζώντας με την εμμηνόπαυση Dr. Παναγιώτης Παπαλάμπρος MD, DFFP, BMS, BSCCP, CCST Μαιευτήρας - Χειρουργός Γυναικολόγος Εξειδικευμένος Λαπαροσκόπος Κολποσκόπος & Ειδικός στην Εμμηνόπαυση Εισαγωγή Κάνει ζέστη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ Μετεµµηνοπαυσιακό Ορµονικό Προφίλ (Για µετεµµηνοπαυσιακούς και ακανόνιστους κύκλους) Η εµµηνόπαυση προκαλείται από σταδιακή µεταβολή της ευαισθησίας των ωοθηκών προς τις Γοναδοτροπίνες

Διαβάστε περισσότερα

1) Τι είναι η Ορμονοθεραπεία;

1) Τι είναι η Ορμονοθεραπεία; Γράφει: Χρήστος Μαρκόπουλος, Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών, Διευθυντής Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών, Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού 1) Τι είναι η Ορμονοθεραπεία;

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Μετεµµηνοπαυσιακό Ορµονικό Προφίλ Εµµηνόπαυση καλείται η παύση της εµµήνου ρύσης µιας γυναίκας και σηµατοδότηση το τέλος της δυνατότητας τεκνοποίησης µε φυσιολογικό τρόπο. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Εγκρίθηκαν κατά τη συνεδρίαση της PRAC στις 30 Νοεμβρίου 3 Δεκεμβρίου 2015

Εγκρίθηκαν κατά τη συνεδρίαση της PRAC στις 30 Νοεμβρίου 3 Δεκεμβρίου 2015 17 December 2015 EMA/PRAC/835773/2015 Pharmacovigilance Risk Assessment Committee (PRAC) Νέα διατύπωση των πληροφοριών του προϊόντος - Αποσπάσματα από τις συστάσεις της Επιτροπής Φαρμακοεπαγρύπνησης-Αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ. Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος. Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ. Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος. Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος Λέκτορας, 2 η Πανεπιστημιακή Κλινική Μαιευτικής Γυναικολογίας Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο καρκίνος ωοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Θάνος Παπαθανασίου, Μευτήρας - Γυναικολόγος

Γράφει: Θάνος Παπαθανασίου, Μευτήρας - Γυναικολόγος Γράφει: Θάνος Παπαθανασίου, Μευτήρας - Γυναικολόγος Ένα πέπλο μυστηρίου καλύπτει τη γυναικολογική πάθηση που λέγεται "ενδομητρίωση". Έχει δύσκολο όνομα, άγνωστη προέλευση, ποικιλία στη εμφάνιση και τη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ 1 ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ Δ. Κιόρτσης Ενδοκρινολόγος Αν. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Ιωαννίνων European SCOPE fellow 1η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ελληνική Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Dr. Μιχάλης Λαζανάκης M.R.C.O.G, C.C.S.T, Γυναικολόγος - Χειρουργός - Μαιευτήρας

Γράφει: Dr. Μιχάλης Λαζανάκης M.R.C.O.G, C.C.S.T, Γυναικολόγος - Χειρουργός - Μαιευτήρας Γράφει: Dr. Μιχάλης Λαζανάκης M.R.C.O.G, C.C.S.T, Γυναικολόγος - Χειρουργός - Μαιευτήρας Τί είναι η λαπαροσκόπηση; Λαπαροσκόπηση είναι μια χειρουργική μέθοδος η οποία μέσω μιάς μικρής «τρύπας» στην κοιλιά

Διαβάστε περισσότερα

www.cirse.org www.uterinefibroids.eu

www.cirse.org www.uterinefibroids.eu Εμβολισμός Ινομυωμάτων Μήτρας Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική www.cirse.org www.uterinefibroids.eu Cardiovascular and Interventional Radiological Society of

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Καρκίνος Παγκρέατος: πρόγνωση Κακή πρόγνωση Συνολική πενταετής επιβίωση 6%.

