Κεφάλαιο 4. Επιχειρηµατικότητα και Περιβάλλον

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κεφάλαιο 4. Επιχειρηµατικότητα και Περιβάλλον"

Transcript

1 Κεφάλαιο 4. Επιχειρηµατικότητα και Περιβάλλον 4.1 Η σηµερινή κατάσταση του Φυσικού Περιβάλλοντος Κάθε µεγάλη οικολογική καταστροφή που πλήττει διάφορες περιοχές του πλανήτη, όπως για παράδειγµα το ναυάγιο του δεξαµενόπλοιου Erika, στα ανοικτά των βρετανικών ακτών το 1999 (βλπ. Σχήµα 4.1), που προκάλεσε ρύπανση των ακτών σε µήκος 400 km και το θάνατο πάνω από θαλασσοπουλιών, ή λίγους µήνες αργότερα η διαρροή 120 τόνων κυανιούχων ενώσεων σε ποταµό της Ρουµανίας, υπενθυµίζει σε όλους πόσο ευάλωτο είναι το φυσικό περιβάλλον. Τα στοιχεία τα οποία συλλέγουν οι κυβερνήσεις και οι φιλοπεριβαλλοντικές οργανώσεις, καταδεικνύουν ότι οι δραστηριότητες του ανθρώπου συνιστούν σοβαρή απειλή για το πλανητικό περιβάλλον. Οι δραστηριότητες αυτές, συντελούν µεταξύ των άλλων, στη ρύπανση του ατµοσφαιρικού αέρα και των υδάτων, στην αλόγιστη χρήση φυσικών πόρων όπως η ξυλεία και τα αλιευτικά αποθέµατα, στην καταστροφή ειδών ζώων και πτηνών καθώς και στην ολοένα πιο ανησυχητική αλλαγή του κλίµατος. Σχήµα 4.1 Η αντιµετώπιση της πετρελαιοκηλίδας από το δεξαµενόπλοιο Erika Σίγουρα έχετε ακούσει, ότι η τελευταία δεκαετία του 20 ου αιώνα ήταν η θερµότερη που έχει καταγραφεί στην Ευρώπη, ενώ προβλέπεται ότι η θερµοκρασία του πλανήτη θα αυξηθεί κατά 1-6 o C, µέχρι το Παράλληλα, ορισµένες περιοχές της Ευρώπης πλήττονται κάθε χειµώνα από πρωτοφανείς βροχοπτώσεις και πληµµύρες, ενώ η νότια Ευρώπη γνωρίζει µεγαλύτερες περιόδους ξηρασίας. Η φύση και η βιοποικιλότητα απειλούνται καθώς συνεχίζεται η µείωση των πληθυσµών άγριων φυτών και ζώων. Χωρίς υπερβολή, τα µισά ιθαγενή είδη, θηλαστικών και το ένα τρίτο των ειδών των ερπετών, πτηνών και ψαριών της Ευρώπης κινδυνεύουν. 1

2 Μεγάλο ποσοστό των υγροβιότοπων και ποτάµιων οικοσυστηµάτων δεν υπάρχουν πια (Σχήµα 4.2). Χαρακτηριστική είναι η δήλωση του αστροναύτη Φράνκ Κάλµπερτσον το 2001, περιγράφοντας τη θέα από το διάστηµα: «Η άποψη της Γης είναι εντυπωσιακή και µεταβάλλεται συνεχώς. Από την πρώτη µου πτήση το 1990, έχω δει αλλαγές στα νερά ορισµένων ποταµών, στις χρήσεις της γης και στις περιοχές που καίγονται για αποψίλωση, µε αποτέλεσµα την απώλεια πλήθους δέντρων. Ναι είναι ανησυχητικό. Πρέπει να προσέχουµε πως µεταχειριζόµαστε την καλή µας τη Γη που µας φιλοξενεί.» Παρά τη µείωση ορισµένων βλαβερών εκποµπών, η ποιότητα του ατµοσφαιρικού αέρα εξακολουθεί να προκαλεί ανησυχία. Το καλοκαίρι του 2001, η θερινή αιθαλοµίχλητο νέφος που οφείλεται στο τροποσφαιρικό όζον- ξεπερνούσε δύο στις τρεις ηµέρες τα όρια ασφαλείας σε κάποιο σηµείο της Ευρώπης (Σχήµα 4.3). Σχήµα 4.2 Καταστροφή του άσος στον Αµαζόνιο (πρόκειται για δορυφορικές φωτογραφίες της ίδιας περιοχής σε διαφορετικές χρονιές: 1975, 1986, Οι διαγώνιες γραµµές δηλώνουν, την προοδευτική καταστροφή των δέντρων) Σχήµα 4.3 Το νέφος πάνω από το Λονδίνο Οι εκποµπές από τις µεταφορές, προκαλούν ολοένα µεγαλύτερες ζηµιές στο περιβάλλον. Η χρήση του αυτοκινήτου και του αεροπλάνου αυξάνεται, ιδίως για ταξίδια αναψυχής, εξουδετερώνοντας τα οφέλη από τον περιορισµό των εκποµπών των οχηµάτων. 2

3 Η αύξηση του όγκου των αποβλήτων που δηµιουργούµε στην Ευρώπη, αλλά και σε όλες τις ανεπτυγµένες χώρες του κόσµου, αναµένεται να συνεχιστεί. Η διάθεση των αποβλήτων µε υγειονοµική ταφή και καύση, έχει συσχετιστεί µε τη ρύπανση του νερού και του εδάφους, καθώς και µε προβλήµατα υγείας. Η χρήση φυτοφαρµάκων και λιπασµάτων στη γεωργία, που είχε αρχίσει να µειώνεται στα µέσα της δεκαετίας του 90, εµφανίζει πάλι αύξηση. Στην Ευρώπη χρησιµοποιούνται περισσότερες από συνθετικές χηµικές ουσίες, ενώ οι γνώσεις µας για τις µακροπρόθεσµες επιπτώσεις τους στην υγεία είναι πολύ περιορισµένες. Γενικά τα παραπάνω µπορούν να συνοψιστούν σε επτά πιο σηµαντικές πηγές ανησυχίας σχετικά µε το φυσικό περιβάλλον (βλέπε σχήµα 4.4). Γενικά, ως προς την σηµερινή κατάσταση του περιβάλλοντος, σε παγκόσµια κλίµακα, οι προκλήσεις που αντιµετωπίζουµε σε σχέση µε το παρελθόν παρουσιάζουν τα παρακάτω χαρακτηριστικά: Είναι πραγµατικά παγκόσµιες και όχι τοπικές όπως στο παρελθόν Παρουσιάζουν υψηλή πολυπλοκότητα σε σχέση µε το παρελθόν Έχουν σηµαντική κοινωνικό αντίκτυπο, σε σχέση µε το παρελθόν Όλα τα παραπάνω σίγουρα µας δείχνουν µια όχι και τόσο ευχάριστη κατάσταση, αναφορικά µε το φυσικό περιβάλλον. Η κατάσταση όµως αυτή, έχει αφυπνίσει τους πολίτες σε όλες τις ανεπτυγµένες χώρες, για την περιβαλλοντική προστασία. Αυτή η αφύπνιση εκφράζεται τόσο µε τη µορφή πιέσεων από τους πολίτες προς τις κυβερνήσεις για τη θέσπιση αυστηρότερων περιβαλλοντικών κανονισµών και προστίµων, όσο και µε την αύξηση της ζήτησης «πράσινων», φιλικών προς το περιβάλλον προϊόντων. Παράλληλα, αρχίζει να γίνεται κατανοητός στο ευρύ κοινό, ο όρος Αειφόρος ανάπτυξη. Ο όρος αυτός δηλώνει την προσπάθεια να εξασφαλιστεί διαρκής οικονοµική ανάπτυξη, χωρίς την εξάντληση των φυσικών πόρων, ούτε δυσµενή επίδραση σε οποιαδήποτε κοινωνική οµάδα. Τι σχέση έχει όµως το φυσικό περιβάλλον µε την επιχειρηµατικότητα; Η απάντηση είναι σχετικά απλή. Τα σύγχρονα περιβαλλοντικά προβλήµατα, απαιτούν νέες δηµιουργικές λύσεις και τη χρήση νέων, καινοτόµων τεχνολογιών. Ταυτόχρονα, δηµιουργούνται επιχειρηµατικές ευκαιρίες, για νέα προϊόντα και υπηρεσίες οι οποίες 3

4 αντανακλούν ενδιαφέρον για το περιβάλλον (π.χ. ανακυκλώσιµες συσκευασίες, νέες πηγές ενέργειας, βιολογικά προϊόντα κτλ). Οι ευκαιρίες αυτές µπορούν να οδηγήσουν στην ανάπτυξη νέων επιχειρηµατικών δράσεων. Σχήµα 4.4 Επτά πηγές ανησυχίας για το περιβάλλον Στις σελίδες που ακολουθούν θα παρουσιάσουµε το πλαίσιο για την ανάπτυξη της Περιβαλλοντικής Επιχειρηµατικότητας (ή αλλιώς Πράσινη Επιχειρηµατικότητα), ενός τοµέα ο οποίος στη χώρας µας παρουσιάζει περιορισµένη και αποσπασµατική ανάπτυξη. Στόχος µας είναι να παρουσιάσουµε τις διαδικασίες οι οποίες ευνοούν την ανάπτυξη της περιβαλλοντικής επιχειρηµατικότητας και πως αναδύονται οι επιχειρηµατικές ευκαιρίες στον τοµέα αυτό. Να έχετε πάντα υπόψη σας, ότι µπορεί να υπάρχουν περιορισµοί στη χρήση και διαχείριση των φυσικών πόρων, κανένας όµως περιορισµός για την ανθρώπινη δηµιουργικότητα!! 4

5 4.1.1 Η κατάσταση του περιβάλλοντος στην Ελλάδα Για πρώτη φορά το έτος 2003, το Εθνικό Κέντρο Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης (ΕΚΠΑΑ) εξέδωσε µια µελέτη, στην οποία καταγράφονται οι εξελίξεις στον τοµέα του περιβάλλοντος στην χώρα µας, µε τη χρήση περιβαλλοντικών δεικτών. Οι εκθέσεις περιβαλλοντικών δεικτών, αποτελούν ήδη από τα τέλη της προηγούµενης δεκαετίας µία παγιωµένη πρακτική που ακολουθούν τόσο ο Ευρωπαϊκός Οργανισµός Περιβάλλοντος, όσο και µεµονωµένα κράτη-µέλη, επιδιώκοντας να ρίξουν φως στα περιβαλλοντικά ζητήµατα. Στις παρακάτω σελίδες, θα παρουσιάσουµε επιλεκτικά ορισµένα στοιχεία σχετικά µε την περιβαλλοντική κατάσταση στη χώρα µας από τα οποία µπορούν να αναδυθούν επιχειρηµατικές ευκαιρίες(;!). 1. Οι υδατικοί Πόροι Σύµφωνα µε την µελέτη του ΕΚΠΑΑ, η κατανοµή της ζήτησης νερού διαφοροποιείται σηµαντικά από τη µέση κατανοµή στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε). Η χρήση νερού για αρδευτικούς σκοπούς στη γεωργία αντιπροσωπεύει στην Ελλάδα πάνω από το 80% της συνολικής ζήτησης, ενώ στην Ευρώπη είναι µόνο 35%. (Σχήµα 4.5) Σχήµα 4.5 Η κατανοµή της ζήτησης του νερού στην Ελλάδα και Ε.Ε. (πηγή ΕΚΠΑΑ) Η γεωργία αποτελεί τον µεγαλύτερο καταναλωτή νερού στη χώρα µας. Μήπως υπάρχουν περιθώρια επιχειρηµατικής δράσης προς την κατεύθυνση της ορθολογικής χρήσης των υδατικών πόρων καθώς και στην αλλαγή καλλιεργητικών προτύπων και προϊόντων; 5

6 2. Στερεά Απορρίµµατα Στη χώρα µας, η ποσότητα των αστικών απορριµµάτων έφτασε το 2001 στους 4.5 εκ. τόνους ετησίως, έχοντας αυξηθεί κατά 50% σε σχέση µε τα επίπεδα του Όσον προς τη σύνθεση τους τα απορρίµµατα στη χώρα µας, παρουσιάζουν αυξηµένο ποσοστό σε ζυµώσιµα υλικά και υγρασία (Σχήµα 4.6) Σχήµα 4.6 Η σύνθεση των απορριµµάτων στην Ελλάδα (πηγή ΕΚΠΑΑ) Τα απορρίµµατα στην Ελλάδα παρουσιάζουν υψηλό ποσοστό ζυµώσιµων υλικών. Μήπως υπάρχουν περιθώρια επιχειρηµατικής δράσης προς την κατεύθυνση της παραγωγής κοµπόστ; 6

7 3. Αναδασώσεις περιοχών κατεστραµµένων από πυρκαγιές Τα τελευταία 5 χρόνια στην Ελλάδα, παρατηρείται σηµαντικός περιορισµός των αναδασωτέων εκτάσεων (Σχήµα 4.7). Σχήµα 4.7 Η αναδασώσεις στην Ελλάδα (πηγή ΕΚΠΑΑ) Μήπως υπάρχουν περιθώρια επιχειρηµατικής δράσης προς την κατεύθυνση της δηµιουργίας φυτωρίων µε δασοπονικά είδη; 4. Ενεργειακή ζήτηση Η ενεργειακή ζήτηση στη χώρα µας αυξάνεται µε ένα µέσο ετήσιο ρυθµό 2% κατά τη διάρκεια της δεκαετίας Η αύξηση αυτή αφορά κυρίως στα υγρά καύσιµα των οποίων η συµµετοχή παραµένει σταθερή γύρω στο 60%, µέχρι το 1998, όταν αρχίζει και γίνεται αισθητή η διείσδυση του φυσικού αερίου. Τα στερεά καύσιµα εµφανίζουν ένα σταθερό ύψος κατανάλωσης, ενώ πρόσφατα οι Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) δείχνουν µία ελαφρά ανοδική τάση. (Σχήµα 4.8) [Σηµείωση στον κάθετο άξονα του σχήµατος 4.8 οι µονάδες είναι εκφρασµένες σε ΤΙΠ δηλαδή Τόνοι Ισοδύναµου Πετρελαίου, η οποία είναι µονάδα θερµογόνου δύναµης ]. 7

8 Σχήµα 4.8 Η ζήτηση ενέργειας στην Ελλάδα (πηγή ΕΚΠΑΑ) Μήπως υπάρχουν περιθώρια επιχειρηµατικής δράσης προς την κατεύθυνση της παραγωγής και εξοικονόµησης ενέργειας; 5. Τουρισµός Στη χώρα µας ο Τουρισµός παρουσιάζει µια εποχικότητα (Σχήµα 4.9) Σχήµα 4.9 Οι τουριστικές αφίξεις στην Ελλάδα (πηγή ΕΚΠΑΑ) Το 50% των συνολικών αφίξεων ξένων τουριστών στη χώρα µας συµβαίνει τρίµηνο Ιούνιος- Ιούλιος-Αύγουστος, ενώ το 85% στο εξάµηνο Μαΐου-Οκτωβρίου. Μήπως υπάρχουν περιθώρια επιχειρηµατικής δράσης προς την κατεύθυνση της ανάπτυξης εναλλακτικών µορφών τουρισµού; 8

9 4.2 Περί Αειφόρου Ανάπτυξης.. Αειφόρος ανάπτυξη (ή Αειφορική ανάπτυξη ή βιώσιµη ανάπτυξη) ονοµάζεται η ανάπτυξη εκείνη που «είναι σε θέση να ικανοποιεί τις ανάγκες των σηµερινών γενεών, χωρίς να διακυβεύει τη δυνατότητα των µελλοντικών γενεών να ικανοποιήσουν τις δικές τους ανάγκες». Αυτός είναι ο ορισµός που έδωσε η έκθεση της Παγκόσµιας Επιτροπής για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη για το Κοινό µας Μέλλον (το 1987), γνωστή και σαν έκθεση Brundtland. Η αειφορική ανάπτυξη είναι µιας άλλης µορφής οικονοµική ανάπτυξη, που λαµβάνει υπόψη την επάρκεια των φυσικών πόρων. Λαµβάνει επίσης υπόψη την ανάγκη της διατηρισιµότητας στο χρόνο των βασικών συστατικών των φυσικών πόρων, καθώς και τις άµεσες και µακροπρόθεσµες ανάγκες ενός τόπου. Η αειφορική ανάπτυξη έχει το χαρακτήρα µιας συνολικής λύσης στο περιβαλλοντικό πρόβληµα. Η λύση αυτή κάνει µια σειρά προτάσεων στη κοινωνία, που αφορούν την οικονοµία, τη χρήση των επιτευγµάτων της τεχνολογίας, την άσκηση της πολιτικής και τον πολιτισµό. Τέτοιες προτάσεις είναι για παράδειγµα, η προώθηση των ανανεώσιµων πηγών ενέργειας, οι χαµηλές ενεργειακές καταναλώσεις, η χρήση ήπιων τεχνολογιών κατάλληλων για µικρής και τοπικής κλίµακας παραγωγή, τα καταναλωτικά προϊόντα µεγάλου χρόνου ζωής, η ανακύκλωση, η διαµόρφωση µιας κουλτούρας βασισµένη στη σχέση του ανθρώπου µε τη φύση και την πολιτιστική παράδοση, η προώθηση της συµµετοχής των πολιτών στη διαδικασία λήψης των αποφάσεων, η διάθεση του ελεύθερου χρόνου σε φυσιολατρικές δραστηριότητες, κ.α. Η αρχή της αειφόρου ή βιώσιµης ανάπτυξης, αναγορεύτηκε πανηγυρικά και σε Καταστατική Αρχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης µε την Συνθήκη του Άµστερνταµµ το1999. Οι κοινοτικές πολιτικές έδωσαν µια παραπέρα ώθηση στην αρχή της αειφορίας µε την αρχή της ενσωµάτωσης. Η αρχή επιτάσσει την υπαγωγή των περιβαλλοντικών απαιτήσεων, στις άλλες τοµεακές πολιτικές και δράσεις της Κοινότητας που έχουν προφανώς επιπτώσεις στο περιβάλλον. Θεωρήθηκε ότι ο στόχος της αειφορίας, στο σύνολό του, δεν µπορεί να επιτευχθεί, αν τα επί µέρους τµήµατα του δεν καταστούν προηγουµένως αειφόρα, βιώσιµα. Αυτό σηµαίνει ότι πολιτικές που συνεπάγονται ανάλωση φυσικών πόρων, (π.χ. ενέργεια, µεταφορές) και ρυπαίνουν το περιβάλλον, (π.χ. βιοµηχανία, γεωργία, τουρισµός), πρέπει να µετεξελιχθούν σε πολιτικές φιλικές προς το περιβάλλον µε τη χρησιµοποίηση, π.χ. ανανεώσιµων πηγών ενέργειας, πρώτων υλών ή συσκευασιών φιλικών προς το περιβάλλον ή τον περιορισµό των εκποµπών ή της ρύπανσης κτλ. 9

10 Το περιβάλλον πλέον άρχισε να αντιµετωπίζεται «πολυδιάστατα», καθώς συσχετίζεται µε όλες τις τοµεακές πολιτικές και επηρεάζεται άµεσα από αυτές. Η παραδοχή σήµερα ότι η ανάπτυξη θα µπορεί να είναι βιώσιµη µόνον όταν οι επί µέρους συνιστώσες της, οικονοµική, κοινωνική, περιβαλλοντική βρίσκονται σε ισορροπία και είναι και αυτές βιώσιµες, αποτελεί µια σηµαντική πρόοδο στην πολιτική. Για να πραγµατοποιηθεί η αειφορική ανάπτυξη και για να αντιµετωπισθούν τα περιβαλλοντικά προβλήµατα, το κράτος προωθεί ενέργειες προς αυτή την κατεύθυνση. Οι ενέργειες αυτές γίνονται κάθε φορά συγκεκριµένη πράξη χάρη στα µέσα που το κράτος χρησιµοποιεί. Τα µέσα αυτά είναι τα οικονοµικά εργαλεία, τα πολιτισµικά µέσα και το δίκαιο. Τα οικονοµικά εργαλεία διακρίνονται σε φόρους και σε κίνητρα. Με τους φόρους επιχειρείται να αποθαρρυνθεί η άσκηση δραστηριοτήτων, που έχουν βλαπτικά αποτελέσµατα στο περιβάλλον, για παράδειγµα ο φόρος για την κυκλοφοριακή συµφόρηση που εφαρµόζεται στο Λονδίνο από το 2003, η δέσµευση της Ελβετικής Βουλής για την επιβολή φόρου διοξειδίου του άνθρακα το Με τα κίνητρα, που είναι συνήθως οι επιδοτήσεις ή οι φορολογικές ελαφρύνσεις, επιχειρείται να ενθαρρυνθούν παραγωγικές δραστηριότητες φιλικές στο περιβάλλον, π.χ. φοροαπαλλαγές στα εισοδήµατα επιχειρήσεων που κάνουν επενδύσεις σε φιλοπεριβαλλοντική τεχνολογία. Τα πολιτισµικά µέτρα επιδιώκουν να οικοδοµήσουν στους πολίτες µια φιλοπεριβαλλοντική κουλτούρα και έναν αντίστοιχο τρόπο ζωής. Τέτοια µέτρα είναι για παράδειγµα, οι παρεµβάσεις που γίνονται στην εκπαίδευση, οι πολιτιστικές εκδηλώσεις µε φιλοπεριβαλλοντικό περιεχόµενο, κ.α. Το δίκαιο περιλαµβάνει κανόνες δικαίου που αντιµετωπίζουν τα περιβαλλοντικά προβλήµατα.. Το σύνολο των κανόνων δικαίου που αντιµετωπίζουν τα περιβαλλοντικά προβλήµατα ονοµάζεται δίκαιο περιβάλλοντος. Τέτοιοι κανόνες έχουν κατά καιρούς θεσπιστεί και αφορούν το νερό, τη ρύπανση της θάλασσας, τη δόµηση, τη διαχείριση των αποβλήτων, την προστασία των διάφορων σπάνιων και απειλούµενων µε εξαφάνιση ειδών, την προστασία των δασών, κ.α. Οι κανόνες δικαίου ρυθµίζουν την εξωτερική συµπεριφορά του κράτους και των πολιτών απέναντι στα στοιχεία του περιβάλλοντος. Οι κανόνες δικαίου έχουν πρακτική αξία και είναι αποτελεσµατικοί όταν περιέχουν διατάξεις µε δεσµευτικό περιεχόµενο, πρόστιµα και ποινές. Όταν οι κανόνες περιέχουν ευχές ή περιγράφουν διαδικασίες, πράγµα που συνήθως συµβαίνει, η αποτελεσµατικότητα είναι περιορισµένη. 10

11 4.2.1 Σύντοµη αναφορά στα εργαλεία περιβαλλοντικής πολιτικής Τα κλασικά εργαλεία περιβαλλοντικής πολιτικής µπορούν να χωρισθούν σε δύο βασικές κατηγορίες, στα οικονοµικά µέσα περιβαλλοντικής πολιτικής και στις απ ευθείας ρυθµίσεις Τα σηµαντικότερα οικονοµικά µέσα περιλαµβάνουν: 1. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥΣ ΦΟΡΟΥΣ (ENVIRONMENTAL TAXES) Φόρους επί των εκπεµπόµενων ρύπων (Emission taxes) Οι φόροι αυτοί συνεπάγονται πληρωµές οι οποίες σχετίζονται µε µετρούµενες ή εκτιµώµενες εκποµπές ρύπων. Οι ρύποι µπορεί να εκπέµπονται στον αέρα, το νερό, στο έδαφος ή να αναφέρονται στη δηµιουργία θορύβου. Οι φόροι επί των εκποµπών επιβάλλονται στο τελευταίο σηµείο της αλυσίδας η οποία οδηγεί σε εκποµπές ρύπων στο περιβάλλον. Φόρους ή τέλη επί προϊόντων (Product charges or taxes) Οι φόροι αυτοί αντικαθιστούν τους φόρους επί των εκποµπών όταν δεν είναι δυνατή η µέτρηση των εκπεµπόµενων ρύπων. Οι φόροι επί προϊόντων µπορεί να επιβληθούν σε κάποιο επιβλαβές συστατικό του προϊόντος, για παράδειγµα ο φόρος άνθρακα (carbon tax) επιβάλλεται στο ανθρακικό περιεχόµενο των καυσίµων, σε πρώτες ύλες ή στην τελική κατανάλωση. Όταν οι φόροι επιβάλλοντα σε καταναλωτικά προϊόντα ονοµάζονται φόροι κατανάλωσης (consumption taxes), όταν επιβάλλονται σε πρώτες ύλες ή ενδιάµεσα προϊόντα ονοµάζονται φόροι εισροών (input taxes). Φορολογικές διαφοροποιήσεις (Tax differentiation) Αγαθά και υπηρεσίες τα οποία δηµιουργούν περιβαλλοντική επιβάρυνση στην παραγωγή ή την κατανάλωση φορολογούνται περισσότερο (π.χ. διαφοροποίηση µεταξύ αµόλυβδης βενζίνης και βενζίνης µε µόλυβδο). Τέλη Χρήσης (User charges) Οι πληρωµές σχετίζονται µε προσφερόµενη υπηρεσία και πληρώνονται µόνο από όσους συνδέονται µε τη συγκεκριµένη υπηρεσία. Τα τέλη χρήσης θεωρούνται περιβαλλοντικοί φόροι επειδή βοηθούν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής (π.χ. βελτίωση ποιότητας νερού). Φορολογικές Ελαφρύνσεις (Tax reliefs) Πρόκειται για προβλέψεις του φορολογικού συστήµατος οι οποίες έχουν ως στόχο να ενισχύσουν µια φιλική προς το περιβάλλον συµπεριφορά (π.χ. επιταχυνόµενη απόσβεση για επενδύσεις σε αντιρρυπαντικό εξοπλισµό). 11

12 2. ΕΜΠΟΡΕΥΣΙΜΕΣ Α ΕΙΕΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ (TRADABLE EMISSION PERMITS) Οι άδειες εκδίδονται από τη ρυθµιστική αρχή έτσι ώστε η συνολική ποσότητα ρύπανσης στην οποία αντιστοιχούν να είναι ίση µε τη συνολική επιθυµητή ποσότητα ρύπανσης. Η κατανοµή στους ρυπαίνοντας γίνεται είτε χωρίς επιβάρυνση, είτε µέσω δηµοπρασιών. Στη συνέχεια οι άδειες γίνονται αντικείµενο διαπραγµάτευσης στην αγορά αδειών. Κάτω από ανταγωνιστικές συνθήκες τόσο στην αγορά προϊόντος όσο και στην αγορά αδειών, η τιµή ισορροπίας των εµπορευσίµων αδειών είναι ίση µε το βέλτιστο φόρο ανά µονάδα εκποµπών. 3. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ-ΕΠΑΝΕΙΣΠΡΑΞΗΣ (DEPOSIT-REFUND SYSTEMS) Στο σύστηµα αυτό η επιστροφή ενός χρηµατικού πόσου σε καταναλωτή ή επιχείρηση, σχετίζεται µε την επιστροφή σε κάποιο κατάλληλο σηµείο συγκέντρωσης χρησιµοποιηµένων προϊόντων τα οποία είναι επιβλαβή για το περιβάλλον (χρησιµοποιηµένες µπαταρίες). 4. ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΕΣ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ (VOLUNTARY AGREEMENTS) Πρόκειται για ένα σχετικά νέο µέσο πολιτικής το οποίο όµως φαίνεται να έχει αυξανόµενες εφαρµογές. Μια εθελοντική συµφωνία µεταξύ της ρυθµιστικής αρχής και µιας επιχείρησης παίρνει τη µορφή ενός συµβολαίου µεταξύ των δύο µερών σύµφωνα µε το οποίο η επιχείρηση µειώνει της εκποµπές της µε οποιοδήποτε τρόπο κρίνει ότι είναι ο πλέον αποτελεσµατικός µε αντάλλαγµα την ελάφρυνση των ρυθµιστικών περιορισµών. Όσον αφορά τις απ ευθείας ρυθµίσεις αυτές περιλαµβάνουν όρια στις εκποµπές, στο προϊόν, στις εισροές ή στην τεχνολογία σε επίπεδο επιχείρησης. Η ρυπαίνουσα επιχείρηση πρέπει να προσδιορίσει τα επίπεδα προϊόντος, εισροών ή εκποµπών µε βάση συγκεκριµένα προκαθορισµένα επίπεδα, τα οποία τίθενται από τη ρυθµιστική αρχή. Η µη συµµόρφωση µε τα όρια συνεπάγεται χρηµατικές ή διοικητικές ποινές. Οι δυο βασικές ρυθµίσεις είναι οι κανόνες επίδοσης (performance standards) και οι κανόνες σχεδιασµού (design standards). Oι κανόνες επίδοσης αντιστοιχούν στα όρια των εκποµπών ρύπων, στο προϊόν, ή στις εισροές, ενώ οι κανόνες σχεδιασµού αντιστοιχούν σε περιορισµούς στην τεχνολογία, την οποία επιτρέπεται να χρησιµοποιήσει η ρυπαίνουσα επιχείρηση (π.χ. θα πρέπει να χρησιµοποιηθεί η καθαρότερη διαθέσιµη τεχνολογία, (best available technology). Στον πίνακα 1, παρουσιάζονται οι βασικοί τύποι των οικονοµικών µέσων ή κινήτρων που έχουν χρησιµοποιηθεί για εφαρµογή περιβαλλοντικής πολιτικής. 12

13 Πίνακας 1. Βασικοί τύποι µέσω περιβαλλοντικής πολιτικής Γιατί είναι σηµαντική η έννοια της αειφόρου ανάπτυξης; Υπάρχουν διάφοροι λόγοι για τους οποίους η αειφορική ανάπτυξη είναι σηµαντική και οι οποίοι προκύπτουν από τους στόχους που θέτει. Ο πρώτος στόχος της αειφορικής ανάπτυξης είναι η αλληλεπίδραση µε το περιβάλλον µε τέτοιο τρόπο ώστε να αποτραπεί η περαιτέρω ζηµιά ή υποβάθµιση του περιβάλλοντος και των φυσικών πόρων. Αυτός ο στόχος είναι σηµαντικός όχι µόνο να συντηρήσει ότι έχει αποµείνει από πλευράς φυσικών πόρων, αλλά και για να αποτραπούν περαιτέρω ανεπανόρθωτες ζηµιές, οι οποίες µειώνουν τη δυνατότητα του οικοσυστήµατος να στηρίξει τις διάφορες µορφές ζωής. Ο δεύτερος στόχος, της αειφορικής ανάπτυξης που θέτουν οι περισσότεροι οικολόγοι είναι ο καθαρισµός των ρυπασµένων οικοσυστηµάτων. Κατά συνέπεια οι περισσότεροι οικολόγοι προτείνουν ότι προκειµένου να αποφύγουµε περαιτέρω ζηµιές στο περιβάλλον είναι απαραίτητο να : Να ελαττώσουµε τις εκποµπές αέριων ρύπων και τη ρύπανση σε τέτοια µεγέθη, τα οποία µπορούν να καθαριστούν Να περιορίσουµε τις εκποµπές αέριων ρύπων και τη ρύπανση σε τέτοια µεγέθη, τα οποία βρίσκονται εντός της αφοµοιωτικής ικανότητας του περιβάλλοντος. Να περιορίσουµε τις εκποµπές αέριων ρύπων και τη ρύπανση σε τέτοια µεγέθη, τα οποία δεν προκαλούν περαιτέρω ζηµιές στο περιβάλλον. 13

14 4.2.3 Αειφορική ανάπτυξη. Η περίπτωση της Γεωργίας. Η αειφορική γεωργία, εµφανίστηκε την τελευταία δεκαετία ως ο περισσότερο κοινά αποδεκτός όρος για να περιγράψει τις ποικίλες µορφές γεωργικής πρακτικής οι οποίες διαφέρουν από τη σύγχρονη συµβατική γεωργία. Όσον αφορά την εφαρµογή της αειφορικής γεωργίας στο αγροοικοσύστηµα, υπάρχουν διάφορες παραλλαγές της και ποικίλοι όροι που την περιγράφουν (οργανική, βιολογική, οικολογική, βιοδυναµική, εναλλακτική γεωργία, γεωργία χαµηλών εισροών κ.λ.π.) Γενικά, η Αειφόρος γεωργία χαρακτηρίζεται από τις εξής αρχές: 1. Η Αειφόρος γεωργία, βασίζεται στην ορθολογική χρήση των ανανεώσιµων ή ανακυκλώσιµων πηγών ενέργειας. Ένα αειφορικό σύστηµα πρέπει να χρησιµοποιεί ανανεώσιµες πηγές ενέργειας όπως βιολογική, γεωθερµική, υδροηλεκτρική, ηλιακή και αιολική ενέργεια. 2. Ένα Αειφόρο γεωργικό σύστηµα, προστατεύει την ακεραιότητα των φυσικών πηγών ενέργειας και µεριµνά για τη συνεχή ανανέωση τους. Τα αειφορικά συστήµατα οφείλουν να συντηρούν και να βελτιώνουν την ποιότητα των επιφανειακών και υπογείων υδάτων και να συµβάλουν στην αναγέννηση υγιών εδαφών 3. Τα αειφορικά αγροσυστήµατα, βελτιώνουν την ποιότητα ζωής των µεµονωµένων ατόµων αλλά και των κοινωνιών. Με σκοπό την ανάσχεση της µετακίνησης των πληθυσµών από την ύπαιθρο στις πόλεις, οι κοινωνίες της υπαίθρου πρέπει να εξασφαλίζουν στους κατοίκους τους, ποιότητα ζωής υψηλής στάθµης όπου συµπεριλαµβάνεται ποικιλία ευκαιριών απασχόλησης, φροντίδα υγείας, εκπαίδευση, κοινωνική εξυπηρέτηση και πολιτιστικές δραστηριότητες. 4. Ένα αειφορικό σύστηµα είναι προσοδοφόρο. Συστήµατα και πρακτικές τα οποία δεν έχουν ως ένα από τα κίνητρα τους την πρόσοδο δεν θα γίνουν αυθόρµητα αποδεκτά. 5. Η αειφορική γεωργία διαµορφώνεται και µε βάση της τοπικές συνήθειες οι οποίες προσβλέπουν στο µακροπρόθεσµο καλό για όλα τα µέλη της κοινωνίας. Συνοψίζοντας, η αειφορική γεωργική ανάπτυξη είναι αυτή που ασκείται µε γνώµονα την οικολογική και φιλική προς το περιβάλλον παρέµβαση του ανθρώπου, τόσο κατά την άσκηση της γεωργικής πράξης στο αγροοικοσύστηµα, όσο και κατά τη διακίνηση και κατανάλωση των προϊόντων. Η αειφορική γεωργική ανάπτυξη 14

15 ενδιαφέρεται επιπλέον και για τις ενδεχόµενες συνέπειες που θα µπορούσαν να έχουν αυτές οι δραστηριότητες βραχυπρόθεσµα και µακροπρόθεσµα, στην ανθρώπινη υγεία, στην ποιότητα της ζωής, στους άλλους οργανισµούς και στη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας Πώς αντιδρούν οι επιχειρήσεις στην αρχή της αειφορίας; Στα τέλη της δεκαετίας του 1980 οι επιχειρήσεις στις αναπτυγµένες χώρες άρχισαν να ενδιαφέρονται πολύ για το περιβάλλον, αλλά µε πιο περιορισµένη αντίληψη σε σχέση µε αυτή που προτείνει η Αειφόρος ανάπτυξη. Αυτό συνέβαινε γιατί το βασικό µέληµα των επιχειρήσεων ήταν να αναπτύξουν µηχανισµούς, µε τη βοήθεια των οποίων, θα µπορούσαν να συµµορφωθούν µε τους κυβερνητικούς κανονισµούς σχετικά µε την περιβαλλοντική προστασία. Έτσι, οι επιχειρήσεις προσπαθούσαν να αποφύγουν τη δηµιουργία περιβαλλοντικών επιπτώσεων, οι οποίες µε τη σειρά τους θα οδηγούσαν σε τυχόν µηνύσεις από την τοπική κοινωνία, πρόστιµα από τους κυβερνητικούς οργανισµούς, αντιδράσεις από τους πελάτες, τους εργαζόµενους κτλ. Για τις περισσότερες επιχειρήσεις, η λέξη «περιβάλλον», δεν αντιπροσώπευε τίποτε άλλο από επιπλέον κόστος για προµήθεια εξοπλισµού περιβαλλοντικής προστασίας ή πιθανές ποινές από τη µη συµµόρφωση µε την κυβερνητική νοµοθεσία. Τα τελευταία χρόνια η κατάσταση αλλάζει. Οι επιχειρήσεις αντιλαµβάνονται ότι η υιοθέτηση φιλοπεριβαλλοντικών διαδικασιών στην παραγωγική τους διαδικασία και ο προσανατολισµός τους προς την Αειφόρο ανάπτυξη αποτελεί ανταγωνιστικό επιχειρηµατικό πλεονέκτηµα. Λέγοντας επιχειρηµατικό πλεονέκτηµα, εννοούµε εκείνο το ιδιαίτερο στοιχείο το οποίο ξεχωρίζει τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες ενός επιχειρηµατία από αυτά των ανταγωνιστών του. Το επιχειρηµατικό πλεονέκτηµα, µπορεί για παράδειγµα να αναφέρεται στην τιµή ή στην ποιότητα ενός προϊόντος. Στην περίπτωση µας, το επιχειρηµατικό πλεονέκτηµα αναφέρεται στο γεγονός ότι η επιχείρηση ακολουθεί φιλοπεριβαλλοντικές διαδικασίες παραγωγής ή παράγει φιλικά προς το περιβάλλον προϊόντα. Αξίζει όµως να σηµειωθεί ότι η στροφή αυτή των επιχειρήσεων, προς την υιοθέτηση και εφαρµογή των αρχών της αειφορίας, οφείλεται σε διάφορους παράγοντες, οι οποίοι ασκούν άµεσες ή έµµεσες πιέσεις. Οι παράγοντες αυτοί είναι: 15

16 1. Οι κυβερνήσεις Όταν οι λέξεις «περιβαλλοντικός» και «επιβολή», χρησιµοποιούνται στην ίδια πρόταση, τότε αυτόµατα µας έρχονται στο µυαλό κυβερνητικοί κανονισµοί για την περιβαλλοντική προστασία. Παραδοσιακά, οι κυβερνήσεις επηρέαζαν τις επιχειρήσεις να υιοθετήσουν φιλοπεριβαλλοντικά µέτρα, µέσω διαδικασιών «εντολής και ελέγχου». Με άλλα λόγια θεσπίζονταν αποδεκτά όρια ρύπανσης και στη συνέχεια οι κυβερνητικές υπηρεσίες προχωρούσαν σε ελέγχους και επιβολές προστίµων σε ενδεχόµενη µη συµµόρφωση. Σήµερα, οι κυβερνητικές υπηρεσίες µε τους περιβαλλοντικούς κανονισµούς, δεν διαδραµατίζουν τον ίδιο ρόλο, αφού οι επιχειρήσεις γνωρίζουν τις επικείµενες νοµοθεσίες αρκετούς µήνες πιο πριν! 2. Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις Οι µη κυβερνητικές περιβαλλοντικές οργανώσεις, ασκούν σήµερα σηµαντικές πιέσεις στις επιχειρήσεις. Σκεφτείτε για παράδειγµα την Green piece. H επιρροή της είναι πολύ µεγάλη και οφείλεται στο γεγονός ότι, έχει στη διάθεση της σηµαντικό πλήθος εθελοντών, σηµαντική τεχνογνωσία, νοµική κάλυψη αλλά και προσοχή από τα µέσα ενηµέρωσης. 3. Οι καταναλωτές Οι καταναλωτές ασκούν επίσης σηµαντική επιρροή στις επιχειρήσεις µέσω δύο κυρίως διαδικασιών: τόσο της αγοραστικής δύναµης που κατέχουν όσο και της δυνατότητας διαµαρτυρίας προς «βρώµικες επιχειρήσεις». Ειδικά στη δεύτερη περίπτωση, σκεφτείτε ότι η φωνή του δυσαρεστηµένου πελάτη ακούγεται πολύ πιο έντονα από αυτή του ικανοποιηµένου! 4. Τα µέσα µαζικής ενηµέρωσης. Τα τελευταία χρόνια τα µέσα µαζικής ενηµέρωσης (Μ.Μ.Ε.), επίσης επηρεάζουν σε σηµαντικό βαθµό τις επιχειρήσεις προς την υιοθέτηση φιλοπεριβαλλοντικών µέτρων. Έρευνες που έχουν πραγµατοποιηθεί δείχνουν ότι κατά τη δεκαετία του 1980 στις Η.Π.Α., τα περιβαλλοντικά θέµατα κάλυπταν περίπου το 2%, της συνολικής ύλης των Μ.Μ.Ε. το ποσοστό αυτό ανήλθε στο 6%, στα µέσα της δεκαετίας του

17 4.2.5 Αειφόρος ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα Άραγε έχουν συνειδητοποιήσει οι επιχειρήσεις ότι η προστασία του περιβάλλοντος και η ανταγωνιστικότητα δεν είναι έννοιες αντικρουόµενες; Πρώτα από όλα, σκεφτείτε ότι η ρύπανση του περιβάλλοντος από τις επιχειρήσεις ότι δεν είναι τίποτε άλλο από αναποτελεσµατική χρήση των πόρων! Με άλλα λόγια, όταν άχρηστες και επιβλαβής ουσίες ή διάφορες µορφές ενέργειες (πχ ζεστά υδατικά απόβλητα), απορρίπτονται στο περιβάλλον αυτό είναι ένα σηµάδι ότι οι πόροι της επιχείρησης χρησιµοποιούνται ανεπαρκώς και αναποτελεσµατικά. Επιπλέον, οι επιχειρήσεις είναι αναγκασµένες να προχωρήσουν σε διορθωτικές, ενέργειες, µε επιπλέον κόστος για αυτές, προκειµένου να συµµορφωθούν µε τους περιβαλλοντικούς κανονισµούς (πχ διαχείριση, αποθήκευση, διάθεση των αποβλήτων τους). Σε πολλές περιπτώσεις, όταν οι κυβερνήσεις εφαρµόζουν κατάλληλους σχεδιασµένους περιβαλλοντικούς κανονισµούς, ευνοείται η δηµιουργία καινοτοµιών, οι οποίες περιορίζουν το συνολικό κόστος ενός προϊόντος ή βελτιώνουν την αξία του. Τέτοιες καινοτοµίες επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να χρησιµοποιήσουν πιο παραγωγικά τις πρώτες ύλες, να εξοικονοµήσουν ενέργεια, περιορίζοντας έτσι τις αρνητικές επιδράσεις στο περιβάλλον. Για παράδειγµα, η καλλιέργεια ανθοκοµικών φυτών στην Ολλανδία, βρέθηκε στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος εξαιτίας της εντατικοποίησης της παραγωγής η οποία δηµιουργούσε σηµαντικά περιβαλλοντικά προβλήµατα, στο έδαφος και στους υδροφόρους ορίζοντες. Οι Ολλανδοί, συνειδητοποίησαν ότι η αντιµετώπιση των περιβαλλοντικών προβληµάτων θα ήταν εφικτή, µόνο αν δηµιουργούσαν κλειστά, συστήµατα καλλιέργειας σε θερµοκήπια. Έτσι κατάφεραν να δηµιουργήσουν υδροπονικά συστήµατα καλλιέργειας, µε ελεγχόµενες συνθήκες. Με τον τρόπο αυτό βελτίωσαν την ποιότητα των παραγόµενων ανθοκοµικών φυτών και προκειµένου να συµµορφωθούν µε τους περιβαλλοντικούς κανονισµούς, κατάφεραν να βελτιώσουν την απόδοση σε όλα τα στάδια παραγωγής. Τα παραπάνω είχαν ως αποτέλεσµα όχι µόνο την περιβαλλοντική προστασία, αλλά την βελτίωση της ποιότητας αλλά και της ποσότητας της παραγωγής, µε αποτέλεσµα σήµερα η Ολλανδία να κατέχει το 65% των πωλήσεων ανθοκοµικών φυτών σε παγκόσµια επίπεδο. Παρουσιάζει µεγάλο ενδιαφέρον να εξετάσουµε ορισµένα παραδείγµατα για το πώς η προστασία του περιβάλλοντος µέσω της νοµοθεσίας και γενικότερα της φιλοσοφίας της αειφόρου ανάπτυξης, ευνοεί την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων: Στη βιοµηχανία χαρτιού, ένα σηµαντικό περιβαλλοντικό ζήτηµα είναι η απελευθέρωση διοξινών κατά τη λεύκανση του χαρτιού µε χλωρίνη. 17

18 Ορισµένες επιχειρήσεις συµµορφώθηκαν µε τους περιβαλλοντικούς κανονισµούς εφαρµόζοντας καινοτόµες λύσεις στη διαδικασία παραγωγής, περιορίζοντας τη χρήση χλωρίνης και κάνοντας χρήση κλειστών συστηµάτων παραγωγής. Τα αποτελέσµατα; Λιγότερες διοξίνες στο περιβάλλον αλλά και µείωση του κόστους παραγωγής χαρτιού καθώς και αύξηση της τιµής του µη-χλωριωµένου χαρτιού στην αγορά, άρα περισσότερα κέρδη για την επιχείρηση! Ένα άλλο παράδειγµα, είναι αυτό των µπαταριών ξηρού στοιχείου. Το περιβαλλοντικό πρόβληµα που δηµιουργούν οι µπαταρίες αυτές είναι ότι απελευθερώνουν τοξικά βαρέα µέταλλα, όπως Κάδµιο, Χαλκό, Κοβάλτιο, Νικέλιο κτλ, όταν θαφτούν σε χωµατερές. Ποιες καινοτόµες λύσεις εφαρµόστηκαν; Οι επαναφορτιζόµενες µπαταρίες λιθίου είναι µια από αυτές τις λύσεις. Τα µελάνια εκτυπωτών, όταν πρωτοεµφανίστηκαν είχαν ως πρώτη ύλη παράγωγα του πετρελαίου µε αποτέλεσµα την απελευθέρωση στην ατµόσφαιρα πτητικών οργανικών χηµικών ουσιών (VOCs). Η καινοτόµος λύση που εφαρµόστηκε ήταν η δηµιουργία µελανιών µε βάση το νερό ή τη σόγια! Η λύση αυτή, είχε ως αποτέλεσµα την παραγωγή µελανιών µεγαλύτερης απόδοσης, µε περισσότερα φωτεινά χρώµατα και καλύτερη εκτύπωση! Ο δρόµος προς τον Πράσινο καπιταλισµό! Ορίστε? Ο όρος Πράσινος Καπιταλισµός -Natural Capitalism, αναφέρεται σε ένα νέο µοντέλο λειτουργίας των επιχειρήσεων. Το µοντέλο αυτό βοηθά τις επιχειρήσεις να αντιληφθούν πλήρως ότι, η επόµενη βιοµηχανική επανάσταση όπως άλλωστε και οι προηγούµενες, θα είναι στην ουσία µια αντίδραση στις συνθήκες που δηµιουργούνται από τον περιορισµό του πιο πολύτιµου κεφαλαίου για την λειτουργία τους: του φυσικού κεφαλαίου. Ο κλασικός ορισµός του κεφαλαίου αναφέρεται στον συσσωρευµένο πλούτο, µε τη µορφή επενδύσεων, εργοστασίων και εξοπλισµών. Γενικά, µια οικονοµία χρειάζεται τέσσερις τύπους κεφαλαίου για µα λειτουργήσει σωστά: το ανθρώπινο κεφάλαιο, το οικονοµικό, το κατασκευαστικό και τέλος το φυσικό. Το φυσικό κεφάλαιο, αναφέρεται σε όλους τους φυσικούς πόρους και τα οικοσυστήµατα της γης, τα οποία προσφέρουν σηµαντικές υπηρεσίες για τη συντήρηση 18

19 της ζωής στον πλανήτη. Οι υπηρεσίες αυτές έχουν τεράστια οικονοµική αξία και παρόλα αυτά, οι πρακτικές που ακολουθούν οι επιχειρήσεις δεν την λογαριάζουν καθόλου. Αποτέλεσµα; Το φυσικό κεφάλαιο, να ξοδεύεται αλόγιστα και συνεχώς να περιορίζεται. Βέβαια, προκειµένου να αντιµετωπιστεί αυτό το πρόβληµα, πολλοί θα πρότειναν την χρέωση όλων των υπηρεσιών που µας προσφέρει το φυσικό κεφάλαιο. Αυτό δεν είναι δυνατόν για δύο κυρίως λόγους: 1. Ο πρώτος λόγος είναι ότι πολλές από τις υπηρεσίες που µας προσφέρει το φυσικό κεφάλαιο, δεν έχουν κανένα υποκατάστατο. Το γεγονός αυτό αποδεικνύεται και από τη λειτουργία της ΒΙΟΣΦΑΙΡΑΣ ΙΙ, ενός πολύ ακριβού πειράµατος το οποίο πραγµατοποιήθηκε το Στο πείραµα αυτό, έγινε αντιληπτό ότι κανένα τεχνητό περιβάλλον δεν µπορεί να δηµιουργήσει επίπεδα οξυγόνου που να υποστηρίζουν τη ζωή. Αντίθετα η ΒΙΟΣΦΑΙΡΑ Ι, δηλαδή η γη, προσφέρει οξυγόνο κάθε µέρα για 6 δις ανθρώπων και χωρίς καµία χρέωση! 2. Ο δεύτερος λόγος, είναι ότι, η εκτίµηση της οικονοµικής αξίας του φυσικού κεφαλαίου είναι πολύ δύσκολη διαδικασία. Ενδεικτικά όµως µπορεί να αναφερθεί ότι, ερευνητές έχουν εκτιµήσει ότι η αξία µόνο των βιολογικών υπηρεσιών που ρέουν προς την κοινωνία, από το φυσικό κεφάλαιο είναι περίπου 36 τρις δολάρια. ετησίως! Στις µέρες µας, ο περιορισµός του φυσικού κεφαλαίου δηµιουργεί σηµαντικές αναταραχές και αντιδράσεις σε παγκόσµια κλίµακα. Ταυτόχρονα όµως δηµιουργεί και επιχειρηµατικές ευκαιρίες. Το µοντέλο του πράσινου καπιταλισµού, βοηθά τις επιχειρήσεις να αντιληφθούν αυτές τις ευκαιρίες, αλλά σε ένα διαφορετικό πλαίσιο σε σχέση µε αυτό που επικρατεί σήµερα. Το πλαίσιο αυτό περιλαµβάνει τις παρακάτω αρχές: Το περιβάλλον δεν είναι ένας δευτερεύων παράγοντας της παραγωγής αλλά µάλλον είναι ένας φάκελος, ο οποίος περιέχει, προµηθεύει και στηρίζει όλη την οικονοµία. Ο περιοριστικός παράγοντας για την µελλοντική οικονοµική ανάπτυξη, είναι η διαθεσιµότητα αλλά και η λειτουργικότητα του φυσικού κεφαλαίου. Οι κυριότερες αιτίες απώλειας φυσικού κεφαλαίου, είναι τα κακοσχεδιασµένα συστήµατα, η αύξηση του πληθυσµού καθώς και η κατανάλωση που παράγει µεγάλο όγκο απορριµµάτων. Η µελλοντική οικονοµική ανάπτυξη πρέπει να πραγµατοποιηθεί σε δηµοκρατικά συστήµατα παραγωγής και διάθεσης, στα οποία όλες οι µορφές κεφαλαίου αξιολογούνται. 19

20 Ο δρόµος προς τον πράσινο καπιταλισµό περιλαµβάνει τέσσερις σηµαντικές αλλαγές που πρέπει να πραγµατοποιηθούν από τις επιχειρήσεις: 1. Σηµαντική βελτίωση της παραγωγικότητας των φυσικών πόρων 2. Αλλαγή σε τρόπους και µοντέλα παραγωγής, εµπνευσµένα από τις φυσικές διεργασίες που συντελούνται στη φύση 3. Παραγωγή προϊόντων που δίνουν λύσεις σε πραγµατικά προβλήµατα 4. Επανεπένδυση στο φυσικό κεφάλαιο. 4.3 Περιβαλλοντική Επιχειρηµατικότητα. Τι ακριβώς σηµαίνει; Η δυσάρεστη κατάσταση για το φυσικό περιβάλλον, την οποία περιγράψαµε σε πολύ γενικές γραµµές στις προηγούµενες σελίδες, ταυτόχρονα «ανοίγει» νέες δυνατότητες για την ανάπτυξη και εφαρµογή επιχειρηµατικών ευκαιριών. Οι ευκαιρίες αυτές, αναφέρονται τόσο στην ανάπτυξη νέων προϊόντων και υπηρεσιών, όσο και στη βελτίωση της αποδοτικότητας της λειτουργίας (ως προς την κατανάλωση ενέργειας, ανακύκλωση κτλ), ήδη υφιστάµενων επιχειρήσεων, έχοντας ως γνώµονα την Αειφόρο Ανάπτυξη. Μπορούµε να πούµε ότι η έννοια της Περιβαλλοντικής επιχειρηµατικότητας, αναφέρεται στην µετατροπή ενός τοµέα της οικονοµίας προς µια πιο Αειφόρο κατεύθυνση, µε τη δηµιουργία επιχειρήσεων στον τοµέα αυτό, οι οποίες έχουν «πράσινο», οικολογικό σχεδιασµό και διαδικασίες. Η περιβαλλοντική επιχειρηµατικότητα, αναπτύχθηκε στην ουσία, ως µια νέα στρατηγική, µέσα από το οικολογικό-περιβαλλοντικό κίνηµα. Τα τελευταία 25 χρόνια, «προσοχή για το περιβάλλον», σήµαινε την εφαρµογή νόµων και κανονισµών. Αυτοί οι νόµοι, στο σύνολο τους σχεδόν, χρησιµοποιούσαν το φόβο της ποινής προκειµένου να επιτύχουν την περιβαλλοντική προστασία. Παρά το γεγονός ότι η προσέγγιση αυτή 20

Επιχειρηματικότητα και Περιβάλλον (Ι)

Επιχειρηματικότητα και Περιβάλλον (Ι) Μα καλά μπορεί να υπάρχει σχέση ανάμεσα στο Περιβάλλον και την Επιχειρηματικότητα; Επιχειρηματικότητα και Περιβάλλον (Ι)..οι επιχειρήσεις δεν είναι υπεύθυνες για την άσχημη κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ξέφρενη ανάπτυξη της τεχνολογίας την τελευταία πεντηκονταετία είχε και έχει σαν επακόλουθο εκτεταµένες οικολογικές καταστροφές που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ενέργειας γενικότερα είναι η βασική αιτία των κλιµατικών αλλαγών σε

Η χρήση ενέργειας γενικότερα είναι η βασική αιτία των κλιµατικών αλλαγών σε Η χρήση ενέργειας γενικότερα είναι η βασική αιτία των κλιµατικών αλλαγών σε παγκόσµιο επίπεδο. Συγχρόνως, από την χρήση ενέργειας αποβάλλονται διάφοροι ρύποι που προκαλούν προβλήµατα αέριας ρύπανσης. Οι

Διαβάστε περισσότερα

(Σανταµούρης Μ., 2006).

(Σανταµούρης Μ., 2006). Β. ΠΗΓΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ (CO 2 ) Οι πιο σηµαντικές πηγές διοξειδίου προέρχονται από την καύση ορυκτών καυσίµων και την δαπάνη ενέργειας γενικότερα. Οι δύο προεκτάσεις της ανθρώπινης ζωής που είναι

Διαβάστε περισσότερα

Προστατεύει το. περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας.

Προστατεύει το. περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. Προστατεύει το περιβάλλον Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 αξιοποιεί τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Με την αξιοποίηση των ΑΠΕ αναδεικνύεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ «ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ»

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ «ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ» ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ «ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ» ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΙΑΦΑΝΕΙΕΣ. Μαµάης Ακαδηµαϊκό έτος 2009-2010 Εαρινό Εξάµηνο Τάσεις εξάπλωσης

Διαβάστε περισσότερα

ενεργειακό περιβάλλον

ενεργειακό περιβάλλον Προστατεύει το ενεργειακό περιβάλλον Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ δημιουργεί ένα βιώσιμο Ενεργειακό Περιβάλλον βελτιώνει την

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 23 04 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ «Το

Διαβάστε περισσότερα

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Ιούνιος 2014 Αρχή της οικολογίας ως σκέψη Πρώτος οικολόγος Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις Περιβαλλοντικά Προβλήματα Παγκόσμιας κλίμακας Περιφερειακής κλίμακας Τοπικής κλίμακας Αλλαγή του παγκόσμιου κλίματος ( Θ κατά 2 ⁰C έως 2050) Εξάντληση όζοντος (αλλαγές συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων

Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων ηµήτρης Γιάκος Περιβαλλοντολόγος, MSc Τι είναι οι Πράσινες ηµόσιες Συµβάσεις Ο όρος πράσινες ή οικολογικές δηµόσιες συµβάσεις αναφέρεται στη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΟΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ»

«ΑΓΟΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ» «ΑΓΟΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ» Εισηγητής Κ.Γ.Χατζηγιαννάκης, Δικηγόρος, Δ.Ν. «NOMOS»Δικηγορική Εταιρία Θεσσαλονίκης Νομικός Σύμβουλος Σ.Β.Β.Ε. Οι αιτίες που επιβάλουν την ανάπτυξη της «πράσινης»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ περιβαλλοντική διαχείριση και προστασία των φυσικών πόρων ΕΚΔΟΣΗ 1.0. Σόλωνος 108,Τηλ Φαξ 210.

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ περιβαλλοντική διαχείριση και προστασία των φυσικών πόρων ΕΚΔΟΣΗ 1.0. Σόλωνος 108,Τηλ Φαξ 210. ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ περιβαλλοντική διαχείριση και προστασία των φυσικών πόρων ΕΚΔΟΣΗ 1.0 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Το πρόγραμμα αυτό απευθύνεται στους

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης

Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης Τουρισµός Κλιµατική Αλλαγή Επιπτώσεις της Κλιµατικής Αλλαγής στον Τουρισµό Πράσινη Οικονοµία και Τουρισµός ράσεις Προσαρµογής Τουρισµός µ Η Ευρώπη

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Ηλίας Μ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Ηλίας Μ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα ΗλίαςΜ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ατζέντα Παρουσίασης Σκοπός της Μελέτης Παγκόσµια Κρίση του Νερού Προσφορά Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Η Ζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική ευθύνη. Μονόδρομος ανάπτυξης

Περιβαλλοντική ευθύνη. Μονόδρομος ανάπτυξης Περιβαλλοντική ευθύνη Μονόδρομος ανάπτυξης 1 Οι βασικοί λόγοι -1 Αιτία ανησυχίας Οικολογικό αποτύπωμα Κλιματική αλλαγή 2 Αιτία ανησυχίας Κάθε εβδομάδα νέα στοιχεία έρχονται στο φως, που συνδέουν χημικά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ Οικολογική Αγοραστική Συµπεριφορά Τµήµα 1 Τµήµα 2 Τµήµα 3

ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ Οικολογική Αγοραστική Συµπεριφορά Τµήµα 1 Τµήµα 2 Τµήµα 3 Πίνακας 1: Μέσοι όροι τµηµάτων ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΜΕΣΟΙ ΟΡΟΙ Οικολογική Αγοραστική Συµπεριφορά Τµήµα 1 Τµήµα 2 Τµήµα 3 A01 Μεταξύ ενός οικολογικού και ενός κοινού προϊόντος, 4.99 3.46 2.22 διαλέγω

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμησης Ενέργειας

Εξοικονόμησης Ενέργειας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Πράσινη Επιχειρηματικότητα στον τομέα της Ενέργειας Γ. Βουγιουκλάκης Υπ. Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝ.

Διαβάστε περισσότερα

04/29/15. ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

04/29/15. ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ 04/29/15 ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Παρενέργειες από την ανάπτυξη του τουρισµού Νέοι χώροι για τουριστικές εγκαταστάσεις (δάση, ακτές) Ρύπανση

Διαβάστε περισσότερα

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Η Επιχειρηματική Ευκαιρία Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Υπάρχουν έρευνες οι οποίες δείχνουν ότι στους περισσότερους επιχειρηματίες που ξεκινούν για πρώτη φορά μια επιχείρηση, τελειώνουν τα χρήματα

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτική διαχείριση στερεών απορριμμάτων. Αδαμάντιος Σκορδίλης Δρ Χημικός Μηχανικός

Εναλλακτική διαχείριση στερεών απορριμμάτων. Αδαμάντιος Σκορδίλης Δρ Χημικός Μηχανικός 1 Εναλλακτική διαχείριση στερεών απορριμμάτων Αδαμάντιος Σκορδίλης Δρ Χημικός Μηχανικός Η διαχείριση των στερεών απορριμμάτων αποτελεί ένα σύνθετο πρόβλημα, δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό, αλλά πολιτικό,

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΓΣΕΕ-GREENPEACE-ATTAC Ελλάς

ΓΣΕΕ-GREENPEACE-ATTAC Ελλάς ΓΣΕΕ-GREENPEACE-ATTAC Ελλάς Το Πρωτόκολλο του Κιότο Μια πρόκληση για την ανάπτυξη και την απασχόληση «Από το Ρίο στο Γιοχάνεσµπουργκ και πέρα από το Κιότο. Ποιο µέλλον για τον Πλανήτη;» ρ Μιχαήλ Μοδινός

Διαβάστε περισσότερα

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών [ 1 ] [ 1 ] Υδροηλεκτρικός Σταθμός Κρεμαστών - Ποταμός Αχελώος - Ταμιευτήρας >> H Περιβαλλοντική Στρατηγική της ΔΕΗ είναι ευθυγραμμισμένη με τους στόχους της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

αειφορία και περιβάλλον

αειφορία και περιβάλλον ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Αειφορία και Περιβάλλον ΠΟΜ 215 Ι ΑΡΧΕΣ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ http://www.evangelosakylas.weebly.com Ευάγγελος Ακύλας Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ!

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ: Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΑΞΙΑ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΕΤΑΙ - Μια εταιρία δεν μπορεί να θεωρείται «πράσινη» αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

Αειφόρος ανάπτυξη στη Βιοµηχανία. ρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιµης Επιτροπής Βιοµηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ

Αειφόρος ανάπτυξη στη Βιοµηχανία. ρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιµης Επιτροπής Βιοµηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Αειφόρος ανάπτυξη στη Βιοµηχανία ρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιµης Επιτροπής Βιοµηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Αειφόρος ανάπτυξη ανάπτυξη που καλύπτει τις ανάγκες του παρόντος χωρίς να θέτει σε κίνδυνο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Κρήτης Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε.

ΤΕΙ Κρήτης Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε. ΤΕΙ Κρήτης Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε. "ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ" 3 η διάλεξη: Πράσινη Επιχειρηματικότητα Εργαστηριακός Συνεργάτης: Σαββάκης Νικόλαος,

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες Ενεργειακής Έντασης

Δείκτες Ενεργειακής Έντασης ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (ΑΠΕ) Σειρά Πληροφοριακού και Εκπαιδευτικού Υλικού Δείκτες Ενεργειακής Έντασης ΠΑΤΡΑ, 2016 ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ ΗΛΙΟΣ ΗΛΙΟΣ - Τοπικό σχέδιο για την απασχόληση ανέργων στην κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός Προέδρου Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Κύπρου στην Έκτακτη Γενική Συνέλευση του ΣΕΑΠΕΚ. Γραφεία ΟΕΒ 26 Μαΐου, 2010

Χαιρετισμός Προέδρου Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Κύπρου στην Έκτακτη Γενική Συνέλευση του ΣΕΑΠΕΚ. Γραφεία ΟΕΒ 26 Μαΐου, 2010 Χαιρετισμός Προέδρου Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Κύπρου στην Έκτακτη Γενική Συνέλευση του ΣΕΑΠΕΚ Γραφεία ΟΕΒ 26 Μαΐου, 2010 Κυρίες και Κύριοι, Με ιδιαίτερη χαρά αποδέχθηκα την πρόσκλησή σας για να απευθύνω

Διαβάστε περισσότερα

Περιβάλλον ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ

Περιβάλλον ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ Περιβάλλον ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ Όλοι στην Ευρώπη αποδέχονται ότι το περιβάλλον ανήκει σε όλους και ότι αποτελεί πρώτιστο καθήκον µας η προστασία του. Ευρωπαϊκή Ένωση

Διαβάστε περισσότερα

Υδρογόνο: Το καύσιμο του μέλλοντος

Υδρογόνο: Το καύσιμο του μέλλοντος 26 Νοεμβρίου, 2008 Υδρογόνο: Το καύσιμο του μέλλοντος Βιώσιμο καύσιμο για τη μελλοντική αυτοκίνηση Ικανό να περιορίσει τις εκπομπές CO 2 από τον Ευρωπαϊκό τομέα οδικών μεταφορών πάνω από 50% μέχρι το 2050

Διαβάστε περισσότερα

EL Eνωµένη στην πολυµορφία EL A7-0430/1. Τροπολογία. Bas Eickhout εξ ονόµατος της Οµάδας Verts/ALE

EL Eνωµένη στην πολυµορφία EL A7-0430/1. Τροπολογία. Bas Eickhout εξ ονόµατος της Οµάδας Verts/ALE 8.1.2014 A7-0430/1 1 Παράγραφος -1 (νέα) -1. θεωρεί ότι δεν θα πρέπει να δοθεί δηµόσια στήριξη για την ανάπτυξη της CCS στον κλάδο της παραγωγής ενέργειας 8.1.2014 A7-0430/2 2 Παράγραφος 1 1. αναγνωρίζει

Διαβάστε περισσότερα

Μα τι είναι ποια αυτή. Επιχειρηµατικότητα; Η έννοια της Επιχειρηµατικότητας - Εισαγωγή. Επιχειρηµ ατικότητα & Περιβάλλον

Μα τι είναι ποια αυτή. Επιχειρηµατικότητα; Η έννοια της Επιχειρηµατικότητας - Εισαγωγή. Επιχειρηµ ατικότητα & Περιβάλλον Μα τι είναι ποια αυτή η Επιχειρηµατικότητα; Η έννοια της Επιχειρηµατικότητας - Εισαγωγή Η έννοια της επιχειρηµατικότητας είναι πολυδιάστατη και µπορεί να εµφανίζεται σε διάφορα πλαίσια (οικονοµικά ή µη)

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση μας με τη γη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΗΛΙΑ

Η σχέση μας με τη γη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΗΛΙΑ Η σχέση μας με τη γη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΗΛΙΑ *Φέρουσα χωρητικότητα Ο μέγιστος αριθμός ατόμων ενός είδους που μπορεί να υποστηρίζεται από ένα δεδομένο οικοσύστημα. Ο προσδιορισμός της για τον άνθρωπο

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής

Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής Κείμενο θέσεων και πολιτικής του Ομίλου ΤΙΤΑΝ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Κατά τα τελευταία 100 χρόνια η συγκέντρωση CO2 στην ατμόσφαιρα έχει αυξηθεί κυρίως λόγω της χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΕΥΡΩΒΟΥΛΕΥΤΕΣ

ΕΠΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΕΥΡΩΒΟΥΛΕΥΤΕΣ ΕΠΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΕΥΡΩΒΟΥΛΕΥΤΕΣ 30 Απριλίου 2014 Ως γνωστόν, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει την αρμοδιότητα για τα σημαντικότερα περιβαλλοντικά προβλήματα που αφορούν τον τόπο μας, ενώ η Ευρωβουλή

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργασία σχολείου με φορείς και οργανισμούς για την εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία στην κοινότητα. Διαπιστώσεις και προοπτικές.

Συνεργασία σχολείου με φορείς και οργανισμούς για την εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία στην κοινότητα. Διαπιστώσεις και προοπτικές. Συνεργασία σχολείου με φορείς και οργανισμούς για την εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία στην κοινότητα. Διαπιστώσεις και προοπτικές. Αναστασία Δημητρίου Αν. Καθηγήτρια Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΔΗΜΟΣ ΡΕΘΥΜΝΗΣ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΟΛΙΤΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε στον κόσμο Οι κινήσεις της Ευρώπης για «πράσινη» ενέργεια Χρειαζόμαστε ενέργεια για όλους τους τομείς παραγωγής, για να μαγειρέψουμε το φαγητό μας, να φωταγωγήσουμε τα σπίτια, τις επιχειρήσεις και τα σχολεία,

Διαβάστε περισσότερα

Συζητάμε σήμερα για την πράσινη επιχειρηματικότητα, ένα θέμα πού θα έπρεπε να μας έχει απασχολήσει πριν από αρκετά χρόνια.

Συζητάμε σήμερα για την πράσινη επιχειρηματικότητα, ένα θέμα πού θα έπρεπε να μας έχει απασχολήσει πριν από αρκετά χρόνια. Ομιλία του Προέδρου του ΣΘΕΒ κ. Νίκου Ρώμνιου με θέμα Πράσινη Επιχειρηματικότητα στην Εκδήλωση της ΕΕΔΕ (Τμήμα Θεσσαλίας και Κεντρικής Ελλάδος) με θέμα «Πράσινη Επιχειρηματικότητα Περιβαλλοντικά Πρότυπα»

Διαβάστε περισσότερα

Xαιρετισμός Προέδρου.Ε. ΓΕΩΤ.Ε.Ε./Κ.Ε. κου Ιωάννη Γεωργιάδη,Γεωπόνου Μsc στην ημερίδα

Xαιρετισμός Προέδρου.Ε. ΓΕΩΤ.Ε.Ε./Κ.Ε. κου Ιωάννη Γεωργιάδη,Γεωπόνου Μsc στην ημερίδα Xαιρετισμός Προέδρου.Ε. ΓΕΩΤ.Ε.Ε./Κ.Ε. κου Ιωάννη Γεωργιάδη,Γεωπόνου Μsc στην ημερίδα «Προοπτικές αειφορικής ανάπτυξης ενεργειακών καλλιεργειών στην Ελλάδα». ΑΕΙΦΟΡΙΑ είναι μια έννοια που ευρύτατα χρησιμοποιείτε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΙΜΩΝΤΑΣ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η οικονοµία είναι ανοιχτό σύστηµα. Πρώτος Νόµος της Θερµοδυναµικής:

ΑΠΟΤΙΜΩΝΤΑΣ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η οικονοµία είναι ανοιχτό σύστηµα. Πρώτος Νόµος της Θερµοδυναµικής: Κλειστό σύστηµα ΑΠΟΤΙΜΩΝΤΑΣ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΟΙ ΕΝΝΟΙΕΣ Η οικονοµία είναι ανοιχτό σύστηµα Η αρχή του ισοζυγίου υλικών ροών λεει πως ο όγκος (µάζα) των υλών που ρέουν από το περιβάλλον είναι αναγκαστικά ίσος

Διαβάστε περισσότερα

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν 7. Επαναχρησιμοποίηση νερού στο δήμο μας! Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν επεξεργασία πριν την επανάχρησή τους. Ο βαθμός επεξεργασίας εξαρτάται από την χρήση για την

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006. Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος

Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006. Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006 Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος Κυρίες και κύριοι, Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την πρόσκλησή σας να προλογίσω

Διαβάστε περισσότερα

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr Προστατεύει το υδάτινο περιβάλλον Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Το ΕΠΠΕΡΑΑ προστατεύει το Υδάτινο περιβάλλον βελτιώνει την Ποιότητα της Ζωής μας Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη»

Διαβάστε περισσότερα

Χτίζοντας Το Μέλλον. Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη. Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής

Χτίζοντας Το Μέλλον. Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη. Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Χτίζοντας Το Μέλλον Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας ΚΑΠΕ ΥΠΕΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα. Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ

Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα. Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Διαχείριση Υδάτινων Πόρων αύξηση του πληθυσμού του πλανήτη κλιματικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ (Ιούλιος 2008)

ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ (Ιούλιος 2008) ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ (Ιούλιος 2008) ΝΤΟΡΑ ΜΠΑΚΟΓΙΑΝΝΗ Υπουργός Εξωτερικών Ομιλία στην Ημερίδα «Πράσινη επιχειρηματικότητα», την οποία διοργάνωσε το Υπουργείο Εξωτερικών στις 8 Ιουλίου 2008 στην Αθήνα.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΣ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ

ΣΤΟΧΟΣ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΑΡΩΓΟΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟΧΟΣ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ 1) ΚΟΙΝΟΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ 2) ΑΠΟΦΥΓΗ ΠΑΡΑΒΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Ο ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΥΘΟΥΣ Ο

Διαβάστε περισσότερα

Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη και ΜΜΕ. Δρ. Νικολάου Ιωάννης Λέκτορας Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη και ΜΜΕ. Δρ. Νικολάου Ιωάννης Λέκτορας Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη και ΜΜΕ Δρ. Νικολάου Ιωάννης Λέκτορας Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ 2. ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ ΣΤΟΧΟI: ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΜΜΑΘΗΤΩΝ ΜΑΣ ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΝΟΥΝ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΗΛ.ΣΥΣΚΕΥΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΗΛΙΚΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΗΛ.ΣΥΣΚΕΥΩΝ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΗΛ.ΣΥΣΚΕΥΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;»

ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Λέξεις κλειδιά: Απορρίμματα, ανακύκλωση, ρύπανση, υγεία, προστασία περιβάλλοντος, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ Εισαγωγή Απόβλητα ένα επίκαιρο ζήτημα, που αποτελεί διαχρονικά ένα κρίσιμο περιβαλλοντικό, κοινωνικό και οικονομικό

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ 2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ Περιβαλλοντικές πολιτικές Μηχανισμόςό Ταξινόμηση Οικονομικά εργαλεία Τιμολογιακές πολιτικές Φόροι Εμπορεύσιμα δικαιώματα Πλεονεκτήματα - μειονεκτήματα 1 Οι εξωτερικές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΝΑΣΑΚΗ ΒΙΡΓΙΝΙΑ ΑΝΤΙΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ

ΜΑΝΑΣΑΚΗ ΒΙΡΓΙΝΙΑ ΑΝΤΙΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΜΑΝΑΣΑΚΗ ΒΙΡΓΙΝΙΑ ΑΝΤΙΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ Νησί που βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο της Ευρώπης. Μόνιμος πληθυσμός (απογρ. 2011) 680.000 κάτοικοι. Ελκυστικός τουριστικός προορισμός

Διαβάστε περισσότερα

THE GREEN RECYCLE RIGHT. Αποστολή µας: ο σωστός τρόπος. ανακύκλωσης µπαταριών µολύβδου - οξέως.

THE GREEN RECYCLE RIGHT. Αποστολή µας: ο σωστός τρόπος. ανακύκλωσης µπαταριών µολύβδου - οξέως. THE Αποστολή µας: ο σωστός τρόπος ανακύκλωσης µπαταριών µολύβδου - οξέως. powered by To Green Mission...αποτελεί µία «πράσινη αποστολή» δεκάδων επιχειρήσεων από διάφορους επιχειρηµατικούς κλάδους, που

Διαβάστε περισσότερα

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;»

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Λέξεις κλειδιά: Απορρίμματα, ανακύκλωση, ρύπανση, υγεία, προστασία περιβάλλοντος, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ Εισαγωγή Απόβλητα ένα επίκαιρο ζήτημα, που αποτελεί διαχρονικά

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Ένωση: Νέες Μέθοδοι και Εργαλεία για την Αειφόρο Ανάπτυξη

Ευρωπαϊκή Ένωση: Νέες Μέθοδοι και Εργαλεία για την Αειφόρο Ανάπτυξη Ευρωπαϊκή Ένωση: Νέες Μέθοδοι και Εργαλεία για την Αειφόρο Ανάπτυξη Κανονιστική Νοµοθεσία Προληπτικά εργαλεία: όρια εκποµπών στα στερεά, υγρά και αέρια απόβλητα υποχρέωση εκπόνησης ΜΠΕ Κατασταλτικά εργαλεία:

Διαβάστε περισσότερα

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Έρευνα αγοράς (Ι) Ανάγκη στην αγορά (κάτι που η αγορά θέλει αλλά δεν το έχει) Σύλληψη και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 ΠΟΡΟΙ Π.Π 2014-2020 ΕΠ - ΥΜΕ - ΠΕΡΑΑ (ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ) ΤΑΜΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΜΕΣ ΠΟΡΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΕ ΠΕΠ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

Ευκαιρίες & Προοπτικές του Μέλλοντος

Ευκαιρίες & Προοπτικές του Μέλλοντος Πράσινη Οικονομία: Ευκαιρίες & Προοπτικές του Μέλλοντος Σκοπός δημοσκόπησης Έρευνα κοινής γνώμης για την πράσινη οικονομία Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά δείγματος Αντιπροσωπευτικό, άνδρες και γυναίκες, 18 ετών

Διαβάστε περισσότερα

9. Η εξάρτηση µεταξύ των επιχειρησιακών λειτουργιών είναι µεγάλη και αυτή καθορίζει την καλή πορεία και τελικά την ύπαρξη της επιχείρησης.

9. Η εξάρτηση µεταξύ των επιχειρησιακών λειτουργιών είναι µεγάλη και αυτή καθορίζει την καλή πορεία και τελικά την ύπαρξη της επιχείρησης. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 (Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ) Να σηµειώσετε το σωστό ή το λάθος στο τέλος των προτάσεων: 1. Λειτουργικός στόχος του σχολείου είναι η µόρφωση των ανθρώπων. 2. Η επιχείρηση αποτελεί κοινωνική οργάνωση, γιατί

Διαβάστε περισσότερα

EΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

EΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ EΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 1999 2004 Επιτροπή Περιβάλλοντος, ηµόσιας Υγείας και Πολιτικής των Καταναλωτών 14 Μαϊου 2002 ΠΡΟΣΩΡΙΝΟ 2001/0265(COD) ΣΧΕ ΙΟ ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗΣ/ΕΚΘΕΣΗΣ της Επιτροπής Περιβάλλοντος, ηµόσιας

Διαβάστε περισσότερα

ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΟΙ ΟΧΤΩ ΠΥΛΕΣ

ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΟΙ ΟΧΤΩ ΠΥΛΕΣ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΟΙ ΟΧΤΩ ΠΥΛΕΣ http://www.teachernet.gov.uk/sustainableschools/ Μετάφραση από τα αγγλικά: Ειρήνη Λυμπέρη ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ; Η αειφόρος

Διαβάστε περισσότερα

Η πολυπλοκότητα των θεµάτων, ο µεγάλος αριθµός των εµπλεκοµένων. κοινωνικών και οικονοµικών οµάδων και τα πολλαπλά ιεραρχικά επίπεδα όπως

Η πολυπλοκότητα των θεµάτων, ο µεγάλος αριθµός των εµπλεκοµένων. κοινωνικών και οικονοµικών οµάδων και τα πολλαπλά ιεραρχικά επίπεδα όπως Η πολυπλοκότητα των θεµάτων, ο µεγάλος αριθµός των εµπλεκοµένων κοινωνικών και οικονοµικών οµάδων και τα πολλαπλά ιεραρχικά επίπεδα όπως παρατέθηκαν πιο πάνω απαιτούν µια πιο συστηµατική παρουσίαση των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΣΕ ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ. Διεύθυνση Έρευνας και Προγραμματισμού

ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΣΕ ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ. Διεύθυνση Έρευνας και Προγραμματισμού ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΣΕ ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Διεύθυνση Έρευνας και Προγραμματισμού 1 H ΑνΑΔ Ημικρατικός Οργανισμός ο οποίος αναφέρεται στην κυβέρνηση μέσω του Υπουργού Εργασίας και

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες Ενεργειακής Έντασης

Δείκτες Ενεργειακής Έντασης 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Σειρά Πληροφοριακού και εκπαιδευτικού υλικού Δείκτες Ενεργειακής Έντασης 10 11 - Τοπικό σχέδιο για την απασχόληση ανέργων στην κατασκευή και τη συντήρηση έργων Α.Π.Ε. με έμφαση στις δράσεις

Διαβάστε περισσότερα

ZA4983 Flash Eurobarometer 256 (Europeans attitudes towards the issue of sustainable consumption and production)

ZA4983 Flash Eurobarometer 256 (Europeans attitudes towards the issue of sustainable consumption and production) ZA4983 Flash Eurobarometer 256 (Europeans attitudes towards the issue of sustainable consumption and production) Country Specific Questionnaire Greece FLASH 256 SUSTAINABLE CONSUMPTION & PRODUCTION Q1.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΧΩΜΑΤΕΡΗ

Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΧΩΜΑΤΕΡΗ Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΧΩΜΑΤΕΡΗ Το Πρόβλημα Το περιβαλλοντικό πρόβλημα που εξετάζεται από το πρόγραμμα θάλασσα είναι ο άμεσος κίνδυνος επιβίωσης που αντιμετωπίζουν τα θαλάσσια θηλαστικά που ζουν στις ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η κλιματική αλλαγή? Ποιά είναι τα αέρια του θερμοκηπίου?

Τι είναι η κλιματική αλλαγή? Ποιά είναι τα αέρια του θερμοκηπίου? Ενημερωτικό Υλικό Μικρομεσαίων Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως επηρεάζουν το Περιβάλλον και πως μπορούν να μετρούν το Ανθρακικό τους Αποτύπωμα? Τ ι είναι? Τι είναι η κλιματική αλλαγή?

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΕΠΙ ΧΕΙΡ Η ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΜΑΤΙ ΚΟ ΤΗ ΤΑ Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Διαβάστε περισσότερα

[Η ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΈΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ»]

[Η ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΈΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ»] 2012 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Δέσποινα Παπαδοπούλου dpsd07038 [Η ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΈΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Green Banking: Στηρίζοντας την Πράσινη Ανάπτυξη. Γιώργος Αντωνιάδης. ιεύθυνση Ανάπτυξης Εργασιών Green Banking ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πτολεµαϊδα 09-07-2012

Green Banking: Στηρίζοντας την Πράσινη Ανάπτυξη. Γιώργος Αντωνιάδης. ιεύθυνση Ανάπτυξης Εργασιών Green Banking ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πτολεµαϊδα 09-07-2012 Green Banking: Στηρίζοντας την Πράσινη Ανάπτυξη Γιώργος Αντωνιάδης ιεύθυνση Ανάπτυξης Εργασιών Green Banking ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πτολεµαϊδα 09-07-2012 Οικονοµία και Περιβάλλον Η ανάπτυξη της οικονοµίας, µέσα

Διαβάστε περισσότερα

Προηγμένες Υπηρεσίες Τηλεκπαίδευσης στο ΤΕΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΙΔΕΑ. Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής

Προηγμένες Υπηρεσίες Τηλεκπαίδευσης στο ΤΕΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΙΔΕΑ. Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΙΔΕΑ Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής Είναι η υπόθεση ότι μια ομάδα ανθρώπων έχει τη δυνατότητα να παράγει ένα αγαθό ή μια υπηρεσία, με τρόπο τέτοιο που: Να υπάρχουν αρκετοί καταναλωτές,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόβλεψηγια 70-80% ωςτο 2030!

Πρόβλεψηγια 70-80% ωςτο 2030! ΕυρωπαϊκήΕνεργειακήΠολιτική Λ. Γούτα Χηµικός Μηχανικός ΣύµβουλοςΕνέργειας, Περιβάλλοντος &Ανάπτυξης Υποψήφια Βουλευτής Ν, Α Θεσ/νίκης, 2007 1 Ενέργεια και Περιβάλλον : υο προκλήσεις Οι αλλαγές των τελευταίων

Διαβάστε περισσότερα

«Συµβολή της Εξοικονόµησης Ενέργειας στους διάφορους τοµείς της Οικονοµίας. Εµπειρίες του ΚΑΠΕ»

«Συµβολή της Εξοικονόµησης Ενέργειας στους διάφορους τοµείς της Οικονοµίας. Εµπειρίες του ΚΑΠΕ» «Συµβολή της Εξοικονόµησης Ενέργειας στους διάφορους τοµείς της Οικονοµίας. Εµπειρίες του ΚΑΠΕ» ρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός ιευθυντής Ενεργειακής Αποδοτικότητας Κέντρο Ανανεώσιµων Πηγών και

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Project Τμήμα Α 3

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Project Τμήμα Α 3 Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Project Τμήμα Α 3 Ενότητες εργασίας Η εργασία αναφέρετε στις ΑΠΕ και μη ανανεώσιμες πήγες ενέργειας. Στην 1ενότητα θα μιλήσουμε αναλυτικά τόσο για τις ΑΠΕ όσο και για τις μη

Διαβάστε περισσότερα

1 Ενισχυμένος ρόλος για τη ΜΕΓΕ

1 Ενισχυμένος ρόλος για τη ΜΕΓΕ Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 2 Δεκεμβρίου 2015 (OR. en) 14927/15 AGRI 635 RECH 300 ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αποστολέας: Αποδέκτης: Θέμα: Προεδρία Αντιπροσωπίες Διαδικασία ανάλυσης προοπτικών της ΜΕΓΕ με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝ ΕΣΜΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (ΠΑΣΕΠΠΕ)

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝ ΕΣΜΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (ΠΑΣΕΠΠΕ) ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝ ΕΣΜΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (ΠΑΣΕΠΠΕ) ηµιουργία Επιχειρηµατικών Συγκλίσεων για την Βελτίωση της Ανταγωνιστικότητας στον χώρο της Προστασίας του Περιβάλλοντος ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΙΚΗ * ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ * ΕΥΘΥΝΗ

ΕΤΑΙΡΙΚΗ * ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ * ΕΥΘΥΝΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Η εταιρική κοινωνική ευθύνη αναφέρεται στις ενέργειες των επιχειρήσεων που αποσκοπούν στην συμβολή αντιμετώπισης περιβαλλοντικών και κοινωνικών ζητημάτων. Η Βασιλείου

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά του Περιβάλλοντος

Οικονομικά του Περιβάλλοντος Οικονομικά του Περιβάλλοντος Ενότητα 2: Αποτιμώντας το Περιβάλλον Παπανδρέου Ανδρέας Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΑΠΟΤΙΜΩΝΤΑΣ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΟΙ ΕΝΝΟΙΕΣ 2 Κλειστό σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Κρατικές ενισχύσεις: κατευθυντήριες γραµµές σχετικά µε τις κρατικές ενισχύσεις για το περιβάλλον συχνές ερωτήσεις (βλ.

Κρατικές ενισχύσεις: κατευθυντήριες γραµµές σχετικά µε τις κρατικές ενισχύσεις για το περιβάλλον συχνές ερωτήσεις (βλ. MEMO/08/31 Βρυξέλλες, 23 Ιανουαρίου 2008 Κρατικές ενισχύσεις: κατευθυντήριες γραµµές σχετικά µε τις κρατικές ενισχύσεις για το περιβάλλον συχνές ερωτήσεις (βλ. επίσης IP/08/80) Είναι αναγκαία η έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

Οι Έλληνες και το Περιβάλλον: Θεατές, ή Ενεργοί Πολίτες;

Οι Έλληνες και το Περιβάλλον: Θεατές, ή Ενεργοί Πολίτες; Οι Έλληνες και το Περιβάλλον: Θεατές, ή Ενεργοί Πολίτες; ιάγραµµα 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Τύπος και µέθοδος: Περιοχή: Πληθυσµός: Μέγεθος δείγµατος: ειγµατοληψία: Ποσοτική έρευνα, µε τηλεφωνικές συνεντεύξεις,

Διαβάστε περισσότερα

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΟΡΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ Στέλλα Χρυσαλίδου, Βιολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο τοπίο στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και ο ρόλος του Διαχειριστή Δικτύου Διανομής (ΔΕΔΔΗΕ)

Το νέο τοπίο στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και ο ρόλος του Διαχειριστή Δικτύου Διανομής (ΔΕΔΔΗΕ) Ιωάννης Μάργαρης Αντιπρόεδρος ΔΣ ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. Διαχειριστής Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας Α.Ε. Το νέο τοπίο στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και ο ρόλος του Διαχειριστή Δικτύου Διανομής (ΔΕΔΔΗΕ) ανάγκη

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Οι Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις (GPP/ΠΔΣ) αποτελούν προαιρετικό μέσο. Το παρόν έγγραφο παρέχει τα κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ, τα οποία έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Επάρκεια: Στρατηγική Προσέγγιση στο πλαίσιο της Απελευθερωµένης Αγοράς Ενέργειας

Ενεργειακή Επάρκεια: Στρατηγική Προσέγγιση στο πλαίσιο της Απελευθερωµένης Αγοράς Ενέργειας Ενεργειακή Επάρκεια: Στρατηγική Προσέγγιση στο πλαίσιο της Απελευθερωµένης Αγοράς Ενέργειας «Αειφόρος Ανάπτυξη & Βιοµηχανία Εκδήλωση ΤΕΕ/ΤΚΜ, Θεσσαλονίκη 21 Ιουνίου 2008 Βασικοί στόχοι Βασικοί στόχοι της

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ]

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ] Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[1.2-1.3] 1.2 Η Επιχείρηση 1.2.1 Εισαγωγικές έννοιες Η Σημασία της Επιχείρησης Η Επιχείρηση αποτελεί ένα στοιχείο της κοινωνίας μας, το ίδιο σημαντικό με την οικογένεια.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ είναι οι παραγωγικές δυνάμεις ή το αποτέλεσμα των παραγωγικών δυνάμεων που υπάρχουν και δρουν στο φυσικό περιβάλλον και που για τον σημερινό άνθρωπο μπορούν,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 13 Ολοκληρωμένη Πολιτική Προϊόντων

Κεφάλαιο 13 Ολοκληρωμένη Πολιτική Προϊόντων Κεφάλαιο 13 Ολοκληρωμένη Πολιτική Προϊόντων Σύνοψη Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται το γενικότερο πλαίσιο της Ολοκληρωμένης Πολιτικής Προϊόντων (ΟΠΠ) που αποσκοπεί στην εδραίωση ενός νέου μοντέλου ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Θ. Δ. Ζάγκα Καθηγητή ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Τομέας Δασικής Παραγωγής-Προστασίας Δασών-

Διαβάστε περισσότερα