Επιστήμη του Διαδικτύου «Web Science» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Αντώνιος Καράλης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Επιστήμη του Διαδικτύου «Web Science» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Αντώνιος Καράλης"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Επιστήμη του Διαδικτύου «Web Science» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Εφαρμογές Ελληνικών Συνδεδεμένων Δεδομένων σε Έξυπνα Τηλέφωνα με Γεωγραφικά Δεδομένα Greek Linked Data Applications For Smartphones using Geospatial Data Αντώνιος Καράλης ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: Πολυχρόνης Μωυσιάδης, Καθηγητής Α.Π.Θ. ΣΥΝΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: Δρ. Χαράλαμπος Μπράτσας. Θεσσαλονίκη, Δεκέμβριος 2012

2

3 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Επιστήμη του Διαδικτύου «Web Science» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Εφαρμογές Ελληνικών Συνδεδεμένων Δεδομένων σε Έξυπνα Τηλέφωνα με Γεωγραφικά Δεδομένα Greek Linked Data Applications For Smartphones using Geospatial Data Αντώνιος Καράλης ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: Πολυχρόνης Μωυσιάδης, Καθηγητής Α.Π.Θ. ΣΥΝΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: Δρ. Χαράλαμπος Μπράτσας. Εγκρίθηκε από την Τριμελή Εξεταστική Επιτροπή την 31 η Ιανουαρίου 2013 Π. Μωυσιάδης Γ. Μητακίδης Ι. Αντωνίου Καθηγητής Α.Π.Θ. Καθηγητής Καθηγητής Α.Π.Θ. Θεσσαλονίκη, Δεκέμβριος 2012

4 .. Αντώνιος Κ. Καράλης Πτυχιούχος Τμήματος Μαθηματικών Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Copyright Αντώνιος Κ. Καράλης, 2012 Με επιφύλαξη παντός δικαιώματος. All rights reserved. Απαγορεύεται η αντιγραφή, αποθήκευση και διανομή της παρούσας εργασίας, εξ ολοκλήρου ή τμήματος αυτής, για εμπορικό σκοπό. Επιτρέπεται η ανατύπωση, αποθήκευση και διανομή για σκοπό μη κερδοσκοπικό, εκπαιδευτικής ή ερευνητικής φύσης, υπό την προϋπόθεση να αναφέρεται η πηγή προέλευσης και να διατηρείται το παρόν μήνυμα. Ερωτήματα που αφορούν τη χρήση της εργασίας για κερδοσκοπικό σκοπό πρέπει να απευθύνονται προς τον συγγραφέα. Οι απόψεις και τα συμπεράσματα που περιέχονται σε αυτό το έγγραφο εκφράζουν τον συγγραφέα και δεν πρέπει να ερμηνευτεί ότι εκφράζουν τις επίσημες θέσεις του Α.Π.Θ.

5 Σύνοψη Τα Συνδεδεμένα Δεδομένα αποτελούν το σημαντικότερο βήμα της εξέλιξης του Παγκόσμιου Ιστού από Ιστό των εγγράφων σε Ιστό των Δεδομένων, αυξάνοντας τη σημασιολογική αξία της πληροφορίας που περιέχει. Το Νέφος που σχηματίζουν εξελίσσεται με ταχύτατους ρυθμούς και ήδη Ελληνικά Ανοικτά Δεδομένα έχουν αρχίσει να συνδέονται σ αυτό, δίνοντας την ευκαιρία για ανάπτυξη καινοτόμων εφαρμογών που εκμεταλλεύονται τη διασύνδεση των δεδομένων για να παρέχουν στους χρήστες εμπλουτισμένο σημασιολογικά περιεχόμενο. Στο πλαίσιο της παρούσας Διπλωματικής Εργασίας μελετάται η ανάπτυξη εφαρμογής για φορητές συσκευές (smartphones) που βασίζεται στην τοποθεσία (Location Based) για την πλοήγηση μέσω χαρτών στα Ελληνικά Συνδεδεμένα Δεδομένα, επιλέγοντας την Ελληνική DBpedia ως σύνολο αναφοράς, μετά από αξιολόγηση της γεωχωρικής πληροφορίας της. Η εφαρμογή εντοπίζει τη θέση του χρήστη και την απεικονίζει σε χάρτη μαζί με πληροφορίες που ανασύρει από την Ελληνική DBpedia για οντότητες που βρίσκονται κοντά του. Η πλοήγηση του χρήστη στο χάρτη μπορεί έτσι να του παρέχει ταυτόχρονη πρόσβαση σε όλες τις συνδεδεμένες διαθέσιμες πληροφορίες (όπως σημεία τουριστικού ενδιαφέροντος, ιστορικά δεδομένα ή υπηρεσίες). Η DBpedia αποτελεί διεθνώς τον πυρήνα των συνδεδεμένων δεδομένων, δίνοντας πρόσβαση που δεν περιορίζεται στα δεδομένα της, αλλά επεκτείνεται, μέσω των συνδέσεων της, σε υπηρεσίες τρίτων (όπως το YAGO για κατηγοριοποίηση ή το Flickr για εύρεση σχετικών εικόνων). Όπως λοιπόν η ελληνική DBpedia φιλοδοξεί να αποτελέσει τον πυρήνα της δημιουργίας των Ελληνικών Ανοικτών Συνδεδεμένων Δεδομένων (Greek LOD Cloud), η εφαρμογή που μελετάται επιδιώκει να συμβάλλει προς τη γεωχωρική απεικόνιση του Greek LOD Cloud και την απρόσκοπτη πρόσβαση του τελικού χρήστη σ αυτό. Λέξεις Κλειδιά Συνδεδεμένα Δεδομένα, Ιστός των Δεδομένων, Γεωχωρικός Σημασιολογικός Ιστός, Ελληνικό Νέφος Συνδεδεμένων Ανοικτών Δεδομένων, DBpedia

6 Καράλης Αντώνιος Abstract Linked Data is the most prominent step in the evolution of the World Wide Web from a Web of documents to a Web of Data, increasing thus the semantic value of the information it contains. The Linked Data Cloud that is formed progresses rapidly and Greek Open Data have already begun to connect to it, giving the opportunity to develop innovative applications that exploit the interconnection of data to provide users with rich semantic content. In this thesis we study the development of a mobile application for smartphones, based on location, for map navigation through Greek Linked Data, selecting the Greek DBpedia as a reference dataset after evaluation of the geospatial information it contains. The application detects the user's location and displays it in a map along with information retrieved from Greek DBpedia for "entities" that are close to him. As the user navigates on the map the application can provide simultaneous access to all related information available (such as places of touristic interest, historical data and other services). DBpedia is internationally the core of Linked Data, giving access not limited to its own data, but extends through connections with third party services (such as YAGO for information categorization or Flickr in order to find relevant images). So, as the Greek DBpedia aims to become the core of the creation of the Greek Linked Open Data (Greek LOD Cloud), the application studied in this thesis, seeks to facilitate towards the geospatial representation of Greek LOD Cloud and the seamless end-user access to it. Keywords Linked Data, Web of Data, Geospatial Semantic Web, Greek Linked Open Data Cloud, DBpedia 6

7 Περιήγηση στο Ελληνικό LOD Cloud με Γεωγραφικά Δεδομένα Εκτενής Περίληψη Ο όγκος των πληροφοριών που διατίθεται σήμερα στον Παγκόσμιο Ιστό (World Wide Web) είναι τεράστιος και συνεχίζει να αυξάνεται με εκθετικούς ρυθμούς. Οι πληροφορίες βρίσκονται είτε σε ιστοσελίδες σαν web (HTML) έγγραφα είτε σε βάσεις δεδομένων, σε μορφή εγγραφών σε πίνακες, και είναι ασύνδετες μεταξύ τους. Έτσι καθίσταται δύσκολο να απαντήσουμε σε σύνθετα εννοιολογικά ερωτήματα και να εξάγουμε πραγματικά χρήσιμη γνώση από τις πληροφορίες αυτές. Η αύξηση επομένως της διαθέσιμης πληροφορίας δεν έχει οδηγήσει και σε ανάλογη αύξηση της γνώσης μας σχετικά με αυτές. Ο Σημασιολογικός Ιστός (Semantic Web) αποτελεί την εξέλιξη του Ιστού, συνδέοντας τα δεδομένα μεταξύ τους (Web of Data) μέσω μιας δομημένης πρότυπης μορφής που είναι επεξεργάσιμη από τους υπολογιστές και εμπλουτίζοντάς τα σημασιολογικά με επιπλέον γνώση (μεταδεδομένα). Τα Συνδεδεμένα Δεδομένα (Linked Data) έχουν αναδειχθεί ως η πλέον αποτελεσματική μέθοδος δημοσίευσης δεδομένων στον Ιστό με τέτοιο τρόπο ώστε να εκπληρώνονται οι σημασιολογικές απαιτήσεις για τη μετάβαση στον Ιστό των Δεδομένων. Μέσα σε λίγο χρόνο ένα πλήθος συνόλων δεδομένων έχει συνδεθεί, δημιουργώντας ένα Νέφος Συνδεδεμένων Ανοικτών Δεδομένων (LOD Cloud) και προσφέροντας έτσι ταυτόχρονα εύκολη, προτυποποιημένη και εννοιολογικά πλούσια πρόσβαση στα δεδομένα. Το τελευταίο διάστημα το LOD Cloud εμπλουτίζεται και με ελληνικά ανοικτά δεδομένα ως αποτέλεσμα μιας προσπάθειας που ξεκίνησε από Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και το ΠΜΣ Επιστήμη του Διαδικτύου. Βασικό ρόλο ως σημεία αναφοράς στο LOD Cloud έχουν κόμβοι (hubs) που μέσω του πλήθους των συνδέσεων σ αυτούς διευκολύνουν την περαιτέρω διασύνδεση των υπολοίπων δεδομένων. Τέτοιο κεντρικό ρόλο για τα Ελληνικά Συνδεδεμένα Δεδομένα έχει η Ελληνική DBpedia. Στην προσπάθεια για υιοθέτηση των Linked Data από οργανισμούς και κοινό για τη δημοσίευση των δεδομένων τους στον Ιστό, βάση των κανόνων που θέτουν, πρέπει να αναπτυχθούν καινοτόμες εφαρμογές που να εκμεταλλεύονται τις σημασιολογικές δυνατότητες τους ώστε τα Linked Data να γίνουν ευρύτερα γνωστά και κατανοητά. Στην κατεύθυνση αυτή κινείται η παρούσα Διπλωματική Εργασία. 7

8 Καράλης Αντώνιος Έτσι στο κεφάλαιο 2 περιγράφονται οι βασικές αρχές που θέτουν τα Linked Data και εξηγείται ο τρόπος που δομούνται και δημοσιεύονται στον Ιστό. Παρουσιάζεται το Linking Open Data Project που έχει ως σκοπό την δημιουργία ενός παγκόσμιου Ιστού Συνδεδεμένων Δεδομένων και μια ιδιαίτερη κατηγορία δεδομένων, τα γεωχωρικά (Geospatial) Linked Data καθώς είναι αυτά που χρησιμοποιεί η μελετώμενη εφαρμογή. Τέλος γίνεται μια επισκόπηση των εργαλείων για τη δημοσίευση στον Ιστό και τη χρήση των Linked Data από εφαρμογές που παρέχουν πολύπλευρη πρόσβαση στις πληροφορίες τους. Στο κεφάλαιο 3 αναλύεται η DBpedia που αποτελεί τον πυρήνα του LOD Cloud. Η DBpedia εξάγει δομημένη πληροφορία από τα άρθρα της Wikipedia και τη δημοσιεύει σε μορφή Linked Data. Παρουσιάζεται ο μηχανισμός εξαγωγής πληροφορίας που χρησιμοποιεί (DIEF) και στοιχεία για το σύνολο των δεδομένων που διαθέτει καθώς και εφαρμογές που χρησιμοποιούν τα δεδομένα της με διάφορους τρόπους ώστε να εκμεταλλευτούν το διαθέσιμο πλούτο γνώσης. Ιδιαίτερος λόγος γίνεται στην προσπάθεια διεθνοποίησης της DBpedia, ένα πρόγραμμα που ξεκίνησε από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και έκανε δυνατή τη δημιουργία της όχι μόνο στα ελληνικά, αλλά και σε οποιαδήποτε άλλη γλώσσα του κόσμου. Παρουσιάζονται οι αλλαγές που έχει επιφέρει και οι επιπτώσεις της, με τη δημιουργία μιας σειράς εφαρμογών αξιοποίησή της, στην κατηγορία των οποίων ανήκει και η μελετώμενη εφαρμογή. Στο κεφάλαιο 4 περιγράφεται ο χώρος των Ανοικτών και των Συνδεδεμένων Ανοικτών Δεδομένων, παραθέτοντας τα πλεονεκτήματα χρήσης τους βάση της διεθνούς εμπειρίας και βιβλιογραφίας. Γίνεται αναφορά στην ελληνική πραγματικότητα στο χώρο των ανοικτών δεδομένων και της έλλειψης ενός κεντρικού σχεδιασμού αξιοποίησή τους, ενώ τέλος παρουσιάζεται η τρέχουσα μορφή του Ελληνικού LOD Cloud και δίνεται μια θεώρηση της διασυνδεσιμότητας των δεδομένων που το απαρτίζουν. Στο κεφάλαιο 5 αναλύεται η αρχιτεκτονική της μελετώμενης εφαρμογής παρουσιάζοντας το σκοπό της και τις σχεδιαστικές αρχές πάνω στις οποίες υλοποιείται. Περιγράφεται η πλατφόρμα ανάπτυξης που επιλέχθηκε (Android) και οι λόγοι που οδήγησαν σ αυτήν, ενώ αναλύονται τα σύνολα δεδομένων που αποτελούν το Ελληνικό LOD Cloud, αξιολογώντας τη γεωχωρική πληροφορία που διαθέτουν και τις δυνατότητες για αξιοποίησή τους από την εφαρμογή. 8