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Αλίκη Τσερκέζογλου, Γυναικολόγος Ογκολόγος, Τέως Συντονίστρια Διευθύντρια Νοσοκομείου «Ο Άγιος Σάββας», Συνεργάτις Ευρωκλινική Αθηνών

Γράφει: Αλίκη Τσερκέζογλου, Γυναικολόγος Ογκολόγος, Τέως Συντονίστρια Διευθύντρια Νοσοκομείου «Ο Άγιος Σάββας», Συνεργάτις Ευρωκλινική Αθηνών Γράφει: Αλίκη Τσερκέζογλου, Γυναικολόγος Ογκολόγος, Τέως Συντονίστρια Διευθύντρια Νοσοκομείου «Ο Άγιος Σάββας», Συνεργάτις Ευρωκλινική Αθηνών Ο καρκίνος του ενδομητρίου αναπτύσσεται στο ενδομήτριο, που

Διαβάστε περισσότερα

Καλοήθεις παθήσεις των μαστών

Καλοήθεις παθήσεις των μαστών Καλοήθεις παθήσεις των μαστών Dr. Παναγιώτης Παπαλάμπρος MD, DFFP, BMS, BSCCP, CCST Μαιευτήρας - Χειρουργός Γυναικολόγος Εισαγωγή Ως γνωστόν, όπως όλα τα θηλαστικά ζώα, έτσι και ο άνθρωπος έχουν μαστούς.

Διαβάστε περισσότερα

14. ΠΡΟΠΤΩΣΕΙΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ

14. ΠΡΟΠΤΩΣΕΙΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Οι προπτώσεις των γεννητικών οργάνων αναφέρονται σε ένα ή περισσότερα όργανα και περιλαμβάνουν το τράχηλο, τη μήτρα και τα τοιχώματα του κόλπου. Οι προπτώσεις του κόλπου μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή. Ονοματεπώνυμο: Αργυρώ Ιωάννου. Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή. Ονοματεπώνυμο: Αργυρώ Ιωάννου. Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Διερεύνηση της αποτελεσματικότητας εναλλακτικών και συμπληρωματικών τεχνικών στη βελτίωση της ποιότητας της ζωής σε άτομα με καρκίνο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΩΧΡΙΝΟΤΡΟΠΟΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΚΥΗΣΗ 35 ΕΒΔ. ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ. Κουμπής Δ.Χρυσοβαλάντης M.

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΩΧΡΙΝΟΤΡΟΠΟΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΚΥΗΣΗ 35 ΕΒΔ. ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ. Κουμπής Δ.Χρυσοβαλάντης M. 96 ΤΥΕΘ - Κλινική Χιος, 2401 ΓΣΝΑ, 3Κλινίκη Χίος, 4ΓΝΝ ΧΙΟΥ 1 Εισαγωγή Το περιστατικό που περιγράφεται αποτελεί σπάνια εμφάνιση του συνδρόμου της ωχρινοτρόπου διέγερσης των ωοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Θάνος Παπαθανασίου, Μαιευτήρας - Γυναικολόγος. Νεότερες απόψεις και θεραπείες

Γράφει: Θάνος Παπαθανασίου, Μαιευτήρας - Γυναικολόγος. Νεότερες απόψεις και θεραπείες Γράφει: Θάνος Παπαθανασίου, Μαιευτήρας Γυναικολόγος Νεότερες απόψεις και θεραπείες Το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (ΣΠΩ) είναι η συχνότερη ορμονική πάθηση της σύγχρονης γυναίκας. Υπολογίζεται ότι περίπου

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Εισαγωγή Η διάγνωση καρκίνου του μαστού αποτελεί ιδιαίτερα τραυματικό γεγονός 1,2 Στην τελευταία έκδοση του Diagnostic and Statistical

Διαβάστε περισσότερα

Βασίλειος Τάνος M.D Γυναικολόγος Ογκολόγος

Βασίλειος Τάνος M.D Γυναικολόγος Ογκολόγος Οικογενής καρκίνος του μαστού σε Κύπριες ασθενείς Μοντέλο προοπτικού μαζικού ελέγχου για την πρόληψη του καρκίνου του μαστού σε ειδικές πληθυσμιακές ομάδες Βασίλειος Τάνος M.D Γυναικολόγος Ογκολόγος Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Η εμμηνόπαυση και η αντιμετώπισή της

