VI. Η αποκτηµένη ικανότητα [Das Gekonnte]

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "VI. Η αποκτηµένη ικανότητα [Das Gekonnte]"

Transcript

1 38 Otto Friedrich Bollnow, ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ * 1. Η χαρά για την τέλεια ικανότητα VI. Η αποκτηµένη ικανότητα [Das Gekonnte] [π ] Θα αναφερθούµε ακόµα µια φορά στις προηγούµενες διαπιστώσεις. Κάθε θέληση για ικανότητα, λέει ο König, είναι ένα θέλω-να-είµαι-ολοένα-περισσότερο-ικανός [Immer-besserkönnen-Wollen]. Η θέληση για ικανότητα είναι εξ αρχής προσανατολισµένη προς την τελειοποίηση. Κάθε ικανότητα, λέει ο Kroug, περιορίζεται ταυτόχρονα από µια ανικανότητα. Άρα είναι πάντα µια περιορισµένη ικανότητα. Σε κάθε περιορισµένη ικανότητα όµως βρίσκεται η θέληση για περισσότερη ικανότητα, που διευρύνει τα όρια. Αλλά η περισσότερη ικανότητα δεν επιτυγχάνεται µε µια και µόνη ένταση των δυνάµεων, παρά µόνο βηµατιστά, µε τη µέθοδο της υποµονετικής άσκησης. Στο τέλος του δρόµου βρίσκεται τότε η πραγµατικά αποκτηµένη δεξιότητα, η ικανότητα που οδηγήθηκε σε τελειότητα. Αυτή η ικανότητα που επιτυγχάνεται µέσω άσκησης είναι καθ' εαυτήν χαροποιός. Ενώ σε κάθε ανεπαρκώς επιτευγµένη επίδοση, σε κάθε τσαπατσούλικα εκτελεσµένη εργασία, παραµένει ένα συναίσθηµα δυσαρέσκειας, εσωτερικού ανικανοποίητου, ο άνθρωπος βρίσκει εδώ την ευτυχία της αλάθητης επιτυχίας. Και ίσως δεν υπάρχει καθαρότερο συναίσθηµα ευτυχίας, από εκείνο που νιώθει κάποιος όταν επιτυγχάνει µια τέλεια επίδοση. Κάθε άσκηση σχετίζεται µε την τελειότητα µιας επιδιωκόµενης επίδοσης. Γι' αυτό πέρα από κάθε ενδεχόµενη, αλλά πάντα µόνο σχετική βελτίωση, υπάρχει ένα απόλυτο µέτρο, µολονότι αυτό δεν χορηγείται εξωτερικά καθώς χαράζουµε ένα σκοπό, αλλά γίνεται γνωστό µόνο κατά την ίδια την εκτέλεση. Αυτό φανερώνεται ήδη στον έλεγχο του σώµατος. Ένα µικρό παιδί µπορεί να επαναλαµβάνει συχνά κατά βούληση την ίδια κίνηση, π.χ. την ανάβαση µιας σκάλας. Χαίρεται παράλληλα για την ικανότητα που απέκτησε. Στα σπορ εµφανίζεται αυτό το στοιχείο στην πιο καθαρή µορφή. Προκαλεί χαρά για την κίνηση που κυριαρχήθηκε, για την «ακρίβεια του άλµατος που κατορθώθηκε» [61/62] (Rilke), όµοια όπως αυτή µπορεί, ακόµα και από λιγότερο ασκηµένους σε σπορ, να βιωθεί µε το σκι 1. Ένα κάποιο «αθλητικό» στοιχείο υφίσταται και σε άλλες περιοχές άσκησης, ακόµα και στο µάθηµα, στο οποίο ο ανταγωνισµός µεταξύ ατόµων ή µεταξύ οµάδων γίνεται παιχνίδι, όπου βέβαια πρέπει να λάβουµε υπόψη ότι ο φλογερός ζήλος δεν πρέπει να παρασύρει σε τσαπατσουλιά κατά την εκτέλεση. Αντίστοιχα υπάρχει και µια χαρά για τον χειρισµό «που κατορθώσαµε» στη χειρωνακτική εργασία και για την άψογη εκτέλεση, µια χαρά για τη σωστή εκτέλεση µιας εργασίας και για τη µαεστρία που αποκτήθηκε. Το ίδιο συναντάται και στον χώρο του πνεύµατος, π.χ. όταν πετύχουµε την πειστική µετάφραση ενός ξενόγλωσσου κειµένου, ή όταν νιώθουµε απόλαυση που εκφραζόµαστε άρτια σε µια ξένη γλώσσα, ή όταν συντάσσουµε άψογα ένα γραπτό κείµενο. * Die Seitenzahlen des Erstdrucks sind in [ / ] in den fortlaufenden Text eingetragen. 1 Η χαρά για το επίτευγµα, στην οποία οδηγεί η πορεία µιας άσκησης, εξετάζεται στην ωραία παρουσίαση του Ο. Gruppe, όπ.π., ο οποίος αφορµάται κυρίως από τις εµπειρίες του σκιέρ. ες εκεί το κεφ. II, 2: «Η µάθηση µε κινητοποίηση και η κίνηση στα σπορ», και το κεφ. II, 4: «Η κυριαρχηµένη κίνηση», σελ. 64 κ.εξής και 80 κ.εξής.

2 39 2. Ένα παράδειγµα: Η ποιητική ικανότητα κατά τον Rilke Σ' αυτή τη συνάφεια είναι ενδιαφέρον το παράδειγµα του Rilke, επειδή αυτός βλέπει την τέχνη, την οποία συνήθως αντιλαµβάνονται ως έργο έµπνευσης η οποία δεν δηµιουργεί µαθησιακούς κανόνες, και προπαντός τη δική του ποίηση, ως ένα χειρωνακτικό έργο, χάρη στο οποίο µε αποφασιστική αποµάκρυνση από όλες τις ερασιτεχνικές προσπάθειες, οδηγείται σε µια ικανότητα που εξασκείται µε µεγάλη αυταπάρνηση. Το αποφασιστικό κριτήριο, µε το οποίο µετριέται αυτή η ικανότητα, είναι γι' αυτόν η ακρίβεια της έκφρασης. Αυτή η έννοια, που κατάγεται από την αξιολόγηση της χειρωνακτικής εργασίας και επιδρά στην ποιητική περιοχή ασυνήθιστα έντονα και εκπληκτικά σκληρά, είναι γι' αυτόν βασική έννοια, όπου συµφύρονται η προσωπική και η ξένη δηµιουργία. Έτσι απαιτεί «να χρησιµοποιούµε την πένα σαν ένα τίµιο, εντελώς κυριαρχηµένο και υπεύθυνο εργα- [62/63] λείο» 2. Ο Rilke διαβεβαιώνει ότι γι' αυτόν η ακριβολογία µέσα στα πλαίσια της εργασίας του «έχει γίνει όλο και πιο υποχρεωτική» 3. Αυτό που τον ενδιαφέρει, είναι «η τελειότητα και η ακρίβεια της έκφρασης» 4. Η σύγκριση µε την τεχνική τελειότητα επιβάλλεται σ' αυτόν ως κανόνας για την ποίηση. Ο Rilke βρίσκει ότι και ένα ποίηµα «µπορεί να φθάσει εντελώς άµεσα σε τεχνολογική ακριβολογία» 5. Μέσα σ' αυτή τη συνάφεια βρίσκεται η γνωστή πρόταση από τον «Malte» : «Αυτός ήταν ποιητής και µισούσε το περίπου» 6. Αυτή η φράση, κάπως προκλητικά οξύς για την ποίηση, αποδίδει πέραν αυτού γενικά και το αυστηρό ήθος µιας άσκησης, που σχετίζεται µε την τελειότητα της επίτευξης. Έτσι οµολογεί ο ίδιος ο Rilke: «Ένα είναι τώρα για µένα πιο σπουδαίο από όλα τα άλλα, να είµαι ακριβής» Η αποκτηµένη ικανότητα επίτευξης Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις πρόκειται καθαρά για ό,τι ονοµάζουµε «αποκτηµένη ικανότητα» επίτευξης. «Έχει αποκτήσει µαεστρία» [«Gekonnt ist gekonnt»] λέει κανείς µε θαυµασµό, όταν ατενίζει το επίτευγµα κάποιου άλλου, που έχει πραγµατωθεί µε υψηλό βαθµό ικανότητας. Αυτή η φράση αποδίδει το γεγονός, ότι ετούτος ύστερα από ειδική εκπαίδευση διαθέτει µια ιδιαίτερη ικανότητα, που φθάνει στα όρια του αξιοθαύµαστου και τον καθιστά ικανό για επιτεύγµατα ανέφικτα για τον συνηθισµένο άνθρωπο. «Έχω αποκτήσει µαεστρία» λέει κάποιος και για τον εαυτό του, όταν καυχιέται για µια επίδοση που είναι ακατόρθωτη για τους άλλους. Και στις δύο περιπτώσεις αυτό που «αποκτήθηκε» είναι µια τέλεια ικανότητα που διακρίνει τον ειδικό από [63/64] τον ανειδίκευτο και που αποκτήθηκε µέσω ειδικής εκπαίδευσης. Αλλά σ' αυτόν τον τρόπο ενατένισης η σχέση προς την ικανότητα µετατοπίστηκε κατά τρόπο ριζικό και όχι αβλαβή. Θαυµάζει κανείς την ικανότητα του άλλου 2 Rainer Maria Rilke, Briefe aus Muzot, Leipzig 1937, σελ. 21. Για το πρόβληµα της ικανότητας κατά τον Rilke, σύγκρ. Otto Friedrich Bollnow, Rilke, Stuttgart , σελ. 121 κ.εξής. 3 Rainer Maria Rilke, Briefe aus den Jahren , Leipzig 1937, σελ Rainer Maria Rilke, Briefe aus den Jahren , Leipzig 1930, σελ Rainer Maria Rilke, Briefe aus Muzot, σελ Rainer Maria Rilke, Gesammelte Werke, τόµ. 5, σελ Rainer Maria Rilke, Briefe aus Muzot, σελ. 197.

3 40 ή είναι υπερήφανος για τη δική του ικανότητα, και κοιτάζει δύσπιστα τον θαυµασµό των άλλων. Από τη χαρά για την επιτυχία, έγινε αξιολόγηση της ίδιας της ικανότητας (είτε µε τον θαυµασµό της ξένης ικανότητας είτε µε την υπερηφάνεια για την οικεία ικανότητα). Αυτή η µετατόπιση υποφώσκει στη χρήση της λέξης «gekonnt». Παρ' όλο τον ειλικρινή θαυµασµό ασκείται ταυτόχρονα µια κριτική ή έστω εκφράζεται µια αποστασιοποίηση. Αυτό φανερώνεται γλωσσικά µε τη µεταφορική χρήση της λέξης «gekonnt». Από τη µετοχική χρήση, µε την οποία λέει κάποιος ότι έχει κατορθώσει κάτι, σχηµατίζεται το επίθετο «gekonnt», το οποίο προσκολλάται ως µόνιµη ιδιότητα της θαυµαζόµενης επίτευξης ή του θαυµαζόµενου έργου. Ήδη σ' αυτή τη γλωσσικά όχι εντελώς ορθή χρήση της λέξης ως επιθέτου προσκολλάται στη λέξη κάτι προβληµατικό. Η αποκτηµένη ικανότητα επίτευξης θεωρείται αυτοσκοπός. Ο τόνος µετατοπίζεται από το περιεχόµενο στην κοµψή φόρµα. Από τη χαρά που αποκτήθηκε µια ικανότητα ή που επιτελέστηκε κάποιο έργο, γεννιέται η καθαρά αισθητική χαρά για την ικανότητα σαν τέτοια. Επίσης στο παράδειγµα που ήδη αναφέρθηκε για την ολοκληρωµένη γλωσσική κυριαρχία γίνεται φανερή µια παρόµοια µεταβολή: από ένα λέγειν που εκφράζει τέλεια τα πράγµατα, στη χαρά για τη λεκτική κοµψότητα. Από ετούτο αναπτύσσεται τότε εύκολα η καλλιέπεια, η ρητορική ευφράδεια, την οποία ο König διέκρινε µε οξύτητα στην εργασία του για το «ευ λέγειν» ως την κατεξοχήν κατάλληλη οµιλία του φιλόσοφου για τα πράγµατα. Η προσοχή στρέφεται τότε περισσότερο προς την ωραιότητα της φόρµας παρά προς την εµπράγµατη ορθότητα. Αυτή η µετατόπιση δεν πραγµατοποιείται µόνο µέσα στον ίδιο τον ικανό αλλά και µέσα στον θεατή, και µάλιστα η απόλαυση για την αποκτηµένη ικανότητα ολοκληρώνεται µόνο µέσα στο έκπληκτο βλέµµα του θεατή. Ένα καλό παράδειγµα τούτου είναι ο αρτίστας του τσίρκου. Η ικανότητα του, που τελειοποιήθηκε µε µακρόχρονη άσκηση, αναπτύχθηκε εξ αρχής εν όψει των έκπληκτων βλεµµάτων του κοινού. Αλλά το ίδιο ισχύει αντίστοιχα και για το παρουσιαζόµενο έργο. Όσο το βλέπουµε ως «µαεστρία» [«gekonnt»] και όχι ως επιτυχόν, περνάµε από την εµπράγµατη αξιολόγηση του έργου στον θαυµασµό για τη χρησιµοποιηµένη [64/65] ικανότητα. Στο καλλιτεχνικό έργο θαυµάζεται πια µόνο το δηµιουργηµένο «καλλιτεχνικό κοµµάτι». Η αποκτηµένη ικανότητα µεταποιείται σε µια ποιότητα που εκτιµάται δι' εαυτήν. Από την απλή, την αφοσιωµένη σε κάτι ικανότητα, αναπτύσσεται έτσι η δεξιοτεχνία, η απόλυτη κυριάρχηση κάθε τεχνικού µέσου, η οποία παρ' όλη την αξιοθαύµαστη ικανότητα της γίνεται αισθητή ως παγερή και άψυχη. Μέσα στην ιστορία της τέχνης γεννιέται εδώ ο µανιερισµός µε όλη του την αριστοτεχνική κυριαρχία των τεχνικών δυνατοτήτων, µε το θέλγητρο της καλλιτεχνικότητας, µε όλη του την υψηλά ανεπτυγµένη κοµψότητα παρουσίασης. Έτσι προκύπτει για τον ειδήµονα µια έσχατα εκλεπτυσµένη τέχνη, η οποία βασίζεται σε µια ύψιστη άνοδο της τυπικής ικανότητας, της «ικανότητας του αρτίστα» [des «Artistischen»] 8. Εδώ προέχει αρχικά η ιδιότυπη και παράδοξη κατάσταση που αποδίδεται µε την ανησυχητική δισηµία της λέξης «gekonnt»: ότι κάθε αναγκαία για τη ζωή ικανότητα στοχεύει σε µια τελειότητα, και ακριβώς αυτή η τελειότητα απειλεί µε τη σειρά της να την αποξενώσει από τη ζωή. Αυτό το σχίσµα, που διατέµνει βαθιά τη ζωή, πρέπει να επιχειρήσουµε να το κατανοήσουµε βαθύτερα. 8 Επειδή στον µανιερισµό ως ιστορική εποχή της τέχνης πρέπει να προσεχτούν και ορισµένα άλλα στοιχεία, που για να τα θυµηθούµε εδώ θα πηγαίναµε πολύ µακριά, ας αρκεστούµε στο ότι επισηµάναµε έστω αυτή την άποψη. Σύγκρ. επ' αυτού προπαντός Dagobert Frey, Manierismus als europäische Stilerscheinung, Stuttgart 1964.

4 41 4. ιαφορές στη δυνατότητα αποκτηµένης ικανότητας Μιλήσαµε µέχρι τώρα πολύ γενικά για δραστηριότητες, δεξιότητες, επιδόσεις κλπ. Γεννιέται όµως το ερώτηµα, αν πραγµατικά κάθε δραστηριότητα µπορεί να κατορθωθεί κατά τον ίδιο τρόπο, ή, µε άλλα λόγια, αν σε κάθε δραστηριότητα έχει θέση κατά τον ίδιο τρόπο το ερώτηµα για την τέλεια ικανότητα. Θα επιδιώξουµε να οξύνουµε την παρατήρηση των παρουσιαζόµενων εδώ διαφορών, παρουσιάζοντας στα παρακάτω, κάπως χαλαρά, µια σειρά από παραδείγµατα. Μπορεί κάποιος να κάνει περίπατο, αλλά ο περίπατος δεν είναι κάτι που κατορθώνεται, και γι' αυτό δεν είναι κάτι για το οποίο κανείς ασκείται. Για τη χαλαρή ψυχική κατάσταση, η [65/66] οποία σχετίζεται µε τον περίπατο, δεν υπάρχει καµιά επίδοση, στην οποία θα µπορούσε κανείς να στραφεί, και µέσα από την προοπτική της να κάνει ένα καλύτερο ή χειρότερο περπάτηµα. Το «φάγωµα των χιλιοµέτρων», ειπωµένο για τα αποδηµητικά πουλιά σε εξαιρετικές περιπτώσεις, εκφυλίζει το νόηµα του περιπάτου. Μπορεί δηλ. κανείς να κάνει έναν περίπατο κατά τρόπο πολύ σκόπιµο, αλλά µια σκόπιµη συµπεριφορά δεν συνιστά αφ' εαυτής µια κατορθωµένη συµπεριφορά. Το βάδισµα µπορεί απεναντίας να εξασκηθεί, κι αυτό είναι κάτι διαφορετικό από την εκµάθηση του περπατήµατος του µικρού παιδιού. Ο Friedrich Ludwig Jahn στο έργο του «Η γερµανική τέχνη των ασκήσεων» 9 πραγµατεύεται το βάδισµα στην πρώτη θέση της σειράς των ασκήσεων του. Αρχίζει ως εξής: «Ένας καλός βαδιστής πρέπει να συνδυάζει µε ευπρέπεια ταχύτητα και διάρκεια, να µην προσέχει τον περίγυρο - βουνό, κάµπο, αµµουδιά και λάσπη», και προσθέτει: «Το να είσαι ένας καλός βαδιστής είναι µεγάλη τέχνη». Περιγράφει λεπτοµερειακά όλα όσα ανήκουν σε έναν καλό βαδιστή: «ευθεία, φυσική στάση του όλου σώµατος... ελαφρύ, αλλά σταθερό πάτηµα του πλατύποδα..., έκταση της κνήµης σε κάθε πάτηµα...» κλπ. Προσθέτει όµως ότι το σωστό βάδισµα ήδη από πολύ ενωρίς θα πρέπει να εξασκηθεί, να µη γίνει δηλ. για πρώτη φορά στον χώρο εκγύµνασης, διότι πρώιµες κακές συνήθειες δύσκολα αποβάλλονται. Τέλος µπορεί κάποιος να εξασκήσει το βήµα της παρέλασης στον χώρο εκγύµνασης και να πετύχει την τελειότητα. Η εκγύµναση στον στρατό µε την ιδιότυπη εξάσκηση της, όπως επίσης και η αντίστοιχη εκγύµναση στο σχολείο, είναι µια ακραία, µια ειδική µορφή άσκησης. υσκολότερη είναι µια άλλη διάκριση. Και για ένα δροµέα των 100 µέτρων σε αθλητικούς αγώνες δεν ταιριάζει να πούµε ότι «τα καταφέρνει» ή «τα πάει καλά». Μπορεί κανείς να πετύχει σ' αυτό το αγώνισµα µια συγκεκριµένη επίδοση. Αλλά ακόµα και η επιτυχία ενός ρεκόρ δεν θεωρείται ικανότητα. εν µπορείς να την εξασκήσεις, αλλά µόνο να προπονηθείς γι' αυτήν. Μεταξύ των δύο υπάρχει µια µεγάλη διαφορά, η οποία όµως, όσο εγώ µπορώ να δω, έχει προσεχθεί µέχρι τώρα πολύ λίγο. Πρέπει αργότερα, κατά την εξέταση των επιδράσεων στη ιδακτική, να επανέλθουµε ακόµα µια φορά σ' αυτό. [66/67] Κι ένα τελευταίο παράδειγµα. Μπορεί κάποιος να εξασκήσει την αναρρίχηση στη βουνοπλαγιά και να την φθάσει σε σηµείο υψηλής ικανότητας. Αντίθετα τη διάσωση ορειβατών από ενδεχόµενο κίνδυνο ζωής δεν µπορεί κανείς να την εξασκήσει. Κι όταν θαυµάζουµε µια τέτοια πράξη, ο θαυµασµός αφορά τη θαρραλέα επέµβαση κάτω από δύσκολες συνθήκες, όχι όµως και προαποκτηθείσα ικανότητα αναρρίχησης. Μπορούµε ίσως να γενικεύσουµε και έτσι να κλείσουµε τη σειρά των παραδειγµάτων, 9 Friedrich Ludwig Jahn, Die deutsche Turnkunst, Berlin 1816 (η νέα έκδοση χωρίς χρονολογία).

5 42 λέγοντας ότι παντού εκεί, όπου η ζωή αποκτά σοβαρότητα, το ερώτηµα σχετικά µε την ασκούµενη ικανότητα εµφανίζεται αταίριαστο. Η ικανότητα µπορεί εκεί να προϋποτεθεί, αλλά η σοβαρή περίσταση δεν µπορεί να ασκηθεί από πριν, και µάλιστα εξαιτίας πολύ βασικών αιτίων. ιότι κάθε άσκηση γίνεται µέσα σε έναν εκ των προτέρων κατανοηµένο, οικείο και εντός εαυτού κλειστό κόσµο. Μόνο ό,τι ήδη κανείς εκ των προτέρων γνωρίζει, µπορεί να εξασκήσει, και µόνο µ' αυτό σχετίζεται η ικανότητα. Μόνο όσο ο κόσµος είναι ορθολογικά διάφανος, µπορεί κανείς να ασκήσει µέσα σ' αυτόν κάτι και να γίνει ικανός σ' αυτό. Αλλά η σοβαρή περίσταση χαρακτηρίζεται από το γεγονός ότι συναντάται κάτι άγνωστο, κάτι απρόβλεπτο, το οποίο απαιτεί έναν εντελώς νέο τρόπο συµπεριφοράς. Αυτό ανέλυσε επακριβώς ο Clausewitz στη στρατιωτική σφαίρα 10 : Ό,τι µπορεί να εξασκήσει κανείς µε στρατιωτικά γυµνάσια, βρίσκει κατά τη σοβαρή περίσταση τα όρια του στις ανακύπτουσες «τριβές» των απρόβλεπτων, τυχαίων περιπτώσεων, οι οποίες υπεισέρχονται και καταρρίπτουν όλα τα σχέδια, όσο επιµεληµένα και αν είναι. Ό,τι εµφανίζεται σ' αυτή τη συγκεκριµένη περίπτωση παραδειγµατικά, χαρακτηρίζει όµως γενικά τα όρια που τίθενται στην ασκούµενη ικανότητα από το τυχαίο και τη µοίρα σε απρόβλεπτες καταστάσεις. 5. Ξανά Rilke: Η ικανότητα της ζωής και της αγάπης Προκειµένου να προσδιορίσουµε ακριβέστερα τον περίγυρο των δραστηριοτήτων, όπου µπορούµε να µιλάµε για άσκηση και ικανότητα, επιστρέφουµε για µια ακόµα φορά στον Rilke, ο οποίος τόνισε την ικανότητα στην ποίηση, κατά έναν τρόπο που [67/68] αναφερόταν µε αµφίβολο τρόπο στην ικανότητα του αρτίστα. ιότι ο Rilke µετέφερε την έννοια της ικανότητας ακόµα και στην αγάπη µεταξύ δυο ανθρώπων και περαιτέρω στη ζωή καθ' ολοκληρίαν. Έτσι λέει κάπου για την αγάπη: «Πού υπάρχει κάποιος που να την µπορεί;» 11. Ή: «Ποιος µπορεί λοιπόν να αγαπά; Ποιος το µπορεί; Κανένας ακόµα» 12. Αλλού πάλι τονίζει ο Rilke: «Γι' αυτό οι νέοι άνθρωποι, που είναι αρχάριοι σε όλα, δεν µπορούν ακόµα την αγάπη πρέπει να την µάθουν» 13. Το σηµαντικό κατά τον Rilke είναι «να αρχίσουµε εντελώς από την αρχή, για να µάθουµε τη δουλειά της αγάπης» 14. Και τελικά οµολογεί θρηνώντας για τη ζωή στο σύνολο της: «Κανένας δεν διαθέτει αυτή την ικανότητα» 15. Μα τι θα πει να «µπορείς» την αγάπη ή τη ζωή; Είναι φανερό τι εννοεί ο Rilke: αποστρέφεται κάθε αφρόντιστη και ανεύθυνη συµπεριφορά. Αλλά αυτό που έχει το βαθύ νόηµα του αναφορικά µε τον ποιητή, απέναντι σε ένα συγκεχυµένο εξπρεσιονισµό και αντίστοιχα απέναντι σε µερικές υπερβολές της Μεταρρυθµιστικής Παιδαγωγικής, µολονότι είναι κι εκεί προβληµατική η όξυνσή του, αυτό χάνει το νόηµά του, όταν µεταφερθεί στην αγάπη και στη ζωή καθ' ολοκληρίαν. ιότι τι νόηµα έχει να «µπορείς» την αγάπη; Εάν µπορούσε κανείς να συγκρίνει την ποίηση µε ένα χειρωνακτικό έργο, που µαθαίνεται και εκτελείται τέλεια, δεν θα µπορούσε µε κανένα τρόπο να κάνει την ίδια σύγκριση για την αγάπη. Θα έπρεπε τότε αυτή να θεωρηθεί ως τεχνική που εξασκείται µε πολλές επαναλήψεις. Μερικές θέσεις του Rilke θα µπορούσαν πράγµατι να παρασύρουν προς µια τέτοια ερµηνεία, όπως όταν µιλά για τη «δουλειά» της αγάπης, που πρέπει να «επιτελεσθεί». Αλλά αυτό που θα προέκυπτε έτσι, 10 Carl von Clausewitz, Vom Kriege. Rowohlts Klassiker, Reinbek 1963, σελ Rainer Maria Rilke, Gedichte Wiesbaden 1953, σελ Rainer Maria Rilke, Gesammelte Werke, τόµ. 3, σελ Rainer Maria Rilke, Briefe an einen jungen Dichter, Leipzig o.j. (Inselbücherei), σελ Rainer Maria Rilke, Gesammelte Werke, τόµ. 5, σελ Rainer Maria Rilke, Aus dem Nachlaß des Grafen, Leipzig 1951, σελ. 30.

6 43 θα ήταν ίσως ένας τέλειος εραστής, ένας που έχει πολλές εµπειρίες αγάπης. Αλλά µε την προσοχή στραµµένη προς την τελειότητα της ικανότητας θα χανόταν ακριβώς εκείνο, που συνθέτει την ουσία της αγάπης: δηλ. η ανιδιοτελής αφοσίωση στον αγαπηµένο άνθρωπο. Έτσι µπορεί να απαιτήσει κανείς την απολυτότητα της [68/69] αφοσίωσης ως σηµάδι γνήσιας αγάπης, και να την αντιπαραβάλει προς την ανέµελη συµπεριφορά. Αλλά η απολυτότητα που µπορεί να αποκτηθεί, ανεξάρτητα από τον αριθµό των επαναλήψεων, ήδη όταν πρωτοαδράχνεται κανείς από τον έρωτα, είναι µια υπαρξιακή κατηγορία και συνάµα κάτι εντελώς διαφορετικό από µια ενασκούµενη ικανότητα. Με µεγαλύτερη σαφήνεια αυτό φανερώνεται όσον αφορά τη ζωή. Τι νόηµα έχει το «να µπορείς» τη ζωή; Θα µπορούσε να σηµαίνει, να κάνεις τη ζωή µια χειρωνακτική εργασία, που µαθαίνεται µε διαρκή άσκηση. Αλλά δεν µπορεί να νοηθεί η ζωή κατ' αυτόν τον τρόπο. Η χειρωνακτική δουλειά είναι µια ορισµένη δραστηριότητα, την οποία µπορεί να εκτελεί ο άνθρωπος κατά βούληση, ή να µην εκτελεί. Η ζωή θα ήταν, µε την έννοια αυτή, µια δραστηριότητα µε την ιδιόµορφη της σύνθεση υποκειµένου και αντικειµένου. Ότι κάποιος ζει τη ζωή του, λέγεται πια ως ασηµαντότητα. Βρισκόµαστε συµπτωµατικά µέσα στη ζωή, και δεν χρειάζεται να την αναλάβουµε, να την ζήσουµε. Μπορεί βέβαια να ζει κανείς σωστά ή λαθεµένα, απλώς να φυτοζωεί ή να ζει έντονα. Αλλά όταν κάποτε ο Friedrich Heinrich Jacobi είπε µε υπέρµετρο συναισθηµατισµό: «Να µπορούσα αυτό να σου το µεταδώσω! Να µπορούσα να ζήσω για να σου διδάξω αυτή την απέραντη ζωή!» 16, αναγνώρισε έτσι µε λύπη ότι η ζωή δεν διδάσκεται, και ότι αντίστοιχα η άσκηση, ο δρόµος προς την τελειότητα µέσω σκόπιµης επανάληψης είναι µια ακατάλληλη προσπάθεια για να φθάσεις σε πληρωµένη και σωστή (ηθική) ζωή. 6. Τα όρια της δυνατότητας, να µιλάµε για µια ικανότητα που κατορθώνεται µε την άσκηση Φαίνεται λοιπόν ότι έχει νόηµα να µιλάµε για ικανότητα µόνο σε ορισµένες περιπτώσεις εντός της ζωής, όχι όµως για τη ζωή στην ολότητα της. Για ικανότητα έχει νόηµα να µιλάει κανείς, µόνο εκεί όπου υπάρχει άσκηση. Η άσκηση µε το αληθινό της νόηµα πρωτοϋπάρχει εκεί, όπου η συνηθισµένη πορεία δραστηριοτήτων διακόπτεται µε την εµφάνιση µιας ανικανότητας, και τότε η συγκεκριµένη ξεχωριστή επίδοση αποµονώνεται και τελειοποιείται. Μόνο αποµονωµένες, χωριστές επιδόσεις εξασκούνται και καθίστανται µε την άσκηση ικανότητες. Και µόνο όσο συµβαίνει αυτό, δηλαδή µόνο όσο υπάρχει άσκηση µε το [69/70] αυστηρό της νόηµα, µπορούµε να µιλάµε για ικανότητα µε το αυστηρό νόηµα. Είναι άσκοπο να θελήσουµε να µεταφέρουµε αυτή την έννοια στο Όλο της ζωής, ή σε τρόπους συµπεριφοράς οι οποίοι, όπως η αγάπη, αναβλύζουν άµεσα από το Όλο της ζωής. Κι όπου εντούτοις το κάνει κάποιος αυτό, χάνει τη γνησιότητα και αµεσότητα της ζωής. Αλλά ακόµα κι εκεί, όπου πρόκειται για ξεχωριστές επιδόσεις, παρουσιάζεται ένας αντίστοιχος κίνδυνος διότι κατά τη στιγµή που η ικανότητα δεν τίθεται πια πρωταρχικά στην υπηρεσία ενός σκοπού, αλλά αναπτύσσεται και απολαµβάνεται καθαυτή, προκύπτει µια µεταστροφή από µια αφιερωµένη στα πράγµατα δραστηριότητα σε µια παιχνιώδη αυτοϊκανοποίηση αποξενωµένη από τα πράγµατα. Όσο δυσκολότερη είναι µια δραστηριότητα, όσο µεγαλύτερη είναι η δεξιότητα που απαιτεί, τόσο µεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος να γίνει η δεξιοτεχνία κενή και άψυχη. Αυτός ο κίνδυνος εµπεριέχεται αναγκαστικά στην ουσία της ικανότητας και µαζί στην ουσία του ανθρώπου, στη δεινότητα του, για την οποία µίλησε 16 Friedrich Heinrich Jacobi, Werke, τόµ. 1, Leipzig 1812, σελ. 198.

7 44 ο König 17. Γι' αυτό δεν είναι διόλου δυνατό να αποφευχθεί. Έτσι γίνεται όλο και πιο σηµαντικό το ζήτηµα, να υπάρχει µια κατά µέτωπο αντιπαράθεση µε αυτόν τον κίνδυνο. 7. Η διαθεσιµότητα της ικανότητας Οι κίνδυνοι που ελλοχεύουν στην καυχησιά για την αποκτηµένη ικανότητα, οδηγούν στο δύσκολο ερώτηµα, µε ποιο τρόπο ο άνθρωπος γενικά µπορεί να διαθέτει την ικανότητα που απέκτησε µε άσκηση. Σε µερικές απλές επιδόσεις, στην κυριαρχία του σώµατος όπως και σε τεχνικές δεξιότητες (π.χ. στην οδήγηση αυτοκινήτου) ή σε πνευµατικές ικανότητες (π.χ. στην ανάγνωση τυπωµένων κειµένων), η ικανότητα µπορεί να θεωρηθεί ως ένα είδος περιουσίας, την οποία απέκτησε ο άνθρωπος κάποτε, και στη συνέχεια, όταν τη χρειάζεται, χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια, κατά βούληση πια, µπορεί να την διαθέτει. Αλλά µια τέτοια απόλυτα κυριαρχηµένη ικανότητα είναι νεκρή, όπως επεσήµανε ήδη ο Kroug. Έχει νόηµα µόνο όπου, ως αυτοµατοποιηµένη λειτουργία, τίθεται στη διάθεση ενός µεγαλύτερου σκοπού, στον οποίο όµως πάλι δεν επιφέρει καµιά απόλυτη πραγµατοποίηση, αλλά η ικανότητα βρίσκεται, ως θέληση-για-ολοένα-περισσότερη-[70/71]ικανότητα, σε διαρκή αντιπαράθεση µε την ανικανότητα ως θεµέλιο και όριο της ικανότητας. Στις υψηλότερες επιδόσεις, όπως είναι γενικά επιβεβαιωµένο από την ίδια τη ζωή, η ικανότητα δεν είναι πια µια διαθέσιµη περιουσία. ιατηρείται µόνο µε συνεχώς επαναλαµβανόµενη άσκηση. Εξασθενεί, κατά κάποιον τρόπο σκουριάζει, εάν ο άνθρωπος δεν την διατηρεί ζωντανή µε καθηµερινή άσκηση. Αυτή η «εξάσκηση», για να ξαναγυρίσουµε στη γλωσσική χρήση που αναφέραµε παραπάνω, δεν διατίθεται πια κατά βούληση, αλλά πετυχαίνει µόνο εάν αυτή γίνει ταυτόχρονα µια «ενάσκηση», η οποία απαιτεί µια εξαιρετική ένταση. Η ικανότητα υφίσταται µόνο µαζί µε την άσκηση και δεν µπορεί διόλου να διαχωρισθεί απ' αυτήν. Ο άνθρωπος αναδείχνεται έτσι ως το ασκούµενο ον, δηλαδή ένα ον που µπορεί µόνο µε διαρκώς επαναλαµβανόµενη άσκηση να διατηρεί το Είναι του, το οποίο πεθαίνει όταν αυτός παύει να ασκεί την ικανότητα του. Έτσι θα πρέπει να κατανοήσουµε και τον Rilke, και ίσως τον αδικήσαµε, όταν για να αποδείξουµε κάποια ανεπαρκή αντίληψη περί ικανότητας αποµονώσαµε τη φράση «Κανένας δεν την κατορθώνει» (δηλ. τη ζωή) γιατί η φράση συνεχίζει: «διότι η ζωή διαρκεί, επειδή κανείς δεν την µπορεί» 18. Αυτό θα σήµαινε, αν ιδωθεί πολύ βαθύτερα, ότι η ανικανότητα δεν είναι µια οποιαδήποτε έλλειψη, αλλά η συνθήκη για τη δυνατότητα να «διαρκεί» η ζωή, δηλ. να συνεχίζει να υπάρχει µε όλη τη ζωτικότητα της. Η ανικανότητα ανήκει (όπως και η θέληση-για-ολοένα-περισσότερη-ικανότητα και αδιαχώριστα από αυτήν) στην εσώτατη ουσία της ζωής. Από εδώ ανακύπτει το επόµενο ερώτηµα, κατά πόσο ο ίδιος ο άνθρωπος, όταν διατηρείται µέσα σε συνεχή άσκηση, µπορεί να είναι βέβαιος για την ικανότητά του, δηλ. κατά πόσο µπορεί να γνωρίζει ότι µε µια νέα προσπάθεια πετυχαίνει πάλι εκείνο, που είχε κατορθώσει µε µια προηγούµενη προσπάθεια, και αντίστοιχα θα εξακολουθεί να το πετυχαίνει. Εδώ επανεµφανίζεται η ενυπάρχουσα σε κάθε ικανότητα δυνατότητα ανικανότητας. Η προσπάθεια παραµένει κάθε φορά επανειληµµένα ένα τόλµηµα. Ο άνθρωπος φοβάται κάθε φορά, αν θα πετύχει πράγµατι και πάλι αυτό, για το οποίο έχει ασκηθεί µέχρι τελειότητας. Κάθε άνθρωπος παραµένει σ' αυτό το διεγερτικό όριο [71/72] µεταξύ ικανότητας και ενδεχόµενης ανικανότητας. Αυτή είναι η ιδιότυπη «νοστιµιά», για την οποία µίλησε ο Kroug. 17 Σύγκρ. παραπάνω, σελ Rainer Maria Rilke, Aus dem Nachlaß des Grafen C. W., σελ. 30 (= Σηµ. 15).

8 45 Αυτό γίνεται ίσως σαφέστατο στους αρτίστες του τσίρκου. Η ερεθιστική ένταση, µε την οποία ο άναυδος θεατής παρακολουθεί την παράσταση του σκοινοβάτη, καθορίζεται από το τροµαγµένο ερώτηµα: Θα κατορθώσει πράγµατι να φέρει εις πέρας την επικίνδυνη παράσταση; εν θα γκρεµιστεί; Και ξανασαίνει µε ανακούφιση, όταν η παράσταση έχει καλό τέλος. Ο Kroug προχωρεί ακόµα ένα βήµα, όταν προσθέτει: «Κατά την εκτέλεση οι αρτίστες αφήνουν µια κίνηση να αποτύχει, όχι για να µεγεθύνουν την ικανότητα, αλλά για να την κάνουν περισσότερο εντυπωσιακή» 19. Αυτό θα ήταν ασφαλώς για τον αρτίστα που προαναφέρθηκε ένα ραφιναρισµένο και βασικά ανέντιµο τρικ, διότι δεν είναι ο ίδιος στα σοβαρά ανασφαλής, αλλά προσποιείται ότι τον διακατέχει το συναίσθηµα της έντασης, το οποίο κάθε φορά αισθάνεται όχι µόνο ο θεατής ή ο ακροατής, αλλά και ο ίδιος ο καλλιτέχνης, αν θέλει να κάνει χρήση της υψηλής του ικανότητας. Έτσι εξηγείται και το γνωστό «Lampenfieber» [= το τρακ της σκηνής], που δεν εγκαταλείπει ακόµα και τον πιο παλιό ηθοποιό ή οµιλητή, ακόµα κι όταν περάσουν πολλά χρόνια (και αν κάποτε τον εγκαταλείψει, τότε θα νεκρωθεί το παίξιµο του ή η οµιλία του). Αυτό εξηγείται από το γεγονός ότι η ικανότητα ακόµα και γι' αυτόν δεν είναι µια διαθέσιµη περιουσία, αλλά παραµένει πάντα ένα τόλµηµα, το οποίο κάθε φορά πρέπει να επιβεβαιώνεται εκ νέου µε την επιτυχία. Αυτό δεν ισχύει µόνο εκεί όπου δείχνεται µια ικανότητα σε έναν ακροατή ή θεατή, αλλά γενικά εκεί όπου ο άνθρωπος χρησιµοποιεί την ικανότητά του για να πετύχει τέλεια επίδοση ή δηµιουργικό έργο. Μόνο µέσα σ' αυτό το φόβο για την επιτυχία είναι αυθεντική η ικανότητα. Αυτή παραµένει τότε µόνο ζωντανή, όταν εξασκείται αδιάκοπα εξ αρχής. Ναρκώνεται, όταν µεταβάλλεται σε βεβαιότητα για την αποκτηµένη ικανότητα. Με αυτόν τον τρόπο η παραπάνω διάκριση ανάµεσα στην άσκηση, νοούµενη καθαυτή ως αυτόνοµη δραστηριότητα, µόνο ως προετοιµασία, ως «προάσκηση» και «ενάσκηση», και στην αληθινή, ολοκληρωµένη και υπεύθυνη ζωή, αίρεται και πάλι σε ένα υψηλότερο επίπεδο. Αυτό δεν αποτελεί ασυνέπεια, αλλά σηµαίνει ότι και η εργασία, που δηµιουργεί ένα νέο έργο, εξαρτάται από [72/73] το πνεύµα της άσκησης, έτσι ώστε δηµιουργία και άσκηση συµπίπτουν. Αυτό δεν συµβαίνει σε κάθε εργασία, δηλ. παντού όπου η εργασία λειτουργεί ως διαθέσιµη σε κάθε στιγµή ικανότητα. Εδώ διακρίνεται καθαρά η φάση προετοιµασίας της άσκησης από τη µετέπειτα εφαρµογή της αποκτηµένης ικανότητας. Αλλά αυτή η περίπτωση, όπως τονίσαµε, συµβαίνει µόνο σε σχετικά κατώτερες, µηχανοποιηµένες εργασίες. Αντίθετα οι δυσκολότερες επιδόσεις, π.χ. οι χειρωνακτικές ή καλλιτεχνικές εργασίες, δεν επιτρέπουν ένα τέτοιο διαχωρισµό. Εδώ δεν αρκεί µια χωριστή φάση άσκησης, ακόµα και όταν κάθε φορά πρέπει να επαναληφθεί πριν από την αρχή της εργασίας, αλλά η όλη ενάσκηση εντάσσεται στην εργασία που αποβλέπει σε κάποιο έργο και σιγά-σιγά µετουσιώνεται σε παραγωγική δηµιουργία. Παράλληλα µπορεί βέβαια να συµβεί, εάν κάποιος δεν βρίσκεται σε σωστό «δρόµο», στην αρχή µιας εργασίας κάπως να αποτύχει τότε θα πρέπει π.χ. να διαγράψει τις πρώτες σελίδες ενός γραµµένου κειµένου. Για να κατανοηθεί αυτό, πρέπει να συλλάβουµε ακριβέστερα τη µέχρι τώρα ελάχιστα προσεγµένη εσωτερική σύσταση του ανθρώπου, δηλ. όσα διεξάγονται µέσα στον άνθρωπο κατά την πορεία της άσκησης. [73/74] 19 Kroug, «Über Ontologie des Könnens», σελ. 163.

ΑΣΚΗΣΗ ΥΓΕΙΑ ΖΩΝΤΑΝΙΑ

ΑΣΚΗΣΗ ΥΓΕΙΑ ΖΩΝΤΑΝΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΥΓΕΙΑ ΖΩΝΤΑΝΙΑ ΣΗΜΕΡΑ? Πως? ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΛΕΝΤΙΝΑ ΦΥΣΙΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ 6+1 συμβουλές για να διατηρήσετε τα κίνητρά σας για άσκηση ισχυρά! Πολλοί είναι αυτοί που ξεκινούν ένα πρόγραμμα γυμναστικής γεμάτοι

Διαβάστε περισσότερα

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε.

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε. Μάχη Νικολάρα: Θα μιλήσουμε για τον τομέα της εκπαίδευσης από μια άλλη σκοπιά. Οι ανακοινώσεις του Υπουργείου Παιδείας εχθές ανέτρεψαν κατά κάποιο τρόπο τον προγραμματισμό αυτής της εκπομπής, όμως όλα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 123 127, έκδοση 2014 : σελίδες 118 122 ) 3.3 ιεύθυνση 3.3.1 Ηγεσία Βασικές έννοιες Οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) Μαρία Πολυδούρη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Το ποίηµα υπερασπίζεται µια ορισµένη ποιητική επιλογή. Ποια είναι αυτή και σε ποιο είδος

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Οι αισθήσεις και η τέχνη του Είναι

Οι αισθήσεις και η τέχνη του Είναι Οι αισθήσεις και η τέχνη του Είναι Υπάρχουν πέντε αισθήσεις αντίληψης και πέντε όργανα δράσης. Οι αισθήσεις της αντίληψής είναι η όραση, η όσφρηση, η ακοή, η γεύση και η αφή. Τα όργανα της δράσης είναι

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία των στόχων. θεωρία στόχων - Καθορισµός. Αρχές της θεωρίας των στόχων. Θέµα διάλεξης4. Θεωρία στόχων. Επιδράσεις στην απόδοση

Θεωρία των στόχων. θεωρία στόχων - Καθορισµός. Αρχές της θεωρίας των στόχων. Θέµα διάλεξης4. Θεωρία στόχων. Επιδράσεις στην απόδοση ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης4 Καθορισµός στόχων στον Αθλητισµό Μάριος Γούδας ΤΙΤΛΟΙ ΘΕΜΑΤΩΝ ΙΑΛΕΞΗΣ Θεωρία στόχων -

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη: Γιάννης Ζουµπρούλης, Επιµέλεια: Λύδια Τυλλιανάκη 23-5- 2006. Συνέντευξη Alex Dong για τα Push Hands

Συνέντευξη: Γιάννης Ζουµπρούλης, Επιµέλεια: Λύδια Τυλλιανάκη 23-5- 2006. Συνέντευξη Alex Dong για τα Push Hands Συνέντευξη: Γιάννης Ζουµπρούλης, Επιµέλεια: Λύδια Τυλλιανάκη 23-5- 2006 Συνέντευξη Alex Dong για τα Push Hands 1. Τι είναι τα Push Hands (Χέρια που Σπρώχνουν); Τα Push Hands είναι µια άσκηση η οποία γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Η Αριστοτελική Φρόνηση

Η Αριστοτελική Φρόνηση Η Αριστοτελική Φρόνηση µία δια βίου πρακτική για τον δια βίου µαθητευόµενο Χριστίνα Ζουρνά ΠΜΣ ΕΚΠ ΠΑΜΑΚ ΒΜ και σύγχρονη Πολιτεία Αυτό που θεωρείται πολύ σηµαντικό στο πρόγραµµα των Μεταπτυχιακών Σπουδών

Διαβάστε περισσότερα

3. Η θεωρία του Αριστοτέλη για τη µεσότητα

3. Η θεωρία του Αριστοτέλη για τη µεσότητα 3. Η θεωρία του Αριστοτέλη για τη µεσότητα Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Σε ποια θεµελιακή θεωρία στηρίζει ο Αριστοτέλης την ηθική του φιλοσοφία; Να την αναπτύξετε σύντοµα. 2. Πώς προσδιορίζει ο

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

IV. Η ικανότητα [Können]

IV. Η ικανότητα [Können] 27 Otto Friedrich Bollnow, ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ * IV. Η ικανότητα [Können] [π. 54-53] Κάθε άσκηση, όπως τονίσαµε, σχετίζεται µε µια ικανότητα. Στοχεύει σε µια ικανότητα, και αντίστροφα κάθε ικανότητα

Διαβάστε περισσότερα

Otto Friedrich Bollnow, ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ *

Otto Friedrich Bollnow, ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ * 75 Otto Friedrich Bollnow, ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ * XI. Η ενότητα άσκησης και ικανότητας 1. Η επανασύνδεση της άσκησης µε την πρακτική ζωή [π. 121-135] Με τις τελευταίας µας σκέψεις διερευνήσαµε, µε αφορµή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα της παρουσίασης. Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Τι είναι το αναλυτικό

Θέµατα της παρουσίασης. Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Τι είναι το αναλυτικό ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής ιγγελίδης Νικόλαος Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Θέµατα της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΈΚΦΡΑΣΗ ΈΚΘΕΣΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΤΑΞΗ: Α ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΈΚΦΡΑΣΗ ΈΚΘΕΣΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΤΑΞΗ: Α ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΈΚΦΡΑΣΗ ΈΚΘΕΣΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΤΑΞΗ: Α ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΙΝΗΤΟ ΤΗΛΕΦΩΝΟ: ΕΡΓΑΛΕΙΟ Η ΕΞΑΡΤΗΣΗ Η εποχή µας µπορεί να χαρακτηριστεί ως εποχή της επικοινωνίας. Η τεχνολογική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΑΙΧΝΙ ΙΟΥ ΣΤΟ SCRATCH ΒΗΜΑ ΠΡΟΣ ΒΗΜΑ

ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΑΙΧΝΙ ΙΟΥ ΣΤΟ SCRATCH ΒΗΜΑ ΠΡΟΣ ΒΗΜΑ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΑΙΧΝΙ ΙΟΥ ΣΤΟ SCRATCH ΒΗΜΑ ΠΡΟΣ ΒΗΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΠΑΙΧΝΙ ΙΟΥ Το παιχνίδι θα αποτελείται από δυο παίκτες, οι οποίοι θα βρίσκονται αντικριστά στις άκρες ενός γηπέδου δεξιά και αριστερά, και µια µπάλα.

Διαβάστε περισσότερα

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: αστρολογία & σχέσεις 6 μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: με ποιον τρόπο αγαπάμε 42 ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ: με

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3, «...Πλαστήκαµε για να µην είµαστε µονάχοι. Για τούτο η καρδιά µας ασταµάτητα διψά για τους άλλους. Χωρίς το διάλογο των υπάρξεων µας η ζωή φαίνεται αδειανή, ερηµωµένη, αδικαιολόγητη. Ζούµε και πλησιάζουµε

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 3.2. Ανάπτυξη Κοινωνικών Δεξιοτήτων και Σχέσεων ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου ΧΡΟΝΟΣ: 1 διδακτική περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορεί να επιτευχθεί η αυτονομία του φοιτητή; http://www.lib.auth.gr/ Βιβλία Summon αναζήτηση Π.χ. class management physical education

Πως μπορεί να επιτευχθεί η αυτονομία του φοιτητή; http://www.lib.auth.gr/ Βιβλία Summon αναζήτηση Π.χ. class management physical education Πως μπορεί να επιτευχθεί η αυτονομία του φοιτητή; http://www.lib.auth.gr/ Βιβλία Summon αναζήτηση Π.χ. class management physical education Άρθρα σε περιοδικά Στην αρχική σελίδα της βιβλιοθήκης αριστερά

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Δρ. Χρήστος Παναγιωτόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδικής και Εφηβικής Ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Αθλητικής Ψυχολογίας Σχολή Προπονητών Γυμναστικής

Ερωτήσεις Αθλητικής Ψυχολογίας Σχολή Προπονητών Γυμναστικής Ερωτήσεις Αθλητικής Ψυχολογίας Σχολή Προπονητών Γυμναστικής 1. Το ερευνητικό αντικείμενο της αθλητικής ψυχολογίας έχει (α) ψυχοφυσιολογική κατεύθυνση (β) γνωστικο-συμπεριφορική κατεύθυνση (γ) κοινωνικο-ψυχολογική

Διαβάστε περισσότερα

Ηέκδοση, για πρώτη φορά στα ελληνικά, του έργου του

Ηέκδοση, για πρώτη φορά στα ελληνικά, του έργου του Περί του πολίτη Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Συγγραφέας : Hobbes Thomas Μεταφραστής : Βαβούρας Ηλίας ISBN: 9789604632732 Τιμή: 15,98 Σελίδες: 416 Διαστάσεις:

Διαβάστε περισσότερα

Dharma Dhrishti Spring 2009

Dharma Dhrishti Spring 2009 Ο Βουδισμός στη Δύση από τον Τζίγκαρ Κόντρουλ Ρίνποτσε Οι σκέψεις μου για τον βουδισμό στη Δύση έχουν αλλάξει με το πέρασμα των χρόνων. Αυτή την περίοδο νοιώθω πολύ θετικά και αισιόδοξα. Όχι ότι στο παρελθόν

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Διδακτικής του Μαθήµατος των Θρησκευτικών. Γ Οµάδα

Άσκηση Διδακτικής του Μαθήµατος των Θρησκευτικών. Γ Οµάδα Άσκηση Διδακτικής του Μαθήµατος των Θρησκευτικών Γ Οµάδα Διδάσκων: Αθ. Στογιαννίδης Λέκτορας 11ο Μάθηµα Διερεύνηση Προϋποθέσεων Διδασκαλίας - Α : Η θεωρία του Jean Piaget για τη νοητική ανάπτυξη του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Ένα ερωτηματολόγιο που θα σας βοηθήσει να γνωρίσετε καλύτερα τον αγωνιστικό σας εαυτό!

Ένα ερωτηματολόγιο που θα σας βοηθήσει να γνωρίσετε καλύτερα τον αγωνιστικό σας εαυτό! Επιμέλεια-μετάφραση: Αλέξανδρος Νικολόπουλος, Ph.D. Ένα ερωτηματολόγιο που θα σας βοηθήσει να γνωρίσετε καλύτερα τον αγωνιστικό σας εαυτό! Πόσο ψυχολογικά προετοιμασμένος μπορεί να είστε πριν από έναν

Διαβάστε περισσότερα

Προετοιμασία & εργασία των μαθητών στο σπίτι

Προετοιμασία & εργασία των μαθητών στο σπίτι Προετοιμασία & εργασία των μαθητών στο σπίτι Στέλιος Κ. Κρασσάς Σχολικός Σύμβουλος 32 ης Π. Δημ. Εκπ. Αττικής 1 Στο σημερινό σχολείο γίνεται όλη η δουλειά στην τάξη; δεν υπάρχει εργασία για το σπίτι; πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΣΤΑ ΑΘΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΙΟΝΟΔΡΟΜΙΑΣ

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΣΤΑ ΑΘΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΙΟΝΟΔΡΟΜΙΑΣ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΣΤΑ ΑΘΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΙΟΝΟΔΡΟΜΙΑΣ Μούλελης Ηλίας Καθηγητής Φ.Α. Δευτεροβάθμιας εκπσης Κάτοχος Μεταπτυχιακού Διπλώματος Προπονητικής Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Προπονητής Χιονοδρομίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μα τι είναι ποια αυτή. Επιχειρηµατικότητα; Η έννοια της Επιχειρηµατικότητας - Εισαγωγή. Επιχειρηµ ατικότητα & Περιβάλλον

Μα τι είναι ποια αυτή. Επιχειρηµατικότητα; Η έννοια της Επιχειρηµατικότητας - Εισαγωγή. Επιχειρηµ ατικότητα & Περιβάλλον Μα τι είναι ποια αυτή η Επιχειρηµατικότητα; Η έννοια της Επιχειρηµατικότητας - Εισαγωγή Η έννοια της επιχειρηµατικότητας είναι πολυδιάστατη και µπορεί να εµφανίζεται σε διάφορα πλαίσια (οικονοµικά ή µη)

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα αναλυτικών. προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Θέµατα της παρουσίασης. Μοντέλα ΑΠΦΑ. Μοντέλο της ανάπτυξης των σπορ

Μοντέλα αναλυτικών. προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Θέµατα της παρουσίασης. Μοντέλα ΑΠΦΑ. Μοντέλο της ανάπτυξης των σπορ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Μοντέλα αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής Θέµατα της παρουσίασης Τα βασικότερα µοντέλα φυσικής αγωγής. Τα χαρακτηριστικά του

Διαβάστε περισσότερα

Kιβώτιο ταχυτήτων διπλού συμπλέκτη Porsche Doppelkupplung. Η ιστορία επιτυχίας του PDK: ένα bestseller σε μόλις πέντε χρόνια

Kιβώτιο ταχυτήτων διπλού συμπλέκτη Porsche Doppelkupplung. Η ιστορία επιτυχίας του PDK: ένα bestseller σε μόλις πέντε χρόνια Kιβώτιο ταχυτήτων διπλού συμπλέκτη Porsche Doppelkupplung Η ιστορία επιτυχίας του PDK: ένα bestseller σε μόλις πέντε χρόνια Στουτγάρδη. Στη δεκαετία του '80 η Porsche ανέπτυξε μια παγκόσμια τεχνολογική

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ποιες είναι οι ψυχολογικές Ο όρος «Εξάσκηση Ψυχολογικών Δεξιοτήτων» χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

VIII. Η άσκηση στον αρχαίο ιαπωνικό πολιτισµό

VIII. Η άσκηση στον αρχαίο ιαπωνικό πολιτισµό 50 Otto Friedrich Bollnow, ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ * VIII. Η άσκηση στον αρχαίο ιαπωνικό πολιτισµό 1. Η υψηλή αξιολόγηση της άσκησης [π. 79-93] Στο σηµείο αυτό µού φαίνεται αναγκαία µια µατιά στην αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

Μάλλον αγαπάς το ποδόσφαιρο, νομίζεις ότι είναι η ζωή σου και ότι σε ολοκληρώνει συναισθηματικά και σωματικά σαν άνθρωπο.

Μάλλον αγαπάς το ποδόσφαιρο, νομίζεις ότι είναι η ζωή σου και ότι σε ολοκληρώνει συναισθηματικά και σωματικά σαν άνθρωπο. Του George Kakourides* Μπορεί να ονειρεύεσαι ότι κάποτε θα παίζεις σε ένα γήπεδο γεμάτο με φιλάθλους, ένταση και γκολ. Μπορεί να ονειρεύεσαι ολόκληρο γήπεδο να φωνάζει ρυθμικά το όνομα σου. Θέλεις να γίνεις

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµα Α1 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον καθένα: Α

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ 1. Να γράψετε ένα κείµενο, όπου θα αναφέρετε τα στοιχεία που συναγάγουµε για τη δοµή και τη λειτουργία της αθηναϊκής πολιτείας από τον «Ὑπὲρ Μαντιθέου» λόγο.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις τεχνικές παρουσιάσεων

Εισαγωγή στις τεχνικές παρουσιάσεων Εισαγωγή στις τεχνικές παρουσιάσεων Νίκος Μαµάσης Τοµέας Υδατικών Πόρων Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Αθήνα 2003 ΙΑΡΘΡΩΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΒΑΣΙΚΗ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΜΟΡΦΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ( ΟΜΗ, ΙΑΦΑΝΕΙΕΣ) ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΣΥΝΙΣΤΩΣΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ Γ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ από τη δασκάλα Στέλλα Σάββα Παττίδου

ΤΑΞΗ Γ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ από τη δασκάλα Στέλλα Σάββα Παττίδου ΤΑΞΗ Γ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ από τη δασκάλα Στέλλα Σάββα Παττίδου ΚΕΙΜΕΝΙΚΟ ΕΙΔΟΣ:ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Θέμα: Περιγραφή προσώπου Τίτλος: «ο παππούς μου» Α. ΠΡΟΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ 1. Φάση Αυθεντικοποίησης (3Χ40 λεπτά) Προβληματισμός

Διαβάστε περισσότερα

σχετικά µε το καθεστώς της δεύτερης ανάθεσης µαθηµάτων στην δευτεροβάθµια

σχετικά µε το καθεστώς της δεύτερης ανάθεσης µαθηµάτων στην δευτεροβάθµια ΠΡΟΕ ΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Τραγάκης): Θα συζητηθεί η µε αριθµό 189/4-9- 2012 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή της ηµοκρατικής Αριστεράς κ. Θωµά Ψύρρα προς τον Υπουργό Παιδείας και Θρησκευµάτων, Πολιτισµού και Αθλητισµού

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18232 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 14-12-2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Άννα Αδάμ Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου Α. Nα αποδώσετε περιληπτικά το κείμενο (80-100 λέξεις). Οι κοινωνικοί

Διαβάστε περισσότερα

Επιθετικότητα. Βία και επιθετικότητα στον αθλητισµό. ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ έννοια. Θεωρίες για την επιθετικότητα. Ψυχολογικές θεωρίες για την

Επιθετικότητα. Βία και επιθετικότητα στον αθλητισµό. ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ έννοια. Θεωρίες για την επιθετικότητα. Ψυχολογικές θεωρίες για την ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης9 Βία και στον αθλητισµό Μάριος Γούδας Επιθετικότητα - έννοια - διαφορά βίας - ς Θεωρίες

Διαβάστε περισσότερα

Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί"

Σόφη Θεοδωρίδου: Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί" Το clickatlife επιλέγει ρήσεις από έντεκα συγγραφείς της παγκόσμιας κλασσικής λογοτεχνίας για να ανοίξει διάλογο με σύγχρονους

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΚΤΙΚΗ (ΑΜΥΝΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΗ) ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

Η ΤΑΚΤΙΚΗ (ΑΜΥΝΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΗ) ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Η ΤΑΚΤΙΚΗ (ΑΜΥΝΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΗ) ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΟΡΙΣΜΟΣ Με

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 17448 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Κατσικογιώργου Ειρήνη Θέματα Α. Στο κείμενο καταγράφονται τα χαρακτηριστικά του δημοσιογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1 Λορέντζος Χαζάπης Γιάννης Ζάραγκας Διοίκηση Λειτουργιών τα τετράδια μιας Οδύσσειας τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών Αθήνα 2012 τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55)

Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

6. ΓΕΝΙΚΑ ΚΑΙ ΕΙ ΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΑΛΑΝΤΟΥΧΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

6. ΓΕΝΙΚΑ ΚΑΙ ΕΙ ΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΑΛΑΝΤΟΥΧΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ 6. ΓΕΝΙΚΑ ΚΑΙ ΕΙ ΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΑΛΑΝΤΟΥΧΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ 6.1. έκα χαρακτηριστικά και συµπεριφορές που µπορεί να εµποδίσουν τη διάγνωση της χαρισµατικότητας ενός παιδιού. Βαριούνται πολύ

Διαβάστε περισσότερα

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) ***

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) *** «...Η γλωσσομάθεια στις μέρες μας είναι απαραίτητη. Τα άτομα με επαρκή γνώση μιας ξένης γλώσσας έχουν τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικότεροι στις σπουδές τους, αφού μπορούν ψάχνοντας σε ξένες βιβλιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΓΡΑΦΗΣ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΓΡΑΦΗΣ Απόστολος Σιόντας ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΓΡΑΦΗΣ Η τονικότητα ΝΤΟ µείζων Πειραµατικό Μουσικό Γυµνάσιο Παλλήνης Παλλήνη 2010 Πρόλογος Καθώς θεωρούµε ότι είναι απαραίτητη η γνώση του περιεχοµένου του µουσικού

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέµα Α1 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για το διάλογο ανάπτυξης των εργαζοµένων Εισαγωγή Στόχος: Το κλίµα του διαλόγου

Οδηγίες για το διάλογο ανάπτυξης των εργαζοµένων Εισαγωγή Στόχος: Το κλίµα του διαλόγου Οδηγίες για το διάλογο ανάπτυξης των εργαζοµένων Εισαγωγή Ο διάλογος ανάπτυξης των εργαζοµένων είναι µέρος της επιλεγµένης µεθοδολογίας για την υλοποίηση της πλήρους χαρτογράφησης της συσσωρευµένης γνώσης

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΑΝ ΕΣΣΕ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΕΡΓΑ ΤΟΥ

ΕΡΜΑΝ ΕΣΣΕ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΕΡΜΑΝ ΕΣΣΕ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΑΠΟ ΤΟ «ΣΙΝΤΑΡΤΑ» Όταν κάποιος ζητάει, είπε ο Σιντάρτα, συμβαίνει συχνά να μη βλέπουν τα μάτια του παρά μόνο το πράγμα που ζητάει, συμβαίνει να μην είναι ικανός να βρει

Διαβάστε περισσότερα

Η ομάδα χορού στην οποία συμμετέχω αποτελείται από δέκα άτομα. Τα άτομα είναι τα μικρότερα σωματίδια από τα οποία αποτελείται κάθε χημικό στοιχείο.

Η ομάδα χορού στην οποία συμμετέχω αποτελείται από δέκα άτομα. Τα άτομα είναι τα μικρότερα σωματίδια από τα οποία αποτελείται κάθε χημικό στοιχείο. ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 1. Να καταγράψετε τις δευτερεύουσες ονοματικές προτάσεις που υπάρχουν στις εικόνες 5 και 6, να τις αναγνωρίσετε και να βρείτε το συντακτικό τους ρόλο. να λέω: δευτερεύουσα βουλητική πρόταση,

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Ά κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε θέµα: «Άγχος και Κατάθλιψη στην Εκπαίδευση και στην Εργασία»

Ά κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε θέµα: «Άγχος και Κατάθλιψη στην Εκπαίδευση και στην Εργασία» Περίληψη εισήγησης µε θέµα: Τι είναι άγχος και τι κατάθλιψη. Πώς εµφανίζονται στον εκπαιδευτικό και στον επαγγελµατικό χώρο. Το Άγχος και η Κατάθλιψη αποτελούν ίσως δύο από τις πιο πολυσυζητηµένες έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Η μοναδικότητά σου! Της Jill Douka MBA, ACC Coach, Εισηγήτρια, Συγγραφέας. Η μοναδικότητά σου!

Η μοναδικότητά σου! Της Jill Douka MBA, ACC Coach, Εισηγήτρια, Συγγραφέας. Η μοναδικότητά σου! Η μοναδικότητά σου! Της Jill Douka MBA, ACC Coach, Εισηγήτρια, Συγγραφέας Ε- book Της Jill Douka MBA, ACC Coach, Εισηγήτρια, Συγγραφέας Η μοναδικότητά σου! 2 Συνήθης ή μοναδικός; Είναι ο καθένας μας ξεχωριστός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

EVEREST POWER TALK. Ένα Όραμα! Ένας Στόχος! Η Υψηλότερη Κορυφή!

EVEREST POWER TALK. Ένα Όραμα! Ένας Στόχος! Η Υψηλότερη Κορυφή! EVEREST POWER TALK Ένα Όραμα! Ένας Στόχος! Η Υψηλότερη Κορυφή! Την άνοιξη του 2004 σε συνθήκες πρωτόγνωρης δυσκολίας, η πρώτη Ελληνική ορειβατική αποστολή, ύστερα από δεκαετίες αποτυχηµένων προσπαθειών,

Διαβάστε περισσότερα

http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς

http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς Εκείνοι που κατηγορούν τους ανθρώπους ότι τρέχουν διαρκώς πίσω

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό

Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Α Γυμνασίου Απαντήσεις ερωτήσεων σχολικού βιβλίου σχ. βιβλίο (σελ. 184) Γυμνάσιο: 9.000 μαθήματα με βίντεο-διδασκαλία για όλο το σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο «Φιλολογικό» Φροντιστήριο 2 ο Διαγώνισμα στη Νεοελληνική Γλώσσα Α Λυκείου Επιμέλεια: Μάνθου Άρτεμις [Ο διαδικτυακός διάλογος] Δεν μπορεί, ασφαλώς, να αμφισβητηθεί ότι ο διάλογος αποτελεί απαραίτητο στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία Κατεύθυνσης Ενδεικτικές Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων 2012 ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Ἀριστοτέλους Ἠθικὰ Νικομάχεια (Β3, 1-2/Β6, 1-4) ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

Αρχαία Κατεύθυνσης Ενδεικτικές Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων 2012 ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Ἀριστοτέλους Ἠθικὰ Νικομάχεια (Β3, 1-2/Β6, 1-4) ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Α1. ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Ἀριστοτέλους Ἠθικὰ Νικομάχεια (Β3, 1-2/Β6, 1-4) ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Γιατί η ηθική σχετίζεται με την ευχαρίστηση και τη δυσαρέσκεια, αφού εξαιτίας της ευχαρίστησης κάνουμε τα ευτελή πράγματα,

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επανάληψη

Εισαγωγή στην επανάληψη Εισαγωγή στην επανάληψη Στο κεφάλαιο αυτό ήρθε η ώρα να μελετήσουμε την επανάληψη στον προγραμματισμό λίγο πιο διεξοδικά! Έχετε ήδη χρησιμοποιήσει, χωρίς πολλές επεξηγήσεις, σε προηγούμενα κεφάλαια τις

Διαβάστε περισσότερα

Ενοικιάσεις Σκαφών. Γίνετε για λίγο καπετάνιος. νοικιάζοντας ένα σκάφος ( δεν απαιτείται δίπλωμα ταχυπλόου σκάφους αν η μηχανή είναι μέχρι 30 ίππων)

Ενοικιάσεις Σκαφών. Γίνετε για λίγο καπετάνιος. νοικιάζοντας ένα σκάφος ( δεν απαιτείται δίπλωμα ταχυπλόου σκάφους αν η μηχανή είναι μέχρι 30 ίππων) Ενοικιάσεις Σκαφών Γίνετε για λίγο καπετάνιος νοικιάζοντας ένα σκάφος ( δεν απαιτείται δίπλωμα ταχυπλόου σκάφους αν η μηχανή είναι μέχρι 30 ίππων) και εξερευνήστε τις παραλίες της Αμμουλιανής και των νησιών

Διαβάστε περισσότερα

Μια µατιά στην διαχείριση του χρόνου

Μια µατιά στην διαχείριση του χρόνου ΧΟΡΕΥΟΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟ ΧΡΟΝΟ Μια µατιά στην διαχείριση µ η χ ρ η του χρόνου η ημέρα είναι ατελείωτη, για εκείνον που γνωρίζει πώς να την εκτιμά και να την εκμεταλλεύεται GOETHE H επιτυχία είναι μια διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2 η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Ενότητα 2 η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Ενότητα 2 η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Είδη προφορικού και γραπτού λόγου Η γλωσσική επικοινωνία διακρίνεται σε προφορική και γραπτή. Ο προφορικός λόγος διαφέρει σε πολλά σημεία από το γραπτό, είναι όμως ισάξιοι

Διαβάστε περισσότερα

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Ο τάφος του Βίτγκεντάιν στο Κέιμπριτζ κοσμείται από το ομοίωμα μιας ανεμόσκαλας: «Οι προτάσεις μου αποτελούν διευκρινίσεις, όταν αυτός που με καταλαβαίνει, τελικά τις αναγνωρίσει

Διαβάστε περισσότερα

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν.

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι μόνος είναι απλά ένα όνειρο. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι με άλλους μαζί είναι πραγματικότητα. John Lennon Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως

Διαβάστε περισσότερα

Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164)

Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Αφού µελετήσετε τη διήγηση του Κολοκοτρώνη

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο μεικτής μάθησης του ΚΠΕ Βιστωνίδας: «Δημιουργία παρουσιάσεων με Prezi για την περιβαλλοντική εκπαίδευση»

Σεμινάριο μεικτής μάθησης του ΚΠΕ Βιστωνίδας: «Δημιουργία παρουσιάσεων με Prezi για την περιβαλλοντική εκπαίδευση» Σεμινάριο μεικτής μάθησης του ΚΠΕ Βιστωνίδας: «Δημιουργία παρουσιάσεων με Prezi για την περιβαλλοντική εκπαίδευση» Αποτελέσματα αξιολόγησης των συμμετεχόντων Επιμορφωτές: Άγγελος Κωνσταντινίδης, Χρήστος

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα