ΟΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΟΡΘΟΔΟΞΟ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟ ΑΝΑΠΟΣΠΑΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΣΟΦΙΑΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΟΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΟΡΘΟΔΟΞΟ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟ ΑΝΑΠΟΣΠΑΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΣΟΦΙΑΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ"

Transcript

1 ΟΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΟΡΘΟΔΟΞΟ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟ ΑΝΑΠΟΣΠΑΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΣΟΦΙΑΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ Εἰσηγητής: Ἀθανάσιος Ἰ. Παϊβανᾶς Καθηγητής Μαθηματικῶν Master of Business Administration (MBA), University of Illinois U.S.A. Καθηγητής Πληροφορικῆς, Προγραμματιστής Ἠλεκτρονικῶν Ὑπολογιστῶν Ἀνώτατο Διευθυντικὸ Στέλεχος ΟΤΕ Καθηγητής Βυζαντινῆς Μουσικῆς Ἰούνιος 2006

2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κατ ἀρχὰς θὰ ἤθελα νὰ εὐχαριστήσω τὴν Ἐκκλησία γιὰ τήν τιμὴ πού μου ἔκανε νὰ ἀναλάβω αὐτὴν τὴν εἰσήγηση. Εἰσαγωγικὰ κρίνεται σκόπιμο νά γίνουν οἱ ἑξῆς διευκρινίσεις: Ὁ χῶρος τῶν τεχνολογιῶν εἶναι ἀχανὴς καὶ ὡς ἐκ τούτου, εἶναι ἀδύνατο μέσα ἀπὸ μία εἰσήγηση καὶ ἀπὸ ἕναν εἰσηγητὴ νὰ καλυφθοῦν ὅλα τὰ θέματα. Γι αὐτό ἡ ἀνάλυση τοῦ ἐν λόγῳ θέματος βασίσθηκε σὲ δεδομένα καὶ ἀναφορὲς κυρίως τῆς τεχνολογίας τῆς πληροφορικῆς, τῶν τηλεπικοινωνιῶν καί τῆς μικροηλεκτρονικῆς. H εἰσήγηση αὐτὴ ἅπτεται ἐπιστημονικῶν θεμάτων ἀφ ἑνὸς ἀπὸ τὸν χῶρο τῶν θετικῶν ἐπιστημῶν καὶ τῶν νέων τεχνολογιῶν (τομεῖς τοὺς ὁποίους ἔχω σπουδάσει καὶ ὑπηρετῶ) καὶ ἀφ ἑτέρου θεολογικῶν. Προκειμένου νὰ ὑπάρξει σφαιρικὴ ἐνημέρωση πάνω στὰ θέματα τῆς τεχνολογικῆς προόδου (ἔστω καὶ πολὺ συνοπτική), ἐπιχειρεῖται ἀρχικὰ μία σύντομη ἀναφορὰ στὰ σημαντικότερα τεχνολογικὰ ἐπιτεύγματα τῶν τελευταίων δεκαετιῶν (τοῦ 20ου καὶ 21ου αἰώνα), παρουσιάζονται ἐνδεικτικὰ ὁρισμένες ἀπὸ τὶς τελευταῖες τεχνολογικὲς ἐφαρμογὲς καὶ παρατίθενται οἱ ἐκτιμήσεις σχετικὰ μὲ τὴν ἀνάπτυξη καὶ ἐξέλιξη τῶν νέων τεχνολογιῶν κατὰ τὰ ἀμέσως ἑπόμενα χρόνια. Ὅσον ἀφορᾶ στὰ θεολογικὰ θέματα τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται στὴν ἐν λόγῳ εἰσήγηση (πολὺ εὐαίσθητα ἀπὸ τὴ φύση τους), χρησιμοποιήθηκαν πηγὲς ἀπὸ τοὺς Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας ἀλλὰ καὶ ἀπὸ καταξιωμένες σύγχρονες προσωπικότητες τοῦ θεολογικοῦ καὶ ἐκκλησιαστικοῦ χώρου, ποὺ ἔχουν ἐντρυφήσει στήν Ὀρθόδοξη Πατερικὴ Θεολογία. Ἡ ἐν λόγῳ εἰσήγηση περιλαμβάνει τὶς ἑξῆς θεματικὲς ἑνότητες: Ἐξέλιξη νέων τεχνολογιῶν, τεχνολογικὰ ἐπιτεύγματα. Πολὺ σύντομα καὶ συνοπτικά. Στόχος εἶναι νὰ διαφανεῖ ὁ ἁλματώδης ρυθμὸς ἐξέλιξης τῶν τεχνολογιῶν, οἱ ὁποῖες σημειωτέρον ὅτι σήμερα βρίσκονται σὲ νηπιακὴ ἡλικία. Ἐπιστημονικὴ πρόοδος τοῦ ἀνθρώπου: δῶρο τοῦ Θεοῦ στὸν ἄνθρωπο Μιλᾶμε καὶ ἐντυπωσιαζόμαστε ἀπό τὴν ἐπιστημονικὴ πρόοδο τοῦ ἀνθρώπου καὶ κατ ἐπέκταση τῶν τεχνολογιῶν. Ἀπὸ διάφορες κατευθύνσεις ἀκοῦμε χαρακτηρισμοὺς ὡς πρὸς τὴν προέλευση αὐτῆς τῆς προόδου. Πόσο ὅμως γνωρίζουμε τί λέει ἡ Ἁγία Γραφὴ καὶ οἱ Πατέρες γιὰ ὅλα αὐτά; Θεολογία καὶ Ἐπιστήμη Εἶναι ὀλέθριο λάθος νὰ ἐκφράζονται ἀπόψεις, νὰ παρουσιάζονται θέσεις καὶ νὰ προκύπτουν συμπεράσματα γιὰ τὶς τεχνολογίες καὶ τὴ χρήση τῶν ἐπιτευγμάτων της, ἂν δὲν ὑπάρχει συνειδητὴ γνώση για τίς σχέσεις Θεολογίας, Ἐπιστήμης. Ἀντιτεχνολογικὸς Παράγοντας Τί εἶναι αὐτό; Ἀπὸ ποῦ προέρχεται; Ποιοὶ συμβάλλουν στὴν δημιουργία του; Ὁ Ὀρθόδοξος Χριστιανὸς τί κάνει γι αὐτό; Ἀντιχριστολογία καὶ νέες Τεχνολογίες Συμπεράσματα 1 / 25

3 ΕΞΕΛΙΞΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ, ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΕΠΙΤΕΥΓΜΑΤΑ Εἶναι γνωστὸ σὲ ὅλους μας ὅτι ὁ εἰκοστὸς αἰώνας (καὶ ἰδιαίτερα οἱ τελευταῖες δεκαετίες) χαρακτηρίζεται ὡς ὁ αἰώνας μὲ τὴν ἁλματώδη καὶ ραγδαία ἐξέλιξη τῶν ἐπιστημῶν καὶ κατ ἐπέκταση τῆς τεχνολογίας. Ὁμάδα ἐπιστημόνων ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴ Ἀκαδημία Μηχανικῶν (National Academy of Engineering) τῶν Η.Π.Α. συνεργάσθηκε καὶ ἐπέλεξε τὰ σημαντικότερα ἐπιτεύγματα τῆς τεχνολογίας τοῦ 20ου αἰώνα ποὺ εἶναι τὰ ἑξῆς: Ἠλεκτροφωτισμὸς Αὐτοκίνητο, Ἀεροπλάνο Τροφοδοσία πόσιμου νεροῦ Ἠλεκτρονικὰ Ραδιόφωνο τηλεόραση Γεωργικὰ μηχανήματα Ὑπολογιστὲς Τηλέφωνο Ψυγεῖο Ψύξη χώρων Αὐτοκινητόδρομοι Διαστημόπλοια Διαδίκτυο (Internet) Ἠλεκτρονικὴ εἰκόνα Συσκευὲς οἰκιακῆς χρήσης Τεχνολογίες Ὑγείας Πετρέλαιο καὶ χρήσεις Λέϊζερ καὶ ὀπτικὲς ἴνες Πυρηνικὲς Τεχνολογίες Ὑλικὰ ὑψηλῆς ἀπόδοσης Ἀπὸ τὰ ἀνωτέρω ἐπιτεύγματα, τὰ ἠλεκτρονικὰ θεωροῦνται ἐξέχουσα τεχνολογία αἰχμῆς καὶ ἡ ἐξέλιξή τους ἐπηρεάζει ἄμεσα καὶ καθοριστικὰ τὴν ἐξέλιξη τῶν ἄλλων ἐπιστημῶν καὶ κατ ἐπέκταση ὅλων τῶν νέων τεχνολογιῶν. Στὰ ἠλεκτρονικὰ συμπεριλαμβάνεται καὶ ἡ μικροηλεκτρονικὴ ποὺ εἶναι ἡ τεχνολογία τῶν ἠλεκτρονικῶν κυκλωμάτων τὰ ὁποία χρησιμοποιοῦνται στοὺς ἠλεκτρονικοὺς ὑπολογιστὲς καὶ σὲ ὅλες τὶς ἠλεκτρονικὲς συσκευές. Τὰ τελευταία εἴκοσι χρόνια τὰ ἠλεκτρονικὰ κυκλώματα ἄρχισαν νὰ χρησιμοποιοῦνται καὶ σὲ πολλοὺς ἄλλους τομεῖς ὅπως στὰ αὐτοκίνητα, στὰ ἀεροπλάνα, στὰ τηλέφωνα, στὰ διαστημόπλοια, στὸ Διαδίκτυο (Internet), στὶς συσκευὲς οἰκιακῆς χρήσης, στὰ διαγνωστικὰ ἰατρικὰ μηχανήματα καὶ γενικὰ σὲ ὅλα τὰ ἐπιτεύγματα τοῦ 20ου καὶ 21ου αἰώνα. Οἱ τελευταῖες ἐξελίξεις στὸν τομέα τῆς μικροηλεκτρονικῆς δίνουν τὴ δυνατότητα νὰ ἐπιλυθοῦν πολλὰ προβλήματα τῆς Βιολογίας, τῆς Φυσικῆς, τῆς Χημείας ποὺ ἀπασχολοῦσαν τὴν ἀνθρωπότητα γιὰ πολλὰ χρόνια (π.χ. ἀποκωδικοποίηση DNA, αὔξηση ταχύτητας ἠλεκτρονικῶν ὑπολογιστῶν, κ.λ.π.). 2 / 25

4 Στὴ διαγνωστικὴ ἰατρική, ἡ μέχρι στιγμῆς πρόοδος εἶναι ἐντυπωσιακή, ἀφοῦ οἱ νέοι τομογράφοι ἔχουν τὴ δυνατότητα μὲ εἰδικὴ κάμερα νὰ ἐντοπίζουν τὸν ὄγκο χωρὶς ἐσωτερικὴ ἐπέμβαση. Στοὺς ἠλεκτρονικοὺς ὑπολογιστές, γιὰ νὰ φθάσουμε ἀπὸ τὸν ὑπολογιστὴ τοῦ γραφείου στὸν φορητὸ χρειάσθηκαν περίπου δέκα χρόνια. Ἀπὸ τὸν ὑπολογιστὴ παλάμης (ποὺ σήμερα χρησιμοποιοῦμε) πολὺ γρήγορα περνᾶμε ἤδη στὸν ὑπολογιστὴ μεγέθους πιστωτικῆς κάρτας. Ἐκτιμᾶται ὅτι ὁ ἠλεκτρονικὸς ὑπολογιστὴς θὰ ἐξελιχθεῖ πολὺ γρήγορα σὲ μικρότερα μεγέθη, ἴσως στὸ μέγεθος ἑνὸς κουμπιοῦ στὸ πέτο μας (ἠλεκτρονικὸ ὑπολογιστὴ σὲ μέγεθος ρολογιοῦ χειρὸς ἔχει ἢδη κατασκευάσει ἡ IBM). Ἐκφράζεται λοιπὸν εὔλογα τὸ ἐρώτημα: Ποιὸ εἶναι τὸ μέλλον τῶν νέων τεχνολογιῶν καὶ ἰδιαίτερα τῆς μικροηλεκτρονικῆς καὶ τῶν ἐφαρμογῶν της; Ἡ ἀπάντηση εἶναι δύσκολη. Μποροῦμε ὅμως μὲ βεβαιότητα νὰ ποῦμε ὅτι ἡ ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου θὰ ἐπηρεάζεται ὅλο καὶ περισσότερο ἀπὸ τὶς ἐφαρμογές της. Ἐκτιμᾶται ὅτι τὰ ἀμέσως ἑπόμενα χρόνια: Θὰ ὑπάρξει γρήγορη ἀνάπτυξη τῆς Νανοτεχνολογίας (Nanotechnology), γεγονὸς ποὺ θὰ ὁδηγήσει σὲ νέα διάσταση τὶς τεχνολογίες καὶ σὲ νέα δεδομένα τὶς βασικὲς ἐπιστῆμες. Θὰ ὑπάρξει σύγκλιση τῶν ἐπιστημῶν τῆς βιοτεχνολογίας, νανοτεχνολογίας, τεχνολογίας πληροφορικῆς, κάτι ποὺ θὰ ὁδηγήσει σὲ τεχνολογικὰ ἐπιτεύγματα ποὺ σήμερα εἶναι ἀδιανόητα. Θὰ ὑπάρξει ραγδαία αὔξηση τῆς ἰσχύος τῶν ἠλεκτρονικῶν ὑπολογιστῶν καὶ τῆς ὑπολογιστικῆς τους ταχύτητας, κάτι ποὺ θὰ δώσει στὸν ἄνθρωπο τὴ δυνανότητα νὰ ἐπιλύονται ὅλο καὶ περισσότερο πολύπλοκα προβλήματα, ποὺ ἀπασχολοῦν τὴν ἀνθρωπότητα. Θὰ διευρυνθεῖ κατὰ πολὺ ἡ χρήση τοῦ Διαδικτύου (Internet), κάτι ποὺ θὰ ἐπηρεάσει τὶς σχέσεις τῶν ἀνθρώπων χωρὶς ὅμως νὰ γνωρίζουμε τὸ βαθμὸ ἐπιρροῆς (ὅλες οἱ ἐμπορικὲς συναλλαγὲς καὶ ἡ προμήθεια ὅλων τῶν ἀγαθῶν θὰ γίνεται μόνο μέσω Διαδικτύου). Ἡ χρήση τῶν ὑπολογιστῶν στὴν Βιολογία θὰ δώσει τὴ δυνατότητα περαιτέρω ἐξέλιξης τῆς γενετικῆς ἰατρικῆς στὴν πρόγνωση καὶ τὴ θεραπεία ἀσθενειῶν, ποὺ μέχρι σήμερα θεωροῦνται ἀνίατες. Μεγάλη πρόοδος ἀναμένεται καὶ στὸν τομέα τῆς διαγνωστικῆς ἰατρικῆς. Ἡ σύγκλιση τῆς πληροφορικῆς καὶ τῶν τηλεπικοινωνιῶν θὰ δώσει νέους ὁρίζοντες στὴν ἀνάπτυξη τῶν τηλεπικοινωνιακῶν ἐφαρμογῶν. Οἱ δυνατότητες τῶν κινητῶν τηλεφώνων ἐξελίσσονται καὶ ἤδη χρησιμοποιοῦμε κινητά-ὑπολογιστὲς μὲ ἀσύρματη σύνδεση στὸ Διαδίκτυο. Προβλέπεται ὅτι ὅλες οἱ συσκευὲς τηλεόρασης θὰ ἀντικατασταθοῦν μὲ ψηφιακὲς ποὺ θὰ χρησιμεύουν ταυτόχρονα - ἐκτὸς ἀπὸ δέκτες - καὶ σὰν τερματικὰ ὑπολογιστῶν μὲ καλωδιακὴ ἢ δορυφορικὴ σύνδεση μὲ σταθμοὺς ἐκπομπῆς καὶ μὲ τὸ Διαδίκτυο. Στὰ σπίτια ἀναπτύσσονται κέντρα τηλεπικοινωνίας ποὺ διασυνδέονται ἀσυρματικᾶ ἢ μέσω δορυφόρου μὲ ἄλλα δίκτυα. Π.χ. σύνδεση μὲ τὴν ἐπιχείρηση ἢ τὸ αὐτοκίνητο μὲ δυνατότητα 3 / 25

5 ἐλέγχου τῶν ἠλεκτρικῶν καί ἠλεκτρονικῶν συσκευῶν καθὼς καὶ τῶν συστημάτων ἀσφαλείας ἀπὸ μακριά. Στὸν τομέα αὐτὸ ἀναμένεται μεγάλη ἐξέλιξη. Θεωρεῖται βέβαιο ὅτι καὶ κατὰ τὸν 21ο αἰώνα ἡ γρήγορη ἐξέλιξη στὴν μικροηλεκτρονικὴ καὶ στὶς ἐφαρμογές της θὰ εἶναι τέτοια ποὺ σήμερα μόνο στὸν χῶρο τῆς ἐπιστημονικῆς φαντασίας μπορεῖ νὰ προσεγγισθεῖ. Οἱ ἐφαρμογές της θὰ παίζουν καθοριστικὸ ρόλο στὴν γρήγορη ἐξέλιξη τῶν βασικῶν ἐπιστημῶν, τὴν πληροφόρηση, τὴν βιοτεχνολογία, τὴν ἐνεργειακὴ ἔρευνα, καθὼς καὶ σὲ ὅλες τὶς δραστηριότητες ποὺ ἐπηρεάζουν τὴν ποιότητα ζωῆς τοῦ ἀνθρώπου μέσα στὴν κοινωνία. Στὶς διαφάνειες ποὺ περιλαμβάνονται στο τέλος τῆς παροῦσας εἰσήγησης, παρουσιάζονται ἐπιγραμματικὰ καὶ ἐνδεικτικὰ ὁρισμένα ἀπὸ τὰ τεχνολογικὰ ἐπιτεύγματα τῶν τελευταίων ἐτῶν, τὰ ὁποῖα ἒχουν ἐφαρμογή στὴν καθημερινὴ μας ζωή. Ἐπιπλέον ὑπάρχει πολύ σύντομη και συνοπτική ἀναφορά: (α) γιὰ τὴν τεχνολογία RFID (microchips) ἡ ὁποία - σύμφωνα μὲ τὶς ἐκτιμήσεις τῶν εἰδικῶν - θὰ ἐπικρατήσει τὰ ἀμέσως ἑπόμενα χρόνια (β) γιὰ τὴν νανοτεχνολογία, ἡ ἀνάπτυξη τῆς ὁποίας θὰ προκαλέσει ἐπανάσταση στὶς βασικὲς ἐπιστῆμες καὶ τὶς τεχνολογίες, μὲ ἐπιτεύγματα ποὺ σήμερα δὲν μποροῦμε νὰ φαντασθοῦμε. 4 / 25

6 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ, ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΟΔΟΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ: ΔΩΡΟ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ Ὁ ἄνθρωπος «διὰ τῶν πνευματικῶν τοῦ δυνάμεων» κυριαρχεῖ ἐπὶ τοῦ κόσμου καὶ μὲ τὴν κυριαρχία αὐτὴ συνειδητοποιεῖ τὸ μεγαλεῖο καὶ τὴν ὅλως ἐξέχουσα θέση ποὺ κατέχει στὸ Σύμπαν. Ἀντιλαμβάνεται ὅτι δὲν ἀποτελεῖ ἁπλῶς ἕνα μέρος τοῦ κόσμου ποὺ ὑπακούει μοιρολατρικὰ στὴν κοσμικὴ πορεία ἀλλὰ εἶναι ὑπεύθυνος γιὰ τὴ δική του ἱστορία καθὼς καὶ τοῦ κόσμου, ἀφοῦ εἶναι κυρίαρχος αὐτῶν. Σύμφωνα μὲ τὸν Ἅγιο Ἰωάννη τὸν Χρυσόστομο, ἡ πρὸ τῆς πλάσεως τοῦ ἀνθρώπου δημιουργικὴ δραστηριότητα τοῦ Θεοῦ ἀπέβλεπε στὴν ἑτοιμασία τοῦ βασιλείου τοῦ ὁποίου ἡγεμὼν καὶ βασιλεὺς ἐπρόκειτο νὰ ἐγκατασταθεῖ ὁ ἄνθρωπος «ἳνα ἑτοίμην ἔχη τὴν ὑπηρεσίαν ὁ μέλλων τῆς τούτων χρείας ἀπολαύειν» (Εἰς Γέν. Ὁμ. 6,5, PG 53, 60). Ἡ κυριαρχία τοῦ ἀνθρώπου στὸν κόσμο ἀποτελεῖ εἰκόνα τῆς κυριαρχίας τοῦ Θεοῦ ἐπὶ τοῦ Σύμπαντος. Ὅ,τι εἶναι ὁ Θεὸς γιὰ τὸ Σύμπαν, εἶναι ὁ ἄνθρωπος γιὰ τὴ γῆ, τὸν ὑλικὸ κόσμο, ἕνας «μικρόθεος» κατὰ τὴν δύναμη ἐπιβολῆς καὶ κυριαρχίας ἐπ αὐτοῦ. Εἶναι ὁ ἐπὶ γῆς ἐκπρόσωπος τῆς θείας ἐπὶ τοῦ παντὸς ἐξουσίας, εἶναι ἁπτὴ πραγματικότητα ἀπὸ τὴν ὁποία συμπεραίνουμε τὴν ἐπὶ τοῦ παντὸς ἐξουσία τοῦ Θεοῦ (Εἰς Ἀνδριάντας 7, 2, PG 49, 93). Στὰ πρῶτα βιβλία τῆς Ἁγίας Γραφῆς ὑπάρχουν ἀρκετὲς ἀναφορὲς στὶς γνωστικὲς καὶ δημιουργικὲς ἱκανότητες τοῦ ἀνθρωπίνου πνεύματος ἀπὸ τὶς ὁποῖες καταδεικνύεται ὅτι αὐτὲς εἶναι δῶρα τοῦ Πνεύματος τοῦ Θεοῦ πρὸς τὸν ἄνθρωπο. «ἐνέπλησα αὐτὸν πνεῦμα θεῖον σοφίας καὶ συνέσεως καὶ ἐπιστήμης ἐν παντὶ ἔργω διανοεῖσθαι καὶ ἀρχιτεκτονῆσαι (Ἐξόδ. 31,3). Σὲ ἄλλο σημεῖο τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης ἡ ἐπιστήμη παρουσιάζεται ὡς δῶρο τοῦ Δημιουργοῦ: «Οὕτως ὁ Θεὸς ἠμῶν. ἐξεῦρε πάσαν ὁδὸν ἐπιστήμης» (Βαρούχ, 3, 37) Σχετικὰ μὲ τὴν ἀνθρώπινη σοφία (μέσα στὴν ὁποία ἐντάσσεται καὶ ἡ ἐπιστήμη): «Κύριος αὐτὸς ἔκτισεν αὐτὴν καὶ εἶδε καὶ ἐξηρίθμησε αὐτὴν ἐπὶ πάντα τὰ ἔργα αὐτοῦ μετὰ πάσης σαρκὸς κατὰ τὴν δόσιν αὐτοῦ καὶ ἐχορήγησεν αὐτὴν τοὶς ἀγαπώσιν αὐτὸν (Σοφία Σολομ. 1,9-10). «Καὶ αὐτὸς ἔδωκεν ἀνθρώποις ἐπιστήμην ἐνδοξάζεσθαι ἐν τοὶς θαυμασίοις αὐτοῦ» (Σοφία Σειρὰχ 38,6). Σὲ ἄλλο σημεῖο ὑπάρχει ἡ ἀναφορὰ «Τίμα τὸν ἰατρόν καὶ γὰρ αὐτὸν ἔκτισε Κύριος παρὰ γὰρ Ὑψίστου ἐστιν ἴασις (Σοφία Σειρὰχ 38,1-2). «Καὶ ἔπλασεν ὁ Θεὸς ἔτι ἐκ τῆς γῆς πάντα τὰ θηρία τοῦ ἀγροῦ καὶ πάντα τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἤγαγεν αὐτὰ πρὸς τὸν Ἀδάμ, ἰδεῖν τί καλέσαι αὐτὰ καὶ πᾶν ὃ ἐὰν ἐκάλεσεν αὐτὸ Ἀδὰμ ψυχὴν ζῶσαν, τοῦτο ὄνομα αὐτῷ ( Γέν. Β,19). Τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ Ἀδὰμ δίνει σὲ κάθε ζῶο τὸ κατάλληλο ὄνομα χωρὶς νὰ συγχέει τὸ γένος καὶ τὴν τάξη τους, δείχνει τὴν ὑψηλὴν νοημοσύνην του, καθότι σύμφωνα μὲ τὸν Χρυσόστομο «πάσης σοφίας καὶ συνέσεως πεπλήρωτο» (Εἰς Γέν. Ὁμ.PG53, PG 54). «ἕκαστος ὑπὸ τῆς παρὰ τοῦ Θεοῦ σοφίας ἐγκειμένης τῆ φύσει εὑρετὴς ἐκ προοιμίων τέχνης τινὸς γένονε, καὶ οὕτως εἰς τὸν βίον εἰσήνεγκε τὰ τῶν τεχνῶν ἐπιτηδεύματα», ἡ εὕρεση δηλαδὴ τῆς γεωργίας, τῆς ποιμαντικῆς, τῆς κτηνοτροφίας, τῆς χαλκευτικῆς, τῆς μουσικῆς καὶ τῶν ἄλλων τεχνῶν 5 / 25

7 ἀποδεικνύει τὴν ἐναπομείνασαν - καὶ μετὰ τὴν πτώση - σοφία στὸν ἄνθρωπο διὰ τῆς ὁποίας «ἡ τοῦ βίου σύστασις οἰκονομεῖται» (Ἁγίου Ἰωάννου Χρυστοστόμου, εἰς Γέν. Ὄμ. 29, 3, PG 53, 284). Στὶς τέχνες τὶς ὁποῖες ἀπαριθμεῖ ὁ Ἅγιος ὡς ἐφευρέσεις τοῦ ἀνθρωπίνου πνεύματος θὰ συμπεριελάμβανε ἀσφαλῶς καὶ τὰ σημερινὰ τεχνολογικὰ ἐπιτεύγματα. Εἶναι λοιπὸν ἡ σοφία τοῦ ἀνθρώπου δῶρο τοῦ Θεοῦ πρὸς τὸν ἄνθρωπο. Ὁ ἄνθρωπος μέσα στὸ πεδίο τῆς ἐπιστημονικῆς του δράσης, ἀναζητᾶ διαρκῶς: τὸ γιατί, τὸ πῶς, τὸ πότε. Αὐτὸ τὸν ὁδηγεῖ στὴν διαρκῆ ἐπιστημονική του πρόοδο, ἡ ὁποία τὰ τελευταία χρόνια συντελεῖται μὲ ἐξωφρενικοὺς ρυθμούς. Εἶναι καὶ αὐτὸ μέσα στὴν ἔκφραση τοῦ «κατ εἰκόνα» Θεοῦ πλασθέντος ἀνθρώπου. Οἱ θετικὲς ἐπιστῆμες καὶ οἱ νέες τεχνολογίες (μικροηλεκτρονική, πληροφορική, βιοτεχνολογία κ.ἅ.) ὅπως προανεφέρθη, ἔχουν ἀνέλθει σὲ πολὺ ὑψηλὰ ἐπίπεδα προόδου καὶ ἀναπτύσσονται μὲ ἀνεξέλεγκτους ρυθμούς. Παρ ὅτι ἀκόμη βρίσκονται σὲ νηπιακὴ ἡλικία, τὰ ἐπιτεύγματά τους ἐντυπωσιάζουν, αἰφνιδιάζουν ἀλλὰ καὶ τρομάζουν. Τὸ γεγονὸς ὅτι ἐντυπωσιάζουν ἢ αἰφνιδιάζουν εἶναι αὐτονόητο. Τίθενται ὅμως τὰ ἑξῆς ἐρωτήματα: Πρέπει νὰ τρομάζουν τὸν Ὀρθόδοξο Χριστιανό; Πῶς θὰ πρέπει νὰ προσεγγίζει ὁ Ὀρθόδοξος Χριστιανὸς τὸ θέμα τῆς ραγδαίας προόδου τῶν νέων τεχνολογιῶν καὶ τῆς χρήσης τῶν ἐφαρμογῶν τους στὴν καθημερινὴ ζωή; Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία βλέπει ὅλη τὴν ἐπιστημονικὴ προσπάθεια τοῦ ἀνθρώπου καὶ τὴν πάλη του μὲ τὴ γνώση μὲ ἕνα ξεχωριστὸ ἐνδιαφέρον καὶ μὲ διάθεση ὄχι μόνο νὰ δεχθεῖ, ἀλλὰ καὶ νὰ θαυμάσει τὰ ἐπιτεύγματα. Γιὰ τὴν Ἐκκλησία ἡ πρόοδος τῶν ἐπιστημῶν, τῶν νέων τεχνολογιῶν εἶναι εὐλογημένη, ἐφόσον αὐτὲς δὲν ἀπομακρύνουν τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὸν Θεό, δὲν διαταράσσουν τὴ λειτουργία τοῦ αὐτεξουσίου του ἀνθρώπου, διατηροῦν τὴν ψυχοσωματική του ἰσορροπία καὶ προκαλοῦν στὸν ἄνθρωπο τὴν ἀνάγκη τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν αἴσθηση τῆς αἰώνιας προοπτικῆς στὴ ζωή του. Γιὰ τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ἡ ἀνάπτυξη τῶν ἐπιστημῶν καὶ κατὰ συνέπεια τῶν νέων τεχνολογιῶν, εἶναι δῶρο τῆς σοφίας τοῦ Θεοῦ στὸν ἄνθρωπο. Θὰ μπορούσαμε νὰ ἀναφέρουμε ἀμέτρητες περιπτώσεις ὅπου ἡ πρόοδος τῶν νέων τεχνολογιῶν ὑπηρετεῖ καθημερινὰ τὸν ἄνθρωπο π.χ. ἀπὸ τὸν χῶρο τῆς Ἰατρικῆς: Ἡ ἔγκαιρη διάγνωση, ἡ πρόληψη καὶ ἡ θεραπεία νόσων προάγει τὴν ὑγεία, περιορίζει τὴν ἀσθένεια, ἀνακουφίζει τὸν ἄνθρωπο καὶ ὡς ἐκ τούτου εἶναι δῶρο Θεοῦ καὶ νίκη τοῦ ἀνθρώπου ἐπὶ τοῦ μεγάλου ἐχθροῦ δηλαδὴ τῆς πτώσης, συνέπειες τῆς ὁποίας εἶναι ἡ κυριαρχία τῆς ἀσθένειας, τῆς ἀδυναμίας καὶ τοῦ θανάτου. Γιὰ τὴν Ἐκκλησία ἡ Πληροφορικὴ (τεχνολογία αἰχμῆς), εἶναι πολὺ χρήσιμο ἐργαλεῖο. Ἡ ἀξιοποίησή της μπορεῖ νὰ προσφέρει στὸν Ὀρθόδοξο Χριστιανὸ δυνατότητες - ποὺ πρὶν ἦταν ἀδιανόητες - σὲ τομεῖς ὅπως ἡ εἰς βάθος μελέτη τῆς Ἁγίας Γραφῆς, τῶν ἔργων τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας κ.λ.π. συμβάλλοντας μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο στὴν προσπάθεια τοῦ ἀνθρώπου γιὰ τὴν «ἐν Χριστῷ ζωή». Πέραν αὐτῶν, ἡ Ἐκκλησία θὰ πρέπει νὰ ἀξιοποιήσει τὰ «ἐργαλεῖα» τῆς Πληροφορικῆς γιά τήν ὀργάνωση τῶν ἐνοριακῶν δραστηριοτήτων, στὴν δημιουργικὴ ἀπασχόληση τῶν νέων καὶ γενικὰ ὅλων τῶν πιστῶν, δίνοντας ἔτσι θετικὰ τὸ παρὸν στὴν κοινωνία, ὅπως αὐτὴ διαμορφώνεται στὸ τεχνολογικὸ περιβάλλον. Ἐξυπακούεται ὅτι ἡ δυναμικὴ παρουσία τῆς Ἐκκλησίας στὸ Διαδίκτυο (Internet) εἶναι ἐπιβεβλημένη. 6 / 25

8 ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, ὅπως τὴν ἐκφράζουν οἱ ἅγιοι Πατέρες, βλέπουμε ὅτι ἄλλο εἶναι τὸ περιεχόμενο τῆς Θεολογίας καὶ ἄλλο τῆς Ἐπιστήμης. Ἡ Θεολογία ὁμιλεῖ γιὰ τὸν Θεό, γιὰ τὸ ὅτι δημιουργός του κόσμου εἶναι ὁ Θεός, γιὰ τὴν πτώση καὶ ἀσθένεια τῆς ἀνθρωπίνης προσωπικότητος καὶ γιὰ τὴν θεραπεία της, ὥστε νὰ φθάσει ὁ ἄνθρωπος σὲ κοινωνία μὲ τὸν Θεό. Ἡ Ἐπιστήμη ἀσχολεῖται μὲ τὸ ἐπιστητό, μὲ ἐκεῖνα ποὺ ἐλέγχουν οἱ αἰσθήσεις καὶ προσπαθεῖ νὰ κάνει τὴν ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου ὑποφερτὴ μέσα στὴν πτωτικὴ κατάστασή του. Δυστυχῶς ὅμως, πολλὲς φορὲς παρατηροῦμε ὅτι ἐπικρατεῖ μεγάλη σύγχυση μεταξὺ τῶν δυὸ αὐτῶν ὁρίων καὶ τῶν ἁρμοδιοτήτων τῆς Θεολογίας καὶ τῆς Ἐπιστήμης. Τὸ πρόβλημα δημιουργεῖται ὅταν ἡ Ἐπιστήμη (οἱ ἐπιστήμονες) ἱεροποιεῖται, μυθοποιεῖται, καὶ ὅταν ἡ Θεολογία ἐκκοσμικεύεται. Ἡ Ἐπιστήμη ἱεροποιεῖται ὅταν διάφοροι ἐπιστήμονες χρησιμοποιοῦν τὰ ἐπιστημονικὰ δεδομένα καὶ μερικὲς ἀνακαλύψεις γιὰ νὰ καταρρίψουν τὴν διδασκαλία περὶ τοῦ Θεοῦ ἢ ἀκόμη γιὰ νὰ ταυτισθοῦν μὲ τὸν Θεό, πρᾶγμα τὸ ὁποῖο συνιστᾶ τὴν ὕβρη - μὲ τὴν ἀρχαία σημασία τῆς λέξεως - ἢ ἀκόμη ὅταν προσπαθοῦν νὰ βροῦν ἕνα σύστημα γιὰ νὰ λύσουν ὅλα τὰ προβλήματα τοῦ ἀνθρώπου, ἀκόμη καὶ αὐτὰ τὰ ὑπαρξιακά. Ἡ Θεολογία ἐκκοσμικεύεται ὅταν ἀποβάλλει τὴν οὐσία της, ποὺ εἶναι νὰ ὁδηγήσει τὸν ἄνθρωπο στὴν κάθαρση, τὸν φωτισμὸ καὶ τὴν θέωση, ὅταν χάνει τὸν ἐσχατολογικό της προσανατολισμὸ καὶ ὅταν ἰστορικοποιεῖται καὶ κοινωνικοποιεῖται. Ἐπίσης, ἡ θεολογία ἐκκοσμικεύεται ὅταν διακατέχεται ἀπὸ τὸ ἄγχος καὶ τὴν ἀνασφάλεια μπροστὰ στὰ ἐπιστημονικὰ ἐπιτεύγματα ἢ ὅταν ἀκόμη χρησιμοποιεῖ τὴν μεθοδολογία τῆς ἐπιστήμης γιὰ νὰ μιλήσει γιὰ τὸν Θεό. Σὲ τέτοιες περιπτώσεις δημιουργεῖ προβλήματα στὴν ἔρευνα. Πράγματι, ἐὰν ἡ θεολογία δὲν ἔχει σαφῆ ὀρθόδοξα κριτήρια καὶ ἀσφαλεῖς προϋποθέσεις, τότε χάνει τὴν ἀποστολή της. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ὁ π. Ἰωάννης Ρωμανίδης θέτει τέσσερεις θεολογικὲς προτάσεις. Πρώτη. Ὑπάρχει χαώδης διαφορὰ μεταξὺ Θεοῦ καὶ κτισμάτων, ἀφοῦ καμμία ὁμοιότητα δὲν ὑπάρχει μεταξὺ ἀκτίστου καὶ κτιστῆς φύσεως. Γράφει ὅτι οἱ ἅγιοι Πατέρες, οἱ ὁποῖοι μίλησαν ἀπὸ τὴν πείρα τους, διδάσκουν ὅτι μεταξὺ Θεοῦ καὶ τῶν κτισμάτων δὲν ὑπάρχει καμμία ὁμοιότης, ἂν καὶ τὰ κτίσματα ἐδημιουργήθηκαν ὑπὸ τοῦ Θεοῦ καὶ ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὸν Θεόν. Τοῦτο σημαίνει ὅτι ἡ περὶ τοῦ Θεοῦ ἀλήθεια καὶ ἡ περὶ τῆς φύσεως τοῦ σύμπαντος ἀλήθεια δὲν ταυτίζονται, ἂν καὶ ἡ μία ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ἄλλην Ἀκριβῶς γι αὐτὸν τὸν λόγο δὲν μπορεῖ νὰ ταυτισθῆ ἡ θεολογία μὲ τὴν ἐπιστήμη. Δεύτερη. Τόσο ὁ θεολόγος ὅσο καὶ ὁ ἐπιστήμονας ἔχουν διαφορετικὴ γνώση. «Ὁ θεόπτης γνωρίζει τὸν Θεό, ὁ φιλόσοφος ἢ ὁ ἐπιστήμων ἐρευνᾶ τὰ κτίσματα». Αὐτὸ σημαίνει ὅτι ὁ φιλόσοφος καὶ ὁ ἐπιστήμονας, ἐπειδὴ ἐρευνοῦν τὸν κόσμο μέσα ἀπὸ τὴν ἐπιστημονικὴ μέθοδο καὶ τὴν φιλοσοφικὴ φαντασία, δὲν μποροῦν νὰ ἔχουν τὴν ἴδια γνώση γιὰ τὸν Θεὸ ποὺ ἔχουν οἱ θεόπτες, Προφῆτες, Ἀπόστολοι καὶ οἱ Ἃγιοι. Ὁ θεολόγος μπορεῖ νὰ ἔχει γνώση τοῦ ἐπιστητοῦ καὶ νὰ γίνει ἐπιστήμονας μέσα ἀπὸ τὴν γνώση τῆς ἐπιστήμης καὶ ὄχι μέσα ἀπὸ τὴν θεοπτία, ὅπως καὶ ὁ ἐπιστήμονας μπορεῖ νὰ ἀποκτήσει γνώση τοῦ Θεοῦ, ὄχι μέσα ἀπὸ τὴν ἐπιστήμη του, ἀλλὰ μέσα ἀπὸ τὴν ὀρθόδοξη μέθοδο τῆς θεογνωσίας ποὺ εἶναι ἡ κάθαρση, ὁ φωτισμὸς καὶ ἡ θέωση. Τρίτη. Διαφορετικὸς εἶναι ὁ σκοπὸς καὶ τὸ ἔργο τοῦ θεολόγου ἀπὸ αὐτὸ τοῦ ἐπιστήμονος. «Ὁ θεόπτης γνωρίζει πῶς νὰ ἑτοιμάση τοὺς ἀνθρώπους διὰ τὴν θεοπτίαν. Ὁ ἐπιστήμων γνωρίζει πὼς νὰ διδάξη τὴν ἐπιστημονικήν του μέθοδον εἰς 7 / 25

9 τοὺς μαθητάς του. Μπορεῖ ὅμως καὶ ὁ θεολόγος νὰ γνωρίση τὸν τρόπο τῆς ἐρεύνης τῶν φυσικῶν φαινομένων, μέσα ὅμως ἀπὸ τὴν γνώση τῆς ἐπιστήμης, ὅπως ἔκαναν καὶ οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, καθὼς ἐπίσης μπορεῖ καὶ ὁ ἐπιστήμονας νὰ γίνη θεόπτης, ὄχι μέσα ἀπὸ τὴν ἐπιστήμη του, ἀλλὰ μέσω τοῦ θεόπτου». Τέταρτη. Ὁ θεολόγος εἶναι θεόπνευστος σὲ ὅ,τι ἀφορᾶ τὸν Θεό, ὄχι ὅμως σὲ ὅ,τι ἀφορᾶ τὰ φυσικὰ φαινόμενα. «Ὁ θεόπτης εἶναι θεόπνευστος καὶ ὁμιλεῖ ἀπλανῶς περὶ Θεοῦ καὶ ὁδηγεῖ ἀλαθήτως πρὸς τὸν Θεό, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀλάθητος εἰς τὰ ἀφορῶντα τάς θετικάς καὶ ἄλλας ἐπιστήμας θέματα, περὶ τῶν ὁποίων δύναται νὰ γνωρίζη μόνον ὅσα γνωρίζουν οἱ σύγχρονοί του ἐπιστήμονες». Ἂν κάποιος δὲν εἶναι θεόπτης ἀλλὰ «θεολόγος» μὲ τὴν ἀκαδημαϊκὴ σημασία τῆς λέξεως, τότε «δύναται νὰ ἰσχυρίζεται ἐπιστημονικάς ἀνοησίας, ἀλλὰ μόνον φιλοσοφῶν, ἐφ ὅσον ἐκφεύγει τῆς αὐστηρᾶς θεολογικῆς μεθόδου τῶν θεοπτῶν». Ἀντίστοιχα, «ὁ ἐπιστήμων εἶναι εἰδικευμένος καὶ γνώστης τῶν φυσικῶν φαινομένων, ἀλλὰ ὅταν ἐκφεύγη ἀπὸ τὴν αὐστηρὰ ἐπιστημονική του μέθοδο καὶ συγχέει τὰ πορίσματά του περὶ τῆς φύσεως τοῦ κόσμου μὲ τὶς ἀπόψεις του περὶ τοῦ Θεοῦ, τότε λέγει «ἀνεύθυνα πράγματα» Γενικά, ὁ θεολόγος μπορεῖ νὰ γίνει καὶ ἐπιστήμονας, ἀλλὰ μέσω τῆς ἐπιστήμης, καὶ ὁ ἐπιστήμονας μπορεῖ νὰ γίνει καὶ θεολόγος, ἀλλὰ μέσω τῆς θεολογίας. Δὲν μπορεῖ ὁ θεολόγος νὰ κάνη τὸν ἐπιστήμονα, μέσω τῆς θεολογίας του, οὔτε καὶ ὁ ἐπιστήμονας νὰ κάνη τὸν θεολόγο μέσω τῆς ἐπιστήμης του. Οἱ μεγάλοι Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, ὑπῆρξαν θεολόγοι μέσα ἀπὸ τὴν ἐμπειρία τῆς ἀποκαλύψεως καὶ ἀκόμη ἔγιναν καὶ ἐπιστήμονες μέσα ἀπὸ τὴν μελέτη καὶ τὴν ἐπιμελῆ σπουδὴ τῆς ἀνθρώπινης ἐπιστήμης. Γι αὐτὸ καὶ εἶναι ὁλοκληρωμένοι. 8 / 25

10 ΑΝΤΙΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ Σὲ πολλοὺς θρησκευόμενους ἀνθρώπους (ἀκόμη καὶ σὲ Ὀρθοδόξους Χριστιανούς) ἔχει ἀναπτυχθεῖ ἕνας ἐγγενὴς ἀντιτεχνολογικὸς παράγοντας, μία ἔντονη ἀρνητικὴ θέση γιὰ τὰ τεχνολογικὰ ἐπιτεύγματα ἡ ὁποία πολλὲς φορὲς ἀνάγεται ἀπὸ αὐτοὺς σὲ κεντρικὸ στοιχεῖο τῆς θρησκευτικότητάς τους. Ἐκτιμᾶται ὅτι ὁ παράγοντας αὐτὸς ἔχει βαθιὲς ἱστορικές, πολιτικές, οἰκονομικές, θρησκευτικὲς καὶ πολιτιστικὲς ρίζες. Ἡ ἀρνητικὴ αὐτὴ προσέγγιση στὶς νέες τεχνολογίες κατὰ κύριο λόγο ὀφείλεται στὸ γεγονὸς ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἔχουν δεχθεῖ ἐπιρροὴ ἀπὸ ἄτομα ἢ κύκλους ποὺ ἐκφράζουν «θεολογοῦσες» ἀπόψεις - ὑπὸ τὴν ἀκαδημαϊκὴ ἔννοια τοῦ ὄρου - καὶ καταλήγουν σὲ «ἐπιστημονικά;», «θεολογικά;» χωρὶς νὰ εἶναι σὲ θέση νὰ διακρίνουν τὸ ἔργο τοῦ θεολόγου ἀπὸ αὐτὸ τοῦ ἐπιστήμονα - πρὶν καταλήξουν σὲ ὁποιαδήποτε συμπεράσματα σχετικὰ μὲ τὶς νέες τεχνολογίες - καὶ χωρὶς νὰ ἔχουν θεολογικὴ καὶ τεχνολογικὴ κατάρτιση. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ κρίνουν τὴν πνευματικότητά τους ἀλλὰ καὶ τὴν πνευματικότητα τῶν ἄλλων μὲ τὰ δικά τους ἐξωτερικὰ καὶ μετρήσιμα στοιχεῖα. Π.χ. τὸ μαγείρεμα σὲ φωτιὰ μὲ ξύλα καὶ τσουκάλι φαντάζει πιὸ πνευματικὸ ἀπὸ τὸ μαγείρεμα σὲ ἠλεκτρικὴ κουζίνα καὶ ἀνοξείδωτο σκεῦος. Γιὰ τοὺς Ὀρθοδόξους Χριστιανοὺς ἡ ἀνάπτυξη τοῦ ἀντιτεχνολογικοῦ παράγοντα εἶναι σχετικὴ μὲ τὴν ἀπώλεια τοῦ ἐσωτερικοῦ περιεχομένου τῆς πίστης μας καὶ πιὸ συγκεκριμένα, μὲ τὴν ἀπώλεια τῆς παρουσίας καὶ ἐμπειρίας τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ὁ Ὀρθόδοξος Χριστιανὸς θὰ πρέπει νὰ ἐξαλείψει τὶς ἐγγενεῖς ἀντιτεχνολογικὲς του ἀντιρρήσεις, ἐμβαθύνοντας στὴν «ἐν Χριστῷ ζωή». Ἡ σωτηρία του δὲν εἶναι μία ἀρνητικὴ κατάσταση, δὲν εἶναι ἀπαλλαγὴ ἀπὸ κάτι οὔτε ἡ ἀπέκδυση τοῦ κτιστοῦ (στὴν περίπτωση τοῦ θέματός μας ἡ ἀποποίηση τῶν τεχνολογικῶν ἐπιτευγμάτων), ἀλλὰ εἶναι κυρίως θετικὸ ἔργο, εἶναι ἡ ἔνδυση Χριστοῦ. Ὅταν ἡ σχέση τοῦ ἀνθρώπου μὲ τὸν Θεὸ παύει νὰ τρέφεται καὶ νὰ μαρτυρεῖται ζωντανὰ ἀπὸ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, τότε ὁ ἄνθρωπος ἀναζητᾶ σημεῖα αὐτοεπιβεβαίωσης καὶ κάποιες φορὲς τὰ ἀναζητᾶ σὲ ἐξωτερικὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ὅμως εἶναι ξένα καὶ, ὡς ἐκ τούτου, μακράν του Πνεύματος τοῦ Θεοῦ. 9 / 25

11 ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Ἡ ραγδαία ἐξέλιξη τῶν νέων τεχνολογιῶν καὶ τῶν ἐφαρμογῶν τους, ἡ ὁποία ἐκτιμᾶται ὅτι διέρχεται τὴν νηπιακή της ἡλικία, ἀντιμετωπίζεται ἐχθρικὰ ἀπὸ ὁμάδες ἀτόμων, κύκλους ἢ κυκλώματα μὲ προτεσταντικὲς ρίζες. Οἱ κύκλοι αὐτοὶ κάνοντας διαφόρους λογισμοὺς μὲ αὐθαίρετες ὑποθέσεις πιθανῶν μελλοντικῶν χρήσεων τῶν ἐφαρμογῶν τῶν νέων τεχνολογιῶν, δαιμονοποιοῦν τὶς νέες τεχνολογίες (πληροφορική, ἠλεκτρονικὰ κ.λ.π), ἀναπτύσσοντας παράλληλα ἔντονη ἀντιχριστολογία. Μὲ διαρκεῖς ὑποθετικοὺς συσχετισμοὺς - ἀπὸ τὴ μία τὸ χαράγμα τοῦ ἀντιχρίστου (666) καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη τὴν χρήση μελλοντικῶν ἐφαρμογῶν τῶν νέων τεχνολογιῶν - προκαλοῦν ταραχὴ καὶ σύγχυση στοὺς πιστούς, ἐκμεταλλευόμενοι τὴν εὐαίσθητη θρησκευτική τους συνείδηση. Ἡ ἀναφορὰ τους ἑστιάζεται κατὰ κύριο λόγο στὸ ιγ Κεφάλαιο τῆς Ἀποκαλύψεως (666 χάραγμα ἀντιχρίστου) (Ἀποκ. ιγ, 11-18) χωρὶς ὅμως νὰ γίνεται λόγος καὶ ἀναφορὰ (ἠθελημένα ἢ ἄθελα δὲν γνωρίζουμε) στὸ ιδ Κεφάλαιο τῆς Ἀποκαλύψεως, στὸ ὁποῖο γίνεται λόγος γιὰ τοὺς πιστοὺς ποὺ βρίσκονται μετὰ τοῦ Ἀρνίου καὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν «τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς γεγραμμένον ἐπὶ τῶν μετώπων αὐτῶν» (Ἀποκ. ιδ, 1). Συναρτοῦν τὴν τεχνολογικὴ πρόοδο μὲ τὸ χάραγμα τοῦ ἀντιχρίστου. Δὲν εἶναι σὲ θέση νὰ παρακολουθήσουν τὸν γρήγορο ρυθμὸ ἐξέλιξης τῶν νέων τεχνολογιῶν, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ προβάλλουν θέσεις ποὺ τοὺς ἐκθέτουν ἀνεπανόρθωτα. Κατὰ καιροὺς ἐφευρίσκουν νέους τρόπους εἰσόδου τοῦ 666 στὴ ζωή μας. Ἀπὸ τὰ πρῶτα θέματα ποὺ ἔφεραν στὸ προσκήνιο - ἐδῶ καὶ ἀρκετὰ χρόνια - ἦταν τὸ θέμα τῶν ἠλεκτρονικῶν ταυτοτήτων ΕΚΑΜ κ.λ.π., ὅπου φημολογήθηκε ὅτι ὁ μηχανισμὸς ἀναγνώρισης θὰ βασίζεται στὸν περίφημο γραμμωτὸ κώδικα (bar code), θέμα γιὰ τὸ ὁποῖο μέχρι στιγμῆς ἔχουν διαψευσθεῖ. Ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν μέχρι καὶ σήμερα, θεωροῦν ὡς ἐκκλησιαστικὸ καὶ σωτηριολογικὸ τὸ θέμα τῆς ἀγορᾶς ἢ μὴ προϊόντων (εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης, διαφόρων καταναλωτικῶν ἀγαθῶν κ.λ.π.), τὰ ὁποία φέρουν τὸ bar code, θέμα μὲ τὸ ὁποῖο ἔχουν ἐπηρεάσει καὶ ἔχουν θέσει σὲ δοκιμασία πολλοὺς ἀπὸ τοὺς πιστοὺς (κληρικοὺς καὶ λαϊκούς). Ἀντίστοιχοι ἰσχυρισμοὶ διατυπώνονται καὶ γιὰ τὶς ἔξυπνες κάρτες (smart cards) οἱ ὁποῖες πρὸς τὸ παρὸν εἶναι αἰχμὴ τῆς τεχνολογίας (δὲν ξέρουμε βέβαια γιὰ πόσο ἀκόμη), ὅτι δῆθεν ἔχουν τὸ 666 ἢ βλάσφημες ἐγγραφὲς στὸ microchip ἢ στὴν μαγνητικὴ ταινία. Κάτι τέτοιο ὅμως θὰ μποροῦσε νὰ συμβαίνει σὲ ὅλες τὶς ἠλεκτρονικὲς συσκευὲς ποὺ διαθέτουν δική τους μνήμη καὶ τὶς ὁποῖες καθημερινὰ χρησιμοποιοῦμε. Δὲν μποροῦμε ὅμως νὰ δεχθοῦμε ὅτι ὁ κάθε ἁπλὸς ἄνθρωπος θὰ εἶχε ὁποιοδήποτε μερίδιο εὐθύνης, ἂν κάποιοι τὸν παγίδευαν γράφοντας τὸν ἀριθμὸ 666 μὲ τέτοιο τρόπο ποὺ νὰ χρειάζεται πολύπλοκες τεχνολογικὲς γνώσεις γιὰ νὰ τὸν ἀποκαλύψει. Πάντως ἡ Ἐκκλησία ἔχει τὴν ὑποχρέωση νὰ ἀπαιτήσει ἀπὸ τὴν πολιτεία μηχανισμοὺς, ποὺ θὰ ἐπιτρέπουν τὴν ἐξιχνίαση τέτοιων ἀμφιβολιῶν. Ἕνα ἀκόμη σημεῖο ποὺ πρέπει νὰ ἐπισημάνουμε εἶναι καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ καταγραφὴ στοιχείων στὶς κάρτες κ.λ.π., εἶναι σὲ ψηφιακὴ μορφή, 0 καὶ 1, καὶ δὲν μπορεῖ νὰ θεωρηθεῖ ὅτι ἡ ὁποιαδήποτε ψηφιακὴ καταγραφὴ ἔχει κάποια σχέση μὲ τὸ χάραγμα τοῦ ἀντιχρίστου. Ἐπειδὴ οἱ ἀνωτέρω ἰσχυρισμοὶ (γιὰ bar code κ.ἂ.) ἔχουν ἀρχίσει νὰ καταρρέουν, οἱ κύκλοι αὐτοὶ διατυπώνουν νέους ἐσχατολογικοὺς ἰσχυρισμοὺς σχετικὰ μὲ τὸ ἠλεκτρονικὸ φακέλωμα, μέ τὰ διαβατήρια, μὲ τὸ ἐπιχείρημα ὅτι οἱ προσωπικές μας πληροφορίες θὰ εἶναι ἐλέγξιμες καὶ αὐτὸ θὰ εἶναι καταστροφικὸ γιὰ τὴν προσωπικότητά μας. Δὲν ἀντιλέγει κανεὶς ὅτι ἡ καταγραφὴ καὶ παρακολούθηση τῶν προσωπικῶν στοιχείων καὶ δραστηριοτήτων μπορεῖ νὰ ἔχει ἐπιπτώσεις στὴν 10 / 25

12 προσωπικότητα τοῦ ἀτόμου, πλὴν ὅμως τὸ θέμα αὐτὸ εἶναι πολιτικὸ (ἤδη ὁ περιορισμὸς τῶν ἀτομικῶν ἐλευθεριῶν τῶν ἀνθρώπων στὶς δυτικὲς κοινωνίες εἶναι ὑπαρκτὸς καὶ πρόκειται νὰ ἐνταθεῖ στὸ ἄμεσο μέλλον). Ἐμεῖς ὡς Ὀρθόδοξοι Χριστιανοὶ πρέπει νὰ γνωρίζουμε τὰ ἑξῆς: 1. Ἡ Ἀποκάλυψη τοῦ Ἰωάννου δὲν εἶναι τὸ πρῶτο βιβλίο, ἀπὸ ἄποψη ἀρίθμησης, τῆς Ἁγίας Γραφῆς, ἀλλὰ τὸ τελευταῖο, συμβολικὸ καὶ δύσκολο νὰ ἑρμηνευθεῖ. Γιὰ τὸν λόγο αὐτὸ οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας δὲν ἀσχολήθηκαν πολὺ μὲ τὴν ἑρμηνεία τῆς Ἀποκαλύψεως. Ἐμεῖς φθάνουμε στὸ σημεῖο νὰ τὸ διαβάζουμε ὡς πρῶτο, ἀφήνοντας στὴν ἄκρη ὅλα τὰ ἄλλα, ἐνῶ θὰ ἔπρεπε νὰ ἐντρυφήσουμε στὰ Εὐαγγέλια καὶ τὶς Ἐπιστολὲς τῶν Ἀποστόλων, τὰ ὁποία μας διδάσκουν πῶς πρέπει νὰ ζοῦμε ὡς Χριστιανοί. 2. Στὴν Ἀποκάλυψη τοῦ Ἰωάννου δὲν γίνεται λόγος μόνο γιὰ τὸ χάραγμα τοῦ θηρίου, ἀλλὰ καὶ γιὰ τὴν σφραγίδα ἢ τὸ σφράγισμα τοῦ Ἀρνίου, δηλαδὴ τοῦ Χριστοῦ. Γράφει ὁ Εὐαγγελιστής: «καὶ εἶδον ἄλλον ἄγγελον ἀναβαίνοντα ἀπὸ ἀνατολῆς ἡλίου, ἔχοντα σφραγῖδα Θεοῦ ζῶντος, καὶ ἔκραξε φωνῆ μεγάλη τοῖς τέσσαρσιν ἀγγέλοις, οἷς ἐδόθη αὐτοῖς ἀδικῆσαι τὴν γῆν καὶ τὴν θάλλασαν, λέγων μὴ ἀδικήσητε τὴν γῆν μήτε τὴν θάλασσαν μήτε τὰ δένδρα, ἄχρις οὗ σφραγίσωμεν τοὺς δούλους τοῦ Θεοῦ ἡμῶν ἐπὶ τῶν μετώπων αὐτῶν» (Ἀποκ. ζ, 2-3). Ὁ ἄγγελος μὲ τὴν σφραγίδα τοῦ ζῶντος Θεοῦ θέλει νὰ σφραγίσει τοὺς δούλους τοῦ Θεοῦ, ὥστε νὰ μὴν ταλαιπωρηθοῦν καὶ βασανισθοῦν ἀπὸ τὰ ἐπερχόμενα δεινά. 3. Δὲν μποροῦμε λοιπὸν νὰ χωρίζουμε αὐτὲς τὶς δυὸ πραγματικότητες, δηλαδὴ νὰ μιλᾶμε καὶ νὰ ἑρμηνεύουμε μόνο τὸ πρῶτο δηλαδή τὸ χάραγμα τοῦ θηρίου καὶ μάλιστα ἀποσπασματικὰ - καὶ νὰ ἀρνούμαστε τὸ δεύτερο, δηλαδὴ τὸ σφράγισμα τοῦ Χριστοῦ. Ὁ Ὀρθόδοξος Χριστιανὸς ἐνδιαφέρεται καὶ ἀγωνίζεται γιὰ τὸ σφράγισμα τοῦ Χριστοῦ καὶ δὲν ἀναλώνεται μὲ τὸ σφράγισμα τοῦ ἀντιχρίστου. Οἱ σφραγισμένοι μὲ τὸ Ὄνομα τοῦ Χριστοῦ εἶναι οἱ νικητὲς καὶ δὲν πρόκειται νὰ βλαβθοῦν ἀπὸ τὴν μεγάλη δοκιμασία τῶν ἐσχάτων. Θὰ ἀδικηθοῦν ἀπὸ τὰ γεγονότα τῶν ἐσχάτων καιρῶν οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι «οὐκ ἔχουσι τὴν σφραγίδα τοῦ Θεοῦ ἐπὶ τῶν μετώπων αὐτῶν» (Ἀποκ. θ, 4). 4. Ὁ Ἅγιος Ἀνδρέας Καισαρείας λέγει γιὰ τὸν ἀντίχριστο: «Πλανᾶ τοὺς ἐν τῇ γῇ τὴν διηνεκῆ κατοίκησιν τῆς καρδίας ἔχοντας. Τοὺς γὰρ ἐν οὐρανῷ κεκτημένους τὸ πολίτευμα οὐκ ἀπατᾶ ἡ αἴσθησις, ἠσφαλισμένους ἀκριβῶς τῆ προαναφωνήσει τῆς αὐτοῦ ἐλεύσεως» (P.G. 106, 337, D). Ὁ ἀντίχριστος ἔχει ἐξουσία μόνο σ αὐτοὺς ποὺ εἶναι ἀνοχύρωτοι ἀπὸ τὴν Χάρη τοῦ Χριστοῦ καὶ ὡς ἐκ τούτου οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δέχονται μέσα στὴν καρδιὰ τοὺς τὶς ἐνέργειες τοῦ ἀντιχρίστου. Σ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους δίνει τὸ χάραγμα, «ἳνα δώσωσιν αὐτοῖς χάραγμα ἐπὶ τῆς χειρὸς αὐτῶν τῆς δεξιᾶς ἢ ἐπὶ τῶν μετώπων». Ἡ φράση αὐτὴ τῆς Ἀποκαλύψεως «ἴνα δώσωσιν» ἐκφράζει τὴν ἐθελοδουλεία τῶν ἀνθρώπων. 5. Τὸ χάραγμα τοῦ θηρίου συνδέεται μὲ τὴν προσκύνηση καὶ λατρεία τοῦ ἀντιχρίστου. Ὁτιδήποτε μᾶς συνιστᾶ νὰ λατρεύσουμε τὸν ἀντίχριστο αὐτὸ εἶναι σατανικό. Καὶ ὅταν ἐμεῖς ἀναγνωρίζουμε καὶ λατρεύουμε ὅ,τι μας ζητᾶ ὁ ἀντίχριστος, εἰς βάρος τοῦ Θεοῦ, αὐτὸ εἶναι σφράγισμα τοῦ ἀντιχρίστου. Σύμφωνα μὲ τὴν ὅλη διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας, μποροῦμε νὰ ποῦμε ὅτι ὁ σκοτασμὸς τοῦ νοὸς εἶναι χάραγμα τοῦ θηρίου. 6. Ἡ σφραγίδα τοῦ Ἀρνίου δὲν εἶναι μόνον ἐξωτερικὸ γεγονός, ἀλλὰ ἀναγνώριση καὶ λατρεία τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ. Εἶναι κυρίως ἡ βίωση τῆς μυστηριακῆς καὶ ἀσκητικῆς ζωῆς. Ὅποιου ὁ νοῦς φωτίζεται καὶ μέσα ἐκεῖ γίνεται ἀκατάπαυστη 11 / 25

13 ἡ μνημόνευση τοῦ ὀνόματος τοῦ Χριστοῦ (ἔνδειξη ὅτι ὁ ἄνθρωπος ἔγινε ναὸς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος), αὐτὸς δέχθηκε τὴν σφραγίδα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Λέγει ὁ Ἅγιος Συμεών: «καταμάθετε ἀδελφοί της σφραγῖδος Χριστοῦ τὸ ἀληθὲς ἐκτύπωμα. Μία σφραγὶς ἀληθῶς ἡ ἔλλαμψις ὑπάρχει τοῦ Πνεύματος, εἰ καὶ πολλαὶ τῶν ἐνεργειῶν αὐτῆς αἳ ἰδέαι καὶ πολλὰ τῶν ἀρετῶν αὐτῆς τὰ γνωρίσματα». Ἐννοεῖ ὅτι ἡ σφραγίδα τοῦ Χριστοῦ δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο ἀπὸ τὴν ἐνέργεια τοῦ Παναγίου Πνεύματος. 7. Σύμφωνα μὲ τὴν Ἀποκάλυψη, ὅσοι σφραγίσθηκαν μὲ τὴ Χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, δὲν ἔχουν νὰ φοβηθοῦν καμμιὰ δύναμη τοῦ ἀντιχρίστου. Αὐτοὶ θὰ περάσουν μέσα ἀπὸ τὴν Ἐρυθρὰ θάλασσα, ὅπως ἔκαναν οἱ Ἑβραῖοι, θὰ ξεφύγουν ἀπὸ τὴν καταδυναστεία τοῦ Φαραὼ καὶ θὰ φθάσουν στὴν γῆ τῆς ἐπαγγελίας. Γι αὐτοὺς ποὺ ἀκολουθοῦν τὸ Ἀρνίο καὶ δέχονται τὶς ἐνέργειές του, ὁ διάβολος ἔχει σφραγισθεῖ στὴν ἄβυσσο, ὅπως λέγει ὁ Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης (Ἀποκ. κ 1-3) 8. Ἔργο ὅλων μας καὶ κυρίως τῶν Ποιμένων καὶ διδασκάλων εἶναι νὰ καθοδηγοῦν τοὺς Χριστιανοὺς μὲ τὴ μέθοδο τῆς ὀρθοδόξου εὐσεβείας, ὥστε νὰ χαραχθεῖ μέσα στὴν καρδιά τους ἡ σφραγίδα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ ἔτσι, ὅταν ἔλθει ὁ ἀντίχριστος, αὐτοὶ θὰ στέκονται μετὰ τοῦ Ἀρνίου. 9. Κατὰ τοὺς Ἁγίους Πατέρες, ἁμαρτία εἶναι ἡ παρὰ φύση κίνηση τῶν δυνάμεων τῆς ψυχῆς καὶ αὐτὴ ἡ κατάσταση συνιστᾶ τὸ σκοτασμὸ τοῦ νοῦ, γι αὐτὸ καὶ τὸ μυστήριό του ἀντιχρίστου ποὺ ἐνεργεῖται σὲ κάθε ἐποχὴ εἶναι ὁ σκοτασμὸς τοῦ νοῦ. Ἀντιθέτως, ἡ βίωση τοῦ μυστηρίου τοῦ Σταυροῦ ποὺ εἶναι ἡ κατάργηση τῆς ἁμαρτίας, εἶναι στὴν πραγματικότητα ὁ φωτισμὸς τοῦ νοῦ καὶ ἡ θέωση. 10. Ἡ ἀγωνία γιὰ τὴν ἔλευση τοῦ ἀντιχρίστου, ὅταν ταυτόχρονα ζοῦμε μέσα στὸ μυστήριο τοῦ ἀντιχρίστου, συνιστᾶ μία ὑποκριτικὴ κατάσταση. Δυστυχῶς πολλοὶ ἄνθρωποι χωρὶς νὰ ζοῦν ἐκκλησιαστικὴ ζωὴ καὶ χωρὶς νὰ ἔχουν ἐκκλησιαστικὸ φρόνημα, ἀγωνιοῦν γιὰ τὴν ἔλευση τοῦ ἀντιχρίστου, ἐνῶ ταυτόχρονα βιώνουν τὸ μυστήριό του ἀντιχρίστου, χωρὶς νὰ ἀντιλαμβάνονται τὴν φρικτή τους κατάσταση. Ὁ διάβολος μετέρχεται τὰ πάντα γιὰ νὰ πλανήσει τοὺς ἀνθρώπους. Χρειάζεται μεγάλη πνευματικὴ γνώση γιὰ νὰ μπορέσουμε νὰ ξεχωρίσουμε τὶς ἐνέργειες τοῦ διαβόλου ἀπὸ τὶς ἐνέργειες τοῦ Θεοῦ. Γιατί πραγματικὰ ἡ σύγχυση μεταξὺ αὐτῶν τῶν ἐνεργειῶν καὶ κυρίως ἡ παραδοχὴ μίας ἐνεργείας τοῦ διαβόλου ὡς ἐνεργείας τοῦ Θεοῦ καὶ ἀντιστρόφως, συνιστᾶ μεγάλη ἁμαρτία. Στὴν πραγματικότητα αὐτὸ εἶναι βλασφημία κατά τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. 11. Τὸ πρόβλημα τοῦ περιορισμοῦ τῶν ἀτομικῶν ἐλευθεριῶν τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ὑπαρκτὸ πρόβλημα ἀλλὰ ὅμως πολιτικὸ καὶ καθόλου θρησκευτικό. Ὁ Ὀρθόξοξος Χριστιανὸς δὲν ἔχει νὰ φοβηθεῖ τίποτα ἀπὸ τὴν καταγραφὴ τῶν δραστηριοτήτων του μὲ ἠλεκτρονικὸ τρόπο. Οὔτε ἡ παρακολούθηση οὔτε ἡ καταγραφὴ οὔτε κάτι ἀνάλογο μπορεῖ νὰ ἐμποδίσει τὴ Χάρη τοῦ Θεοῦ νὰ ἐνεργήσει στὴ ζωὴ τῶν ἀνθρώπων. 12 / 25

14 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Ὕστερα ἀπὸ τὴν παρουσίαση τῶν ἀνωτέρω θεμάτων συμπεραίνουμε τὰ ἀκόλουθα: 1. Ὁ ἄνθρωπος δὲν ἐπλάσθη, «ἴνα εὕρη ἱκανοποίησιν τῶν ἐν ἐαυτῷ φυσικῶν δῆθεν ἰδιοτελῶν καὶ εὐδαιμονιστικῶν ὀρέξεων καὶ οὕτω καταντήση ἀκίνητος καὶ ἀπαθής. Τουναντίον ἐδημιουργήθη πρὸς τὸν σκοπὸ νὰ ἀγαπᾶ τὸν Θεὸν καὶ τὸν συνάνθρωπόν του μὲ τὴν αὐτὴν ἀγάπην, ἢν ἔχει ὁ Θεὸς πρὸς τὸν κόσμον». Γι αὐτό χαρακτηριστικὸ στοιχεῖο τοῦ ἀνθρώπου εἶναι τὸ αὐτεξούσιο, τό ὁποῖο πρέπει νὰ τὸ χρησιμοποιήσει μὲ ἀναφορὰ στὸν Θεό. Ἐφ' ὅσον ὁ ἄνθρωπος εἶναι κατ' εἰκόνα Θεοῦ, ὁ Θεός μας ἔδωσε ὁρισμένες εὐθύνες ἀπέναντι στὴν ὑπόλοιπη κτίση. Μᾶς ἔκαμε οἰκονόμους Του καὶ συνεργούς Του. Ἀκόμα καὶ μετὰ τὴν πτώση ὁ ἄνθρωπος παρέμεινε οἰκονόμος τῆς κτίσεως - παρ' ὅλο ποὺ τώρα εἶναι, καταστροφικὸς καὶ λειτουργεῖ σύμφωνα μὲ τὸ ἀνθρώπινο θέλημα καὶ ὄχι μὲ ἐκεῖνο τοῦ Θεοῦ. 2. Ἡ σύγχρονη ἐπιστήμη ἔχει κάνει τὰ «ἀδύνατα δυνατά». Ἡ ἐξελικτικὴ πορεία της δὲν ἐμποδίζεται καὶ τὰ ἐπιτεύγματά της δὲν ἀναστέλλονται. 3. Ἡ ἐπιστήμη ὡς ἐπιστήμη εἶναι εὐλογία. Ἡ ἀντιπαλότητα ἀνάμεσα σὲ πίστη καὶ ἐπιστήμη ὀφείλεται σὲ λάθος θεώρηση θέσης, ἀποστολῆς, ἁρμοδιοτήτων, ὁρίων. 4. Ἡ πρόοδος τοῦ ἀνθρώπου στοὺς διαφόρους τομεῖς τῶν ἁλματωδῶς ἐξελισσομένων νέων τεχνολογιῶν σὲ καμμία περίπτωση δὲν εἶναι καὶ δὲν μπορεῖ νὰ θεωρηθεῖ δαιμονική. Μία τέτοια θεώρηση εὑρίσκεται μακρὰν τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας. Τὰ ἐπιστημονικὰ ἐπιτεύγματα τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς ὑλοποίησης τῆς εὐλογίας τοῦ Θεοῦ. Εἶναι δῶρο τῆς Σοφίας Του πρὸς τὸν ἄνθρωπο καὶ δὲν ἔχουμε ἐμεῖς τὸ δικαίωμα νὰ ἀλλάξουμε αὐτὴν τὴ θεώρηση. Εἶπε ὁ Θεὸς «αὐξάνεσθε καὶ πληθύνεσθε καὶ κατακυριεύσατε τῆς γῆς» (Γέν. 1,28). Εὐλογία Θεοῦ εἶναι ἡ γνώση, ἡ ἔρευνα, ἡ κατάκτηση. Ὁ Ὀρθόδοξος Χριστιανὸς συμμετέχει σ αὐτὴν τὴν εὐλογία, δὲν τὴν ἀρνεῖται, δὲν πλανᾶται ἀποδίδοντας στὸν διάβολο αὐτὰ ποὺ ὁ Θεὸς ὡς χαρίσματα χορηγεῖ στὸν ἄνθρωπο. Εἶναι μεγάλη ἁμαρτία νὰ ἀποδίδονται ἐνέργειες τοῦ Χριστοῦ στὸν ἀντίχριστο καὶ ἐνέργειες τοῦ ἀντιχρίστου στὸν Χριστό. 5. Εἶναι σαφὲς ὅτι ἄλλο εἶναι ἡ εὐλογία τοῦ Θεοῦ καὶ ἄλλο ἡ χρήση τῶν ἐπιτευγμάτων τῶν νέων τεχνολογιῶν ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο. Δὲν ὑπάρχει σχέση μεταξὺ εὐλογίας τοῦ Θεοῦ καὶ κακῆς χρήσης. Ἡ κακὴ χρήση εἶναι καρπὸς τῆς ἁμαρτίας. Σὲ καμμία περίπτωση ὅμως ἡ ἁμαρτία αὐτὴ δὲν γίνεται ἀφορμὴ γιὰ ἀνάκληση τῆς εὐλογίας τοῦ Θεοῦ. Ἂν συνέβαινε κάτι τέτοιο, ὁ Θεὸς θὰ εἶχε καταργήσει τὰ μαχαίρια ἐπειδή κάποιοι τά χρησιμοποίησαν γιά να σκοτώσουν συνανθρώπους τους. Πρέπει νὰ γίνει σαφὲς ὅτι ὁ Κάιν - ἀνεξάρτητα μέ τό μέσο πού χρησιμοποίησε γιά νά σκοτώσει τόν ἀδελφό του - καὶ ὁ ὁποιοσδήποτε ἐκμεταλλεύεται ἐπὶ τὸ κακὸν τὶς δυνατότητες ποὺ παρέχουν οἱ νέες τεχνολογίες, ἔχουν τὴν ἴδια εὐθύνη καὶ καταδίκη. 6. Τὰ ἐπιτεύγματα τῶν νέων τεχνολογιῶν (πληροφορικῆς, βιοτεχνολογίας, μιρκοηλεκτρονικῆς κ.ἅ.), λειτουργοῦν πρὸς ὄφελος τοῦ ἀνθρώπου καὶ πρὸς διευκόλυνση τῆς ζωῆς του. Ὑπάρχουν ὅμως περιπτώσεις ποὺ δημιουργοῦν καὶ προβλήματα ὅπως: α ) Ὅταν προσβάλλουν τὴν ἰδιωτική του ζωή. β ) Διευκολύνουν τὴν ἐμφάνιση νέων μορφῶν ἐγκληματικότητος. γ ) Ἐπιδροῦν ἀποφασιστικὰ στὶς συνθῆκες τοῦ κοινωνικοῦ βίου καὶ στὶς σχέσεις τοῦ ἀνθρώπου ἢ τοῦ ἀτόμου μὲ τοὺς συνανθρώπους του. Ἡ 13 / 25

15 ἀπομόνωση τοῦ ἀνθρώπου ὡς συνέπεια τῆς νέας τεχνολογίας εἶναι ἕνα σύνηθες φαινόμενο στὴ σύγχρονη κοινωνία τῆς πληροφορίας. 7. Οἱ ἴδιοι λόγοι ποὺ δυσκολεύουν ἕνα ἄνθρωπο ποὺ μεγάλωσε σὲ μὴ τεχνολογικὴ κοινωνία, διευκολύνουν αὐτὸν ποὺ μεγαλώνει σὲ μία τεχνολογικὴ κοινωνία. Ἡ ἀνθρώπινη ὑποδομὴ, π.χ. τὰ τεχνολογικὰ ἐπιτεύγματα, δὲν μποροῦν νὰ ἐμποδίσουν τὴν ἐνέργεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Μία τέτοια σκέψη μποροῦμε νὰ ποῦμε ὅτι εἶναι βλασφημία κατὰ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. 8. Ὁ Ἅγιος Κύριλλος Ἀλεξανδρείας λέγει: οἱ ἐπιστῆμες, οἱ ἀνακαλύψεις καὶ γενικὰ οἱ ἐφαρμογές τους δὲν ἐπιτρέπουν ἀμφιβολία ὅτι ὁ ἄνθρωπος ἐπὶ γῆς «τῆς ἀνωτάτω δόξης ἐκμαγεῖον καὶ τῆς θεοπρεποῦς ἐξουσίας εἰκὼν (P.G. 69, 20c). Ἀποτέλεσμα ὅμως τῆς προόδου εἶναι ὁ κίνδυνος ποὺ διατρέχει ἴνα «ἑτοιμότατα διολισθήση εἰς τὸ οἴεσθαι τυχὸν ἀπηλλάχθαι καὶ τῆς ἐξουσίας καὶ τῆς τοῦ Κρατοῦντος ὑπεροχῆς», δηλαδὴ ὁ ἄνθρωπος κινδυνεύει, γοητευμένος ἀπὸ τὶς ἐπιτυχίες του, νὰ ἀρχίσει νὰ ψάχνει νὰ βρεῖ ἀφορμὴ νὰ διολισθήσει σὲ ἕνα πνεῦμα-φρόνημα ὃμοιο μέ αὐτό τῶν ἀνθρώπων ποὺ προσπάθησαν νὰ δημιουργήσουν τὸν πύργο τῆς Βαβέλ. Εὔκολα δηλαδὴ διολισθαίνει στὸ πνεῦμα-φρόνημα νὰ «οἴεται» ὅτι μπορεῖ καὶ ὀφείλει νὰ ἀπαλλαγεῖ ἀπὸ τὴν ἐξουσία τοῦ Κρατοῦντος. Αὐτὸ εἶναι τὸ σημεῖο ποὺ χρειάζεται προσοχή. 9. Φυσικὸ εἶναι, ὁ κάθε ἄνθρωπος ποὺ θέλει νὰ ἐπιβάλει τὴν κυριαρχία του στοὺς ἄλλους, νὰ χρησιμοποιεῖ τὰ τελειότερα τεχνολογικὰ μέσα ποὺ τοῦ παρέχονται. Αὐτὸ ὅμως ἔχει νὰ κάνει μὲ τὴν κακὴ χρήση τῶν τεχνολογικῶν μέσων- ἐπιτευγμάτων ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο, ἀλλά αὐτό δὲν σημαίνει ὅτι πρέπει νὰ ἀρνούμαστε τὴν χρήση τοὺς ἐπ ἀγαθῶ. 10. Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς διδάσκει ὅτι τὸ μυστήριο του ἀντιχρίστου, καίτοι δὲν ἔχει ἔρθει ἀκόμη, ἐνεργεῖται στὸν κόσμο, ὅπως ἐνεργεῖτο τὸ μυστήριο τοῦ Σταυροῦ, πρὶν ἀκόμη ἐμφανισθεῖ. Ὁ Σταυρὸς εἶναι «ἡ τῆς ἁμαρτίας κατάργησις», κάτι ποὺ σημαίνει ὅτι τὸ σημεῖο καὶ ἡ ἐνέργεια τοῦ ἀντιχρίστου εἶναι ἡ ἐπικράτηση καὶ ἡ συντήρηση τῆς ἁμαρτίας. Αὐτὸ ποὺ πρέπει νὰ βιώνουμε εἶναι τὸ μυστήριό του Σταυροῦ ποὺ εἶναι ἡ κατάργηση τῆς ἁμαρτίας, δηλαδὴ ἡ κάθαρση τῆς καρδίας, ὁ φωτισμὸς τοῦ νοῦ καὶ ἡ θέωση. 11. Τὸ χάραγμα τοῦ ἀντιχρίστου (666) συνδέεται ἄμεσα μὲ τὴ συνειδητὴ ἄρνηση τῆς πίστεως στὸν Χριστὸ καὶ τὴν σύνταξη μὲ τὸν διάβολο. Εἶναι ὡς ἐκ τούτου τὸ ἀντίστροφό του ἱεροῦ Βαπτίσματος καὶ τοῦ ἁγίου Χρίσματος «σφραγὶς δωρεᾶς Πνεύματος Ἁγίου». Ὅταν κάποιος βαπτίζεται, ἡ Ἐκκλησία τοῦ ζητᾶ νὰ ἀπαντήσει καταφατικὰ στὸ ἐρώτημα: «Ἀποτάσσεσαι τὸν σατανᾶ, τὰ ἔργα του καὶ τὴν πομπή του; Συντάσσεσαι μὲ τὸν Χριστό;». Ἀνάλογο εἶναι τὸ θέμα ὅσον ἀφορᾶ στὸ ἀντίχριστο «βάπτισμα» τοῦ χαράγματος. Ὁ διάβολος τὴν ψυχὴ τῶν ἀνθρώπων πολεμᾶ καὶ ἐκείνη κυρίως ἀπειλεῖ. Μέχρι καὶ σήμερα δὲν παρατηρεῖται πουθενὰ τὸ φαινόμενο νὰ ζητεῖται ἡ σύνταξη τῶν Ὀρθοδόξων μὲ τὸν ἀντίχριστο ὡς προϋπόθεση λήψης ταυτότητας ἢ διαβατηρίου ἢ πιστωτικῆς κάρτας ἢ κάρτας ὑγείας ἢ ἀκόμη ἀγορᾶς καταναλωτικῶν ἀγαθῶν ποὺ φέρουν τὸ bar code. 12. Τὸ ὅτι στὸ μέλλον ὑπάρχει ἡ ἐκδοχὴ ὁ ἄνθρωπος νὰ προχωρήσει σὲ κακὴ χρήση τῶν τεχνολογικῶν του ἐπιτευγμάτων ἢ ὅτι ἡ τεχνολογικὴ πρόοδος θὰ μποροῦσε νὰ ἐξυπηρετήσει τὰ σχέδια τοῦ ἀντιχρίστου, εἶναι πιθανὸν νὰ συμβεῖ. Καὶ τί πρέπει νὰ κάνει κανείς; Νὰ ζεῖ χωρὶς ἠλεκτρικὸ ρεῦμα, χωρὶς τηλέφωνο, νὰ μὴν χρησιμοποιεῖ τὶς σύγχρονες ἠλεκτρικὲς συσκευὲς ἢ νὰ ἀρνηθεῖ π.χ. νὰ κάνει ἐγχείρηση μὲ τὴν τεχνολογία τῶν laser; Οἱ Χιλιαστὲς δὲν κάνουν μετάγγιση αἵματος καὶ πεθαίνουν καὶ οἱ προτεσταντικὲς αἱρέσεις 14 / 25

16 (Amish, Memmonite, Mormons καὶ ἄλλες συναφεῖς) ἀποποιοῦνται τὴν ἐξέλιξη τῶν ἐπιστημῶν, τὴν ἔρευνα, τὴν χρήση τῶν τεχνολογικῶν μέσων. 13. Ἡ Ἐκκλησία θὰ πρέπει νὰ ἀποτιμήσει τὴ μεγάλη ζημιὰ ποὺ ἔγινε στὴν πνευματικὴ κατάρτιση τοῦ πληρώματός της μὲ τὴν «ἀντιχριστολογία» τήν ὁποία ἀρκετὰ χρόνια τώρα οἱ ἐν λόγῳ κύκλοι χρησιμοποιοῦν καὶ νὰ φροντίζει ὥστε καὶ σὲ αὐτὲς τὶς περιπτώσεις, οἱ πιστοὶ νὰ ἐνημερώνονται μὲ τεκμηριωμένο ἐπιστημονικὸ ὑλικὸ καὶ οἱ θεολογικὲς θέσεις καὶ τοποθετήσεις νὰ βασίζονται στὶς ἄδολες πηγὲς τῆς Ὀρθοδοξίας καὶ ὄχι σὲ πηγὲς ἀμφιβόλου καὶ ὑπόπτου προελεύσεως ποὺ προκαλοῦν ἀγωνία, ἀναστάτωση, μελαγχολία φόβο, διότι ὁ «ὁ καρπὸς τοῦ Πνεύματος ἐστὶν ἀγάπη, χαρά, εἰρήνη.». Ἡ Ἐκκλησία δὲν σκορπᾶ τὸ φόβο τῆς ἔλευσης τοῦ ἀντιχρίστου, ἀλλὰ προσπαθεῖ νὰ καταρτίσει τὰ τέκνα της ὥστε νὰ σφραγισθοῦν μὲ τὴν σφραγίδα τοῦ ζῶντος Θεοῦ. Οἱ ἰδέες καὶ θέσεις τῶν ὁποιωνδήποτε κύκλων ποὺ κηρύσσουν ἀντιχριστολογία καὶ ἐνσπείρουν τὸ φόβο, θὰ πρέπει νὰ ἀπομονωθοῦν καὶ νὰ σταματήσει ἐπιτέλους ἡ δημιουργία ἐντυπώσεων, κάτι ποὺ ἔχει διασύρει τὴν Ἐκκλησία, ἡ ὁποία δὲν ἀντέχει ἄλλα σκάνδαλα καὶ διασυρμούς. 14. Καὶ κάτι ἀκόμη τὸ ὁποῖο παρακαλῶ νὰ μὴν παρερμηνευτεῖ. Στὸ Σύμβολο τῆς Πίστεως ἀπαγγέλουμε: «καὶ πάλιν ἐρχόμενον μετὰ δόξης» καὶ ἔχουμε τὴ βεβαιότητα ὅτι αὐτὸ θὰ συμβεῖ. Πρὶν ὅμως ἔλθει ὁ Χριστὸς «μετὰ δόξης» καὶ πάλι στὴ γῆ, θὰ προηγηθεῖ ἡ ἔλευση τοῦ ἀντιχρίστου. Εἶναι τουλάχιστον μεγάλη πλάνη νὰ πιστεύουμε ὅτι εἴμαστε σὲ θέση νὰ ἀνατρέψουμε τὸ προαιώνιο σχέδιο τοῦ Θεοῦ. 15. Ὁ Ὀρθόδοξος Χριστιανὸς δὲν μπορεῖ νὰ μιλᾶ γιὰ τὸ χάραγμα τοῦ θηρίου. Αὐτὸ ποὺ πρέπει νὰ κάνει εἶναι νὰ προετοιμάζεται νὰ σφραγισθεῖ μὲ τὴν σφραγίδα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ὁ Ἅγιος Συμεὼν ὁ νέος Θεολόγος μᾶς προτρέπει: «ὅσοι τοίνυν ἀσφράγιστοι, δράμετε, ὅσοι ἀσημείωτοι, σπεύσατε τῷ σημείῳ σημειωθῆναι τοῦ Πνεύματος», γιατί ὅπως λέγει - ἀσφράγιστος εἶναι «ὁ δειλαινόμενος θάνατον» καὶ ἀσημείωτος «ὁ μὴ ἀκριβῶς τὸ εἶδος τῆς σφραγίδος γινώσκων». Ὅσοι θὰ σφραγισθοῦν μὲ τὴν σφραγίδα τοῦ Χριστοῦ αὐτοὶ θὰ εἶναι σὲ θέση νὰ διακρίνουν τὶς ἐνέργειες τοῦ ἀντιχρίστου καὶ θὰ εἶναι αὐτοὶ ποὺ θὰ στέκονται μετὰ τοῦ Ἀρνίου τῆς Ἀποκαλύψεως μετέχοντες τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ. 15 / 25

17 Εν κατακλείδι: Ἡ Ἁγία Γραφὴ καὶ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας διδάσκουν: Ἡ ἐπιστημονική του πρόοδος τοῦ ἀνθρώπου, οἱ τεχνολογίες καὶ τὰ τεχνολογικά του ἐπιτεύγματα, εἶναι εὐλογία καὶ δῶρο τοῦ Θεοῦ πρὸς τὸν ἄνθρωπο. Ὡς ἐκ τούτου εἶναι ἀναπόσπαστο τμῆμα τῆς Σοφίας τοῦ Θεοῦ τὴν ὁποία ὁ Θεὸς χορηγεῖ στὸν «κατ εἰκόνα Αὐτοῦ» πλασθέντα ἄνθρωπο. Εἶναι μεγάλη ἁμαρτία, εἶναι βλασφημία κατά τοῦ Ἁγίου Πνεύματος νὰ χαρακτηρίζονται οἱ τεχνολογίες δαιμονικές, γιατί ἔτσι ἀποδίδονται στὸν διάβολο αὐτὰ ποὺ ὁ Θεὸς ὡς χαρίσματα χορηγεῖ στὸν ἄνθρωπο. Ὁ Ὀρθόξοξος Χριστιανός: Εἶναι ἰδιαίτερα προσεκτικὸς ὥστε νὰ μὴν παρασύρεται καὶ νὰ μὴν πλανᾶται ἀπὸ ἀπόψεις καὶ θέσεις σχετικὲς μὲ τὴν τεχνολογία καὶ τὴν χρήση τῶν ἐφαρμογῶν της στὴν ζωή του, οἱ ὁποῖες στεροῦνται παντελῶς θεολογικῆς (πατερικῆς) καὶ ἐπιστημονικῆς τεκμηρίωσης. Ἀπαιτεῖ ἡ ἐνημέρωσή του γιὰ τὴν τεχνολογικὴ πρόοδο νὰ βασίζεται σὲ ἐπιστημονικὰ τεκμηριωμένο ὑλικὸ καὶ οἱ ὁποιεσδήποτε θεολογικὲς ἀπόψεις καὶ τοποθετήσεις πάνω σ αὐτὰ τὰ θέματα νὰ βασίζονται τεκμηριωμένα στὶς ἄδολες πηγὲς τῆς Ὀρθοδοξίας καὶ ὄχι σὲ αὐθαίρετες ἀνεύθυνες πηγὲς ἀμφιβόλου καὶ ὑπόπτου προελεύσεως. Γνωρίζει ὅτι δὲν ὑπάρχει σχέση μεταξὺ τῆς εὐλογίας τοῦ Θεοῦ ἡ ὁποία ὁδηγεῖ τὸν ἄνθρωπο σὲ διαρκεῖς κατακτήσεις καὶ δημιουργίες - καὶ τῆς κακῆς χρήσης ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο, τῶν τεχνολογικῶν του ἐπιτευγμάτων. Ἡ κακὴ χρήση εἶναι καρπὸς τῆς ἁμαρτίας. Εἶναι ἐφοδιασμένος μὲ τοὺς καρποὺς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, εἶναι αἰσιόδοξος, χαίρεται «ἐν Κυρίῳ πάντοτε» καὶ δὲν δημιουργεῖ τὴν προσωπική του σχέση μὲ τὸν Χριστὸ μέσω τοῦ ἀντιχρίστου. Ἂν ἐπιχειρήσει κάτι τέτοιο, τότε εἶναι βέβαιο ὅτι θὰ πλανηθεῖ. Προετοιμάζεται νὰ σφραγισθεῖ μὲ τὴν σφραγίδα τοῦ Χριστοῦ καὶ βιώνει τὸ μυστήριό του Σταυροῦ ποὺ εἶναι ἡ κατάργηση τῆς ἁμαρτίας, δηλαδὴ ἡ κάθαρση τῆς καρδίας, ὁ φωτισμὸς τοῦ νοῦ καὶ ἡ θέωση. 16 / 25

18 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. RFID Essentials, Himanshu Bhatt, Bill Glover (January 2006) 2. Technology Review an MIT Enterprise (December 2005) 3. Nanotechnology Applications to Telecommunications and Networking, By Daniel Minoli Copyright 2005 John Wiley & Sons, Inc. 4. Μεταξὺ δύο αἰώνων, Μητροπολίτου Ναυπάκτου Ἰεροθέου 5. Ἀνατολικὰ τόμος Α, Μητροπολίτου Ναυπάκτου Ἰεροθέου 6. Ποιότητα ζωῆς, Μητροπολίτου Ναυπάκτου Ἰεροθέου 7. Ρωμηοσύνη, π. Ἰωάννη Ρωμανίδη 8. Ἡ σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου καὶ τοῦ Κόσμου, π. Θεοδώρου Ζήση 9. Παρατηρώντας ἐν Χριστῷ τὴν Ἐπιστήμη, π. Ἀρσένιου Μέσκου 10. Παρατηρώντας ἐν Χριστῷ τὶς νέες Τεχνολογίες, π. Ἀρσένιου Μέσκου 11. Ὁ ρόλος τῆς Μικροηλεκτρονικῆς στὴν ἐπιστήμη καὶ τὸν ἄνθρωπο, Μιχ. Χατζάκη, Διεθνὲς Ἐπιστημονικὸ Συνέδριο «Ἐπιστῆμες Τεχνολογίες αἰχμῆς καὶ Ὀρθοδοξία» Τεχνολογίες αἰχμῆς Πληροφορικὴ καὶ Ὀρθόδοξη Θεολογία, Μητροπολίτου Νικοπολ. & Πρεβέζης Μελετίου, Διεθνὲς Ἐπιστημονικὸ Συνέδριο «Ἐπιστῆμες Τεχνολογίες αἰχμῆς καὶ Ὀρθοδοξία» Βιοεπιστῆμες & Νέες Τεχνολογίες πρὸς τὸν 21ο αἰώνα, Σύνδεσμος Ἐπιστημόνων Πειραιὰ 14. Ὀρθοδοξία καὶ Φυσικὲς Ἐπιστῆμες, Ἕνωση Ἑλλήνων Φυσικῶν 15. SmartPhone & Pocket PC (February, March 2006) 16. Technology Review an MIT Enterprise (January 2006) 17. SmartPhone & Pocket PC February (March 2006) 18. MIT S Magazine of Innovation Technology vol 107 (July, August 2004) 17 / 25

19 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Τμῆμα τῆς εἰσήγησης: Οἱ τεχνολογίες γιά τόν Ορθόδοξο Χριστιανό ἀναπόσπαστο τμῆμα τῆς Σοφίας τοῦ Θεοῦ Ιούνιος / 25

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. Τμῆμα τῆς εἰσήγησης: Οἱ τεχνολογίες γιά τόν Ορθόδοξο Χριστιανό ἀναπόσπαστο τμῆμα τῆς Σοφίας τοῦ Θεοῦ Ιούνιος 2006

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. Τμῆμα τῆς εἰσήγησης: Οἱ τεχνολογίες γιά τόν Ορθόδοξο Χριστιανό ἀναπόσπαστο τμῆμα τῆς Σοφίας τοῦ Θεοῦ Ιούνιος 2006 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Τμῆμα τῆς εἰσήγησης: Οἱ τεχνολογίες γιά τόν Ορθόδοξο Χριστιανό ἀναπόσπαστο τμῆμα τῆς Σοφίας τοῦ Θεοῦ Ιούνιος 2006 Technology Review an MIT Enterprise (December 2005, January 2006) Technology

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος».

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 18 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Ἐξ αἰτίας τοῦ ὅτι παρατηρεῖται

Διαβάστε περισσότερα

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν Χριστούγεννα 2013 Ἀρ. Πρωτ. 1157 Πρός τό Χριστεπώνυμο πλήρωμα τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Χριστὸς γεννᾶται, δοξάσατε. Ἀδελφοί μου ἀγαπητοί, Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ,

Διαβάστε περισσότερα

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση Εἰσαγωγή Ὁ ICAMLaw Application Server (στὸ ἑξῆς γιά λόγους συντομίας IAS) ἀποτελεῖ τὸ ὑπόβαθρο ὅλων τῶν δικηγορικῶν ἐφαρμογῶν τῆς ICAMSoft. Εἶναι αὐτός ποὺ μεσολαβεῖ ἀνάμεσα: α) στὴν τελική ἐφαρμογὴ ποὺ

Διαβάστε περισσότερα

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου)

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου) Οἱ πιστοὶ ὑπὲρ τῶν κατηχουμένων δεηθῶμεν. Ἵνα ὁ Κύριος αὐτοὺς ἐλεήσῃ. Κατηχήσῃ αὐτοὺς τὸν λόγον τῆς ἀληθείας. Ἀποκαλύψῃ αὐτοῖς τὸ εὐαγγέλιον τῆς δικαιοσύνης. Ἑνώσῃ αὐτοὺς τῇ ἁγίᾳ αὐτοῦ καθολικῇ καὶ ἀποστολικῇ

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι.

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Σὰ τελευταῖα χρόνια καὶ ἰδιαίτερα μετὰ τὸ ἄνοιγμα τῶν συνόρων τῶν χωρῶν τῆς ἀνατολικῆς Εὐρώπης, ἀλλὰ καὶ γειτόνων χωρῶν

Διαβάστε περισσότερα

Εὐκλείδεια Γεωµετρία

Εὐκλείδεια Γεωµετρία Εὐκλείδεια Γεωµετρία Φθινοπωρινὸ Εξάµηνο 010 Καθηγητὴς Ν.Γ. Τζανάκης Μάθηµα 9 ευτέρα 18-10-010 Συνοπτικὴ περιγραφή Υπενθύµιση τοῦ Θεωρήµατος τοῦ Θαλῆ. εῖτε καὶ ἐδάφιο 7.7 τοῦ σχολικοῦ ϐιβλίου. Τονίσθηκε,

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Ποιήματα

Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Ποιήματα Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ Ποιήματα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Αὒγουστος 2011 12 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Χριαστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ Ποιήματα Τεῦχος 12 - Αὒγουστος 2011 ISSN: 1792-4189 Μηνιαία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2015 ἀριθμ. πρωτ.: 181.- ΑΓΙΟΝ ΠΑΣΧΑ 12 ΑΠΡΙΛΙΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ Πρὸς τὸν ἱερὸ Κλῆρο καὶ τὸν εὐσεβῆ Λαὸ τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως

Διαβάστε περισσότερα

Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας μας.

Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας μας. ΕΚΚΛΗΣΙΑ & ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΕΝΟΡΙΑ & ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΑΣΘΕΝΩΝ Σεβασμιώτατε, Αἰδεσιμολογιώτατοι, Πρωτοπρεσβύτερος π. Βασίλειος Κοντογιάννης Ἐφημ. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ Γ.Ν.Α. Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ Γάμος. Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι,

Ὁ Γάμος. Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι, Ὁ Γάμος Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι, ὲ λίγες ἡμέρες πρόκειται νὰ ἑνωθεῖτε μὲ τὰ δεσμὰ τοῦ Γάμου διὰ τῶν εὐλογιῶν τῆς Ἁγίας Ἐκκλησίας τοῦ Κυρίου μας. Αὐτὸ τὸ γεγονὸς χρειάζεται ὡς καταλύτη τὸν τελειωτῆ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία.

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία. ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989 Ἡ Θεία Κοινωνία κατ οἶκον Θεσσαλονίκη 2008 Κάποιοι συσχετίζουν κάκιστα τὴν παρουσία τοῦ ἱερέως στό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17 Θέμα: «Περὶ τῆς νομιμότητας τελέσεως τοῦ Μυστηρίου τοῦ Βαπτίσματος ἀνηλίκων». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Σχετικὰ μὲ τὶς προϋποθέσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 26: ΕΚΚΛΗΣΙΑΤΙΚΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 26: ΕΚΚΛΗΣΙΑΤΙΚΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 26: ΕΚΚΛΗΣΙΑΤΙΚΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ (5-6 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2004, Διορθόδοξον Κέντρον τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η 15. Bούλομαι δὲ καὶ ἃς βασιλεῖ πρὸς τὴν πόλιν συνθήκας ὁ Λυκοῦργος ἐποίησε διηγήσασθαι: μόνη γὰρ δὴ αὕτη ἀρχὴ διατελεῖ οἵαπερ ἐξ ἀρχῆς κατεστάθη: τὰς δὲ ἄλλας πολιτείας εὕροι

Διαβάστε περισσότερα

Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux.

Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux. Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux. Μακρῆς Δημήτριος, Φυσικός. mailto: jd70473@yahoo.gr 1. Εἰσαγωγή. Τὸ πολυτονικὸ σύστημα καταργήθηκε τὸ 1982. Δὲν θὰ ἀσχοληθοῦμε

Διαβάστε περισσότερα

Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ. Γιατὶ τὸ Βυζάντιο. Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292.

Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ. Γιατὶ τὸ Βυζάντιο. Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292. Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ Γιατὶ τὸ Βυζάντιο Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292. Κατ ἐπανάληψιν ἔχει ἐπισημανθῆ ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ ἀναθεωρήσουμε ἐμεῖς οἱ Ἕλληνες τὴν ὀπτικὴ εἰκόνα ποὺ ἔχουν

Διαβάστε περισσότερα

Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο

Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο (Μιὰ πρώτη προσέγγιση στὸ θέμα) Εἰπώθηκε, πὼς ὁλόκληρο τὸ Ἅγιον Ὄρος μοιάζει μὲ τὸ Καθολικὸ ἑνὸς ἰεροῦ Ναοῦ καὶ ὅτι ἡ περιοχὴ ἀπὸ τὴν Ἁγία Ἄννα καὶ πέρα εἶναι τὸ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ 1 ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ χαλ νωτη γλ σσα Ἡ γλῶσσα εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ σημαντικότερα μέλη τοῦ ἀνθρώπινου ὀργανισμοῦ. Σὲ σύγκριση μὲ ἄλλα ἀνθρώπινα μέλη, ὅπως γιὰ παράδειγμα τὰ χέρια

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ ρόλος τῆς Ἐκκλησίας : Ἡ θεραπεία τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς. (Ἱερομον. Σάββας)

Ὁ ρόλος τῆς Ἐκκλησίας : Ἡ θεραπεία τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς. (Ἱερομον. Σάββας) Ὁ ρόλος τῆς Ἐκκλησίας : Ἡ θεραπεία τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς. (Ἱερομον. Σάββας) Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν πάντοτε, νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰώνας τῶν αἰώνων. Ἀμὴν. Χριστός ἀνέστη ἐκ νεκρῶν, θανάτῳ θάνατον πατήσας

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Στὴν Ἱερὰ Μονή μας, τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Κυπριανοῦ καὶ Ἰουστίνης, στὴν Φυλὴ Ἀττικῆς, μὲ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ, τὴν εὐχὴ τοῦ ἀσθενοῦντος Σεβασμιωτάτου Πνευματικοῦ Πατρός μας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ Τὰ Ἕξι μεγάλα ἐρωτήματα τῆς δυτικῆς μεταφυσικῆς καταλαμβάνουν μιὰ ξεχωριστὴ θέση στὴν ἱστορία τῆς φιλοσοφικῆς ἱστοριογραφίας. Ὁ συγγραφέας του βιβλίου, Χάιντς Χάιμζετ (1886-1975),

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Συνόλων - Set Theory

Θεωρία Συνόλων - Set Theory Θεωρία Συνόλων - Set Theory Ἐπισκόπηση γιὰ τὶς ἀνάγκες τῶν Πρωτοετῶν Φοιτητῶν τοῦ Τµήµατος Διοίκησης, στὸ µάθηµα Γενικὰ Μαθηµατικά. Ὑπὸ Γεωργίου Σπ. Κακαρελίδη, Στὸ Τµῆµα Διοίκησης ΤΕΙ Δυτικῆς Ἑλλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Συσχετισμένων Ἀρχείων & Εἰκόνων

Διαχείριση Συσχετισμένων Ἀρχείων & Εἰκόνων Διαχείριση Συσχετισμένων Ἀρχείων & Εἰκόνων Εἰσαγωγὴ Μιὰ ἀπὸ τὶς βασικὲς πρόσθετες δυνατότητες τῆς ἔκδοσης 3 τῶν ἰατρικῶν ἐφαρμογῶν μας, εἶναι ἡ δυνατότητα συσχετισμοῦ ὅσων ψηφιακῶν ἀρχείων ἀπαιτεῖται στὴν

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

μπορεῖ νὰ κάνει θαύματα. Ἔτσι ὁ ἅγιος Νέστωρ, παρότι ἦταν τόσο νέος, δὲν λυπήθηκε τὴν ζωή του καὶ ἦταν ἕτοιμος νὰ θυσιάσει τὰ πάντα γιὰ τὸν Χριστό.

μπορεῖ νὰ κάνει θαύματα. Ἔτσι ὁ ἅγιος Νέστωρ, παρότι ἦταν τόσο νέος, δὲν λυπήθηκε τὴν ζωή του καὶ ἦταν ἕτοιμος νὰ θυσιάσει τὰ πάντα γιὰ τὸν Χριστό. Ο Μ Ι Λ Ι Α ΤΗΣ Α.Θ.ΠΑΝΑΓΙΟΤΗΤΟΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ κ.κ. Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Υ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΝ ΑΥΤΟΥ ΕΙΣ ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΜΑΝΤΟΥΛΙΔΟΥ (25 Ὀκτωβρίου 2013) Ἱερώτατε καὶ φίλτατε ἐν Χριστῷ ἀδελφὲ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1. Ἡ Καινή Διαθήκη, Θεσσαλονίκη 2010. 2. Ἱερός Ναός ἁγίου Γεωργίου (Ροτόντα), Κατάθεση μαρτυρία, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας.

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀναγνωσθήτω ἐπ Ἐκκλησία Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ Ἀδελφοί. «Ὁ Χριστός μεθ ἡμῶν καί οὐδείς καθ ἡμῶν» Μέ αἴσθημα εὐθύνης καί πικρίας ἀναλογιζόμενος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ 1 ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ Μ ορτ ορτ τ ν γκαιν ων το πανσ πτου Ναο τ ς ναστ σεως τ ν τ εροσολ µων ὲ τὸ μήνα Σεπτέμβριο ἀρχίζει κάθε χρόνο τὸ νέο ἐκκλησιαστικὸ ἔτος, ἡ ἀρχὴ τῆς Ἰνδίκτου,

Διαβάστε περισσότερα

Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση

Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση Καθηγητὴς Ν.Γ. Τζανάκης Εφαρμογὲς τῶν συνεχῶν κλασμάτων 1 1. Η τιμὴ τοῦ π μὲ σωστὰ τὰ 50 πρῶτα δεκαδικὰ ψηφία μετὰ τὴν ὑποδιαστολή, εἶναι 3.14159265358979323846264338327950288419716939937511.

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Ηθικά Νικομάχεια Β 1,5-8

Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Ηθικά Νικομάχεια Β 1,5-8 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 28 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους

Διαβάστε περισσότερα

μαθη ματικῶν, ἀλλὰ καὶ τὴ βαθιά του ἐκτίμηση γιὰ τὴ χαϊντεγκεριανὴ ἱστορικὴ κατανόηση τοῦ ἀνθρώπινου κόσμου. Καταγράφοντας ὅλες αὐτὲς τὶς ἐπιδράσεις,

μαθη ματικῶν, ἀλλὰ καὶ τὴ βαθιά του ἐκτίμηση γιὰ τὴ χαϊντεγκεριανὴ ἱστορικὴ κατανόηση τοῦ ἀνθρώπινου κόσμου. Καταγράφοντας ὅλες αὐτὲς τὶς ἐπιδράσεις, ΠΡΟΛΟΓΟΣ Τὸ βιβλίο αὐτὸ εἶναι προϊὸν μακρόχρονης ἐξέλιξης. Γιὰ εἴκοσι περίπου χρόνια, τὸ ἐνδιαφέρον μου γιὰ τὸν Φρέγκε ἀποτέλεσε μέρος ἑνὸς ὁδοιπορικοῦ ποὺ ξεκίνησε ἀπὸ τὸ Μόναχο καί, μέσω τῆς Ὀξφόρδης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΥΘΥΝΗ ΤΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΜΑΣ (ΠΕΡΙΛΗΨΗ) Πολλὲς φορὲς στὴν πορεία τῆς ζωῆς μας βρισκόμαστε ἐμπρὸς σὲ διλήμματα, στεκόμαστε ἀναποφάσιστοι καὶ μὲ ἔνταση ψυχικὴ ζητοῦμε νὰ δοθεῖ μία ἀπάντηση στὸ πρόβλημά μας

Διαβάστε περισσότερα

Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία

Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία Ἀλήθεια, πόσο σημαντικὸ εἶναι τὸ θέμα τῆς διατροφῆς. Εἴμαστε αὐτὸ ποὺ τρῶμε, λένε μερικοὶ ὑλιστὲς φιλόσοφοι. Καὶ ἐννοοῦν τίποτα παραπάνω. Ἡ λογικὴ αὐτὴ εἶναι λίγο

Διαβάστε περισσότερα

LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò

LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò Μὲ τὴν εὐκαιρία τῆς μνήμης τοῦ Ἁγίου ἐνδόξου Ἀποστόλου καὶ πρώτου Ἁγιογράφου, Εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ (18η Ὀκτωβρίου) καὶ πρὸς τιμήν Του, πραγματοποιήθηκε, μὲ τὴν

Διαβάστε περισσότερα

Nεανικά Ἀγκυροβολήματα

Nεανικά Ἀγκυροβολήματα Nεανικά Ἀγκυροβολήματα Aγκυροβολή- Δ I M H N I A I O Φ Y Λ Λ A Δ I O T H Σ I E P A Σ M H T P O Π O Λ E Ω Σ I E P A Π Y T N H Σ K A I Σ H T E I A Σ Γ I A T O Y Σ N E O Y Σ T E Y X O Σ 7 4 Μ Α Ϊ Ο Σ - Ι

Διαβάστε περισσότερα

Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς

Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς ΑΠOΠΑΜΑ ΑΠO ΣΗΝ ΟΜΙΛΙΑ του Π. ΠEΣΡΟΤ ΧΙΡ στο 20ο ΙΕΡΑΠΟΣΟΛΙΚO ΤΝΕΔΡΙΟ ΤΝΕΡΓΑΣΩΝ ΣΟΤ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΤ ΧΡΙΣ. ΟΜΙΛΟΤ ΕΙ ΣΗΝ ΚΑΣΑΚΗΝΩΙΝ ΑΓΙΑ ΣΑΒΙΘΑ Αράχωβης Παρανάσσου Βοιωτίας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Τὰ ὅρια τῶν φυσικῶν νόμων

Τὰ ὅρια τῶν φυσικῶν νόμων Τὰ ὅρια τῶν φυσικῶν νόμων Γεώργιος Κοντόπουλος Ἀκαδημία Ἀθηνῶν 1) Εἰσαγωγή Mία ἀπὸ τὶς μεγαλύτερες ἀνακαλύψεις ὅλων τῶν ἐποχῶν εἶναι τὸ ὅτι οἱ φυσικοὶ νόμοι εἶναι παγκόσμιοι. Δηλαδὴ οἱ ἴδιοι φυσικοὶ νόμοι

Διαβάστε περισσότερα

ÌÉÓÏ ÃÑÁÍÁÆÉ ÎÁÍÁÃÑÁÖÅÉ ÔÇÍ ÉÓÔÏÑÉÁ ÔÇÓ ÔÅ ÍÏËÏÃÉÁÓ

ÌÉÓÏ ÃÑÁÍÁÆÉ ÎÁÍÁÃÑÁÖÅÉ ÔÇÍ ÉÓÔÏÑÉÁ ÔÇÓ ÔÅ ÍÏËÏÃÉÁÓ ÌÉÓÏ ÃÑÁÍÁÆÉ ÎÁÍÁÃÑÁÖÅÉ ÔÇÍ ÉÓÔÏÑÉÁ ÔÇÓ ÔÅ ÍÏËÏÃÉÁÓ Κατασκευάστηκε τὸν γ αἰ. π.χ. στὴν Κάτω Ἰταλία. Εἶναι ἀνώτερης τεχνολογίας τοῦ Ὑπολογιστῆ τῶν Ἀντικυθήρων καὶ ἐφάμιλλο τῶν γραναζιῶν τῆς σύγχρονης Μηχανολογίας.

Διαβάστε περισσότερα

Η Λειτουργική ερμηνευτική (Μυσταγωγικά υπομνήματα) από τον ΣΤ έως τον ΙΒ αιώνα

Η Λειτουργική ερμηνευτική (Μυσταγωγικά υπομνήματα) από τον ΣΤ έως τον ΙΒ αιώνα Η Λειτουργική ερμηνευτική (Μυσταγωγικά υπομνήματα) από τον ΣΤ έως τον ΙΒ αιώνα του Αιδεσιμολογιώτατου Πρωτοπρεσβύτερου κ. Θεοδώρου Ι. Κουμαριανού, Λέκτορα της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων

Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων 1 Ἰωάννης Ν. Λίλης Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων Ἀναμφισβήτητα τό πιό λαμπρό κομμάτι τῆς Ἐκκλησίας μᾶς εἶναι ὁ λειτουργικός της πλοῦτος. Κάθε μήνα, κάθε ἑβδομάδα, κάθε ἡμέρα ὁ λειτουργικός ἐκκλησιαστικός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΞΙΜΟΒΙΤΣ (1896-1966)

ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΞΙΜΟΒΙΤΣ (1896-1966) ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΞΙΜΟΒΙΤΣ (1896-1966) Ἕνα σύγχρονο ἀλλὰ ἄγνωστο Ρῶσο ἅγιο θὰ παρουσιάσουμε σήμερα. Ἕνα ἅγιο, ποὺ τὰ ἱστορικὰ γεγονότα τῆς ἐποχῆς τοῦ ἀλλὰ καὶ ἡ πρόνοια τοῦ Θεοῦ, τὸν ἀνάγκασαν νὰ ζήσει καὶ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ

ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ 127 ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΡΓΑΜΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ (ΖΗΖΙΟΥΛΑΣ) Εἰσαγωγὴ Ἡ δημιουργία τῆς ἑνωμένης Εὐρώπης εἶναι πάνω ἀπ ὅλα γεγονὸς πνευματικῆς σημασίας. Ἡ πολιτικὴ ἡγεσία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΝΟΣ. Ο ΞΕΧΑΣΜΕΝΟΣ ΣΥΜΜΑΧΟΣ

ΥΠΝΟΣ. Ο ΞΕΧΑΣΜΕΝΟΣ ΣΥΜΜΑΧΟΣ ΥΠΝΟΣ. Ο ΞΕΧΑΣΜΕΝΟΣ ΣΥΜΜΑΧΟΣ Ὁ ὕπνος, παρότι κοινὸ βίωμα ὅλων μας, ἔχει μελετηθεῖ ἐντυπωσιακὰ λίγο. Χαμένος χρόνος γιὰ κάποιους, χρόνος ἀνασυγκρότησης τῶν ψυχικῶν καὶ σωματικῶν δυνάμεων κατὰ ἄλλους, θὰ

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

Ἑλληνικὰ σταυρόλεξα μὲ τὸ L A T E X

Ἑλληνικὰ σταυρόλεξα μὲ τὸ L A T E X eutypon32-33 2014/11/30 12:03 page 19 #23 Εὔτυπον, τεῦχος 32-33 Ὀκτώβριος/October 2014 19 Ἑλληνικὰ σταυρόλεξα μὲ τὸ L A T E X Ἰωάννης Α. Βαμβακᾶς Ιωάννης Α. Βαμβακᾶς Παπαθεοφάνους 12 853 00 Κῶς Η/Τ: gavvns

Διαβάστε περισσότερα

BYZANTINA ΣΥΜΜΕΙΚΤΑ 23 (2013) 279-283

BYZANTINA ΣΥΜΜΕΙΚΤΑ 23 (2013) 279-283 Paul Canart, Études de paléographie et de codicologie reproduites avec la collaboration de Maria Luisa Agati et Marco D Agostino, τόμ. I-II [Studi e Testi 450-451], Città del Vaticano 2008, σσ. XXVIII+748+VI+749-1420.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΓΑΘΟΠΟΥΣ

ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΓΑΘΟΠΟΥΣ ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΓΑΘΟΠΟΥΣ Ἡ συνεισφορὰ τῆς νήσου Κρήτης στὴ συγκρότηση τοῦ «ἔσω ἀνθρώπου», καθὼς καὶ στὴν πνευματικὴ προαγωγή, δὲν συνίσταται μονάχα στὴν καλλιέργεια τῶν Γραμμάτων καὶ τῶν Τεχνῶν, ἀλλὰ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ: Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ: Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ: Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ Χρ. Πλατή Κατὰ τὶς δυὸ τελευταῖες δεκαετίες, τὸ σύστημα ὑγείας τῆς χώρας ΠΟΙΕΙ σημαντικὲς ἀλλαγές, τόσο στὸ δομικὸ καὶ ὀργανωτικὸ πεδίο, ὅσο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΤΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Οι Πατέρες λένε ότι κατά την πτώση του ανθρώπου εσκοτίσθηκε ο νους του ανθρώπου. Εκσοτίσθη ο νους του Αδάμ.

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΤΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Οι Πατέρες λένε ότι κατά την πτώση του ανθρώπου εσκοτίσθηκε ο νους του ανθρώπου. Εκσοτίσθη ο νους του Αδάμ. ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΤΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Οι Πατέρες λένε ότι κατά την πτώση του ανθρώπου εσκοτίσθηκε ο νους του ανθρώπου. Εκσοτίσθη ο νους του Αδάμ. Δεν ασχολούνται οι Πατέρες με τον Αδάμ ως Αδάμ, αλλά με τον νουν του

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

Ἔχουμε κρίση θεσμῶν γιατί ἔχουμε κρίση προσώπων καὶ ἔχουμε κρίση προσώπων γιατί ἀγαπήσαμε τὴν ἀπατηλὴ ζωὴ τοῦ κόσμου τούτου, μὲ τὶς πολλὲς

Ἔχουμε κρίση θεσμῶν γιατί ἔχουμε κρίση προσώπων καὶ ἔχουμε κρίση προσώπων γιατί ἀγαπήσαμε τὴν ἀπατηλὴ ζωὴ τοῦ κόσμου τούτου, μὲ τὶς πολλὲς Ὁμιλία Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πέτρας & Χερρονήσου κ. Νεκταρίου στὴν εἰς Πρεσβύτερον χειροτονία τοῦ ιακόνου Νεκταρίου Κιοστεράκη Χερσόνησος, 30 εκεμβρίου 2010 Χειροτονεῖσαι σήμερα ἱερεὺς καὶ συνάπτεσαι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΗ-ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ-ΓΡΑΜΜΑΤΑ-ΤΕΧΝΗ

ΕΠΙΣΤΗΜΗ-ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ-ΓΡΑΜΜΑΤΑ-ΤΕΧΝΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ-ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ-ΓΡΑΜΜΑΤΑ-ΤΕΧΝΗ ΕΤΟΣ 76 ο = NOEMBΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2013 ΑΡΙΘ. 742 Οἱ σκοποὶ τῆς Ἐπιστήμης Μεταξὺ φθορᾶς καὶ ἀφθαρσίας Ἀρχαῖοι Ἕλληνες ρήτορες στὸ Βυζάντιo ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ευτέρα Ἔκδοσις ΙΟΥΝΙΟΣ 2007

ευτέρα Ἔκδοσις ΙΟΥΝΙΟΣ 2007 ΙΟΥΝΙΟΣ 2007 ευτέρα Ἔκδοσις Τίπρέπεινὰγνωρίζῃ ΕΝΑΣΕΛΛΗΝΑΣΜΑΚΕΔΟΝΑΣ 1. Ὅτι οἱ Σκοπιανοὶ λένε τεράστια ψέματα καὶ ὅτι ἔστησαν ἕνα φαντασιώδη μύθο γιὰ τὴν καταγωγή τους. Στὴν πλειονότητά τους εἶναι Σλαῦοι

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΝ τελευταῖο καιρὸ παρετηρήθη ἔντονος κίνησις, γιὰ τὴν ἐπίσημη

ΤΟΝ τελευταῖο καιρὸ παρετηρήθη ἔντονος κίνησις, γιὰ τὴν ἐπίσημη Θαῦμα τῆς Ἁγίας Γεροντίσσης Μυρτιδιωτίσσης τῆς Ἀσκητρίας τῆς Κλεισούρας ( 1974) Ἀποδεικτικὸ καὶ Βεβαιωτικὸ τῆς Μοναχικῆς Ἱδιότητος καὶ Ὀνομασίας Αὐτῆς ΤΟΝ τελευταῖο καιρὸ παρετηρήθη ἔντονος κίνησις, γιὰ

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου Λίγο καιρό πρίν ἀπό τό πάθος Του, ὁ Κύριος, ἀφοῦ παρέλαβε τούς τρεῖς προκρίτους μαθητές, τόν Πέτρο, τόν Ἰάκωβο καί τόν Ἰωάννη, ἀνέβηκε στό ὄρος Θαβώρ καί ἐκεῖ, ἐνώπιον αὐτῶν μεταμορφώθηκε.

Διαβάστε περισσότερα

Ἐξήλθαμε λοιπὸν ἀπὸ τὴν ἄνεση, τὴν τάξη καὶ τὴν ἀσφάλεια σὲ μιὰ φοβερὴ τρικυμία, ποὺ κλυδωνίζει τὰ πάντα γύρω μας καὶ μέσα μας.

Ἐξήλθαμε λοιπὸν ἀπὸ τὴν ἄνεση, τὴν τάξη καὶ τὴν ἀσφάλεια σὲ μιὰ φοβερὴ τρικυμία, ποὺ κλυδωνίζει τὰ πάντα γύρω μας καὶ μέσα μας. ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΕΛΠΙΣΙΑ ΤΟΥ ΚΑΙΡΟΥ ΜΑΣ Χρυσοστόμου Κουτλουμουσιανοῦ ἱερομονάχου Σεβασμιώτατε, Σεβαστὴ Γερόντισσα, Ἀγαπητοὶ φίλοι. Εὐχαριστῶ γιὰ τὴν εὐκαιρία ποὺ μοῦ δώσατε να ἐπισκεφθῶ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ ΑΣ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 27 ΜΑΪΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Θεοδόσης Βολκὼφ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

Θεοδόσης Βολκὼφ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Θεοδόσης Βολκὼφ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Ἰανουάριος 2011 5 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Θεοδόσης Βολκὼφ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Τεῦχος 5 - Ἰανουάριος 2011 ISSN: 1792-4189 Μηνιαία ψηφιακὴ ἔκδοση τοῦ ἠλεκτρονικοῦ περιοδικοῦ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

«Συζυγία Οἰκογένεια. Ὀρθόδοξα πνευματικὰ καὶ σύγχρονα κοινωνικὰ δεδομένα»

«Συζυγία Οἰκογένεια. Ὀρθόδοξα πνευματικὰ καὶ σύγχρονα κοινωνικὰ δεδομένα» «Συζυγία Οἰκογένεια. Ὀρθόδοξα πνευματικὰ καὶ σύγχρονα κοινωνικὰ δεδομένα» Ὁ γάμος, ὡς ἔννομη συζυγία, ἀποτελεῖ μία ἀπὸ τὶς ἀρχαιότερες θεσμικὲς κατακτήσεις τοῦ ἀνθρώπου, μὲ ἡλικία μεγαλύτερη τῶν εἴκοσι

Διαβάστε περισσότερα

Θά γίνεις νονός / νονά;

Θά γίνεις νονός / νονά; ΟIΚΟΥΜΕΝΙΚOΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕIΟΝ IΕΡA ΜΗΤΡOΠΟΛΙΣ ΡΕΘYΜΝΗΣ ΚΑI ΑYΛΟΠΟΤAΜΟΥ Θά γίνεις νονός / νονά; Συγχαρητήρια! Πῆρες μιά πολύ ὄμορφη ἀπόφαση! Καί εἶναι τόσο ὄμορφη, γιατί ἔχεις νά προσφέρεις κάτι πολύτιμο στή

Διαβάστε περισσότερα

Μάνου Δανέζη, Στράτου Θεοδοσίου

Μάνου Δανέζη, Στράτου Θεοδοσίου Ἀστρολογία Θρησκεία ἢ Ἐπιστήμη; Μάνου Δανέζη, Στράτου Θεοδοσίου Καθηγητῶν Ἀστροφυσικῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος Ἀποστολικῆς Διακονίας Ἐκ βαθέων ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΘΕΣΕΙΣ 1. Ἐπιστημονικὸ

Διαβάστε περισσότερα

H ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΣΤΟ ΓΛΥΠΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΠΟΤΑΓΑ*

H ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΣΤΟ ΓΛΥΠΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΠΟΤΑΓΑ* H ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΣΤΟ ΓΛΥΠΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΠΟΤΑΓΑ* Κ ΑΠΟΤΕ ΥΠΗΡΧΕ ΜΙΑ ΜΟΝΟ ΤΕΧΝΗ, αὐτὴ ποὺ θὰ ὑπάρχει στοὺς αἰῶνες, ὅσο βέβαια θὰ ὑπάρχουν ἄνθρωποι ἐπὶ τῆς γῆς ἐννοοῦμε τὴν ἱερὴ καὶ τελετουργικὴ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΗ-ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ-ΓΡΑΜΜΑΤΑ-ΤΕΧΝΗ

ΕΠΙΣΤΗΜΗ-ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ-ΓΡΑΜΜΑΤΑ-ΤΕΧΝΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ-ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ-ΓΡΑΜΜΑΤΑ-ΤΕΧΝΗ ΕΤΟΣ 76 ο = ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ - ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2013 ΑΡΙΘ. 741 «Τὸ σωματίδιον τοῦ Χὶγκς καὶ ἡ Δημιουργία τοῦ κόσμου» «Ἕνας πολὺ μικρός, ἀλλὰ ἐπικίνδυνος ἐχθρὸς

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ Ὁσιώτατος Γέροντας Διονύσιος, ὁ Κολιτσιώτης, ὡς πνευματικὸς καθοδηγητής, ὅπως τὸν γνώρισα * * * * * * * * *

Ὁ Ὁσιώτατος Γέροντας Διονύσιος, ὁ Κολιτσιώτης, ὡς πνευματικὸς καθοδηγητής, ὅπως τὸν γνώρισα * * * * * * * * * 1 Ὁ Ὁσιώτατος Γέροντας Διονύσιος, ὁ Κολιτσιώτης, ὡς πνευματικὸς καθοδηγητής, ὅπως τὸν γνώρισα 2015 Ὁ Ὁσιώτατος Γέροντας Διονύσιος, ὁ Κολιτσιώτης, ὡς πνευματικὸς καθοδηγητής, ὅπως τὸν γνώρισα Ὁ ὁσιώτατος

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ Γνησία Ὀρθοδοξία ἐν ὄψει τῆς προκλήσεως τοῦ 2016*

Ἡ Γνησία Ὀρθοδοξία ἐν ὄψει τῆς προκλήσεως τοῦ 2016* Ὁμιλία ἐπὶ τῇ Μνήμῃ τῶν Ἁγίων Νέων Τριῶν Ἱεραρχῶν Φωτίου τοῦ Μεγάλου, Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ καὶ Μάρκου τοῦ Εὐγενικοῦ Κυριακὴ Α τοῦ Νοεμβρίου, 3.11.2014 ἐκ. ἡμ. Ἡ Γνησία Ὀρθοδοξία ἐν ὄψει τῆς προκλήσεως

Διαβάστε περισσότερα

Μηδενισμὸς καὶ Χριστιανισμὸς

Μηδενισμὸς καὶ Χριστιανισμὸς ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓ. ΑΝΔΡΕΟΥ ΑΝΩ ΠΑΤΗΣΙΩΝ Ἔτος 1 ο Ἰούλιος 2011 Τεῦχος 1 ο Μηδενισμὸς καὶ Χριστιανισμὸς Πολλὰ εἶναι τὰ δυσάρεστα γεγονότα ποὺ συμβαίνουν στὶς μέρες μας, καὶ μάλι στα, οἱ πρόσφατοι

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου μας

Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου μας Ἱερὸ Τελετὴ Λήξεως Μαθημάτων Ἁγιογραφίας τῆς Μητροπόλεώς μας Περίοδος ΣΤ, 2013-2014 Ζωὴ καὶ Δημιουργικὴ Συνέχεια στὴν Ὀρθόδοξη Ἁγιογραφία + Κυριακὴ Ἁγιορειτῶν Πατέρων, 9/22.6.2014 Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου

Διαβάστε περισσότερα

«Εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου εὐλογημένον, ἀπό τοῦ νῦν καί ἕως τοῦ αἰῶνος». Μακαριώτατε, Ἅγιοι Πατέρες, Ἐντιμότατοι Ἄρχοντες, Ἀδελφοί μου Ἀγαπητοί,

«Εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου εὐλογημένον, ἀπό τοῦ νῦν καί ἕως τοῦ αἰῶνος». Μακαριώτατε, Ἅγιοι Πατέρες, Ἐντιμότατοι Ἄρχοντες, Ἀδελφοί μου Ἀγαπητοί, ΟΜΙΛΙΑ ΕΓΚΑΙΝΙΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 14 11 2011 «Εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου εὐλογημένον, ἀπό τοῦ νῦν καί ἕως τοῦ αἰῶνος». Μακαριώτατε, Ἅγιοι Πατέρες, Ἐντιμότατοι Ἄρχοντες, Ἀδελφοί μου Ἀγαπητοί, Μόνο

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ. Ποιήματα

Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ. Ποιήματα Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ Ποιήματα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Νοέμβριος 2011 15 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ Ποιήματα Τεῦχος 15 - Νοέμβριος 2011 ISSN:

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ ἀδυναμία τοῦ ἀνθρώπου καὶ ἡ Παντοδυναμία τοῦ Θεοῦ

Ἡ ἀδυναμία τοῦ ἀνθρώπου καὶ ἡ Παντοδυναμία τοῦ Θεοῦ Ἡ ἀδυναμία τοῦ ἀνθρώπου καὶ ἡ Παντοδυναμία τοῦ Θεοῦ «Χάριτι Θεοῦ εἰμὶ ὃ εἰμί» (Α Κορ. ιε, 10) Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος εἶχε κληθεῖ ἀπὸ τὸν Κύριο γιὰ νὰ φέρει εἰς πέρας μία πολὺ μεγάλη ἀποστολή καὶ νὰ ἐκτελέση

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ Να γελάσεις απ' τα βάθη των χρυσών σου ματιών είμαστε μες στο δικό μας κόσμο Η πιο όμορφη θάλασσα είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει Τα πιο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Κυριακή των Απόκρεω Ματθ. 25, 31-46. (15/2/2015) Εν ημέρα Κρίσεως

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Κυριακή των Απόκρεω Ματθ. 25, 31-46. (15/2/2015) Εν ημέρα Κρίσεως ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Κυριακή των Απόκρεω Ματθ. 25, 31-46. (15/2/2015) Εν ημέρα Κρίσεως Για την Δεύτερη και ένδοξη παρουσία του Κυρίου Ιησού Χριστού κάνει λόγο το σημερινό Ευαγγελικό ανάγνωσμα, αγαπητοί

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Νῖκος Κατσαρός * Γενετικά Τροποποιηµένα ( Μεταλλαγµένα ) Προϊόντα:

Δρ Νῖκος Κατσαρός * Γενετικά Τροποποιηµένα ( Μεταλλαγµένα ) Προϊόντα: Δρ Νῖκος Κατσαρός * Γενετικά Τροποποιηµένα ( Μεταλλαγµένα ) Προϊόντα: Λύση γιά περισσότερη καί φθηνότερη τροφή στούς λαούς τοῦ πλανήτη µας ἤ ἀπειλή γιά τήν ὑγεία καί τό περιβάλλον µας ; Συνέντευξη στόν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΤΑΝΙΣΜΟΣ. Α. Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ.

ΣΑΤΑΝΙΣΜΟΣ. Α. Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ. Α. Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ. ΣΑΤΑΝΙΣΜΟΣ. Ο Σατανισμός διεθνώς θεωρείται ως . Είναι η λατρεία του Σατανά ο οποίος στις διάφορες μορφές του σατανισμού, δεν κατανοείται με ενιαίο τρόπο. Ο σατανισμός

Διαβάστε περισσότερα

Π. Τ Ε Τ Σ Η Σ Χ Α Λ Κ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Ε Σ

Π. Τ Ε Τ Σ Η Σ Χ Α Λ Κ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Ε Σ ENTYPO TETSIS FIN:Layout 1 6/4/09 12:59 PM Page 1 Π. Τ Ε Τ Σ Η Σ Χ Α Λ Κ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Ε Σ 9 ΙΟΥΝΙΟΥ-3 ΙΟΥλΙΟΥ 2009 ΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ 13, ΠλΑΚΑ, ΑΘΗΝΑ ENTYPO TETSIS FIN:Layout

Διαβάστε περισσότερα

Ἁγιογραφικὴ Σύναξις Θεσσαλονίκης Α

Ἁγιογραφικὴ Σύναξις Θεσσαλονίκης Α Ἁγιογραφικὴ Σύναξις Θεσσαλονίκης Α Ἐσωτερικὸ Ἱεροῦ Ναοῦ Ἁγίων Ἀποστόλων Κυμίνων Θεσσαλονίκης Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ, τὴν εὐχὴ τοῦ ἀσθενοῦντος Σεβασμιωτάτου πνευματικοῦ Πατρός μας, Μητροπολίτου Ὠρωποῦ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ 1 ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ Μερικ ε σαγωγικ ε Συχνά στή «Διδαχή», στά πνευματικά μας ἀναγνώσματα, συναντᾶμε τήν ἔννοια τῆς ἄσκησης, εἴτε ὡς προτροπή, εἴτε ὡς μέθοδο πνευματικῆς προκοπῆς.

Διαβάστε περισσότερα

Φ. Ἀ. Δημητρακόπουλος Γ. Β. Ἀνδρειωμένος Μ. Χρόνη Χ. Κοντονικολῆς - Ἀ. Βακαλόπουλος Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ

Φ. Ἀ. Δημητρακόπουλος Γ. Β. Ἀνδρειωμένος Μ. Χρόνη Χ. Κοντονικολῆς - Ἀ. Βακαλόπουλος Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ 1 Φ. Ἀ. Δημητρακόπουλος Γ. Β. Ἀνδρειωμένος Μ. Χρόνη Χ. Κοντονικολῆς - Ἀ. Βακαλόπουλος Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ Ἀπὸ 2 ἕως 12 Ἰουνίου 2010, ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψη τοῦ καθηγητῆ Φωτίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΝΑ ΥΠΟΝΟΜΕΥΣΕΤΕ ΜΙΑ ΧΩΡΑ(Η ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΕΝΟΣ ΚΑ- ΤΑΣΚΟΠΟΥ)

ΠΩΣ ΝΑ ΥΠΟΝΟΜΕΥΣΕΤΕ ΜΙΑ ΧΩΡΑ(Η ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΕΝΟΣ ΚΑ- ΤΑΣΚΟΠΟΥ) Η ΝΕΑ ΤΑΞΗ ΤΟΥ ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΥ. ΠΩΣ ΝΑ ΥΠΟΝΟΜΕΥΣΕΤΕ ΜΙΑ ΧΩΡΑ(Η ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΕΝΟΣ ΚΑ- ΤΑΣΚΟΠΟΥ) Ἀποσπάσματα ἀπὸ ἄρθρο στὰ «ΕΠΙΚΑΙΡΑ» (28-2-13) ΠΕΡΙΛΗΨΗ. ΑΥΤΗ Η ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΜΑΣ ΔΕΙΧΝΕΙ ΠΟΙΟΙ ΒΡΙΣΚΟΝ- ΤΑΙ ΑΠΟ ΠΙΣΩ,

Διαβάστε περισσότερα

Nεανικά Ἀγκυροβολήματα

Nεανικά Ἀγκυροβολήματα Nεανικά Ἀγκυροβολήματα Aγκυροβολή- Δ I M H N I A I O Φ Y Λ Λ A Δ I O T H Σ I E P A Σ M H T P O Π O Λ E Ω Σ I E P A Π Y T N H Σ K A I Σ H T E I A Σ Γ I A T O Y Σ N E O Y Σ Τὴ δύναμη ποὺ ἔχει ἡ μουσικὴ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΧΑΔΙ ΤΗΣ ΣΗΜΑΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΝΤΟΦΛΕΣ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ

ΤΟ ΧΑΔΙ ΤΗΣ ΣΗΜΑΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΝΤΟΦΛΕΣ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΤΟ ΧΑΔΙ ΤΗΣ ΣΗΜΑΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΝΤΟΦΛΕΣ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ Χαρὰ Λιαναντωνάκη Στὴν ὄμορφη Ἑλλάδα ποὺ ἀγαπήσαμε τὴν πατρίδα τοῦ Φωτὸς τοῦ Λόγου τοῦ Εὐαγγελίου, τὸ ὁποῖο γέννησε Πολιτισμὸ ζωῆς - βλέπουμε σήμερα,

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΝ ΑΡΧΗ ΗΝ Ο ΛΟΓΟΣ»

«ΕΝ ΑΡΧΗ ΗΝ Ο ΛΟΓΟΣ» ÄÉÌÇÍÉÁÉÁ ÅÊÄÏÓÇ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ ÉÅÑÁ ÌÇÔÑÏÐÏËÉÓ ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇÓ ÉÅÑÏÓ ÍÁÏÓ ÌÅÔÁÌÏÑÖÙÓÅÙÓ ÔÏÕ ÓÙÔÇÑÏÓ ΔΕΛΦΩΝ -ΜΙΟΥΛΗ ΤΗΛ.: 2310 828 989 «ΕΝ ΑΡΧΗ ΗΝ Ο ΛΟΓΟΣ» ΕΤΟΣ ΣΤ ΠΑΣΧΑ 2013 www.inmetamorfoseos.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΕΝΤΕΡΙΚ ΜΠΑΣΤΙΑ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ. Οἱ ἀφανεῖς συνέπειες τῆς κρατικῆς παρέμβασης στὴν πολιτικὴ οἰκονομία. Ι. Τὸ σπασμένο τζάμι.

ΦΡΕΝΤΕΡΙΚ ΜΠΑΣΤΙΑ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ. Οἱ ἀφανεῖς συνέπειες τῆς κρατικῆς παρέμβασης στὴν πολιτικὴ οἰκονομία. Ι. Τὸ σπασμένο τζάμι. ΦΡΕΝΤΕΡΙΚ ΜΠΑΣΤΙΑ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ Οἱ ἀφανεῖς συνέπειες τῆς κρατικῆς παρέμβασης στὴν πολιτικὴ οἰκονομία Μετάφραση: Θάνος Σαμαρτζῆς Ι. Τὸ σπασμένο τζάμι. Ἤσασταν μήπως παρόντες τότε

Διαβάστε περισσότερα

Τὸ Μυστήριο τοῦ Εὐχελαίου / Ἀρχ. π. Γεώργιος Χρυσοστόμου

Τὸ Μυστήριο τοῦ Εὐχελαίου / Ἀρχ. π. Γεώργιος Χρυσοστόμου 1 / 8 Τό εὐχέλαιο εἶναι ἕνα ἀπό τά μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας, τό ὁποιο τελεῖται στόν ναό ἤ στο σπίτι γιά τήν ἴαση σωματικῶν καί ψυχικῶν ἀσθενειῶν. Η ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΧΕΛΑΙΟΥ Ἡ σύσταση τοῦ εὐχελαίου, ὅπως καί

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Χίος, ὡραῖο νησί κι ἄν δέν φόρεσες δαφνόκλαρα, σοῦ φτάνει γιά δόξα σου τό ἀκάνθινο τοῦ μαρτυρίου στεφάνι.

Χίος, ὡραῖο νησί κι ἄν δέν φόρεσες δαφνόκλαρα, σοῦ φτάνει γιά δόξα σου τό ἀκάνθινο τοῦ μαρτυρίου στεφάνι. Χίος, ὡραῖο νησί κι ἄν δέν φόρεσες δαφνόκλαρα, σοῦ φτάνει γιά δόξα σου τό ἀκάνθινο τοῦ μαρτυρίου στεφάνι. Ἡ Χἀρις τῆς Τρισηλίου Θεότητος, τοῦ ἀνάρχου Πατρός, τοῦ συνανάρχου Υἱοῦ καί τοῦ συναϊδίου Ἁγίου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΑΝΕΣΗΣ ΚΑΙ ΣΙΤΙΣΗΣ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΑΝΕΣΗΣ ΚΑΙ ΣΙΤΙΣΗΣ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΑΝΕΣΗΣ ΚΑΙ ΣΙΤΙΣΗΣ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ κ. Σ. Ἀνδρεᾶ, καθηγήτρια Νοσηλευτικῆς Τ.Ε.Ι. Ἀθηνῶν Τὸ θέμα μας εἶναι ἡ συμβολὴ τοῦ ἐθελοντῆ στὴν παροχὴ ἄνεσης καὶ σίτισης τοῦ ἀσθενοῦς.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ, ΕΘΝΟΣ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ, ΕΘΝΟΣ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ 85 ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ, ΕΘΝΟΣ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ ΣΠυρΟΣ βρυωνησ Ἡ ἀπόφαση τῆς Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν νὰ ὀργανώσει τρία ξεχωριστὰ συνέδρια σχετικὰ μὲ τὴν (τὶς) ἡμερομηνία (ες) καὶ τὴν (τὶς) προέλευση (εις) τῶν σύγχρονων

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον»

Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον» Α Λυκείου - Θρησκευτικά Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον» ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Να ερμηνεύουν θεολογικά τη φράση «κατ εικόνα και καθ ομοίωσιν». 2. Να διατυπώνουν το σκοπό δημιουργίας του ανθρώπου. 3. Να

Διαβάστε περισσότερα

Ἕνας ἡσυχαστής τοῦ Ἁγίου Ὄρους στήν καρδιά τῆς πόλης: ὅσιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης

Ἕνας ἡσυχαστής τοῦ Ἁγίου Ὄρους στήν καρδιά τῆς πόλης: ὅσιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης Ἕνας ἡσυχαστής τοῦ Ἁγίου Ὄρους στήν καρδιά τῆς πόλης: ὅσιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης Θανάσης Ν. Παπαθανασίου Eνας HςυχαςτHς του AγIου Oρους ςτhν καρδιa τῆς πoλῆς Ὅσιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης ἐπιμέλεια

Διαβάστε περισσότερα