Η εμμηνόπαυση και η αντιμετώπισή της Η εμμηνόπαυση και η αντιμετώπισή της Πελοπίδας Κουτρουμάνης, MD, MRCOG Σαν εμμηνόπαυση ορίζεται η χρονική περίοδος που ακολουθεί την τελευταία έμμηνο ρύση και οφείλεται στην μη αναστρέψιμη, οριστική παύση

Διαβάστε περισσότερα

Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών

Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Συσχέτιση της σωματικής δραστηριότητας (ΣΔ) με τον κίνδυνο για νεοπλασίες

Διαβάστε περισσότερα

Τι αλλάζει στην εµµηνόπαυση;

Τι αλλάζει στην εµµηνόπαυση; Τι αλλάζει στην εµµηνόπαυση; Θ. Μίκος Λέκτορας Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Εµµηνόπαυση Το χρονικό σηµείο στη ζωή της γυναίκας που σταµατά η περίοδος της. Εµµηνόπαυση Γιατί συµβαίνει Οι ωοθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ Ονοματεπώνυμο : Φάραχ Βαλεντίνα Αρ. Φοιτητικής Ταυτότητας : 2008899422 ΚΥΠΡΟΣ- ΛΕΥΚΩΣΙΑ 2012

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΑΤΟΜΟ ΠΟΥ ΝΟΣΕΙ Ραφαέλλα Χαραλάμπους Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ Αντωνίου Χαρά Διευθύντρια Β Χειρουργικής Κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Χανίων ΣΕ ΤΙ ΘΑ ΑΝΑΦΕΡΘΟΥΜΕ??? Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του μαστού? Ποια αίτια τον προκαλούν?

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Υπογονιµότητα: αδυναµία σύλληψης µετά από 1 χρόνο ελεύθερων σεξουαλικών επαφών Ικανότητα σύλληψης/µήνα: ~20% 10-15% των ζευγαριών: πρόβληµα υπογονιµότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΜΑΣΤΟΥ: ΟΙ 1000 ΠΡΩΤΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΥ Γ MD, ΚΑΠΙΡΗΣ Σ MD, ΚΟΛΟΒΕΛΩΝΗΣ Γ MD, ΜΑΛΛΙΔΗΣ Ε MD,

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΜΑΣΤΟΥ: ΟΙ 1000 ΠΡΩΤΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΥ Γ MD, ΚΑΠΙΡΗΣ Σ MD, ΚΟΛΟΒΕΛΩΝΗΣ Γ MD, ΜΑΛΛΙΔΗΣ Ε MD, Γ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥ ΓΝΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ Εισαγωγή Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος των γυναικών στον Δυτικό κόσμο. Από την έναρξη λειτουργίας του Ιατρείου Παθήσεων Μαστού (του Γ Χειρουργικού

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ορµονική θεραπεία υποκατάστασης

Ορµονική θεραπεία υποκατάστασης 23 Ορµονική θεραπεία υποκατάστασης Ε. ΚΟΥΣΤΑ Ενδοκρινολόγος Eισαγωγή εμμηνόπαυση είναι ένα βιολογικό φαινόμενο που συμβαίνει σαν φυσιολογική Η συνέπεια της γήρανσης, συνεπώς δεν μπορεί να χαρακτηριστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Τα Ανδρικά Ορµονικά Προφίλ Παραδοσιακά, οι αλλαγές στις ανδρικές ορµόνες, οι σχετιζόµενες µε την ηλικία, δεν θεωρήθηκαν προβληµατικές επειδή η γονιµότητα στους άνδρες παραµένει

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη καρδιοπαθειών στις γυναίκες ΜΟΥΣΙΑΜΑ ΤΕΡΕΖΑ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Β Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΡΡΙΚΟΣ ΝΤΥΝΑΝ HOSPITAL CENTER

Πρόληψη καρδιοπαθειών στις γυναίκες ΜΟΥΣΙΑΜΑ ΤΕΡΕΖΑ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Β Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΡΡΙΚΟΣ ΝΤΥΝΑΝ HOSPITAL CENTER Πρόληψη καρδιοπαθειών στις γυναίκες ΜΟΥΣΙΑΜΑ ΤΕΡΕΖΑ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Β Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΡΡΙΚΟΣ ΝΤΥΝΑΝ HOSPITAL CENTER Διαφορές γένους (gender) και φύλου (sex) Οι διαφορές στην υγεία των

Διαβάστε περισσότερα

Εισβολή ρομποτικής στην Κύπρο

Εισβολή ρομποτικής στην Κύπρο Εισβολή ρομποτικής στην Κύπρο 25 Νοέμβριος 2014 ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ da Vinci Si. Πρωτοπόρο το Κέντρο Ρομποτικής Χειρουργικής του Ιπποκρατείου Το Κέντρο διαθέτει το τελευταίο και πιο σύγχρονο ρομποτικό μοντέλο,

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Εργαστήριο Έρευνας Παθήσεων Μυοσκελετικού Συστήματος Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2012 2013 Νοσοκομείο ΚΑΤ, 17 Ιανουαρίου 2013 Παραθυρεοειδείς αδένες 1880 Ο Σουηδός φοιτητής

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Ενήβωση - Εφηβεία Puberty - Adolescence Puberty vs. Adolescence Ενήβωση vs. Εφηβεία 12-15 y 12- >>15

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι οστεοπόρωση;

Τι είναι οστεοπόρωση; Τι είναι οστεοπόρωση; Η οστεοπόρωση είναι χρόνια πάθηση του μεταβολισμού των οστών, κατά την οποία παρατηρείται σταδιακή μείωση της πυκνότητας και της ποιότητάς τους, ώστε αυτά με την πάροδο του χρόνου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Γυναικεία Ορµονικά Προφίλ (για την αναπαραγωγική και περιεµµηνοπαυσιακή ηλικία) Οι ωοθήκες βρίσκονται στο δεξιό και αριστερό τµήµα της πυελική κοιλότητας, πλησίον της µήτρας και

Διαβάστε περισσότερα

Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2

Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2 Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2 Σ. Θ. Λιάτης Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό»

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α.

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Η ανικανότητα σύλληψης μετά από ένα χρόνο σεξουαλικών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΠΛΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΒΗΤΟ-ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ (DIABESITY) Α. Γαλλή-Τσινοπούλου

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΠΛΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΒΗΤΟ-ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ (DIABESITY) Α. Γαλλή-Τσινοπούλου 23ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΕΒΕ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 2009 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΠΛΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΒΗΤΟ-ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ (DIABESITY) Α. Γαλλή-Τσινοπούλου Τσινοπούλου¹, Μ. Γραμματικοπούλου¹, Ε. Εμμανουηλίδου¹,

Διαβάστε περισσότερα

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Επιστημονική Επιμέλεια: Χρήστος Μαρκόπουλος, Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών για τον καρκίνο του μαστού Δεδομένα για τον καρκίνο του μαστού

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006 Χρήστος Μαρκόπουλος Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών /ντης Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού - Στατιστικά στοιχεία Στη χώρα µας,

Διαβάστε περισσότερα

Οι σκοποί της Εταιρείας μας είναι επιστημονικοί και κοινωνικοί και αφορούν στην:

Οι σκοποί της Εταιρείας μας είναι επιστημονικοί και κοινωνικοί και αφορούν στην: Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί τη συχνότερη νεοπλασματική νόσο που προσβάλλει τις γυναίκες, με αρνητικές επιπτώσεις όχι μόνο για την ίδια την ασθενή, αλλά και για το οικογενειακό και φιλικό της περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΗ ΘΗΛΑΣΜΟ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΣΤ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α Π/Δ ΓΝΞΑΝΘΗΣ

ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΗ ΘΗΛΑΣΜΟ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΣΤ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α Π/Δ ΓΝΞΑΝΘΗΣ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΗ ΘΗΛΑΣΜΟ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΣΤ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α Π/Δ ΓΝΞΑΝΘΗΣ ΑΜΕΣΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΑΝΑΙΜΙΑ ΜΗ ΓΡΗΓΟΡΗ ΕΠΑΝΑΦΟ- ΡΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΜΗ ΓΡΗΓΟΡΗ ΑΠΩΛΕΙΑ ΒΑΡΟΥΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Καρδιολογικό τμήμα, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι MK1118 ΑΣΚΗΣΗ ΣΕ ΚΛΙΝΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΔΙΑΛΕΞΗ 4 ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΤΣΑΤΟΥ, PHD ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΙΤΙΕΣ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΘΑΝΑΤΩΝ 450,000 400,000 350,000 300,000 250,000 200,000 150,000 100,000

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Αρχές Σεξουαλικής Διαπαιδαγώγησης Θωμάς Γεωργ. Γκίκας Μαιευτήρας Χειρουργός Γυναικολόγος Αθήνα 188 Μαρτίου 2009 Σιβιτανίδειος Σχολή Αναπαραγωγικό Σύστημα Γυναίκας Έξω Γεννητικά Όργανα Αναπαραγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

MΕΛΕΤΗ ΛΙΠΙΔΑΙΜΙΚΟΥ ΠΡΟΦΙΛ ΣΕ ΔΕΙΓΜΑ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΕ ΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΗ

MΕΛΕΤΗ ΛΙΠΙΔΑΙΜΙΚΟΥ ΠΡΟΦΙΛ ΣΕ ΔΕΙΓΜΑ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΕ ΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΗ ΠΡΟΦΙΛ ΣΕ ΔΕΙΓΜΑ 1. Μικροβιολογικό Εργαστήριο, Γενικό Νοσοκομείο Γ.ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ Θεσσαλονίκης, 2. Επιστημονικός Συνεργάτης, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Εισαγωγή Κατά την διάρκεια της εμμηνοπαυσιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα, 20/05/2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 13 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Μαιευτικής Γυναικολογίας στο Βόλο, 28-31 Μαΐου 2015 Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης ιατρικής εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΌΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΝΕΦΡΟΥ 2017 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΠΑΓΚΌΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΝΕΦΡΟΥ 2017 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Παχυσαρκία και νεφρική νόσος ΠΑΓΚΌΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΝΕΦΡΟΥ 2017 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Κριτήρια* Η διαπίστωση για 3 μήνες: Νεφρικής βλάβης GFR < 60 ml/min/1.73m2 με ή χωρίς νεφρική

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές επιλογές σε μεταλλάξεις των BRCA 1/2 γονιδίων. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού

Κλινικές επιλογές σε μεταλλάξεις των BRCA 1/2 γονιδίων. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Κλινικές επιλογές σε μεταλλάξεις των BRCA 1/2 γονιδίων Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Η ανίχνευση BRCA μετάλλαξης δεν αποτελεί διάγνωση νόσου αλλά γενετική πληροφορία και εκτίμηση κινδύνου Ενδείξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

Εμμηνόπαυση Μια καινούρια αρχή

Εμμηνόπαυση Μια καινούρια αρχή Εμμηνόπαυση Μια καινούρια αρχή ΟΜΙΛΗΤΗΣ: Ιφιγένεια Κώστογλου Αθανασίου, MSc, MD, PhD Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών και Λονδίνου MSc Διοίκησης Μονάδων Υγείας Διευθύντρια Ενδοκρινολόγος ΓΝ Αθηνών «Κοργιαλένειο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

Ενδοκρινική δραστηριότητα εµµηνοπαυσιακής ωοθήκης

Ενδοκρινική δραστηριότητα εµµηνοπαυσιακής ωοθήκης 21 Ενδοκρινική δραστηριότητα εµµηνοπαυσιακής ωοθήκης Ε.Ν. ΚΑΣΣΗ Ενδοκρινολόγος, Λέκτορας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Εισαγωγή Κατά την εμμηνόπαυση, η μείωση/απουσία των ωοθυλακίων συνεπάγεται και μείωση του μεγέθους

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 13 ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT ΘΕΜΑ:ΥΓΕΙΑ-ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 ΤΑΞΗ Α1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1)ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΗΤΡΑΣ- ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 2)AIDS 3)ΜΗΝΙΣΚΟΣ 4)ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΘΡΟΜΒΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ. Βασίλειος Δ. Σιούλας Μαιευτήρας - Γυναικολόγος

