Προσεγγίσεις στην κοινωνιολογική σκέψη: κοινωνιολογική θεώρηση και κοινωνιολογική φαντασία. Νικολάου Σουζάννα Μαρία, Λέκτορας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Προσεγγίσεις στην κοινωνιολογική σκέψη: κοινωνιολογική θεώρηση και κοινωνιολογική φαντασία. Νικολάου Σουζάννα Μαρία, Λέκτορας"

Transcript

1 Προσεγγίσεις στην κοινωνιολογική σκέψη: κοινωνιολογική θεώρηση και κοινωνιολογική φαντασία Νικολάου Σουζάννα Μαρία, Λέκτορας Περίληψη: Η Κοινωνιολογία είναι µια σύγχρονη επιστήµη. Υπό την έννοια, όµως, του αντικειµένου που εξετάζει, η Κοινωνιολογία δεν είναι κάτι νέο, δεδοµένου ότι η Φιλοσοφία αρχικά ήταν συνδεδεµένη µε τη διδασκαλία περί κοινωνίας. Άρα πολλά στοιχεία της Κοινωνιολογίας προέρχονται από το φιλοσοφικό στοχασµό. Εκείνος που σκέφτεται κοινωνιολογικά θα πρέπει να έχει αποκτήσει φιλοσοφική παιδεία που θα του επιτρέπει να εξετάζει τα κοινωνικά ζητήµατα στη βάση του κοινωνιολογικού στοχασµού, δηλαδή να εφαρµόζει στον κοινωνικό κόσµο µια φιλοσοφία της γνώσης του Modus operandi. Αξιοποιώντας στην πράξη τη φράση του Mills (1970) ότι η εργασία του κοινωνιολόγου είναι προϊόν κοινωνιολογικής φαντασίας θα αναλύσουµε στην παρούσα εργασία τη δυνατότητα ανάπτυξης της φαντασίας ως απαραίτητο στοιχείο κοινωνιολογικής θεώρησης και ευρύτερης οπτικής θεώρησης των πραγµάτων. 1. Η ανάπτυξη της κοινωνιολογικής σκέψης: η επιστήµη της Κοινωνιολογίας Η παρατήρηση της κοινωνίας, των κοινωνικών θεσµών και µεταβολών, η ανάλυση πολιτικών συστηµάτων έχουν τις απαρχές τους στα έργα των φιλοσόφων, των θρησκευτικών διανοητών και των νοµοθετών κάθε πολιτισµού. Η προγενέστερη κοινωνική σκέψη αποτελεί τη βάση στην οποία στηρίχτηκε η ανάπτυξη της Κοινωνιολογίας ως νέας επιστήµης (Bottomore, 1983, σ. 90 κ.ε.). Σύµφωνα µε τον Ginsberg (1947: 2) οι πηγές της Κοινωνιολογίας είναι η Πολιτική Φιλοσοφία, η Φιλοσοφία της Ιστορίας, οι βιολογικές θεωρίες της εξέλιξης των ειδών και τα κινήµατα κοινωνικής µεταρρύθµισης, τα οποία προκάλεσαν την ανάγκη ανάληψης ερευνών για τις κοινωνικές συνθήκες (αρχαιότερη µάλιστα αυτών η Πολιτική Φιλοσοφία, πρβλ. και Γιούλτση, 2000, σ. 103 και 181 κ.ε.). Η φιλοδοξία µάλιστα της Φιλοσοφίας να ερµηνεύσει την πορεία του ανθρώπου στην ιστορία και ιδιαίτερα την κοινωνική κρίση που αντιµετώπισε η κοινωνία µε τη βιοµηχανική επανάσταση και η ανάγκη να διαµορφωθεί µια κοινωνική θεώρηση, στην οποία θα στηριζόταν η κοινωνική πολιτική, αποτέλεσε τη βάση για την ανάπτυξη της Κοινωνιολογίας. Αν µάλιστα θεωρήσει κανείς την Κοινωνιολογία ως µια θεωρία και διδασκαλία περί κοινωνίας τότε διαπιστώνει ήδη στην «Πολιτεία» του Πλάτωνα µια θεωρία περί της «δίκαιης και ορθής κοινωνίας» (δες και Αριστοτέλους, «Πολιτικά», «Ηθικά Νικοµάχεια», «Αθηναίων Πολιτεία»). Ο Πλάτων καταθέτει ένα «σχέδιο για την ιδανική πολιτεία», που απορρέει από τον πυρήνα της φιλοσοφικής του σκέψης (θεωρία των Ιδεών) και την κριτική της κοινωνίας της συγκεκριµένης εποχής, µε απώτερο στόχο τη δηµιουργία της δίκαιης αθηναϊκής πόλης ( εσποτόπουλος, 1978, σ. 46, υποσ. 1). Προτείνει την «έλλογη οργάνωση του όλου» µε µια ουσιαστική µεταρρύθµιση στο έκτο βιβλίο: τη διαµόρφωση των κοινωνικών τάξεων µε κυρίαρχη την τάξη των φιλοσόφων (Πλάτωνος, Πολιτεία 473 C11-E2). Αυτή η πρόθεση ενός σχεδίου της ιδανικής πολιτείας επέδρασε σε όλη τη µεταγενέστερη κοινωνική φιλοσοφία: η διαµόρφωση της ιδεώδους κοινωνίας ήταν πάντοτε σε άµεση συνάρτηση µε την κατάσταση που επικρατεί στην εκάστοτε κοινωνία (Τσάτσου, - 1 -

2 1980, σ ; εσποτόπουλος, 1978, σ , 31,33). Στη θεωρία περί «δίκαιης και ορθής κοινωνίας» εντάσσεται και η αναγκαιότητα του καταµερισµού της εργασίας για την ικανοποίηση των υλικών αναγκών (Πλάτωνος, Πολιτεία 369BC, 370A). Είναι ξεκάθαρη η αντίληψη ότι κάθε άνθρωπος µπορεί να ανταπεξέλθει µε επιτυχία σε ένα µόνο πράγµα, ενώ αν επιχειρήσει να κάνει πολλά θα αποτύχει παντελώς (Πλάτωνος, Πολιτεία 394E, 370B, 433A). Εποµένως, η αντίληψη που διαµορφώνεται ως προς την κοινωνικοποίηση είναι άµεσα συνδεδεµένη µε τις κοινωνικές συνθήκες που µπορεί για παράδειγµα να έχουν σχέση µε την αύξηση του πληθυσµού και να χαρακτηρίζουν µια ποσοτική µεταβολή ή ακόµα µε τη διαφοροποίηση των ρόλων που χαρακτηρίζουν µια ποιοτική µεταβολή της κοινωνικής δοµής (Πλάτωνος, Νόµοι 676Β και Αριστοτέλους, Πολιτικά Ι, 2) (πρβλ. αναλυτικά στο: Αντόρνο & Χορκχάιµερ, 1987, σ. 13 κ.ε. 31 κ.ε.). Γενικότερα επισηµαίνεται, ότι οι κοινωνικοφιλοσοφικές αντιλήψεις επηρεάζουν την κοινωνική πραγµατικότητα ακόµα περισσότερο, όταν διαλύεται η ιεραρχηµένη και κλειστή φεουδαρχική κοινωνία και διαµορφώνονται οι κατάλληλες συνθήκες για τις κατηγορίες της εξέλιξης και της κοινωνικής ανέλιξης (Αντόρνο & Χορκχάιµερ, 1987, σ ). Σύµφωνα µε τον Τερλεξή (1999, σ ) «για ένα µεγάλο µέρος του 19 ου αιώνα οι κοινωνικές επιστήµες στα ευρωπαϊκά πανεπιστήµια στηρίζονταν ως επί πλείστον σε φιλοσοφικές αφετηρίες και προεκτείνονταν σε µακροκοινωνιολογικούς υπολογισµούς και κατευθύνσεις [ ]». Μάλιστα κατά τον Bottomore (1983, σ. 105 κ.ε.) οι ισχυρές σχέσεις µεταξύ Κοινωνιολογίας και Φιλοσοφίας ακόµη και σήµερα διακρίνονται στις εξής διαπιστώσεις: Πρώτα απ όλα υπάρχει και είναι αναγκαία µια φιλοσοφική ανάλυση των εννοιών, των µεθόδων και των επιχειρηµάτων που χρησιµοποιούνται στην Κοινωνιολογία, µια φιλοσοφία της Κοινωνιολογίας. εύτερον, η µελέτη της κοινωνικής συµπεριφοράς του ανθρώπου, της κοινωνικής αλληλεπίδρασης προϋποθέτει τη γνώση του επιστηµονικού διαλόγου περί των αξιών στην ηθική και κοινωνική φιλοσοφία. Και τέλος, τρίτον, η φιλοσοφική σκέψη είναι άµεσα συνδεδεµένη µε την Κοινωνιολογία, επειδή η κοινωνιολογική έρευνα δεν µπορεί να αγνοήσει τα µεγάλα προβλήµατα της κοινωνικής ζωής, όπως αυτά διατυπώνονται σε φιλοσοφικές κοσµοθεωρίες. Η Κοινωνιολογία διατυπώνει προβλήµατα έχοντας αφετηρία τη φιλοσοφία της κοινωνίας, στην οποία και επιστρέφει για να διαφωτίζει νέα προβλήµατα που αναδεικνύονται από την επιστηµονική ερµηνεία. Εξετάζοντας, λοιπόν, η Κοινωνιολογία την κοινωνική ζωή των ανθρώπων συνδέεται a priori µε τις άλλες επιστήµες, όπως την Κοινωνική Ανθρωπολογία, την Ψυχολογία, την Οικονοµική και Πολιτική επιστήµη, τη Φιλοσοφία και την Ιστορία, που από τη δική τους οπτική και µε τη δική τους επιστηµονική προσέγγιση εµπλέκουν στις διερευνήσεις τους την κοινωνική ζωή των ανθρώπων (Bottomore, 1983, σ. 90 κ.ε.). Ως πολυσήµαντη λέξη, κατά τον M.Weber (1983, σ. 217), η Κοινωνιολογία είναι µια επιστήµη που επιδιώκει να κατανοήσει ερµηνευτικά την κοινωνική συµπεριφορά και να προβεί στην «αιτιώδη εξήγηση της πορείας της και - 2 -

3 των συνεπειών της». Μεγάλη υπήρξε ωστόσο η δυσκολία της ως ύστερη επιστήµη να διαφοροποιήσει το αντικείµενό της από εκείνα των άλλων εµπειρικών κοινωνικών επιστηµών. Η ανάδειξή της ως επιστήµη µέσω του αιτήµατος της οριοθέτησής της ως πειθαρχηµένης και συστηµατικής συναγωγής και σύνθεσης γνώσεων που θεµελιώνονται και ελέγχονται µε τη χρήση συστηµατικών µεθόδων εµπειρικής έρευνας, όπως οι φυσικές επιστήµες, προσέκρουε στο ίδιο το αντικείµενό της δεδοµένου ότι η µελέτη της ανθρώπινης συµπεριφοράς διαφέρει από την παρατήρηση των γεγονότων του φυσικού κόσµου (Giddens, 2002, σ. 63). Όσο όµως περισσότερο προόδευε η διαµόρφωση των φυσικών επιστηµών µε νόµους προσδιορισµένους µε ακρίβεια, τόσο περισσότερο προωθούνταν το αίτηµα να διαµορφωθεί ένα αντίστοιχο µοντέλο για την κοινωνία. Αυτή η εξέλιξη οδήγησε στη θετική κοινωνιολογία του Comte µε την αναγνώριση φυσικών νόµων στις µεταβολές και αλλαγές στην κοινωνία, µε µέσα την καθαρή παρατήρηση, το πείραµα και τη συγκριτική µέθοδο. [Υπό το πλαίσιο αυτής της εξέλιξης, σύµφωνα µε τους Αντόρνο και Χορκχάιµερ (1987, σ. 20) διαφοροποιείται η Κοινωνιολογία, όπως προβάλλεται από τον Comte, από τη διδασκαλία περί κοινωνίας του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη]. Η εξέλιξη στη συνέχεια οδήγησε στην ανάπτυξη της νέας επιστήµης, όπου όµως το θεωρητικό στοιχείο διατηρήθηκε χωρίς να χαθεί, τόσο ως προς την ύπαρξη ενός σκιαγραφήµατος της ολότητας όσο και ως προς το σχήµα της µεθοδολογίας, της θεωρίας που στηρίζει την επιστήµη ή των επιµέρους κλάδων της. Στο δεύτερο µισό του 19ου αιώνα και τις αρχές του 20ου διαµορφώνεται η Κοινωνιολογία ως αυτόνοµη επιστήµη. Σηµαντική υπήρξε η συµβολή στην πρόοδο της επιστήµης των Comte, Durkheim, Spencer και Marx σε ό,τι αφορά στην αυτονοµία της και το αντικείµενό της. Η νέα επιστήµη, όπως εξελίχθηκε, έχει αντικείµενό της τη συστηµατική παρατήρηση των προϋποθέσεων και µορφών της κοινωνικής ζωής, τις σχέσεις των ανθρώπων µεταξύ τους, τις σχέσεις των οµάδων και των κοινωνικών συστηµάτων, τη δοµή της κοινωνίας (κοινωνική στρωµάτωση, κοινωνική µεταβολή) (Γέµτος, 2003, σ. 160). Μπορεί, δηλαδή, να αναλύει, να παρατηρεί και να εξετάζει µε τη χρήση συστηµατικών µεθόδων εµπειρικής έρευνας: α. τις µορφές κοινωνικοποίησης β. τα διάφορα πεδία της κοινωνικής πραγµατικότητας, τις διάφορες «περιοχές» της συνολικής κοινωνίας, όπως τις κοινωνικές τάξεις, τα κοινωνικά στρώµατα, τις κοινωνικές οµάδες και τη δυναµική τους, τις κοινωνικές οργανώσεις, τον κοινωνικό έλεγχο κ.ά. και ποτέ το άτοµο έξω από τους κοινωνικούς του προσδιορισµούς και τελικώς να αποτιµά λογικά τα επιχειρήµατά της (Αντόρνο & Χορκχάιµερ, 1987, σ. 21 κ.ε Παναγιωτόπουλος, 2007, σ. 9-15). 2. Ο τρόπος σκέψης του Κοινωνιολόγου Κάθε κοινωνιολογική θεώρηση προϋποθέτει ένα ευρύτερο οπτικό πεδίο, µια κοινωνιολογική οπτική (Μπέργκερ, 1983, σσ. 44; 68). Ο Durkheim (1994: 92) πρώτος επισηµαίνει ότι τα κοινωνικά φαινόµενα καθαυτά πρέπει να εξετάζονται ανεξάρτητα από τα συνειδητά υποκείµενα που τα αντιλαµβάνονται, πρέπει να µελετηθούν απ έξω σαν εξωτερικά πράγµατα. Εποµένως, κάθε κοινωνιολογική - 3 -

4 προσέγγιση ενός κοινωνικού ζητήµατος προϋποθέτει τη διερεύνηση της πραγµατικότητας που βρίσκεται κάτω από τα επιφαινόµενα, πέρα από τα εµφανή εξωτερικά πλαίσια, κοντολογίς την ανίχνευση νέων επιπέδων της πραγµατικότητας (Charon, 2000). Απαραίτητο στοιχείο της κοινωνιολογικής οπτικής είναι η «κοινωνιολογική φαντασία». Ο όρος πρόεκυψε από τις εργασίες του C. W. Mills, όταν πρότεινε την ανάληψη ερευνών για τα σηµαντικά κοινωνικά και πολιτικά ζητήµατα του µεταπολεµικού κόσµου µε περισσότερη φαντασία. Η κοινωνιολογική φαντασία αποτελεί απαραίτητο εργαλείο κάθε κοινωνιολόγου και απαιτεί την αποστασιοποίησή του από τις κοινωνικές διαδικασίες της καθηµερινής ζωής, προκειµένου να τις θεωρήσει από άλλη οπτική γωνία. «Με την κοινωνιολογική φαντασία αποκτά κανείς τη δυνατότητα να συλλάβει το νόηµα που έχει η µεγάλη ιστορική πορεία για την εσωτερική ζωή και τη σταδιοδροµία των ατόµων. Αποκτάει τη δυνατότητα να κατανοήσει µε ποιον τρόπο τα άτοµα αυτά, στη δίνη των καθηµερινών τους εµπειριών, αναπτύσσουν συχνά µια ψεύτικη συνείδηση της κοινωνικής τους θέσης. [ ] Με τον τρόπο αυτό, η προσωπική ανησυχία των ατόµων διοχετεύεται σε ορισµένα σαφή κοινωνικά προβλήµατα και η αδιαφορία του κοινού µετασχηµατίζεται σε ενεργό συµµετοχή στα προβλήµατα αυτά» (Mills, 1985, σ ). Ο κοινωνιολόγος θα θεωρήσει τα κοινωνικά γεγονότα όχι µόνο από την οπτική της επίδρασής ή επιρροής τους σε ένα µεµονωµένο άτοµο, αλλά υπό τη γενικότερη σκοπιά του δηµόσιου ενδιαφέροντος, της επιρροής ή των επιπτώσεών τους στην κοινωνία (Mills, 1985, σ. 13). Ένα παράδειγµα: η φτώχεια µπορεί να αποτελεί για τον άνθρωπο που τη βιώνει ουσιαστικό πρόβληµα, που τον ταλανίζει µε προεκτάσεις στην προσωπική, κοινωνική, ατοµική και οικογενειακή ζωή και µπορεί να τον οδηγήσει ακόµα και σε αδιέξοδο. Ο κοινωνιολόγος θεωρεί το ίδιο αυτό πρόβληµα πέρα από τα όρια της προσωπικής δυστυχίας και ανέχειας, επειδή εκατοµµύρια άνθρωποι στο πλανήτη αντιµετωπίζουν την ίδια κατάσταση: πρόκειται κατ ουσίαν για ένα κοινωνικό ζήτηµα που ενδιαφέρει όλους τους ανθρώπους και αποτελεί ευρύτερα ένα κοινωνικό γεγονός µε µεγάλες προεκτάσεις (Giddens, 2002, σσ ). Στην Κοινωνιολογία περισσότερο από άλλες επιστήµες τα σύνορα µεταξύ επιστήµης και κοινής γνώσης είναι πιο δυσδιάκριτα (Bourdieu, et al. 2007: 125). Γενικότερα, κυριαρχεί η αντίληψη ότι ο κοινωνιολόγος, επειδή ασχολείται µε τη διερεύνηση της κοινωνικής πραγµατικότητας, µε καθηµερινές καταστάσεις της κοινωνικής ζωής, την οποία διάγουµε, στην ουσία ασχολείται µε κάτι για το οποίο λίγο πολύ όλοι έχουν µια γνώµη, γνωρίζουν ή πιστεύουν πως γνωρίζουν κοντολογίς ο καθένας θα µπορούσε να είναι και κοινωνιολόγος (Κουζέλης, 1991, σ. 314; Μπέργκερ, 1983, σ. 25 κ.ε., 31). Ο κοινωνιολόγος, όµως, έχει διαφορετικές αξιώσεις παρατηρώντας ή διερευνώντας µια κοινωνική διαδικασία. Θα προσπαθήσουµε να αποσαφηνίσουµε αυτές τις αξιώσεις αναδεικνύοντας τη χρησιµότητα του κοινωνιολόγου και ευρύτερα της Κοινωνιολογίας. Ο Κοινωνιολόγος ζει σε µια συγκεκριµένη κοινωνία που έχει µια ορισµένη κοινωνική δοµή. Μελετά την κοινωνική ζωή και την ανθρώπινη συµπεριφορά. ιαφέρει όµως το έργο του, η µελέτη αυτή από το έργο π.χ. του φυσικού επιστήµονα - 4 -

5 που παρατηρεί τα αντικείµενα της φύσης. Ο κοινωνιολόγος ασχολείται µε ανθρώπους και δράσεις αυτών και όχι µε άψυχο υλικό. Έχει να παρατηρήσει, να αναλύσει και να ερµηνεύσει άτοµα µε συνείδηση, τα οποία δρουν σε ένα κοινωνικό περιβάλλον, µια κοινωνία µε συγκεκριµένη δοµή, και τα οποία προσδίδουν στις πράξεις τους νόηµα και σκοπό. Οι άνθρωποι µέσω των δραστηριοτήτων τους διαµορφώνουν τον κοινωνικό κόσµο και ταυτόχρονα διαµορφώνονται από αυτό. Η κοινωνική ζωή διαµορφώνεται από τις κοινωνικές πράξεις των ανθρώπων που διενεργούνται βάσει συγκεκριµένων σκοπών και άλλοτε έχουν αποτελέσµατα εκούσια και άλλοτε µη προβλεπόµενα και ακούσια (Giddens, 2002, σ. 63; Ritsert, 1996, σ. 21 κ.ε.; Μπέργκερ, 1983, σ , 40-41). Ο Κοινωνιολόγος ζει σε µια συγκεκριµένη κοινωνία που έχει µια ορισµένη κοινωνική δοµή. Στο πλαίσιο αυτό παρατηρεί τα κοινωνικά δρώµενα, παρατηρεί πώς ενεργούν οι άνθρωποι στις διάφορες κοινωνικές διαδικασίες και µελετά το νόηµα που δίνουν στην πράξη (συµπεριφορά) του άλλου σε κάθε τέτοια κοινωνική διαδικασία (δες αναλυτικά για το νόηµα, το υποκειµενικό νόηµα και τη σχέση µε την πράξη Μ. Weber, 1983, σ. 217). Γύρω από όλο αυτό διαµορφώνεται η αντίληψη για τη σηµασία της σχέσης µεταξύ των ανθρώπων. Ο κοινωνιολόγος, δηλαδή, προσπαθεί να αποσπάσει πληροφορίες για το νόηµα που δίνει στην πράξη (συµπεριφορά) κάθε άνθρωπος, να κατανοήσει, πώς σκέφτονται οι άνθρωποι που εξετάζει, για τη διαδικασία, τι γνωρίζουν, σε τι αποβλέπουν σε σχέση µε αυτήν κ.ά. Πρόκειται ουσιαστικά για µια µεµονωµένη διαδικασία, η οποία όµως εντάσσεται σε ευρύτερους κοινωνικούς συσχετισµούς, επειδή στη σχέση των ανθρώπων µπορεί να παρεµβάλλονται άµεσα ή έµµεσα και άλλες κοινωνικές διαδικασίες ή µπορεί οι άνθρωποι που εξετάζει ο κοινωνιολόγος να έχουν ισχύ και εξουσία, να επηρεάζουν από τη θέση τους την κατεύθυνση της κοινωνίας (Ritsert, 1996, σ. 26 κ.ε.). Με τη συµβολή της κοινωνιολογικής φαντασίας µπορεί να συλλάβει αυτό που συµβαίνει στον κόσµο και αυτό που συµβαίνει µέσα του. «Η συνειδητή αυτοθεώρηση του σύγχρονου ανθρώπου [ ] οφείλεται, σε µεγάλο βαθµό, στο ότι νιώθει βαθιά την κοινωνική σχετικότητα και τη µεταπλαστική δύναµη της ιστορίας. Η κοινωνιολογική φαντασία είναι η πιο γόνιµη µορφή αυτής της συνειδητότητας» (Mills, 1985, σ. 16). Ο Κοινωνιολόγος ζει σε µια συγκεκριµένη κοινωνία που έχει µια ορισµένη κοινωνική δοµή. Επειδή εξετάζει τα κοινωνικά γεγονότα από απόσταση, είναι έξω από αυτά, γνωρίζει τι σκέφτονται, τι επιθυµούν και σε τι αποβλέπουν οι άνθρωποι µε την πράξη (συµπεριφορά) τους µε µεγαλύτερη ακρίβεια από ό,τι οι ίδιοι. Αναγνωρίζει την επίδραση των κοινωνικών παραγόντων σε κάθε ανθρώπινη πράξη, δηλαδή διαφοροποιεί τους σκοπούς της συµπεριφοράς από τα ακούσια και εκούσια αποτελέσµατα αυτής ανάλογα µε την επίδραση κοινωνικών παραγόντων. Κάθε φορά που εξετάζει και διατυπώνει κοινωνικά ζητήµατα θα πρέπει να κάνει µια ξεκάθαρη αναφορά σε σειρά κοινωνικών και ατοµικών προβληµάτων και να δίνει διάσταση στην έρευνα για τις αιτιακές σχέσεις ανάµεσα στο ατοµικό περιβάλλον και την κοινωνική διάρθρωση (Mills, 1985, σ. 208). Εποµένως, ο κοινωνιολόγος είναι σε θέση α) να κάνει έναν ευρύτερο κοινωνικό συσχετισµό και να διαµορφώσει µια - 5 -

6 κριτική στάση απέναντι στην πράξη και τη σκέψη και β) µε τα µέσα της κοινωνιολογικής σκέψης να ερµηνεύσει κοινωνικά γεγονότα και να τα συνδέσει µε την κοινωνική δοµή και τη λειτουργία της κοινωνίας. Για παράδειγµα µπορεί να παρατηρήσει και να ερµηνεύει τη δυνατότητα χρήσης της «επίσηµης» γλώσσας του σχολείου που ευνοεί τους µαθητές συγκεκριµένων κοινωνικών στρωµάτων ως δυνατότητα κοινωνικής ανέλιξης. ηλαδή, ο τρόπος µε τον οποίο είναι δοµηµένη η ίδια η κοινωνία επηρεάζει κοινωνικές διαδικασίες µε τις οποίες έρχονται οι άνθρωποι σε επαφή καθηµερινά. Ο Κοινωνιολόγος ζει σε µια συγκεκριµένη κοινωνία που έχει µια ορισµένη κοινωνική δοµή. Χρησιµοποιεί την επιστήµη του (η Κοινωνιολογία είναι µια ακριβής επιστήµη, Ritsert, 1996, σ. 147 κ.ε.), τη θεωρία της, δηλαδή ένα σύνολο νόµων που είναι συνδεδεµένοι µεταξύ τους, έτσι ώστε να µπορεί να συναχθεί τουλάχιστον ένας νόµος από τους άλλους, για να ερµηνεύσει ένα συµβάν, ένα γεγονός (Τσαούση, 1983, σ. 104). Αναζητά τους νόµους και τις οριακές συνθήκες από τις οποίες µπορεί να συναχθεί ένα νόµος που θα είναι σε θέση να προβλέψει τυχόν µελλοντικά γεγονότα, να συναγάγει συµβάντα που δεν έχουν ακόµα παρατηρηθεί. Όταν αυτά θα εµφανιστούν τότε η πρόβλεψη / η πρόγνωση είναι σωστή. ηλαδή, ο κοινωνιολόγος εφαρµόζει στον κοινωνικό κόσµο µια ρασιοναλιστική φιλοσοφία της γνώσης και ένα τρόπο επιστηµονικής προσέγγισης µε στόχο να αντικειµενικοποιήσει το άρρητο «να αναδείξει το κρυφό και κεκαλυµµένο, να διασπάσει, συσχετίζοντας φαινοµενικά ασύµβατες διαστάσεις φαινοµένων, αυτό που η ιδεολογία ενώνει, µιας µεθόδου που βασίζεται σε µια αντίληψη για τις κοινωνικές σχέσεις, η οποία οργανώνεται γύρω από τις υλικές, συµβολικές και θεσµοθετηµένες σχέσεις κυριαρχίας [ ]» (Παναγιωτόπουλος, 2007, σ. 13). Η διαδικασία, την πορεία της οποίας ακολουθεί ο κοινωνιολόγος κατά την εργασία του, µπορεί να περιγραφεί πολύ συνοπτικά ως εξής: (1) Ο κοινωνιολόγος παρατηρεί µε ακρίβεια και καταγράφει µε προτάσεις παρατήρησης τις κοινωνικές διαδικασίες (2) Η παρατήρηση τον οδηγεί στη δηµιουργία υποθέσεων για την κατανόηση του τι συµβαίνει. ηλαδή, διατυπώνει µια υπόθεση για µια νοµοτελειακή σχέση στην κοινωνία και στη συνέχεια µπορεί βάσει των κανόνων της κριτικής ορθολογιστικής τέχνης (σύµφωνα µε την κριτικοορθολογιστική Κοινωνιολογία που συνιστά µια φιλοσοφική τοποθέτηση) να ασκεί κριτικό έλεγχο (3) Καταγράφει τις προσδοκίες στηριζόµενος σε λογικές βάσεις, δηλαδή ανάλογα µε το τι ορίζουν οι κανονιστικοί νόµοι της κοινωνίας για τη δραστηριότητα των ανθρώπων (Ritsert, 1996, σ ). Ο κοινωνιολόγος γνωρίζει τον επιστηµονικό κοινωνιολογικό χώρο και δεν περιορίζει την κοινωνιολογική τέχνη στην επανεπεξεργασία θεωρητικών και µεταθεωρητικών στοιχείων αλλά διαθέτει το απαραίτητο κοινωνιολογικό βλέµµα που στοιχειοθετείται αφενός στις κοινωνιολογικές του γνώσεις αφετέρου στο θεωρητικό Modus operandi, στον τρόπο λειτουργίας που συνοψίζει όλες τις εφαρµοσµένες αρχές, µεθόδους, πρακτικές που χρησιµοποιεί (Παναγιωτόπουλος, 2007, σ. 13). Είναι καρπός της κοινωνιολογικής φαντασίας να µπορεί να µετατοπίζεται από τον πολιτικό - 6 -

7 τοµέα στον ψυχολογικό, από την εξέταση µιας οικογένειας στις διάφορες µορφές οικογένειας σε όλον τον κόσµο, από τα θρησκευτικά δόγµατα στις στρατιωτικές εντολές κοκ. (Mills, 1985, σ. 16). Ο κοινωνιολόγος λαµβάνει υπόψη του την πολλαπλότητα των προσεγγίσεων και ερµηνειών του αντικειµένου που παρατηρεί, τη συνύπαρξη των διαφορετικών κοινωνιολογικών σχολών και σέβεται τον πολυπαραδειγµατικό χαρακτήρα της Κοινωνιολογίας (για την πολυπαραδειγµατική φύση της Κοινωνιολογίας δες αναλυτικά Κουζέλης, 1996, σ. 322 κ.ε). Έχοντας γνώση των διαφόρων ρευµάτων, που αποτελούν την προϋπόθεση της κατασκευής του λογικού νήµατος των κανονιστικών αρχών της κοινωνίας, ασκεί κριτικό έλεγχο των γεγονότων. Βάσει των παραπάνω παρουσιάζει τους πολλαπλούς κοινωνιολογικούς τρόπους σκέψης µέσα από τις έννοιές τους, µέσα από την αντιπαράθεση των εννοιακών τους πλαισίων, δηλαδή εξετάζει τι τους συνδέει, ποιες είναι οι διαφορές τους και ποια τα όρια µεταξύ τους. Σε αυτήν την αντιπαράθεση στοιχειοθετείται και η κριτική των διαφορετικών κοινωνιολογικών θεωριών. Η πολυπαραδειγµατικότητα της φύσης της Κοινωνιολογίας λόγω αντικειµένου είναι αναγκαία στο πλαίσιο και τους ορισµούς των εννοιών της. Εποµένως, ο κοινωνιολόγος προχωρά συνθετικά από τις γενικές έννοιες στις πιο συγκεκριµένες χρησιµοποιώντας διαφορετικά παραδείγµατα ως «αυτοτελή επιστηµονικά οικοδοµήµατα», κατασκευάζοντας µοντέλα ερµηνείας των κοινωνικών σχέσεων και πράξεων για κάθε παράδειγµα. Χρησιµοποιεί την άµεση εµπειρική καθηµερινότητα και το λόγο της ως υλικό, τα αποδοµεί και στη συνέχεια αναδοµεί την επιστηµονική σύλληψη µε τη χρήση των εννοιολογικών όρων κάνοντας µια άσκηση στο χειρισµό, µια κριτική άσκηση, ελέγχοντας τους όρους (Κουζέλης, 1991, σ. 239 Κουζέλης, 1996). Η µετάδοση ενός επιστηµονικού κοινωνιολογικού τρόπου σκέψης και λειτουργίας επιτυγχάνεται µέσω της εξοικείωσης του τρόπου παραγωγής εννοιών και αποφάνσεων και µέσω της συµµετοχής σε αυτή τη διαδικασία παραγωγής (Κουζέλης, 1996, σ. 329 Mendras, 1991, σ Παναγιωτόπουλος, 2007, σ. 14). 3. Σύνοψη Επειδή η Κοινωνιολογία επικεντρώνεται στον κοινωνικό κόσµο, στις κοινωνικές διαδικασίες, τις επιδράσεις αυτών στη ζωή µας και τη ζωή των άλλων, ο κοινωνιολογικός τρόπος σκέψης µας επιτρέπει να δούµε τον κοινωνικό κόσµο από όλες τις πλευρές, να τον κατανοήσουµε καλύτερα και να συνειδητοποιήσουµε τις διαφορές µας. Όσο περισσότερο κατανοούµε τον τρόπο δράσης µας και τη λειτουργία της κοινωνίας, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες να προβλέψουµε το µέλλον µας και να το επηρεάσουµε. Μαθαίνω να σκέφτοµαι κοινωνιολογικά σηµαίνει πρωτίστως ότι έχω αυξηµένη αυτοσυνείδηση που µου δίνει τη δυνατότητα να κατανοήσω καλύτερα το νόηµα των πράξεών µου και της συµπεριφοράς µου, όπως και των άλλων, και µε τρόπο δηµιουργικό να συνδέσω τις καταστάσεις της ζωής µου µε πορίσµατα των κοινωνιολογικών ερευνών. Άρα µου δίνεται η δυνατότητα να αποτιµήσω κάθε µέτρο - 7 -

8 πολιτικής της κοινωνίας που ζω και µε επηρεάζει και να αντλώ οφέλη από την κοινωνιολογική έρευνα για την ζωή µου (Giddens, 2002: 64-66). ΚΟΙΝΩΝΙΑ (κοινωνική δοµή, κανόνες, νόµοι) ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΟΣ Κοινωνιολογική θεωρία: θεωρητικές προτάσεις, προσεγγίσεις, ερµηνείες, «θεωρία του κοινωνικού», «θεωρία γνώσης του κοινωνικού» Παρατήρηση κοινωνικού γεγονότος Υποθέσεις, προτάσεις βάσης (επιστηµονική µέθοδος αναζήτησης της κατάστασης της κοινωνικής πραγµατικότητας) ΑΤΟΜΟ Α: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΑΝΕΡΓΙΑ Γνώση του γεγονότος, σηµασία που δίνει στην κατάσταση Ευρύτεροι κοινωνικοί συσχετισµοί: κοινωνικές διαδικασίες που ενδέχεται να επηρεάζουν την κατάσταση Έρευνα: η ανεργία ως φαινόµενο κοινωνικό (από πού εξαρτάται π.χ. δοµή της κοινωνίας, οικονοµική πολιτική, ποιος µπορεί να επηρεάσει, να ασκεί εξουσία στη συγκεκριµένη κατάσταση) ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΟΥ 1. Επιβεβαίωση της θεωρίας 2. Πρόβλεψη µελλοντικής κατάστασης Σχεδιάγραµµα 1. Ο τρόπος σκέψης του κοινωνιολόγου Βιβλιογραφία Bourdieu, Pierre, Chamboredon, Jean-Claude, Passeron, Jean-Claude (2007). Η τέχνη του κοινωνιολόγου. Επιστηµολογικά προαπαιτούµενα. (προλ. Ν. Παναγιωτόπουλος, µτφρ. Ε. Γιαννοπούλου,. Φιλιππουλίτης). Αθήνα: Μεταίχµιο. Charon, Joel, M. (2000). Ten Questions: A Sociological Perspective. Fourth Edition. Wadsworth. εσποτόπουλος, Κωνσταντίνος, Ι. ( ). Μελετήµατα Πολιτικής Φιλοσοφίας. Αθήνα: Παπαζήση. Giddens, Anthony (2002). Κοινωνιολογία. (µτφρ. επιµ..γ. Τσαούσης). Αθήνα: Gutenberg. Ginsberg, Morris (1947). Reason and Unreason in Society, Essays in Sociology and Social Philosophy. London School of Economics and Political Science. London

9 Keynes, John Maynard (1936). The General Theory of Employment, Interest and Money. Macmillan Cambridge University Press for Royal Economic Society. London: Macmillan (reprinted 2007). Κουζέλης, Γεράσιµος (1996), Η Κοινωνιολογία ως Άσκηση, στο: J. Ritsert, Τρόποι σκέψης και βασικές έννοιες της Κοινωνιολογίας: Μια εισαγωγή, Αθήνα: Κριτική Επιστηµονική Βιβλιοθήκη, σ Κουζέλης, Γεράσιµος (1991). Από το βιωµατικό στον επιστηµονικό κόσµο. Ζητήµατα κοινωνικής αναπαραγωγής της γνώσης. Αθήνα: Εκδόσεις Κριτική Επιστηµονική Βιβλιοθήκη. Μαρκούζε, Χέρµπερτ (1954). Λογική και Επανάσταση. Η άνοδος της κοινωνικής θεωρίας. Τόµ. Β. (µτφρ. Φ. Κονδύλης). Αθήνα: Ι.. Αρσενίδης. Mendras, Henri (1991). Στοιχεία Κοινωνιολογίας. (επιµ. µτφρ. προλ. Ι.Λαµπίρη- ηµάκη, µτφρ. Ο. Πολυχρονοπούλου). Αθήνα: ΕΚΚΕ. Mills, C. Wright (1985). Η κοινωνιολογική φαντασία. (µτφρ. Ν. Μακρυνικόλα, Σ. Τσακνιάς, επιµ. Γ.Η. Χάρης) Αθήνα: Παπαζήση. Mills, C. Wright (1970). The Sociological Imagination. Harmondsworth: Penguin. Μπέργκερ, Π. (1983). Πρόσκληση στην Κοινωνιολογία. Μια Ανθρωπιστική Προοπτική. (µτφρ. Ε. Τσελέπογλου). Αθήνα: Μπουκουµάνη. Παναγιωτόπουλος Νίκος (2007). Πρόλογος της ελληνικής έκδοσης. Στο: P. Bourdieu, J.C Chamboredon, J.C. Passeron. Η τέχνη του κοινωνιολόγου. Επιστηµολογικά προαπαιτούµενα. (µτφρ. Ε. Γιαννοπούλου,. Φιλιππουλίτης).(σσ. 9-15). Αθήνα: Μεταίχµιο. Τερλεξής, Πανταζής (1999). Max Weber. Το ξεµάγεµα του κόσµου. Τοµ. 1 ος. Αθήνα: Παπαζήση. Τσαούσης,.Γ. (1984). Χρηστικό λεξικό Κοινωνιολογίας. Αθήνα: Gutenberg. Τσάτσου, Κωνσταντίνου ( ). Η κοινωνική φιλοσοφία των αρχαίων Ελλήνων. Αθήνα: Βιβλιοπωλείον της «Εστίας». Weber Max (1983). Βασικές έννοιες Κοινωνιολογίας. (εισ. µτφρ. Μ. Κυπραίος). Αθήνα: Κένταυρος

Περίληψη. Προσεγγίσεις στην κοινωνιολογική σκέψη

Περίληψη. Προσεγγίσεις στην κοινωνιολογική σκέψη 1 Νικολάου Σουζάννα Μαρία Λέκτορας ΠΤΔΕ Πανεπιστημίου Ιωαννίνων 45110 Ιωάννινα Τηλ. 2651005875 E-mail:snikola@cc.uoi.gr Περίληψη Προσεγγίσεις στην κοινωνιολογική σκέψη Η Κοινωνιολογία είναι μια σύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Συγκρουσιακές Θεωρήσεις Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 5ο (σελ. 128 136) Οι θέσεις του Althusser Οι θέσεις του Gramsci 2 Karl Marx (1818-1883)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ

Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ 1 Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ Η ποιοτική έρευνα έχει επιχειρηθεί να ορισθεί με αρκετούς και διαφορετικούς τρόπους εξαιτίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί πως η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: ΚΟΙΝ107 Κλασική Κοινωνιολογική Θεωρία. Σωτήρης Χτούρης, Καθηγητής

Μάθημα: ΚΟΙΝ107 Κλασική Κοινωνιολογική Θεωρία. Σωτήρης Χτούρης, Καθηγητής Σε τι αναφέρεται το μάθημα ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Μάθημα: ΚΟΙΝ107 Κλασική Κοινωνιολογική Θεωρία Σωτήρης Χτούρης,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ / Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης Ε.Π.ΠΑΙ.Κ.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ / Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ / Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Διδάσκων στο Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. / ΑΣΠΑΙΤΕ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β. ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ DEA Ιστορίας ΑΠΘ / Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙ ΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΑΡΤΗΣ ΧΡΗΣΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ. β. φιλιππακοπουλου 1

ΕΙ ΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΑΡΤΗΣ ΧΡΗΣΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ. β. φιλιππακοπουλου 1 ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΧΑΡΤΗΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΧΡΗΣΗ β. φιλιππακοπουλου 1 Αναλυτικό Πρόγραµµα 1. Εισαγωγή: Μια επιστηµονική προσέγγιση στη χαρτογραφική απεικόνιση και το χαρτογραφικό σχέδιο

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εισαγωγικά στοιχεία

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εισαγωγικά στοιχεία Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εισαγωγικά στοιχεία Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 1ο Στόχος του μαθήματος Περιεχόμενο του μαθήματος Εμφάνιση και συγκρότηση της Κοινωνιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 7: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής

Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Αλεξάνδρα Ανδρούσου - Βασίλης Τσάφος Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία (ΤΕΑΠΗ) Παιδαγωγική ως (δι)επιστημονικό πεδίο (1/2) Επιστημονικά πορίσματα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 5: Επιστημονικές βάσεις διοίκησης του ανθρωπίνου δυναμικού

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 5: Επιστημονικές βάσεις διοίκησης του ανθρωπίνου δυναμικού Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 5: Επιστημονικές βάσεις διοίκησης του ανθρωπίνου δυναμικού Δρ. Σερδάρης Παναγιώτης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Βασίλης Κόμης, Επίκουρος Καθηγητής Ερευνητική Ομάδα «ΤΠΕ στην Εκπαίδευση» Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της

Διαβάστε περισσότερα

Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας

Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας 1. Ορισµός και αντικείµενο της Κοινωνιολογίας 1.1. Κοινωνιολογία και κοινωνία Ερωτήσεις του τύπου «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις ως Σωστές ή Λανθασµένες,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ 1ο ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Οργάνωση Εργασία - Τεχνολογία. Εισαγωγή του συγγραφέα... 21

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ 1ο ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Οργάνωση Εργασία - Τεχνολογία. Εισαγωγή του συγγραφέα... 21 Βιομηχανική Κοινωνιολογία και Βιομηχανικές Σχέσεις 9 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ 1ο ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Οργάνωση Εργασία - Τεχνολογία Πρόλογος Καθηγητή Βασίλη Φίλια... 17 Εισαγωγή του συγγραφέα... 21 1. Η

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση Ενότητα # 1.2: Η προοπτική των βασικών αρχών της φύσης των Φυσικών Επιστημών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 2: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150 Παιδαγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιστημολογία κοινωνικής έρευνας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ: Νικόλαος Ναγόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου

ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιστημολογία κοινωνικής έρευνας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ: Νικόλαος Ναγόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιστημολογία κοινωνικής έρευνας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ: Νικόλαος Ναγόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου ΣΤΟΧΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Η κοινωνική έρευνα επιχειρεί να ανταποκριθεί και να ανιχνεύσει

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 8: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 2: Αγροτική Κοινότητα και Αγροτικός Μετασχηματισμός (1/2) 2ΔΩ Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ: «ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ ΗΘΙΚΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ» ΜΑΘΗΤΡΙΑ: ΣΚΡΕΚΑ ΝΑΤΑΛΙΑ, Β4 ΕΠΙΒΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΝΤΑΒΑΡΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2016 17 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης / Ε.Π.ΠΑΙ.Κ.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης / Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης / Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕ. Λ. ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Διδάσκων στην ΑΣΠΑΙΤΕ / Παράρτημα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί ότι η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στο ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Βεμπεριανές απόψεις για την Εκπαίδευση Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 12ο (σελ. 274 282) 2 Max Weber (1864 1920) Βεμπεριανές απόψεις για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα)

ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα) Ενότητα 4: Ομάδες και Φορείς Κοινωνικοποίησης Αναστασία Κεσίδου

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Αναπτυξιακή Ψυχολογία Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Θέματα διάλεξης Η σημασία της αυτοαντίληψης Η φύση και το περιεχόμενο της αυτοαντίληψης Η ανάπτυξη της αυτοαντίληψης Παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Emile Durkheim Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 2ο (σελ. 52-66) Βασικές κατευθύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Emile Durkheim

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Emile Durkheim Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Emile Durkheim Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 2ο (σελ. 52-66) Βασικές κατευθύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

Γενικής Υποδομής Υποχρεωτικό. Δεν υφίστανται προϋποθέσεις. Ελληνική

Γενικής Υποδομής Υποχρεωτικό. Δεν υφίστανται προϋποθέσεις. Ελληνική ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ GD0350 ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Κοινωνιολογία ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ σε περίπτωση που οι πιστωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 2: Κοινωνιολογία - πολιτισμός - κουλτούρα. Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 3ο (σελ. 67-79) 2 Talcott

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εθνομεθοδολογία Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 9ο (σελ. 197 207) 2 Η Εθνομεθοδολογία Βασικές Θέσεις Η εθνομεθοδολογία, αποτελεί έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινότητα και κοινωνία

Κοινότητα και κοινωνία Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών, 53/1984 Κοινότητα και κοινωνία Στάθης Π. Σορώκος* Η διάκριση ανάμεσα στην κοινότητα και την κοινωνία αποτελεί βασικό πρόβλημα, θεωρητικό και πρακτικό, της κοινωνιολογίας.

Διαβάστε περισσότερα

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Νίκος Ναγόπουλος Για τη διεξαγωγή της κοινωνικής έρευνας χρησιμοποιούνται ποσοτικές ή/και ποιοτικές μέθοδοι που έχουν τις δικές τους τεχνικές και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ PSY 301 Φιορεντίνα Πουλλή. Μάθημα 1ο

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ PSY 301 Φιορεντίνα Πουλλή. Μάθημα 1ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ PSY 301 Φιορεντίνα Πουλλή 1 ΚΥΡΙΩΣ ΒΙΒΛΙΟ Τίτλος : Κοινωνική Ψυχολογία: Εισαγωγή στη μελέτη της κοινωνικής συμπεριφοράς Συγγραφέας : Κοκκινάκη, Φ. 2 Μάθημα 1 ον -Δομή Μαθήματος Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70 Προβλήµατα διγλωσσίας ίγλωσση εκπαίδευση (γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και µαθησιακές δυσκολίες προβλήµατα συµπεριφοράς) Σαλτερής Νίκος ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Φαινομενολογική Κοινωνιολογία Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 8ο (σελ. 187 197) 2 Οι Μικρο-κοινωνιολογικές κοινωνιολογικές Ερμηνευτικές

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Εργαστήριο Διδακτικής, Επιστημολογίας Φυσικών Επιστημών και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Υγείας

Κοινωνιολογία της Υγείας Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Κοινωνιολογία της Υγείας Ενότητα 1:Βασικές κοινωνιολογικές έννοιες Μαίρη Γκούβα 1 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Τμήμα Νοσηλευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών Πηγή: Δημάκη, Α. Χαϊτοπούλου, Ι. Παπαπάνου, Ι. Ραβάνης, Κ. Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών: μια ποιοτική προσέγγιση αντιλήψεων μελλοντικών νηπιαγωγών. Στο Π. Κουμαράς & Φ. Σέρογλου (επιμ.). (2008).

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Η Συνδυαστική προσέγγιση του Basil Bernstein Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 13ο (σελ. 282 302) 2 Η συνδυαστική Προσέγγιση του Bernstein

Διαβάστε περισσότερα

Κατά τη διάρκεια της συγγραφής μιας διδακτορικής διατριβής ο ερευνητής ανατρέχει

Κατά τη διάρκεια της συγγραφής μιας διδακτορικής διατριβής ο ερευνητής ανατρέχει ACADEMIA ISSN, 2241-1402 http://hepnet.upatras.gr Volume 3, Number 1, 2013 BOOK REVIEW Τίτλος: ΕΠΙΣΤΗΜΗ: Η ιδέα καθ αυτήν Τίτλος πρωτοτύπου: Science: The Very Idea Συγγραφέας: Steve Woolgar Σελίδες: 173

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Επαγγελματικές Προοπτικές Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση Καθηγητής Ιορδάνης Ψημμένος, Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Καθηγητής Βασίλειος Χατζόπουλος, Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Παιδαγωγική

Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Εισαγωγή στην Παιδαγωγική ΤΜΗΜΑ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Χειμερινό εξάμηνο 2016-2017 Διδάσκουσα: Μαρία Δασκολιά Επίκουρη καθηγήτρια Τμήμα Φ.Π.Ψ. Θεματική του μαθήματος Έννοια και εξέλιξη της Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Πολιτικού Λόγου

Ανάλυση Πολιτικού Λόγου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3η: Η κοινωνική κατασκευή της πραγματικότητας και ο ρόλος του λόγου Γιάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

«Παιδαγωγική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού μέσω τηλεκπαίδευσης (e-learning)»

«Παιδαγωγική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού μέσω τηλεκπαίδευσης (e-learning)» «Παιδαγωγική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού μέσω τηλεκπαίδευσης (e-learning)» Εισαγωγικά Στη σημερινή πρώτη μας συνάντηση θα επιχειρήσουμε να παρουσιάσουμε με απλό και ευσύνοπτο τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Eνότητα 1: Εισαγωγή. Θεωρία, Μέθοδοι και Δεδομένα (2/4) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ β. φιλιας, μ. κουρουκλη γ. ρουσσης, κ. κασιματη λ. μουσουρου, α. παπαριζος ε. χατζηκωνσταντη μ. πετρονωτη, γ. βαρσος φ. τσαλικογλου-κωστοπουλου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 6: Η κουλτούρα στην κοινωνιολογική θεωρία Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 3: Η εθνολογική θεώρηση Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150 Παιδαγωγικό Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης http://users.uoa.gr/~dhatziha Αριθμός: 1 Η εισαγωγή σε μια επιστήμη πρέπει να απαντά σε δύο ερωτήματα: Ποιον τομέα και με ποιους τρόπους

Διαβάστε περισσότερα

1ος Πανελλαδικός Μαθητικός Διαγωνισμός Φιλοσοφικού Δοκιμίου. Η φιλοσοφία ως τρόπος ζωής Αρχαία ελληνική φιλοσοφία

1ος Πανελλαδικός Μαθητικός Διαγωνισμός Φιλοσοφικού Δοκιμίου. Η φιλοσοφία ως τρόπος ζωής Αρχαία ελληνική φιλοσοφία 1ος Πανελλαδικός Μαθητικός Διαγωνισμός Φιλοσοφικού Δοκιμίου Η φιλοσοφία ως τρόπος ζωής Αρχαία ελληνική φιλοσοφία προκριματική φάση 18 Φεβρουαρίου 2012 υπό την Αιγίδα του ΥΠΔΒΜΘ Διοργάνωση Τμήμα Φιλοσοφίας

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Κοινωνιολογία

Αγροτική Κοινωνιολογία Αγροτική Κοινωνιολογία Θεματική ενότητα 1: Θεωρητική συγκρότηση της Αγροτικής Κοινωνιολογίας 1/3 Όνομα καθηγητή: Χαράλαμπος Κασίμης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Εκπαιδευτικοί στόχοι Στόχος

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κωδικός μαθήματος: SEAB109 (3Ω/Υ) Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο σπουδών: 3o και 4 ο Μονάδες ECTS: 6 Διδάσκων: Γιάννης Πεχτελίδης e mail: pechtelidis@uth.gr

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 7: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Τα εργαλεία του ιστορικού. Από τις αιτίες στα αποτελέσματα ή από τα αποτελέσματα στις αιτίες; Γνωσιοθεωρητικές

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικότεροι σκοποί. Επιμέλεια: Βασιλείου Μάνος Σελίδα 1

Ειδικότεροι σκοποί. Επιμέλεια: Βασιλείου Μάνος Σελίδα 1 Το μάθημα «Πολιτική Παιδεία» (Οικονομία, Πολιτικοί Θεσμοί & Αρχές Δικαίου και Κοινωνιολογία)είναι πρωτίστως μια μαθητεία στη Δημοκρατία. Σκοπός του είναι να διαμορφώσει έναν ελεύθερο και υπεύθυνο πολίτη,

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 8 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 8 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 8 2/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχείαδιδακτικής. Στόχοι μαθήματος φύλλα εργασίας ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Γεωργάτου Μάνια ΣχολικήΣύμβουλοςΠΕ04

Στοιχείαδιδακτικής. Στόχοι μαθήματος φύλλα εργασίας ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Γεωργάτου Μάνια ΣχολικήΣύμβουλοςΠΕ04 Στοιχείαδιδακτικής Στόχοι μαθήματος φύλλα εργασίας ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γεωργάτου Μάνια ΣχολικήΣύμβουλοςΠΕ04 Βασικά χαρακτηριστικά ενός μαθήματος: Να έχει συγκεκριμένους και ξεκάθαρους στόχους. Ερώτηση: Τιδιδάσκω;

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ Στο πλαίσιο της Πράξης «Ακαδημία Πλάτωνος - Η Πολιτεία και ο Πολίτης»,

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Έρευνας. Ενότητα 2.7: Τα συμπεράσματα. Βύρων Κοτζαμάνης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

Μέθοδοι Έρευνας. Ενότητα 2.7: Τα συμπεράσματα. Βύρων Κοτζαμάνης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Μέθοδοι Έρευνας Ενότητα 2.7: Τα συμπεράσματα Βύρων Κοτζαμάνης Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας & Περιφερειακής Ανάπτυξης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ Απαντήσεις

ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ Απαντήσεις Σελίδα 1 από 5 Απαντήσεις Β.1 Το συγκεκριμένο απόσπασμα αντλήθηκε από το 8 ο βιβλίο των Πολιτικών του Αριστοτέλη, που έχει ως θέμα του την παιδεία. Ήδη, από την πρώτη φράση του αποσπάσματος (ὅτι μέν οὖν

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Κοινωνιολογία

Αγροτική Κοινωνιολογία Αγροτική Κοινωνιολογία Θεματική ενότητα 1: Θεωρητική συγκρότηση της Αγροτικής Κοινωνιολογίας 1/3 Όνομα καθηγητή: Χαράλαμπος Κασίμης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Εκπαιδευτικοί στόχοι Στόχος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ 1. Να γράψετε ένα κείµενο, όπου θα αναφέρετε τα στοιχεία που συναγάγουµε για τη δοµή και τη λειτουργία της αθηναϊκής πολιτείας από τον «Ὑπὲρ Μαντιθέου» λόγο.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Η εκπαιδευτική έρευνα και ο σχεδιασμός της Διδάσκων: Νίκος Ανδρεαδάκης ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α βιβλιο_layout 1 15/10/2015 12:41 πμ Page 7 Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α Αντί Προλόγου... 13 ΚεφΑλΑιο 1 Έννοιες, ορισμοί και επίπεδα σχεδιασμού του αναλυτικού προγράμματος Εισαγωγικά... 17 Ορισμοί: Το Αναλυτικό

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηση & Εξερεύνηση στο περιβάλλον του Μουσείου

Μάθηση & Εξερεύνηση στο περιβάλλον του Μουσείου Βασίλειος Κωτούλας vaskotoulas@sch.gr h=p://dipe.kar.sch.gr/grss Αρχαιολογικό Μουσείο Καρδίτσας Μάθηση & Εξερεύνηση στο περιβάλλον του Μουσείου Η Δομή της εισήγησης 1 2 3 Δυο λόγια για Στόχοι των Ερευνητική

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εθνομεθοδολογία

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εθνομεθοδολογία Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εθνομεθοδολογία Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 9ο (σελ. 197 207) 2 Η Εθνομεθοδολογία Βασικές Θέσεις Η εθνομεθοδολογία, αποτελεί έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Πολιτικού Λόγου

Ανάλυση Πολιτικού Λόγου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 9η: Ο λόγος της Πολιτικής Οικολογίας 2 Γιάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 1: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης / Ε.Π.ΠΑΙ.Κ.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης / Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης / Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Διδάσκων στην ΑΣΠΑΙΤΕ / Παράρτημα Β. Αιγαίου Θεολόγος Καθηγητής στο Πειραματικό ΓΕ. Λ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ Στο πλαίσιο της Πράξης «Ακαδημία Πλάτωνος - Η Πολιτεία και ο Πολίτης»,

Διαβάστε περισσότερα

Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν. Χαιρετισµός. κ. Οδυσσέα Κυριακόπουλου. Προέδρου του ΣΕΒ. στην Ηµερίδα που διοργανώνει

Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν. Χαιρετισµός. κ. Οδυσσέα Κυριακόπουλου. Προέδρου του ΣΕΒ. στην Ηµερίδα που διοργανώνει Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Χαιρετισµός κ. Οδυσσέα Κυριακόπουλου Προέδρου του ΣΕΒ στην Ηµερίδα που διοργανώνει το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο µε θέµα: «Οικονοµία Επιχειρηµατικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) 1.α 3 ώρες Η εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση και τη διδασκαλία των φιλολογικών µαθηµάτων Επισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

3. Κριτική προσέγγιση

3. Κριτική προσέγγιση Επιστημολογική προσέγγιση της σχέσης θεωρίας και πράξη 3. Κριτική προσέγγιση Καθηγητής Κώστας Χρυσαφίδης Πανεπιστήμιο Αθηνών ΤΕΑΠΗ e.mail:kchrys@ecd.uoa.gr Θεωρία και Πράξη Κριτική Προσέγγιση Οι θετικιστικές

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 9: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοπολιτισμικές. Θεωρίες Μάθησης. & Εκπαιδευτικό Λογισμικό

Κοινωνικοπολιτισμικές. Θεωρίες Μάθησης. & Εκπαιδευτικό Λογισμικό Κοινωνικοπολιτισμικές Θεωρίες Μάθησης & Εκπαιδευτικό Λογισμικό Κοινωνικοπολιτισμικές προσεγγίσεις Η σκέψη αναπτύσσεται (προϊόν οικοδόμησης και αναδόμησης γνώσεων) στα πλαίσια συνεργατικών δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑς ΤΟΥς ΕΦΗΒΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Κουσερή Γεωργία

ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑς ΤΟΥς ΕΦΗΒΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Κουσερή Γεωργία ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑς ΤΟΥς ΕΦΗΒΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Κουσερή Γεωργία Φιλόλογος Δρ. Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΚΕΡΚΥΡΑ ΜΑΙΟΣ 2017 Περιεχόμενα της παρουσίασης Το ιστορικό ερώτημα Το

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1

Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1 Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1 (ΕΠΙΦΥΛΛΙΔΑ - ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ) Μια σύνοψη: Κατανοώντας ορισμένες λέξεις και έννοιες προκύπτει μια ανυπολόγιστη αξία διαμορφώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Περί της Ταξινόμησης των Ειδών

Περί της Ταξινόμησης των Ειδών Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Φυσικής 541 24 Θεσσαλονίκη Καθηγητής Γεώργιος Θεοδώρου Tel.: +30 2310998051, Ιστοσελίδα: http://users.auth.gr/theodoru Περί της Ταξινόμησης

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδικού Μαθητικού Διαγωνισμού Φιλοσοφίας 2011/12

Πανελλαδικού Μαθητικού Διαγωνισμού Φιλοσοφίας 2011/12 Προτάσεις Βιβλιογραφίας (ελληνική βιβλιογραφία) Πανελλαδικού Μαθητικού Διαγωνισμού Φιλοσοφίας 2011/12 Οι προτάσεις αυτές σκοπόν έχουν να διευκολύνουν τους καθηγητές στην αναζήτηση υλικού, από το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Η εξάπλωση του σχολείου - Η γένεση του κοινωνικού ανθρώπου.

Θέμα: Η εξάπλωση του σχολείου - Η γένεση του κοινωνικού ανθρώπου. Θέμα: Η εξάπλωση του σχολείου - Η γένεση του κοινωνικού ανθρώπου. Επιβλέπων Καθηγητής: Ε. Μαυρικάκης Ομάδα Έ Χαριτάκη Χαρά Ξενάκη Μαρία Παπαδημητράκη Αρετή Πετράκη Κατερίνα Πιτσικάκη Σοφία Ο ρόλος και

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1250 Διδάσκων Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο, 2 ο Μονάδες ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης 1 ηµ. Τζωρτζόπουλος ρ. Φιλοσοφίας Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ02 Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης Αριστοτέλης Ενότητα 15η 1. Μετάφραση Γι αυτόν που ασχολείται µε το σύστηµα διακυβέρνησης, πιο ειδικά µε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΈΣ, ΜΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΙΚΈΣ ΜΈΘΟΔΟΙ

ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΈΣ, ΜΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΙΚΈΣ ΜΈΘΟΔΟΙ Γ.δ ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΈΣ, ΜΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΙΚΈΣ ΜΈΘΟΔΟΙ Γιώργος Τσιώλης Σκοπός Η παρουσίαση και κριτική συζήτηση των διακριτικών / μη αντιδραστικών μεθόδων ειδικότερα της αξιοποίησης τεκμηρίων και της δευτερογενούς

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 7- Πρόσθετο Υλικό: Πολυπλοκότητα Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Εισαγωγή 1 H γοητεία της δουλειάς του ιστορικού είναι ότι έχει να αντιμετωπίσει

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Ηπόλη, όπως την αντιλαμβανόμαστε, είναι μια ιδέα του Διαφωτισμού Ο Ρομαντισμός την αμφισβήτησε Η Μετανεωτερικότητα την διαπραγματεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι προσδοκίες, που καλλιεργούμε για τα παιδιά, εμείς οι εκπαιδευτικοί, αναφέρονται σε γενικά κοινωνικά χαρακτηριστικά και παράλληλα σε ατομικά ιδιοσυγκρασιακά. Τέτοια γενικά κοινωνικο-συναισθηματικά

Διαβάστε περισσότερα