ΘΕΟΔΩΡΑ Η ΜΙΜΑΔΑ ΧΟΡΕΥΤΡΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΘΕΟΔΩΡΑ Η ΜΙΜΑΔΑ ΧΟΡΕΥΤΡΙΑ"

Transcript

1 ΜΕΡΟΣ Α : ΘΕΟΔΩΡΑ Η ΜΙΜΑΔΑ ΧΟΡΕΥΤΡΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β : Η ΠΑΙΔΙΚΗ ΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑ Κωνσταντινούπολη, μ. Χ., περίπου 1. Εισαγωγή Σκοπός του συγκεκριμένου κεφαλαίου είναι να αναφερθούμε σε όσο το δυνατόν περισσότερα δεδομένα και περιστατικά που επηρρέασαν καθοριστικά και στιγμάτισαν την τρυφερή ηλικία της τότε παιδούλας, Θεοδώρας. Μόνο έτσι, πιστεύω, θα υπάρξει απάντηση και λύση σε κάποια από τα πιο αινιγματικά σημεία της μετέπειτα ενήλικης ζωής της. Τότε θα δοθεί, ίσως, η δυνατότητα στον κάθε αναγνώστη, ώστε να ερμηνεύσει και κατανοήσει τη σχέση και συμβίωση της με τον σύζυγό της Ιουστινιανό, όπως και τον αμφιλεγόμενο, αλλά συγχρόνως εντυπωσιακό τρόπο που διαχειρίσθηκε τη μοναρχία της. 2. Βασική αρχαία πηγή Προκόπιος Κατά τον Προκόπιο δε θα μπορούσε να υπάρχει χειρότερη παιδική ηλικία και ανατροφή από αυτήν της Θεοδώρας Της γυναίκας που, όπως διαρκώς τονίζει στην ιστορία του, συνδέθηκε με τον «δαίμονα» αυτοκράτορα Ιουστινιανό, τον παντρεύτηκε και μαζί του κυβέρνησε πέρα ως πέρα τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. 1 Έτσι, κατά τα γραφόμενα του, όταν ο φύλακας των θηρίων της φατρίας των Πρασίνων 2 Ακάκιος πέθανε, εγκατέλειψε ανυπεράσπιστες γυναίκα και τρεις ορφανές 1 Προκοπίου, Απόκρυφη Ιστορία, αρχ. κείμ., τόμ. VI, κεφ. ΙΧ, πργφ. 1, σ Στην Κωνσταντινούπολη ο Δήμος ήταν χωρισμένος στις δύο φατρίες των Πρασίνων και των Βένετων, που όπως φαίνεται προήλθαν από τα τέσσερα κόμματα του Ρωμαϊκού τσίρκου. Επί της βασιλείας του Αναστασίου, η λαϊκή αυτή φρενίτιδα επιτεινόταν από θρησκευτικό φανατισμό. Από την πρωτεύουσα η επιδημία αυτή μεταδόθηκε στις επαρχίες και στις πόλεις της Ανατολής σε βαθμό που από τη διαφορά μεταξύ των χρωμάτων δύο ομάδων «οπαδών», προέκυψαν δύο ισχυρές και ασυμφιλίωτε φατρίες που κλόνησαν από τα θεμέλια την ανίσχυρη κυβέρνηση. Οι λαϊκές διαμάχες που πήγαζαν από τα σοβαρότερα συμφέροντα ή από τα πιο σεβαστά αιτήματα, σπάνια μπορούσαν να 25

2 ανήλικες κόρες. «δs γυνü TκπεσοËσα Uτέρ Aνδρq Tς κοίτην eλθεν,...τούτου Tπιμελήσασθαι τâ λοιπâν Vμελλεν». 3 Πολύ σύντομα τα κορίτσια απέκτησαν πατριό για να ασχοληθεί με την οικογένεια και τη δουλειά, σχολιάζει ο Προκόπιος με κάποια ίσως ειρωνική χροιά. Η χήρα του «ξέπεσε» και βρήκε αντικαταστάτη του τόσο για την κλίνη της, όσο και για τη δουλειά στο τσίρκο. Aλλά ο πρώτος χορευτής 4 των Πρασίνων Αστέριος, για κάποιους λόγους «πελατειακών σχέσεων», 5 «τους έδιωξε» από εκείνη τη θέση και την έδωσε σε κάποιον άλλο από τον οποίο, ίσως και να χρηματίστηκε. Τότε, με κάποιο έξυπνο ελιγμό της μητέρας της μικρής Θεοδώρας, ο πατριός επαναπροσλήφθηκε, όμως, αυτή τη φορά ως φροντιστής θηρίων της φατρίας των Βενέτων. 6 Στο μεταξύ, τα κορίτσια μεγάλωσαν και καθώς ήταν καλόσχημα και εύμορφα, η μητέρα τους, από πολύ νωρίς, τις ώθησε τη μία μετά την άλλη στη σκηνή του θεάτρου, φιλοδοξώντας να τις κάνει φημισμένες εταίρες. 7 Αναφορικά με το κείμενο του Προκοπίου, παρατηρούμε ότι ο Καισαρέας χρονικογράφος φαίνεται να μη διαθέτει κανένα θετικό στοιχείο προς καταγραφή, σχετικά με την παιδική ηλικία της Θεοδώρας. Δεν της συγχωρεί τίποτε, μήτε καν τις συγκριθούν σε πείσμα με εκείνη την κωμικοτραγική διαφωνία που ενέσκηψε μέσα στη γαλήνη των οικογενειών που χώρισε φίλους και αδελφούς κι έβαλε τις γυναίκες στον πειρασμό-μολονότι οι ίδιες σπάνια εμφανίζονταν στο τσίρκο-να υιοθετούν τις προτιμήσεις των εραστών τους ή να εναντιώνονται στις επιθυμίες των συζύγων τους. Κάθε νόμος ανθρώπινος ή θείος καταπατήθηκε με απώτερο στόχο την επιτυχία του κόμματος οι τυφλωμένοι από πάθος οπαδοί αδιαφορούσαν για κάθε καταστροφή που προκαλούσαν και η οποία έπληττε ατομικά ή δημόσια συμφέροντα. H αυθαιρεσία χωρίς την ελευθερία της δημοκρατίας ξαναζούσε στην Αντιόχεια και στην Κωνσταντινούπολη και η υποστήριξη μιας φατρίας έγινε απαραίτητη σε κάθε υποψήφιο που διεκδικούσε πολιτικό ή εκκλησιαστικό αξίωμα. Μια μυστική προσκόλληση στην οικογένεια ή στην αίρεση του Αναστασίου αποδιδόταν στους Πρασίνους οι Βένετοι, πάλι, ήσαν φανατικά αφοσιωμένοι στην υπόθεση της Ορθοδοξίας και στον Ιουστινιανό, ενώ, ο ευγνώμων πάτρονάς τους προστάτευε πάνω από πέντε χρόνια τις ατασθαλίες μιας φατρίας, της οποίας παρέβλεπε τις συχνές οχλοκρατικές εκδηλώσεις που κατατρόμαζαν το Παλάτι, τη Σύγκλητο, και τις πρωτεύουσες της Ανατολής: βλ. Προκοπίου, Απόκρυφη Ιστορία, αρχ. κείμ., τόμ. VI, κεφ. ΙΧ, πργφ. 2-3, σ πρβλ. Gibbon, Ιστορία της Παρακμής και της Πτώσεως της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, τόμ. ΙV, σσ Προκοπίου, Απόκρυφη Ιστορία,αρχ. κείμ., τόμ. VI, κεφ. IX, πργφ. 4, σ Χορευτής ή ορχηστής: βλ. Προκοπίου, Απόκρυφη Ιστορία, αρχ. κείμ., τόμ. VI, κεφ. ΙΧ, πργρ. 5-7, σσ πρβλ. P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. I, σ Ο Αστέριος τους έδιωξε γιατί του έκαναν μια προσφορά την οποία δεν μπορούσε να αρνηθεί, συγκεκριμένα «κάποιος άλλος του είχε προσφέρει χρήματα». Δεν πρόκειται κατ ανάγκη για περίπτωση χρηματισμού με την τρέχουσα έννοια του όρου, εάν αξιολογηθεί η δομή της κοινωνίας της ύστερης αρχαιότητας, η οποία εγγυόταν την κινητικότητα, τις εναλλαγές, ακόμα και τον γρήγορο πλουτισμό, χάρη στην ύπαρξη σχέσεων που σπάνια ήταν αυστηρά επαγγελματικές, αλλά συχνά συγγενικές, γεωγραφικές, θρησκευτικές και με μια λέξη πελατειακές, άρα επισφαλείς και αυθαίρετες: βλ. Προκοπίου, Απόκρυφη Ιστορία, αρχ. κείμ., τόμ. VI, κεφ. ΙΧ, πργφ. 5-6, σ πρβλ. P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. II, σ Πρόκειται για τη δεύτερη φατρία του ιππόδρομου: βλ. Προκοπίου, Απόκρυφη Ιστορία, αρχ. κείμ., τόμ. VI, κεφ. ΙΧ, πργφ. 6-7, σσ πρβλ, P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ.ii, σ Προκοπίου, Απόκρυφη Ιστορία, αρχ. κείμ., τόμ. VI, κεφ. ΙΧ, πργφ. 1-9, σσ

3 κατώτερες καταβολές της, καθώς και τους αμόρφωτους και, κατά κάποιο τρόπο, αδαείς γονείς της, οι οποίοι, αυτοί και μόνο θα μπορούσαν να θεωρηθούν υπέυθυνοι για τις αντίξοες συνθήκες ζωής, αλλά και τα προαναφερόμενα, από τον ίδιο συγγραφέα, «ατοπήματα» της τότε «αισθητά» νεαρής και άπειρης, μικρής Θεοδώρας. Έτσι, περιοριζόμενοι, αρχικά, στον λίβελλο του Προκοπίου και ταυτόχρονα εξετάζοντας, προσεκτικά και αμερόληπτα, όλα τα δεδομένα των υπόλοιπων βιογράφων της, ελπίζουμε να εξηγήσουμε και εκ των υστέρων να κατανοήσουμε το μένος του, σύγχρονου της Θεοδώρας, συγγραφέα για την πολυσυζητημένη αυτοκράτειρα. 3. Σύγχρονοι βυζαντινολόγοι Ιστορικοί συγγραφείς Μυθιστοριογράφοι 3. 1 C. Diehl Σχετικά με την παιδική ηλικία της Θεοδώρας, κρίνω πως η εξιστόρηση του C. Diehl, αρκετά παράλληλη και παρεμφερής με εκείνη του Προκοπίου, διαθέτει, επιπλέον, έναν πιο εκλεπτυσμένο, ραφιναρισμένο θα έλεγα, τρόπο αφήγησης. 8 Ετσι, από τον Γάλλο βυζαντινολόγο τονίζεται ότι η δευτερότοκη κόρη του αρκτοτρόφου Ακακίου και μετέπειτα άνασσα μεγάλωσε κάτω από την επίβλεψη μιας ελάχιστα αυστηρής και πρακτικής μητέρας, σε μια οικογένεια χωρίς ηθικές προκαταλήψεις. Από πολύ μικρή, έζησε μέσα στον «σκοτεινό» κόσμο των παρασκηνίων του Ιππόδρομου και έτσι, φυσικά, βρέθηκε εντελώς προετοιμασμένη για τη μελλοντική σταδιοδρομία της, αυτή δηλαδή της μιμάδας, χορεύτριας και μελλοντικής διάσημης εταίρας Κ. Θεοχάρους Ο Κ. Θεοχάρους σε σχετικό του κεφάλαιο για τη Θεοδώρα, απέχοντας, πιστεύω, από τον Προκόπιο, αλλά συναφής με τον C. Diehl, αναφέρει ότι γύρω στο 505 μ. Χ., περίπου, η οικογένεια του Ακακίου, με εκκίνηση την Πάφο της Κύπρου και με μια ύστερη προσωρινή εγκατάσταση στην Αντιόχεια της Συρίας, τελικά, έπειτα από 8 C. Diehl, Θεοδώρα, κεφ. I, σσ C. Diehl, Θεοδώρα, κεφ. Ι, σσ

4 πολλές περιπέτειες και ταλαιπωρίες, 10 κατέληξε και εγκαταστάθηκε μόνιμα στη Βασιλεύουσα. 11 Εκεί, σε μια πολιτεία τελείως διαφορετική από τον παράδεισο που ήλπιζαν πως εύρισκαν, οι απογοητεύσεις της οικογένειας του Ακακίου διαδέχονταν η μια την άλλη. 12 Ο Κ. Θεοχάρους, ως μυθιστοριoγράφος και καταγράφοντας αρκετές άγνωστες και έως τώρα ανύπαρκτες, στα κείμενα των Προκοπίου και C. Diehl, λεπτομέρειες, αποφαίνεται πως, αρχικά, η «ανώνυμη» μητέρα της Θεοδώρας και στην προσπάθεια της να εξασφαλίσει δουλειά στον άντρα της, εξαπατήθηκε από τον Δήμαρχο των Πράσινων «Διογένη» 13 Έπειτα, κάποια στιγμή, εμφανίσθηκε μπροστά τους ο «λένονας» Φίλιππος 14 που έγινε ο προστάτης τους. Βοήθησε τον Ακάκιο να πάρει τη θέση του αρκουδοτρόφου στον Ιππόδρομο, 15 αλλά με ιδιοτελή σκοπό και δεδομένου ότι παρακρατούσε ένα μέρος του μισθού του φτωχού σαλτιμπάγκου. Εν τούτοις, παρά την εκμετάλλευση του θηριοτρόφου από τον Φίλιππο, εκείνος, η γυναίκα και οι τρεις κόρες του είχαν ήδη εξασφαλίσει στέγη και φαγητό και, προς στιγμή, όλα πήγαιναν καλά. Όμως, κάποια μέρα, ο «άτυχος» πατέρας της Θεοδώρας σκοτώθηκε από το χτύπημα μιας αρκούδας και τοιουτοτρόπως η οικογένειά του, εγκαταλειμένη από τη συντεχνία των άλλων συναδέλφων θηριοτρόφων, κατέληξε για τα καλά πια στα χέρια του προαγωγού, η δε χήρα του αναγκάσθηκε να καταστεί ομόκλινή του και να εκδίδεται για να του αποφέρει κέρδη. 16 Όχι ότι η μητέρα της Θεοδώρας υπήρξε άτομο «ανεπίληπτης» ηθικής, σχολιάζει ο Κ. Θεοχάρους. Άλλωστε, μια γυναίκα που έχει μεγαλώσει στα κατώτατα κοινωνικά στρώματα, είχε πλέον ξεχάσει την έννοια μιας τέτοιας λέξης P. Cezaretti 10 Κ. Θεοχάρους, Αυγούστα Θεοδώρα, μέρ. Ι, κεφ. Ι-ΙΙΙ, σσ Επωνομασία της Κωνσταντινούπολης: βλ. Κ. Θεοχάρους, Αυγούστα Θεοδώρα, μερ. Ι, κεφ. IV, σ Κ. Θεοχάρους, Αυγούστα Θεοδώρα, μέρ. Ι, κεφ. ΙΙΙ, σσ Κατά τον Κ. Θεοχάρους, το όνομα του αρχηγού ή δημάρχου της φατρίας των Πρασίνων: βλ Κ. Θεοχάρους, Αυγούστα Θεοδώρα, μέρ. Ι, κεφ. ΙΙΙ, σσ Ένας από τους προαγωγούς της Κωνσταντινούπολης, καταγόμενος από την Κιλικία: βλ Κ. Θεοχάρους, Αυγούστα Θεοδώρα, κεφ. IV, σ Κ. Θεοχάρους, Αυγούστα Θεοδώρα, κεφ. I-V, σσ Η μητέρα της Θεοδώρας άφηνε τα παιδιά της στη φροντίδα μιας γυναίκας που μισθωνόταν από τον προαγωγό της, Φίλιππο, ενώ εκείνη τριγύριζε στις αγορές και τις στοές της Πόλης για να συνευρεθεί με πελάτες και, έτσι, να εξασφαλίσει το φαγητό των παιδιών της: βλ. Κ. Θεοχάρους, Αυγούστα Θεοδώρα, μέρ. Ι, κέφ. V, σσ Κ. Θεοχάρους, Αυγούστα Θεοδώρα, κεφ. III-V, σσ

5 «Είχα στον κήπο μία όμορφη ροδιά, ήρθε ο άνεμος την ξερίζωσε, την πήρε μακριά. Είχα στον κήπο μία γαρυφαλιά Κόκκινη και μυρωμένη. Ελάτε γειτόνισες να τη δείτε ρημαγμένη. Άνδρα μου και παλικάρι, Σου φωνάζω μα τ αυτιά σου δεν ακούν. Ο ήλιος έδυσε μα το φεγγάρι τα μάτια σου πια δεν το θωρούν. Χτες, σήμερα, καθημερινά σε φωνάζω, σου μιλώ Στην καρδιά μου μέσα έχω φωτιά: Τα όμορφα μάτια σου δεν βλέπουν πια. 18 Σε αντίθεση προς τους Προκόπιο, C. Diehl και Κ. Θεοχάρους, ο P. Cezaretti, στο βιβλίο του για τη Θεοδώρα και ίσως για πρωτοτυπία, διάλεξε μια τέτοια λογοτεχνική και ποιητική αρχή. Τότε, καθώς μία ομάδα ιερέων συνόδευαν τον πατέρα της στην τελευταία του κατοικία και ευλογούσαν τον διαχωρισμό της ψυχής από το σώμα, μία άλλη ομάδα από μοιρολογίστρες, κατάλοιπο ενός παμπάλαιου μεσογειακού εθίμου, θρηνούσαν έναν νεκρό νεαρό γαμπρό του Σαλέντο, διεκτραγωδώντας έτσι τη μοναξιά όσων έμεναν πίσω. Εν τω μεταξύ, η νεκρική πομπή προχωρούσε ως την άκρη της πόλης με τα θεόρατα τείχη, τους πύργους και τις τάφρους που υπήρχαν για να προστατεύουν την «απόρθητη» Κωνσταντινούπολη. Και εκείνη ακριβώς τη στιγμή διάλεξε η μοίρα για να προβάλει το μεγαλείο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Πάνω στην πρώτη τελετή και στον πρώτο πόνο μιας τρίχρονης, ορφανής μικρούλας, της Θεοδώρας. 19 Αυτά, σύμφωνα με τον P. Cezaretti, συνέβαιναν στην Κωνσταντινούπολη, σημερινή «Ισταμπούλ» της Τουρκίας, 20 την τότε ευρασιατική πρωτεύουσα μιας Αυτοκρατορίας που αυτοαποκαλούνταν «Ρωμαϊκή». Ήταν γύρω στο 503 μ.χ., περίπου, με τη μόνη διαφορά ότι ο χρόνος τότε μετρούνταν με διαφορετικό τρόπο, 21 καθώς και η πρώτη Κυριακή που δημιουργήθηκε ο κόσμος σήμαινε την αρχή των «Αιώνων». 22 Και, 18 P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. Ι, σσ πρβλ. Montinari, Canti di piano e d amore dall antic Salento, σ P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. Ι, σσ P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. Ι, σ Με βάση την Αγία Γραφή, ο Κύριος ξεκίνησε να φτιάχνει τον κόσμο μια Κυριακή του Μάρτη.Κανείς δεν διευκρίνισε αν ήταν στις 19 ή 25 του μήνα ή αν το έτος ήταν 5494, 5500, 5501, 5508 πριν από τη γέννηση του Χριστού: βλ. P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. Ι, σ Μεγάλες μονάδες μέτρησης χρόνου. Τότε κάθε «Αιών»διαρκούσε χίλια χρόνια και καθώς οι μέρες της δημιουργίας ήταν επτά, η «θαυμαστή πορεία των χιλιετιών» θα εξελισσόταν σε επτά γύρους (χιλιετίες). Για παράδειγμα όποιος γεννιόταν γύρω στο 6000, δηλαδή γύρω στο 500 μ. Χ. της 29

6 καθώς διατείνεται ο Ιταλός ιστορικός, όλα αυτά διαδραματίζονταν προ της εισόδου της ανθρωπότητας στον όγδοο μ. Χ. αι. Σε μια εποχή που δεν θα τέλειωνε ποτέ, τότε που, κατά τους εσχατολόγους, οι νεκροί, υποτίθετο ότι θα ανασταίνονταν, οι δίκαιοι θα ευδαιμονούσαν και οι αμαρτωλοί θα τιμωρούνταν αιώνια. 23 «...Η ζωή της αποκάλυψε το πρόσωπο της όταν ήταν ακόμα κοριτσάκι. Είχε τη μορφή μιας εκδήλωσης, μιας τελετής. Δεν υπήρχε πατέρας να τη μυήσει ή να την προστατεύσει. Δεν υπήρχε ούτε αυτό που σήμερα ονομάζουμε αξιοπρέπεια η διακριτικότητα. Το φέρετρο ήταν ξεσκέπαστο, 24 σκεπασμένο με φρέσκα λουλούδια και δίπλα στον Ακάκιο τα εργαλεία της δουλειάς του, το μαστίγιο, η τρίαινα με τα οποία πειθαρχούσε ή κέντριζε τα ζώα του...και παραπίσω η γυναίκα του με τα μαλλιά της ξέπλεκα, λυτά,...κρατώντας στο χέρι τα τρία κοριτσάκια της...». 25 Και όλα γίνονταν κάτω από το βλέμμα του ουρανού...». 26 Αντίθετος και ο P. Cezaretti στις απόψεις του αναφορικά με την παιδική ηλικία της Θεοδώρας, αλλά και σε συμφωνία με τον C. Diehl και τον Κ. Θεοχάρους, εξιστορεί ότι, γύρω στο 503 μ.χ., περίπου, η ζωή της χήρας του σαλτιμπάγκου-αρκουδοτρόφου Ακάκιου και των τριών της κοριτσιών δεν ήταν καθόλου εύκολη. Το πρωί αντιμετώπιζαν μόνες τη «res severa» δηλ. τη «σοβαρή υπόθεση» 27 της καθημερινής ζωής, ενώ το βράδυ κάτω από το φως του λυχναριού, η μητέρα διηγούνταν, μεταξύ άλλων, στις κόρες της τους μύθους για το παρελθόν και παρόν της ένδοξης Πόλης του Κωνσταντίνου. 28 Διότι όπως οι πεντακόσιες χιλιάδες και πλέον κάτοικοι της πρωτεύουσας, έτσι και οι τέσσερις γυναίκες θεωρούσαν τους εαυτούς τους «εκλεκτούς» και τυχερούς που ανήκαν στον πληθυσμό της «Δεύτερης Ρώμης». 29 Σε ευθυγράμμιση με τον C. Diehl και τον Κ. Θεοχάρους, ο P. Cezaretti ισχυρίζεται πως το πρώτο διάστημα η μητέρα, ενδέχεται να κατέφυγε στο δίκτυο βοήθειας του χριστιανικής εποχής, όπως η Θεοδώρα, θα βίωνε την είσοδο της έβδομης χιλιετίας, την εποχή της φιλανθρωπίας, της ευσπλαχνίας και της δόξας του ανθρώπου: P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. Ι, σσ πρβλ. L. Rydén, Thε Life of Saint Andrew the Fool, σ. 204, στιχ , πρβλ. L. Rydén, I santi folli di Bizanzio, σ Βλ. P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. Ι, σ Το ξεσκέπαστο φέρετρο σήμαινε έλλειψη αξιοπρέπειας. Βλ.: P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. Ι, σ Τα λυτά μαλλιά ήταν για τους Βυζαντινούς ένδειξη πένθους. Βλ,: P. Cezaretti, Θεοδώρα,κεφ. Ι, σ Τσεζαρετι, Θεοδώρα, κεφ. Ι. σσ Σενέκα, Epistulae Morales, κεφ. III, πργρ.2-4, σσ Οι διάφορες ιστορίες και θρύλοι έλεγαν πως κανείς δε θα τολμούσε να κατακτήσει ή να εκπορθήσει την Πόλη του Κωνσταντίνου, τη λεγόμενη «Νέα Ιερουσαλήμ», λογω της ιδιαίτερης σημασίας που είχε για τον χριστιανισμό, αλλά και «Δεύτερη Ρώμη», εφ όσον είχε κληρονομήσει από την Πρώτη όχι μόνο την πολιτική πρωτοκαθεδρία,αλλά και την αστική και διοικητική οργάνωση: P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. Ι, σσ , πρβλ.g. Dragon, Constantinopoli, Nascita di Una Capitale, σσ P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. Ι. σ

7 Πατριαρχείου, το οποίο είχε αναλάβει υπό την προστασία του το «τάγμα των χηρών». 30 Σε αυτές μοίραζε τροφή, ρούχα, παρείχε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και πνευματική καθόδήγηση για υπομονή και πίστη στη Θεία Χάρη. Μια άλλη ενδεχόμενη λύση θα ήταν για τη μητέρα να δώσει τα παιδιά της για υιοθεσία ή να τα αφήσει σε μοναστήρι και η ίδια δε να μπει σε πτωχοκομείο. Κατά τον P. Cezaretti, όμως, δεν απαρνήθηκε τις κόρες της αποφασισμένη όχι μόνο να συνεχίσουν μαζί τη ζωή τους αλλά και να τα καταφέρουν. 31 Ο Ιταλός ιστορικός, σχεδόν σε ταύτιση με τον C. Diehl και τον Κ. Θεοχάρους, καταγράφει πως η γυναίκα του Ακακίου ήταν βέβαια χριστιανή, αλλά όχι μέχρι αυταπάρνησης. Ζωηρής ιδιοσυγκρασίας η ίδια, αν και ένοιωθε μεγάλη στοργή για τα παιδιά της και επιθυμούσε να τα φροντίσει, εν τούτοις, δεν μπορούσε να παραμένει ούτε η τεθλιμμένη συμβία του μακαρίτη, μήτε η «νύμφη του Χριστού». 32 Έχοντας ήδη συνάψει πολλούς δεσμούς και ερωτικές σχέσεις έξω από τους κόλπους της εκκλησίας, όλα αυτά τα εκμεταλλεύτηκε και κάποια στιγμή οι τρεις αδελφές απέκτησαν πατριό «που έπρεπε να ασχολείται με την οικογένεια και με τη δουλειά». 33 Κατά τον P. Cezaretti υπάρχει ασάφεια στο αν πρόκειται για δεύτερο γάμο ή απλή συμβίωση, δηλαδή «more uxorio». Όμως τελικά, ό,τι και αν συνέβη, ο ρόλος του δεύτερου σύζυγου της χήρας παραμένει σιωπηλός και αφανής στο ιστορικό σκηνικό. Ήταν σαν ένα είδος σωσία, αναπληρωτή, απαραίτητου ώστε να διατηρηθεί το εισόδημα και η θέση του μακαρίτη της οποίας «ως ομότιμος κάτοχος» παρουσιάζεται η μητέρα. 34 Κατά τον P. Cezaretti, που, σε δυσαρμονία με τον Προκόπιο, αλλά ως προς το βασικό σκεπτικό, πιστεύω, συνακόλουθος του C. Diehl και του Κ. Θεοχάρους, η παραπάνω αναφερόμενη εξέλιξη οφείλεται στον «ορχηστή» Αστέριο, 35 αρχηγό των Πρασίνων, P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. Ι, σ. 28, πρβλ. Παλλάδιου, Διάλογος περί της ζωής του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, πργφ. 5, πρβλ. Migne, Patrologia Graeca, τομ. XLVII, πργφ P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. 1, σ P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. 1, σ P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. Ι, σ. 32, πρβλ. Προκοπίου, Απόκρυφη Ιστορία, αρχ. κείμ., τόμ. VI, κεφ. ΙΧ, πργφ. 4, σ P. Cezaretti, Θεοδώρα,κεφ. 1, σ Αξίωμα του υπεύθυνου για την οργάνωση των θεαμάτων, την επιλογή προσωπικού, αλλά και τη διαχείρηση κονδυλίων. Αυτού που τελικά είχε την πολιτική και διοικητική ευθύνη για τα θεάματα: βλ. P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. Ι, σ Ομάδες φανατικών του ιππόδρομου, οι φατρίες των Πρασίνων και των Βένετων, κληρονόμων μιας παράδοσης που οι ίδιοι την είχαν απλοποιήσει και η οποία στην αρχαία Ρώμη ήθελε να υπάρχουν 31