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΘΡΟΜΒΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ. Βασίλειος Δ. Σιούλας Μαιευτήρας - Γυναικολόγος ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΘΡΟΜΒΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο για τη Θρόμβωση και την Αντιθρομβωτική Αγωγή (11-12/04/2014) Βασίλειος Δ. Σιούλας Μαιευτήρας - Γυναικολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι. ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΤΣΑΤΟΥ PhD

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι. ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΤΣΑΤΟΥ PhD ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΤΣΑΤΟΥ PhD ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΙΤΙΕΣ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΘΑΝΑΤΩΝ 450,000 400,000 350,000 300,000 250,000 200,000 150,000 100,000 50,000 0 ΑΝΔΡΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ HEART DISEASE & STROKE

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

The effect of dornase alfa on ventilation inhomogeneity in patients with cystic fibrosis

The effect of dornase alfa on ventilation inhomogeneity in patients with cystic fibrosis The effect of dornase alfa on ventilation inhomogeneity in patients with cystic fibrosis Η δράση της ντορνάσης άλφα στην ανομοιογένεια του αερισμού σε ασθενείς με κυστική ίνωση. R. Amin, P. Subbarao, W.

Διαβάστε περισσότερα

Δημότριοσ Γ. Γουλόσ Επύκουροσ καθηγητόσ Ενδοκρινολογύασ Αναπαραγωγόσ ΑΠΘ

Δημότριοσ Γ. Γουλόσ Επύκουροσ καθηγητόσ Ενδοκρινολογύασ Αναπαραγωγόσ ΑΠΘ Μονϊδα Ενδοκρινολογύασ Αναπαραγωγόσ Α Μαιευτικό - Γυναικολογικό Κλινικό ΑΠΘ Ιατρικό Σχολό Αριςτοτϋλειο Πανεπιςτόμιο Θεςςαλονύκησ Θεραπεύα του υπογοναδιςμού κατϊ τη διϊρκεια τησ αναπαραγωγικόσ ηλικύασ Δημότριοσ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ ΚΑΘ` ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ (πληροφορίες για το κοινό σύμφωνα με το Βρετανικό κολλέγιο μαιευτήρωνγυναικολόγων) για περισσότερες πληροφορίες η γυναίκα πρέπει να συμβουλεύεται το γυναικολόγο της. ΓΕΝΙΚΑ Αποβολή είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ & ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ. Ο. Καρδακάρη, Νοσηλεύτρια M sc,κ/δ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΓΝΙ

ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ & ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ. Ο. Καρδακάρη, Νοσηλεύτρια M sc,κ/δ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΓΝΙ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ & ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Ο. Καρδακάρη, Νοσηλεύτρια M sc,κ/δ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΓΝΙ Καρδιακή ανεπάρκεια & Κατάθλιψη θέμα μεγάλου ενδιαφέροντος: λόγω του υψηλού επιπολασμού τους & της τάσης

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον Παθολόγο - Ογκολόγο, Στυλιανό Γιασσά

Συνέντευξη με τον Παθολόγο - Ογκολόγο, Στυλιανό Γιασσά Συνέντευξη με τον Παθολόγο - Ογκολόγο, Στυλιανό Γιασσά Ο καρκίνος του παχέος εντέρου ορθού αποτελεί το δεύτερο πιο συχνό καρκίνο σε γυναίκες και άνδρες και αντιπροσωπεύει το 13% όλων των καρκίνων. Στην

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων. Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό

Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων. Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό Περιφερική αγγειοπάθεια και σακχαρώδης διαβήτης Μια από τις κύριες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΑΘΗΝΑ 2008 ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη αγγειακής λειτουργίας γυναικών σε πρώιμη εμμηνοπαυσιακή περίοδο - Κλινική σημασία και ρόλος

Μελέτη αγγειακής λειτουργίας γυναικών σε πρώιμη εμμηνοπαυσιακή περίοδο - Κλινική σημασία και ρόλος Μελέτη αγγειακής λειτουργίας γυναικών σε πρώιμη εμμηνοπαυσιακή περίοδο - Κλινική σημασία και ρόλος γενετικών πολυμορφισμών οιστρογονικών υποδοχέων Άρης Μπεχλιούλης, MD Ειδικευόμενος Καρδιολογίας Υποψήφιος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ

ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ 1 ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - Γ. Ν. Θ. "Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ", 2 Α' ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - Γ. Ν. ΚΑΒΑΛΑΣ, 3ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ, ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΔΠΘ, Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή.

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ Τα Ανδρικά Ορµονικά Προφίλ Η διαδικασία της γήρανσης είναι φυσιολογική και αναπότρεπτη. Εν τούτοις η αποκατάσταση της χαµένης ζωτικότητας των ανδρών είναι τώρα εφικτή. Οι υπεύθυνες

Διαβάστε περισσότερα

Β Π Μ Hρεμία. Αναστροφή. Οστεόλυση. Οστεοπαραγωγή

Β Π Μ Hρεμία. Αναστροφή. Οστεόλυση. Οστεοπαραγωγή Β Π Μ Hρεμία Αναστροφή Οστεόλυση Οστεοπαραγωγή Β Π Μ Hρεμία Αναστροφή Αύξηση αριθμού οστεοκλαστών Αύξηση Μείωση διάρκειας του δράσης χρόνου για τους ασβεστοποίηση του οστού Αύξηση ενεργοποιημένων μονάδων

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνος επιστημονικής εκπαίδευσης. Επ. καθηγητής Ν. Πανουλής B MAIEYTIKH KAI ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Υπεύθυνος επιστημονικής εκπαίδευσης. Επ. καθηγητής Ν. Πανουλής B MAIEYTIKH KAI ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ Υπεύθυνος επιστημονικής εκπαίδευσης Επ. καθηγητής Ν. Πανουλής B MAIEYTIKH KAI ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΔΕΥΤΕΡΑ 1 / 25 12.00-13.00 Συγγενείς ανωμαλίες

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ. Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αν. Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας

ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ. Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αν. Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αν. Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Πρωτόκολλα πρόκλησης πολλαπλής ωοθυλακικής ωρίμανσης. Ασφάλεια των μεθόδων της Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής. Πρόκληση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

UroSwords I (ΚΥΠ) Μονοθεραπεία ή συνδυαστική φαρμακοθεραπεία; Η μονοθεραπεία είναι επαρκής. Χαράλαμπος Κ. Μαμουλάκης Λέκτορας Ουρολογίας

UroSwords I (ΚΥΠ) Μονοθεραπεία ή συνδυαστική φαρμακοθεραπεία; Η μονοθεραπεία είναι επαρκής. Χαράλαμπος Κ. Μαμουλάκης Λέκτορας Ουρολογίας UroSwords I (ΚΥΠ) Μονοθεραπεία ή συνδυαστική φαρμακοθεραπεία; Η μονοθεραπεία είναι επαρκής Χαράλαμπος Κ. Μαμουλάκης Λέκτορας Ουρολογίας Ουρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Τµήµα Υπερήχων & Εµβρυοµητρικής Ιατρικής. Το θαύµα... της ζωής!

Τµήµα Υπερήχων & Εµβρυοµητρικής Ιατρικής. Το θαύµα... της ζωής! Τµήµα Υπερήχων & Εµβρυοµητρικής Ιατρικής Το θαύµα... της ζωής! Οι Υπέρηχοι Εγκυμοσύνης... Τμήμα Υπερήχων & Εμβρυομητρικής Ιατρικής Στο Τμήμα Υπερήχων & Εμβρυομητρικής Ιατρικής της ΡΕΑ Μαιευτικής Γυναικολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΑΘΗΝΑ 2015 ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ Τι είναι και πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του παχέος εντέρου;

Διαβάστε περισσότερα

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας Περιστατικό 4. Γυναίκα 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή Ηκ. Ελένη Κ. είναι 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή, μόνιμη Λαμβάνει κουμαρινικά. INR προ εβδομάδος 2.24 Ιστορικό Υπέρτασης Πλήρως αυτοεξυπηρετούμενη, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Διάλεξη 5: Σακχαρώδης Διαβήτης και Άσκηση Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς, Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 5 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

Διαστρωμάτωση κινδύνου σε ασθενείς με σύνδρομο Brugada. Π Φλεβάρη, Διευθύντρια ΕΣΥ Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Νοσοκομείο Αττικόν

Διαστρωμάτωση κινδύνου σε ασθενείς με σύνδρομο Brugada. Π Φλεβάρη, Διευθύντρια ΕΣΥ Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Νοσοκομείο Αττικόν Διαστρωμάτωση κινδύνου σε ασθενείς με σύνδρομο Brugada Π Φλεβάρη, Διευθύντρια ΕΣΥ Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Νοσοκομείο Αττικόν Priori S et al, Eur Heart J 2015 Priori S et al, Circulation

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο;

Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο; Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο; Το τεστ ΠΑΠ δεν είναι τεστ διάγνωσης καρκίνου. Αυτό που κάνει είναι να ανιχνεύει επιφανειακά κύτταρα του τραχήλου

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία του προληπτικού ελέγχου για τον ΚΠΕ. Όλγα Ι Γιουλεμέ Επίκουρη Καθηγήτρια Γαστρεντερολογίας ΑΠΘ Β Προπ. Παθολογική Κλινική ΓΠΝΘ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ

Η σημασία του προληπτικού ελέγχου για τον ΚΠΕ. Όλγα Ι Γιουλεμέ Επίκουρη Καθηγήτρια Γαστρεντερολογίας ΑΠΘ Β Προπ. Παθολογική Κλινική ΓΠΝΘ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Η σημασία του προληπτικού ελέγχου για τον ΚΠΕ Όλγα Ι Γιουλεμέ Επίκουρη Καθηγήτρια Γαστρεντερολογίας ΑΠΘ Β Προπ. Παθολογική Κλινική ΓΠΝΘ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ καρκίνος παχέος εντέρου (ΚΠΕ) Ευρώπη: 2 η αιτία θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση.

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. ΕΝΕΡΓΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Ή ΑΜΕΣΗ ΘΕΡΑΠΕΊA; Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε το OncotypeDX.com.

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Οστεοπόρωση Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Η οστεοπόρωση είναι πιο συχνή από τις παθήσεις της καρδιάς και των πνευμόνων Οστεοπόρωση: Η σιωπηλή επιδημία

Διαβάστε περισσότερα

Oρμονική θεραπεία στην εμμηνόπαυση: Νεώτερα δεδομένα

Oρμονική θεραπεία στην εμμηνόπαυση: Νεώτερα δεδομένα Oρμονική θεραπεία στην εμμηνόπαυση: Νεώτερα δεδομένα Ειρήνη Λαμπρινουδάκη Ενδοκρινολόγος Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών Τμήμα Κλιμακτηρίου - Εμμηνόπαυσης Β Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

Αγωγή με γλυκοκορτικοειδή: σχήμα διακοπής για την αποφυγή επινεφριδικής ανεπάρκειας. Γεώργιος Ν. Κουκούλης Ενδοκρινολόγος

Αγωγή με γλυκοκορτικοειδή: σχήμα διακοπής για την αποφυγή επινεφριδικής ανεπάρκειας. Γεώργιος Ν. Κουκούλης Ενδοκρινολόγος Αγωγή με γλυκοκορτικοειδή: σχήμα διακοπής για την αποφυγή επινεφριδικής ανεπάρκειας Γεώργιος Ν. Κουκούλης Ενδοκρινολόγος ΔΗΛΩΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ Αρνητική ΓΛΥΚΟΚΟΡΤΙΚΟΕΙΔΗ Στεροειδή μόρια με πλειοτρόπες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ. Αίτια της ακράτειας

ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ. Αίτια της ακράτειας ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ Η ICS (International Continence Society) έχει ορίσει την ακράτεια των ούρων ως μια κατάσταση ακούσιας απώλειας των ούρων, η οποία αποτελεί κοινωνικό και υγιεινoμικό πρόβλημα που μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Καραλέξη Μαρία, Θωμόπουλος Θωμάς, Πετρίδου Ελένη Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, ΕΚΠΑ

Καραλέξη Μαρία, Θωμόπουλος Θωμάς, Πετρίδου Ελένη Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, ΕΚΠΑ Καραλέξη Μαρία, Θωμόπουλος Θωμάς, Πετρίδου Ελένη Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης Παράρτημα III Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης Σημείωση: Αυτή η Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος, η επισήμανση

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα