ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΟΝΑ Βιολογική Δράση και Κλινικά Οφέλη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΟΝΑ Βιολογική Δράση και Κλινικά Οφέλη"

Transcript

1 ΑΡΘΡΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΟΝΑ Βιολογική Δράση και Κλινικά Οφέλη Μυρτώ Βαρσάνη, Όλγα Τζάκου* Τομέας Φαρμακογνωσίας και Χημείας Φυσικών Προϊόντων, Τμήμα Φαρμακευτικής, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Πανεπιστημιόπολις, Ζωγράφου, Αθήνα [e mail: Εισαγωγή Ο όρος προσαρμογόνα πρωτοεμφανίστηκε στην επιστημονική βιβλιογραφία το 1957 από το Ρώσο τοξικολόγο Nicolay Lazarev ο οποίος αναφέρθηκε σε ουσίες που αυξάνουν την κατάσταση της μη ειδικής αντίστασης στο στρες. Η γενική του ιδέα ήταν βασισμένη στη θεωρία του Hans Selye σχετικά με το στρες και το γενικό σύνδρομο προσαρμογής το οποίο έχει τρεις φάσεις: τη φάση συναγερμού, τη φάση αντίστασης και τη φάση εξάντλησης (Panossian & Wagner 2011). Αργότερα ένας άλλος Σοβιετικός επιστήμονας, ο φαρμακολόγος Israel Brekhman ανέφερε ότι τα προσαρμογόνα πρέπει να είναι ασφαλή και να ομαλοποιούν τις λειτουργίες του ανθρώπινου οργανισμού ανεξάρτητα από τη φύση των στρεσογόνων παραγόντων. Άλλοι ορισμοί για τα προσαρμογόνα συνδέονται επίσης και με φυσιολογικές καταστάσεις: Οι προσαρμογόνες ουσίες αναφέρεται ότι έχουν την ικανότητα να ομαλοποιούν τις λειτουργίες του σώματος και να ενισχύουν τα συστήματα που επηρεάζονται από το στρες. Αναφέρεται ότι έχουν μία προστατευτική επίδραση στην υγεία από περιβαλλοντικές επιδράσεις και συναισθηματικές καταστάσεις. Τα προσαρμογόνα είναι αβλαβείς παράγοντες που μη εξειδικευμένα αυξάνουν την αντίσταση του οργανισμού έναντι σε φυσικούς, χημικούς, βιολογικούς και ψυχολογικούς επιβλαβείς στρεσογόνους παράγοντες παρέχοντας ένα ομαλοποιημένο αποτέλεσμα ανεξάρτητα από τη φύση της παθολογικής κατάστασης. Τα προσαρμογόνα είναι ουσίες που προκαλούν σε έναν οργανισμό μία κατάσταση μη ειδική αυξανόμενης αντίστασης, επιτρέποντάς του να εξουδετερώσει τα στρεσογόνα μηνύματα και να προσαρμοστεί σε εξαιρετική πίεση. Τα προσαρμογόνα ως φαρμακοθεραπευτική ομάδα ορίζονται πρόσφατα ως τα σκευάσματα φυτικής προέλευσης που αυξάνουν την προσοχή και την αντοχή στην κόπωση και τη μείωση του στρες που προκαλείται από βλάβες και διαταραχές που σχετίζονται με το νευρο-ενδοκρινικό και το ανοσοποιητικό σύστημα. Ο ορισμός αυτός βασίζεται σε στοιχεία που προέρχονται από κλινικές δοκιμές στις οποίες οι συγγραφείς αξιολογούνται σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Κλίμακα Αξιολόγησης Φαρμακευτικών Προϊόντων και τη Jadad κλίμακα (μία αναγνωρισμένη κλίμακα για κλινικές δοκιμές). Το φαρμακολογικό προφίλ διαφόρων προσαρμογόνων φυτών μπορεί να διαφέρει από φυτό σε φυτό, αλλά αυτό που είναι κοινό για όλα τα πραγματικά προσαρμογόνα είναι η 1

2 ικανότητά τους να αυξάνουν την κατάσταση της μη ειδικής αντίστασης και να είναι ασφαλή σε μακροχρόνια χρήση χορηγούμενα σε κατάλληλη δόση. Ο όρος προσαρμογόνο αποδίδεται συχνά σε φυτά (Πίνακας 1), ακόμη και όταν δεν πληρούνται τα κριτήρια της προσαρμογόνου δράσης, όπως η σημαντική και ουσιαστική γενική προσαρμογόνος δράση σε στρες που επηρεάζει ολόκληρο τον οργανισμό και τις κύριες λειτουργίες του. Πράγματι, η συστηματική φαρμακολογική αποτίμηση παραδοσιακά χρησιμοποιούμενων τονωτικών (πιθανών προσαρμογόνων) δείχνει ότι ορισμένα από αυτά δεν πληρούν τα κοινά εξ ορισμού κριτήρια για προσαρμογόνο δράση. Πίνακας 1. Φυτά που αναφέρονται στη βιβλιογραφία ως Προσαρμογόνα* Astonia scholaris Apocynaceae Anacylus pyrethrum Asteraceae Aralia mandshurica Araliaceae Argyreia nervosa Convolvulacea Asparagus racemosus Liliaceae Bacopa monnieri Scrophulariaceae Bryonia alba Curcubitaceae Caesalpinia bonduc Fabaceae Centella asiatica Apiaceae Chlorophytum borivilianum Liliaceae Cicer arietinum Fabaceae Codonopsis pilosula Campanulaceae Convolvulus pluricaulis Convulvulaceae Curculigo orchoides Hypoxidaceae Dioscorea deltoide Dioscoreaceae Drypetes roxburghii Putranjivaceae Echinopanax elatumi Araliaceae Eleutherococcus senticosus Araliaceae Embica officinalis Myrsinaceae Eucommia ulmoides Eucommiaceae Evolvulus alsinoides Convulvulaceae Gentiana pedicellata Gentianaceae Glycyrrhiza glabra Fabaceae Heteropterys aphrodisiaca Malpighiaceae Hippophae rhamnoides Elaeagnaceae Hoppea dichoroma Gentianaceae Hypericum perforatum Brassicaceae Lepidium peruvianum Brassicaceae Melilotus officinalis Fabaceae Morus alba Moraceae Nelumbo nucifera Nymphaeaceae cimum sanctum Lamiaceae Panax ginseng Araliaceae Panax pseudoginseng Araliaceae Paullinia cupana Sapindaceae Pfaffia paniculata Amaranthaceae Piper longum Piperaceae Ptychopetalum olacoides lacaceae Rhaponticum carthamoides Asteraceae Rhodiola heterodonta Crassulaceae Rhodiola rosea Crassulaceae Schisandra chinensis Schisandraceae Scutellaria baicalensis Lamiaceae Serratula inermis Asteraceae Sida cordifolia Malvaceae Silene italica & S. spp. Caryophyllaceae Sterculia plantanifolia Malvaceae Sutherlandia frutescens Fabaceae Terminalia chebula Combretaceae Tinospora cordifolia Menispermaceae Trichilia catigua Meliaceae Trichopus zeylanicus Dioscoreaceae Turnera diffusa Turneraceae Withania somnifera Solanaceae *(περιλαμβάνονται και φυτά που δεν πληρούν τον ορισμό του προσαρμογόνου, Panossian & Wagner 2011) 2

3 Ιστορική αναδρομή Η ιστορία της σύγχρονης επιστημονικής έρευνας για τα προσαρμογόνα ξεκινά με τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο λόγω της επιτακτικής ανάγκης να αυξηθεί η αντοχή και η απόδοση των στρατιωτών, των πιλότων, των ναυτικών και των ατόμων που ασχολούντο με την παραγωγή όπλων και πολεμικού υλικού. Για παράδειγμα, οι πρώτες επιστημονικές μελέτες σχετικά με τα τονωτικά και διεγερτικά αποτελέσματα της schisandra (Schisandra chinensis, οικ. Schisandraceae) δημοσιεύθηκαν σε στρατιωτικά περιοδικά κατά τη διάρκεια του Β Παγκοσμίου Πολέμου στη Σοβιετική Ένωση. Προφανώς, το ρωσικό ενδιαφέρον για την S. chinensis (γνωστή ως limonnik στα Ρωσικά), προκύπτει από τις εθνοφαρμακολογικές έρευνες των Komarov (1895) και Arsenyev ( ) στην Άπω Ανατολική Σιβηρία και τη Βόρεια Μαντζουρία. Οι καρποί και τα σπέρματα ήταν σίγουρο ότι είχαν χρησιμοποιηθεί από τους κυνηγούς Nanai (αυτόχθων λαός της Άπω Ανατολικής Σιβηρίας και της Κινεζικής Μαντζουρίας, που είναι επίσης γνωστοί ως Golbis ή Samagir) ως τονωτικό για τη μείωση της δίψας, της πείνας και της εξάντλησης, καθώς και τη βελτίωση της νυχτερινής όρασης (Panossian & Wagner 2011). Στις αρχές του 1960, η μελέτη των προσαρμογόνων εξελίσσεται σε ένα εντατικό πεδίο βιοφαρμακευτικών ερευνών στη Ρωσία. Η έκταση της έρευνας που διεξάγεται ήταν τεράστια, με πάνω από μελέτες να δημοσιεύονται στην Ρωσία μέχρι το Οι περισσότερες από αυτές τις μελέτες (Panossian et al. 2010, Panossian & Wikan 2008, Pannossian & Wagner 2005) αφορούν εκχυλίσματα ή απομονωμένες ουσίες που έχουν ληφθεί από τη ρίζα ελευθερόκοκκου (Eleutherococcus senticosus, οικ. Araliaceae- παλαιότερα αναφερόμενο ως Siberian ginseng στις Ηνωμένες Πολιτείες), από καρπούς schisandra, από τη ρίζα Ασιατικού ginseng (Panax ginseng, οικ. Araliaceae) και από τη χρυσή ρίζα (Rhodiola rosea, οικ. Crassulaceae). Εκτεταμένη έρευνα απέδειξε ότι τα προσαρμογόνα έχουν διεγερτική δράση και έτσι στις αρχές της δεκαετίας 1960 επιτυγχάνεται η αναγνώριση των προσαρμογόνων στην επίσημη ιατρική της Ρωσίας. Στην πρώην Σοβιετική Ένωση τα προσαρμογόνα χρησιμοποιήθηκαν στο Σοβιετικό πρόγραμμα εξερεύνησης του διαστήματος, καθώς και σε αποστολές στην Αρκτική και στην Ανταρκτική, σε Ολυμπιακούς αγώνες, σε αγώνες σκακιού, στη βιομηχανία πυρηνικής ενέργειας και σε πολλές άλλες στρεσογόνες καταστάσεις. Ωστόσο, όλες αυτές οι μελέτες δημοσιεύτηκαν στα Ρωσικά περιοδικά στη Ρωσική γλώσσα και για αυτό είναι σχετικά δύσκολη η πρόσβαση σε αυτά. Αρκετά άρθρα επισκόπησης για τα προσαρμογόνα δημοσιεύονται στα Αγγλικά στη δεκαετία του 1980 και του 1990, γεγονός που σε κάποιο βαθμό αύξησε το επιστημονικό ενδιαφέρον για αυτά (Panossian & Wagner 2011). Ιδιαίτερα Ινδοί και Κινέζοι επιστήμονες ερεύνησαν διάφορα φαρμακευτικά φυτά, όπως το παραδοσιακό αγιουβερδικό τονωτικό ashwagandha (Withania somnifera, οικ. Solanaceae) και το σημαντικό Ασιατικό (επίσης γνωστό και ως Κινεζικό) τζίνσενγκ (P. ginseng). Κάθε φυτό χρησιμοποιείται στο αντίστοιχο παραδοσιακό θεραπευτικό σύστημα ως τονωτικό και θρεπτικό μέσο για κούραση και έλλειψη πράνα (ζωτική ενέργεια που ενεργοποιεί το σώμα και το μυαλό στην Αγιουρβέδα) και gi (ζωτική ενέργεια στην παραδοσιακή Kινεζική ιατρική) και jing (κατάσταση της υγείας και του προσδόκιμου ζωής στην παραδοσιακή Kινεζική ιατρική). 3

4 Μερικές από τις πιο ενδιαφέρουσες εξελίξεις είναι φαρμακολογικές μελέτες που δείχνουν σαφώς ότι ορισμένες προσαρμογόνες ουσίες μπορεί να ενεργοποιήσουν τους μηχανισμούς προστασίας των κυττάρων, η οποία προστασία συνδέεται με την αύξηση του ποσοστού επιβίωσης τόσο in vivo, όσο και in vitro. Αυτές οι μελέτες έχουν μέχρι σήμερα κατευθυνθεί στη ρύθμιση των πρωτεϊνών θερμικού σοκ, όπως της Hsp70 και άλλων βασικών ορμονικών διαμεσολαβητών στρες. Πιθανές ενδείξεις για χρήση των προσαρμογόνων Το θεραπευτικό ιατρικό μοντέλο ένα φάρμακο για μία ασθένεια δεν ισχύει στην περίπτωση των προσαρμογόνων, καθώς αυτά μπορούν να έχουν πολυάριθμες φαρμακολογικές δράσεις και ενδείξεις. Ο Πίνακας 2 δείχνει το φαρμακολογικό προφίλ ορισμένων προσαρμογόνων, το οποίο διαφέρει, αλλά είναι παρόμοιο όσον αφορά την προστατευτική δράση τους κατά του στρες. Όλες αυτές οι φαρμακολογικές δράσεις μπορούν να συνδυαστούν σε ομάδες που σχετίζονται με την τονωτική και προστατευτική δράση κατά του άγχους στο κεντρικό νευρικό σύστημα και αυτόνομο νευρικό σύστημα, στο ενδοκρινικό σύστημα και στο ανοσοποιητικό σύστημα. Προφανώς τα διεγερτικά (οξεία δράση μίας μόνο δόσης) και τονωτικά (δράση πολλαπλής και επανειλημμένης χορήγησης) αποτελέσματα των προσαρμογόνων είναι συνέπεια της προστατευτικής κατά του στρες δράσης τους. Η τονωτική και διεγερτική δράση των προσαρμογόνων στο ΚΝΣ είναι καλά τεκμηριωμένη σε πολυάριθμες δημοσιεύσεις και άρθρα επισκόπησης. Αντίθετα όμως με τα συμβατικά διεγερτικά, όπως είναι τα συμπαθομιμητικά (εφεδρίνη, φεντερμίνη, φαινφλουραμίνη, προλιντάνη) και τα γενικά τονωτικά, τα προσαρμογόνα δεν προκαλούν εθισμό, ανεκτικότητα και πιθανή κατάχρηση, δεν θέτουν σε κίνδυνο την διανοητική λειτουργία και δεν οδηγούν σε ψυχωσικά συμπτώματα σε μακροχρόνια χρήση. Η κλινική και φαρμακολογική τους δράση οφείλεται σε έναν διαφορετικό τρόπο δράσης. Η διεγερτική τους δράση είναι πιο έντονη όταν υπάρχει υπόβαθρο κούρασης και στρες. Τα πιο σημαντικά χαρακτηριστικά των προσαρμογόνων, όπως είναι η προστασία από το στρες και η διεγερτική δράση, είναι κοινά σε όλα τα προσαρμογόνα. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η πιο πειστική απόδειξη της αποτελεσματικότητας των προσαρμογόνων προέρχεται από μελέτες που σχετίζονται με τη νευροπροστατευτική δράση τους, τη δράση τους στις γνωστικές λειτουργίες και στην πνευματική απόδοση σε κόπωση, καθώς στην αποτελεσματικότητα τους σε αδυναμία και κατάθλιψη. Για παράδειγμα έχει δειχθεί σε μελέτες σε υγιείς εθελοντές που ελάμβαναν τυποποιημένο εκχύλισμα ριζών Rhodiola rosea (SHR-5 ) σε εφάπαξ δόση και σε επαναλαμβανόμενες, ότι έχει δράση κατά της κόπωσης, καθώς και ότι βελτιώνει τις γνωστικές λειτουργίες ατόμων σε κόπωση και σε στρεσογόνο κατάσταση (Darbinyan et al. 2000, Spasov et al. 2000). Όπως δείχνουν διάφορες μελέτες, τα προσαρμογόνα ίσως είναι ευεργετικά και σε νευροεκφυλιστικές παθήσεις. Δραστικά συστατικά και μοριακοί μηχανισμοί δράσης ορισμένων Προσαρμογόνων Τα περισσότερα προσαρμογόνα περιέχουν φαινολικές ενώσεις. Σε αυτές περιλαμβάνονται παράγωγα φαινυλοπροπανίου και φαινυλαιθανίου, όπως ο σαλιδροσίδης, η 4

5 Πίνακας 2. Φαρμακολογικό προφίλ Προσαρμογόνων από in vitro και in vivo μελέτες (Panossian & Wagner 2011) ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΡΑΣΗ Rhodiola Eleuthero Schisandra Ginseng Withania Σύστημα στρες: διεγερτική ΚΝΣ: Αντιστρεσογόνο /μιμητικό του στρες/ προστατευτικό αποτέλεσμα κατά του στρες βελτίωση σωματικής γνωστικής απόδοσης (μάθηση και μνήμη) Νευροπροστατευτική Ηπατοπροστατευτική + + Καρδιοπροστατευτική Γαστροπροστατευτική + + Οξειδωτικό στρες/ Ραδιοπροστατευτική Κατά της αθηροσκλήρωσης Αγγειοδιασταλτική/ + + υποτασική/αφροδισιακή Επουλωτική πληγών + + Αντιυπεργλυκαιμική + + Αντιφλεγμονώδη/αλλεργία Ανοσοτρόπο Αντιιική + + Αντιβακτιριδιακή + + Αντικαρκινική Αντιμεταστατική + Αύξηση διάρκειας ζωής Ομαλοποίηση ενδοκρινικού συστήματος Αντικαταθλιπτική + Αγχολυτική + + Αντιτοξική + ροσαβίνη, η συρινγκίνη, η τριανδρίνη, η τυροσόλη και λιγνάνια όπως, ο ελευθεροσίδης Ε και η σχισανδρίνη. Είναι δομικά όμοια με τις κατεχολαμίνες οι οποίες είναι μεσολαβητές του συμπαθητικοαδρενεργικού συστήματος και εμπλέκονται στην ενεργοποίηση του συστήματος στρες στα αρχικά στάδια αντίδρασης σε στρες. Επιπλέον περιέχουν τρικυκλικά τριτερπένια όπως είναι o διγλυκοσίδης της κουρκουμπιτακίνης R γκινσενοσίδες και γλυκοσίδες φυτοστερόλης (π.χ. ελευθεροσίδης Α,σιτoϊνδοσίδες, δαουκοστερόλη) τα οποία δομικά μοιάζουν με τα κορτικοστεροειδή, τα οποία δρουν ως ορμόνες του στρες που εμπλέκονται στην προστατευτική αδρανοποίηση του συστήματος στρες. Ο σαλιδροσίδης, η κύρια δραστική ουσία εκχυλισμάτων Rhodiola, βρέθηκε ότι έχει προστατευτική δράση η οποία μειώνει τις βλάβες που προκαλούνται από το στρες και τις διαταραχές που σχετίζονται με το 5

6 νευροενδοκρινικό και ανοσοποιητικό σύστημα. Κάποια από τα ευρήματα αυτά ίσως ενισχύσουν την πιθανότητα θεραπευτικών εφαρμογών της ουσίας σαλιδροσίδη στην πρόληψη και τη θεραπεία εγκεφαλικής ισχαιμίας και νευροεκφυλιστικών νόσων. Η τυροσόλη, μία άλλη δραστική ουσία εκχυλίσματος Rhodiola, αυξάνει τη φωσφορυλίωση της συνθετάσης του νιτρικού οξέος ens και του μεταγραφικού παράγοντα Fox3a, τα οποία είναι βασικοί μοριακοί στόχοι που εμπλέκονται σε αυτόν το μηχανισμό (Panossian & Wagner 2011). Επιπλέον, πρόσφατα έχει αποδειχθεί ότι η τυροσόλη άγει την έκφραση της πρωτεΐνης μακροζωίας SIRT1 (Samuel et al. 2008). Χορήγηση του αμινοξέος τυροσίνη, η οποία είναι κοινή πρόδρομη ένωση στη βιοσύνθεση της τυροσόλης, του σαλιδροσίδη και των κατεχολαμινών, μετριάζει τόσο την από του στρες προκαλούμενη μείωση των κατεχολαμινών του εγκεφάλου (νορεπινεφρίνη και ντοπαμίνη στη φάση συναγερμού του συνδρόμου στρες), όσο και μειώνει την κόπωση όπως έχει παρατηρηθεί σε πειράματα σε ζώα. Αριθμός κλινικών μελετών δείχνει ότι χορηγούμενη τυροσίνη ως συμπλήρωμα διατροφής, ίσως βελτιώνει την προκαλούμενη από το στρες (π.χ. θόρυβο, κούραση, αγωνία κλπ.) ακρίβεια των πνευματικών επιδόσεων (Panossian & Wagner 2011). Η σχισανδρίνη Β έχει πράγματι ένα παρόμοιο φαρμακολογικό προφίλ σχετιζόμενο με την προστατευτική δράση στο στρες. Φαίνεται ότι η νευροπροστατευτική της δράση έχει σχέση με την έκφραση των πρωτεϊνών θερμικού σοκ Hsp70. Η σχισανδρίνη Β ενεργοποιεί την έκφραση των Hsp70 στα φυσιολογικά κύτταρα, η οποία σχετίζεται με την αύξηση της μιτοχονδριακής γλουταθειόνης, με την αντιοξειδωτική δράση, με την παραγωγή τριφωσφορικής αδενοσίνης (ATP), με τη μείωση της μιτοχονδριακής αντιοξειδωτικής κατάστασης λόγω γήρανσης και της λειτουργικής ικανότητας διαφόρων ιστών και με τη βελτίωση των γνωστικών λειτουργιών (Panossian & Wagner 2011). H H H Τυροσόλη Σαλιδροσίδης H CH 3 R H 3 C CH 3 R H 3 C CH 3 H 3 C CH 3 R=Glu Κουρκουβιτακίνη R διγλυκοσίδης CH 3 Σχισανδρίνη 6

7 Η προστατευτική δράση των προσαρμογόνων στο στρες έχει αποδειχθεί σε απλούς οργανισμούς και σε μεμονωμένα κύτταρα γεγονός που μας οδηγεί ότι ίσως να υπάρχει μία συσχέτιση με τη ρύθμιση και την ομοιόσταση του νευρο-ενδοκρινικο-ανοσοποιητικού συστήματος. Επιπρόσθετα μπορεί να υπάρχει μία σύνδεση με πιο εξελιγμένους μηχανισμούς ρύθμισης της κυτταρικής ομοιόστασης και της προσαρμοστικής/αμυντικής αντίδρασης σε εξωτερικούς στρεσογόνους παράγοντες. Ένα τέτοιο αμυντικό σύστημα είναι προφανώς κοινό για όλα τα κύτταρα και τους ζωντανούς οργανισμούς και πιθανά περιλαμβάνει πρωτεΐνες θερμικού σοκ μεταξύ του αριθμού των βασικών μεσολαβητών της έμφυτης, μη ειδικής αντίστασης σε στρεσογόνους παράγοντες. Ο ίδιος μηχανισμός συναντάται στην ανεκτικότητα στο στρες και την επιμήκυνση της διάρκειας ζωής, καθιστώντας αυτά παράλληλα φαινόμενα. Ως εκ τούτου, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι τα προσαρμογόνα παρατείνουν τη διάρκεια ζωής του νηματώδη σκώληκα Caenorhabditis elegans και της Drosophila melanogaster κατά τρόπο δοσοεξαρτώμενο. Η ευεργετική, προστατευτική από το στρες δράση των προσαρμογόνων συνδέθηκε με τον άξονα υποθαλάμου-υπόφυσης-επινεφριδίων και τη ρύθμιση βασικών μεσολαβητών απάντησης στο στρες, κοινή σε όλα τα κύτταρα, όπως: πρωτεΐνες θερμικού σοκ Hsp70 και Hsp16, οι οποίες είναι μοριακοί συνοδοί που εμπλέκονται στην προκαλούμενη από στρες κυτταροπροστασία και στην προσαρμογή σε επανειλημμένη έκθεση σε ένα αρχικό στρεσογόνο παράγοντα, ενεργοποιημένη από το στρες c-jun-n-τερματική πρωτεϊνική κινάση 1(JNK1) (Panossian et al. 2007), Fox (πρωτεΐνη η οποία ελέγχει τη σύνθεση των πρωτεϊνών που εμπλέκονται στην αντίσταση στο στρες, την επιβίωση και την μακροβιότητα του κυττάρου) μεταγραφικός παράγοντας DAF-16, άξονας υποθαλάμου-υπόφυσης-επινεφριδίων, συμπεριλαμβανομένης της κορτιζόλης και των υποδοχέων των γλυκοκορτικοειδών (GRs) (Panossian et al. 2007), β-ενδορφίνη (Panossian & Wikman 2010), N, ενδοκυτταρικό μόριο σηματοδότησης, το οποίο προκαλεί απάντηση στο στρες και ρυθμίζει το άγχος που προκαλείται από την ενεργοποίηση του ορμονικού, νευρικού και ανοσοποιητικού συστήματος (Panossian et al. 2007) βιοσύνθεση του ATP, προκαλώντας έτσι μία μεταβολή στην πηγή ενέργειας (Panossian & Wikman 2010). Τυπικά ένα κύτταρο βρίσκεται σε μία από τις ακόλουθες καταστάσεις : Ισορροπία (δυναμικό ισοζύγιο- ομοιόσταση) Λειτουργία κάτω από συνθήκες στρες (απειλούμενη ομοιόσταση- ανισορροπία) Κατάσταση προσαρμογής (ανοχής) στο στρες (δηλ. κατάσταση μη ειδικής αντίστασης στο στρες) Κατάσταση απόπτωσης (φυσιολογικά προγραμματισμένος κυτταρικός θάνατος) 7

8 Θα πρέπει να σημειωθεί ότι υπάρχουν πολλοί συμμετέχοντες στην ρύθμιση της ομοιόστασης τόσο σε κυτταρικό όσο και σε οργανικό επίπεδο, όπως η κορτιζόλη, GRs, N και FX. Συμπεράσματα και Προοπτικές Πρόσφατες φαρμακολογικές έρευνες σε ορισμένα προσαρμογόνα αιτιολογούν τη δράση τους σε μοριακό επίπεδο. Οι έρευνες αποδεικνύουν ότι η ευεργετική προστατευτική δράση των προσαρμογόνων έναντια στο στρες σχετίζεται με τη ρύθμιση της ομοιόστασης μέσω διαφόρων μηχανισμών δράσης, οι οποίοι σχετίζονται με τον άξονα υποθαλάμου-υπόφυσηςεπινεφριδίων και τη ρύθμιση βασικών μεσολαβητών αντίδρασης στο στρες, όπως των μοριακών συνοδών (π.χ. Hsp70, ενεργοποιητών στρες JNK1, FX μεταγραφικού παράγοντα, κορτιζόλης και ΝΟ (Panossian & Wikman 2010). Συμπερασματικά, τα προσαρμογόνα μπορούν να θεωρηθούν ως μία νέα φαρμακευτική κατηγορία παραγόντων κατά της κόπωσης, τα οποία επιτελούν τα ακόλουθα: προκαλούν αύξηση της προσοχής και της αντοχής σε καταστάσεις μειωμένης απόδοσης που προκαλούνται από κόπωση ή/και αίσθημα αδυναμίας, μειώνουν βλάβες που προκαλούνται από στρες και από διαταραχές που σχετίζονται με τη λειτουργία των συστημάτων του στρες (νευρο-ενδοκρινικό και ανοσοποιητικό). Τα προσαρμογόνα δεν έχουν μόνο ειδικά θεραπευτικά αποτελέσματα σε κάποιες διαταραχές που προκαλούνται από στρες και που σχετίζονται με το άγχος, αλλά μπορεί επίσης να έχουν αντίκτυπο στην ποιότητα ζωής των ασθενών όταν χρησιμοποιηθούν ως συμπληρώματα στην καθιερωμένη θεραπεία πολλών χρόνιων ασθενειών και παθολογικών καταστάσεων (π.χ. μετά από χειρουργική επέμβαση αποκατάστασης, συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια). Επιπλέον, τα προσαρμογόνα είναι πιθανόν να έχουν δράση σε διαταραχές που σχετίζονται με την ηλικία, όπως είναι οι νευροεκφυλιστικές και οι καρδιαγγειακές παθήσεις. Οι ηλικιωμένοι λαμβάνοντας προσαρμογόνα μπορεί να είναι σε θέση να διατηρήσουν την κατάσταση υγείας τους σε φυσιολογικά επίπεδα, βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής τους και επιτυγχάνοντας μακροζωία. Ωστόσο, απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να εκτιμηθεί η αποτελεσματικότητα των προσαρμογόνων ως γηριατρικών παραγόντων, καθώς και η διαλεύκανση των μοριακών μηχανισμών που σχετίζονται με τη δράση αυτών των πολύπλοκων φυτικών εκχυλισμάτων, καθώς και των δραστικών συστατικών τους. Δύο από τα πλέον γνωστά και ευρέως χρησιμοποιούμενα προσαρμογόνα είναι οι δρόγες Ginseng radix και Eleutherococci radix. Ginseng radix Δρόγη είναι η ρίζα του φυτού Panax ginseng της οικογένειας Araliaceae. Η δρόγη είναι γνωστή και με άλλα ονόματα όπως Asian ginseng, Chinese ginseng, Korean ginseng, true ginseng. Το όνομα του γένους Panax προέρχεται από το την αρχαία ελληνική λέξη παν (=όλο) και άκος (=θεραπεία) που σημαίνει ότι θεραπεύει τα πάντα, ενώ η λέξη ginseng προκύπτει από το gin= άνδρας και το seng= τριαδικός, όπου στο κινεζικό ιδεόγραμμα εκφράζει την 8

9 αποκρυστάλλωση της ουσίας της γης με τη μορφή ενός άνδρα. Το ginseng είναι ένα πολυετές φυτό με αργή ανάπτυξη που φύεται στα ορεινά δάση της Βορειοανατολικής Κίνας, της Κορέας και των Άπω Ανατολικών περιοχών της Ρωσίας. Η οροσειρά Changbai αναφέρεται ως η μόνη περιοχή στην Κίνα όπου το ginseng εξακολουθεί να αυτοφύεται. Στη Ρωσία είναι καταγεγραμμένο στο Russian Red Data Book ως είδος υπό προστασία και για αυτό η συγκομιδή και η εμπορία του είναι απαγορευμένη από τη ρωσική νομοθεσία. Στην Κίνα, την Ιαπωνία και την Κορέα το P. ginseng προέρχεται από καλλιέργειες. Υπάρχουν πολλές ποικιλίες και τύποι ginseng ανάλογα με την προέλευση του, με την ωρίμανση της ρίζας, με τα χρησιμοποιούμενα τμήματα της ρίζας, καθώς και με τις μεθόδους παρασκευής και κατεργασίας του (Blumenthal 2000). Στην Ασιατική ιατρική το αποξηραμένο ginseng χρησιμοποιείται ως τονωτικό για την αναζωογόνηση και αναπλήρωση της ζωτικής ενέργειας (qi). Παραδοσιακά χρησιμοποιείται ως βοηθητικό κατά την ανάρρωση και ως προληπτικό φάρμακο στην ενίσχυση της αντοχής, στη μείωση της ευαισθησίας σε ασθένειες και στην ενίσχυση της υγείας και της μακροζωίας. Η δράση του ginseng φαίνεται να έχει επίδραση σε ολόκληρο το σώμα και όχι σε μεμονωμένα όργανα ή συστήματα του οργανισμού, βασιζόμενη στην παραδοσιακή θεωρία ότι το ginseng είναι ένα τονωτικό που μπορεί να αναζωογονήσει τη λειτουργία του οργανισμού ως σύνολο. Στην παραδοσιακή Κινεζική ιατρική συνήθως συνταγογραφείται σε συνδυασμό με άλλα φυτά και χορηγούνται ως αφέψημα (Wichtl & Bisset 1994, Leung & Foster 1996). Χημικά Συστατικά - Φαρμακολογική Δράση Τα βιολογικά δραστικά συστατικά του Panax ginseng είναι ένα πολύπλοκο μείγμα τριτερπενικών σαπωνινών γνωστών ως γκινσενοσίδες. Η ρίζα περιέχει 2-3% γκινσενοσίδες από τα οποία τα Rg 1, Rc, Rd, Rb 1, Rb 2 και Rb 0 είναι ποσοτικώς τα πιο σημαντικά. Συνολικά έχουν απομονωθεί και χαρακτηριστεί τουλάχιστον τριάντα γκινσενοσίδες, οι οποίοι μπορεί να ανταγωνίζονται μεταξύ τους ως προς τη φαρμακολογική δράση. R R'' R'' R' R- μονο ή δισακχαρίτης Γκινσενοσίδες Rb1, Rb2, Rc, Rd Γκινσενοσίδες Re, Rf, Rg1, Rg2 Για παράδειγμα δύο από τους βασικούς γκινσενκοσίδες οι Rb 1 και Rg 1 καταστέλλουν και διεγείρουν το κεντρικό νευρικό σύστημα, αντίστοιχα. Αυτές οι αντιτιθέμενες δράσεις μπορούν να συμβάλλουν στην προσαρμοστική δράση του ginseng και στην υποτιθέμενη 9

10 ικανότητα του για εξισορρόπηση των σωματικών λειτουργιών. Η φαρμακολογική δράση του ginseng δεν οφείλεται μόνο στους γκινσενοσίδες, αλλά και σε μία ποικιλία άλλων ενώσεων όπως είναι η πανακήνη, μία πεπτιδογλυκάνη η οποία έχει δείξει υπογλυκαιμική δράση, ένα πεπτίδιο με ινσουλινομιμητικές ιδιότητες, καθώς και το βανιλλικό και σαλικυλικό οξύ τα οποία έχουν αντιοξειδωτικές και κατά της κόπωσης ιδιότητες. Επιπλέον, έχει αναφερθεί ότι το ginseng έχει δράση παρόμοια ορμονών, ότι μειώνει τη χοληστερόλη, προωθεί την αγγειοδιαστολή και ότι δρα ως αγχολυτικό και αντικαταθλιπτικό (Blumenthal 2000). Χρήσεις Χρησιμοποιείται ως τονωτικό για αναζωογόνηση και οχύρωση του οργανισμού σε περιόδους κόπωσης και εξασθένησής του ή σε περιπτώσεις μείωσης της ικανότητας για εργασία και συγκέντρωση, καθώς και κατά την ανάρρωση (Blumenthal 2000). Eleutherococci radix Δρόγη είναι η ρίζα του φυτού Eleutherococcus senticosus της οικογένειας Araliaceae. Είναι γνωστή με τα ονόματα Eleuthero root, Siberian ginseng, Ussurian thorny pepperbush, Taiga root. Στην Κίνα είναι γνωστό ως ci wu jia. Το φυτό είναι ένας ακανθώδης θάμνος που προέρχεται από τη Βορειοανατολική Ασία και την Ιαπωνία. Το τμήμα του φυτού που χρησιμοποιείται είναι οι αποξηραμένες ρίζες και ο φλοιός της ρίζας. Ο ελευθερόκοκκος είχε χρησιμοποιηθεί στην Κίνα στη λαϊκή φυτοθεραπευτική σε βρογχίτιδα, καρδιακές παθήσεις και ρευματισμούς και ως τονωτικό σε αποκατάσταση του σφρίγους, σε βελτίωση γενικά της υγείας, σε αποκατάσταση της μνήμης, σε βελτίωση της όρεξης και σε αύξηση της ζωτικότητας (Blumenthal 2000). Χημικά Συστατικά- Φαρμακολογική Δράση Ο ελευθερόκοκκος περιέχει φαινολικά συστατικά, πολυσακχαρίτες και ελευθεροσίδες Α-G. Οι ελευθεροσίδες Β, Β 1 και Ε εκπρoσωπούν τρεις κατηγορίες ενώσεων που συλλογικά ονομάζονται ελευθεροσίδες. Άλλα συστατικά του είναι τα φαινυλοπροπανοειδή, λιγνάνια, κουμαρίνες και σάκχαρα. CH 3 Glc Ελευθεροσίδης E H H CH 3 H 3 C Glc CH 3 Ο ελευθερόκοκκος έχει αποδειχθεί ότι έχει πρασαρμογόνο δράση και ότι αυξάνει την αντοχή (Leung & Foster 1996), ανοσοτροποποιητική και ανοσοδιεγερτική δράση, υπογλυκαιμική δράση, ανασταλτική δράση στη συσσωμάτωση αιμοπεταλίων και in vitro 10

11 αντιπολλαπλασιαστική δράση σε λευχαιμικά κύτταρα. Σε έρευνες που έγιναν ο ελευθερόκοκκος έδειξε ευεργετικές δράση στην προστασία από ακτινοβολία, καθώς και στη μείωση του στρες (Blumenthal 2000). Χρήσεις Χρησιμοποιείται ως τονωτικό σε περιόδους κούρασης και ατονίας του οργανισμού, σε μείωση ικανότητας για εργασία ή συγκέντρωση και σε ανάρρωση του οργανισμού. Άλλες χρήσεις του είναι σε χρόνιες φλεγμονώδεις καταστάσεις και παραδοσιακά σε λειτουργική εξασθένηση (Bruneton 1999). ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Blumenthal M. Herbal Medicine, Expanded Commission E Monographs American Botanical Council, Austin, Bruneton J. Pharmacognosy, Phytochemistry, Medicinal Plants, 2 nd ed. Intercept, Paris, Darbinyan V., Kteyan A., Panossian A., Gabriellian E., Wikman G., Wagner H. Rhodiola rosea in stress induced fatigue double blind cross over study of standardized extract SHR- 5 with a repeated low-dose regimen on the mental performance of healthy physicians during night duty. Phytomedicine, 7, , Leung A.Y., Foster S. Εncyclopaedia of Common Natural Igredients Used in Food, Drugs and Cosmetics, 2 nd ed. John Wiley & sons Inc., New York, Panossian A., Wagner H. Adaptogens, A Review of their History, Biological activity and Clinical Benefits. HerbalGram, 90, 52-63, Panossian A, Wikman G. Effects of Adaptogens on the Central Nervous System and the Molecular Mechanisms Associated with their Stress Protective Activity. Pharmaceuticals, 3, , (www.mdpi.com/ /3/1/188/pdf, ). Panossian A., Wikman G. Rosenroot (Rhodiola rosea): traditional use, chemical composition, pharmacology and clinical efficacy. Phytomedicine, 17, , Panossian A., Wikman G. Pharmacology of Schisandra chinensis Bail.: An overview of Russian research and uses in medicine. Journal of Ethnopharmacology, 118, , Panossian A., Wagner H. Stimulating effect of adaptogens: an overview with particular reference to their efficacy following single dose administration. Phytotherapy Research, 19, , Panossian A., Hambartsumyan M., Hovanissian A., Gabrielyan E., Wikman G. The adaptogens rhodiola and schisandra modify the response to immobilation stressin rabbits by suppressing the increase of phosphorylated stress-activated protein kinase, nitric oxide and 11

12 cortisol. Drug Targets Insights, 1, 39-54, (www. La-press.com/the-adaptogensrhodiola-and-schizandra-modify-the-respponse-to-immobili-a ). Panossian A, Wikman G, Wagner H. Plant adaptogens III: Earlier and more recent aspects and concepts on their modes of action. Phytomedicine, 6, , Samuel S.M., Thirunavukkarasu M., Penumatsha S.V., Paul D., Maulik N., Akt/FX3a/SIRT1-mediated cardioprotection by n-tyrosol against ischemic stress in rat in vivo model of myocardial infarction: switching gears toward survival and longevity. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 56, , Spasov A.A., Wikman G.K., Mandrikov V.B., Mironova I.A., Neumoin V.V. A double-blind, placebo-controlled pilot study of the stimulating and adaptogenic effect of Rhodiola rosea SHR-5 extract on the fatigue of students caused by stress during an examination period with a repeated low-dose regimen. Phytomedicine, 7, 85-89, Wichtl M., Bisset N.G. (eds.) Herbal Drugs and Phytopharmaceuticals. Medpharm Scientific Publishers, Stuttgart (1994). 12

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

Οφέλη του πράσινου τσαγιού για την υγεία

Οφέλη του πράσινου τσαγιού για την υγεία Τσάι Πράσινο Οι ιδιότητες και τα οφέλη του πράσινου τσαγιού είναι γνωστές εδώ και αιώνες σε πολλούς Ασιατικούς πολιτισμούς. Ωστόσο στο δυτικό κόσμο το πράσινο τσάι έγινε δημοφιλές πρόσφατα. Μόνο το τελευταίο

Διαβάστε περισσότερα

4 ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΦΗΒΟΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2013 2014

4 ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΦΗΒΟΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2013 2014 4 ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΦΗΒΟΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2013 2014 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ Ο αθλητισμός είναι η συστηματική σωματική καλλιέργεια και

Διαβάστε περισσότερα

Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr

Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr ------ Χυμοί & Νέκταρ Royal Berry ------- Οι χυμοί και τα νέκταρ Royal Berry αποτελούν μια νέα καινοτόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Το στρες Πρώτη νευροενδοκρινολογική απάντηση Δεύτερη νευροενδοεκρινολογική απάντηση Ο υποθάλαμος Κορτιζόλη

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΛΑΔΙΟΥ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΡΑΤΕΑΣ 2013

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΛΑΔΙΟΥ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΡΑΤΕΑΣ 2013 ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΛΑΔΙΟΥ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΡΑΤΕΑΣ 2013 Στην αρχαία Ελλάδα, όταν ήκμαζαν, η φιλοσοφία, τα μαθηματικά, η γεωμετρία, και γεννιόταν η ιατρική επιστήμη,

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΕΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΕΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΕΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Αυτό σημαίνει ότι χρησιμοποιούμε μόνο ενέσιμα φάρμακα και μόνο στο σημείο που πάσχει. ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Ξεκίνησε στη λογική του γιατί να μη χορηγήσω ένα αντιφλεγμονώδες

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΣΤΙΣ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. Πόλη Ημερομηνία Ώρα Αίθουσα. Ναύπακτος 9 Μαρτίου 2013 6 μμ Παπαχαραλάμπειος

ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΣΤΙΣ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. Πόλη Ημερομηνία Ώρα Αίθουσα. Ναύπακτος 9 Μαρτίου 2013 6 μμ Παπαχαραλάμπειος ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΣΤΙΣ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Πόλη Ημερομηνία Ώρα Αίθουσα Ναύπακτος 9 Μαρτίου 2013 6 μμ Παπαχαραλάμπειος ΤΙΤΛΟΣ: Η Σημασία του στρες και του ύπνου στη ζωή του/της

Διαβάστε περισσότερα

Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής

Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής e-catalogue 2012 Βιταμίνες Μέταλλα & Ιχνοστοιχεία Αμινοξέα & Πρωτεΐνες Απαραίτητα Λιπαρά Οξέα Πεπτικά/Προβιοτικά Βοηθήματα Βιταμίνες Οι βιταμίνες είναι απαραίτητες για

Διαβάστε περισσότερα

Ελεύθερες ρίζες και αντιοξειδωτικά

Ελεύθερες ρίζες και αντιοξειδωτικά Ελεύθερες ρίζες και αντιοξειδωτικά Κατά τη διάρκεια των φυσιολογικών ανθρώπινων διεργασιών παραγωγή ενέργειας, αποτοξίνωση από τοξικές ουσίες και ανοσολογική απόκριση, παράγονται από τον οργανισµό ελεύθερες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Από την καρδιοπνευμονική στην καρδιοεγκεφαλική αναζωογόνηση ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Μαρία Ι. Σεφέρου Ειδικευόμενη Καρδιολογίας Σισμανόγλειο Γ.Ν.Α. ΑΝΑΚΟΠΗ Ηλεκτρική Φάση Κυκλοφορική Φάση Μεταβολική Φάση ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα

η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα "Κλινικά αποδεδειγµένα αποτελέσµατα σε 47 ηµέρες" Αντιμετώπιση της κυτταρίτιδας Ένα από τα

Διαβάστε περισσότερα

Άλλες λέξεις που χρησιμοποιούνται: Συμπληρώματα διατροφής, λειτουργικά τρόφιμα.

Άλλες λέξεις που χρησιμοποιούνται: Συμπληρώματα διατροφής, λειτουργικά τρόφιμα. Τι είναι τα Neutracuticals Καλυβιανάκης ηµήτρης Ουρολόγος L/O/G/O ήλωση συµφερόντων Καµία L/O/G/O Ορισμός Άλλες λέξεις που χρησιμοποιούνται: Συμπληρώματα διατροφής, λειτουργικά τρόφιμα. Προέρχεται από

Διαβάστε περισσότερα

Γενικό Λύκειο Παραλίας. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΣΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Διατροφή και αθλητισμός.

Γενικό Λύκειο Παραλίας. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΣΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Διατροφή και αθλητισμός. Γενικό Λύκειο Παραλίας. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΣΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Διατροφή και αθλητισμός. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Λουκοπούλου Νεκταρία Η ομάδα μας: Βενετιάδη Νικολίτσα Καγκελάρη Χριστίνα Κολεγιάννης Χρήστος Καρρά Φωτεινή

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Λήδα Μαδεμλή. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015

Λήδα Μαδεμλή. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 Λήδα Μαδεμλή Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 Σχετικά με το μάθημα Διαφάνειες users.auth.gr/lmademli Αξιολόγηση 70% γραπτές εξετάσεις 30% εργασία Ύλη Προτεινόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού

Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού Παράρτημα 1 Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού Η Επιτροπή Ορφανών Φαρμάκων (COMP), έχοντας εξετάσει την αίτηση, κατέληξε στα ακόλουθα: Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος

Διαβάστε περισσότερα

Πώς το Ganoderma Lucidum βελτιώνει την υγεία! ΓΑΝΟΔΕΡΜΑ ΤΟ ΒΟΤΑΝΗ ΤΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΑΣ!

Πώς το Ganoderma Lucidum βελτιώνει την υγεία! ΓΑΝΟΔΕΡΜΑ ΤΟ ΒΟΤΑΝΗ ΤΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΑΣ! ΓΑΝΟΔΕΡΜΑ ΤΟ ΒΟΤΑΝΗ ΤΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΑΣ! Πώς το Ganoderma Lucidum βελτιώνει την υγεία! Το Γανόδερμα (Ganoderma lucidum) είναι λευκός βασιδιομύκητας (basidiomycete macrofungus), που ανήκει στην οικογένεια μυκήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ - ΕΝΟΤΗΤΑ 6 (βασισμένο στα περιεχόμενα του Chapter 6 - Mycoticon s Textbook) ΔΙΑΙΤΗΤΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΩΝ ΕΔΩΔΙΜΩΝ ΜΑΝΙΤΑΡΙΩΝ

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ - ΕΝΟΤΗΤΑ 6 (βασισμένο στα περιεχόμενα του Chapter 6 - Mycoticon s Textbook) ΔΙΑΙΤΗΤΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΩΝ ΕΔΩΔΙΜΩΝ ΜΑΝΙΤΑΡΙΩΝ Identification and sustainable exploitation of wild edible mushrooms in rural areas ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ - ΕΝΟΤΗΤΑ 6 (βασισμένο στα περιεχόμενα του Chapter 6 - Mycoticon s Textbook) Γ.Ι. Ζερβάκης & Η. Πολέμης

Διαβάστε περισσότερα

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012»

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» «Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 Ηλίας Ν. Μυγδάλης Συντονιστής Διευθυντής Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα 9o Πανελλήνιο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Μάρθα Ελ. Κώστα κλινικός διαιτολόγος σύμβουλος διατροφής καθ/τρια φυσικής αγωγής. διαιτοθεραπεία - ασκήσεις μακροζωϊας - γελωτοθεραπεία

Μάρθα Ελ. Κώστα κλινικός διαιτολόγος σύμβουλος διατροφής καθ/τρια φυσικής αγωγής. διαιτοθεραπεία - ασκήσεις μακροζωϊας - γελωτοθεραπεία Μάρθα Ελ. Κώστα κλινικός διαιτολόγος σύμβουλος διατροφής καθ/τρια φυσικής αγωγής διαιτοθεραπεία - ασκήσεις μακροζωϊας - γελωτοθεραπεία ευζωϊα μακροζωία πολυάριθμες διατροφικές μελέτες έχουν δείξει αδιάψευστα

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Ph.D., Λέκτορας, ΤΕΦΑΑ Σερρών ΑΠΘ Καρατράντου Κωνσταντίνα, MSc, Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ - ΠΘ Ιπποκράτης

Διαβάστε περισσότερα

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού Το μαιτεχμιακό σύστημα συνδέεται με τμήματα του μετωπιαίου κι κροταφικού λοβού ( τμήματα των εγκεφαλικών ημισφαιρίων,ονομασμένα σύμφωνα με το κρανιακό οστό που τα καλύπτει). Το ίδιο σχετίζεται με τον έλεγχο

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Πειράματα έδειξαν ότι εκείνα τα νεογέννητα που είχαν περισσότερα χάδια, αναπτύσσονταν και μάθαιναν γρηγορότερα.

Γενικά. Πειράματα έδειξαν ότι εκείνα τα νεογέννητα που είχαν περισσότερα χάδια, αναπτύσσονταν και μάθαιναν γρηγορότερα. Stress και Δέρμα Γενικά Το δέρμα, ως όργανο αισθητήριο της αφής, θερμοκρασίας, πόνου, ερωτογόνος ζώνης, έχει μεγάλη σημασία σε όλες τις ηλικίες. Είναι όργανο συναισθηματικής έκφρασης και τόπος αποφόρτισης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ Ορίζουμε ως διαβιβαστή μια ουσία που απελευθερώνεται από έναν νευρώνα σε μια σύναψη και που επηρεάζει ένα άλλο κύτταρο, είτε έναν νευρώνα είτε ένα κύτταρο

Διαβάστε περισσότερα

Οξειδωτικό Stress, άσκηση και υπερπροπόνηση

Οξειδωτικό Stress, άσκηση και υπερπροπόνηση Οξειδωτικό Stress, άσκηση και υπερπροπόνηση Τζιαμούρτας Ζ. Αθανάσιος Επίκουρος Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης, ΠΘ Ερευνητής, Ινστιτούτο Σωματικής Απόδοσης και Αποκατάστασης Οξειδωτικό στρες Γενικός όρος

Διαβάστε περισσότερα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ο ανοσολογικό (αμυντικό) σύστημα έχει σκοπό την προστασία του οργανισμού από ξένους εισβολείς, όπως είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Βιοχημείας & Βιοτεχνολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Τμήμα Βιοχημείας & Βιοτεχνολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Βιοχημείας & Βιοτεχνολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΡΑΣΗΣ ΠΟΛΥΦΑΙΝΟΛΙΚΟΥ ΕΚΧΥΛΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΕΜΦΥΛΩΝ ΣΕ ΔΕΙΚΤΕΣ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΟΥ ΣΤΡΕΣ ΣΕ ΜΥΙΚΑ ΚΑΙ ΕΝΔΟΘΗΛΙΑΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ ΜΕ ΚΥΤΤΑΡΟΜΕΤΡΙΑΣ ΡΟΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΩΤΟΒΕΛΟΝΙΣΜΟ

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΩΤΟΒΕΛΟΝΙΣΜΟ Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΩΤΟΒΕΛΟΝΙΣΜΟ Τι είναι ο Ωτοβελονισμός (Ωτοθεραπεία) Ο Ωτοβελονισμός (Ωτοθεραπεία) είναι μια Ιατρική Μέθοδος που χρησιμοποιεί το πτερύγιο του αυτιού με διαγνωστικό και θεραπευτικό σκοπό. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια ΜΟΝΤΕΛΑ ΥΓΕΙΑΣ-ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΡΡΩΣΤΙΑΣ 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια Μοντέλα Υγείας Βιοιατρικό Μοντέλο Ολιστικό, Βιοψυχοκοινωνικό Μοντέλο Αρχαία Ελλάδα (Ιπποκράτης 400π.Χ.)

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου. Για περισσότερες πληροφορίες: www.boehringer-ingelheim.com

Δελτίο Τύπου. Για περισσότερες πληροφορίες: www.boehringer-ingelheim.com Η εμπαγλιφλοζίνη είναι το μόνο φάρμακο για το σακχαρώδη διαβήτη που έχει δείξει στατιστικά σημαντική μείωση τόσο του καρδιαγγειακού κινδύνου όσο και του καρδιαγγειακού θανάτου, σε μελέτη ειδικά σχεδιασμένη

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακευτικές Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Φαρμακευτικές Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Φαρμακευτικές Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Χρήστος Παναγιωτίδης, Ph.D Αναπλ. Καθηγητής Κυτταρικής/Μοριακής Βιολογίας Τμήμα Φαρμακευτικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Email:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΟΛΝΤΟ (PEUMUS BOLDUS) Βασιλείου Ιωάννα Φαρμακοποιός Μ.Ρ.Α.

ΜΠΟΛΝΤΟ (PEUMUS BOLDUS) Βασιλείου Ιωάννα Φαρμακοποιός Μ.Ρ.Α. ΜΠΟΛΝΤΟ (PEUMUS BOLDUS) Βασιλείου Ιωάννα Φαρμακοποιός Μ.Ρ.Α. ΜΠΟΛΝΤΟ (PEUMUS BOLDUS) Το μπόλντο ανήκει στην οικογένεια των Monimiaceae. Eίναι αυτοφυές της περιοχής των Άνδεων της Χιλής και του Περού, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Mind Master: ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΣΤΡΕΣ, Καλύτερη απόδοση!

Mind Master: ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΣΤΡΕΣ, Καλύτερη απόδοση! Mind Master: ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΣΤΡΕΣ, Καλύτερη απόδοση! Tι είναι το Mind Master; To Mind Master Brain & Body Performance Drink είναι μοναδικό και μπορείτε να το βρείτε αποκλειστικά μόνο στην LR! Σε τι βοηθά το

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΠΥΡΙΤΙΟΥ ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΠΥΡΙΤΙΟΥ ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΥΡΙΤΙΟ ΚΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗ ΓΕΝΙΚΑ Το πυρίτιο (Silicium) είναι το χημικό στοιχείο με χημικό σύμβολο Si, ατομικό αριθμό 14 και ατομική μάζα 28,0855 amu Είναι ένα μεταλλοειδές που ανήκει στην ομάδα 14 του περιοδικού

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα Κύτταρο Το κύτταρο αποτελείται από μέρη τα οποία έχουν συγκεκριμένη δομή και επιτελούν μία συγκεκριμένη λειτουργία στην όλη οργάνωση του κυττάρου. Δομή κυτταροπλασματικής μεμβράνης Συστήματα επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 6/10/2015. Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 6/10/2015. Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Υπέρταση Υπερχοληστερολαιμία Χρόνια Κατάθλιψη Φαρμακοληψία Ελένη-Μαρία Παπατέστα, Iατρός Επιστημονική Συνεργάτις Ελληνικού Ιδρύματος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 4 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ 1 Στις 2 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

raw Pollen fresh frozen

raw Pollen fresh frozen APILAND raw Pollen fresh frozen «Συλλεγµένη µε αγάπη και πάθος από λοφώδεις και ορεινές περιοχές της Τρανσυλβανίας» Εξαιρετικά προϊόντα κυψέλης από την Τρανσυλβανία! Ακατέργαστη φρέσκια κατεψυγµένη Πολυανθική

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Κατανάλωση οινοπνευματωδών στους Έλληνες μαθητές (2011) Στην Ελλάδα, τα αγόρια

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΕΥΚΡΙΝΗΣΕΙΣ ΟΡΩΝ ΤΖΟΥΛΙΑ ΑΤΤΑ ΠΟΛΙΤΟΥ

ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΕΥΚΡΙΝΗΣΕΙΣ ΟΡΩΝ ΤΖΟΥΛΙΑ ΑΤΤΑ ΠΟΛΙΤΟΥ ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΕΥΚΡΙΝΗΣΕΙΣ ΟΡΩΝ ΤΖΟΥΛΙΑ ΑΤΤΑ ΠΟΛΙΤΟΥ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΡΙΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΡΓ. ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟΥ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟΥ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ 1 ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ Ουσίες

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΚΑΛΟΕΙΔΗ ΠΥΡΡΟΛΙΖΙΔΙΝΗΣ Μονο-εστέρες και Διεστέρες oικογένεια Boraginaceae Μακροκυκλικοί εστέρες οικογένεια Asteraceae

ΑΛΚΑΛΟΕΙΔΗ ΠΥΡΡΟΛΙΖΙΔΙΝΗΣ Μονο-εστέρες και Διεστέρες oικογένεια Boraginaceae Μακροκυκλικοί εστέρες οικογένεια Asteraceae ΑΛΚΑΛΟΕΙΔΗ ΠΥΡΡΟΛΙΖΙΔΙΝΗΣ Μονο-εστέρες και Διεστέρες oικογένεια Boraginaceae Μακροκυκλικοί εστέρες οικογένεια Asteraceae Pyrrolizidine senkirkine symphytine senecionine lycopsamine COOH Πυρρολιδίνη Πυρρολιζιδίνη

Διαβάστε περισσότερα

Νικηταράς Νικήτας αν. καθηγητής ΑΣΚΗΣΗ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ

Νικηταράς Νικήτας αν. καθηγητής ΑΣΚΗΣΗ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Νικηταράς Νικήτας αν. καθηγητής ΑΣΚΗΣΗ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Η άσκηση - φυσική δραστηριότητα περιέχει: Τον αθλητισμό όχι τον πρωταθλητισμό Την ήπια και μέτρια άσκηση στον ελεύθερο χρόνο (παιχνίδι, περπάτημα, ποδηλασία,

Διαβάστε περισσότερα

«Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου μας». Ηλίας Ντζάνης, Γεωπόνος πρ. πρ/νος Κ.Σ.Ε Αγρινίου ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘΙΑΓΕ)

«Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου μας». Ηλίας Ντζάνης, Γεωπόνος πρ. πρ/νος Κ.Σ.Ε Αγρινίου ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘΙΑΓΕ) Τα Αρωματικά Φυτά. «Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου μας». Τάσεις Προοπτικές. Ηλίας Ντζάνης, Γεωπόνος πρ. πρ/νος Κ.Σ.Ε Αγρινίου ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘΙΑΓΕ) τα ερωτήματα: 1. Τι είναι Αρωματικά-φαρμακευτικά φυτά? 2.

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Τοπική θεραπεία : Ποια & πότε

Τοπική θεραπεία : Ποια & πότε ΑΚΜΗ από το Α έως το Ω κλινικό φροντιστήριο Τοπική θεραπεία : Ποια & πότε Παντελής Παναγάκης Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος Νοσοκομείο «Ανδρέας Συγγρός» Η πιο κοινή δερματική πάθηση Μία φυσιολογική κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ Στάδια μικροβιακής λοίμωξης δημιουργία αποικίας σε εξωτερική επιφάνεια διείσδυση στον οργανισμό τοπική μόλυνση συστηματική (γενικευμένη) μόλυνση H σημασία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή και τρόπος δράσης των αντιβιοτικών

Παραγωγή και τρόπος δράσης των αντιβιοτικών Γυμνάσιο Κερατέας Κόλλια Γεωργία Παραγωγή και τρόπος δράσης των αντιβιοτικών 1 Τι είναι το αντιβιοτικό; Αρχικά, ως Αντιβιοτικά ορίστηκαν τα Χημειοθεραπευτικά φάρμακα που παράγονται με βιοσυνθετική μέθοδο

Διαβάστε περισσότερα

HYALURΟNIC MOIST ENTATIKH ΕΝΥΔΑΤΩΣΗ & ΕΞΥΓΙΑΝΣΗ ΜΕ ΒΛΑΣΤΟΚΥΤΤΑΡΑ. ΦΥΤΙΚΑ ΒΛΑΣΤΟΚΥΤΤΑΡΑ Το κλειδί για νεανικό δέρμα

HYALURΟNIC MOIST ENTATIKH ΕΝΥΔΑΤΩΣΗ & ΕΞΥΓΙΑΝΣΗ ΜΕ ΒΛΑΣΤΟΚΥΤΤΑΡΑ. ΦΥΤΙΚΑ ΒΛΑΣΤΟΚΥΤΤΑΡΑ Το κλειδί για νεανικό δέρμα HYALURΟNIC MOIST ENTATIKH ΕΝΥΔΑΤΩΣΗ & ΕΞΥΓΙΑΝΣΗ ΜΕ ΒΛΑΣΤΟΚΥΤΤΑΡΑ ΦΥΤΙΚΑ ΒΛΑΣΤΟΚΥΤΤΑΡΑ Το κλειδί για νεανικό δέρμα ΥΑΛΟΥΡΟΝΙΚΟ ΟΞΥ + ΦΥΤΙΚΑ ΒΛΑΣΤΟΚΥΤΤΑΡΑ σε προηγμένο σύστημα μεταφοράς ΔΟΜΗΣ ΥΓΡΩΝ ΚΡΥΣΤΑΛΛΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ

ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ Ι. Φυσιολογία και παθοφυσιολογία του πόνου... 15 1. Ορισμός και τύποι του πόνου... 15 1.1. Ο ορισμός του πόνου... 15 1.2.

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο!

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Η αλματώδης αύξηση της συχνότητας του Σακχαρώδη Διαβήτη δημιούργησε την ανάγκη ίδρυσης οργανωμένων Κέντρων, τα οποία διαθέτουν όλα τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΛΙΣΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΗΜΕΡΑ ΤΟ ΔΗΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

Η ΜΕΛΙΣΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΗΜΕΡΑ ΤΟ ΔΗΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Η ΜΕΛΙΣΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΗΜΕΡΑ ΤΟ ΔΗΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Δρ Μάριος Χριστοφίνης Η μελισσοθεραπεία είναι μια πανάρχαια θεραπεία που χρησιμοποίει όλα τα φυσικά προιόντα της μέλισσας και της κυψέλης, στην προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ: 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ:

1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ: 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ: ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ GLIATILIN (Choline alfoscerate) 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ: GLIATILIN 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ: Μαλακές Κάψουλες:

Διαβάστε περισσότερα

Τόπος: Children s Hospital Los Angeles Children s Hospital San Diego

Τόπος: Children s Hospital Los Angeles Children s Hospital San Diego Συγγραφείς & έτος 2004 Kathleen Meeske et al. 2009 Sung L. et al Σκοπός & επιμέρους στόχοι Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να εξετάσει την ποιότητα ζωής και τα επίπεδα κούρασης παιδιών που διαγνώστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, υγρό χρυσάφι κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ, ΜSc Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή θρεπτικών συστατικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΕΡΔΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΟΣ (MSc) 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΕΛΙΔΑ Ενότητα 2 : Χημεία της ζωής 4 Ενότητα 3: Ενέργεια και οργανισμοί 13 Ενότητα 4: κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση, Οξειδωτικό στρες και ανοσιακό σύστημα. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας Αναπληρωτής Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης

Άσκηση, Οξειδωτικό στρες και ανοσιακό σύστημα. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας Αναπληρωτής Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης Άσκηση, Οξειδωτικό στρες και ανοσιακό σύστημα Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας Αναπληρωτής Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης Θέματα παρουσίασης Λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος (URTI) και άσκηση (γιατί;)

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων. Χρυσούλα Νικολάου

Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων. Χρυσούλα Νικολάου Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων Χρυσούλα Νικολάου Νευροεκφυλιστικά Νοσήματα Νοσολογικές οντότητες, συχνά κληρονομικής αρχής, με προσβολή συγκεκριμένων ανατομικών δομών του Ν.Σ, (επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΚΩΛΕΤΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΠΑΛΟΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΛΤΟΓΙΑΝΝΗΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙ ΗΣ ΜΑΡΙΑ ΑΓΓΕΛΑΚΗ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ ΑΓΑΘΟΚΛΕΙΑ ΜΗΤΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΑΤΗΣΤΕ ΤΟ ΜΥΑΛΟ ΣΑΣ ΣΕ ΦΟΡΜΑ!

ΚΡΑΤΗΣΤΕ ΤΟ ΜΥΑΛΟ ΣΑΣ ΣΕ ΦΟΡΜΑ! > της Νεκταρίας Καρακώστα ΟΛΓΑ ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΥ ΚΡΑΤΗΣΤΕ ΤΟ ΜΥΑΛΟ ΣΑΣ ΣΕ ΦΟΡΜΑ! 16 Άνοια/Alzheimer: Γιατί λαμβάνουν επιδημικές διαστάσεις; Η άνοια και το Alzheimer είναι δύο όροι αλληλένδετοι, αλλά όχι ταυτόσημοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Γνώσεις, στάσεις και ποιότητα ζωής σε ασθενείς με λέμφωμα Οι ασθενείς που πάσχουν από λέμφωμα στην Ελλάδα εμφανίζονται ελλιπώς ενημερωμένοι σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ Sport Nutrition by ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ Ενέργεια που καταναλώνουμε Βασικός μεταβολισμός: 1800 kcal + καθημερινή δραστηριότητα Μια ημέρα στο γραφείο: 150 με 200 kcal Μια ώρα αθλητικής δραστηριότητας: 500

Διαβάστε περισσότερα

Χρησιμοποίηση των Φυτών για την παραγωγή Υψηλής Αξίας Προϊόντων

Χρησιμοποίηση των Φυτών για την παραγωγή Υψηλής Αξίας Προϊόντων Χρησιμοποίηση των Φυτών για την παραγωγή Υψηλής Αξίας Προϊόντων Γιατί σε φυτά? Διαγονιδιακοί οργανισμοί έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή κοινών βιοφαρμακευτικών. Για παράδειγμα, βακτήρια χρησιμοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές Διαταραχές. Κεφάλαια 7 8

Διατροφικές Διαταραχές. Κεφάλαια 7 8 Διατροφικές Διαταραχές Κεφάλαια 7 8 7. Πώς να βοηθήσουμε τα άτομα που υποφέρουν από Ψυχογενή Ανορεξία Στόχος η πάσχουσα να τρέφεται κανονικά ώστε να αποκατασταθεί το φυσιολογικό της βάρος. Ο στόχος αυτός

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Β. Α. Παπαγεωργίου MD, Med, Δρ. Α.Π.Θ. Παιδοψυχίατρος - TEACCH Consultant τ. Επίκουρος Καθηγήτρια Παιδοψυχιατρικής Οι Δ.Π.Τ. Δεν είναι απλώς αποκλίνουσες διατροφικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία Αρσάκειο Γενικό Λύκειο Ψυχικού Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Σχολικό έτος: 2013-2014 Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Ιχνηλασιμότητα στην εργαστηριακή ιατρική

Ιχνηλασιμότητα στην εργαστηριακή ιατρική ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2009, ΤΕΥΧΟΣ 52 Ιχνηλασιμότητα στην εργαστηριακή ιατρική Μετάφραση-Προσαρμογή: Ευγενία Κώνστα, Χημικός PhD Πρωτότυπος τίτλος: Traceability in Laboratory Medicine Clinical

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ - Vidaylin 50 + ΕΠΙΚΑΛΥΜΜΕΝΑ ΠΟΛΥΒΙΤΑΜΙΝΟΥΧΑ ΔΙΣΚΙΑ με GINSENG & GINGKO BILOBA

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ - Vidaylin 50 + ΕΠΙΚΑΛΥΜΜΕΝΑ ΠΟΛΥΒΙΤΑΜΙΝΟΥΧΑ ΔΙΣΚΙΑ με GINSENG & GINGKO BILOBA ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ - Vidaylin 50 + ΕΠΙΚΑΛΥΜΜΕΝΑ ΠΟΛΥΒΙΤΑΜΙΝΟΥΧΑ ΔΙΣΚΙΑ με GINSENG & GINGKO BILOBA Χωρίς Ζάχαρη, Γλουτένη, Λακτόζη. Απαλλαγμένο από Τεχνητές Γεύσεις κaι Συντηρητικά Σωματική & Πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΟΕΙ ΩΝ

ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΟΕΙ ΩΝ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΟΕΙ ΩΝ Η επιβίωση των ζώντων οργανισµών οφείλεται εκτός των άλλων και στην ικανότητά τους να ρυθµίζουν την αποθήκευση και την κινητοποίηση της ενέργειας για το µεταβολισµότους.

Διαβάστε περισσότερα

"ΑΓΧΟΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ"

ΑΓΧΟΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ "ΑΓΧΟΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ" Γεώργιος Σ. Γκουμάς MD, PhD, FESC Αν. Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Ευρωκλινική Αθηνών Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Πρόληψης και Επιδημιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη του ρόλου ανοσο-τροποποιητικής δράσεως της p38 µιτογονο-ενεργοποιηµένης κινάσης ( p38 MAPK ) Μαυρόπουλος Αθανάσιος, PhD ΕΙΣΑΓΩΓΗ-Ι H p38 MAPK ενεργοποιείται από τις ιντερλευκίνες IL-12 και IL-18

Διαβάστε περισσότερα

προϊόντων του Δρ Κωσταρέλλη Βασιλική Λέκτορας Χαροκοπείου Πανεπιστημίου

προϊόντων του Δρ Κωσταρέλλη Βασιλική Λέκτορας Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Η διατροφική αξία του σταφυλιού και των προϊόντων του Δρ Κωσταρέλλη Βασιλική Λέκτορας Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Η καλλιέργεια του αμπελιού στην στην αρχαιότητα Δίαιτα στην Αρχαία Ελλάδα Το Μεσογειακή πρότυπο

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τροποποίηση της σχέσης του ανθρώπου με το περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική.

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική. Από τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Φυσιολογικά Ανθρώπινα Χαρακτηριστικά Ανταπόκριση στο Περιβάλλον Δέσποινα Σανούδου,, PhD FACMG Επίκουρη Καθηγήτρια Molecular Biology Biomedical

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος Ομότ. Καθηγητού κου Μαραγκουδάκη...v Πρόλογος της συγγραφέως...vii. Καμπύλες δόσης - ανταπόκρισης... 3. Μηχανισμοί δράσης των φαρμάκων 9

Πρόλογος Ομότ. Καθηγητού κου Μαραγκουδάκη...v Πρόλογος της συγγραφέως...vii. Καμπύλες δόσης - ανταπόκρισης... 3. Μηχανισμοί δράσης των φαρμάκων 9 Περιεχόμενα Πρόλογος Ομότ. Καθηγητού κου Μαραγκουδάκη...v Πρόλογος της συγγραφέως...vii Κεφάλαιο 1 2 3 4 Εισαγωγή 1 Καμπύλες δόσης - ανταπόκρισης.... 3 Μηχανισμοί δράσης των φαρμάκων 9 1 Δράση μέσω φυσικοχημικών

Διαβάστε περισσότερα

Δεδομένα για την in vitro χημειοπροστατευτική δράση και την in vivo απορρόφηση των συστατικών της Κορινθιακής σταφίδας

Δεδομένα για την in vitro χημειοπροστατευτική δράση και την in vivo απορρόφηση των συστατικών της Κορινθιακής σταφίδας Δεδομένα για την in vitro χημειοπροστατευτική δράση και την in vivo απορρόφηση των συστατικών της Κορινθιακής σταφίδας ΑΘΗΝΑ, 2014 Αριστέα Γκιοξάρη Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, Ph.D., M.Sc. Χημειοπροστατευτική

Διαβάστε περισσότερα