8 της μιας δηλαδή από τις δύο αντίπαλες φατρίες του Ιππόδρομου. 37 Διότι, σύμφωνα με το κείμενο του Ιταλού ιστορικού, αυτός είχε αποφασίσει τη διαδοχή του αποθανόντα Ακακίου, όχι μόνο στη θέση του θηριοτρόφου του Ιππόδρομου, αλλά και στο πλευρό της συζύγου του και των τριών κοριτσιών του. 38 Βέβαια, παραμένει άγνωστο αν για όλα αυτά που πρόσφερε ο ορχηστής είχε και κάποια ανταλλάγματα. Όμως, αποτελεί αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι και τότε ακόμη στην Κωνσταντινούπολη της ύστερης αρχαιότητας, στον «ομφαλό της οικουμένης» όπως αποκαλούνταν, επικρατούσαν τα οικονομικά, πολιτικά και «πελατειακά» κριτήρια για την ανάθεση της οιασδήποτε εργασίας. 39 Και φυσικά η υπόθεση της χήρας του Ακάκιου δεν θα πρέπει να αποτελούσε εξαίρεση, αν μάλιστα ληφθεί υπόψη ότι τα θεάματα είχαν θεσμικό χαρακτήρα και η οργάνωσή τους είχε ανατεθεί στις φατρίες της πρωτεύουσας ή ακόμη και άλλων πόλεων της αυτοκρατορίας, όπου Πράσινοι και Βένετοι 40 είχαν αναπτύξει δικό τους ιστό κοινωνικής αλληλεγγύης, καθεστώς που δεόντως εκμεταλλεύτηκε η μητέρα της Θεοδώρας. 41 Ο Ιταλός ιστορικός αναφέρει πως επιθυμητός τρόπος ζωής για τις γυναίκες όλων των ηλικιών ήταν η «θαλάμευσις». 42 Τα τρία, εν τούτοις, ορφανά κορίτσια του Ακακίου ήταν ελεύθερα να κυκλοφορούν στους δρόμους και εξαιτίας της ηλικίας τους, αλλά τέσσερις factions (επιπλέον δηλ. οι Λευκοί και Κόκκινοι). Οι κερκίδες του ιππόδρομου ήταν απαγορευμένες στους κληρικούς, στους μοναχούς και στις γυναίκες, ενώ ο αυτοκράτορας με την παρουσια του προσέδιδε λαμπρότητα και κύρος. Στην Πλατεία Ατ Μεϊντανί, στη βάση του στύλου του Θεοδοσίου Α ( ), διασώζεται μια σκαλιστή παράσταση όπου διακρίνεται ο αυτοκράτορας στο περίφημο θεωρείο «Κάθισμα» που συνέδεε τον ιππόδρομο με το «Ιερόν παλάτιον». Για τον Ιππόδρομο επίσης αφθονούσαν οι ερμηνείες και οι αλληγορίες. Σε πολύ κόσμο αποτελούσε την αποκάλυψη των μυστηρίων του σύμπαντος. Ο στίβος συμβόλιζε τη Γη ενώ τα κουβούκλια από τα οποία ξεκινούσαν τη διαδρομή τους τα άρματα σήμαιναν τους δώδεκα μήνες του χρόνου ή τα δώδεκα ζώδια: βλ. P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. 1, σσ Οι διάφορες αφηγήσεις και η σύγχρονη αρχαιολογία επιβεβαιώνουν ότι ο ιππόδρομος, ως προς τις διαστάσεις του τουλάχιστον, ήταν θέαμα μοναδικό, σε τέτοιο μάλιστα βαθμό που να θεωρείται «θαύμα της οικουμένης». Είχε μήκος γύρω στο μισό χιλιόμετρο, πλάτος διακόσια περίπου μέτρα και χωρούσε τουλάχιστον εκατό χιλιάδες θεατές, ίσως το ένα πέμπτο του συνόλου του αστικού πληθυσμού (εικ.10). Στην αρχαία αυτοκρατορική Ρώμη υπήρχε το εξίσου επιβλητικό ιπποδρόμιο κάτω από τον Παλατίνο Λόφο: βλ. P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. 1, σ Βλ. P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. Ι, σσ P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. 1, σ Εδώ αναφέρεται η αβέβαιη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στους Πρασίνους και τους Βενέτους ως προς την ιστορική τους υπόσταση και το πρόβλημα που θέτουν στην Ιστοριογραφία: βλ. P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. 1, σ P. Cezaretti, Θεοδώρα, 1, σ Ζωή κρυμμένη στον γυναικωνίτη, και οι σπάνιες γυναικείες φιγούρες οι οποίες εμφανίζονταν στους δρόμους και σε δημόσιους χώρους, συνοδευόμενες συχνά από σχόλια αποδοκιμασίας, ήταν άτομα που εποτελούσαν τα ταπεινά επαγγέλματα της ξενοδόχου, της πλύστρας και της μαγείρισσας. P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. Ι, σ

9 και λόγω της ταπεινής και κατώτερης κοινωνικής τους θέσης. 43 Μάλιστα οι δύο μεγαλύτερες αδελφές, ίσως, ακόμη να μη γνώριζαν να κλίνουν τα ελληνικά ρήματα, όμως, είχαν το δικαίωμα να πηγαίνουν στο «Κυνηγέσιον». 44 Εκεί, πρώτα ο πατέρας και μετά ο πατριός τους τους μάθαιναν να τα¾ζουν τα ζώα, να επικοινωνούν με αυτά, καθώς και να τα ηρεμούν με μια μυστική γλώσσα που απέρρεε από τη φωνητική που χαρακτηρίζει τη βρεφική ηλικία Έτσι, με τον τρόπο αυτό, οι επισκέψεις στο Κυνηγέσιο αποτέλεσαν σταδιακά μια καλή προετοιμασία για τη μελλοντική θεατρική καριέρα της Θεοδώρας. 45 Ο P. Cezaretti, πιο λεπτομερειακός από τον Προκόπιο,τον C. Diehl και τον Κ. Θεοχάρους, αναφέρει πως η παιδική ηλικία της Θεοδώρας υπήρξε άμεσα συνδεδεμένη με διάφορα παιγνίδια έξω από το σπίτι της στο Κοντοσκάλιο, 46 στους δρόμους, στις πλατείες και στους κήπους της Πόλης. Θα μπορούσε κανείς να φαντασθεί, εικάζει ο Ιταλός ιστορικός, την Κομιτώ, τη Θεοδώρα και την Αναστασία να παίζουν τις «τέσσερις πόρτες» 47 ή μαζί με αγόρια τον «Διάβολο στην αλυσίδα», 48 ή ακόμη και το πιο σημαντικό, «παιγνίδι των Βασιλείων» 49 για το οποίο, από τον ίδιο τον συγγραφέα σημειώνεται: «Η μικρή Θεοδώρα δεν ήθελε με τίποτα να τελειώσει το παιγνίδι και με δυσκολία της έπαιρναν το κόκκινο πανί. Προτιμούσε να το κρατάει για τον εαυτό της, διπλωμένο στο μανίκι της...» 50 Επίσης, καθώς τα τρία κορίτσια τραγουδούσαν πολύ καλά, μάθαιναν τις μελωδίες διάφορων καλλιτεχνικών και 43 P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. Ι, σ Μαρμάρινες κατασκευές με σκαλιστές και ελαφρά επικλινείς διαδρομές, στις οποίες κυλούσαν μπίλιες διαφορετικών χρωμάτων ανάλογα με την ομάδα και σε τυχαία διάταξη προς μια σειρά από τρύπες (εικ. 4). Το παιγνίδι δεν απαιτούσε καμμιά δεινότητα, ήταν όμως ιδανικό για στοιχήματα. Στο αμφιθέατρο του Κυνηγέσιου, παρόμοιο με το Κολοσσαίο της Ρώμης, λάμβαναν χώρα οι λεγόμενες venations, το κυνήγι δηλαδή ζώων τα οποία είχαν την ατυχία να είναι ή μεγαλύτερα από τον άνθρωπο, όπως τα ελάφια, ή άγρια, όπως τα λιοντάρια και οι αρκούδες, που κάποτε τις φρόντιζε ο Ακάκιος: βλ. P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. Ι, σσ Οι τρεις μικρές κόρες του Ακακίου έμαθαν πώς να επιβάλλονται με τη φωνή και τη στάση του σώματος, αυτό δηλαδή που αποκαλείται «εξουσία της χειρονομίας»: βλ. P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. 1, σ Λιμάνι έξω από την Προποντίδα καθώς και φτωχική γειτονιά της Πόλης όπου έμενε η οικογένεια της Θεοδώρας: βλ. P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. ΙΙ, σ Έτρεχαν από τη μια πόρτα στην άλλη και η τελευταία που έφτανε πλήρωνε πρόστιμo: βλ. P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ.ιι, σ Συγκεκριμμένη μαρτυρία προκύπτει από μια μαρμάρινη αναπαράσταση στο Μουσείο του Βερολίνου, με απεικόνηση του παιγνιδιού, «ο διάβολος στην αλυσίδα», «Κωνσταντινούπολη, περ. 500, Κρατικό Μουσείο Βερολίνου»: βλ. P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ.ιι, σ Παιζόταν με ένα κομμάτι ύφασμα έντονου κόκκινου χρώματος, σύμβολου της πορφύρας, που αποκλειστική χρήση της είχε ο αυτοκράτορας και κανένας άλλος. Όποιος τραβούσε αυτό το κομμάτι γινόταν ηγεμόνας και οι συμπαίκτες του αναλάμβαναν γύρω του τους ρόλους των υπουργών, των αξιωματούχων και των υπηρετών: P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. ΙΙ, σσ P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. ΙΙ, σ

10 επογγελματικών συντεχνιών και τις εκτελούσαν χώρια ή ως μικρό «τρίο» σε μαγαζιά και με αντάλλαγμα δώρα ευτελούς αξίας. 51 Σε μόνιμη αντίθεση με τον Προκόπιο, αλλά σε συμφωνία με τον C. Diehl και τον Κ. Θεοχάρους, ο P. Cezaretti αποφαίνεται πως οι γυναίκες της οικογένειας της Θεοδώρας πίστευαν στο Χριστιανισμό, γνώριζαν την υπόσχεση του Θεανθρώπου «ο³ Vσχατοι Vσονται πρøτοι» και ως εκ τούτου έψαλλαν ύμνους, όπως αυτόν των «τριøν παίδων Tν καμίν». 52 Μάλιστα, ως χριστιανές, «Κωνσταντινουπολίτισσες» και «Ρωμαίες», 53 οι τρεις νεαρές κοπέλες αγαπούσαν την ιστορία του Μεγάλου Κωνσταντίνου και της μητέρας του Αγίας Ελένης, 54 όπως και την ιστορία των δίδυμων αδελφών Ρώμου και Ρωμύλου, οι οποίοι, πίνοντας το γάλα της λύκαινας, ίδρυσαν πριν από αιώνες το ένδοξο κράτος των Ρωμαίων. 55 Ενώ, ο Προκόπιος, ο C. Diehl και ο Κ. Θεοχάρους ασχολήθηκαν, από ελάχιστα έως και καθόλου, με το θέμα της εκπαίδευσης της Θεοδώρας, ο P. Cezaretti σχολιάζει ότι εκείνα τα χρόνια του 6 ου αιώνα μ.χ., στην Κωνσταντινούπολη, τον «Φάρο της Οικουμένης» 56 όπως επίσης αποκαλούνταν, η εκπαίδευση είχε υποστεί τεράστιες μεταβολές. Σημειώνεται ότι η αρχαία παιδεία είχε ήδη μεταμορφωθεί, ενώ, το Δίκαιο που όριζε τα του κόσμου, που καθόριζε την κοινωνική θέση και την περιουσία του καθενός, αντικαταστάθηκε από την υπόσχεση της άλλης ζωής στην «Πόλη του Θεού». 57 Η ευγλωττία ήταν μέτρο και απόδειξη κοινωνικής καταξίωσης και όχι συμμετοχής στα κοινά. Η λέξη «φιλόσοφοι» δεν σήμαινε πλέον αυτόν που με τους μαθητές και αντιπάλους του έκανε βαθυστόχαστες συζητήσεις σε κήπους και σε στοές, αλλά τους μοναχούς. 58 Άλλωστε, εκ μέρους των φιλοσόφων της «θύραθεν παιδείας», υπήρχε η άποψη ότι οι μοναχοί, όχι μόνο ελάχιστη σοφία μπορούσαν να 51 P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. ΙΙ, σσ P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. ΙΙ, σσ Όταν κάποτε ο Απόστολος Παύλος ρωτήθηκε ποιός ήταν, αυτός απάντησε: «Ρωμαίος Πολίτης»: βλ. P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. ΙΙ, σ. 52, πρβλ. Πράξεις Αποστόλων, στιχ. 22, σσ Ο Μ. Κωνσταντίνος νίκησε τον Μαξέντιο εν ονόματι του Σταυρού, ενώ η μητέρα του Ελένη ανακά λυψε τον Τίμιο Σταυρό στον Γολγοθά. P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. ΙΙ, σ P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. ΙΙ, σ βλ. P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. ΙΙ, σ Τίτλος του συγγράμματος ( ) του Αυγουστίνου, Επισκόπου της Ιππώνος, επηρεασμένου από τις εντυπώσεις που προκάλεσαν στον ίδιο, όταν ζούσε στη Βόρεια Αφρική, οι βαρβαρικές εισβολές στη λατινική Δύση: βλ. P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. ΙΙΙ, σ Στην κυριολεξία τους μοναχούς εκείνους που ζούσαν απομονωμένοι πάνω στις κορφές στύλων (στυλίτες), στα κλαδιά δένδρων (δενδρίτες), να τρώνε άγρα χόρτα (βοσκοί), ή να είναι χτισμένοι ζωντανοί σε κελιά ή σπήλαια (έγκλειστοι): βλ. P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. ΙΙΙ, σσ

11 παράγουν με το «άνθος του νου», 59 αλλά επιπλέον παρουσίαζαν και μια αναχρονιστική έκφραση βίας και κτηνωδίας. 60 Αναφέρεται ακόμη πως το κράτος που παρείχε «Cρτον καq θεάματα», δεν παρείχε ωστόσο ουσιαστική εκπαίδευση. Η διδασκαλία ήταν ιδιωτική, ατομική και κλειστή οικογενειακή υπόθεση. 61 Επιπλέον τα κορίτσια, κυρίως εκείνα των εύπορων οικογενειών, φυλάσσονταν μακριά από τα άλλα ως «κόρη οφθαλμού». 62 Εξαιτίας των παραπάνω δεδομένων, ο P. Cezaretti υποθέτει πως η Θεοδώρα ήταν υποχρεωμένη να αποκτήσει μια παιδεία διαφορετική. Όχι μέσα από πάπυρους και περγαμηνές, αλλά από αφηγήσεις και οράματα. Για τον λόγο αυτό είχε την προσοχή της πάντα τεταμμένη. Τα πρώτα στοιχεία της προσωπικότητάς της τα διαμόρφωσε περισσότερο με τις εικόνες παρά με τις λέξεις. Τα απόκτησε μέσα από τους χώρους των θεαμάτων, τον Ιππόδρομο, το Κυνηγέσιο και κατόπιν τα θέατρα τα οποία λειτούργησαν ως η ανοικτή ηλιόλουστη βιβλιοθήκη της. Επίσης, επειδή η Θεοδώρα είχε πρόσβαση στον Ιππόδρομο ανά πάσα στιγμή, αρχικά από τον πατέρα της και έπειτα λόγω της προστασίας της από τους Βενέτους, έβλεπε τα αρχαία αγάλματα με τις τρομακτικές, πολλές φορές, παραστάσεις ψύχραιμα. Μάλιστα, χάρη στην εμπειρία της με τα άγρια ζώα, ήταν εξοικειωμένη τόσο με την στήλη με τα φίδια, αφιερωμένη στον Απόλλωνα, όσο και με τη Σκύλλα, το ομηρικό τέρας. Οι παραστάσεις αυτές της αποκάλυπταν έναν καινούργιο κόσμο, γεμάτο δύναμη και κατορθώματα, όπως εκείνα του Ομηρικού ήρωα, Οδυσσέα, που η οξύνοια και γνώση του αποτελούσαν τα χαρακτηριστικά στοιχεία που τόσο λαχταρούσε να αποκτήσει η μικρή Θεοδώρα. 63 Ήταν εξαιρετικά απίθανο, γράφει ο P. Cezaretti, να έμαθε η Θεοδώρα και οι αδελφές της τις βάσεις γραφής και ανάγνωσης ή αριθμητικής από ιδιαίτερη διδασκαλία, αλλά 59 P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. ΙΙΙ, σ Ως παράδειγμα αναφέρεται η λαϊκή μάρτυρας Υπατία, σπάνιο παράδειγμα γυναίκας φιλοσόφου, που λιθοβολήθηκε και κάηκε ζωντανή στην Αλεξάνδρεια το 415 μ.χ. από φανατικούς χριστιανούς, μπράβους της Εκκλησιαστικής ηγεσίας. Βλ.: P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. ΙΙΙ, σ Οι μικρές κόρες των ευγενών έμεναν στο σπίτι μακριά από τα αδιάκριτα βλέμματα και έγνεφαν ή μελετούσαν αλφάβητο, γραμματική και Ιερές Γραφές κυρίως τους Ψαλμούς. Έβγαιναν από το σπίτι με τη συνοδεία θεραπαινίδων και μόνο για να λουστούν στις Θέρμες ή για την πνευματική τους καλλιέργεια με επισκέψεις σε χώρους λατρείας ή σε μοναστήρια. Ακόμη και όταν ενηλικιώνονταν, αν ήθελαν να δουν θέαμα, έπρεπε να το φέρουν σπίτι τους σε ιδιωτικές παραστάσεις, όπου ο αρχιθαλαμηπόλος ευνούχος κανόνιζε τα πάντα. Αυτό το πολύπλοκο πλαίσιο διαχωρισμού των γυναικών ήταν εδραιωμένο και εξυμνούνταν από τα κείμενα της ύστερης αρχαιότητας, καθώς και τα βυζαντινά: βλ. P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. Ι, σσ P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. ΙΙΙ, σσ P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. ΙΙΙ, σσ

12 μόνο από ομαδική και πιθανότατα σε κάποιο φιλανθρωπικό ίδρυμα. Ο ίδιος, μάλιστα, αναφέρει ότι σε λογοτεχνική αφήγηση ενός δραματικού περιστατικού της ενήλικης ζωής της «αυτοκράτειρας», τα χείλη της πρόφεραν «έπεα πτερόεντα». 64 Και στο σημείο αυτό ο Ιταλός ιστορικός προβάλλει τις αντιρρήσεις του επειδή πιστεύει ότι είναι πολύ πιθανό, στη συγκεκριμμένη δημοσιογραφική πηγή, αυτή η ρητορική δεινότητα της Θεοδώρας να μην έχει καμμία σχέση με αυτά που πραγματικά κατέθεσε η ίδια. Συγκεκριμένα, ο P. Cezaretti γράφει για την κόρη του Ακακίου: «Διότι ούτε ήταν ούτε θα μπορούσε να είναι υπόδειγμα παδείας της αρχαιότητας, χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει ότι δεν ήξερε να χρησιμοποιεί καλά το λόγο». 65 «Κατάφερε να σταχυολογήσει», επισημαίνει ο P. Cezaretti, «ένα τέτοιο ενιαίο υπόβαθρο παιδείας, τόσο διαφορετικής και υπερήφανης, μια κουλτούρα τόσο καταδική της στο περιθώριο της τότε επίσημης, που σφράγισε ανεξίτηλα το πνεύμα της» G. Rachet Ο G. Rachet παρουσιάζει τη Θεοδώρα το 512 μ.χ., περίπου, μαζί με την αδελφή της Κομιτώ και την φίλη της Ελλαδία 67 στην πλατεία του Μεγάλου Νυμφαίου. 68 Κατά τον Γάλλο μυθιστοριογράφο, η δευτερότοκη κόρη του Ακακίου 69 έμοιαζε σε εμφάνιση τη μητέρα της. «Είχε μαλλιά μακριά και βοστρυχωτά, μαύρα και λαμπερά σα μια νυχτιά μ αστέρια, μάτια μεγάλα που σπινθηροβολούσαν από πνεύμα και κατεργαριά, πρόσωπο τέλειο ωοειδές, μια επιδερμίδα με λαμπερή χλωμάδα, χάρη στο λεπτό της κορμί, καθώς και μια θηλυκότητα και γοητεία που την έκαναν να ακτινοβολεί ολόκληρη». 70 Όσο για τον χαρακτήρα της μετέπειτα αυτοκράτειρας, ο ίδιος 64 P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. ΙΙ, σ Στο συγκεκριμένο σημείο ο P. Cezaretti συμπληρώνει ότι η Θεοδώρα δεν θα είχε την παραμικρή παιδεία αν δεν συνέτεινε η μητέρα της, με την ευφυία και την ευρύτητα πνεύματος που διέθετε: «Ούτε αυτό θα συνέβαινε άν η Θεοδώρα δεν είχε τη μητέρα που είχε»: βλ. P. Cezaretti, Θεοδώρα, κεφ. ΙΙ, σ P. Cezaretti, Θεοδώρα, εισ. σ Η Ελλαδία ή Χρυσομαλλώ, χορεύτρια, ήταν κόρη του Ελλαδίου, ενός από τους πιο διάσημους χορευτές της Κωνσταντινούπολης με δική του σχολή χορού: βλ, G. Rachet, Θεοδώρα, κεφ. Ι, σσ Τα Νυμφαία ή Υδρεία ήταν υδρονομεία στα οποία γινόταν η μετοχέτευση του νερού των δεξαμενών, για να κατανεμηθεί κατόπιν στα διάφορα τμήματα της πόλης, Ήταν κτίσματα πολυτελέστατα, ψηλά, στολισμένα με αγάλματα και ζωγραφικές αναπαραστάσεις προς τέρψη των προσερχομένων: βλ. G. Rachet, Θεοδώρα, κεφ.ι, σ Κατά τον G. Rachet η Θεοδώρα γεννήθηκε το 499 μ. Χ. στη Δάφνη, προάστιο της Αντιοχείας: βλ. G. Rachet, Θεοδώρα, κεφ.ιιι, σ Περιγραφή της Θεοδώρας από τον Παύλο (πλούσιο φοιτητή της Νομικής και φίλο της Κομιτώς), στο φίλο του Ρουφίνο: βλ. G. Rachet, Θεοδώρα, κεφ. ΙΙ, σ

13 συγγραφέας την παρουσιάζει ως φύση ανεξάρτητη, με οξύ πνεύμα, θάρρος, τόλμη και ετυμολογία. Σημειώνει πως ήταν περήφανη και μάλλον απότομη σε αντίθεση με την πιο διπλωμάτισσα Κομιτώ, προσείλκυε τους άνδρες με τα λόγια της, ενώ από μικρή γνώριζε να κρύβει τη φιλαρέσκειά της. 71 Σύμφωνα με τον G. Rachet, η Θεοδώρα, σε ηλικία δεκατριών περίπου ετών και ζώντας σε ένα περιβάλλον γεμάτο άνδρες, προαγωγούς και θεατρίνους, είχε ξεφύγει από την ασφάλεια και αθωότητα που, σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση, επιβαλλόταν για την ηλικία της. Ο πατριός της Τορνίκιος είχε πεθάνει πριν από δύο περίπου χρόνια, η πρωτότοκη αδελφή της Κομιτώ ήταν γνωστή πια εταίρα και θεατρίνα, ενώ, η μητέρα Βενέρια 72 ήδη προετοίμαζε για το θέατρο και τη δεύτερη στη σειρά κόρη της. Μάλιστα, τη συμβούλευε να στοχεύει ψηλά, να βρίσκει πλούσιους και ηλικιωμένους εραστές και της δίδασκε τον τρόπο με τον οποίο έπρεπε να συμπεριφέρεται στα συμπόσια. Αρχικά, η άπειρη ανήλικη μικρή και μετέπειτα έμπειρη και τολμηρή αυτοκράτειρα άρχισε να παραπαίει. Αφύσικα ώριμη για την ηλικία της, αντιλαμβανόταν την αβέβαιη κατάσταση που βρισκόταν και, κάποια στιγμή, «σκιάχτηκε», προβληματίσθηκε. Από τη μια την κολάκευαν οι φιλοφρονήσεις και τα δώρα των ανδρών, από την άλλη, όμως, κατανοούσε ολοένα και περισσότερο τη δυσχερή της θέση. Γνώριζε πως η μοίρα της ήταν σκληρή, ίσως, άδικη και ότι μάλλον θα έπρεπε να υποταχτεί σ αυτήν. Τα παιδικά παιγνίδια με τις εξίσου παιδούλες αδελφές της όσο πήγαιναν και λιγόστευαν. Το μικρό κορίτσι αισθανόταν ανασφαλές μέσα στην οικογένειά του και έτρεμε στην ιδέα μήπως η ελαστικής ηθικής μητέρα ενέδιδε στο συμβόλαιο του προαγωγού Ξυναία 73 και την πουλούσε σε εκείνον 74 Και ενώ η Θεοδώρα πιεζόταν να ακολουθήσει ακούσια το παράδειγμα του ανήθικου, της εκπόρνευσης δηλαδή της μάνας και της μεγάλης της αδελφής, τότε ήταν που βρήκε τη δύναμη να πολεμήσει, να αντιδράσει και να προασπισθεί τα ιδανικά που μέχρι τότε πίστευε G. Rachet, Θεοδώρα, κεφ. Ι, σσ Ο G. Rachet είναι ένας από τους λίγους, πιθανότατα, ιστορικούς που ονοματίζει τη μητέρα της Θεοδώρας: βλ. G. Rachet, Θεοδώρα, κεφ. Ι, σ Όνομα προαγωγού που πρότεινε στη μητέρα της Θοδώρας να του πουλήσει τις δύο μεγαλύτερες κόρες της: βλ. G. Rachet, Θεοδώρα, κεφ. Ι, G. Rachet, Θεοδώρα, κεφ. ΙΙΙ, σσ G. Rachet, Θεοδώρα, κεφ. Ι-ΙΙΙ, σσ

14 Στον G. Rachet, αντίθετα με τον Προκόπιο, τον C. Diehl και τον Κ. Θεοχάρους, αλλά σε σχετική σύμπνοια με τον P. Cezaretti, δεν αναφέρεται η οποιαδήποτε παιδεία που πήραν οι δύο αδελφές της Θεοδώρας αλλά μόνο η δική της εκπαίδευση. Από το βιβλίο του πληροφορούμαστε πως η ίδια πήγαινε κάθε απόγευμα στο σπίτι του Μακεδόνα φιλόσοφου Ιωάννη Στοβαίου 76 στο Φιλαδέλφιο, 77 όπου περνούσε ώρες ολόκληρες μελετώντας μαζί με το γιο του Σεπτίμιο, μαθηματικά, ιστορία και ρητορική. Ο Σεπτίμιος, συνομήλικος της μικρής κόρης του Ακακίου, 78 συνάντησε τη Θεοδώρα περίπου το 507 μ.χ., στον Ιππόδρομο, όταν πήγε να δει τα ζώα με τον πατέρα του. Εκεί, καθώς η Θεοδώρα τάιζε τις αρκούδες βοηθώντας τον πατριό της Τορνίκιο, 79 τον περιήγησε στα κλουβιά και έτσι τα δυό παιδιά έγιναν φίλοι. 80 Τότε ο Στοβαίος, πατέρας του Σεπτιμίου, αναγνωρίζοντας την οξύνοια του μικρού κοριτσιού από τις εύστοχες απαντήσεις που έδινε, βεβαιώθηκε ότι θα ήταν όχι μόνο ευχάριστη συντροφιά αλλά και παράδειγμα προς μίμηση για τον γιο του. Θέλοντας λοιπόν να του δώσει κίνητρο για μελέτη, πρότεινε στη φτωχή θυγατέρα του αρκουδοτρόφου να πηγαίνει τα απογεύματα και να διδάσκεται μαζί με τον Σεπτίμιο. Η Θεοδώρα από την πλευρά της, θέλοντας όσο τίποτε άλλο να ξεχωρίσει και να μπορέσει να ξεφύγει από τον άθλιο και ταπεινό κόσμο που ανήκε, εκμεταλλεύτηκε στο έπακρο την ευκαιρία που της δόθηκε από τη μοίρα. Τοιουτοτρόπως εξ αιτίας της περηφάνειας της και της αδάμαστης θέλησής της να πετύχει, σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα, κατά την πληροφόρηση του G. Rachet, έμαθε να διαβάζει και να γράφει. Κάτι που κανείς στο περιβάλλον της δεν γνώριζε και ιδίως η μητέρα και οι αδελφές της. 81 Κατά την ίδια μυθιστοριογραφία, δάσκαλος της Θεοδώρας υπήρξε και ο φιλόσοφος Ιωάννης Λαυρέντιος ή Λυδός ( μ.χ.) από τη Φιλαδέλφεια. 82 Ο Λυδός, που μόλις στα είκοσι-τρία του χρόνια επονομάστηκε «Σοφός», συνάντησε τη Θεοδώρα στο σπίτι του φίλου του και δάσκαλου της κόρης του Ακακίου, Ιωάννη Στοβαίου και 76 Πλούσιος ειδωλολάτρης φιλόσοφος από τους Στόβους, μια εξελληνισμένη πόλη της Μακεδονίας: βλ. G. Rachet, Θεοδώρα, κεφ. ΙΙΙ, σσ Από τις καλύτερες συνοικίες της Κωνσταντινούπολης με τα πολυτελή μέγαρα των Πατρικίων: βλ. G. Rachet, Θεοδώρα, κεφ. ΙΙΙ, σ Κατά τον G. Rachet, η Θεοδώρα ήταν πιθανά κόρη ενός μονοφυσίτη ιερέα: βλ. G. Rachet, Θεοδώρα, κεφ. ΙΙΙ, σ Όνομα του πατριού της Θεοδώρας. Όπως και με τη μητέρα της Θεοδώρας, Βενέρια, ο ιστορικός G. Rachet, ίσως, είναι ο μόνος ή από τους λίγους που τους έδωσαν ονόματα: βλ. G. Rachet, Θεοδώρα, κεφ. ΙΙΙ, σσ G. Rachet, Θεοδώρα, κεφ. ΙΙΙ, σσ G. Rachet, Θεοδώρα, κεφ. ΙΙΙ, σσ Πόλη της αρχαίας Λυδίας: βλ. G. Rachet, Θεοδώρα, κεφ.ιιι, σσ

15 από τότε συνδέθηκε μαζί της με δυνατή φιλία που διήρκεσε, κατά τις ιστορικές πηγές, 83 καθ όλη τη διάρκεια της σχετικά σύντομης ζωής της. O G. Rachet μάλιστα αποφαίνεται ότι ο ίδιος φιλόσοφος, μελετώντας της διοσημείες, τους οιωνούς δηλαδή του ουρανού προς του ανθρώπους, τους «ειδούς» 84 αλλά και το ωροσκόπιο της Θεοδώρας καθώς και μια αστραπή που είδε επάνω της, προέβλεψε γι αυτήν ένα «λαμπρό» μέλλον. Μια «εκπληκτική» κοινωνική άνοδο, με διάκρισή της ανάμεσα στις άλλες γυναίκες και σύντομη απόκτηση φήμης, γοητείας και διπλωματίας. 85 Επιπρόσθετα ο μυθιστοριογράφος αναφέρει πως ο Λυδός, μένοντας έκπληκτος από τη φιλομάθειά της Θεοδώρας βοήθησε κι αυτός, ώστε, μαζί με το φίλο του Στοβαίο, να προσδώσουν στην πανέξυπνη και εκκολαπτόμενη μικρή εταίρα τον θησαυρό των γνώσεών τους. Να τη βοηθήσουν να στοιχειοθετήσει αυτή την ασύλληπτα μοναδική κουλτούρα και καλλιέργεια που αποτυπώνεται κυρίως στα πορτραίτα της Συμπεράσματα Συμπερασματικά, στο κεφάλαιο περί της παιδικής ηλικίας της Θεοδώρας, κρίνω, πως εκτός της «απαξιωτικής» γραφής του σύγχρονού της Προκοπίου, οι C. Diehl, Κ. Θεοχάρους, P. Cezaretti και G. Rachet ευθυγραμμίζονται σε μια θετική, θα έλεγα, περιγραφή της κόρης του Ακακίου και κατά τη διάρκεια της παιδικής και πρώιμης εφηβικής ηλικίας της. Μάλιστα, δεν διστάζουν να σχολιάσουν και να αποδώσουν ευθύνες, τόσο στη μητέρα της Θεοδώρας, όσο και σε άλλους ενδογενείς και εξωγενείς παράγοντες που συνετέλεσαν στην μεταλεγόμενη ως ανήθικη και πολλές φορές κατακρινόμενη παιδική ζωή της μετέπειτα αυτοκράτειρας, συζύγου του Ιουστινιανού του Α. Επίσης, πρέπει να αναφερθεί ότι ο τελευταίος ιστορικός της συγκεκριμένης μελέτης, G. Ρούσσος, από καθόλου έως ελάχιστα και επιγραμματικά αναφέρεται στην πολύ νεαρή ηλικία της Θεοδώρας, δια τούτο και δεν συμπεριλήφθηκε στο κεφάλαιο. 83 βλ. G. Rachet, Θεοδώρα, κεφ. ΙΙΙ, σσ , πρβλ. Ιωάννης Λυδός, Περί Αρχών της Ρωμαίων Πολιτείας, τόμ. ΙΙΙ, σ Ο Λυδός, μη πιστεύοντας στο «τυχαίο» και μελετώντας τα φυσικά καιρικά φαινόμενα, αναφέρθηκε στους ειδούς» ή «ιδούς» ή «ειδυιούς» (από το λατινικό idus). Κατά τον συγκεκριμένο φιλόσοφο, με τη λέξη αυτή οι Ρωμαίοι ενοούσαν τη δέκατη Πέμπτη μέρα των μηνών Μαρτίου, Μα¾ου, Ιουλίου και Οκτωβρίου, καθώς και τη δέκατη τρίτη των υπολοίπων μηνών: βλ. G. Rachet, κεφ. ΙΙΙ, σ Στο σημείο αυτό η Θεοδώρα, ακούγοντας τις προβλέψεις του Ιωάννη Λυδού όχι μόνο ενθουσιάσθηκε, αλλά και μέσα από την παιδική της αφέλεια και ανωριμότητα ευχήθηκε να κατακτήσει το Βυζάντιο. Να γίνει η πιο «ταλαντούχα και αδιάντροπη εταίρα», ώστε κανείς να μη την αγνοεί: βλ. G. Rachet, Θεοδώρα, κεφ. IV, σσ βλ. G. Rachet, Θεοδώρα, κεφ. ΙΙΙ-ΙV, σς ,

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011)

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) 3 ο βραβείο Βασιλεία Παπασταύρου 1 ο Δημοτικό Σχολείο Ν. Ερυθραίας 2 Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ο Καραγκιόζης

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια εδώ Δεκαοχτώ ψωμιά

Διαβάστε περισσότερα

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ appleúè ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO. Αγγελόπουλος Βασίλης

ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO. Αγγελόπουλος Βασίλης ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO Αγγελόπουλος Βασίλης Το γκράφιτι βρίσκεται πολλά χρόνια στην ζωή μας. Είτε το καταλαβαίνουμε είτε όχι οι τοίχοι γύρω μας είναι γεμάτοι από αυτά δίνοντας χρώμα και ζωντάνια

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:...

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... 20 κλασικά αλλά και καινούρια παραμύθια με πριγκίπισσες Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: PRINCESS STORIES Από τις Εκδόσεις Igloo Books, Μεγάλη Βρετανία 2009 ΤΙΤΛΟΣ BIBΛΙΟΥ: Ιστορίες για

Διαβάστε περισσότερα

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες 11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Συλλογή-επιλογή:Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια: Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ Κλεοπάτρα 69 30 π.χ. Αίγυπτος -Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.χ. Βασίλεψε στην Αίγυπτο

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο

Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο Στον αρχαίο ελληνικό κόσμο, όπως και στην μεσαιωνική βυζαντινή αυτοκρατορία η πίστη και η ιατρική ήσαν ανέκαθεν στενά συνδεδεμένες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα Ασκληπιεία

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η χαρά της αγάπης Καρδιά που νοιάζεται για όλους Ο Αγιος Ιωάννης ο Ελεήμων Ο Άγιος Ιωάννης γεννήθηκε στην πόλη της Άμαθούντας*. Οι γονείς του ήταν ευσεβείς χριστιανοί. Ο πατέρας του ήταν

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ)

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ : Ελληνικά ΕΠΙΠΕΔΟ : 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) Να αναπτύξετε ΕΝΑ από τα πιο κάτω θέματα (150-180 λέξεις ή 15-20 γραμμές) 1. Πώς πέρασα το περασμένο

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2009 2010 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: 2 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Ο γάμος στην αρχαία Ελλάδα σε όλες τις πόλεις-κράτη κατοχυρωνόταν με νόμο, είχε δε πρωτεύοντα ρόλο την κοινωνία. Αν και δεν ήταν υποχρεωτικός, οι νέοι έπρεπε να παντρευτούν,

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ Ευτυχής που ποθεί και που νοιάζεται Την πατρική γη να φυλάξει, Το γενέθλιο αγέρι, Στο χώμα του να ανασαίνει Που με γάλα ή ξερό ψωμί τρέφεται Και στους φίλους του πάει στολισμένος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ Μιχάλης Αρφαράς «ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΓΕΝΝΑΕΙ ΤΙΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΣΚΙΕΣ, Ο ΗΛΙΟΣ ΤΙΣ ΕΠΙΜΟΝΕΣ.» Η προσωπική διαδροµή του Μιχάλη Αρφαρά έχει να κάνει µε τη ΣΚΙΑ. Η γέννησή του σε µια χώρα σαν την Ελλάδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Το Πρώτο Βιβλίο του Μικρού Δράκου Μου Ο Μου επισκέπτεται την Ευρώπη

Το Πρώτο Βιβλίο του Μικρού Δράκου Μου Ο Μου επισκέπτεται την Ευρώπη 1 Ο μικρός δράκος Μου ζούσε μαζί με τη μαμά και τον μπαμπά του πάνω σ ένα πολύ ψηλό βουνό, μέσα σ ένα πολύ μεγάλο δέντρο. Το Πρώτο Βιβλίο του Μικρού Δράκου Μου Ο Μου επισκέπτεται την Ευρώπη Μετάφραση:

Διαβάστε περισσότερα

22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ:

22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: 22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΑΚΑΛΙΔΗ» 1 Παγκόσμια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ Μαρτυρία της νεαρής Σοφίας από την Αθήνα για το θαύμα που έζησε, στο οποίο ξαφνικά βρέθηκε να τρώει χώμα στο περιστατικό που περιγράφει αναλυτικά η ίδια, επιβεβαιβεώνοντας τα προφητικά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

Οι δραστηριότητες του σταθμού μας κατά το Σχολικό Έτος 2007 2008

Οι δραστηριότητες του σταθμού μας κατά το Σχολικό Έτος 2007 2008 Οι δραστηριότητες του σταθμού μας κατά το Σχολικό Έτος 2007 2008 ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΓΟΝΕΩΝ - ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΙΣ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΟ ΤΟΥ ΣΤΑΘΜΟΥ 19-09-2007 Συγκέντρωση γονέων με την παιδοψυχολόγο του σταθμού. Θέμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Ο γύρος του κόσμου σε 80 ημέρες 30/06/2015

Ο γύρος του κόσμου σε 80 ημέρες 30/06/2015 Ο γύρος του κόσμου σε 80 ημέρες 30/06/2015 Γράφει ο Χρήστος Δασκαλάκης Όταν ήμουν παιδί, μεγαλώνοντας στο μικρό νησί της Ύδρας, ήταν στιγμές που νιώθοντας εγκλωβισμένος στην γκρι και μονότονη ζωή μου,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού»

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 «Η τύχη του άτυχου παλικαριού» (Κοζάνη - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Dies Domini ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ της Ποιμαντικής Ενότητας της Καθολικής Μητροπόλεως Νάξου Αρ. 30 5-19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ & ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Προσφιλείς

Διαβάστε περισσότερα

Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό

Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Α Γυμνασίου Απαντήσεις ερωτήσεων σχολικού βιβλίου σχ. βιβλίο (σελ. 184) Γυμνάσιο: 9.000 μαθήματα με βίντεο-διδασκαλία για όλο το σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Είναι άνοιξη και, όπως και πέρυσι, ο Τόμπυ επισκέπτεται τον θείο του στο αγρόκτημα. «Επιτέλους, έχω διακοπές!» φωνάζει ο Τόμπυ. Ανυπομονεί να ξαναδεί την αγαπημένη του αγελάδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΙΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΔΩΡΩΝ. Δυο μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όλος ο κόσμος τρέχει στα

ΤΟ ΜΟΙΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΔΩΡΩΝ. Δυο μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όλος ο κόσμος τρέχει στα ΤΟ ΜΟΙΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΔΩΡΩΝ Κωνσταντίνα Αστερίου Δυο μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όλος ο κόσμος τρέχει στα μαγαζιά να αγοράσει χριστουγεννιάτικα δώρα και στολίδια για το δένδρο. Η πόλη είναι πανέμορφα στολισμένη.

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Cleopatra (Κλεοπάτρα) 69 30 π.χ. Αίγυπτος Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.x και βασίλεψε στην

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε Ελισσαιος καβαζη Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε μια μέρα στο χωράφι του, έδωσαν στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ. Τεταρτημόρια

ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ. Τεταρτημόρια ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ Οι οίκοι είναι ένα από τα κυριότερα ερμηνευτικά μέσα που χρησιμοποιεί η αστρολογία. Μαζί με τους πλανήτες, τα ζώδια και τις όψεις αποτελούν τις βασικές αρχές στις οποίες στηρίζεται η ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ]

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ] 2014 14ο Λύκειο Θεσσαλονίκης Ερευνητική εργασία των μαθητών : Αλεξίου Δημήτρη, Γεωργιάδου Αλεξάνδρας, Ζαχάρωφ Μανώλη, Κατσούλη Απόστολου, Τρέμμα Λουκίας [ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η κάθε του Θεού αυγή είναι γι αυτόν και μια καινούργια έκπληξη είναι τα δάκρυα της γης που κάνουνε τα γέλια της ν ανθούνε, Ποια γλώσσα είναι η δική σου θάλασσα; Η γλώσσα της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ασχολήθηκα 30 χρόνια με τη διδασκαλία των Μαθηματικών του Γυμνασίου, τόσο στην Μέση Εκπαίδευση όσο και σε Φροντιστήρια. Η μέθοδος που χρησιμοποιούσα για τη

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Εξυπηρετώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η εξυπηρέτηση ως το πλέον δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

Ενέργειες διαχείρισης του άγχους Πρόγραμμα Leonardo da Vinci. Παιχνίδι ανάληψης ρόλων για τον εκπαιδευτικό οργανισμό GEA από την IDEC

Ενέργειες διαχείρισης του άγχους Πρόγραμμα Leonardo da Vinci. Παιχνίδι ανάληψης ρόλων για τον εκπαιδευτικό οργανισμό GEA από την IDEC Παιχνίδι ανάληψης ρόλων για τον εκπαιδευτικό οργανισμό GEA από την IDEC 1 Εισαγωγή - Κανόνες 1. Στόχοι Οι στόχοι του παιχνιδιού ανάληψης ρόλων είναι: -Να διευκολυνθεί η αφομοίωση των νέων γνώσεων -Να ενθαρρυνθεί

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

Για τα παιδιά (αλλά και για τους γονείς)...

Για τα παιδιά (αλλά και για τους γονείς)... Eισαγωγικό σημείωμα: «Οι κατ οίκον εργασίες στη διδασκαλία των μαθηματικών» Οι εργασίες «για το σπίτι» ή όπως λέγονται στις παιδαγωγικές επιστήμες οι κατ οίκον εργασίες αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της

Διαβάστε περισσότερα

Κεντρική Βιβλιοθήκη. Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr

Κεντρική Βιβλιοθήκη. Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr Κεντρική Βιβλιοθήκη Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr Δευτέρα 16 Ιουνίου, 11:00-1:00, το πρωί Πνευστά και κρουστά. Αντίθετοι κόσμοι κοινές μελωδίες Με τη συνοδεία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΕΝΑ ΚΟΥΒΑΡΙ ΚΑΙ ΕΝΑ ΚΑΡΑΒΙ ΑΠ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΩΣ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ!!

ΜΕ ΕΝΑ ΚΟΥΒΑΡΙ ΚΑΙ ΕΝΑ ΚΑΡΑΒΙ ΑΠ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΩΣ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ!! ΜΕ ΕΝΑ ΚΟΥΒΑΡΙ ΚΑΙ ΕΝΑ ΚΑΡΑΒΙ ΑΠ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΩΣ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ!! etwinning συνεργασία του Νηπιαγωγείου Σεισίου και του 1 ου Νηπιαγωγείου Μουρικίου στα πλαίσια του προγράμματος «Ας ζήσουμε ένα ταξίδι με τους

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου;

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ενότητα: Ελεύθερος χρόνος διασκέδαση (2 Φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή:

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΕΚ 381 ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΤΟ επόμενο θέμα είναι πολύ σημαντικό. Μας απασχολεί πάρα πολύ, μόνο ως προφήτες όμως μπορούμε να λειτουργήσουμε. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την:

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: Μάθε για τη σύμβαση. Γνώρισε τα δικαιώματά σου. Το βιβλιαράκι που κρατάς στα χέρια σου περιέχει 54 άρθρα

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΥΚΛΟΘΕΑΤΡΟΥ 21-24 Mαρτίου ΦΕΣΤΙΒΑΛ 21 Mαρτίου παγκόσμια ήμερα κουκλοθέατρου

ΚΟΥΚΛΟΘΕΑΤΡΟΥ 21-24 Mαρτίου ΦΕΣΤΙΒΑΛ 21 Mαρτίου παγκόσμια ήμερα κουκλοθέατρου τίο υ αρ ια σμ ΘΕΑ ΤΟ 2 ήμ 1-2 ερ 4 Ρ α κ Mα ου ρτ Υ κλο ίου θέ ατ ρ ου ΚΛΟ ΚΟΥ γκό πα ΣΤΙ Β 21 ΑΛ M ΦΕ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΠΛΑΤΕΙΑ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Είναι τεράστια η χαρά, η τιμή και η συγκίνηση που μου δίνεται η ευκαιρία,

Διαβάστε περισσότερα

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι,

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Όπως πολλοί Βρετανοί της γενιάς μου, μεγάλωσα σε μια οικογένεια και πήγα σε ένα σχολείο όπου η μνήμη και η απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία Ι

Χριστιανική Γραμματεία Ι Χριστιανική Γραμματεία Ι Ενότητα 1-A3-4: Εκκλησιαστικές διατάξεις και ποίηση Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΑ XVII: ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ. Συντάχθηκε απο τον/την Ονειρόκοσμος Τετάρτη, 11 Αυγούστου 2010 13:27 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5

ΚΑΡΤΑ XVII: ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ. Συντάχθηκε απο τον/την Ονειρόκοσμος Τετάρτη, 11 Αυγούστου 2010 13:27 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5 Τ αστέρι που εικονίζεται σ αυτή την κάρτα είναι ο πλανήτης Αφροδίτη, ο Έσπερος των αρχαίων, που ο λαός τον ονομάζει Αποσπερίτη. Το ίδιο άστρο, όταν προβάλλει την αυγή πριν ανατείλει

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα Εργασίας. και του Προγράμματος Υγείας. "Βήματα για τη Ζωή" ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΜΑΘΗΜΑ 1ο και 2ο

Φύλλα Εργασίας. και του Προγράμματος Υγείας. Βήματα για τη Ζωή ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΜΑΘΗΜΑ 1ο και 2ο Φύλλα Εργασίας από τη σύνδεση του Πολιτιστικού Προγράμματος "Σεργιάνι στην Παράδοση" και του Προγράμματος Υγείας "Βήματα για τη Ζωή" ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΜΑΘΗΜΑ 1ο και 2ο Ζωγραφίζω το αγαπημένο μου ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΣ. Η ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΤΗΣ

ΟΙ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΣ. Η ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΤΗΣ ΜΕΡΟΣ Γ : ΟΙ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΣ. Η ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΤΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΕΥΣΕΒΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΛΑΒΕΙΑ 1. Εισαγωγή Σκοπός του κεφαλαίου αυτού είναι να εξετάσουμε τη σχέση της Θεοδώρας με την εκκλησία,

Διαβάστε περισσότερα

Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί"

Σόφη Θεοδωρίδου: Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί" Το clickatlife επιλέγει ρήσεις από έντεκα συγγραφείς της παγκόσμιας κλασσικής λογοτεχνίας για να ανοίξει διάλογο με σύγχρονους

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ 146Π.Χ. 488Μ.Χ.

ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ 146Π.Χ. 488Μ.Χ. ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ 146Π.Χ. 488Μ.Χ. Το 146 π.χ. οι Ρωμαίοι κατακτούν την Ελλάδα και ιδρύουν την αυτοκρατορία τους στα ερείπια των ελληνιστικών βασιλείων του Αλεξάνδρου. Οι Ρωμαίοι θαύμαζαν τον ελληνικό πολιτισμό

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2010 Ύμνος της ομάδας «Ευαγγέλιο» Βιβλία και μαθήματα ζωγραφισμένα σχήματα και τόσα βοηθήματα να μη δυσκολευτώ Απ όλους τόσα έμαθα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΛΦΑΒΗΤΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

Η ΑΛΦΑΒΗΤΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ Η ΑΛΦΑΒΗΤΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ Πήρα ένα Α και το έκανα Αστέρι. Σαν τ αστέρι το λαμπρό εκείνο που οδήγησε τους Μάγους μια φορά στου Χριστού, στης Παναγιάς την Άγια Φάτνη και που σκόρπισε το φως και τη χαρά.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής»

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής» Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Γεωμετρική ς Εποχής; Ερωτήματα - κλειδιά: 2 Πόσο μεγάλες ήταν οι ομάδες των ανθρώπων της Γεωμετρικής Εποχής; Υπήρχαν αρχηγοί στις ομάδες των ανθρώπων

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργίες...με θέμα το 2015

Δημιουργίες...με θέμα το 2015 Φτερό παγωνιού: σύμβολο της αθανασίας και της ανανέωσης... σύμβολο της ανάστασης. Δημιουργίες Σχεδιασμός: 1 105 105M 111K 111M 112 112Θ 119K 119P 103 103P Μενταγιόν Τα κοσμήματα διατίθενται σε ασήμι 925

Διαβάστε περισσότερα

Κυριε Γενικέ Πρόξενε. Αγαπητες φιλες και φιλοι

Κυριε Γενικέ Πρόξενε. Αγαπητες φιλες και φιλοι Κυριε Γενικέ Πρόξενε Αγαπητες φιλες και φιλοι Όταν πριν από πολλα χρονια, περιπου στην ηλικια των 7 χρονων, ο πατερας μου Ζαχαριας Δουλαμης αποφασισε να μας στειλει, εμενα και την αδερφη μου, να μαθουμε

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή*

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Το ζήτημα της αποτελεσματικής Διοίκησης - Ηγεσίας, απασχόλησε, απασχολεί και θα απασχολεί όλους εκείνους που επιδιώκουν την αποτελεσματικότητα, την προσωπική βελτίωση, την κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ Η αλήθεια για τους Μάρτυρες του Ιεχωβά Ιστορία της Εταιρείας Η οργάνωση των «Μαρτύρων του Ιεχωβά», των γνωστών χιλιαστών, είναι μια πολυεθνική εταιρεία.

Διαβάστε περισσότερα

Τη μέρα που έχω πεθάνει. Μέσα από την Αγάπη

Τη μέρα που έχω πεθάνει. Μέσα από την Αγάπη Τη μέρα που έχω πεθάνει Τη μέρα που έχω πεθάνει, η αύρα μου προχωράει - Αλλά δεν νομίζω ότι η καρδιά μου είναι ακόμα στη γη! Μην κλαις και μη λυπάσαι: "Αχ αλίμονο, πόσο τρομερό!" Θα πέσεις στου διαβόλου

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου

Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Λαγκαδινού Νεκταρία, Καθηγήτρια Μουσικής Στο πρόγραμμα συμμετείχαν όλοι οι μαθητές της Α τάξης του Δημοτικού Σχολείου Λουτρών Μυτιλήνης.

Διαβάστε περισσότερα