9 Περιήγηση στο Ελληνικό LOD Cloud με Γεωγραφικά Δεδομένα Στο κεφάλαιο 6 αναλύεται η ίδια η εφαρμογή. Παρουσιάζονται οι μέθοδοι για την εύρεση της τρέχουσας τοποθεσίας του χρήστη και ο τρόπος που επιλέχθηκε ώστε τα στοιχεία του να δομούνται σε RDF μορφή (RDF Content Provider). Αυτό γίνεται για να καταστεί δυνατή η χρήση τους σε SPARQL ερωτήματα απευθείας στο σύνολο δεδομένων της Ελληνικής DBpedia μέσω του SPARQL Endpoint της, αποφεύγοντας έτσι αυξημένες απαιτήσεις στον όγκο των διακινούμενων δεδομένων. Περιγράφονται τα ερωτήματα (SPARQL) που κωδικοποιήθηκαν στην εφαρμογή ώστε να λαμβάνει δεδομένα, σε RDF μορφή, για τα σημεία ενδιαφέροντος που γεωχωρικά βρίσκονται κοντά στον χρήστη. Η εφαρμογή τα σημειώνει στο χάρτη και όταν ο χρήστης επιλέγει κάποιο από αυτά, του εμφανίζει τον τίτλο του σχετικού πόρου και συνδέσμους προς το αντίστοιχο άρθρο της Βικιπαίδεια, την Ελληνική DBpedia, απ όπου μπορεί να περιηγηθεί στις πληροφορίες που αφορούν την οντότητα και τις υπόλοιπες οντότητες με τις οποίες συνδέεται, και την υπηρεσία flickrwrappr που εμφανίζει αντίστοιχες εικόνες. Παρουσιάζονται τέλος ενδεικτικά στιγμιότυπα από την εκτέλεση της εφαρμογής. Κλείνοντας, στο κεφάλαιο 7 παρατίθενται οι δυνατότητες επέκτασής της εφαρμογής από λειτουργική και τεχνολογική άποψη και αναφέρονται μελλοντικές αντίστοιχες εφαρμογές. Τα συμπεράσματα αφορούν τις δυνατότητες πρόσβασης και αξιοποίησης της πληροφορίας που προσφέρουν τα Linked Data στον μη εξειδικευμένο χρήστη (τελικό χρήστη end user). Γίνεται επίσης αναφορά στην ανάγκη ενσωμάτωσης ακριβούς και αξιόπιστης γεωχωρικής πληροφορίας στα κυβερνητικά ανοικτά δεδομένα ώστε να υπάρχει δυνατότητα επιλογής και απεικόνισης δεδομένων σε διαφορετικά επίπεδα (διαφορετικές απεικονίσεις για πληροφορίες τουριστικού ενδιαφέροντος από εκείνες που αφορούν την ασφάλεια π.χ. ανάδειξη επικίνδυνων περιοχών). Οι συνεισφορές και καινοτομίες που παρουσιάζονται σ αυτή την διπλωματική εργασία είναι οι εξής: Γίνεται μια αξιολόγηση της Γεωχωρικής πληροφορίας των Ελληνικών Συνδεδεμένων Δεδομένων και της δυνατότητας αξιοποίησης της σε εφαρμογές. Μελετάται συνολικά ο χώρος των Ελληνικών Συνδεδεμένων Δεδομένων παραθέτοντας στοιχεία για τη διασυνδεσιμότητά τους. Δημιουργήθηκε μια πρωτότυπη εφαρμογή απευθυνόμενη σε τελικούς χρήστες για περιήγηση στα Ελληνικά Συνδεδεμένα Δεδομένα. 9

10 Καράλης Αντώνιος Summary The volume of the information made available nowadays on the World Wide Web is enormous and continues to grow exponentially. Information is within websites in the form of web documents (HTML) or in databases in the form of table records and is unrelated to each other. Thus it is difficult to respond to complex semantic queries and extract really useful knowledge from this information. Therefore the growth of information available has not led to a proportionate increase of our knowledge about it. The Semantic Web is the evolution of the Web by linking data between them through a standard structured format (Web of Data) which is machine processable and enriching them with additional semantic knowledge (metadata). Linked Data have emerged as the most effective method for publishing data on the web so as to fulfill the semantic requirements for the transition to the Web of Data. A large number of datasets have been connected within a short time, creating a cloud of Linked Open Data (LOD Cloud) and simultaneously offering easy, standardized and semantically rich access to data. Recently the LOD Cloud has been enriched with Greek Open Data as a result of an effort initiated by Aristotle University of Thessaloniki and the MSC Program "Web Science". A key role as reference points is being held by LOD Cloud nodes (hubs) that have a large number of links and facilitate the further interconnection of the remaining data. Greek DBpedia holds such a key role in the Greek Linked Open Data Cloud. Towards the effort for Linked Data adoption from organizations and the public in order to publish their data on the Web, based on the rules set by Linked Data, rises a need to develop innovative applications that take advantage of their semantic capabilities so that they become widely known and understood. This thesis is towards this direction. So in Chapter 2 we describe the basic principles set by Linked Data and explain how they are structured and published on the Web. We present the Linking Open Data Project, which aims to create a global Linked Data Web and a particular class of data, Geospatial Linked Data as they are being used in the intended application. Finally we provide an overview of tools for publishing Linked Data on the web and the use of them from applications that provide versatile access to their information. 10

11 Περιήγηση στο Ελληνικό LOD Cloud με Γεωγραφικά Δεδομένα Chapter 3 analyzes DBpedia which is the core of the LOD Cloud. DBpedia extracts structured information from Wikipedia articles and publishes it in the form of Linked Data. We present the information extraction mechanism (DIEF) that it uses and data about its knowledge base along with applications that use the data in different ways to exploit the wealth of knowledge available. We extend particularly on the effort for the internationalization of DBpedia, a program initiated by the Aristotle University that made possible the creation of not only the Greek DBpedia, but also in every other language in the world. We present the changes the internationalization has brought and its consequences by helping create a wide range of applications that exploit it. The application studied in this thesis belongs in this category. Chapter 4 describes the area of Open and Linked Open Data, citing the advantages of their use based on international experience and references. A reference is made on the Greek state in the field of open data and the lack of centrally planned design, and finally, we present the current form of the Greek LOD Cloud, consideration given to the interconnectivity of the datasets that compose it. Chapter 5 analyzes the architecture of the studied application, presenting the purpose and the design principles on which it is implemented. We describe the development platform chosen (Android) and the reasons that led to it, and analyze data sets that are on the Greek LOD Cloud, assessing their geospatial information they hold and the potential for exploitation by the application. Chapter 6 discusses the application itself. We present the methods used for finding the current location of the user and the way that the selected data are structured in RDF format (RDF Content Provider). This is to enable their use in SPARQL queries directly in the dataset of the Greek DBpedia via the SPARQL Endpoint, avoiding increased demands on the volume of the handled data. We describe the queries (SPARQL) that are encoded in the application in order to receive data in RDF format for geospatial points of interest that are near the user. The application pinpoints them on the map and when the user selects one of them it displays the title of the relevant resource and creates links to the corresponding Wikipedia and the Greek DBpedia pages, from where the user can navigate to the information about the entity and other entities with which it is affiliated, and flickrwrappr a service that shows relevant photos from flickr. Finally indicative snapshots from the execution of the application are given. 11

12 Καράλης Αντώνιος Closing, Chapter 7 presents the possibilities of extending the application, from a functional and technological perspective as well, and future reported respective applications. The conclusions concern the accessibility and utilization of information offered by the Linked Data to the unskilled user (end user). Reference is also made to the need to integrate accurate and reliable geospatial information in Government Open Data so that the user has a choice on data selection and data visualization at different levels (different representations for touristic purposes entities than those relating to safety e.g. highlighting dangerous areas). The contributions and innovations presented in this thesis are: We present an assessment of the geospatial information that the Greek Linked Data have and their potential in applications. We study the total space of the Greek Linked Data and including information on their interconnectivity. We created a prototype application for end users to facilitate them navigate through the Greek Linked Open Data Cloud. 12

13 Περιήγηση στο Ελληνικό LOD Cloud με Γεωγραφικά Δεδομένα Ευχαριστίες Θα ήθελα να εκφράσω τις ευχαριστίες μου στο Δρ. Χαράλαμπο Μπράτσα για την πρόταση του παρόντος θέματος, την επιμονή, την υπομονή και την πολύτιμη υποστήριξή του, τόσο επιστημονική όσο και ηθική σ ολόκληρη την πορεία της διπλωματικής όπως και στους καθηγητές του Μεταπτυχιακού και ιδιαίτερα στους κ. Ιωάννη Αντωνίου, Πολυχρόνη Μωυσιάδη και Νικόλαο Φαρμάκη για την ευκαιρία που μου έδωσαν να ασχοληθώ με το Σημασιολογικό Ιστό μέσω της συγκεκριμένης διπλωματικής. Ευχαριστώ επίσης όλη την ομάδα του Greek LOD Cloud, η βοήθεια των οποίων, η άμεση ανταπόκριση σε κάθε πρόβλημα και οι συζητήσεις μας, συνέβαλαν τα μέγιστα στην εισαγωγή και την ενασχόλησή μου με το αντικείμενο των Συνδεδεμένων Δεδομένων. Θα ήθελα ακόμη να ευχαριστήσω την οικογένειά μου για το κουράγιο, την υπομονή και την συμπαράστασή τους καθ όλη τη διάρκεια της παρούσης διπλωματικής, ιδιαίτερα τη σύζυγό μου Σοφία και την κόρη μου Βικτώρια στις οποίες αφιερώνεται αυτή η εργασία ως ελάχιστη ανταπόδοση για τον χρόνο που δεν μπόρεσα να τους αφιερώσω. 13

14 Καράλης Αντώνιος 14

15 Περιήγηση στο Ελληνικό LOD Cloud με Γεωγραφικά Δεδομένα Περιεχόμενα Σύνοψη... 5 Abstract... 6 Εκτενής Περίληψη... 7 Summary Ευχαριστίες Περιεχόμενα Κατάλογος Σχημάτων Κατάλογος Πινάκων Ακρωνύμια & Συντομεύσεις Κεφάλαιο Σελίδα 1. Εισαγωγή Συνδεδεμένα Δεδομένα (Linked Data) Βασικές Αρχές των Συνδεδεμένων Δεδομένων Τα Δομικά Συστατικά των Συνδεδεμένων Δεδομένων URIs HTTP URIs RDF SPARQL Από τα Ανοικτά στα Συνδεδεμένα Ανοικτά Δεδομένα Το Linking Open Data Project και το LOD Cloud Γεωχωρικά (Geospatial) Συνδεδεμένα Δεδομένα Εργαλεία και Εφαρμογές πάνω στα Συνδεδεμένα Δεδομένα Εργαλεία Δημοσίευσης Συνδεδεμένων Δεδομένων Εργαλεία Κατανάλωσης Συνδεδεμένων Δεδομένων Μια Ολοκληρωμένη Θεώρηση των Συνδεδεμένων Δεδομένων

16 Καράλης Αντώνιος 3. DBpedia. Ο Πυρήνας των Linked Data DBpedia Information Extraction Framework Η γνωσιακή Βάση της DBpedia Εφαρμογές και Περιπτώσεις Χρήσης της DBpedia Πολύπλευρη Περιήγηση (Faceted Browsing) Εφαρμογές για τελικούς χρήστες Δημιουργία Ερωτημάτων και SPARQL διεπαφές Επισήμανση Κειμένου (Text Annotation) και Εξαγωγή Πληροφορίας Η Διεθνοποίηση (Internationalization) της DBpedia Η επέκταση του DIEF (I18n DIEF) URIs vs IRIs Εφαρμογές που προέκυψαν από τη Διεθνοποίηση της DBpedia Συνδεδεμένα Ανοικτά Δεδομένα στην Ελλάδα Πλεονεκτήματα της Δημοσίευσης Ανοικτών Κυβερνητικών Δεδομένων ως Linked Data Η Ελληνική Πραγματικότητα στα Ανοικτά Δεδομένα Το Ελληνικό Νέφος Συνδεδεμένων Ανοικτών Δεδομένων (Greek LOD Cloud) Το Ελληνικό Παράρτημα του OKFN και η ομάδα του Ελληνικού LOD Cloud Η Ελληνική DBpedia Τα Δεδομένα της Διαύγειας Τα Δεδομένα της Ελληνικής Αστυνομίας Τα Δεδομένα της Ελληνικής Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Τα Δεδομένα των Καλλικρατικών Δήμων Η Διασυνδεσιμότητα του Ελληνικού LOD Cloud Η Αρχιτεκτονική της Εφαρμογής Ο Σκοπός της Εφαρμογής Ο Σχεδιασμός της Εφαρμογής Επιλογή Πλατφόρμας Ανάπτυξης και Λειτουργίας για την Εφαρμογή Επιλογή Συνόλου Δεδομένων για τον Ορισμό των POIs Υλοποίηση και Επίδειξη της Εφαρμογής Προσδιορισμός της Τοποθεσίας του χρήστη Ο RDF Content Provider Η Εξαγωγή Πληροφοριών με SPARQL Ερωτήματα Λειτουργία της Εφαρμογής

17 Περιήγηση στο Ελληνικό LOD Cloud με Γεωγραφικά Δεδομένα 7. Μελλοντικές Επεκτάσεις και Συμπεράσματα Οι Μελλοντικές Επεκτάσεις της Εφαρμογής Συμπεράσματα από τη Χρήση των Linked Data σε end-user Εφαρμογές Η Συνεισφορά της Διπλωματικής Βιβλιογραφία Παραρτήματα Παράρτημα Α Το Manifest αρχείο της εφαρμογής (ΑndroidΜanifest.xml) Παράρτημα B Ο Κώδικας java για την εύρεση της γεωγραφικής θέσης

18 Καράλης Αντώνιος 18

19 Περιήγηση στο Ελληνικό LOD Cloud με Γεωγραφικά Δεδομένα Κατάλογος Σχημάτων Σχήμα 1. Τα URIs ως γενίκευση των URLs & URNs...25 Σχήμα 2. Διαπραγμάτευση περιεχομένου (TCN) [44]...26 Σχήμα 3. RDF γράφος που περιγράφει την οντότητα Eric Miller [40]...27 Σχήμα 4. Το LOD Cloud και το Ελληνικό τμήμα του, Σεπτέμβριος Σχήμα 5. RDF τριάδα για την αντιστοίχιση του ΑΠΘ στη γεωγραφική του θέση...31 Σχήμα 6. Ολοκληρωμένη Θεώρηση των Linked Data...34 Σχήμα 7. Δομημένη πληροφορία στη Wikipedia...36 Σχήμα 8. Η Λειτουργική δομή της DBpedia ως προς την εξαγωγή πληροφορίας (DIEF)...37 Σχήμα 9.Το infobox και η αντίστοιχη εξαγόμενη πληροφορία για το ΑΠΘ Σχήμα 10. Η DBpedia Mobile...41 Σχήμα 11. Σχέσεις ανάμεσα σε OWL, XML και RDF όπως εμφανίζονται στον RelFinder...41 Σχήμα 12. Το DBpedia Spotlight...42 Σχήμα 13. Η Διεθνοποιημένη (Internationalized I18n) έκδοση του DIEF [36]...44 Σχήμα 14. Το Γραφικό περιβάλλον του I18n DBpedia Mapping Tool...46 Σχήμα 15. Παράδειγμα κουίζ με κρεμάλα στο SWG...47 Σχήμα 16. Παράδειγμα εμφάνισης γεωγραφικής θέσης σχολείων στους χάρτες του geodata.gov.gr...52 Σχήμα 17. Η Ελληνική DBpedia στο LOD Cloud...55 Σχήμα 18. Δαπάνες ανά Ταμείο όπως οπτικοποιούνται από τα δεδομένα της Διαύγειας...56 Σχήμα 19. Η αρχιτεκτονική της εφαρμογής...60 Σχήμα 20. Η εικονική συσκευή Android...61 Σχήμα 21. Εγκλήματα ανά κατηγορία στο Σαν Αντόνιο (Τέξας) για μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο..63 Σχήμα 22. Σχηματική αναπαράσταση της αρχικής λειτουργίας της εφαρμογής...69 Σχήμα 23. Η εφαρμογή DBpedia Droid εγκατεστημένη στην εικονική Android συσκευή (AVD)...71 Σχήμα 24. Ο χάρτης της περιοχής στην εκκίνηση της εφαρμογής...71 Σχήμα 25. Η εφαρμογή εμφανίζει τα POIs που ανακτήθηκαν στο χάρτη...72 Σχήμα 26. Ο χρήστης έχει επιλέξει τον Λευκό Πύργο. Εμφανίζεται η περιγραφή και σύνδεσμοι προς τη Βικιπαίδεια, την Ελληνική DBpedia και την υπηρεσία flickrwrappr...72 Σχήμα 27. Η σελίδα resource Λευκός_Πύργος της DBpedia...73 Σχήμα 28. Η υπηρεσία flickrwrappr προβάλλει σχετικές φωτογραφίες...73 Κατάλογος Πινάκων Πίνακας 1. Ακρωνύμια & Συντομεύσεις...20 Πίνακας 2. To μοντέλο 5 αστέρων για τα Ανοικτά Δεδομένα...28 Πίνακας 3. Η κατάσταση του LOD Cloud...30 Πίνακας 4. Η διασυνδεσιμότητα του Ελληνικού LOD Cloud...58 Πίνακας 5. Η Γεωχωρική Πληροφορία του Ελληνικού LOD Cloud...62 Πίνακας 6. Σημεία ενδιαφέροντος κοντά στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

20 Καράλης Αντώνιος Ακρωνύμια & Συντομεύσεις API CKAN DIEF GPS HTML HTTP IRI LOD OKFN OWL POI RDF SDK SKOS SPARQL URI WWW Application Programming Interface Comprehensive Knowledge Archive Network DBpedia Information Extraction Framework Global Positioning System Hypertext Markup Language Hypertext Transfer Protocol Internationalized Resource Identifier Linked Open Data Open Knowledge Foundation Web Ontology Language Point of Interest Resource Description Framework Software Development Kit Simple Knowledge Organization System SPARQL Protocol and RDF Query Language Uniform Resource Identifier World Wide Web Πίνακας 1. Ακρωνύμια & Συντομεύσεις. 20

21 Περιήγηση στο Ελληνικό LOD Cloud με Γεωγραφικά Δεδομένα 1. Εισαγωγή Το μεγαλύτερο μερίδιο στη ενημέρωση των πολιτών τα τελευταία χρόνια κατέχει ο Παγκόσμιος Ιστός. Καθώς η πρόσβαση στον Παγκόσμιο Ιστό γίνεται μέσα από υπολογιστές θα φάνταζε αυτονόητο η βασική επεξεργασία των πληροφοριών που καταναλώνουμε ως άνθρωποι να γίνεται από τους ίδιους τους υπολογιστές, ώστε να μπαίνει με αυτοματοποιημένο τρόπο μια τάξη στο πληροφοριακό χάος. Μια από τις τεχνολογίες που υπόσχονται να πετύχουν ακριβώς αυτό, είναι τα Συνδεδεμένα Δεδομένα (Linked Data). Τα οφέλη των Linked Data έγιναν γρήγορα αντιληπτά διεθνώς και ήδη κυβερνήσεις, οργανισμοί και επιστημονικά ιδρύματα σπεύδουν να δημοσιεύσουν τα δεδομένα τους σ αυτή τη μορφή. Ανάλογα προγράμματα δημοσίευσης Linked Data έχουν ξεκινήσει και στην Ελλάδα κυρίως ως ερευνητικές προσπάθειες. Προκειμένου όμως τα οφέλη που συνεπάγονται τα Linked Data να γίνουν ευρύτερα γνωστά, θα πρέπει να δημιουργηθούν καινοτόμες, πλούσιες σε περιεχόμενο εφαρμογές που να εκμεταλλεύονται τις σημασιολογικές δυνατότητες που προσφέρει η χρήση τους. Ο σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι να εξερευνήσει τις δυνατότητες που δίνουν τα Linked Data στον απλό χρήστη ώστε να του προσφέρουν μια πλούσια σε περιεχόμενο εμπειρία περιήγησης στις πληροφορίες που τον περιβάλλουν. Για την επίτευξη αυτού του στόχου μελετούμε και αναπτύσσουμε μια εφαρμογή για έξυπνα κινητά που θα βρίσκει τη γεωγραφική θέση του χρήστη και θα αντλεί Linked Data αναφορικά με τις οντότητες που τον περιβάλλουν, ενισχύοντας έτσι σημασιολογικά τη φυσική και εικονική του περιήγηση. Η εργασία αυτή δομείται ως εξής: Στο κεφάλαιο 2 περιγράφονται οι βασικές αρχές των Linked Data και η τεχνολογία που τα αφορά και παρουσιάζεται το LOD Project που έχει σκοπό την δημιουργία ενός παγκόσμιου Ιστού Συνδεδεμένων Δεδομένων. Αναφέρονται επίσης τα γεωχωρικά (Geospatial) Linked Data μια και αφορούν άμεσα τη μελετώμενη εφαρμογή. Στο κεφάλαιο 3 αναλύεται εκτενώς η DBpedia ως πυρήνας του LOD Cloud. Παρουσιάζεται ο μηχανισμός εξαγωγής πληροφορίας που χρησιμοποιεί και η γνωσιακή βάση που έχει δημιουργήσει καθώς και εφαρμογές που τη χρησιμοποιούν. 21

22 Καράλης Αντώνιος Αναφερόμαστε στην διεθνοποίηση της DBpedia που έκανε δυνατή τη δημιουργία της όχι μόνο στα ελληνικά, αλλά και σε άλλες γλώσσες και ο αντίκτυπος που είχε η προσπάθεια αυτή. Στο κεφάλαιο 4 μελετούμε τα Ανοικτά και τα Συνδεδεμένα Ανοικτά Δεδομένα, διεθνώς και στην Ελλάδα, και παρουσιάζουμε την παρούσα κατάσταση του Ελληνικού LOD Cloud παρέχοντας συνολικά στοιχεία για τη διασυνδεσιμότητά του. Στο κεφάλαιο 5 παρουσιάζουμε την αρχιτεκτονική της εφαρμογής, το σκοπό και τις σχεδιαστικές αρχές πάνω στις οποίες πραγματοποιείται. Περιγράφουμε τους λόγους επιλογής της Android πλατφόρμας ανάπτυξης και αναλύουμε από άποψη γεωχωρικής πληροφορίας τα dataset του ελληνικού LOD Cloud. Στο κεφάλαιο 6 αναπτύσσεται η εφαρμογή, οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται για την εύρεση της τοποθεσίας του χρήστη και η δόμηση τους σε RDF. Παρατίθεται η κωδικοποίηση των SPARQL ερωτημάτων για τη λήψη δεδομένων των οντοτήτων που βρίσκονται κοντά στον χρήστη. Τέλος περιγράφεται η λειτουργία της εφαρμογής κι δίνονται αντίστοιχα ενδεικτικά στιγμιότυπα από την εκτέλεση της. Τέλος, στο κεφάλαιο 7, παρουσιάζονται οι δυνατότητες επέκτασής της εφαρμογής και τα συμπεράσματα που προέκυψαν από τη διαδικασία ανάπτυξής της. 22

23 Περιήγηση στο Ελληνικό LOD Cloud με Γεωγραφικά Δεδομένα 2. Συνδεδεμένα Δεδομένα (Linked Data) Η ποσότητα των πληροφοριών που διατίθενται στον Παγκόσμιο Ιστό (www) τη σημερινή εποχή αυξάνεται εκθετικά. Καθημερινά προστίθεται ένας τεράστιος όγκος νέων πληροφοριών με αποτέλεσμα να γίνεται συνεχώς δυσκολότερο για κάποιον να βρει αυτό που πραγματικά ψάχνει.. Οι χρήστες του Ιστού έχουν στη διάθεσή τους εργαλεία όπως οι μηχανές αναζήτησης για ανεύρεση εγγράφων (web documents) ή τα Web APIs για αναζήτηση σε βάσεις δεδομένων, όμως καθώς η δομική γλώσσα του Ιστού, η HTML, είναι απλά γλώσσα παρουσίασης, οι πληροφορίες που συνήθως επιστρέφονται, δεν μπορούν να αναλυθούν περεταίρω από τους υπολογιστές ώστε να καταλάβουν τι ακριβώς θέλουμε. Έτσι καθίσταται πολύ δύσκολο το να θέτουμε σύνθετα ερωτήματα του στυλ: «ποιο εστιατόριο, σε ακτίνα 10 km από το σπίτι μου, προσφέρει ιταλική κουζίνα με τιμές κάτω από 20 το άτομο και έχει πάρει καλές κριτικές από τους πελάτες του;» Οι υπολογιστές δεν μπορούν να απαντήσουν σε τέτοια ερωτήματα καθώς έχουν περιορισμένη πρόσβαση στις περισσότερες πηγές (όπως πληροφορίες που βρίσκονται αποθηκευμένες σε βάσεις δεδομένων) ενώ στερούνται τη σημασιολογική κατανόηση και την κοινή λογική για να χτίσουν γέφυρες μεταξύ των πληροφοριών. Μπορούμε να συμπεράνουμε λοιπόν ότι η αύξηση της διαθέσιμης πληροφορίας δεν έχει επιφέρει και ανάλογη αύξηση της γνώσης μας σχετικά με τις πληροφορίες αυτές. Είναι ζωτικής σημασίας επομένως για τους υπολογιστές να αποκτήσουν ένα νέο επίπεδο κατανόησης. Αντί στατιστικά να υπολογίζουν πόσο καλά ένας όρος αναζήτησης αντιστοιχεί σε ένα έγγραφο, πρέπει κυριολεκτικά να είναι σε θέση να κατανοήσουν. Αυτό προϋποθέτει οι πηγές της πληροφορίας να δομούνται σημασιολογικά και να συνδέονται μεταξύ τους. Αυτό ακριβώς είναι το όραμα του Σημασιολογικού Ιστού (Semantic Web) που είναι μια επέκταση του Ιστού, όπου στην πληροφορία δίνεται σαφώς ορισμένο νόημα μέσω μεταδεδομένων (metadata) με σκοπό να είναι ερμηνεύσιμη από τους υπολογιστές [10]. Χρησιμοποιώντας μεταδεδομένα που είναι κοινά για όλους, μπορούν πλέον να συνδεθούν στον Ιστό δεδομένα, όχι μόνο μέσα από ιστοσελίδες αλλά και από βάσεις δεδομένων (δημόσιες ή ιδιόκτητες), άσχετα από το αν έχουν διαφορετική σχεδίαση. Περνάμε λοιπόν από τη λογική της παρουσίασης στη λογική της σύνδεσης δεδομένων, 23

24 Καράλης Αντώνιος ή διαφορετικά από τον Ιστό των εγγράφων (Web of Documents) στον Ιστό των Δεδομένων (Web of Data). Τα Συνδεδεμένα Δεδομένα (Linked Data) αποτελούν μια μέθοδο δημοσίευσης και διασύνδεσης δομημένων δεδομένων υλοποιώντας έτσι τον Ιστό των Δεδομένων. Τα Linked Data είναι δεδομένα δημοσιευμένα στον Ιστό, με τέτοιο τρόπο ώστε να είναι ερμηνεύσιμα από υπολογιστές, να έχουν ρητά καθορισμένο νόημα, να συνδέονται με άλλα εξωτερικά σύνολα δεδομένων (datasets) και άλλα σύνολα δεδομένων να μπορούν να συνδεθούν σ αυτά [12]. 2.1 Βασικές Αρχές των Συνδεδεμένων Δεδομένων Οι πληροφορίες που βρίσκονται δημοσιευμένες στον Ιστό περιέχονται σε έγγραφα ιστοσελίδες, γραμμένες σε HTML γλώσσα και συνδέονται μεταξύ τους με υπερσυνδέσμους (links) γραμμένους επίσης σε HTML. Οι HTML υπερσύνδεσμοι επισημαίνουν ότι δύο έγγραφα συνδέονται μεταξύ τους χωρίς όμως να προσδιορίζουν τη φύση της σχέσης αυτής. Τα Συνδεδεμένα Δεδομένα χρησιμοποιούν το RDF πρότυπο βάση του οποίου μπορούν να περιγραφούν και να συνδεθούν όχι μόνο έγγραφα αλλά οποιεσδήποτε οντότητες (όπως πρόσωπα, τοποθεσίες ή αφηρημένες έννοιες), ενώ και οι σύνδεσμοι καθορίζουν επακριβώς το είδος της σχέσης (typed links) [29]. Για τον προσδιορισμό των αντικειμένων χρησιμοποιούνται τα URIs. Για τη δημοσίευση συνδεδεμένων δεδομένων στον Ιστό, ο δημιουργός του, Tim Berners-Lee, και το W3C έχουν καθορίσει το εξής σύνολο κανόνων [8]: Χρήση URIs ως ονόματα για τον προσδιορισμό οποιασδήποτε οντότητας. Χρήση HTTP URIs ώστε οι άνθρωποι να μπορούν τα αναζητήσουν και να αναφέρονται στα ονόματα αυτά των οντοτήτων. Όταν κάποιος αναφέρεται σ ένα URI να παρέχεται χρήσιμη πληροφορία κάνοντας χρήση των προτύπων (RDF, SPARQL). Να συμπεριλαμβάνονται σύνδεσμοι προς άλλα URIs, ώστε να καθίσταται δυνατή η ανακάλυψη επιπλέον πραγμάτων. 2.2 Τα Δομικά Συστατικά των Συνδεδεμένων Δεδομένων. Όπως είναι φανερό από τις βασικές αρχές των Συνδεδεμένων Δεδομένων που περιγράφονται παραπάνω, αυτά βασίζονται σε μια σειρά από τεχνολογίες και πρότυπα που είναι θεμελιώδη στον Ιστό καθώς το ζητούμενο δεν είναι να τον εφεύρουν ξανά 24

25 Περιήγηση στο Ελληνικό LOD Cloud με Γεωγραφικά Δεδομένα από την αρχή αλλά να χτιστούν πάνω σε ήδη υπάρχουσες (και δοκιμασμένες) τεχνολογίες που βοήθησαν στην επιτυχία του, και διατηρώντας την υποδομή, να συμβάλλουν στην μετάβαση στην επόμενη γενιά του Ιστού και στο όραμα του Σημασιολογικού Ιστού [30] URIs Ένα URI (Uniform Resource Identifier) είναι μια σειρά από χαρακτήρες που χρησιμοποιείται για να προσδιορίσει ένα όνομα ή ένα πόρο [11]. Σε αντίθεση με τα γνωστά URL (Uniform Resource Locator) που χρησιμοποιούνται ως διευθύνσεις για έγγραφα στον Ιστό, τα URIs παρέχουν μια πιο γενική μέθοδο για να προσδιοριστεί οποιαδήποτε οντότητα, είτε αφορά ένα έγγραφο του Ιστού είτε κάποιο άτομο του πραγματικού κόσμου είτε μια αφηρημένη έννοια. Σχήμα 1. Τα URIs ως γενίκευση των URLs & URNs 1 Έτσι λοιπόν ενώ ένα URN (Uniform Resource Name) προσδιορίζει την ταυτότητα ενός αντικειμένου και ένα URL τη μέθοδο πρόσβασης στο αντικείμενο αυτό, το URI αποτελεί γενίκευση τους και όπως φαίνεται στο Σχήμα 1 μπορεί να είναι είτε το ένα είτε το άλλο ή ακόμη και τα δύο HTTP URIs Τα Συνδεδεμένα Δεδομένα προϋποθέτουν τα URIs που προσδιορίζουν οντότητες να χρησιμοποιούν το σχήμα ώστε να είναι εντοπίσιμα (dereferenceable) στον Ιστό μέσω του HTTP πρωτοκόλλου [11]. Το πρωτόκολλο HTTP εξασφαλίζει έναν καθολικό μηχανισμό ανάκτησης του πόρου που προσδιορίζει το αντίστοιχο URΙ, επιστρέφοντας ένα αντίγραφο του πόρου, αν πρόκειται για κάποιο έγγραφο στον Ιστό που προορίζεται για ανθρώπους (συνήθως σε HTML μορφή) ή μια αναπαράσταση του πόρου (τα δεδομένα που τον περιγράφουν σε μορφή δομημένων RDF δεδομένων) αν πρόκειται για κάποια οντότητα του πραγματικού κόσμου που προορίζεται για 1 25

26 Καράλης Αντώνιος κατανάλωση από υπολογιστές. Η διάκριση στο περιεχόμενο αυτό γίνεται μέσω ενός μηχανισμού του HTTP που ονομάζεται διαπραγμάτευση περιεχομένου (TCN Transparent Content Negotiation) [33] και απεικονίζεται στο Σχήμα 2. Σχήμα 2. Διαπραγμάτευση περιεχομένου (TCN) [44] Στην περίπτωση που κάποιο URI προσδιορίζει οντότητα του πραγματικού κόσμου μπορεί να γίνει χρήση Hash URI είτε 303 URI με τα πρώτα να προτιμούνται για μικρά, σταθερού πλήθους σύνολα οντοτήτων ενώ τα δεύτερα για μεγαλύτερα, δυναμικά σύνολα [44]. Σε κάθε περίπτωση, και ανεξάρτητα από την προσέγγιση που επιλέγεται (303 vs Hash), τα URIs που επιλέγονται για να προσδιορίσουν οντότητες θα πρέπει να είναι: απλά, σταθερά και εύκολα διαχειρίσιμα [44] RDF Το RDF πρότυπο αναπαριστά τα δεδομένα σαν τριάδες (triples) της μορφής υποκείμενο, κατηγόρημα, αντικείμενο ( subject, predicate, object ) [34]. Τόσο το υποκείμενο όσο και το αντικείμενο είναι URIs που προσδιορίζουν οντότητες ή οντότητα και μια λεκτική τιμή αντίστοιχα. Το κατηγόρημα είναι κι αυτό ένα URI που προέρχεται συνήθως από ευρέως χρησιμοποιούμενα λεξιλόγια (vocabularies) και προσδιορίζει τη σχέση ανάμεσα σε υποκείμενο και αντικείμενο [40]. Τα λεξιλόγια είναι σύνολα από URIs (όπως το FOAF ή το SKOS) που χρησιμοποιούνται για να προσδιορίζουν είδη συσχετίσεων σε συγκεκριμένα θεματικά πεδία [29]. Έτσι καθώς οι οντότητες συνδέονται μεταξύ τους μέσω τριάδων και με άλλες οντότητες, μέσω διαφορετικών τριάδων, σχηματίζεται ένας κατευθυντικός γράφος δεδομένων, όπου οι κόμβοι αντιστοιχούν σε υποκείμενα και αντικείμενα και οι μεταξύ τους σύνδεσμοι στα κατηγορήματα. Ο γράφος αυτός αναπαριστά έναν εν δυνάμει καθολικό χώρο δεδομένων (global data space) [29] όπου η αναζήτηση δεδομένων και οντοτήτων γίνεται μέσω της περιήγησης στους κόμβους και τις ακμές του. 26

27 Περιήγηση στο Ελληνικό LOD Cloud με Γεωγραφικά Δεδομένα Στο Σχήμα 3 απεικονίζεται ένας τέτοιος RDF γράφος για το URI υποκείμενο Eric Miller, τις ιδιότητές του, που προσδιορίζονται επίσης με URIs, και τις τιμές τους που είναι είτε URIs είτε λεκτικές (π.χ. η τιμή για την ιδιότητα Τίτλος είναι Dr. ). Σχήμα 3. RDF γράφος που περιγράφει την οντότητα Eric Miller [40] SPARQL Η SPARQL τέλος που αναφέρεται στις βασικές αρχές των Linked Data περιγράφει ένα πρωτόκολλο και μια γλώσσα ερωτημάτων και είναι για τα δεδομένα RDF το αντίστοιχο της SQL για τις σχεσιακές βάσεις δεδομένων [42]. Οι διαφορές τους οφείλονται κυρίως στην φύση των δεδομένων καθώς δεν υπάρχουν πλέον πίνακες με στήλες που αντιστοιχούν σε ιδιότητες και γραμμές που αντιστοιχούν σε οντότητες, αλλά ένας γράφος όπου τα δεδομένα συνδέονται μεταξύ τους μέσω των τριάδων. 2.3 Από τα Ανοικτά στα Συνδεδεμένα Ανοικτά Δεδομένα Τα Συνδεδεμένα Δεδομένα δεν είναι κατ ανάγκη και ανοικτά, παρόλο που οι δύο όροι τείνουν να συγχέονται. Τα Συνδεδεμένα Δεδομένα μπορεί να αφορούν και ιδιόκτητα δεδομένα επιχειρήσεων καθώς υπάρχει μια σειρά από οφέλη για τη δημοσίευση επιχειρηματικών δεδομένων σε μορφή Linked Data [49]. Μάλιστα χρησιμοποιείται ο όρος LED (Linked Enterprise Data) για να τα διακρίνει από τα LOD (Linked Open Data). Ως Ανοικτά Δεδομένα (Open Data) εννοούμε δεδομένα που είναι (ή τουλάχιστον θα έπρεπε να είναι) ελεύθερα διαθέσιμα σε καθένα να τα χρησιμοποιήσει και να τα αναπαράγει χωρίς περιορισμούς από άδειες χρήσης και δικαιώματα. Ανοικτά δεδομένα μπορεί να διαθέσει οποιοσδήποτε (άτομο, εταιρεία ή οργανισμός) καθώς υπάρχουν 27

28 Καράλης Αντώνιος σημαντικά προσδοκώμενα οφέλη ανά περίπτωση [4]. Ένα βασικό κομμάτι αφορά βέβαια τα κυβερνητικά δεδομένα (στοιχεία της Δημόσιας Διοίκησης, αποφάσεις νομικής ή οικονομικής φύσης κ.τ.λ.) που θα έπρεπε να είναι ελεύθερα διαθέσιμα μια και αφορούν άμεσα τους πολίτες. Η διάθεση ανοικτών δεδομένων, εκτός από συμβατική υποχρέωση για τις (δημοκρατικά εκλεγμένες) κυβερνήσεις, έχει δειχθεί ότι προάγει τη δημοκρατία, τις μεταρρυθμίσεις και τη δημιουργία καινοτόμων υπηρεσιών, αποκεντρωμένων τις περισσότερες φορές, προσδίδοντας έτσι προστιθέμενη αξία στα δεδομένα αυτά [20][24]. Για να διευκολύνει την αξιολόγηση των ανοικτών δεδομένων, ο Tim Berners-Lee έχει προτείνει ένα μοντέλο 5 αστέρων ώστε να καταγράφεται η αξία τους σαν συνάρτηση των δυνατοτήτων τους και της ευκολίας χρήσης τους από τους χρήστες [8]. Το μοντέλο είναι αθροιστικό, δηλαδή κάθε βήμα-αστέρι προϋποθέτει την ύπαρξη των προηγουμένων. Τα δεδομένα (με οποιαδήποτε μορφή) διατίθεται στον Ιστό με μια ανοικτή άδεια Τα δεδομένα διατίθενται σε δομημένη μορφή (π.χ. Excel αντί μια σαρωμένη εικόνα ενός πίνακα Η δομημένη μορφή διάθεσης των δεδομένων να μην είναι ιδιόκτητη (π.χ. CSV αντί για Microsoft Excel) Χρήση ανοικτών προτύπων του W3C (URI, RDF, SPARQL) ώστε να είναι επισημάνσιμα από τους ανθρώπους Σύνδεση των Δεδομένων με άλλα δεδομένα ώστε να τους παρέχεται το σημασιολογικό πλαίσιο Πίνακας 2. To μοντέλο 5 αστέρων για τα Ανοικτά Δεδομένα Για να επωφεληθούμε πλήρως από τα ανοικτά δεδομένα, είναι σημαντικό να τους παρέχεται ένα πλαίσιο που παράγει νέα γνώση και να διευκολύνει την ανάπτυξη καινοτόμων και δυναμικών υπηρεσιών και εφαρμογών και αυτό είναι ακριβώς που πετυχαίνουν τα ανοικτά συνδεδεμένα δεδομένα. 2.4 Το Linking Open Data Project και το LOD Cloud Καθώς αρκετοί οργανισμοί και επιχειρήσεις (UK Government, NY Times, BBC) άρχισαν να ενδιαφέρονται για τη διάθεση των δεδομένων τους ως συνδεδεμένα ανοικτά δεδομένα στον Ιστό, το W3C ξεκίνησε το 2007 ένα ανοικτό πρόγραμμα μέσω της 28

29 Περιήγηση στο Ελληνικό LOD Cloud με Γεωγραφικά Δεδομένα ομάδας SWEO (Semantic Web Education and Outreach Interest Group) 2, με σκοπό να συμβάλλει στη δημοσίευση όσο το δυνατόν μεγαλύτερου πλήθους συνδεδεμένων δεδομένων στον Ιστό. Έκτοτε το πρόγραμμα LOD έχει εμπλουτίσει τον Ιστό με ένα μεγάλο αριθμό ανοικτών συνόλων συνδεδεμένων δεδομένων και έχει αναπτύξει αυτοματοποιημένους μηχανισμούς για να τα διασυνδέσει, έτσι ώστε με τη χρήση κατάλληλων εργαλείων να είναι δυνατή η περιήγηση και η ανακάλυψη δεδομένων από διαφορετικές πηγές [47][48]. Το πρόγραμμα είναι ανοικτό που σημαίνει ότι οποιοσδήποτε μπορεί να δημοσιεύσει δεδομένα, με την προϋπόθεση να τηρεί τις βασικές αρχές των Linked Data. Καθώς συνεχώς νέα σύνολα δημοσιεύονται και διασυνδέονται, έχει δημιουργηθεί ένας Ιστός Διασυνδεδεμένων Συνόλων Ανοικτών Δεδομένων που καλείται Νέφος (LOD Cloud). Tο Σχήμα 4 απεικονίζει την τελευταία ενημέρωση (Σεπ 2011) του διαγράμματος του LOD Cloud [21] και βασίζεται σε μεταδεδομένα που αφορούν τα συνδεδεμένα σύνολα και συλλέγονται και επιμελούνται από το CKAN 3, ένα μητρώο από ανοικτά datasets και projects σχετικά με την ανοικτή γνώση. Greek LOD Cloud Σχήμα 4. Το LOD Cloud και το Ελληνικό τμήμα του, Σεπτέμβριος

30 Καράλης Αντώνιος Τα βέλη στο διάγραμμα σημειώνουν τη ύπαρξη συνδέσμων ανάμεσα σε δεδομένα των αντίστοιχων συνόλων και το πάχος τους είναι συνάρτηση του πλήθους των συνδέσμων αυτών. Τα αμφίδρομα βέλη σημειώνουν εξερχόμενους συνδέσμους από και προς τα αντίστοιχα σύνολα. Όπως φαίνεται εύκολα, υπάρχουν datasets (όπως η DBpedia, το GeoNames και το ACM) που λειτουργούν σαν κόμβοι (hubs) αναφοράς στο LOD Cloud, καθώς περιγράφουν ένα μεγάλο πλήθος οντοτήτων και εννοιών και λειτουργούν ως γενικοί σύνδεσμοι ανάμεσα σε δεδομένα από πιο εξειδικευμένες πηγές. Στο διάγραμμα ακόμη σημειώνονται τα πρώτα ελληνικά σύνολα Linked Data (Greek DBpedia, Hellenic Police, Hellenic Fire Department) που αναμένεται να εμπλουτιστούν με νέα δεδομένα στην επόμενη απεικόνιση του LOD Cloud. Η τρέχουσα κατάσταση του LOD Cloud περιλαμβάνει 295 datasets που καλύπτουν ένα μεγάλο φάσμα θεματικών πεδίων (διακρίνονται μεταξύ του χρωματικά), περιλαμβάνουν πάνω από 31 δισεκατομμύρια τριάδες (triples) και διασυνδέονται με πάνω από 504 εκατομμύρια RDF συνδέσμους [21]. Αναλυτικά στοιχεία δίνονται στον Πίνακα 3 [14]. Θεματικό Πεδίο Πλήθος Datasets Τριάδες Ποσοστό επί των Τριάδων Εξερχόμενοι Σύνδεσμοι Ποσοστό επί των Συνδέσμων ΜΜΕ 25 1,841,852, % 50,440, % Γεωγραφικά 31 6,145,532, % 35,812, % Κυβερνητικά 49 13,315,009, % 19,343, % Δημοσιεύσεις 87 2,950,720, % 139,925, % Διαθεματικά 41 4,184,635, % 63,183, % Επιστήμες Ζωής 41 3,036,336, % 191,844, % Περιεχόμενο παραγόμενο από χρήστες ,127, % 3,449, % ,634,213, ,998,829 Πίνακας 3. Η κατάσταση του LOD Cloud 2.5 Γεωχωρικά (Geospatial) Συνδεδεμένα Δεδομένα Όπως φαίνεται και από το διάγραμμα του LOD Cloud μια σημαντική κατηγορία Συνδεδεμένων Δεδομένων είναι τα γεωγραφικά ή γεωχωρικά (geospatial). Αυτά 30

31 Περιήγηση στο Ελληνικό LOD Cloud με Γεωγραφικά Δεδομένα ορίζουν το Γεωχωρικό Σημασιολογικό Ιστό (Geospatial Semantic Web), μια επέκταση του Ιστού με σκοπό να παρέχει γεωχωρικές πληροφορίες για οντότητες του πραγματικού κόσμου (GIS δεδομένα όπως συντεταγμένες, χάρτες, πληροφορίες για τοποθεσίες ενδιαφέροντος κ.τ.λ.) σε δομημένη μορφή, επεξεργάσιμη από υπολογιστές [2]. Έτσι μπορούν να αντιστοιχηθούν οι οντότητες αυτές με τη πραγματική τους θέση στον κόσμο και να παρέχονται πληροφορίες σε εφαρμογές και υπηρεσίες που βασίζονται στη γεωγραφική θέση [2][7]. Στο Σχήμα 5 φαίνεται η RDF τριάδα που εξάγεται από το dataset της ελληνικής DBpedia και αντιστοιχίζει την οντότητα Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (subject URI: ) στις γεωγραφικές του συντεταγμένες (object literal: ) μέσω του συνδέσμου (predicate URI) που λαμβάνεται από το Basic Geo λεξιλόγιο για να ονομάσει τη σχέση έχει γεωγραφική θέση. Σχήμα 5. RDF τριάδα για την αντιστοίχιση του ΑΠΘ στη γεωγραφική του θέση Τα πλέον σημαντικά σύνολα Γεωχωρικών Συνδεδεμένων Δεδομένων είναι το Geonames 4, μία ανοικτή γεωγραφική βάση δεδομένων που περιέχει πάνω από 10 εκατομμύρια γεωγραφικά ονόματα και το LinkedGeoData 5, μια έκδοση του OpenStreetMap σε μορφή Linked Data, με πάνω από ένα δισεκατομμύριο κόμβους. Τα δύο αυτά dataset παίζουν βασικό ρόλο ως σημεία αναφοράς για τη διασύνδεση άλλων πηγών που θέλουν να έχουν πρόσβαση σε γεωχωρική πληροφορία. 2.6 Εργαλεία και Εφαρμογές πάνω στα Συνδεδεμένα Δεδομένα Καθώς το Νέφος των Linked Data εμπλουτίζεται συνεχώς με νέα σύνολα δεδομένων, αναπτύσσεται ταυτόχρονα μια σειρά από σχετικές υπηρεσίες και εφαρμογές. Αυτές αφορούν δυο βασικές θεωρήσεις των Linked Data, την δημοσίευση

32 Καράλης Αντώνιος παραγωγή και την αξιοποίηση - κατανάλωσή τους. Παρόλο που εκ πρώτης όψεως οι δύο αυτές θεωρήσεις φαίνονται ανεξάρτητες μεταξύ τους, στην πραγματικότητα αλληλοεπηρεάζονται, καθώς η δημοσίευση σωστά δομημένων, πλούσιων σε πληροφορία και εμπλουτισμένων με μεταδεδομένα Linked Data, διευκολύνει την ανάπτυξη καινοτόμων δυναμικών εφαρμογών πάνω σ αυτά, ενώ από την άλλη η ύπαρξη αποτελεσματικών εφαρμογών βασισμένων στα Linked Data, λειτουργεί ως παράδειγμα για οποιονδήποτε ενδιαφερόμενο (οργανισμό, εταιρεία, κυβέρνηση) να δομήσει και να δημοσιεύσει τα δεδομένα που κατέχει, σ αυτή τη μορφή [28] Εργαλεία Δημοσίευσης Συνδεδεμένων Δεδομένων Η δημοσίευση αφορά τη διαδικασία της μετατροπής οποιουδήποτε συνόλου δομημένων δεδομένων σε RDF μορφή και της διασύνδεσής τους με άλλα datasets. Αρκετές από τις βασικές αρχές των Linked Data αφορούν θέματα σχεδιασμού των δεδομένων και όχι αυτοματοποιημένες διαδικασίες που μπορούν να προγραμματιστούν, όπως ο σχεδιασμός του URI χώρου του dataset ή η χρήση υπαρχόντων λεξιλογίων ώστε να αποφεύγεται η δημιουργία νέας ορολογίας [29]. Υπάρχουν παρόλα αυτά αρκετά εργαλεία για μετατροπή δομημένων (XML) ή μη αρχείων σε RDF μορφή (RDFising) 6, για αυτοματοποιημένη διασύνδεση μεταξύ οντοτήτων διαφορετικών dataset βάσει κάποιων καθοριζόμενων κανόνων όπως το Silk [48] και για έλεγχο και επικύρωση Linked Data όπως η online υπηρεσία Vapour 7. Ένας σημαντικός αριθμός εργαλείων επίσης έχει αναπτυχθεί για τη διάθεση RDF συνόλων στον Ιστό με τη μορφή Linked Data καθώς και για τη μετατροπή συνόλων δεδομένων που βρίσκονται σε άλλες μορφές (όπως σχεσιακές βάσεις δεδομένων) σε RDF. Αναλαμβάνουν για λογαριασμό των εκδοτών τις τεχνικές λεπτομέρειες, όπως τη διαπραγμάτευση περιεχομένου, παρέχουν RDF περιγραφές για τα URIs των οντοτήτων που περιλαμβάνονται στα dataset, ενώ κάποια από αυτά παρέχουν και πρόσβαση στα δεδομένα μέσω SPARQL ερωτημάτων [12]. Από τα πλέον σημαντικά τέτοια εργαλεία είναι ο D2R Server 8, ο Virtuoso Server 9 και το Triplify

33 Περιήγηση στο Ελληνικό LOD Cloud με Γεωγραφικά Δεδομένα Εργαλεία Κατανάλωσης Συνδεδεμένων Δεδομένων Οι εφαρμογές με τις οποίες μπορούν οι χρήστες να περιηγηθούν στα Linked Data είναι ένα σημαντικό κομμάτι τους καθώς είναι αυτές που δίνουν πρόσβαση σ αυτά και στα μάτια των τελικών χρηστών υλοποιούν το όραμα του Ιστού των Δεδομένων. Μπορούν να κατηγοριοποιηθούν σε Linked Data Browsers, μηχανές αναζήτησης Linked Data και εξειδικευμένες εφαρμογές ανά θεματικό πεδίο. Φυλλομετρητές Linked Data 11 : ενώ οι χρήστες του Ιστού περιηγούνται στις ιστοσελίδες ακολουθώντας συνδέσμους υπερκειμένου, οι Linked Data Browsers επιτρέπουν στους χρήστες να περιηγηθούν ανάμεσα σε πηγές δεδομένων ακολουθώντας RDF συνδέσμους, όπως ο Disco Hyperdata Browser 12, ενώ υπάρχουν και άλλοι όπως ο Tabulator 13 (διαθέσιμος ως επέκταση του Firefox), ο Marbles [7] και ο LinkSailor 14 που ιχνηλατούν την προέλευση των δεδομένων και ομαδοποιούν τα δεδομένα διαφορετικών πηγών που αναφέρονται στην ίδια οντότητα. Μηχανές Αναζήτησης και Ευρετήρια: οι πρώτες αφορούν μηχανές αναζήτησης όπου οι χρήστες αναζητούν δεδομένα βάσει λέξεων κλειδιών κατά παρόμοιο τρόπο με τις συμβατικές μηχανές αναζήτησης, όπως είναι η Falcons 15, ενώ τα ευρετήρια έχουν ως σκοπό να εξυπηρετήσουν κυρίως άλλες Linked Data εφαρμογές ώστε να ανακαλύψουν RDF δεδομένα που αναφέρουν συγκεκριμένα URIs ή περιέχουν συγκεκριμένες λέξεις κλειδιά. Τέτοια ευρετήρια είναι το Sindice 16 και το Swoogle 17. Εξειδικευμένες εφαρμογές: αυτές αφορούν χρηστικές εφαρμογές σε κάποιο συγκεκριμένο θεματικό πεδίο που συνδυάζουν δεδομένα από μια πληθώρα πηγών, όπως είναι η DBpedia Mobile που βασίζεται στην τρέχουσα τοποθεσία του χρήστη για να βρει και να του παρουσιάσει σε χάρτη οντότητες που βρίσκονται κοντά του, δίνοντάς του τη δυνατότητα να περιηγηθεί σ αυτές [5][6]. Ένα άλλο παράδειγμα είναι το Revyu 18 ένα site όπου οι χρήστες μπορούν να δημοσιεύσουν Linked Data απλά γράφοντας κριτικές και αξιολογώντας οντότητες που προέρχονται από άλλες

34 Καράλης Αντώνιος πηγές. Επιπρόσθετα το Revyu, ανακτά από RDF συνδέσμους και παρέχει στο χρήστη πληροφορίες σχετικές με την οντότητα την οποία αξιολογεί ώστε να ενισχύσει την εμπειρία των χρηστών του site. 2.7 Μια Ολοκληρωμένη Θεώρηση των Συνδεδεμένων Δεδομένων Συνοψίζοντας τα παραπάνω, το Σχήμα 6 προσφέρει μια συνολική θεώρηση των Συνδεδεμένων Δεδομένων, τόσο από το θέμα των αδειών χρήσης των δεδομένων, τα θέματα της τεχνολογικής υποδομής στην οποία στηρίζονται, των αρχών και τεχνολογιών υλοποίησης, της δημοσίευσής τους, και στο ανώτερο επίπεδο, των εφαρμογών για την πρόσβαση σ αυτά και των δυνατοτήτων ενσωμάτωσής τους σε άλλες εφαρμογές (mashups) [4]. Σχήμα 6. Ολοκληρωμένη Θεώρηση των Linked Data 34

Διασύνδεση και Άνοιγμα Δεδομένων του Α.Π.Θ. Καραογλάνογλου Κωνσταντίνος Μονάδα Σημασιολογικού Ιστού Α.Π.Θ 18/3/2014

Διασύνδεση και Άνοιγμα Δεδομένων του Α.Π.Θ. Καραογλάνογλου Κωνσταντίνος Μονάδα Σημασιολογικού Ιστού Α.Π.Θ 18/3/2014 Διασύνδεση και Άνοιγμα Δεδομένων του Α.Π.Θ. Καραογλάνογλου Κωνσταντίνος Μονάδα Σημασιολογικού Ιστού Α.Π.Θ 18/3/2014 Ανοικτά και Συνδεδεμένα Δεδομένα Ανοικτά Δεδομένα Πληροφορίες, δημόσιες ή άλλες, στις

Διαβάστε περισσότερα

"Αθηνά" - Ερευνητικό Κέντρο Καινοτομίας στις Τεχνολογίες της Πληροφορίας, των Επικοινωνιών και της Γνώσης

Αθηνά - Ερευνητικό Κέντρο Καινοτομίας στις Τεχνολογίες της Πληροφορίας, των Επικοινωνιών και της Γνώσης "Αθηνά" - Ερευνητικό Κέντρο Καινοτομίας στις Τεχνολογίες της Πληροφορίας, των Επικοινωνιών και της Γνώσης ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Προκήρυξη Υποτροφιών To Ινστιτούτο Πληροφοριακών Συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Τα ανοικτά Δεδομένα στην Κοινωνία της Γνώσης

Τα ανοικτά Δεδομένα στην Κοινωνία της Γνώσης Τα ανοικτά Δεδομένα στην Κοινωνία της Γνώσης Δρ. Χαράλαμπος Μπράτσας, Πρόεδρος του Ιδρύματος Ανοικτής Γνώσης Ελλάδας Μαθηματικό ΑΠΘ @bratsas, @okfngr http://okfn.gr Ανοικτά δεδομένα; Ανοικτά είναι τα δεδομένα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα και Τεχνολογίες Semantic Web και Web 2.0 και η εφαρμογή τους στην Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση

Πρότυπα και Τεχνολογίες Semantic Web και Web 2.0 και η εφαρμογή τους στην Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Πρότυπα και Τεχνολογίες Semantic Web και Web 2.0 και η εφαρμογή τους στην Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Νίκος Λούτας (nlout@uom.gr) http://nikosloutas.com Υποψήφιος Διδάκτορας, Εργαστήριο Πληροφοριακών Συστημάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στον Παγκόσμιο ιστό και στη γλώσσα Html. Χρ. Ηλιούδης

Εισαγωγή στον Παγκόσμιο ιστό και στη γλώσσα Html. Χρ. Ηλιούδης Εισαγωγή στον Παγκόσμιο ιστό και στη γλώσσα Html Χρ. Ηλιούδης Παγκόσμιος Ιστός (WWW) Ο Παγκόσμιος Ιστός (World Wide Web WWW), ή απλώς Ιστός, βασίζεται στην ιδέα των κατανεμημένων πληροφοριών. Αντί όλες

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή διατριβή

Μεταπτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή διατριβή «100% Α.Π.Ε.» : ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΗ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πύλη ανοικτών δεδομένων στην εποχή του παγκόσμιου Ιστού Web 3.0. Open Knowledge Foundation, Παράρτημα Ελλάδας Δρ. Χαράλαμπος Μπράτσας

Πύλη ανοικτών δεδομένων στην εποχή του παγκόσμιου Ιστού Web 3.0. Open Knowledge Foundation, Παράρτημα Ελλάδας Δρ. Χαράλαμπος Μπράτσας Πύλη ανοικτών δεδομένων στην εποχή του παγκόσμιου Ιστού Web 3.0 Open Knowledge Foundation, Παράρτημα Ελλάδας Δρ. Χαράλαμπος Μπράτσας Δεδομένα; Ανοιχτά; Διαθεσιμότητα και Πρόσβαση: παροχή δεδομένων σαν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας-Βιβλιοθηκονοµίας Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών2007-2008 ιδάσκουσα: Κατερίνα Τοράκη (Οι διαλέξεις περιλαµβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η εταιρεία, δραστηριοποιείται από το 1983, με αντικείμενο την μελέτη, το σχεδιασμό και την επίπλωση καταστημάτων.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

A Project Management D SS based on a GIS Platform. Ένα χωρικό σύστημα υποστήριξης αποφάσεων για την διαχείριση έργων

A Project Management D SS based on a GIS Platform. Ένα χωρικό σύστημα υποστήριξης αποφάσεων για την διαχείριση έργων A Project Management D SS based on a GIS Platform Lazaros Kotsikas Civil Engineer, PhD lkotsikas@gmail.com Abstract In this paper we present a spatial decision support system for project management. The

Διαβάστε περισσότερα

Terabyte Technology Ltd

Terabyte Technology Ltd Terabyte Technology Ltd is a Web and Graphic design company in Limassol with dedicated staff who will endeavour to deliver the highest quality of work in our field. We offer a range of services such as

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών; Αρχιτεκτονική επιπέδων πρωτοκόλλων. Δικτυακά πρωτόκολλα

Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών; Αρχιτεκτονική επιπέδων πρωτοκόλλων. Δικτυακά πρωτόκολλα Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Δίκτυα υπολογιστών (και το Διαδίκτυο) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών;

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Είναι γνωστό άτι καθημερινά διακινούνται δεκάδες μηνύματα (E~mail) μέσω του διαδικτύου

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Είναι γνωστό άτι καθημερινά διακινούνται δεκάδες μηνύματα (E~mail) μέσω του διαδικτύου GREEKLISH: ΜΙΑ ΝΕΑ ΔΙΑΛΕΚΤΟΣ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ; Α.Καράκος, Λ.Κωτούλας ΠΕΡΙΛΗΨΗ Είναι γνωστό άτι καθημερινά διακινούνται δεκάδες μηνύματα (E~mail) μέσω του διαδικτύου {INTERNEη από την μια άκρη του κόσμου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του Ονοματεπώνυμο φοιτήτριας: Ειρήνη Αδάμου Λεμεσός 2014 2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΧΡΗΣΗ ΚΙΝΗΤΟΥ ΤΗΛΕΦΩΝΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΓΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΙ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ ΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ Εβελίνα Θεμιστοκλέους

Διαβάστε περισσότερα

4/2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΔΡΟΛΗΨΙΕΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

4/2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΔΡΟΛΗΨΙΕΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 4/2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΔΡΟΛΗΨΙΕΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΥΔΡΟΛΗΨΙΕΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Η εφαρμογή "Υδροληψίες Αττικής" είναι ένα πληροφοριακό σύστημα (αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογές πλοήγησης για φορητές συσκευές µε τη χρήση Web Services

Εφαρµογές πλοήγησης για φορητές συσκευές µε τη χρήση Web Services Εφαρµογές πλοήγησης για φορητές συσκευές µε τη χρήση Web Services Γεώργιος Σταυρουλάκης gstavr@dblab.ece.ntua.gr ιπλωµατική εργασία στο Εργαστήριο Συστηµάτων Βάσεων Γνώσεων και εδοµένων Επιβλέπων: Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15. Δίκτυα υπολογιστών. (και το Διαδίκτυο)

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15. Δίκτυα υπολογιστών. (και το Διαδίκτυο) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Δίκτυα υπολογιστών (και το Διαδίκτυο) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών;

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

Test Data Management in Practice

Test Data Management in Practice Problems, Concepts, and the Swisscom Test Data Organizer Do you have issues with your legal and compliance department because test environments contain sensitive data outsourcing partners must not see?

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΠΘ Εργαστήριο Πληροφορικής στη Γεωργία

ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΠΘ Εργαστήριο Πληροφορικής στη Γεωργία ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΠΘ Εργαστήριο Πληροφορικής στη Γεωργία Δίκτυα ηλεκτρονικών υπολογιστών είναι υπολογιστές της ίδιας ή και διαφορετικής μάρκας συνδεδεμένοι μεταξύ τους σε τοπικό (local) ή ευρύ (wide) επίπεδο

Διαβάστε περισσότερα

Internet Τοπικό δίκτυο LAN Δίκτυο Ευρείας Περιοχής WAN Διαδίκτυο Πρόγραμμα Πλοήγησης φυλλομετρητής Πάροχοι Υπηρεσιών Internet URL HTML links

Internet Τοπικό δίκτυο LAN Δίκτυο Ευρείας Περιοχής WAN Διαδίκτυο Πρόγραμμα Πλοήγησης φυλλομετρητής Πάροχοι Υπηρεσιών Internet URL HTML links Internet Τοπικό δίκτυο (LAN Local Area Network): Δίκτυο όπου οι υπολογιστές βρίσκονται κοντά μεταξύ τους (μία εταιρία ή στην ίδια αίθουσα). Δίκτυο Ευρείας Περιοχής (WAN Wide Area Network) Δίκτυο όπου οι

Διαβάστε περισσότερα

GoDigital.CMS Content Management System. Πλήρης διαχείριση περιεχομένου ιστοσελίδας

GoDigital.CMS Content Management System. Πλήρης διαχείριση περιεχομένου ιστοσελίδας GoDigital.CMS Content Management System Πλήρης διαχείριση περιεχομένου ιστοσελίδας Γενική περιγραφή Πλήρης λύση ηλεκτρονικής παρουσίας Το GoDigital.CMS είναι μία πλήρη εφαρμογή διαχείρισης ηλεκτρονικής

Διαβάστε περισσότερα

e-εκπαιδευτησ gakis_kostas@yahoo.gr, arispaliouras@yahoo.gr Περίληψη Η παρούσα εισήγηση αφορά την παρουσίαση του εκπαιδευτικού λογισμικού με τίτλο

e-εκπαιδευτησ gakis_kostas@yahoo.gr, arispaliouras@yahoo.gr Περίληψη Η παρούσα εισήγηση αφορά την παρουσίαση του εκπαιδευτικού λογισμικού με τίτλο e-εκπαιδευτησ K. Γάκης 1 και Α. Παλιούρας 2 1 3ο ΣΕΚ Ανατ. Αττικής 2 Γενικό Λύκειο Αρτέμιδος gakis_kostas@yahoo.gr, arispaliouras@yahoo.gr Περίληψη Η παρούσα εισήγηση αφορά την παρουσίαση του εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

hel-col@otenet.gr Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής (ΠΕ19 MSc) Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης kparask@hellenic-college.

hel-col@otenet.gr Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής (ΠΕ19 MSc) Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης kparask@hellenic-college. Χρήση της Διεπαφής Προγραμματισμού Εφαρμογής Google Maps για τη δημιουργία διαδραστικού χάρτη με τα Μνημεία Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ στη Θεσσαλονίκη Εμμανουήλ Τσάμης 1, Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυα - Internet Υπηρεσίες Internet O Παγκόσµιος Ιστός (World Wide Web) Ηλεκτρονική Αλληλογραφία (E-mail) Υπηρεσία FTP (File Transfer Protocol)

ίκτυα - Internet Υπηρεσίες Internet O Παγκόσµιος Ιστός (World Wide Web) Ηλεκτρονική Αλληλογραφία (E-mail) Υπηρεσία FTP (File Transfer Protocol) Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας-Βιβλιοθηκονοµίας Κέρκυρα ίκτυα - Internet 2 Υπηρεσίες Internet O Παγκόσµιος Ιστός (World Wide Web) ΜηχανέςΑναζήτησηςστοWeb Ηλεκτρονική Αλληλογραφία (E-mail) Υπηρεσία

Διαβάστε περισσότερα

Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Έκδοση 5.0

Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Έκδοση 5.0 Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Έκδοση 5.0 Πνευματικά Δικαιώματα 2007 Ίδρυμα ECDL (ECDL Foundation www.ecdl.org) Όλα τα δικαιώματα είναι κατοχυρωμένα. Κανένα μέρος αυτού του εγγράφου δεν μπορεί να αναπαραχθεί

Διαβάστε περισσότερα

Το meducator στην Ουρολογία

Το meducator στην Ουρολογία Το meducator στην Ουρολογία Παναγιώτης Μπαµίδης Επίκ. Καθηγητής Πληροφορικής στην Ιατρική Εκπαίδευση Εργαστήριο Ιατρικής Πληροφορικής ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΑΠΘ bamidis@med.auth.gr http://www.meducator.net Η µοντέρνα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΟΣ ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΑΤΛΑΝΤΑΣ ΤΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΝΕΟ ΣΧ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΙΡΕΣΗΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ

ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΟΣ ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΑΤΛΑΝΤΑΣ ΤΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΝΕΟ ΣΧ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΙΡΕΣΗΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΕΡΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ Υπεύθυνη Δήλωση Η παρακάτω υπογράφουσα δηλώνω ότι είμαι συγγραφέα τη παρούσα πτυχιακή εργασία. Κάθε τη, είναι πλήρω αναγνωρισμένη

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού

Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού Ενότητα 8: Εισαγωγή στη SPARQL Βασική Χρήση Μ.Στεφανιδάκης 3-5-2015. Η γλώσσα ερωτημάτων SPARQL Ερωτήσεις (και ενημερώσεις) σε σετ δεδομένων RDF Και σε δεδομένα άλλης μορφής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Master of science in Networking and Data Communications Ακαδημαϊκό Έτος 2013-2014 Συνδιοργάνωση Το ΤΕΙ Πειραιά και το πανεπιστήμιο Kingston της Μεγάλης Βρετανίας συνδιοργανώνουν

Διαβάστε περισσότερα

υπηρεσίες / services ΜΕΛΕΤΗ - ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ PLANNING - DESIGN ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ COMMERCIAL PLANNING ΕΠΙΠΛΩΣΗ - ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ FURNISHING - EQUIPMENT

υπηρεσίες / services ΜΕΛΕΤΗ - ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ PLANNING - DESIGN ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ COMMERCIAL PLANNING ΕΠΙΠΛΩΣΗ - ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ FURNISHING - EQUIPMENT Αρχιτεκτονικές και διακοσμητικές μελέτες, με λειτουργικό και σύγχρονο σχέδιασμό, βασισμένες στην μοναδικότητα του πελάτη. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Ανάλυση των χαρακτηριστικών των προϊόντων και ένταξη του τρόπου

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών 1 ίκτυα μικρά και μεγάλα Ένα δίκτυο υπολογιστών (computer network) είναι ένας συνδυασμός συστημάτων (δηλαδή, υπολογιστών),

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές για τη Θεσσαλονίκη

Εφαρμογές για τη Θεσσαλονίκη Εφαρμογές για τη Θεσσαλονίκη http://thessaloniki.appsforgreece.eu Γενικά Ο διαγωνισμός «Εφαρμογές για τη Θεσσαλονίκη» στοχεύει στην ενεργοποίηση του δυναμικού της πόλης για τη δημιουργία εφαρμογών web

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ HACCP ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πλοήγηση www / Με τον Internet Explorer

Πλοήγηση www / Με τον Internet Explorer Πλοήγηση www / Με τον Internet Explorer Περιεχόμενα 1.Eισαγωγή 2.Το περιβάλλον του Internet Explorer 3.Οδηγίες πλοήγησης 4.Αποθήκευση αρχείων 5.Αγαπημένα 6.Ασφαλής σύνδεση 7.Διακομιστής μεσολάβησης 1.Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

"Πάντων νους κρατεί" με Ανοικτά Δεδομένα: το Ίδρυμα Ανοικτής Γνώσης Ελλάδας στον Ελληνικό Νου

Πάντων νους κρατεί με Ανοικτά Δεδομένα: το Ίδρυμα Ανοικτής Γνώσης Ελλάδας στον Ελληνικό Νου "Πάντων νους κρατεί" με Ανοικτά Δεδομένα: το Ίδρυμα Ανοικτής Γνώσης Ελλάδας στον Ελληνικό Νου Χαράλαμπος Μπράτσας, Βασίλειος Βεσκούκης, Μαρίνος Παπαδόπουλος, Παναγιώτης Μπαμίδης, Ιωάννης Αντωνίου, Γεώργιος

Διαβάστε περισσότερα

Information Technology for Business

Information Technology for Business Information Technology for Business! Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate!! e-mail: kyritsis@ist.edu.gr Διαχείριση Επιχειρηματικών Δεδομένων - Databases Ορισμός Βάσης Δεδομένων Συλλογή συναφών αρχείων

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα διαχείρισης περιεχομένου

Συστήματα διαχείρισης περιεχομένου Content Management Systems Συστήματα διαχείρισης περιεχομένου Συμεωνίδης Ευστάθιος BSc in Information Technology MSc in Information Systems MSc in Management Linked In: http://gr.linkedin.com/pub/stathis-simeonidis/24/217/92

Διαβάστε περισσότερα

Σημασιολογικοί Ιστοχώροι: Γιατί Drupal. 18/3/2014 Μυρτώ Αμοργιανού Μονάδα Σημασιολογικού Ιστού

Σημασιολογικοί Ιστοχώροι: Γιατί Drupal. 18/3/2014 Μυρτώ Αμοργιανού Μονάδα Σημασιολογικού Ιστού Σημασιολογικοί Ιστοχώροι: Γιατί Drupal 18/3/2014 Μυρτώ Αμοργιανού Τι είναι CMS Τα Συστήματα Διαχείρισης Περιεχομένου (ΣΔΠ, Content Management Systems, CMS) είναι διαδικτυακές εφαρμογές που επιτρέπουν την

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιωτικότητα και ασφάλεια στο νέο δικτυακό περιβάλλον Ηλίας Χάντζος

Ιδιωτικότητα και ασφάλεια στο νέο δικτυακό περιβάλλον Ηλίας Χάντζος Ιδιωτικότητα και ασφάλεια στο νέο δικτυακό περιβάλλον Ηλίας Χάντζος Senior Director EMEA&APJ Government Affairs 1 Η πέντε μεγάλες τάσεις στην τεχνολογία 2 The Big Numbers for 2011 5.5B Attacks blocked

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι

Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι IEK ΟΑΕΔ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΟΦΟΡΙΚΗΣ Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι Διδάσκουσα: Κανελλοπούλου Χριστίνα ΠΕ19 Πληροφορικής 4 φάσεις διαδικτυακών εφαρμογών 1.Εφαρμογές στατικής πληροφόρησης

Διαβάστε περισσότερα

Το διαδίκτυο είναι ένα δίκτυο που αποτελείτε από πολλά μικρότερα δίκτυα υπολογιστών.

Το διαδίκτυο είναι ένα δίκτυο που αποτελείτε από πολλά μικρότερα δίκτυα υπολογιστών. Κεφάλαιο 2 Με το διαδίκτυο μπορεί κάποιος: να κάνει έρευνα, να ψωνίσει για διάφορες υπηρεσίες και προϊόντα, να δει καιρικούς χάρτες, να πάρει φωτογραφίες, ταινίες, και διάφορες άλλες πληροφορίες που βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Χειμερινό Εξάμηνο 2013 - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ Δρ. Βαγγελιώ Καβακλή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1 Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων - Η ανατομία μιας βάσης δεδομένων

Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων - Η ανατομία μιας βάσης δεδομένων ΕΣΔ516 Τεχνολογίες Διαδικτύου Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων - Η ανατομία μιας βάσης δεδομένων Περιεχόμενα - Βιβλιογραφία Ενότητας Περιεχόμενα Ορισμοί Συστατικά στοιχεία εννοιολογικής σχεδίασης Συστατικά

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Δυνατοτήτων στην Εκπαίδευση μέσω της Πρωτοβουλίας GEO

Ανάπτυξη Δυνατοτήτων στην Εκπαίδευση μέσω της Πρωτοβουλίας GEO Ανάπτυξη Δυνατοτήτων στην Εκπαίδευση μέσω της Πρωτοβουλίας GEO Χρηστιά Ελένη - Τριτάκης Βασίλειος - Τριτάκη Λήδα Ελληνικό Γραφείο GEO Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Διαχείρισης Περιεχομένου στον Παγκόσμιο Ιστό Διάλεξη #7 η : Joomla!: Ενθέματα (modules)

Συστήματα Διαχείρισης Περιεχομένου στον Παγκόσμιο Ιστό Διάλεξη #7 η : Joomla!: Ενθέματα (modules) Συστήματα Διαχείρισης Περιεχομένου στον Παγκόσμιο Ιστό Διάλεξη #7 η : Joomla!: Ενθέματα (modules) Γαβαλάς Δαμιανός dgavalas@aegean.gr Ενθέματα (modules) Τα ενθέματα (module) είναι επεκτάσεις που χρησιμοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Web Tech Report. Συντάχθηκε στις ΧΧ.ΧΧ.201Χ για την ΕΤΑΙΡΕΙΑ Χ

Web Tech Report. Συντάχθηκε στις ΧΧ.ΧΧ.201Χ για την ΕΤΑΙΡΕΙΑ Χ Συντάχθηκε στις ΧΧ.ΧΧ.201Χ για την ΕΤΑΙΡΕΙΑ Χ Περιεχόμενα Περιεχόμενα... 1 Σκοπός Μελέτης... 2 Στοιχεία Μελέτης... 3 Ομάδα σύνταξης... 4 Θάνος Δημητρίου... 4 Δρ. Νικόλαος Ρώσσης... 4 Ευτέρπη Κωνσταντοπούλου...

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακά Συστήµατα

Πληροφοριακά Συστήµατα Nell Dale John Lewis Chapter 12 Πληροφοριακά Συστήµατα Στόχοι Ενότητας Η κατανόηση της έννοιας «Πληροφοριακό Σύστηµα» Επεξήγηση της οργάνωσης λογιστικών φύλλων (spreadsheets) Επεξήγηση της ανάλυσης δεδοµένων

Διαβάστε περισσότερα

FP7 INFRASTRUCTURES 2011 2, RI 283700. Ημέρες Διαλειτουργικότητας 1/12/2011

FP7 INFRASTRUCTURES 2011 2, RI 283700. Ημέρες Διαλειτουργικότητας 1/12/2011 FP7 INFRASTRUCTURES 2011 2, RI 283700 ENGAGE Project Παν-ευρωπαϊκά εδοµένατου ηµοσίου Τοµέα, για την έρευνα και την κοινωνία ΜουζακίτηςΣπύρος Εργαστήριο Συστηµάτων Αποφάσεων και ιοίκησης Ημέρες Διαλειτουργικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Χρήσης-Οδηγός Εκπαίδευσης Χρηστών. - Δήμος Δέλτα - Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Εγχειρίδιο Χρήσης-Οδηγός Εκπαίδευσης Χρηστών. - Δήμος Δέλτα - Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Ανάπτυξη διαδικτυακής εφαρμογής υποστήριξης των δράσεων περιβαλλοντικής διαχείρισης της παράκτιας ζώνης του Θερμαϊκού Κόλπου και διαδραστικής εφαρμογής αναφοράς περιβαλλοντικών προβλημάτων Εγχειρίδιο Χρήσης-Οδηγός

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education www.xtremepapers.com UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *6301456813* GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ, ΣΥΝΤΑΞΗ, ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΥΠΟΒΟΛΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ

ΣΧΕΔΙΟΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ, ΣΥΝΤΑΞΗ, ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΥΠΟΒΟΛΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΣΧΕΔΙΟΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ, ΣΥΝΤΑΞΗ, ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΥΠΟΒΟΛΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΤΥΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΗ. ΚΑΘΕ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΙΚΑΝΟΠΟΙΕΙ ΤΙΣ ΠΡΟΝΟΙΕΣ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Σύστημα υποβολής αιτήσεων υποψήφιων συνεργατών ΕΚΤ

Σύστημα υποβολής αιτήσεων υποψήφιων συνεργατών ΕΚΤ Σύστημα υποβολής αιτήσεων υποψήφιων συνεργατών ΕΚΤ 1 Λειτουργικές απαιτήσεις Το σύστημα υποβολής αιτήσεων υποψήφιων συνεργατών στοχεύει στο να επιτρέπει την πλήρως ηλεκτρονική υποβολή αιτήσεων από υποψήφιους

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυα υπολογιστών Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα

ίκτυα υπολογιστών Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα υπολογιστών (Κεφαλαιο 15 στο βιβλιο) Περιγραφή των κύριων θεµάτων σχετικά µε τα δίκτυα υπολογιστών Αναφορά στα διάφορα είδη δικτύων Περιγραφή των διαφόρων τοπολογιών των τοπικών

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση υπηρεσιών Τηλεδιάσκεψης και Aσύγχρονης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης στο Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο

Παρουσίαση υπηρεσιών Τηλεδιάσκεψης και Aσύγχρονης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης στο Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο Παρουσίαση υπηρεσιών Τηλεδιάσκεψης και Aσύγχρονης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης στο Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο Δρ. Αύγουστος Τσινάκος ΠΛΗΝΕΤ Δυτικής Θεσ/νίκης tsinakos@uom.gr Παν. Μακεδονίας Ομάδα Εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ [ Αναστασία Πέτρου ] 2009625164 Λευκωσία 2014

Διαβάστε περισσότερα

4000 specialists, 600 local points, more than 50 countries in Europe and beyond

4000 specialists, 600 local points, more than 50 countries in Europe and beyond 4000 specialists, 600 local points, more than 50 countries in Europe and beyond Wherever you are, we re there to support small business Providing information and advice on market opportunities, European

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα πανταχού παρόντος υπολογιστή σε περιβάλλοντα υβριδικών βιβλιοθηκών

Συστήματα πανταχού παρόντος υπολογιστή σε περιβάλλοντα υβριδικών βιβλιοθηκών Συστήματα πανταχού παρόντος υπολογιστή σε περιβάλλοντα υβριδικών βιβλιοθηκών Βερονίκης Σπύρος Τμήμα Αρχειονομίας- Βιβλιοθηκονομίας, Ιόνιο Πανεπιστήμιο spver@ionio.gr Stoica Adrian Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

Υποδομές δεδομένων & υπηρεσιών: ωφέλη και προκλήσεις

Υποδομές δεδομένων & υπηρεσιών: ωφέλη και προκλήσεις Υποδομές δεδομένων & υπηρεσιών: ωφέλη και προκλήσεις Dimitris Gavrilis Athena Research Centre DARIAH-GR Kickoff Meeting, Athens, 8/4/2014 Ο κόσμος των digital humanities SKOS dp.la CLARIN Bamboo REST OMEKA

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο του Μαθήματος: ΕΠΛ 001

Εργαστήριο του Μαθήματος: ΕΠΛ 001 Το Διαδίκτυο (Internet) και ο Παγκόσμιος Ιστός (WWW) Εργαστήριο του Μαθήματος: ΕΠΛ 001 Ενότητα 2 Το Διαδίκτυο, ο Παγκόσμιος Ιστός και το Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο Το διαδίκτυο είναι ένας όρος που περιγράφει

Διαβάστε περισσότερα

Τεκμηρίωση ποσοτικών ερευνών με τη χρήση του Nesstar. Δρ. Απόστολος Λιναρδής Ερευνητής ΕΚΚΕ

Τεκμηρίωση ποσοτικών ερευνών με τη χρήση του Nesstar. Δρ. Απόστολος Λιναρδής Ερευνητής ΕΚΚΕ Τεκμηρίωση ποσοτικών ερευνών με τη χρήση του Nesstar Δρ. Απόστολος Λιναρδής Ερευνητής ΕΚΚΕ Μέρος Α Τεκμηρίωση βάσει του προτύπου Data Documentation Initiative (DDI) 2.X Οι φάσεις διεξαγωγής μίας ποσοτικής

Διαβάστε περισσότερα

5 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑΤΙ

5 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑΤΙ 5 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑΤΙ 5.1 Εισαγωγή Το πρακτικό κομμάτι της πτυχιακής μας εργασίας αφορά την δημιουργία μιας λειτουργικής ιστοσελίδας με την χρήση της πλατφόρμας του Weebly, που αποτελεί μια σύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

Τι προσφέρουν τα Τµήµατα Πληροφορικής. ... το Εργαστήριο Πληροφοριακών Συστηµάτων του Πα.Πει. Ερευνητικές δραστηριότητες σε GI Ενδεικτικές εργασίες

Τι προσφέρουν τα Τµήµατα Πληροφορικής. ... το Εργαστήριο Πληροφοριακών Συστηµάτων του Πα.Πει. Ερευνητικές δραστηριότητες σε GI Ενδεικτικές εργασίες ΗΓεωπληροφορικήστα Τµήµατα Πληροφορικής Γιάννης Θεοδωρίδης Τµήµα Πληροφορικής Πανεπιστήµιο Πειραιά Περιεχόµενα... Τι προσφέρουν τα Τµήµατα Πληροφορικής το Τµήµα Πληροφορικής του Παν/µίου Πειραιά... το

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονικές κατανεμημένων συστημάτων. I. Sommerville 2006 Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση Κεφ. 12

Αρχιτεκτονικές κατανεμημένων συστημάτων. I. Sommerville 2006 Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση Κεφ. 12 Αρχιτεκτονικές κατανεμημένων συστημάτων Στόχοι Εξήγηση των πλεονεκτημάτων και των μειονεκτημάτων των αρχιτεκτονικών κατανεμημένων συστημάτων Εξέταση των αρχιτεκτονικών συστημάτων πελάτηδιακομιστή και των

Διαβάστε περισσότερα

To λεξικό του Internet

To λεξικό του Internet To λεξικό του Internet A Address: Ο τόπος που βρίσκεται μια πηγή του Internet. Μια e-mail address μπορεί να έχει την εξής μορφή : georgepapado@hotmail.com. Μια web address είναι κάπως έτσι: http://www.in.gr.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις

Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις Α. Χατζοπούλου Υπεύθυνη Τμήματος Επιθεωρήσεων Πληροφορικής TÜV AUSTRIA HELLAS Οκτώβριος 2014 CLOSE YOUR EYES & THINK OF RISK Μήπως κάποια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕς ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑς CMS (Content Management System) ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥς ςε ΜΙΚΡΟΜΕςΑΙΕς ΕΠΙΧΕΙΡΗςΕΙς

ΑΡΧΕς ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑς CMS (Content Management System) ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥς ςε ΜΙΚΡΟΜΕςΑΙΕς ΕΠΙΧΕΙΡΗςΕΙς ΑΡΧΕς ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑς CMS (Content Management System) ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥς ςε ΜΙΚΡΟΜΕςΑΙΕς ΕΠΙΧΕΙΡΗςΕΙς Χρήστος Γεωργιάδης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Περιεχόμενα 1. Η εικόνα του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

FROM TESTOTA.REGISTRY

FROM TESTOTA.REGISTRY ΟΤΑ Επιχειρησιακή Νοηµοσύνη Ενότητα: Βc1.1.3 Επιχειρησιακή Νοηµοσύνη και Τεχνολογίες της Πληροφορικής και των Επικοινωνιών (BI & IT) Πρακτική Άσκηση (επίπεδο 1): Στόχος της άσκησης είναι η εµβάθυνση στην

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια Ελένη Χριστοδούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

GoDigital.Store E-Commerce Platform

GoDigital.Store E-Commerce Platform GoDigital.Store E-Commerce Platform Πλήρης διαχείριση καταλόγου και καταστήματος banet Α.Ε. Βαλαωρίτου 20 54625 Θεσσαλονίκη Τ.2310253999 F.2310253998 www.banet.gr info@banet.gr GoDigital.Store Γενική περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλα Επικοινωνίας και Τείχος Προστασίας

Πρωτόκολλα Επικοινωνίας και Τείχος Προστασίας Β5.1.2 Πρωτόκολλα Επικοινωνίας και Τείχος Προστασίας Τι θα μάθουμε σήμερα: Να ορίζουμε τι είναι πρωτόκολλο επικοινωνίας Να εξηγούμε τη χρησιμότητα των πρωτοκόλλων επικοινωνίας Να ονομάζουμε τα σημαντικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή.

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Α. ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ermis Digital. Σύντοµη Περιγραφή της Συµµετοχής. (µέγιστο 100 λέξεις)

Ermis Digital. Σύντοµη Περιγραφή της Συµµετοχής. (µέγιστο 100 λέξεις) Ermis Digital Η έκθεση δεν θα πρέπει να ξεπερνάει συνολικά τις 10 σελίδες (µαζί µε τις οδηγίες συµπλήρωσης των πεδίων). Για τις απαντήσεις θα πρέπει να χρησιµοποιηθεί µέγεθος γραµµατοσειράς 10 ή και µεγαλύτερο.

Διαβάστε περισσότερα

Organic.Edunet Web portal

Organic.Edunet Web portal Σχεδιασµός Εκπαιδευτικών Σεναρίων µε τη Χρήση Νέων Τεχνολογιών και Εργαλείων Παγκόσµιου Ιστού Πέτρος Λαµέρας Ελληνογερµανική Αγωγή 29 Απριλίου 2010 Τοέργο Organic.Edunet Στόχος να αποκτήσουν εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Crowdsourcing, Eφαρμογές για τον εμπλουτισμό δημόσιου περιεχομένου Ανοιχτά δεδομένα - Η διάσταση της ανάπτυξης μέσα από ψηφιακή καινοτομία

Crowdsourcing, Eφαρμογές για τον εμπλουτισμό δημόσιου περιεχομένου Ανοιχτά δεδομένα - Η διάσταση της ανάπτυξης μέσα από ψηφιακή καινοτομία Crowdsourcing, Eφαρμογές για τον εμπλουτισμό δημόσιου περιεχομένου Ανοιχτά δεδομένα - Η διάσταση της ανάπτυξης μέσα από ψηφιακή καινοτομία Γιώργος Καραμανώλης, Crowdpolicy, Co-Founder & CTO Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο του μαθήματος

Περιεχόμενο του μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Απαιτήσεις Λογισμικού Περιπτώσεις χρήσης Δρ Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εαρινό Εξάμηνο 2012-2013 1 Περιεχόμενο του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ (Web Site Design Technologies)

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ (Web Site Design Technologies) ΕΠΛ 012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ (Web Site Design Technologies) Διδάσκων Καθηγητής: Δημήτριος Τσουμάκος Εαρινό Εξάμηνο 2010 Βασικές Πληροφορίες Πότε: Δευτέρα & Πέμπτη 10:30-12μμ Πού: ΧΩΔ01

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

Don t hire us if you want average. We only do exceptional.

Don t hire us if you want average. We only do exceptional. Εισαγωγή Το i-flexible είναι ένα εργαλείο σύγχρονης εταιρικής παρουσίασης, αμφίδρομης επικοινωνίας, δειγματισμού και λήψης παραγγελιών, με δυνατότητες διαχείρισης ομάδων χρηστών και ορισμού δικαιωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Σύβακας Σταύρος ΠΕ19,MSc. IT ΣΥΒΑΚΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Σύβακας Σταύρος ΠΕ19,MSc. IT ΣΥΒΑΚΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Σύβακας Σταύρος ΠΕ19,MSc. IT Εισαγωγή Τα ερωτήματα (queries) είναι μία από τις πιο σημαντικές δυνατότητες που προφέρει ένα Σ%Β% αφού επιτρέπουν: Ανάκτηση και ανάλυση των δεδομένων στην επιθυμητή μορφή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ WEB GIS ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΔΗΜΟΥ ΡΕΘΥΜΝΟΥ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2008

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ WEB GIS ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΔΗΜΟΥ ΡΕΘΥΜΝΟΥ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2008 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ WEB GIS ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΔΗΜΟΥ ΡΕΘΥΜΝΟΥ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2008 2008 Infocharta L.t.d Σελίδα 1 από 11 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 Σύντομη περιγραφή της εφαρμογής... 3 Απαιτήσεις εφαρμογής...

Διαβάστε περισσότερα

ιαδικτυακές Εφαρµογές

ιαδικτυακές Εφαρµογές ιαδικτυακές Εφαρµογές µε Java2 Στοιχεία ικτυακής Επικοινωνίας Όροι IP address 32bit αριθµός που χρησιµοποιείται από το Internet Protocol για την παράδοση δεδοµένων στο σωστό υπολογιστή στο δίκτυο. Port

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ (6 Μονάδες ECTS)- Ακαδημαϊκό Έτος 2013 2014

ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ (6 Μονάδες ECTS)- Ακαδημαϊκό Έτος 2013 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών, Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ (6 Μονάδες ECTS)- Ακαδημαϊκό Έτος 2013 2014 1. Ερευνητική Περιοχή: Επεξεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1ο. 1.1.5 Πολυπρογραμματισμός 1.1.6 Πολυδιεργασία 1.2.2. Κατηγορίες Λειτουργικών Συστημάτων

Κεφάλαιο 1ο. 1.1.5 Πολυπρογραμματισμός 1.1.6 Πολυδιεργασία 1.2.2. Κατηγορίες Λειτουργικών Συστημάτων Κεφάλαιο 1ο 1.1.5 Πολυπρογραμματισμός 1.1.6 Πολυδιεργασία 1.2.2. Κατηγορίες Λειτουργικών Συστημάτων http://leitourgika-systhmata-epal-b.ggia.info Creative Commons License 3.0 Share-Alike Πολυπρογραμματισμός

Διαβάστε περισσότερα

Η κατάσταση της ιδιωτικότητας Ηλίας Χάντζος, Senior Director EMEA

Η κατάσταση της ιδιωτικότητας Ηλίας Χάντζος, Senior Director EMEA Η κατάσταση της ιδιωτικότητας Ηλίας Χάντζος, Senior Director EMEA Αθήνα 1 η Απριλίου 2015 Και γιατί μας νοιάζει ή μας αφορά; Νέα Ευρωπαική νομοθεσία Τίνος είναι τα προσωπικά δεδομένα; Και λοιπόν; Τα περιστατικά

Διαβάστε περισσότερα

Online(?) Communities Management...σε ανοιχτή επικοινωνία με τους fans...

Online(?) Communities Management...σε ανοιχτή επικοινωνία με τους fans... Online(?) Communities Management...σε ανοιχτή επικοινωνία με τους fans... Γιάννης Π. Τριανταφύλλου διευθυντής μάρκετινγκ Online? Ή... Community What? Τι σημαίνει κοινότητα για σας;...ας κάνουμε την άσκηση...

Διαβάστε περισσότερα