Έρευνα και Εκπαιδευτική Πράξη στην Ειδική Αγωγή ΤΟΜΟΣ ΙΙ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Έρευνα και Εκπαιδευτική Πράξη στην Ειδική Αγωγή ΤΟΜΟΣ ΙΙ"

Transcript

1

2 Έρευνα και Εκπαιδευτική Πράξη στην Ειδική Αγωγή ΤΟΜΟΣ ΙΙ

3

4 Έρευνα και Εκπαιδευτική Πράξη στην Ειδική Αγωγή ΤΟΜΟΣ ΙΙ Παναγιώτης Γιαβρίμης Ευστράτιος Παπάνης Αγνή Βίκη

5 Αριθμός Εκτύπωσης: 1611 ISBN Εκδοτικός Oίκος Αδελφών Kυριακίδη A.E. Kων. Mελενίκου 5, T.K , Θεσσαλονίκη Tηλ , Fax Web: Αθήνα: Kεντρικό Αρσάκειο Mέγαρο, Στοά του Bιβλίου, Πεσμαζόγλου 5, T.K Τηλέφωνο και fax: Στοιχειοθεσία - Επεξεργασία κειμένου: Κωνσταντίνος Β. Κορδαλής Η πνευματική ιδιοκτησία αποκτάται χωρίς καμιά διατύπωση καί χωρίς την ανάγκη ρήτρας απαγορευτικής των προσβολών της. Πάντως, κατά το N. 2121/1993 καί τη διεθνή σύμβαση της Bέρνης (που έχει κυρωθεί με το N. 100/1975) απαγορεύεται η αναδημοσίευση και γενικά η αναπαραγωγή του παρόντος έργου, με οποιονδήποτε τρόπο (ηλεκτρονικό, μηχανικό, φωτοτυπικό, ηχογράφησης ή άλλο), τμηματικά ή περιληπτικά, στο πρωτότυπο ή σε μετάφραση ή άλλη διασκευή, χωρίς τη γραπτή άδεια του εκδότη.

6 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγικό σημείωμα Ευστράτιος Παπάνης, Αγνή Βίκη, Παναγιώτης Γιαβρίμης & Αικατερίνη Μπαλάσα: Τα κίνητρα των φοιτητών των Παιδαγωγικών τμημάτων για την επιλογή του διδασκαλικού επαγγέλματος Γρηγόρης Σίμος, Βάγια Παπαγεωργίου & Όλγα Ζηκοπούλου: Η συνοσηρότητα των Διαταραχών Άγχους με τις Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές στα παιδιά και τους εφήβους Βασίλης Αρματάς, Παναγιώτα Σταυρούση & Φίλιππος Βλάχος: Άτυπη πλευρίωση σε παιδιά και εφήβους με γενετικά σύνδρομα νοητικής καθυστέρησης Χαρίκλεια Πάτση, Παναγιώτης Αντωνίου, Σοφία Μπάτσιου, Μπεμπέτσος Ευάγγελος & Λυμνιούδης Αντώνιος: Η επίδραση των προγραμμάτων άσκησης στα άτομα με νοητική υστέρηση Βασιλική Ιωαννίδη, Σοφία Βασιλειάδου & Καλοκαιρινού Αθηνά: Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση: Η ενδυνάμωση του επικοινωνιακού και διαμεσολαβητικού ρόλου του λειτουργού εκπαίδευσης και του επαγγελματία υγείας Ελένη Διδασκάλου, Ελένη Ανδρέου & Βλάχου Αναστασία: Διαστάσεις της κοινωνικής ένταξης των μαθητών που φοιτούν σε τμήματα ένταξης Άννα Χρηστάκη & Μαρία Μαλικιώση-Λοΐζου: Αντιλήψεις και διάθεση αλληλεπίδρασης παιδιών προσχολικής ηλικίας με παιδιά με αναπηρίες Αγάπη Δουλκερίδου, Πολυξένη Αλμπανίδου, Πέτρος Γραικίνης- Ευαγγελινός & Ευαγγελινού Χριστίνα: Αξιολόγηση της στάσης και της πρόθεσης των καθηγητών Φυσικής Αγωγής ως προς το εκπαιδευτικό υλικό «Παραολυμπιακή Ημέρα στα Σχολεία» Αμαλία Φιλιππάκη & Μαριάννα Καλαϊτζιδάκη: Η επίδραση της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στις στάσεις των γονέων απέναντι στην προοπτική της Ένταξης των μαθητών με νοητική υστέρηση στο Γενικό Σχολείο Ιωάννα Αθανασίου, Δημήτριος Γουδήρας & Αγαλιώτης Ιωάννης:

7 6 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Τεχνικά Επαγγελματικά Εκπαιδευτήρια Ειδικής Αγωγής Α και Β Βαθμίδας (μελλοντικά Ειδικά Επαγγελματικά Γυμνάσια και Ειδικά Επαγγελματικά Λύκεια Ν. 3699/2008): Παράμετροι δομής και λειτουργίας, επιμορφωτικές ανάγκες εκπαιδευτικών, απόψεις μαθητών και γονέων για τις παρεχόμενες υπηρεσίες Νεκταρία Παλαιολόγου, Βασίλης Γιαλαμάς & Οδυσσέας Ευαγγέλου: Η παροχή υπηρεσιών σε μετανάστες μαθητές από τα ΚΕ.Δ.Δ.Υ: Απόψεις ειδικών παιδαγωγών Μαρία Μπότσιου & Ιωάννα Παπαβασιλείου-Αλεξίου: Το κοινωνικό στίγμα και η επίδρασή του στην επαγγελματική ένταξη των ατόμων με ψυχικές διαταραχές Χριστίνα Συριοπούλου, Δημήτρης Κασίμος & Τσίκουλας Ιωάννης: Προσχολική εκπαίδευση και πρώιμη παιδαγωγική παρέμβαση σε παιδιά με αυτισμό ή άλλες διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές Βασίλης Παπαδημητρίου & Σταυρούλα Πολυχρονοπούλου: Ταχύτητα ανάγνωσης κειμένων Braille ανάλογα με το μοντέλο ανάγνωσης Στέφανος Αρμακόλας, Δημήτρης Αλιμήσης, Γαλήνη Σαπουντζάκη & Σοφία Mητρούλια: Η εκπαιδευτική ρομποτική ως εργαλείο εκπαίδευσης μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες: μία μελέτη περίπτωσης σε τμήμα ένταξης ενός αγροτικού σχολείου Βασίλειος Σταυρόπουλος & Γιασεμή-Όλγα Σαραφίδου: Συγκριτική μελέτη της συμβολής της ηγετικής συμπεριφοράς του διευθυντή του σχολείου στην επαγγελματική ικανοποίηση των εκπαιδευτικών Α/θμιας γενικής και ειδικής αγωγής & εκπαίδευσης Ασπασία Πετειναράκη & Παναγιώτα Σταυρούση: Ονομασία συναισθημάτων από ενηλίκους με σύνδρομο Down Χρυσούλα Παύλου, Ελένη Μορφίδη & Σπυρίδων Σούλης: Διερεύνηση των συναισθηματικών και συμπεριφορικών προβλημάτων παιδιών με μαθησιακές δυσκολίες Κωνσταντίνος Πετρογιάννης & Achilles Bardos: Η ανάπτυξη της κλίμακας Συναισθηματικής Ευεξίας Παιδιών Προσχολικής Η- λικίας Γεώργιος Κωνσταντινίδης, Στέφανος Βασιλόπουλος & Καίτη Κανδύλη: Μια πρόταση συνθετικής ψυχοπαιδαγωγικής κατά το πρότυπο της συνθετικής ψυχοθεραπείας: εφαρμογές στην γενική και ειδική αγωγή

8 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 7 Αγλαΐα Αλεξανδρή & Ηλίας Κουρκούτας: Διερεύνηση της επίδρασης ενός προγράμματος δεξιοτήτων συνεργασίας στην ενσωμάτωση μαθητών με ιδιαίτερες δυσκολίες στην τάξη: Μια πιλοτική εφαρμογή Γιώργος Περικλειδάκης & Σοφία-Χρυσούλα Δημητρακάκη: Διαδικασίες αξιολόγησης των λαθών των μαθητών με Μαθησιακές Δυσκολίες στα Μαθηματικά στους αλγόριθμους του πολλαπλασιασμού και της διαίρεσης με φυσικούς και δεκαδικούς αριθμούς Ειρήνη Χαϊδή, Δέσποινα Παπούδη, Δημήτρης Γκούσκος & Μιχάλης Μεϊμάρης: Τεχνολογικά ενισχυμένη μάθηση μέσω ψηφιακών παιχνιδιών για μαθητές στο φάσμα του αυτισμού Σταμάτης Γαργαλιάνος: Θέατρο για Άτομα με Αναπηρία : Προσπάθειες για βελτίωση καλλιτεχνικών, κοινωνικών και ψυχολογικών αποκλίσεων μέσα από τη θεατρική δημιουργία Διερεύνηση των συναισθηματικών και συμπεριφορικών προβλημάτων παιδιών με μαθησιακές δυσκολίες

9

10 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Η εκπαίδευση των ατόμων με αναπηρία έχει απασχολήσει παιδαγωγούς, φιλοσόφους, ψυχολόγους, κοινωνιολόγους και αρκετούς άλλους θεωρητικούς, ενώ δεν είναι λίγες οι φορές που βρίσκεται στο επίκεντρο πολιτικών, που συνδέονται με το κράτος πρόνοιας και την αντιμετώπιση των ατόμων που ανήκουν στις ευάλωτες ομάδες μιας κοινωνίας. Οι πολιτικές, που ακολουθούνται, καταδεικνύουν όχι μόνο πώς η κοινωνία προσεγγίζει τις δυσκολίες ενός ατόμου με αναπηρία, αλλά και σε συμβολικό επίπεδο καθορίζουν τη θέση του ατόμου αυτού μέσα στο κοινωνικό γίγνεσθαι, καθώς και το αξιακό σύστημα που περιβάλλει το θέμα της αναπηρίας. Όλο το παραπάνω πλέγμα διασυνδέσεων μεταξύ των διαφόρων φορέων κοινωνικής δράσης νοηματοδοτείται από τον ανάπηρο περισσότερο ως κοινωνική πίεση και έλλειψη των δικών του δυνατοτήτων, παρά ως απόρροια της κοινωνικής οργάνωσης και των πολιτικών ιδεολογιών, που ασκούνται σε μια δεδομένη στιγμή. Χαρακτηριστικό είναι ότι η αναπηρία αντιμετωπίζεται ως ένα παράδειγμα μειονεξίας του ατόμου ή ως κακή τύχη συνεισφέροντας πολλές φορές στην αρνητική εικόνα και στο στίγμα που ακολουθεί όλη αυτή την εννοιολόγηση. Ως στίγμα ορίζεται η ασυμφωνία ανάμεσα στη δυνητική ταυτότητα και την πραγματική κοινωνική ταυτότητα. Η ασυμφωνία αυτή υποδηλώνει ότι το άτομο δεν ανταποκρίνεται στα χαρακτηριστικά του στερεότυπου που έχει η κοινωνική ομάδα, αλλά χαρακτηρίζεται από ελαττώματα ή αδυναμίες με ιδιαίτερα απαξιωτικές επιπτώσεις (Goffman, 2001). Ο στιγματισμός εξυπηρετεί τις ισχυρά κοινωνικές ομάδες ως προς την εφαρμογή οριοθετήσεων και κανονιστικών ρυθμίσεων σε βάρος άλλων ομάδων. Ο Rosenhahn (1973) περιγράφει την απανθρωποίηση και το στιγματισμό των ατόμων με αναπηρία, προσδίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στην ερμηνεία τους στις έννοιες του φυσιολογικού και του μη-φυσιολογικού και στη διαδικασία της κοινωνικοποίησης. Ο στιγματισμός οδηγεί στην απόδοση χαρακτηριστικών στα άτομα και στη διαμόρφωση της κοινωνικής τους ταυτότητας. Ο Jenkins (2006) θεωρεί ότι οι ταυτότητες είναι επιτεύγματα κοινωνικών αλληλεπιδράσεων και καθορίζονται και επανακαθορίζονται καθόλη τη διάρκεια του βίου. Η κοινωνική ταυτότητα των αναπήρων εμπεριέχει στοιχεία των χαρακτηρισμών που η κυρίαρχη ομάδα τοποθετεί σε αυτά τα άτομα, και μέσω αυτών διαμορφώνει τη θέση τους στην κοινωνική δομή, αλλά επηρεάζει και την εικόνα, που τα ίδια τα άτομα διαμορφώνουν για τον εαυτό τους και το σώμα τους.

11 10 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Εδώ είναι αναγκαίο να επισημάνουμε ότι η εκπαίδευση, που αποτελεί μέρος της κοινωνικής δομής, επηρεάζει και συνθέτει με τα δομικά της στοιχεία διαστάσεις της κοινωνικής ταυτότητας του ατόμου. Επιπλέον, οι εκπαιδευτικοί και το υπόλοιπο εκπαιδευτικό προσωπικό συμβάλλουν τα μέγιστα στην κοινωνικοπολιτική και ενταξιακή διαδικασία των ατόμων με αναπηρία. Οι εκπαιδευτικοί από θέση ισχύος εγκαθιδρύουν νοηματοδοτήσεις και στερεοτυπικές αντιλήψεις που επηρεάζουν την αλληλεπίδραση με τους μαθητές και συντελούν στη δημιουργία κατηγοριοποιήσεων και κοινωνικά αποκλεισμένων από το εκπαιδευτικό γίγνεσθαι. Οι απόψεις του εκπαιδευτικού για την ατομικότητα και την εικόνα του ατόμου με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες και η ενημέρωσή του για τους περιβαλλοντικούς μηχανισμούς (διάδραση μαθητών, κοινωνική δομή τάξης σχολείου) (Wehby, Symons & Hollo, 1997) επηρεάζουν την αλληλεπίδραση μαζί του. Γενικότερα, ο εκπαιδευτικός, συνειδητά ή ασυνείδητα διαμορφώνει κάποια αντίληψη για τις δυνατότητες του κάθε παιδιού κι έχει προσδοκίες για την απόδοσή του, που συνήθως επιβεβαιώνονται από την πραγματική συμπεριφορά του παιδιού, μέσω του φαινομένου της αυτοεκπληρούμενης προφητείας (Herbert, 1996). Η διαμορφούμενη εκπαιδευτική πολιτική, και κατά συνέπεια οι πρακτικές που ακολουθούνται από τους εκπαιδευτικούς μέσα στο εκπαιδευτικό σύστημα, σχετίζονται στη διεθνή και ελληνική βιβλιογραφία με δύο κυρίαρχα μοντέλα προσέγγισης της αναπηρίας, τα οποία έχουν επηρεάσει τόσο την έρευνα, όσο και τις ακολουθούμενες ελληνικές, ευρωπαϊκές και παγκόσμιες πρακτικές, που εφαρμόζονται για την αντιμετώπιση των ατόμων με αναπηρία και τη λειτουργικότητά τους στην κοινωνική οργάνωση. Το πρώτο μοντέλο, και το παλιότερο, είναι το «ατομικό» ή «ιατρικό» μοντέλο που στηρίζεται κατά ένα μεγάλο βαθμό στη θεματική περί σώματος, που προάγει η νατουραλιστική προσέγγιση, η οποία αντιλαμβάνεται το ανθρώπινο σώμα ως προκοινωνική, καθαρά βιολογική οντότητα (Goffman, 2001: 26-27). Η οπτική αυτού του μοντέλου μετακυλύει την ευθύνη για τη δυσκολία του ατόμου με αναπηρία στο ίδιο το άτομο, χαρακτηρίζοντάς το ως ανεπαρκές και ελλειμματικό, προσδίδοντας μια αρνητική εικόνα για το σώμα του και την εν γένει παρουσία του στο κοινωνικό περιβάλλον. Η αναπηρία, χρησιμοποιώντας την ορολογία του Merton (1968), θα μπορούσε να χαρακτηριστεί σύμφωνα με αυτό το μοντέλο ως ένα παράδειγμα ανομίας, αντίφασης, με την κυρίαρχη κοινωνική δομή και η οποία θα πρέπει να διορθωθεί, έτσι ώστε να είναι λειτουργική και προσαρμοσμένη στη συγκεκριμένη κοινωνική δομή. Οι παλιότερες νομοθετικές παρεμβάσεις στην Ελλάδα εκφράζουν με χαρακτηριστικό τρόπο την παραπάνω προσέγγιση. H Ελληνική Νομοθεσία με το Ν της 27ης/31ης.3.81 (Α80) στο άρ-

12 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 11 θρο 2, παρ. 1 ορίζει τα εξής: «Αποκλίνοντα εκ του φυσιολογικού άτομα θεωρούνται κατά την έννοια του παρόντος, πρόσωπα τα οποία λόγω οργανικών, ψυχικών ή κοινωνικών αιτιών παρουσιάζουν καθυστερήσεις, αναπηρίας ή διαταραχάς εις την εν γένει ψυχοσωματικήν δομή ή εις τας επιμέρους λειτουργίας και εις βαθμόν μη επιτρέποντα, δυσχεραίνοντα ή παρακωλύωντα σοβαρώς την υπ αυτών παρακουλούθησιν της παρεχομένης εις τα κανονικά άτομα γενικής ή επαγγελματικής εκπαιδεύσεως, ως και την επαγγελματικήν αποκατάστασιν και την αυτοδύναμον κοινωνικήν των ένταξιν». Στο N. 1566/1985 στο άρθρο 32 αναφέρεται ότι : «Άτομα με ειδικές ανάγκες θεωρούνται κατά την έννοια αυτού τoυ νόμου, τα πρόσωπα τα οποία από οργανικά, ψυχικά ή κοιvωνικά αίτια παρουσιάζουν καθυστερήσεις, αναπηρiες ή διαταραχές στη γενικότερη ψυχοσωματική κατάσταση ή στις επιμέρους λειτουργίες τους και σε βαθμό που δυσκολεύεται ή παρεμποδίζεται σοβαρά η παρακολούθηση της γενικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης, η δυνατότητα έ- νταξής τους στην παραγωγική διαδικασία και η αλληλοαποδοχή τους με το κοινωνικό σύνολο». Το ιατρικό μοντέλο εστιάζει, λοιπόν, την προσοχή του στις ανάγκες του ατόμου, φυσιοποιώντας τις ελλείψεις, παραβλέποντας συγχρόνως όλους τους έξωατομικούς παράγοντες, που σχετίζονται με το κοινωνικό περιβάλλον μέσα στο οποίο εντάσσεται το άτομο, και οι οποίοι επηρεάζουν την αντίληψη του ατόμου για τον εαυτό του και τη σχέση του με την κοινωνική δομή. Απόρροια της κριτικής, που γίνεται στο παραπάνω προσεγγιστικό μοντέλο της αναπηρίας, αλλά και του κινήματος των αναπήρων ήταν η κατάργηση του όρου «ειδικές ανάγκες», νοηματοδοτώντας ότι οι «ειδικές ανάγκες» δεν αφορούν μόνο το άτομο, αλλά και τα δομικά στοιχεία του κοινωνικού πλαισίου ένταξης του ατόμου. Οι θεωρητικοί, λοιπόν, που ασχολούνται με τα θέματα των αναπήρων διαπίστωσαν ότι η αναπηρία δεν μπορεί να εξεταστεί χωρίς να ληφθεί υπόψη το κοινωνικό περιβάλλον μέσα στο οποίο τα άτομα διαβιούν. Η διάδραση του α- τόμου με τον περιβάλλοντα χώρο (κοινωνικό και φυσικό) δεν σχετίζεται μόνο με διαστάσεις υλικής διευθέτησης των πραγμάτων, αλλά έχει και συμβολικές εννοιολογήσεις τόσο από τα ανάπηρα άτομα, όσο και από τα υπόλοιπα κοινωνικά υποκείμενα. Έτσι, προτάθηκε το κοινωνικό μοντέλο το οποίο προσπαθεί να αποδομήσει την εγκαθιδρυμένη αντίληψη του «φταιξίματος» στις ελλείψεις και στη λειτουργία του σώματος και να προσδιορίσει την αναπηρία μέσα από κοινωνικές μεταβλητές. Παρ όλα αυτά συνεχίζει να εξετάζει τις δυσκολίες του ανάπηρου, αλλά και τους περιορισμούς του σώματός του, γιατί αυτά εκφράζουν αναπαραστάσεις και αντιλήψεις για την αναπηρία. Το κοινωνικό μοντέλο είναι ένα πολιτισμικά επηρεασμένο μοντέλο, το οποίο εκφράζει την αισιόδοξη πλευρά της αντιμετώπισης των προβλημάτων, αποδομεί την ευθύνη

13 12 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ από το άτομο και προσπαθεί να το οδηγήσει από την απομόνωση στην κοινωνική ένταξη. Οι Barnes, Mercer και Shakespeare (1999) αναφέρουν ότι το κοινωνικό μοντέλο εκλαμβάνει την αναπηρία ως ένα προϊόν της κοινωνικής δομής και την συσχετίζει σταθερά με κοινωνικά, οικονομικά και πολιτικά θέματα. Το κοινωνικό μοντέλο σκιαγραφεί ένα σημαντικό διαχωρισμό ανάμεσα στις έννοιες της ανεπάρκειας (impairment) και της αναπηρίας (disability). Η πρώτη έννοια αναφέρεται στην έλλειψη ή στη δυσλειτουργία όλων ή ενός μέρους από τα άκρα ή του οργανισμού. Η έννοια της αναπηρίας τονίζει ότι το μειονέκτημα ή ο περιορισμός στη δραστηριότητα ενός ατόμου προκαλείται από μια προσωρινή κοινωνική οργάνωση, η οποία δεν λαμβάνει υπόψη της τα άτομα που έχουν σωματική ανεπάρκεια, και τα αποκλείει από τις βασικές κοινωνικές δραστηριότητες. Η ακολουθούμενη, λοιπόν, εκπαιδευτική πολιτική εκφράζει τη διαμορφωμένη κυρίαρχη τάση απέναντι στην αναπηρία και πιστοποιεί το δικαίωμα των αναπήρων να έχουν πρόσβαση ή μη στους εκπαιδευτικούς πόρους, γεγονός που σχετίζεται με φαινόμενα κοινωνικού και εκπαιδευτικού αποκλεισμού. Χαρακτηριστικό των ακολουθούμενων πολιτικών και της εφαρμογής τους είναι ότι από τον πληθυσμό των ατόμων με αναπηρία ένα μεγάλο ποσοστό αυτών δεν μετέχει στη θεσμοθετημένη τυπική εκπαίδευση. Αυτό οφείλεται σε διάφορους κοινωνικούς παράγοντες (στερεότυπα, προκαταλήψεις, κακή ενημέρωση κ.λπ.), αλλά και σε δομικά προβλήματα της εκπαίδευσης (υλικοτεχνική υποδομή, κανονιστικά θέματα κ.λπ.) που δεν δύναται να ενημερώσει και να προσφέρει προσβασιμότητα στα άτομα με αναπηρία στους πόρους της. Στον ελλαδικό χώρο η ιστορία της αναπηρίας και η αντιμετώπισή της από το κοινωνικό σύνολο έχει τις απαρχές της στα αρχαία χρόνια, αλλά ακόμη και σήμερα, όμως, δεν μπορεί κανείς να ισχυριστεί ότι οι σύγχρονοι Καιάδες έχουν εξαλειφθεί. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η ελληνική νομοθεσία, παρακλάδι του ανεπαρκούς προνοιακού συστήματος, δεν μπόρεσε να αναπτύξει ποτέ μια ολιστική προσέγγιση για τα ΑμεΑ. Οι ελληνικοί νόμοι στέκονται αμήχανοι μπροστά στο αίτημα των καιρών για ένταξη των αναπήρων και δυσπιστούν στην αποδεδειγμένη ικανότητά τους να δρουν ανταγωνιστικά στον εκπαιδευτικό και επαγγελματικό τομέα. Απόρροια της έλλειψης οράματος ήταν η εναπόθεση για δεκαετίες των προσδοκιών για μέριμνα των ΑμεΑ σε μεγάλους ευεργέτες ή και στην εκκλησία, ενώ συγχρόνως οι νόμοι περιορίζονται στην άσκηση επιδοματικής πολιτικής, ευεργέτημα που αλλοιώθηκε μέσα στο όλο πλαίσιο διαφθοράς, ανομίας και πελατειακών σχέσεων. Σε αυτό το σημείο πρέπει να επισημανθεί ότι σημαντική βελτίωση στην αντιμετώπιση των ζητημάτων που τίθενται στο πλαίσιο των ατόμων με αναπηρία αποτέλεσαν οι νόμοι 2817/2000 (Εκπαίδευση των ατόμων με ειδικές εκ-

14 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 13 παιδευτικές ανάγκες και άλλες διατάξεις) και 3699/2008 (Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση ατόμων με αναπηρία ή με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες). Οι συγκεκριμένοι νόμοι καθιέρωσαν την υποχρεωτικότητα της φοίτησης των ατόμων με αναπηρία στην εκπαίδευση, ένα πολύ σημαντικό κομμάτι κοινωνικής και εκπαιδευτικής πολιτικής, που καθιστά το κοινωνικό σύνολο υπεύθυνο απέναντι στην κοινωνικοποίηση των ατόμων αυτών. Παράλληλα, καθόρισαν την ιεραρχική δομή της εκπαίδευσης των ατόμων με αναπηρία, καθώς και τα διαγνωστικά κέντρα, τα οποία είναι υπεύθυνα τόσο για την διάγνωση των δυσκολιών, όσο και για τη μαθησιακή και ψυχοκοινωνική τους ένταξη στο εκπαιδευτικό πλαίσιο. Επίσης, έθεσαν τα όρια επιμόρφωσης και εκπαίδευσης των εκπαιδευτικών και των ειδικοτήτων, που θα εργάζονται στον τομέα της ειδικής αγωγής. Είναι αναγκαίο να παρατηρήσουμε ότι στην εκπαιδευτική πράξη διατάξεις των παραπάνω νόμων, αλλά και μεταγενέστερες επιμέρους διορθωτικές παρεμβάσεις (π.χ. διορισμός εκπαιδευτικών αποφοίτων τμημάτων ειδικής αγωγής) δεν έχουν πλήρως υλοποιηθεί λόγω τόσο των προβλημάτων υλικοτεχνικής υποδομής (κτηριακά προβλήματα, έλλειψη εκπαιδευτικών και διδακτικών υλικών κ.λπ.), όσο και της ανεπαρκούς εκπαίδευσης εκπαιδευτικών σε θέματα αναπηρίας. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση των εκπαιδευτικών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, όπου στις περισσότερες καθηγητικές σχολές δεν υπάρχουν στο αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών τα βασικά γνωστικά αντικείμενα, που αφορούν την παιδαγωγική, τη γενική και την ειδική διδακτική. Τα άτομα με αναπηρία, λοιπόν, έρχονται αντιμέτωπα με αρκετά εμπόδια στην εκπαιδευτική διαδικασία, κάτι που έχει ως επακόλουθο να αναπαράγεται τόσο η κοινωνικο-οικονομική θέση που έχει η οικογένεια τους (ΑμεΑ τυγχάνουν καλύτερης εκπαιδευτικής βοήθειας, γιατί η οικογένεια επωμίζεται ένα σημαντικό κόστος από την εκπαίδευσή τους), όσο και η κοινωνική τους θέση ως ατόμων με αναπηρία, η οποία σχετίζεται με διαδικασίες κοινωνικής πίεσης, κοινωνικών ανισοτήτων και κοινωνικού αποκλεισμού. Έρευνες στον ελλαδικό χώρο καταδεικνύουν ότι τα παραπάνω φαινόμενα οδηγούν και σε μια περιθωριοποίηση των ατόμων με αναπηρία από την αγορά εργασίας, αλλά και τα άτομα που εντάσσονται σε αυτή απασχολούνται σε εργασίες, οι οποίες είναι χαμηλού κόστους, δεν ανταποκρίνονται στα ενδιαφέροντά τους, ενώ οι περισσότερες είναι οικογενειακές επιχειρήσεις. Από τα παραπάνω γίνεται κατανοητό ότι η εκπαίδευση διαδραματίζει ένα βασικό ρόλο στη διαμόρφωση της ταυτότητας των ατόμων με αναπηρία, των νοηματοδοτήσεων της κοινωνίας για τα ζητήματα της αναπηρίας, αλλά και της κοινωνικοποίησης των ατόμων αυτών μέσα σε μια συγκεκριμένη κοινωνική οργάνωση. Η αποτελεσματικότερη παρέμβαση σε αυτά τα ζητήματα δεν μπορεί να γίνεται τυχαία, χωρίς μέθοδο και επιστημονική γνώση. Ερωτήματα και

15 14 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ υποθέσεις που τίθενται τόσο από το κοινωνικό περιβάλλον, από τους πολιτικούς θεσμούς, από τους εκπαιδευτικούς θεσμούς, αλλά και από τους ίδιους τους ανάπηρους και το κίνημά τους είναι αναγκαίο να διερευνηθούν και να απαντηθούν. Σκοπός, λοιπόν, του συγκεκριμένου τόμου είναι να δώσει στον αναγνώστη ένα υλικό προς μελέτη, το οποίο θα είναι χρήσιμο τόσο στην εκπαιδευτική πράξη, όσο και στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του ευρύτερου κοινωνικού συνόλου απέναντι στις δυσκολίες και στα προβλήματα με τα οποία έρχονται αντιμέτωπα τα άτομα με αναπηρία. Οι συγκεκριμένες καταγραφές που υπάρχουν στον παρόντα τόμο έρχονται να υποδείξουν τρόπους, να ευαισθητοποιήσουν το κοινωνικό σύνολο και να τεκμηριώσουν πρακτικές σε μια περίοδο, όπου το κοινωνικό κράτος μειώνεται, η εκπαιδευτική διαδικασία τίθεται σε άλλα πλαίσια και η παγκόσμια κοινότητα ταλανίζεται από κοινωνικό-οικονομικά ζητήματα. Πριν την παράθεση των κειμένων που αφορούν την ειδική αγωγή και θέλοντας να δώσουμε έμφαση στο επάγγελμα του εκπαιδευτικού ως ένα σημαντικό παράγοντα της ενταξιακής πολιτικής των ΑμεΑ, παρουσιάζουμε τα αποτελέσματα μιας έρευνας που αφορά τους λόγους που οδηγούν τους εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας στην επιλογή του επαγγέλματος, καθώς και της στενής αμφίδρομης σχέσης που υπάρχει ανάμεσα στα κίνητρα και την επιλογή του διδασκαλικού επαγγέλματος. Τα κείμενα που περιλαμβάνονται στο συγκεκριμένο τόμο θεματοποιούνται σε τέσσερις μεγάλες ενότητες, που αφορούν τόσο τη θεωρητική υποστήριξη θεμάτων, που σχετίζονται με την αναπηρία, όσο και την ερευνητική προσέγγισή της: Μέρος Ι: Θεωρητικές προσεγγίσεις στην Ειδική Αγωγή Μέρος ΙΙ: Στάσεις και αντιλήψεις για την Αναπηρία Μέρος ΙΙΙ: Έρευνες για την Ειδική Αγωγή Μέρος ΙV: Παρεμβατικά προγράμματα Ειδικής Αγωγής Πιο αναλυτικά: Η πρώτη θεματική που διαρθρώνεται σε τέσσερα κεφάλαια αφορά θεωρητικές προσεγγίσεις που σχετίζονται με τη νοητική αναπηρία, το ρόλο του λειτουργού εκπαίδευσης και του επαγγελματία υγείας και τη συνοσηρότητα των Διαταραχών Άγχους με τις Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές (ΔΑΔ) στα παιδιά και τους εφήβους. Στο πρώτο κεφάλαιο του πρώτου μέρους αναλύονται θέματα και συζητιώνται οι προεκτάσεις τους στην κλινική πράξη που αφορούν το εύρος της συνοσηρότητας, του άγχους σε παιδιά και σε εφήβους με ΔΑΔ σε σχέση με τα παιδιά και τους εφήβους του γενικού πληθυσμού. Επίσης, γίνεται συζήτηση για τη διαφορετική μεθοδολογία που η κάθε έρευνα ακολουθεί, καθώς και ζητήματα

16 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 15 που βρίσκονται υπό διερεύνηση και συνδέονται με το ρόλο που παίζει ο δείκτης νοημοσύνης ή το επίπεδο των λεκτικών ικανοτήτων και των κοινωνικών δεξιοτήτων του παιδιού, αλλά και το πώς η συγκεκριμένη συνοσηρότητα αποκτά μερικές φορές μια σημαντική κλινική προτεραιότητα με την παρουσία του άγχους. Στο δεύτερο κεφάλαιο παρουσιάζονται πρόσφατα ερευνητικά δεδομένα που αναφέρονται στην άτυπη πλευρίωση σε παιδιά και εφήβους με γενετικά σύνδρομα που συνδέονται με τη νοητική καθυστέρηση (ΝΚ). Οι μελέτες του φαινομένου της πλευρίωσης σε άτομα με ΝΚ εμφανίζουν συνήθως αυξημένη συχνότητα αριστεροχειρίας, σε σχέση με πληθυσμούς τυπικής ανάπτυξης, αλλά και σύνδεση της αριστεροχειρίας με το βαθμό της ΝΚ. Από τη βιβλιογραφική ανασκόπηση προκύπτει η ανάγκη συγκριτικής διερεύνησης του φαινομένου της πλευρίωσης σε παιδιά και εφήβους με γενετικά σύνδρομα νοητικής καθυστέρησης. Στο τρίτο κεφάλαιο αναφέρεται ο τρόπος ζωής που ακολουθούν τα άτομα με νοητική υστέρηση και η μη ενασχόλησή τους με προγράμματα άσκησης, που έχει ως αποτέλεσμα την εμφάνιση προβλημάτων υγείας, όπως καρδιαγγειακών παθήσεων, υπέρτασης, σακχαρώδους διαβήτη τύπου ΙΙ, παχυσαρκίας, οστεοπόρωσης καθώς και άλλων παθήσεων. Από τη μελέτη των αποτελεσμάτων των ερευνών προέκυψε ότι η συμμετοχή των ατόμων με νοητική υστέρηση σε προγράμματα άσκησης είναι σημαντική για τη βελτίωση της σωματικής και ψυχικής τους υγείας. Η ενεργή συμμετοχή τους σε προγράμματα άσκησης μπορεί να συμβάλλει σημαντικά στη βελτίωση του καρδιοαγγειακού και στην ενδυνάμωση του μυϊκού τους συστήματος. Το καλό επίπεδο της φυσικής τους κατάστασης συνδέεται με ικανοποιητικό επίπεδο αυτοπεποίθησης, εικόνας σώματος, προσωπικής ανάπτυξης και κοινωνικής αποδοχής. Το τέταρτο κεφάλαιο, με ιδεολογική αφετηρία τη φιλοσοφία ότι η βιώσιμη ή αειφόρος ανάπτυξη είναι αυτή που θα παίξει τον πρωταγωνιστικό ρόλο σε μία κοινωνία με κυρίαρχη προτεραιότητα την ισόπλευρη ανάπτυξη πολιτών και συνόλου, πραγματεύεται την εφαρμογή ειδικών παιδαγωγικών και διδακτικών παρεμβάσεων για την προαγωγή της υγείας ατόμων με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Επιχειρείται η σύνδεση εκπαιδευτικής θεωρίας και διδακτικής πράξης, η διασύνδεση εκπαιδευτικών πρακτικών και κοινωνικών θεσμών που φέρουν ως άξονες αναφοράς τους την παιδεία και την υγεία, η εκπαιδευτική παρέμβαση στο χώρο του σχολείου και στις υπηρεσίες υγείας και κοινωνικής πρόνοιας, καθώς και η καλλιέργεια δεξιοτήτων επικοινωνίας σε εκπαιδευτικούς και στελέχη υγείας. Στο πλαίσιο αυτό, συζητιούνται δύο εναλλακτικά πλαίσια γνωστικής και βιωματικής μάθησης που μπορούν να λειτουργήσουν ως «εκπαιδευτικά εργαλεία» διδακτικής μεθοδολογίας και αξιοποιήσι-

17 16 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ μης γνώσης, στο πλαίσιο της επαγγελματικής ανάπτυξης στελεχών εκπαίδευσης, επαγγελματιών υγείας και ιθυνόντων εκπαιδευτικής και υγειονομικής πολιτικής. Στη δεύτερη θεματική, που διαρθρώνεται σε έξι κεφάλαια, οι συγγραφείς παρουσιάζουν τις έρευνές τους σχετικά με τη στάση εκπαιδευτικών, γονέων, μαθητών και της κοινωνίας απέναντι στην αναπηρία, καθώς και τις παρεμβάσεις που γίνονται στα διάφορα πλαίσια της εκπαίδευσης. Στο πρώτο κεφάλαιο του δεύτερου μέρους διερευνάται η επίδραση των διαπροσωπικών αλληλεπιδράσεων των μαθητών που λαμβάνουν ειδική εκπαιδευτική υποστήριξη σε Τμήματα Ένταξης (Τ.Ε.), καθώς και της κοινωνικής δυσαρέσκειας και μοναξιάς που βιώνουν εντός του σχολικού περιβάλλοντος. Η συζήτηση των αποτελεσμάτων αναδεικνύει τους περιορισμούς που διέπουν την κοινωνική ένταξη των μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στο γενικό σχολείο καθώς και νέες προοπτικές προς την κατεύθυνση της ουσιαστικής εκπαιδευτικής ένταξης της συγκεκριμένης ομάδας. Στο δεύτερο κεφάλαιο διερευνώνται οι στάσεις παιδιών ηλικίας 4-6 ετών έναντι παιδιών με διαφορετικού είδους αναπηρίες. Συγκεκριμένα, εξετάστηκαν οι τάσεις υποθετικών συμπεριφορών παιδιών χωρίς αναπηρία έναντι παιδιών με τύφλωση, κινητική αναπηρία ή νοητική καθυστέρηση. Τα συμμετέχοντα παιδιά παρουσιάστηκαν θετικά (έδειξαν μεγαλύτερο ποσοστό θετικών απαντήσεων) προς τα παιδιά με αναπηρία, σε ό,τι αφορά τη βοήθειά τους σε σχολικές δραστηριότητες. Ωστόσο, εμφανίστηκαν λιγότερο θετικά για τη σύναψη στενότερων σχέσεων μαζί τους. Τέλος, σε σχέση με το είδος αναπηρίας, οι στάσεις των παιδιών εμφανίζονται λιγότερο θετικές για τα παιδιά με νοητική καθυστέρηση. Στο τρίτο κεφάλαιο μελετάται η επίδραση του προγράμματος «Παραολυμπιακή Ημέρα στα Σχολεία» (ΠΗΣ) στους δύο παράγοντες της θεωρίας της Σχεδιασμένης Συμπεριφοράς, στάση και πρόθεση, αλλά και πώς αυτοί οδηγούν στην πραγματική συμπεριφορά. Δευτερεύων σκοπός είναι η διερεύνηση της επίδρασης της ακαδημαϊκής προετοιμασίας και της προηγούμενης εμπειρίας των καθηγητών Φυσικής Αγωγής με άτομα με αναπηρίες στους παράγοντες που προαναφέρθηκαν, σε σχέση με την επίδραση του προγράμματος παρέμβασης. Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα ΠΗΣ φάνηκε να είναι αποτελεσματικό στους παράγοντες της θεωρίας της Σχεδιασμένης Συμπεριφοράς. Επιμορφωτικά προγράμματα μπορούν να βοηθήσουν στη δημιουργία ενός Αναλυτικού Προγράμματος Φυσικής Αγωγής, ώστε η ένταξη των μαθητών με αναπηρίες στο γενικό σχολείο να είναι επιτυχής. Παρόλο που η ένταξη ατόμων με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες (ε.ε.α) προβάλλεται στην επίσημη εκπαιδευτική πολιτική ως αναγκαιότητα, στην πράξη οι ευκαιρίες συνεργασίας αυτών των μαθητών με μαθητές Γενικής Αγωγής

18 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 17 (Γ.Α.), είναι λίγες. Μέσα από τη μελέτη του συστήματος αξιών στο οποίο βασίζονται ως παιδαγωγικές προσεγγίσεις, τόσο η Παιδαγωγική της Ένταξης όσο και η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση (Π.Ε.), προέκυψε η εκτίμηση ότι η Π.Ε. θα μπορούσε να αποτελέσει όχημα για την ένταξη των παιδιών με ε.ε.α στο γενικό σχολείο. Σκοπός του τέταρτου κεφαλαίου ήταν να διερευνηθεί αν ένα κοινό πρόγραμμα Π.Ε για μαθητές γενικής και ειδικής αγωγής, μπορεί να επηρεάσει τις στάσεις των γονέων των μαθητών απέναντι στην προοπτική ένταξης των μαθητών με ε.ε.α στο Γενικό Σχολείο. Ως ερευνητική στρατηγική επιλέχτηκε η Έρευνα Δράσης. Από την ανάλυση περιεχομένου του Ημερολογίου Συμμετοχικής Παρατήρησης καθώς και των απαντήσεων των γονέων σε ερωτήσεις α- νοιχτού τύπου, προκύπτει το συμπέρασμα ότι υπήρξε αξιοσημείωτη διαφοροποίηση των στάσεων των γονέων των μαθητών Γ.Α. απέναντι στους μαθητές με νοητική υστέρηση και απέναντι στην προοπτική της ένταξής τους. Αξιόλογη επίσης διαφοροποίηση προέκυψε και στις στάσεις των γονέων των μαθητών με ε.ε.α. απέναντι σε αυτήν την προοπτική. Στο πέμπτο κεφάλαιο αναφέρεται ότι τα κράτη - μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα τελευταία χρόνια έχουν δώσει σημαντική ώθηση στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση των ατόμων με αναπηρία με στόχο την προώθηση της επαγγελματικής αποκατάστασης και της κοινωνικής τους ένταξης. Στόχος της ερευνητικής μελέτης ήταν να διαπιστωθεί ο βαθμός αποτελεσματικότητας των σχολείων και να καταγραφούν οι απόψεις των στελεχών, εκπαιδευτικών, γονέων και μαθητών για τις παρεχόμενες υπηρεσίες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα σχολεία δεν εφαρμόζουν εναλλακτικές μορφές εκπαίδευσης με στόχο την επαγγελματική αποκατάσταση, ενώ όλες οι ομάδες των υποκειμένων επισημαίνουν ανεπάρκειες σε βασικές παραμέτρους δομής και λειτουργίας των σχολικών μονάδων που υποδηλώνουν σαφώς τη μη παροχή ίσων ευκαιριών στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση στα ΑμεΑ και στην ένταξή τους στην κοινωνία. Στο έκτο κεφάλαιο διερευνάται αν ο ρόλος των Κέντρων Διαφοροδιάγνωσης, Διάγνωσης και Υποστήριξης (ΚΕ.Δ.Δ.Υ.), όσον αφορά την υποστήριξη των εκπαιδευτικών, των μεταναστών μαθητών και των οικογενειών τους, είναι εξαιρετικά σημαντικός. Στην εργασία αποτυπώνονται οι προβληματισμοί των ειδικών παιδαγωγών όσον αφορά: στις ανάγκες που υπάρχουν για τη σωστή στελέχωση των ΚΕ.Δ.Δ.Υ. και των Τμημάτων Ένταξης στη χρήση κατάλληλων εργαλείων διάγνωσης των ειδικών δυσκολιών που έχουν οι μαθητές - και ειδικότερα οι μετανάστες μαθητές. Στο τελευταίο κεφάλαιο της θεματικής εξετάζεται η επίδραση του στίγματος στις ζωές των ατόμων με ψυχικές διαταραχές και συσχετίζεται με την απασχολησημότητα. Μέσα από τη διενέργεια ποιοτικών μεθόδων γίνεται προσπά-

19 18 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ θεια να αναδειχθούν πτυχές της εκπ/κής, επαγγελματικής και κοινωνικής ανάπτυξης των ψυχικά πασχόντων. Στην τρίτη θεματική, που διαρθρώνεται σε επτά κεφάλαια, παρουσιάζονται έρευνες που αφορούν πτυχές παραγόντων που σχετίζονται με την εκπαιδευτική διαδικασία στην ειδική αγωγή. Στο πρώτο κεφάλαιο του τρίτου μέρους διερευνάται η επίδραση επιδημιολογικών χαρακτηριστικών παιδιών με διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (ΔΑΔ) και των γονέων τους σχετικά με τη συμμετοχή τους σε εκπαιδευτικά προγράμματα. Τα αποτελέσματα φανερώνουν ότι δεν παρακολουθούσαν όλα τα παιδιά προσχολική εκπαίδευση, κάτι που επηρεάζεται από τη σειρά γέννησης, από το κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο εκπαίδευσης των γονέων και την περιοχή κατοικίας. Στο δεύτερο κεφάλαιο διερευνάται η ταχύτητα ανάγνωσης των κειμένων Braille, και αποσκοπεί στο να βοηθήσει τυφλούς μαθητές και εκπαιδευτικούς να αναπτύξουν κατάλληλες μεθόδους βελτίωσης της ταχύτητας ανάγνωσης στο Braille. Τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας επιβεβαιώνουν την ερευνητική υπόθεση πως το Braille είναι αργό μέσο. Τα αποτελέσματα συγκρίνονται με άλλες έρευνες από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Παράλληλα, παρουσιάζεται και αιτιολογείται ποιο μοντέλο ανάγνωσης είναι ταχύτερο και πιο ωφέλιμο για τους τυφλούς αναγνώστες μέσα από μια σύγκριση των μοντέλων ανάγνωσης μεταξύ τους. Στο τρίτο κεφάλαιο παρουσιάζεται και αξιολογείται μια διδακτική παρέμβαση διάρκειας 8 διδακτικών ωρών που έλαβε χώρα σε ένα Γυμνάσιο μιας ορεινής-αγροτικής περιοχής του Ν. Ηλείας σε ένα τμήμα ένταξης μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες. Το θεωρητικό υπόβαθρο της μεθοδολογίας είναι ο ε- ποικοδομητισμός (Constructivism, J. Piaget), και ιδιαιτέρως οι ιδέες του «μαστορέματος της γνώσης» (Constructionism, S. Papert). Στη διδακτική αυτή παρέμβαση χρησιμοποιήθηκε το πακέτο LegoMindstormsNXT που προσφέρει απλά και εύχρηστα δομικά υλικά (Lego) με τα οποία κατασκευάζονται και συναρμολογούνται απλές μηχανικές κατασκευές ρομπότ και ένα απλό και εύχρηστο περιβάλλον προγραμματισμού για την απόδοση ελεγχόμενων συμπεριφορών στο ρομπότ. Τα αποτελέσματα ήταν ενθαρρυντικά. Οι μαθητές στο κατασκευαστικό μέρος και στο προγραμματιστικό μέρος της εργασίας ανταποκρίθηκαν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Τέλος, με βάση τα ευρήματα της συγκεκριμένης μελέτης περίπτωσης συζητείται η δυνατότητα αξιοποίησης της τεχνολογίας των προγραμματιζόμενων ρομποτικών κατασκευών στην εκπαίδευση παιδιών με μαθησιακές δυσκολίες. Στο τέταρτο κεφάλαιο διερευνάται ο ρόλος της ηγεσίας στην επαγγελματική ικανοποίηση των εκπαιδευτικών και η σύνδεσή της με τα εργασιακά περι-

20 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 19 βάλλοντα, τα οποία αντανακλώνται στο οργανωσιακό κλίμα. Για τη μέτρηση των μεταβλητών χρησιμοποιήθηκε στα ελληνικά η Κλίμακα επαγγελματικής ικανοποίησης εκπαιδευτικών (Jamaican Teacher Satisfaction Survey) και η Κλίμακα ηγετικής συμπεριφοράς του διευθυντή του σχολείου από το ερωτηματολόγιο περιγραφής οργανωτικού κλίματος για σχολεία πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης (OCDQ-RE). Μολονότι δε βρέθηκαν διαφορές ως προς την επαγγελματική ικανοποίηση, η ύπαρξη κατευθυντικής και περιοριστικής συμπεριφοράς του διευθυντή δηλώνεται σε μεγαλύτερο βαθμό στην ειδική σε σχέση με τη γενική αγωγή. Η υποστηρικτική συμπεριφορά προβλέπει την επαγγελματική ικανοποίηση σε μεγαλύτερο βαθμό, ενώ η περιοριστική αποτελεί πρόσθετο προβλεπτικό παράγοντα μόνο στην ειδική αγωγή. Τέλος, συζητούνται ευρήματα συναφών μελετών και πρακτικές για την προαγωγή της επαγγελματικής ι- κανοποίησης των εκπαιδευτικών. Στο πέμπτο κεφάλαιο διερευνάται η ικανότητα ενηλίκων με σύνδρομο Down να ονομάσουν τρία βασικά συναισθήματα (χαρά, λύπη, έκπληξη) μέσω ενός έργου ονομασίας συναισθημάτων που δηλώνονται σε εκφράσεις προσώπων. Η ικανότητα ονομασίας, όπως και αναγνώρισης συναισθημάτων που δηλώνονται στις εκφράσεις του προσώπου, συνδέεται με την ανάπτυξη και διατήρηση επιτυχημένων κοινωνικών αλληλεπιδράσεων. Επιπλέον, η εκτίμηση των δυσκολιών και των δυνατοτήτων των ατόμων με νοητική καθυστέρηση στον τομέα της κοινωνικής λειτουργικότητας, αποτελεί ένα σημαντικό πεδίο έρευνας. Τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας συζητούνται σε σχέση με τα ευρήματα προηγούμενων σχετικών ερευνών, λαμβάνοντας υπόψη τους παράγοντες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις επιδόσεις των ατόμων με σύνδρομο Down σε έργα που απαιτούν ονομασία και αναγνώριση συναισθημάτων. Στο έκτο κεφάλαιο μελετάται η σχέση ανάμεσα στη Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής (ΔΕΠ-Υ), τα συναισθηματικά προβλήματα, τη διαταραχή διαγωγής, τα προβλήματα με τους συνομηλίκους, τη θετική κοινωνική συμπεριφορά και την κατάθλιψη σε παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες. Το ερωτηματολόγιο που χρησιμοποιήθηκε, συμπληρώθηκε από δασκάλους των μαθητών σε κανονικές τάξεις και τάξεις ένταξης. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι υπάρχει μεγαλύτερη συσχέτιση ανάμεσα στη ΔΕΠ-Υ, τα συναισθηματικά προβλήματα, τη διαταραχή διαγωγής, τα προβλήματα με τους συνομηλίκους, τη θετική κοινωνική συμπεριφορά και την κατάθλιψη στους μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες. Ακόμη, υπάρχει σημαντική διαφορά μεταξύ μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες και μαθητών χωρίς μαθησιακές δυσκολίες στην εκδήλωση συναισθηματικών και συμπεριφορικών δυσκολιών. Βρέθηκαν σημαντικές διαφορές σε όλες τις μεταβλητές που εξετάστηκαν, ενώ δε βρέθηκαν σημαντικές αλληλεπιδράσεις αγοριών και κοριτσιών με και χωρίς μαθησιακές δυσκολίες ως προς τις

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

Δωρεάν επιστημονική καθοδήγηση σε θέματα δυσκολιών μάθησης και προσαρμογής, καθώς και γενικότερα εκπαιδευτικά ζητήματα από καθηγητές του ΠΑΜΑΚ

Δωρεάν επιστημονική καθοδήγηση σε θέματα δυσκολιών μάθησης και προσαρμογής, καθώς και γενικότερα εκπαιδευτικά ζητήματα από καθηγητές του ΠΑΜΑΚ Εγνατίας 156, 54006 Θεσσαλονίκη Γραφείο Τύπου: Μιχάλης Δώσσας Τηλ: 2310.891.311, 6974.487.128 Φαξ: 2310.891.313 Ε-mail: gtypou@uom.gr, mikegd@uom.gr ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αρ. σελ.: 5 Θεσσαλονίκη, Τρίτη, 10 Μαρτίου

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΟΠΟΣ Το διδακτορικό πρόγραμμα στην Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση αποσκοπεί στην εμβάθυνση και κριτική

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΨΥΧΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Χαρ. Τρικούπη 24, Αθήνα Τηλ: 210 3626445 www.kemepse.com e-mail: special.education.program.2013@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Ορισμός Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 3 η Συνάντηση Υποψηφίων Διδακτόρων ΠΤΕΑ

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 3 η Συνάντηση Υποψηφίων Διδακτόρων ΠΤΕΑ Σάββατο 21/6 /2013 9.45 10.00: Χαιρετισμός από τον Πρόεδρο του Τμήματος, Φίλιππο Βλάχο Συνεδρία 1 Θεματικό Πεδίο: Ειδική Αγωγή ΕΑ1 Φύσσα Αριστέα Συγκριτική αξιολόγηση στρατηγικών-πρακτικών για την προώθηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΤΗΣΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΕΤΟΣ 2015 ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ ΕΕ. www.v-learning.

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΤΗΣΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΕΤΟΣ 2015 ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ ΕΕ. www.v-learning. ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ ΕΕ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΤΗΣΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΕΤΟΣ 2015 info@v-learning.gr www.v-learning.gr Το Κέντρο Δια Βίου Μάθησης ΙΙ ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ & ΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΨΥΧΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Χαρ. Τρικούπη 24, Αθήνα Τηλ: 210 3626445 www.kemepse.com e-mail: special.education.program.2013@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Αγγελική Γενά agena@ppp.uoa.gr ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΕΝΤΑΞΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Α. ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Επίσταση Προσοχής Ομαδική & όχι

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ»

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 - Οριζόντια Πράξη» «ΤΟ ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» Ενημερωτική Συνάντηση Στελεχών Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός.

Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός. Mονογραφίες υπό έκδοση 2007-10 1. Ευθυμίου, Η., Βιτσιλάκη, Χ. (2007). Φύλο και Νέες Τεχνολογίες: Εμπειρικές Προσεγγίσεις. Επιστημονική Σειρά Σπουδών Φύλου, Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός.

Διαβάστε περισσότερα

Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα

Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα Βίκη Παυλίδη Εκπαιδευτική Ψυχολόγος, ΜΑ,MSc Τμήμα Συμβουλευτικής & Ψυχολογίας Εκπαιδευτήρια Γείτονα Χαρακτηριστικά της χαρισματικότητας Γνωστικές Δεξιότητες Τρόποι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Τόμος Γ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ Σύνοψη Το τετράτομο έργο "Εισαγωγή στην ειδική παιδαγωγική" αποτελεί συμβολή στην προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/

Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Εκπαίδευση Νηπίων με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες ή και Αναπηρία στο νηπιαγωγείο Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται μία αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

Η ειδική αγωγή βρίσκεται σήμερα σε ένα κρίσιμο μεταίχμιο. Σε μια προσπάθεια προσδιορισμού της ταυτότητάς της ανάμεσα στο «ειδικό» και το «ενταξιακό»,

Η ειδική αγωγή βρίσκεται σήμερα σε ένα κρίσιμο μεταίχμιο. Σε μια προσπάθεια προσδιορισμού της ταυτότητάς της ανάμεσα στο «ειδικό» και το «ενταξιακό», Η ειδική αγωγή βρίσκεται σήμερα σε ένα κρίσιμο μεταίχμιο. Σε μια προσπάθεια προσδιορισμού της ταυτότητάς της ανάμεσα στο «ειδικό» και το «ενταξιακό», ως αναπόσπαστο κομμάτι της γενικής εκπαίδευσης, αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Θεσσαλονίκη, 10-12-2015 Αριθ. Πρωτ.: 357

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Θεσσαλονίκη, 10-12-2015 Αριθ. Πρωτ.: 357 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Θεσσαλονίκη, 10-12-2015 Αριθ. Πρωτ.: 357 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Π ΚΑΙ ΔΕ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 1 ο και 2 ο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορική Αναδρομή. Η ειδική εκπαίδευση στην Ελλάδα

Ιστορική Αναδρομή. Η ειδική εκπαίδευση στην Ελλάδα Ιστορική Αναδρομή Η ειδική εκπαίδευση στην Ελλάδα Μοντέλο αναπηρίας Ιατρικό μοντέλο: Η αναπηρία κατανοείται από βιολογικής πλευράς και επομένως το άτομο με αναπηρία θεωρείται ότι έχει ανάγκη από ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά»

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» «Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» Θεοδώρα Πάσχου α.μ 12181 Τμήμα Λογοθεραπείας-Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ Εισαγωγικές επισημάνσεις 1) η εκδήλωση διαταραχών στην κατάκτηση μαθησιακών δεξιοτήτων προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών Περιφερειακή Ενότητα Νομού Τρικάλων Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Θεσμοί της Αυτοδιοίκησης και της κεντρικής Κυβέρνησης φιλικοί στο παιδί Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Περιγραφή Συμβουλευτικής ανήκει στην ευρύτερη κατηγορία των Συμβουλευτικών Κέντρων. Τα Συμβουλευτικά Κέντρα

Διαβάστε περισσότερα

- 1 - Κ.Δ.Π.../2006 Αριθμός. Οι περί Εκπαιδευτικών Λειτουργών ( Προγράμματα Κατάρτισης Υποψηφίων για Προαγωγή) Κανονισμοί του 2006.

- 1 - Κ.Δ.Π.../2006 Αριθμός. Οι περί Εκπαιδευτικών Λειτουργών ( Προγράμματα Κατάρτισης Υποψηφίων για Προαγωγή) Κανονισμοί του 2006. - 1 - Κ.Δ.Π.../2006 Αριθμός Οι περί Εκπαιδευτικών Λειτουργών ( Προγράμματα Κατάρτισης Υποψηφίων για Προαγωγή) Κανονισμοί του 2006 O ΠΕPΙ ΤHΣ ΔHΜOΣΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚHΣ ΥΠHPΕΣΙΑΣ ΝOΜOΣ ΤOΥ 1969 (10 ΤOΥ 1969)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2 η Συνάντηση Υποψηφίων Διδακτόρων ΠΤΕΑ

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2 η Συνάντηση Υποψηφίων Διδακτόρων ΠΤΕΑ 9.45 10.00: Χαιρετισμός από τον Πρόεδρο του Τμήματος, Φίλιππο Βλάχο (Αναπληρωτή Καθηγητή) Σάββατο 15 /6 /2013 Συνεδρία 1 ΨΓ1 Γρηγορίου Φωτεινή Αυτισμός- αναγνώριση και κατανόηση της αμηχανίας σε παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ 1 ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Α. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Το πρόγραμμα ειδίκευσης στη συστημική διάγνωση που προσφέρει το Λόγω Ψυχής Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς των Α.Πορτσέλη, Μ. Κυριακίδου Η παρούσα εισήγηση αφορά στην παρουσίαση ενός καινοτόμου προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας 154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής ηλικίας. Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145 Ευστράτιος Παπάνης Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70 Προβλήµατα διγλωσσίας ίγλωσση εκπαίδευση (γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και µαθησιακές δυσκολίες προβλήµατα συµπεριφοράς) Σαλτερής Νίκος ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ-ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ

ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ-ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ-ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ Έφη Δαρείου Εκπαιδευτικός, Πολιτικός Μηχανικός, Μηχανικός Περιβάλλοντος, Ειδίκευση

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ενότητα 1η: Παιδιά, Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας, Εκπαίδευση Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Τ.Ε.Φ.Α.Α.

ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Τ.Ε.Φ.Α.Α. Η δυνατότητα για εργασιακή απασχόληση αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους δείκτες κοινωνικής καταξίωσης και αποδοχής του ατόμου από το κοινωνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα

Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα Τμήμα Νοσηλευτικής Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα Δρ Πέτρος Κολοβός Ειδικό Εργαστηριακό Διδακτικό Προσωπικό Η Συμμετοχή στη Φροντίδα Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ 2015 Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Η ΚΛΙΜΑΚΑ είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Θ. Παπαδοπούλου, PhD, Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. 6η Περιφέρεια ν. Λάρισας ΠΕΚ ΛΑΡΙΣΑΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ- ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013

Μαρία Θ. Παπαδοπούλου, PhD, Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. 6η Περιφέρεια ν. Λάρισας ΠΕΚ ΛΑΡΙΣΑΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ- ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 Μαρία Θ. Παπαδοπούλου, PhD, Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. 6η Περιφέρεια ν. Λάρισας ΠΕΚ ΛΑΡΙΣΑΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ- ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 ΘΕ 1.1. Εισαγωγική ενημέρωση για τη φιλοσοφία, τους σκοπούς και την ανάπτυξη του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΛΩΣ ΗΛΘΑΤΕ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ!

ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΛΩΣ ΗΛΘΑΤΕ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ! ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΛΩΣ ΗΛΘΑΤΕ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ! Ιστορικό ΕΤΗ ΣΤΑΘΜΟΙ 1973 1977 1987 1998 ΙΔΡΥΣΗ ΠΚ ΜΕ ΕΔΡΑ ΤΟ ΡΕΘΥΜΝΟ 1 o ΕΤΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ 1 ο ΕΤΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥΠΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος ΤΙ ΡΟΛΟ ΠΑΙΖΕΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Η ανατροφή των παιδιών, οι αξίες, τα κίνητρα που δίνει

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1.

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. 2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. : - :. : : ( /,, ) :...., -, -.,,... 1.,, 2,,,....,,,...,, 2008 1. 2. - : On Demand 1. 9 2. 9 2.1 9 2.2 11 2.3 14 3. 16 3.1 16 3.1.1 16 3.1.1. 16 3.1.1. 25 3.1.2 26

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος του Διευθυντή σχολικής μονάδας στην κάλυψη των επιμορφωτικών αναγκών των εκπαιδευτικών»

«Ο ρόλος του Διευθυντή σχολικής μονάδας στην κάλυψη των επιμορφωτικών αναγκών των εκπαιδευτικών» «Ο ρόλος του Διευθυντή σχολικής μονάδας στην κάλυψη των επιμορφωτικών αναγκών των εκπαιδευτικών» 1 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Μαρίνα Κουγιουρούκη ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ: Ελένη Ταρατόρη Μαρία Βεργέτη Μαρίνα Κουγιουρούκη

Διαβάστε περισσότερα

Νέος Παιδαγωγός Πανελλήνιο συνέδριο για τον παιδαγωγό του σήμερα Ίδρυμα Ευγενίδου, 3 & 4 Μαΐου 2014

Νέος Παιδαγωγός Πανελλήνιο συνέδριο για τον παιδαγωγό του σήμερα Ίδρυμα Ευγενίδου, 3 & 4 Μαΐου 2014 «Εκπαιδευτικό υλικό και λογισμικό για μαθητές με αναπηρίες ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες» Γελαστοπούλου Μαρία, Ειδική Παιδαγωγός, ΙΕΠ Κουρμπέτης Βασίλης, Σύμβουλος Α, ΙΕΠ Νέος Παιδαγωγός Πανελλήνιο συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΟΑΕΔ Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: Μαρμαρινός Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ β. φιλιας, μ. κουρουκλη γ. ρουσσης, κ. κασιματη λ. μουσουρου, α. παπαριζος ε. χατζηκωνσταντη μ. πετρονωτη, γ. βαρσος φ. τσαλικογλου-κωστοπουλου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας. Α/Α ΣΤΟΧΟΙ (επιθυμητές γνώσεις-δεξιότητες-ικανότ ητες) ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ (Τίτλοι) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ (ενδεικτικά σε ώρες) Το Πρόγραμμα πιστοποιήθηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής

Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής Καινοτόμες παρεμβάσεις για την αποτελεσματική συνεργασία των αναπληρωτών εκπαιδευτικών ΠΕ 70 με το υπόλοιπο εκπαιδευτικό προσωπικό και τα Στελέχη της Εκπαίδευσης Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής Ολοήμερο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των κινήτρων συμμετοχής σε δράσεις Διά Βίου μάθησης

Ο ρόλος των κινήτρων συμμετοχής σε δράσεις Διά Βίου μάθησης Ο ρόλος των κινήτρων συμμετοχής σε δράσεις Διά Βίου μάθησης Δια Βίου Μάθηση και Βιβλιοθήκες - ENTITLE Επίκ. καθηγήτρια Περιεχόμενα 1.Εισαγωγή 2.Θεωρίες Κινήτρων 2.1 Θεωρίες Προσωπικότητας 2.2 Γνωστικές

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία

Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία Ελένη Δημητρίου Ψυχολόγος Λειτουργός Έγκαιρης Παιδικής Παρέμβασης Επιτροπή Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ατόμων με Νοητική Αναπηρία Επιτροπή Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1250 Διδάσκων Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο, 2 ο Μονάδες ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020 Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση Οι Άξονες Προτεραιότητας 6,7,8,και 9 περιλαµβάνουν τις παρεµβάσεις του τοµέα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Εισαγωγικό Μήνυμα Καλώς ήλθατε στο εξ αποστάσεως πρόγραμμα «Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία». Αποστολή του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών στη Κοινωνική Εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ. Τόμος Β ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ. Τόμος Β ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Τόμος Β ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Σύνοψη Το τετράτομο έργο "Εισαγωγή στην ειδική παιδαγωγική" αποτελεί συμβολή στην προσπάθεια προσέγγισης

Διαβάστε περισσότερα

«Βασικά Μάιος 2011 ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΦΙΛ. ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Ελένη Άννα Καλούδη Σύµβουλος Σταδιοδροµίας Γ..

«Βασικά Μάιος 2011 ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΦΙΛ. ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Ελένη Άννα Καλούδη Σύµβουλος Σταδιοδροµίας Γ.. Εκπαιδευτικά Εργαστήρια Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε γενικό τίτλο «Βασικά Θέµατα για τη µετάβαση των νέων στην παραγωγική διαδικασία» Μάιος 2011 ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΦΙΛ. ΠΩΣ Η ΑΥΤΟΕΙΚΟΝΑ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Ανδρέας Κυθραιώτης- Πέτρος Πασιαρδής Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Συνέδριο Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Σύμβολο της μεθόδου "Κείμενο για Όλους" Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Τμήμα Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Μάρτιος 2009 Ποια είναι τα δικαιώματα των μαθητών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Ο Νόμος

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Τι είναι Μαθησιακές Δυσκολίες; Καμπύλη Νοημοσύνης Δείκτης Νοημοσύνης ποσοστό % κατηγορία πάνω από

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Β. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΕΑΕΚ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΦΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚ- ΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΡΓΟ «ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα ΥΠΑΙΘΠΑ / ΙΕΠ ΕΡΓΟ : Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της σχολικής μονάδας: Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης (ΑΕΕ) Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΙΘΟΥΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΗΜΜΥ ΙΑΚΑ ΠΤΠΕ ΠΤΔΕ ΠΤΕΑ

ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΙΘΟΥΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΗΜΜΥ ΙΑΚΑ ΠΤΠΕ ΠΤΔΕ ΠΤΕΑ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΙΘΟΥΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΗΜΜΥ 1 ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Τελευταία ενημέρωση: 7/12/2015

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΡΟΔΟΥ Το mentoring στο πρόγραμμα Πρακτικής Άσκησης ένα χρόνο μετά: Αποτίμηση

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 6: Η Πληροφορική στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΓΕΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ. Developing Leadership Skills

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΓΕΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ. Developing Leadership Skills ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΓΕΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ Developing Leadership Skills Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα για την Ανάπτυξη ηγετικών ικανοτήτων είναι μα πλήρης, αυτόνομη και ολοκληρωμένη εκπαιδευτική ενότητα με στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 4: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Γενικό Λύκειο & Επαγγελματική Εκπαίδευση Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΥΣ 2013 2014 1

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΥΣ 2013 2014 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΕΚΔΟΣΗ 2 ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΥΣ 2013 2014 1 1. Ενότητα Παιδαγωγικής Για απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα