Key words: Down syndrome, trisomy 21, inclusive education, clinical profile, educational intervention.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Key words: Down syndrome, trisomy 21, inclusive education, clinical profile, educational intervention."

Transcript

1 Μαθητές με Σύνδρομο Down και Συμπεριληπτική Εκπαίδευση - Κλινικό Προφίλ και Εκπαιδευτικές Παρεμβάσεις Students with Down Syndrome and Inclusive Education - Clinical Profile and Educational Interventions Κωνσταντίνος Καλύβας, Εκπαιδευτικός, M.Εd.στην Ειδική Εκπαίδευση, Konstantinos Kalyvas, Educator, M.Ed.in Special Education, Abstract: The term Down syndrome refers to a genetic chromosomal abnormality, which confers common physical effects as well as deficit cognitive function and psychosocial behavior to individuals of the relevant group. In several countries worldwide, the education policy, facilitates attendance of children with Down syndrome in mainstream schools, using different shapes of integration within the vision of inclusive education, for a school with equal opportunities in learning and in social development, for all children, regardless of special or non-educational needs, without seperated environments, labels and stigmatization. In this direction, this study develops the clinical profile with the most common characteristics of children with Down syndrome and the educational interventions that can facilitate their effective inclusion, completely, in ordinary schools. Key words: Down syndrome, trisomy 21, inclusive education, clinical profile, educational intervention. Περίληψη: Ο όρος «σύνδρομο Down», αναφέρεται σε μια γενετική χρωμοσωμική ανωμαλία, η οποία προσδίδει, κοινές σωματικές επιδράσεις, καθώς και ελλειμματική νοητική λειτουργικότητα και ψυχοκοινωνική συμπεριφορά, στα άτομα της οικείας ομάδας. Σε αρκετές χώρες παγκοσμίως, η εκπαιδευτική πολιτική, διευκολύνει τη φοίτηση των παιδιών με σύνδρομο Down σε γενικά σχολεία, χρησιμοποιώντας διάφορα σχήματα ένταξης στα πλαίσια του οράματος της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης (inclusive education) για ένα σχολείο ίσων ευκαιριών μάθησης και κοινωνικής εξέλιξης όλων των παιδιών, ανεξαρτήτως ειδικών ή μη εκπαιδευτικών αναγκών, χωρίς διαχωριστικά περιβάλλοντα ταμπέλες και στιγματισμούς. Προς αυτή την κατεύθυνση, στην παρούσα μελέτη αναπτύσσεται το κλινικό προφίλ με τα πλέον κοινά χαρακτηριστικά των παιδιών με σύνδρομο Down, καθώς και οι εκπαιδευτικές παρεμβάσεις που μπορεί να διευκολύνουν την αποτελεσματική συμπερίληψή τους, ολικά, στο συνηθισμένο σχολείο. Σελίδα 169 από 211

2 Λέξεις κλειδιά: Σύνδρομο Down, τρισωμία 21, συμπερίληπτική εκπαίδευση, κλινικό προφίλ, εκπαιδευτική παρέμβαση. Εισαγωγή Ο όρος «σύνδρομο Down», αναφέρεται σε μια γενετική χρωμοσωμική ανωμαλία, η οποία προσδίδει, χαρακτηριστικές (κοινές) σωματικές επιδράσεις, καθώς και ελλειμματική νοητική λειτουργικότητα και ψυχοκοινωνική συμπεριφορά, στα άτομα της οικείας ομάδας (Bird & Buckley, 1994 Στασινός, 2013). Η αιτία του συνδρόμου, στο 95% των περιπτώσεων, εντοπίζεται σε ένα επιπλέον (τρίτο) χρωμόσωμα 21, που ευρίσκεται στα κύτταρα των ατόμων αυτών και γι αυτό εναλλακτικά φέρει την ονομασία «τρισωμία 21» (Carey, 1992 Gorlin, Cohen & Levin, 1990 Στασινός, 2013). Το σύνδρομο Down αποτελεί παγκόσμιο φαινόμενο, με συχνότητα εμφάνισης, περίπου 1:800, γεννήσεις ζωντανών μωρών (Capone, 2001 Στασινός, 2013). Η ιδρυματοποίηση και η κοινωνική απομόνωση αποτελούσε για πολλά χρόνια την πρακτική αντιμετώπισης των ατόμων της οικείας ομάδας. Τα τελευταία χρόνια, οι προκαταλήψεις και τα στερεότυπα, γύρω από την αντιμετώπιση των παιδιών με σύνδρομο Down αλλάζουν και παρατηρείται σταδιακή μετατόπιση προς την εκπαιδευτική παρέμβαση και την κοινωνική τους ένταξη (Στασινός, 2013). Στις μέρες μας, σε αρκετές χώρες παγκοσμίως, όπως στην Ελλάδα και στην Κύπρο, η εκπαιδευτική πολιτική διευκολύνει τη φοίτηση των παιδιών αυτών σε συνηθισμένα σχολεία, χρησιμοποιώντας διάφορα σχήματα (συνήθως μερικής) ένταξης (Αγγελίδης, 2011 Ζώνιου-Σιδερή, 1997). Αυτή η εξέλιξη αποτελεί σημαντικό βήμα για το όραμα της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης (inclusive education) για ένα σχολείο ίσων ευκαιριών μάθησης και κοινωνικής εξέλιξης όλων των παιδιών, ανεξαρτήτως ειδικών ή μη εκπαιδευτικών αναγκών, χωρίς διαχωριστικά περιβάλλοντα ταμπέλες και στιγματισμούς (Αγγελίδης, 2011 Ferguson, 2008 Στασινός, 2013 UΝΕSCO, 1994 United Nations, 1989). Στόχος της παρούσας μελέτης αποτελεί η συνοπτική ενημέρωση της εκπαιδευτικής κοινότητας, τόσο από παιδαγωγική όσο και οργανωτική σκοπιά, για τη διευκόλυνση συμπερίληψης των παιδιών με σύνδρομο Down στο γενικό σχολείο της γειτονιάς τους. Για το σκοπό αυτό θα ακολουθήσει το κλινικό προφίλ, με τα πλέον κοινά χαρακτηριστικά των παιδιών με σύνδρομο Down, καθώς και οι εκπαιδευτικές παρεμβάσεις που προτείνονται για την πιο αποτελεσματική συμπερίληψή τους, ολικά, στο συνηθισμένο σχολείο. 1. Κλινικό Προφίλ Το επιπλέον χρωμόσωμα 21 στο κυτταρικό υλικό των παιδιών με σύνδρομο Down τους προσδίδει ορισμένα κοινά φυσιογνωμικά και σωματικά χαρακτηριστικά, τα οποία ωστόσο, δεν απαντούν με τον ίδιο τρόπο σε κάθε περίπτωση (Bird & Buckley, 1994 Chapman, 2006 Στασινός, 2013). Τα πλέον κοινά χαρακτηριστικά που γίνονται αντιληπτά στα άτομα της οικείας ομάδας, είναι το ασυνήθιστα στρογγυλό κεφάλι, η μικρόσωμη κορμοστασιά, η μικρή μύτη, τα κοντά και χοντρά άκρα, η τάση για παχυσαρκία, η μυϊκή ατονία, οι λοξές σχισμές των ματιών και οι πτυχώσεις στο δέρμα (Goldstein & Reynolds, 1999 Στασινός, 2013). Σε Σελίδα 170 από 211

3 πολλές περιπτώσεις συναντώνται οπτικο-ακουστικές και καρδιακές ανεπάρκειες, καθώς και άλλα βιολογικά και ανατομικά προβλήματα (Καβαλιώτης, 2010). Επίσης, η τρισωμία του χρωμοσώματος 21 επηρεάζει συχνά την εγκεφαλική ανατομία και λειτουργικότητα (Bird & Buckley, 1994 Schimmel, Hammerman, Bromiker & Berger, 2006). Έτσι, κατά κανόνα, τα παιδιά με σύνδρομο Down εμφανίζουν νοητική υστέρηση, η οποία κάνει έκδηλη την εμφάνισή της, εφόσον προσδίδει μια ανεπαρκή λειτουργικότητα που είναι ακατάλληλη για τη βιολογική ηλικία των ατόμων της συγκεκριμένης ομάδας (Στασινός, 2013). Η νοητική υστέρηση, γίνεται κυρίως αντιληπτή σε δύο διαστάσεις, αυτή της νόησης και εκείνη της προσαρμοστικής συμπεριφοράς (Πολυχρονοπούλου, 2001 Στασινός, 2013). Έτσι, τα παιδιά με σύνδρομο Down συνήθως παρουσιάζουν ελλειμματικές γνωστικές ικανότητες και δυσκολίες ψυχοκοινωνικής προσαρμογής, διαγράφοντας μια αργή και πιο περιορισμένη εξελικτική πορεία σε σχέση με την κυρίαρχη ομάδα των συνομηλίκων τους (Chapman, Hesketh, & Kistler, 2002 Στασινός, 2013). Ο βαθμός νοητικής υστέρησης στα παιδιά με σύνδρομο Down, όπως προκύπτει από ψυχομετρητές του δείκτη νοημοσύνης (ΔΝ), κυμαίνεται από ήπια (ΔΝ:50-70) και μέτρια (ΔΝ:35-50), έως βαριά (ΔΝ:20-35), με τις πρώτες δύο ομάδες να αποτελούν τις πιο εκπαιδεύσιμες και ασκήσιμες περιπτώσεις ως προς την απόκτηση ακαδημαϊκών και κοινωνικο-προσαρμοστικών δεξιοτήτων (Στασινός, 2013). Τα περισσότερα παιδιά με Σύνδρομο Down αναπτύσσουν με πιο αργό ρυθμό ομιλία, η οποία συχνά εμφανίζεται προβληματική, λόγω και της ανατομίας της στοματικής κοιλότητας (μικρό στοματικό πλαίσιο, μεγάλη γλώσσα κ.α.) (Chapman, 2006 Chapman, et al., 2002). Έτσι, η γλωσσική τους έκφραση, φαίνεται ότι επηρεάζεται περισσότερο σε σύγκριση με τη γλωσσική τους κατανόηση (Bird & Buckley, 1994 Στασινός, 2013). Τα άτομα αυτά συνήθως παρουσιάζουν περιορισμένες ακαδημαϊκές δυνατότητες, ωστόσο, ανάλογα με τη νοητική τους κατάσταση, είναι ικανά να μάθουν να διαβάζουν και να γράφουν, αν δεχθούν την κατάλληλη παρέμβαση (Δαραής, 2002). Μπορούν να εκτελέσουν εργασίες και να συμμετέχουν σε δραστηριότητες που απαιτούν κινητικό χειρισμό, αν και η περιορισμένη νοημοσύνη τους, καθώς και ανατομικά, ή και αισθητηριακά προβλήματα που μπορεί να συνυπάρχουν, δημιουργούν συχνά προβλήματα στο λεπτοκινητικό συντονισμό και στις αδρές κινήσεις (Bird & Buckley, 1994 Στασινός, 2013). Εμφανίζουν συνήθως, μειωμένη συγκέντρωση προσοχής και περιορισμένη βραχύχρονη μνήμη, με πιο ισχυρή την οπτική σε αντίθεση με τη συχνά βραχυπρόθεσμη ακουστική (Bird & Buckley, 1994 Καβαλιώτης, 2010). Ως αποτέλεσμα, δυσκολεύονται στην απομνημόνευση, στην επεξεργασία και στην εμπέδωση πληροφοριών (Εθνικό Συμβούλιο Ερευνών ΗΠΑ, 2012), καθώς και στη γενίκευση και τη μεταβίβαση στην καθημερινότητα όσων μαθαίνουν (Bird & Buckley, 1994). Συνήθως επιδιώκουν την κοινωνική αλληλεπίδραση, είναι φιλικά, χαμογελαστά και εκδηλωτικά στις συναναστροφές τους, ενώ συχνά εμφανίζουν τάσεις μιμητικής συμπεριφοράς (Abramovitch, Stanhope, Pepler, & Corter, 1987). Ωστόσο, μπορεί να συμπεριφέρονται αταίριαστα και να εμφανίζουν προβληματικές συμπεριφορές σε ένα άνυσμα που εκτείνεται από την κοινωνική απομόνωση έως την αντικοινωνική συμπεριφορά (Abramovitch et al., 1987). Συχνά έχουν μειωμένη αυτοπεποίθηση και σπάνια εμπλέκονται σε έργα που θεωρούν δύσκολα, ενώ συνήθως αρέσκονται στη ρουτίνα και στο δομημένο ημερήσιο προγραμματισμό (Καβαλιώτης, 2010). Αναλόγως της σοβαρότητας της Σελίδα 171 από 211

4 κατάστασής τους, χρειάζονται αντίστοιχου βαθμού επιτήρηση και καθοδήγηση, καθώς δυσκολεύονται να αυτοεξυπηρετηθούν και να ανεξαρτητοποιηθούν (Στασινός, 2013). Ο βαθμός που συναντώνται τα παραπάνω χαρακτηριστικά γνωρίσματα στα παιδιά με τρισωμία 21 ποικίλει, καθώς αποτελούν μια ετερογενή ομάδα (Στασινός, 2013). 2. Εκπαιδευτικές Παρεμβάσεις Η ετερογένεια που συναντάται στα παιδιά με σύνδρομο Down, επιβάλλει η κάθε περίπτωση να εξετάζεται ατομικά, ώστε να διερευνείται το φάσμα των δυνατοτήτων και οι ελλείψεις κάθε παιδιού ξεχωριστά (Στασινός, 2013). Με αυτό τον τρόπο γίνεται εφικτή η διαμόρφωση ενός εξατομικευμένου προγράμματος παρέμβασης για την ακαδημαϊκή και κοινωνικοπροσαρμοστική τους εξέλιξη, με ρεαλιστικούς στόχους και προσδοκίες, που θα προκύψει από τη συνεργασία του εκπαιδευτικού με τους γονείς των παιδιών και τη διεπιστημονική ομάδα (φορείς διάγνωσης και υποστήριξης, ειδικούς εκπαιδευτικούς, γιατρούς, ψυχολόγους) (Block, 2000 Καρβούνης, 2007). Έτσι, ο εκπαιδευτικός θα είναι σε θέση να διαφοροποιήσει τη διδασκαλία του, υλοποιώντας το εξατομικευμένο πρόγραμμα, το οποίο θα ενσωματώσει στις καθημερινές σχολικές δραστηριότητες όλης της τάξης (Tomlinson, 2004). Όπως εισηγείται ο Στασινός (2013), η στόχευση των προγραμμάτων παρέμβασης για τις περιπτώσεις παιδιών με σύνδρομο Down, εξαρτάται, από την τάξη που φοιτά το παιδί, τη σοβαρότητα της περίπτωσής του και την αποτελεσματικότητα ενδεχόμενης πρώιμης παρέμβασης που έχει δεχθεί. Η έμφαση της παρέμβασης σε μικρότερες τάξεις και ηλικίες, δίδεται περισσότερο στην ελλιπή κοινωνικο-προσαρμοστική του συμπεριφορά, σε δεξιότητες ετοιμότητας, και στην αυτοεξυπηρέτησή του. Σε μεγαλύτερες τάξεις και αναλόγως της εξελικτικής του πορείας, η έμφαση σταδιακά μετατοπίζεται προς την απόκτηση ακαδημαϊκών δεξιοτήτων και (προ)επαγγελματικών δεξιοτήτων. Σε κάθε περίπτωση, οι επιδιώξεις των στόχων του εξατομικευμένου προγράμματος, θα πρέπει να βρίσκονται υπό συνεχή, συστηματική αξιολόγηση ώστε να αναπροσαρμόζονται στις ανάγκες του παιδιού. 2.1 Διδακτικές Πρακτικές Για την απόκτηση ακαδημαϊκών δεξιοτήτων η έρευνα και η βιβλιογραφία έχει αναδείξει ορισμένες καλές διδακτικές πρακτικές, που βοηθούν συνολικά όλους τους μαθητές και ειδικότερα εκείνους με σύνδρομο Down. Έτσι, προτείνεται η διδασκαλία να είναι αυστηρά δομημένη και να ξεκινά με γνωστοποίηση της στοχοθεσίας της, ώστε το παιδί να μπορεί να την ελέγξει και να την παρακολουθήσει (Καρβούνης, 2007 Σαλβαράς, 2013 Στασινός, 2013). Οι οδηγίες του εκπαιδευτικού πρέπει να είναι απλές και κατανοητές, καθιστώντας σαφές το προσδοκώμενο μαθησιακό αποτέλεσμα και τη συμπεριφορά που πρέπει να επιδειχθεί κατά τη διεξαγωγή του μαθήματος (Καρβούνης, 2007 Παπαδόπουλος, 2008 Πολυχρονοπούλου, 2001 Σαλβαράς, 2013). Ενδείκνυται επίσης, η διδασκαλία των μικρών βημάτων (τεχνική ανάλυσης έργου), με κατάτμηση των εργασιών σε υποέργα, εντός των δυνατοτήτων του μαθητή, που θα στηρίζονται στην προϋπάρχουσα γνώση του (Παπαδόπουλος, 2008 Πολυχρονοπούλου, 2001 Σαλβαράς, 2013 Χρηστάκης, 2006). Η διδασκαλία προτείνεται να είναι πολυαισθητηριακή και να εμπλουτίζεται με εποπτικά μέσα νέων τεχνολογιών Σελίδα 172 από 211

5 (Παπαδόπουλος, 2008 Πολυχρονοπούλου, 2001 Σαλβαράς, 2013 Στασινός, 2013) και κυρίως οπτικού υλικού, για εκμετάλλευση της πιο ισχυρής οπτικής μνήμης του μαθητή με σύνδρομο Down (Δαραής, 2002). Προς εκμετάλλευση της τάσης για μίμηση, των παιδιών με το εν λόγω σύνδρομο, οι στρατηγικές διδασκαλίας παρατήρησης και μίμησης προτύπου, η αμοιβαία εργασία και η γνωστική μαθητεία μπορεί να βοηθήσουν σημαντικά (Σαλβαράς, 2013 Slavin, 2007). Επίσης, βοηθούν η χρήση τεχνικών για ενίσχυση της βραχύχρονης μνήμης (κυρίως της ελλειμματικής ακουστικής), όπως η ανακύκλωση πληροφοριών με λεκτική επανάληψη, η υπογράμμιση, καθώς και η διευκόλυνση επεξεργασίας και αποθήκευσης πληροφοριών στη μακρόχρονη μνήμη (με προοργανωτή γνώσεων, με χαρτογράφηση εννοιών, με μνημονικές τεχνικές κ.α.) (Σαλβαράς, 2013). Επίσης, η σύνδεση της σχολικής γνώσης με την πραγματική ζωή, η βιωματική και διαθεματική προσέγγιση της γνώσης, η διδασκαλία σε άτυπα περιβάλλοντα μάθησης (εκπαιδευτικές επισκέψεις, βόλτα στην αγορά, χρήση μέσων μαζικής μεταφοράς, επίσκεψη σε επαγγελματικούς χώρους κ.α.), συμβάλλουν στην αύξηση της συμμετοχής, τη γενίκευση και τη μεταβίβαση της γνώσης στο καθημερινό συγκείμενο (Αγγελίδης, 2011 Θεοφιλίδης, 1997). Σε μεγαλύτερες (σχολικές) ηλικίες θα μπορούσαν να διευκολύνονται δραστηριότητες προς την επαγγελματική κατάρτιση του παιδιού, που θα βοηθούσαν στη μετέπειτα επιλογή εργασίας και επαγγελματικής αποκατάστασης (Στασινός, 2013). 2.2 Οργάνωση και διαχείριση της σχολικής τάξης Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στην οργάνωση και διαχείριση της τάξης που θα φιλοξενηθεί ο μαθητής με σύνδρομο Down. Ο μαθητής πρέπει να τοποθετηθεί κοντά στον εκπαιδευτικό, μακριά από εξωτερικούς περισπασμούς, ώστε να διευκολύνεται η αλληλεπίδρασή του με τον εκπαιδευτικό και να ενισχύεται η συγκέντρωση της προσοχής του (Καρβούνης, 2007 Σαλβαράς, 2013 Στασινός, 2013). Σε περιπτώσεις οπτικής ανεπάρκειας, θα πρέπει να διευκολύνεται με μεγαλύτερα γράμματα, συσκευές μεγέθυνσης κ.α. Ομοίως, σε περιπτώσεις ακουστικής ανεπάρκειας θα πρέπει ο εκπαιδευτικός να μιλά, αργά, δυνατά, και καθαρά, εξασφαλίζοντας βλεμματική επαφή. Θα πρέπει να επιδιώκεται η ομαδοσυνεργατική διδασκαλία, καθώς αυτή η προσέγγιση αυξάνει τη συμμετοχή και την επίδοση, διευκολύνει την κοινωνικοποίηση και βελτιώνει τη στάση των μαθητών απέναντι στη διαφορετικότητα (Cohen, 1994 Κανάκης, 2001 Καρυώτης, 2009 Ματσαγγούρας, 2008 Panitz, 1999). Ταυτόχρονα, η διαχείριση της σχολικής τάξης θα πρέπει να προσεχθεί, ώστε να αναπτυχθεί ένα καλό παιδαγωγικό κλίμα με βέλτιστες διαπροσωπικές σχέσεις μεταξύ όλων των συμμετεχόντων στην τάξη (Σαλβαράς, 2013 Σαμπάνη, 2008). Θα πρέπει να θεσπιστούν κανόνες συμπεριφοράς, να αγνοείται -σε λογικά πλαίσια- η τυχόν ανεπιθύμητη συμπεριφορά και να επιβραβεύεται η επιθυμητή (Σαλβαράς, 2013). Σημαντική είναι και η παρέμβαση που θα αποβλέπει στην εκμάθηση και διαχείριση της κοινωνικής συναναστροφής, της αναγνώρισης των συναισθημάτων και των προθέσεων των άλλων. Παρεμβάσεις όπως η εναλλαγή ρόλων (Τσάκαλης, 2008), η επιλογή βοηθού συμμαθητή με επιθυμητή συμπεριφορά για μίμηση, καθώς και η ίδια η στάση των εκπαιδευτικών (παροχή προτύπων), μπορεί να συμβάλουν προς αυτή τη κατεύθυνση (Σαλβαράς, 2013). Σελίδα 173 από 211

6 2.3 Ψυχολογική και κοινωνική στήριξη Αναγκαία είναι η ψυχολογική στήριξη του μαθητή με σύνδρομο Down με ενισχυτές όπως η επιβράβευση, η παρότρυνση, η παροχή κινήτρων και η συνεχής ανατροφοδότηση της προόδου του προς ενίσχυση της αυτοπεποίθησης και της αυτοεικόνας του (Καρβούνης, 2007 Χρηστάκης, 2006). Ο επιπλέον χρόνος για απαντήσεις, η υπομονή, η κατανόηση και η ενθάρρυνση όταν μιλά, τόσο από τον εκπαιδευτικό, όσο και από τους συμμαθητές του, μπορεί να τονώσουν τη ψυχολογία του και να αυξήσουν τη συμμετοχή και την κοινωνικοποίησή του. Επίσης, οι εργασίες διαβαθμισμένης δυσκολίας, ώστε ο μαθητής να έχει έργο εντός των δυνατοτήτων του, καθώς και οι βιωματικές ερωτήσεις ανοιχτού τύπου, που οποιαδήποτε απάντηση θεωρείται σωστή, στηρίζουν τη ψυχολογία του και του παρέχουν κίνητρα για την εμπλοκή του στην εκπαιδευτική διαδικασία (Αγγελίδης, 2011 Σαλβαράς, 2013). Για τη ψυχοκοινωνική στήριξη του μαθητή με σύνδρομο Down, το σχολείο θα πρέπει να επιδιώκει τη συμμετοχή του σε όλες τις δραστηριότητές του (εορτές, εκδρομές, διαλείμματα κ.τ.λ.) (Αγγελίδης, 2011). Ειδικότερα στα διαλείμματα, θα πρέπει να εξασφαλίζεται η μεγαλύτερη (διακριτική) επίβλεψη του παιδιού και οι ευκαιρίες κοινωνικοποίησης, με παροχή υποστήριξης όταν χρειάζεται. Ο αλληλέγγυος από μεγαλύτερες τάξεις μαθητής ή ικανός συνομήλικος και το δομημένο παιχνίδι στα διαλείμματα, θα μπορούσαν να συμβάλλουν προς αυτή τη κατεύθυνση. Για την ολόπλευρη στήριξη του μαθητή η σχολική μονάδα θα πρέπει να ενεργήσει, ώστε να εξασφαλιστούν υλικοτεχνικές υποδομές και βοηθητικό προσωπικό (ειδικός εκπαιδευτικός, συνοδός, ψυχολόγος, νοσοκόμα κ.α.). Η συνδιδασκαλία για παράδειγμα, εκπαιδευτικού και ειδικού παιδαγωγού εντός της γενικής τάξης, μπορεί να προσφέρει πολύ περισσότερα σε όλους τους μαθητές και ειδικότερα στο μαθητή με σύνδρομο Down, σε σχέση με τη συνήθη πρακτική της διδασκαλίας για κάποιες ώρες σε διαχωριστικό περιβάλλον (π.χ. τάξη ένταξης) (Αγγελίδης, 2011). 2.4 Συνεργασία με τους γονείς Για την αποτελεσματικότητα της προσπάθειας του σχολείου και των εκπαιδευτικών σημαντική είναι όπως προαναφέρθηκε, η συνεργασία με τους γονείς του παιδιού. Έρευνες δείχνουν ότι οι μαθητές έχουν περισσότερες επιτυχίες, όταν οι γονείς συνεργάζονται με τους εκπαιδευτικούς (Olmsted, 1991 Martin, Ranson & Tall, 1997). Απαραίτητη συνεπώς, κρίνεται η συχνή δια ζώσης επικοινωνία των γονιών με το σχολείο και τον εκπαιδευτικό της τάξης, καθώς και η ημερήσια, αμφίπλευρη στήριξη και ενημέρωση, για την καθοδήγηση της μελέτης, τις δυσκολίες, τη συμπεριφορά, την πρόοδο αλλά και την κατάσταση της υγείας του παιδιού (Lloyd, 1983). Θα μπορούσε για παράδειγμα, να θεσπιστεί έγγραφη καθημερινή ενημέρωση και από τις δύο πλευρές, που θα αρχειοθετείται και θα συνυπολογίζεται κατά τη διαμορφωτική αξιολόγηση του προγράμματος παρέμβασης. Σελίδα 174 από 211

7 Συμπεράσματα Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Περιοδικό κύκλος» Σύμφωνα με όσα προηγήθηκαν, γίνεται αντιληπτό ότι οι εκπαιδευτικές παρεμβάσεις ενδείκνυται να είναι πολυδιάστατες και να εκτείνονται από τη διαφοροποίηση της διδασκαλίας και τη σύσταση εξατομικευμένου προγράμματος παρέμβασης, έως τη σχολική κουλτούρα και τη στάση όλων των εμπλεκομένων στη σχολική ζωή (εκπαιδευτικών, μαθητών, γονιών κ.α.). Με βάση το ατομικό προφίλ του παιδιού με σύνδρομο Down αναπτύσσονται και οι κατάλληλες παρεμβάσεις, ώστε στα πλαίσια της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης, να διευκολυνθεί η παραμονή του στο συνηθισμένο σχολείο. Υπέρ της συμπερίληψης παιδιών με σύνδρομο Down στο σχολείο της γειτονιάς τους, συνηγορούν και ερευνητικά δεδομένα, που υποστηρίζουν ότι εξελίσσονται περισσότερο, σε γνωστικό και ψυχοκοινωνικό επίπεδο, σε σχέση με άλλες προσεγγίσεις (Buckley & Bird,1998 Siggins, 2001). Επομένως, η συμπερίληψη των παιδιών με σύνδρομο Down στο συνηθισμένο σχολείο της γειτονιάς τους, εφόσον δημιουργηθούν οι κατάλληλες προϋποθέσεις και διαμορφωθούν οι κατάλληλες παρεμβάσεις, μπορεί να προσφέρει πολλά στην εξελικτική τους πορεία. Ταυτόχρονα, με αυτή την προσέγγιση δημιουργούνται στέρεες βάσεις για μια πιο συμπεριληπτική κοινωνία, που θα εντάσσει ολικά και ισότιμα στους κόλπους της όλα τα άτομα με σύνδρομο Down, εφόσον οι αυριανοί πολίτες της θα έχουν μάθει να συνυπάρχουν ισότιμα από τα πρώιμα χρόνια της νιότης τους (Thomas, 1997). Βιβλιογραφικές Αναφορές Abramovitch, R., Stanhope, L., Pepler, D. & Corter, C. (1987).The Influence of Down s Syndrome on Sibling Interaction. Journal Of Child Psychology and Psychiatry, 20 (6), Bird, G. & Buckley, S. (1994). Meeting the educational needs of children with Down syndrome: A resource pack teachers. Portsmouth, U.K: The Sarah Duffen Centre, University of Portsmouth. Block, M (2000). A teacher s guide to including students with disabilities in regular physical education. Baltimore: Brookes. Buckley, S. & Bird, G. (1998). Including children with Down Syndrome (Part 2). Down syndrome News and Update, 1 (2), Capone, G.T. (2001). Down Syndrome: Advances in molecular biology and the neurosciences, Developmental and Behavioral Pediatrics, 22, Carey, J.C. (1992). Health supervision and anticipatory guidance for children with genetic neutrofibromatosis I. In The Pediatric Clinics of North America. Medical Genetics, 1, Chapman, R. S. (2006) Language learning in Down Syndrome: The speech and Language profile compared to adolescents with cognitive impairment of unknown origin. Down Syndrome: Research and Practice, 10, (2), Chapman, R. S., Hesketh, L. J. & Kistler, D.J. (2002). Predicting Longitudinal Change in Language Production and Comprehension in Individuals with Down Syndrome: Σελίδα 175 από 211

8 Hierarchical Linear Modeling. Journal of Speech, Language and Hearing Research, 45, (5), Cohen, E. (1994). Restructuring the Classroom: Conditions for Productive Small Groups. Review of Educational Research, 64 (1), Ferguson, D.L. (2008). International trends in inclusive education: the continuing challenge to teach each other and everyone, European journal of Special Needs Education, 23 (2), Ζώνιου-Σιδέρη, Α. (1997). Εκπαιδευτική πολιτική και ένταξη των ανάπηρων παιδιών στη βασική εκπαίδευση. Προβληματισμοί Προϋποθέσεις Προοπτικές. Στο Ε. Τάφα (επιμ.). Συνεκπαίδευση παιδιών με και χωρίς προβλήματα μάθησης και συμπεριφοράς (σσ ). Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Goldstein, S. & Reynolds, C. R. (1999). Handbook of neurodevelopmental and genetic disorders in children, The Guilford Press, 1: June 2. Gorlin, R.J., Cohen, M.M., & Levin,L.S. (1990). Syndromes of the Head and Neck, Third Εdition. New York: Oxford University Press. Θεοφιλίδης, Χ. (1997). Διαθεματική Προσέγγιση της Διδασκαλίας, 2η Έκδοση. Αθήνα: Γρηγόρη. Lloyd, J. (1986). Jacob s Ladder: A parent s view of Portage. London: Costello. Martin, J., Ranson, S., & Tall, G. (1997). Parents as partners in assuring the quality of schools. Scottish Education Review, 29 (1), Ματσαγγούρας, Η. (2008). Ομαδοσυνεργατική Διδασκαλία και μάθηση. Αθήνα: Γρηγόρη. Olmsted, P. (1991). Parent involvement in elementary education. Findings and suggestions from the Follow Through program. The Elementary School Jourmal, 91 (3), Panitz, T. (1999). The motivational benefits of cooperative learning. New directions for teaching and learning, 78, Schimmel, M.S., Hammerman, C., Bromiker, R. & Berger, I. (2006). Third ventricle enlargement among newborn infants with trisomy 21, Pediatrics, 117 (5), Siggins, L. (2001). Τα παιδιά με σύνδρομο Down έχουν καλύτερη απόδοση στο γενικό σχολείο. (Ε. Γράψια, Mετάφρ.), Θέματα ειδικής αγωγής, 14, Slavin, E.R. (2007). Εκπαιδευτική Ψυχολογία. Θεωρία και πράξη. (Ε. Εκκεκάκη, Μετάφρ.). Αθήνα: Μεταίχμιο. Thomas, G. (1997). Inclusive schools for an inclusive society. British Journal of Special Εducation, 24 (3), Tomlinson, C.A. (2004). Διαφοροποίηση της εργασίας στην αίθουσα διδασκαλίας. Αθήνα: Γρηγόρη. UNESCO. (1994). The Salamanca Statement and Framework on Special Needs Education. Paris: UNESCO. United Nations. (1989). Convention on the rights of the child. New York: UN. Αγγελίδης, Π. (Επιμ.) (2011). Παιδαγωγικές της Συμπερίληψης. Αθήνα: Διάδραση. Σελίδα 176 από 211

9 Δαραής, Κ. (2002). Ανάγνωση, Γραφή και άτομα με σύνδρομο Down. Θεσ/νίκη: University Studio Press. Εθνικό Συμβούλιο Ερευνών ΗΠΑ, (2012). Πώς μαθαίνει ο άνθρωπος. Αθήνα: Κέδρος. Καβαλιώτης Α. (2010). Το σύνδρομο Down στην κοινωνία και την εκπαιδευτική κοινότητα - ανιχνεύσεις και μέθοδοι διαχείρισης. Αλεξανδρούπολη: Πέλτη. Κανάκης, Ι. (2001). Η οργάνωση της διδασκαλίας-μάθησης με ομάδες εργασίας. Θεωρητική θεμελίωση και πρακτική εφαρμογή. Αθήνα: Γρηγόρη. Καρβούνης, Π.Μ. (2007). Μαθησιακή και ψυχοκοινωνική υποστήριξη παιδιών με μαθησιακές δυσκολίες στη σχολική τάξη. Στο βιβλίο Ε. Μακρή-Μπότσαρη (Επιμ.). Θέματα Διαχείρισης Προβλημάτων Σχολικής Τάξης (Τόμος Α ) (σσ ). Αθήνα: ΥΠ.Ε.Π.Θ. Καρυώτης, Θ. (2009). Η διδασκαλία με ομάδες εργασίας. Επιστημονικό Βήμα, 10, Παπαδόπουλος, Θ. (2008). Δυσκολίες μάθησης και διδακτική διαφοροποίηση στο γενικό σχολείο. Στο βιβλίο Ε. Τζελέπη-Γιαννάτου (Επιμ.). Θέματα Διαχείρισης Προβλημάτων Σχολικής Τάξης (Τόμος Β ) (σσ ). Αθήνα: ΥΠ.Ε.Π.Θ. Πολυχρονοπούλου, Σ. (2001). Παιδιά και έφηβοι με ειδικές ανάγκες και δυνατότητες, (Τόμος Α & Β ), 4η εκδ. Αθήνα: Ιδιωτική Έκδοση. Σαλβαράς Ι. (2013). Διδασκαλία Παιδιών με Ειδικές Ανάγκες στο Συνηθισμένο Σχολείο. Αθήνα: Γρηγόρη. Σαμπάνη, Σ. (2008). Το ψυχολογικό κλίμα της τάξης. Στο βιβλίο Ε. Τζελέπη-Γιαννάτου (Επιμ.). Θέματα Διαχείρισης Προβλημάτων Σχολικής Τάξης (Τόμος Β ) (σσ ). Αθήνα: ΥΠ.Ε.Π.Θ. Στασινός, Δ. (2013). Η Ειδική Εκπαίδευση Για μια Συμπεριληπτική ή Ολική Εκπαίδευση στο Νέο-Ψηφιακό Σχολείο με Ψηφιακούς Πρωταθλητές. Αθήνα: Παπαζήση. Τσάκαλης, Π. (2008). Σχολική Άρνηση-Φο/Βία-Επιθετικότητα: Δύο Πλευρές του Ίδιου Προβλήματος. Στο βιβλίο Ε. Τζελέπη-Γιαννάτου (Επιμ.). Θέματα Διαχείρισης Προβλημάτων Σχολικής Τάξης (Τόμος Β ) (σσ ). Αθήνα: ΥΠ.Ε.Π.Θ. Χρηστάκης, Κ. (2006). Η εκπαίδευση των παιδιών με δυσκολίες: Εισαγωγή στην ειδική αγωγή, (Τόμος Α ). Αθήνα: Ατραπός. Σελίδα 177 από 211

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι του µαθήµατος Βασικοί στόχοι του µαθήµατος είναι ο φοιτητής:

Στόχοι του µαθήµατος Βασικοί στόχοι του µαθήµατος είναι ο φοιτητής: Κωδικός Μαθήµατος Τίτλος Μαθήµατος Πιστωτικές Μονάδες ECTS EDUC-627DL Αισθητηριακές ιαταραχές: 9 Κώφωση-απώλεια ακοής, τύφλωση-απώλεια όρασης Τµήµα Εξάµηνο Προαπαιτούµενα Παιδαγωγικών Σπουδών Μορφές Ειδικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΛΥΔΙΑ ΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΡΑΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΠΑΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΛΥΔΙΑ ΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΡΑΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΠΑΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΛΥΔΙΑ ΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΡΑΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΠΑΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ Ιστορική αναδρομή Ο πρώτος που αναγνώρισε αυτό το σύνδρομο ήταν ο John Langdon Down, το 1866. Μέχρι τα μέσα του 20 ου αιώνα, η αιτία που

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΕΡΟΣ 1.ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ

Α ΜΕΡΟΣ 1.ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Οι αντιλήψεις - θέσεις των εκπαιδευτικών για την ειδική εκπαίδευση όπως αυτή προσφέρεται σήμερα στα συνηθισμένα σχολεία : πραγματικότητα, δυνατότητες, εμπόδια και προοπτικές ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Βασικός σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου)

Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου) Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου) Ομιλία-συζήτηση με βασικό άξονα προσέγγισης το Φάσμα του Αυτισμού και με αφορμή το βιβλίο της Εύας Βακιρτζή «Το Αυγό» στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ. Τόμος Β ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ. Τόμος Β ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Τόμος Β ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Σύνοψη Το τετράτομο έργο "Εισαγωγή στην ειδική παιδαγωγική" αποτελεί συμβολή στην προσπάθεια προσέγγισης

Διαβάστε περισσότερα

Νοητική υστέρηση. είναι η κατάσταση που χαρακτηρίζεται από. σημαντικά υποβαθμισμένη νοητική λειτουργία (κάτω από το μέσο όρο), που εμφανίζεται κατά

Νοητική υστέρηση. είναι η κατάσταση που χαρακτηρίζεται από. σημαντικά υποβαθμισμένη νοητική λειτουργία (κάτω από το μέσο όρο), που εμφανίζεται κατά ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Β έτος Σοφία Μπάτσιου Μάρτιος 2012 Να κατανοήσετε το πρόβλημα της νοητικής υστέρησης, τα χαρακτηριστικά των μαθητών με νοητική

Διαβάστε περισσότερα

Εξατομικευμένα Εκπαιδευτικά Προγράμματα Στήριξης μαθητών/τριών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ή και αναπηρία (προτάσεις και παραδείγματα)

Εξατομικευμένα Εκπαιδευτικά Προγράμματα Στήριξης μαθητών/τριών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ή και αναπηρία (προτάσεις και παραδείγματα) Εξατομικευμένα Εκπαιδευτικά Προγράμματα Στήριξης μαθητών/τριών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ή και αναπηρία (προτάσεις και παραδείγματα) Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ 10 ης Εκπαιδευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Παιδαγωγικής Ηγεσίας: Από την αρχή μέχρι το τέλος της σχολικής χρονιάς, μια καθημερινή προτεραιότητα

Άσκηση Παιδαγωγικής Ηγεσίας: Από την αρχή μέχρι το τέλος της σχολικής χρονιάς, μια καθημερινή προτεραιότητα 1 Άσκηση Παιδαγωγικής Ηγεσίας: Από την αρχή μέχρι το τέλος της σχολικής χρονιάς, μια καθημερινή προτεραιότητα Δρ. Γεωργία Πασιαρδή (Διευθύντρια) Α' Δημοτικό Σχολείο Γερίου ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΚΤΥΟΥ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΟΙΚΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΙΑ ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΥ Α.Μ Πτυχιακή εργασία ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2011

ΑΛΕΞΙΑ ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΥ Α.Μ Πτυχιακή εργασία ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2011 ΑΛΕΞΙΑ ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΥ Α.Μ.10159 Πτυχιακή εργασία ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2011 Σύνδρομο Down ή αλλιώς Τρισωμία 21 ή Τρισωμία G είναι η περιγραφή μια ανωμαλίας, που περικλείει ένα σύνολο χαρακτηριστικών,

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ

ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ Γιάννης Ιωάννου Β.Δ. MSc, MA 1 Θεωρητικό Υπόβαθρο Φιλοσοφία & Γνωστική Ψυχολογία Το Μεταμοντέρνο κίνημα Αποδοχή της διαφορετικότητας Αντίσταση στις συγκεντρωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ

ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΗ ΚΑΙ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΗ ΜΝΗΜΗ ΧΑΜΗΛΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Παρατήρηση διδασκαλίας. Εργαλείο βελτίωσης της εκπαιδευτικής αποτελεσματικότητας

Παρατήρηση διδασκαλίας. Εργαλείο βελτίωσης της εκπαιδευτικής αποτελεσματικότητας Παρατήρηση διδασκαλίας Εργαλείο βελτίωσης της εκπαιδευτικής αποτελεσματικότητας Εκπαιδευτική Αποτελεσματικότητα Ο μάχιμος εκπαιδευτικός, αποτελεί, καθοριστικό παράγοντα για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: Παιδιά με ειδικές ανάγκες: Διδασκαλία και μάθηση

Τίτλος μαθήματος: Παιδιά με ειδικές ανάγκες: Διδασκαλία και μάθηση Τίτλος μαθήματος: Παιδιά με ειδικές ανάγκες: Διδασκαλία και μάθηση Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1380 Διδάσκων: Βασίλης Στρογγυλός, vstroggilos@uth.gr Είδος Μαθήματος: Επιλογής Εξάμηνο: 7 ο Μονάδες ECTS: 5 Διαδικτυακός

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Αναπηρίας. Αντί προλόγου:

Γλωσσάρι Αναπηρίας. Αντί προλόγου: Γλωσσάρι Αναπηρίας Αντί προλόγου: Το γλωσσάρι συντάχθηκε με κύριο στόχο την ενημέρωση του ευρύτερου κοινού, όσον αφορά το σύνδρομο Down, αλλά και τα δικαιώματα των παιδιών με αναπηρία. Δυστυχώς η κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Seminar s outline ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Διαχρονική και σταθερή αξία στην εκπαιδευτική πραγματικότητα φέρει ο εκπαιδευτικός. Αδιαμφισβήτητα διαδραματίζει σπουδαίο ρόλο στην εξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ειδική Φυσική Αγωγή Ενότητα 10η: Αυτισμός Κοκαρίδας Δημήτρης Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Ορισμός Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο

ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο Παρουσίαση από τις: Φροσούλα Πατσαλίδου, ερευνήτρια, & Μαίρη Κουτσελίνη, επιστημονική υπεύθυνη του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Η διαφοροποίηση της διδασκαλίας για τυφλούς μαθητές

Η διαφοροποίηση της διδασκαλίας για τυφλούς μαθητές Η διαφοροποίηση της διδασκαλίας για τυφλούς μαθητές Τα περιεχόμενα του Οδηγού Τύφλωση και Εκπαίδευση Διαφοροποίηση της Διδασκαλίας: Γενικές Αρχές και Προσεγγίσεις Η Διαφοροποίηση της Διδασκαλίας στην περίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή. Χ.Δαφέρμου

Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή. Χ.Δαφέρμου Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να μιλούν? Προσπαθώντας να επικοινωνήσουν Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να γράφουν? Μαθαίνoυν να γράφουν γράφοντας Η γραφή λύνει προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ THΣ ΕΝΤΑΞΗΣ. Χρύσω Στυλιανού

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ THΣ ΕΝΤΑΞΗΣ. Χρύσω Στυλιανού ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ THΣ ΕΝΤΑΞΗΣ Παρουσίαση Χρύσω Στυλιανού Τέως Διευθύντρια Σχολής Κωφών ΕΝΤΑΞΗ: Συνεκπαίδευση με Ακούοντα Παιδιά Η.Β. OΡΟΛΟΓΙΑ: Η.Π.Α. Σ.Χ. Ενσωμάτωση Integration Ένταξη Μainstreaming Inclusion

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Σκοπός τη σημερινής παρουσίασης: αναγνώριση της παρατήρησης ως πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 4η Νοητική Υστέρηση

Διάλεξη 4η Νοητική Υστέρηση ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 4η Νοητική Υστέρηση Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Νοημοσύνη Νοημοσύνη είναι η ανώτατη μορφή προσαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Έκθεσης Γενικής Εκτίμησης της Εικόνας του Σχολείου

Σχέδιο Έκθεσης Γενικής Εκτίμησης της Εικόνας του Σχολείου Σχέδιο Έκθεσης Γενικής Εκτίμησης της Εικόνας του Σχολείου Έκθεση Γενικής Εκτίμησης της Εικόνας του Σχολείου Ταυτότητα του σχολείου Καταγράφονται στοιχεία της ταυτότητας της Σχολικής Μονάδας. Α. Διαδικασίες

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α)

Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α) Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α) Ποιους καλούμαι να διδάξω και ποιες παραδοχές θα πρέπει να λάβω υπόψη σε σχέση με αυτό; ποιες οι ομάδες-στόχοι ως προς την προέλευση και τα επίπεδα

Διαβάστε περισσότερα

Φωτεινή Πολυχρόνη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώτα Δημητροπούλου Λέκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Φωτεινή Πολυχρόνη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώτα Δημητροπούλου Λέκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Μαθησιακές Δυσκολίες Φωτεινή Πολυχρόνη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώτα Δημητροπούλου Λέκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων 1 Θεματικές ενότητες του μαθήματος Θεωρητικό πλαίσιο της διαδικασίας εκμάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Πως διδάσκουμε τους μαθητές με νοητική υστέρηση. Διημερίδα Ειδικού Γυμνασίου Δράμας 2/5/2014

Πως διδάσκουμε τους μαθητές με νοητική υστέρηση. Διημερίδα Ειδικού Γυμνασίου Δράμας 2/5/2014 Πως διδάσκουμε τους μαθητές με νοητική υστέρηση Διημερίδα Ειδικού Γυμνασίου Δράμας 2/5/2014 Περίληψη εισήγησης Γενικό θεωρητικό πλαίσιο για τη νοητική αναπηρία. Το κοινωνικό και το ιατρικό μοντέλο προσέγγισης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Έννοια αποτελεσματικού σχολείου, θεωρία και έρευνα για την σχολική αποτελεσματικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Δρ Κωνσταντίνα Κηροποιού Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Καβάλας ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Ομαδοσυνεργατική μάθηση. Γιατί; Στη σύγχρονη εποχή, κοινωνικοί παράγοντες, όπως

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση (Εξ Αποστάσεως)

Μεταπτυχιακό στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση (Εξ Αποστάσεως) Μεταπτυχιακό στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση (Εξ Αποστάσεως) ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Πατρών προσφέρουν μεταπτυχιακό πρόγραμμα επιπέδου Master

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΙΣΑΓΩΓΗ H δημιουργία εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος ΤΙ ΡΟΛΟ ΠΑΙΖΕΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Η ανατροφή των παιδιών, οι αξίες, τα κίνητρα που δίνει

Διαβάστε περισσότερα

Οι Γνώσεις των Παιδαγωγών Προσχολικής Εκπαίδευσης, Σχετικά με τα Χαρακτηριστικά του Αυτισμού, και η Σημασία Αυτών.

Οι Γνώσεις των Παιδαγωγών Προσχολικής Εκπαίδευσης, Σχετικά με τα Χαρακτηριστικά του Αυτισμού, και η Σημασία Αυτών. Οι Γνώσεις των Παιδαγωγών Προσχολικής Εκπαίδευσης, Σχετικά με τα Χαρακτηριστικά του Αυτισμού, και η Σημασία Αυτών. Όνομα Φοιτήτριας: Βεκύρη Σοφία Επιβλέπουσα: Γιόκα Μαράνια BA (HONS) Early Childhood Studies

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Προλογικό Σημείωμα 9

Περιεχόμενα. Προλογικό Σημείωμα 9 Περιεχόμενα Προλογικό Σημείωμα 9 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1.1. Εισαγωγή 14 1.2 Τα βασικά δεδομένα των Μαθηματικών και οι γνωστικές απαιτήσεις της κατανόησης, απομνημόνευσης και λειτουργικής χρήσης τους 17 1.2.1. Η

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση

Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση Παιδιά με ειδικές ανάγκες Κατηγορίες διαφορετικών δυνατοτήτων Διανοητικές αναπηρίες (νοητική καθυστέρηση) Μαθησιακές δυσκολίες Συναισθηματικές ή συμπεριφορικές διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΒ Παγκύπριο Συνέδριο Διευθυντών Δημοτικής Εκπαίδευσης Ο ρόλος του Διευθυντή στη Δημιουργία του Ανθρώπινου και Δημοκρατικού Σχολείου

ΚΒ Παγκύπριο Συνέδριο Διευθυντών Δημοτικής Εκπαίδευσης Ο ρόλος του Διευθυντή στη Δημιουργία του Ανθρώπινου και Δημοκρατικού Σχολείου ΚΒ Παγκύπριο Συνέδριο Διευθυντών Δημοτικής Εκπαίδευσης Ο ρόλος του Διευθυντή στη Δημιουργία του Ανθρώπινου και Δημοκρατικού Σχολείου Δρ Μάριος Στυλιανίδης ΕΔΕ, ΥΠΠ 15 Μαΐου 2012 Δομή Παρουσίασης 1. Το

Διαβάστε περισσότερα

Ανομοιογένεια μαθητικού πληθυσμού και διαφοροποιημένη διδασκαλία

Ανομοιογένεια μαθητικού πληθυσμού και διαφοροποιημένη διδασκαλία Ανομοιογένεια μαθητικού πληθυσμού και διαφοροποιημένη διδασκαλία Δρ. Χρυσάνθη Κουμπάρου Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Διαφορετικός μαθητής «Διαφορετική» διδασκαλία Αλλαγή εκπαιδευτικών προτύπων Ken Robinson

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 11 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 11 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 11 2/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι 1/2 Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: να καταγράψουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΣΤΟΧΟΣ 1ος:

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΣΤΟΧΟΣ 1ος: ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΣΤΟΧΟΣ 1 ος : Η βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων με έμφαση στην εφαρμογή, κατά τη διάρκεια της διδακτικής διαδικασίας (προγραμματισμός, διδασκαλία, αξιολόγηση), των Αναδομημένων Αναλυτικών

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Τάξης και Αποτελεσματική Διδασκαλία σε αλλόγλωσσους μαθητές

Διαχείριση Τάξης και Αποτελεσματική Διδασκαλία σε αλλόγλωσσους μαθητές ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗΣ/ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 2012-2013 Διαχείριση Τάξης και Αποτελεσματική Διδασκαλία σε αλλόγλωσσους μαθητές 1 Ανδρέας

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα

Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα Βίκη Παυλίδη Εκπαιδευτική Ψυχολόγος, ΜΑ,MSc Τμήμα Συμβουλευτικής & Ψυχολογίας Εκπαιδευτήρια Γείτονα Χαρακτηριστικά της χαρισματικότητας Γνωστικές Δεξιότητες Τρόποι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ. Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ. Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Δυναμικό Μοντέλο Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Τι είναι Μαθησιακές Δυσκολίες; Καμπύλη Νοημοσύνης Δείκτης Νοημοσύνης ποσοστό % κατηγορία πάνω από

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 1 ο Εισαγωγή στις βασικές έννοιες Προτεινόμενη Βιβλιογραφία Elliot, S. N., Kratochwill, T. R., Cook, J. L., & Travers, J. F. (2008). Εκπαιδευτική Ψυχολογία: Αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Αθανάσιος Φ. Κατσούλης

Αθανάσιος Φ. Κατσούλης Αθανάσιος Φ. Κατσούλης Doctorate student, Université Paul Valéry - Montpellier III Master in Teaching and Psychological Methodologies in Education, University of L Aquila (Italy) Μ.A in Education (Education

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και

Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και ανθρώπινου σχολείου», Λεμεσός, 18 Μαρτίου 2010 Τρόποι

Διαβάστε περισσότερα

Η οικολογία της σχολικής τάξης ΙΙ

Η οικολογία της σχολικής τάξης ΙΙ Όλγα Ηµέλλου PhD Περίληψη Μετά την ψήφιση του νόµου 2817/2000, την πρόσφατη συµπλήρωση και αναθεώρησή του και την υπογραφή των σχετικών υπουργικών αποφάσεων και εγκυκλίων, η εκπαίδευση των παιδιών και

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Έργου EUfolio

Αποτελέσματα Έργου EUfolio http://www.eufolio.eu Αποτελέσματα Έργου EUfolio Ημερίδα «Ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία Λευκωσία, 16 Μαΐου 2015 Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

Σ. Κ. ΚΡΑΣΣΑΣ &Ν. Μ. ΣΑΛΤΕΡΗΣ. Σχολικοί Σύμβουλοι Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής

Σ. Κ. ΚΡΑΣΣΑΣ &Ν. Μ. ΣΑΛΤΕΡΗΣ. Σχολικοί Σύμβουλοι Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής Σ. Κ. ΚΡΑΣΣΑΣ &Ν. Μ. ΣΑΛΤΕΡΗΣ Σχολικοί Σύμβουλοι Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής Περιληπτικά Τα δομικά στοιχεία της διδασκαλίας και βασικά ερωτήματα του διδάσκοντος Διάγραμμα διδασκαλίας Βασικά μοντέλα /

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/

Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Εκπαίδευση Νηπίων με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες ή και Αναπηρία στο νηπιαγωγείο Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται μία αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος»

Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» Παράγοντες που επιδρούν στη μάθηση Η σοβαρότητα του αυτισμού Το επίπεδο της νοητικής τους ικανότητας

Διαβάστε περισσότερα

Φοίτηση και εκπαίδευση παιδιών με ΔΑΦ στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Φοίτηση και εκπαίδευση παιδιών με ΔΑΦ στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Φοίτηση και εκπαίδευση παιδιών με ΔΑΦ στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Wil C. Kerner, ηλικία 12χρονών, Pals" Πηλείδου Κωνσταντίνα ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ DSM-V: ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΥΠΗ AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ. Mαρία Παπαντωνίου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το παιδί «Η Παμμακάριστος»

ΑΤΥΠΗ AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ. Mαρία Παπαντωνίου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΤΥΠΗ AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ Mαρία Παπαντωνίου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το παιδί «Η Παμμακάριστος» ΣΥΛΛΟΓΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ειδίκευση: Ειδική Αγωγή. Ύλη εισαγωγικών εξετάσεων για το μάθημα Παιδαγωγική Ψυχολογία

Ειδίκευση: Ειδική Αγωγή. Ύλη εισαγωγικών εξετάσεων για το μάθημα Παιδαγωγική Ψυχολογία Ειδίκευση: Ειδική Αγωγή Ύλη εισαγωγικών εξετάσεων για το μάθημα Παιδαγωγική Ψυχολογία 1. Νοημοσύνη 1.1. Έννοια και ορισμός της νοημοσύνης 1.2. Αρχές και θεωρίες της νοητικής ανάπτυξης του ανθρώπου 1.2.1.

Διαβάστε περισσότερα

4. Σηµειώ -στε. 8 Μάθηση ως διαδικασία και όχι µόνον ως περιεχόµενο ή αποτέλεσµα 9 Διαθεµατική ολική προσέγγιση της διδασκαλίας και µάθησης

4. Σηµειώ -στε. 8 Μάθηση ως διαδικασία και όχι µόνον ως περιεχόµενο ή αποτέλεσµα 9 Διαθεµατική ολική προσέγγιση της διδασκαλίας και µάθησης ΑΣΚΗΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Με βάση τα παρακάτω παιδαγωγικά κριτήρια αξιολογήστε το µαθησιακό περιβάλλον µίας διδακτικής παρέµβασης σηµειώνοντας την ύπαρξή τους είτε µε εισαγωγή σχολίου πάνω στα

Διαβάστε περισσότερα

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Τι εννοούμε με τον όρο «μαθησιακά αποτελέσματα»; ΓΝΩΣΕΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΑΣΕΙΣ Ποια είναι τα αναμενόμενα οφέλη από την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΟΥΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΟΥΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΧΡΙΣΤΙΝΑ Σ. ΛΑΠΠΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικές Αλλαγές και Καινοτομίες

Εκπαιδευτικές Αλλαγές και Καινοτομίες Εκπαιδευτικές Αλλαγές και Καινοτομίες Δρ. Παρασκευή Χατζηπαναγιώτου Επίκουρη Καθηγήτρια Εκπαιδευτικής Διοίκησης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου P.Chatzipanagiotou@euc.ac.cy Ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Γενικοί Δείκτες για την Αξιολόγηση στη Συνεκπαίδευση

Γενικοί Δείκτες για την Αξιολόγηση στη Συνεκπαίδευση Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ EL Γενικοί Δείκτες για την Αξιολόγηση στη Συνεκπαίδευση Εισαγωγή Η αξιολόγηση στη συνεκπαίδευση αποτελεί μια προσέγγιση της αξιολόγησης στο πλαίσιο της γενικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) Αντιμετώπιση των ΜΔ δια των ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ Σωτηρία

Διαβάστε περισσότερα

- Έκπτωση στη χρήση εξoλεκτικών συμπεριφορών πχ βλεμματικής επαφής, εκφραστικότητας προσώπου.

- Έκπτωση στη χρήση εξoλεκτικών συμπεριφορών πχ βλεμματικής επαφής, εκφραστικότητας προσώπου. ΑΥΤΙΣΜΟΣ- ΔΙΑΧΥΤΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η Διάχυτη Διαταραχή της Ανάπτυξης σύμφωνα με το ICD-10 το σύστημα της Διεθνούς Ταξινόμησης των Νόσων είναι μια διαταραχή που περιλαμβάνει δυσκολίες στην ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕΡΟΣ Α Οι προτεραιότητες στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Λειτουργική Ανάλυση (copyright: Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Ημερίδα για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία 3 Μαρτίου 2012 Αναστασία Οικονόμου Προϊσταμένη

Διαβάστε περισσότερα

Πετυχημένη Σχολική Ηγεσία: 10 ισχυρές παραδοχές-προκλήσεις για βελτίωση. Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΥΠΠ stylmarios@cytanet.com.cy

Πετυχημένη Σχολική Ηγεσία: 10 ισχυρές παραδοχές-προκλήσεις για βελτίωση. Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΥΠΠ stylmarios@cytanet.com.cy Πετυχημένη Σχολική Ηγεσία: 10 ισχυρές παραδοχές-προκλήσεις για βελτίωση Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΥΠΠ stylmarios@cytanet.com.cy Δέκα ισχυρές παραδοχές για μια πετυχημένη σχολική ηγεσία Day, Sammons, Hopkins,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη 33 Πρόταση διδασκαλίας με τη χρήση των ΤΠΕ στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος της Δ τάξης Δημοτικού: Μαθαίνω για τα σημαντικά έργα που υπάρχουν στην Ελλάδα μέσα από το google earth Καρτσιώτου Θωμαϊς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: Πώς η διαδραστική αφήγηση μιας ιστορίας μπορεί να αυξήσει την κατανόηση της ιστορίας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας.

Τίτλος: Πώς η διαδραστική αφήγηση μιας ιστορίας μπορεί να αυξήσει την κατανόηση της ιστορίας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας. Τίτλος: Πώς η διαδραστική αφήγηση μιας ιστορίας μπορεί να αυξήσει την κατανόηση της ιστορίας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας. Ζυγοπούλου Στεργιανή Mediterranean College-Σχολή Εκπαίδευσης Αγγλική Γλώσσα και

Διαβάστε περισσότερα

Ειδική Αγωγή αναπόσπαστο τµήµα ολόκληρης της Εκπαίδευσης. µάθηση Απορρίπτοντας στερεότυπες αντιλήψεις και κατηγοριοποιήσεις

Ειδική Αγωγή αναπόσπαστο τµήµα ολόκληρης της Εκπαίδευσης. µάθηση Απορρίπτοντας στερεότυπες αντιλήψεις και κατηγοριοποιήσεις Σύγχρονες αντιλήψεις στο χώρο της παιδαγωγικής Επιστήµης θεωρούν την Ειδική Αγωγή αναπόσπαστο τµήµα ολόκληρης της Εκπαίδευσης Σε µια κοινωνία ίσων ευκαιριών όλοι έχουν δικαίωµα στην εκπαίδευση και τη µάθηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΝΤΑΞΙΑΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΝΤΑΞΙΑΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Πρόλογος Η μάθηση είναι μια διαδικασία ζωής που πραγματοποιείται μέσα από αλληλεπιδράσεις του ατόμου κατά τη διάρκεια των καθημερινών συμβάντων.στο σημερινό Γενικό Σχολείο φοιτούν και μαθητές που δυσκολεύονται

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Χειμερινό εξάμηνο 2008-09 Διδακτική του Μαθήματος Μελέτη Περιβάλλοντος # 4η Συνάντηση # Διδάσκων: Γεώργιος Μαλανδράκης, (Π.Δ. 407/80)

Διαβάστε περισσότερα

Δωρεάν επιστημονική καθοδήγηση σε θέματα δυσκολιών μάθησης και προσαρμογής, καθώς και γενικότερα εκπαιδευτικά ζητήματα από καθηγητές του ΠΑΜΑΚ

Δωρεάν επιστημονική καθοδήγηση σε θέματα δυσκολιών μάθησης και προσαρμογής, καθώς και γενικότερα εκπαιδευτικά ζητήματα από καθηγητές του ΠΑΜΑΚ Εγνατίας 156, 54006 Θεσσαλονίκη Γραφείο Τύπου: Μιχάλης Δώσσας Τηλ: 2310.891.311, 6974.487.128 Φαξ: 2310.891.313 Ε-mail: gtypou@uom.gr, mikegd@uom.gr ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αρ. σελ.: 5 Θεσσαλονίκη, Τρίτη, 10 Μαρτίου

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα ΥΠΑΙΘΠΑ / ΙΕΠ ΕΡΓΟ : Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της σχολικής μονάδας: Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης (ΑΕΕ) Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία και μάθηση στο πολυπολιτισμικό σχολείο: δημιουργώντας κίνητρα μάθησης

Διδασκαλία και μάθηση στο πολυπολιτισμικό σχολείο: δημιουργώντας κίνητρα μάθησης Α Ρ Ι Σ Τ Ο Τ Ε Λ Ε Ι Ο Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η Πράξη "Εκπαίδευση Αλλοδαπών & Παλιννοστούντων Μαθητών" υλοποιείται μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος "Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση" και

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία. Κων/νος Κλουβάτος Σχολικός Σύμβουλος 3 ης Περιφέρειας Δημ. Εκπ/σης Ν. Κυκλάδων

Διαφοροποιημένη διδασκαλία. Κων/νος Κλουβάτος Σχολικός Σύμβουλος 3 ης Περιφέρειας Δημ. Εκπ/σης Ν. Κυκλάδων Διαφοροποιημένη διδασκαλία Κων/νος Κλουβάτος Σχολικός Σύμβουλος 3 ης Περιφέρειας Δημ. Εκπ/σης Ν. Κυκλάδων Θέματα εισήγησης (α) Πολυμορφία ανομοιογένεια μαθητικού πληθυσμού Β) Βασικές Αρχές Διαφοροποίησης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ (1)

ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ (1) Αντώνης Κ. Τραυλός (B.A., M.A., Ph.D.) Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήμα Οργάνωσης και Διαχείρισης Αθλητισμού Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου 1 ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ (1) Οι μεταπτυχιακοί/ες φοιτητές/τριες θα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003).

Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003). Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003). Δ.Ε.Π.Π.Σ. : Οργανωμένο σύστημα εργασίας, το οποίο σκιαγραφεί τι πρέπει να μάθουν τα παιδιά, τις διαδικασίες με τις οποίες επιτυγχάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Άτομα με αναπηρία: συνεκπαίδευση

Άτομα με αναπηρία: συνεκπαίδευση Άτομα με αναπηρία: συνεκπαίδευση 1. Ενσωμάτωση: ο όρος ενσωμάτωση (mainstreaming) εμφανίστηκε ως εφαρμογή της αρχής της ομαλοποίησης, αρχικά στις Σκανδιναβικές χώρες και στη συνέχεια και στις Η.Π.Α. Στόχευε

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Οι ερωτήσεις στη διδασκαλία Α) Η ερώτηση του εκπαιδευτικού Β) Η ερώτηση του μαθητή Α) Η

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποίηση της διδασκαλίας για μαθητές με νοητική αναπηρία

Διαφοροποίηση της διδασκαλίας για μαθητές με νοητική αναπηρία «Πρόγραμμα μέτρων εξατομικευμένης υποστήριξης μαθητών με αναπηρίες ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες για τη μεγιστοποίηση της ακαδημαϊκής και κοινωνικής τους ανάπτυξης με τη χρήση Νέων Τεχνολογιών και

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Ψυχολογία Μάθημα 2 ο. Γνωστικές Θεωρίες για την Ανάπτυξη: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση

Εκπαιδευτική Ψυχολογία Μάθημα 2 ο. Γνωστικές Θεωρίες για την Ανάπτυξη: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση Εκπαιδευτική Ψυχολογία Μάθημα 2 ο Γνωστικές Θεωρίες για την Ανάπτυξη: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση Αντιπαράθεση φύσης ανατροφής η ανάπτυξη είναι προκαθορισμένη κατά την γέννηση από την

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Οι κλασματικές μονάδες και οι απλοί κλασματικοί αριθμοί ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ειδική Φυσική Αγωγή Ενότητα 1η: Εισαγωγή, Έννοιες, Ορισμοί Κοκαρίδας Δημήτρης Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα