ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ"

Transcript

1 ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Σεμινάριο παιδαγωγικών εφαρμογών «Διαδίκτυο και εκπαίδευση για την ιδιότητα του πολίτη Μελέτη περίπτωσης: Δημιουργία ιστοεξερεύνησης (webquest ) για τα ανθρώπινα δικαιώματα» Διδάσκουσα Μ. Σφυρόερα Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια Φλώρου Δήμητρα Α.Μ 5263 Σεπτέμβριος 2009

2 Περιεχόμενα Σύνοψη 3 Εισαγωγή 4 1. Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας 1.1. ΤΠΕ στην εκπαίδευση 1.2. Θεωρίες μάθησης και ΤΠΕ ΤΠΕ και αγωγή του πολίτη Η Εκπαίδευση για την ιδιότητα του πολίτη 2.2. Διαδίκτυο και εκπαίδευση για την ιδιότητα του πολίτη 2.3. WebQuest Ιστοεξερευνήσεις- Δικτυακές αποστολές Α. Διαδικασία Ανάπτυξης WebQuest Β. Στάδια δημιουργίας Web Quest Μελέτη περίπτωσης 3.1.Δημιουργία ιστοεξερεύνησης για την εκπαίδευση στα ανθρώπινα δικαιώματα 3.2. Περιγραφή της ιστοεξερεύνησης : «Τα δικαιώματά μου, τα δικαιώματά σου είναι δικαιώματα για όλους» α. Σκοπός β. Διαδικασία γ. Αξιολόγηση Συμπέρασμα Βιβλιογραφία Παράρτημα 32 2

3 Σύνοψη Η τεχνολογική ανάπτυξη άλλαξε ριζικά και το περιβάλλον μέσα στο οποίο μεγαλώνουν οι νέοι μαθητές έτσι ώστε να μιλάμε πλέον για «ψηφιακούς ιθαγενείς». Δηλαδή νέους οι οποίοι χειρίζονται με άνεση και φυσικότητα τα ηλεκτρονικά μέσα. Το διαδίκτυο έχει γίνει πλέον ουσιαστικό στοιχείο της κουλτούρας της νέας γενιάς και πολύ συχνά μέσω αυτού διαμορφώνει και μια κοινωνική και πολιτική κουλτούρα και συμπεριφορά καθώς αποτελεί έναν φορέα λανθάνουσας και συντρέχουσας πολιτικής κοινωνικοποίησης. Με αυτά τα δεδομένα η παρούσα εργασία εξετάζει παραμέτρους αποτελεσματικής αξιοποίησης του Διαδικτύου στην Α/θμια εκπαίδευση με στόχο την κοινωνική και πολιτική εκπαίδευση των νέων. Η εργασία αναπτύσσεται σε τρία κεφάλαια. Αρχικά, γίνεται αναφορά στις ΤΠΕ στην εκπαίδευση και τις θεωρητικές προσεγγίσεις. Στην συνέχεια αναπτύσσεται η έννοια, το περιεχόμενο και οι αρχές της εκπαίδευσης για την ιδιότητα του πολίτη. Ακολούθως εξετάζεται το διαδίκτυο ως εκπαιδευτικό εργαλείο σε αυτήν την εκπαίδευση εστιάζοντας στην τεχνική των ιστοεξερευνήσεων (webquest). Τέλος παρουσιάζεται, ως μελέτη περίπτωσης, o σχεδιασμός και η ανάπτυξη μιας ιστοεξερεύνησης στο πλαίσιο της εκπαίδευσης για την ιδιότητα του πολίτη με θέμα τα ανθρώπινα δικαιώματα. 3

4 Εισαγωγή Η διαχείριση της πληροφορίας, αλλά και η ανάπτυξη της σύγχρονης κοινωνίας βασίζεται στη ραγδαία εξέλιξη και χρήση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας (ΤΠΕ). Οι τεχνολογίες αυτές δημιουργούν νέες μεθόδους εργασίας, νέες δεξιότητες και την ανάγκη για συνεχή μάθηση και προσαρμογή του εκπαιδευτικού συστήματος. Η αξιοποίηση αυτών των τεχνολογιών στην εκπαίδευση είχε ως αποτέλεσμα την αναδιαμόρφωση των μοντέλων εκπαίδευσης καθώς και την ανάπτυξη εργαλείων για την καλύτερη ένταξη τους στην εκπαιδευτική διαδικασία. Οι χρήσεις τους στην εκπαιδευτική διαδικασία έχουν ως αποτέλεσμα την ανάπτυξη εφαρμογών οι οποίες αφορούν στη διδακτική και μαθησιακή διαδικασία αλλά και στη διαχείριση του σχολικού περιβάλλοντος. Σε κάθε περίπτωση η εισαγωγή των νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση εξαρτάται κάθε φορά από το αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών, τη βαθμίδα εκπαίδευσης και τους γενικούς και ειδικούς στόχους που τίθενται κατά περίπτωση. Εξάλλου οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας δίνουν τη δυνατότητα ευρείας χρήσης του διαδικτύου στην εκπαίδευση, του οποίου η εξέλιξη και ευρεία επέκταση την τελευταία δεκαετία προσφέρει καινούριες δυνατότητες σε πολλούς τομείς. Στους τομείς αυτούς εντάσσεται και η εκπαίδευση γιατί οι δυνατότητες που προσφέρει το διαδίκτυο το καθιστούν ένα ενδιαφέρον και ελκυστικό περιβάλλον μάθησης. «Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τη συνεχή αύξηση του όγκου των γνώσεων και τη γρήγορη παλαίωσή τους, αναπόφευκτα οδηγεί στην αντίληψη ότι κάθε νέος, στο πλαίσιο της γενικής του εκπαίδευσης, πρέπει να αποκτήσει βασικές γνώσεις αλλά και δεξιότητες στη χρήση των τεχνολογιών αυτών καθώς και τις απαραίτητες κριτικές και κοινωνικές δεξιότητες για την κατανόηση των πραγμάτων που συμβαίνουν γύρω του»(δεππσ, Πληροφορικής,2003) Τα μοντέλα που βασίζονται στην εκπαίδευση μέσω του διαδικτύου έγιναν πολύ δημοφιλή γιατί κατά μια άποψη βασίζονται περισσότερο στο ανθρώπινο μαθησιακό μοντέλο αίροντας έτσι το αδιέξοδο της παραδοσιακής διδασκαλίας, «δασκαλοκεντρική», ενώ παράλληλα μεταφέρουν δεδομένα ήχου, εικόνας, 4

5 υπερκειμένων και φαίνεται ότι έχουν την δυνατότητα να ικανοποιήσουν μια επιτακτική κοινωνική και οικονομική ανάγκη: τη δια βίου εκπαίδευση ενός παγκόσμιου πολίτη. 1. Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας 1.1. Οι ΤΠΕ στην εκπαίδευση «Ο υπολογιστής και τα μέσα που τον συνοδεύουν, εκτός από τη χρησιμότητά τους ως εργαλεία διεκπεραίωσης καθημερινών εργασιών, ανατρέπουν την ισχύουσα κατάσταση στην εκπαιδευτική διαδικασία και συμβάλλουν τόσο στην καλλιέργεια μιας νέας παιδαγωγικής αντίληψης (διευκολύνοντας νέους ενεργητικούς τρόπους μάθησης) όσο και στην ανάπτυξη νέων στάσεων και δεξιοτήτων. Ο υπολογιστής, κάτω από το πρίσμα αυτό, καθίσταται διεπιστημονικό εργαλείο προσέγγισης της γνώσης». (ΔΕΠΠΣ πληροφορικής,2003) Οι νέες τεχνολογίες αποτελούν ένα εργαλείο ικανό να ενισχύσει την εκπαιδευτική διαδικασία και να της δώσει άλλες διαστάσεις. Αν και ορισμένοι παραμένουν δύσπιστοι για αυτές τις αλλαγές, λίγοι μπορούν να αρνηθούν ότι αυτές οι τεχνολογίες μετασχηματίζουν τον τρόπο με τον οποίο οι εκπαιδευόμενοι μαθαίνουν και τον τρόπο που οι δάσκαλοι διδάσκουν. Φέρνουν δυναμικές αλλαγές στην μαθησιακή διαδικασία, στον τρόπο που μαθαίνουν οι μαθητές αλλά και στο ρόλο του δασκάλου και του σχολείου γενικότερα (Κόμης, 2004, Ράπτης και Ράπτη, 2007). Αποτελούν ένα πεδίο για την δημιουργία μαθησιακού περιβάλλοντος που βασίζεται στην εμπειρία και στην πολλαπλότητα των αναπαραστάσεων της πραγματικότητας στις προϋπάρχουσες γνώσεις, εμπειρίες, αντιλήψεις και νοητικά σχήματα. στην εμπλοκή των μαθητών σε διερευνητικές, συνεργατικές δραστηριότητες που έχουν ως στόχο την οικοδόμηση νέων γνώσεων και την καλλιέργεια δεξιοτήτων υψηλού επιπέδου (π.χ. ανάλυση, σύνθεση, υπόθεση, έλεγχος, ερμηνεία) Μεταβάλλουν όχι μόνο το πώς μαθαίνουν τα παιδιά, αλλά ακόμη το τι μαθαίνουν και με ποιους μαθαίνουν. Οι ψηφιακές τεχνολογίες δίνουν την δυνατότητα στους μαθητές να γίνουν πιο ενεργοί και ανεξάρτητοι, μέσω της άμεσης εξερεύνησης, έκφρασης, και εμπειρίας, να αναλάβουν τον έλεγχο της δικής τους μάθησης και 5

6 σύνθετα projects (Negroponte et al. 1997). Οι μαθητές δηλαδή συμμετέχουν ενεργά στη μαθησιακή διαδικασία (ερευνούν, συλλέγουν, καταγράφουν και αναλύουν πληροφορίες), εφαρμόζουν τις γνώσεις τους σε κατάλληλα οργανωμένες δραστηριότητες, συνεργάζονται και αλληλεπιδρούν με τους συμμαθητές τους, αλληλεπιδρούν και καθοδηγούνται από τον εκπαιδευτικό. Ο ρόλος του εκπαιδευτικού αλλάζει και από φορέας γνώσης γίνεται συντονιστής των μαθησιακών δραστηριοτήτων των μαθητών και συνεργάτης στις διερευνητικές δραστηριότητες. Πρέπει να τονισθεί, σε αυτό το σημείο, ότι είναι αναγκαίο για την επιτυχή ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διαδικασία, να κατανοήσουν οι εκπαιδευτικοί τις δυνατότητες τους ως εργαλείων για ανάπτυξη ενεργητικής, συνεργατικής και διερευνητικής μάθησης, κριτικής σκέψης, ικανότητας για διαχείριση πληροφοριών και δεξιοτήτων επικοινωνίας. Οι δυνατότητες των ΤΠΕ προσδιορίζονται τόσο από τα ιδιαίτερα εργαλεία που παρέχουν αλλά κυρίως από τις παιδαγωγικές αρχές και στρατηγικές (Κόμης, 2004), στις οποίες βασίζονται τα μαθησιακά περιβάλλοντα και οι διδακτικοί στόχοι. Σε κάθε περίπτωση δηλαδή και ανεξάρτητα από την τεχνολογική προσέγγιση που χρησιμοποιείται, η παιδαγωγική αξιοποίηση των ΤΠΕ πρέπει να περιλαμβάνει μαθησιακές δραστηριότητες οι οποίες βασίζονται σε συγκεκριμένη παιδαγωγική θεώρηση και είναι ενταγμένες σε διδακτικά σενάρια (με διδακτικούς και εκπαιδευτικούς στόχους), αξιοποιούν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της χρησιμοποιούμενης τεχνολογίας και λαμβάνουν υπόψη τα χαρακτηριστικά των μαθητών. Οι δραστηριότητες οι οποίες αναπτύσσονται σε αυτό το πλαίσιο οφείλουν να ακολουθούν γενικότερες αρχές για την μάθηση (Βοσνιάδου, 2001), δηλαδή να ενθαρρύνουν την ενεργό συμμετοχή των μαθητών, δημιουργούν ένα περιβάλλον τάξης που περιλαμβάνει κοινούς χώρους εργασίας και κοινή χρήση εργαλείων επιλύουν αντιφάσεις και δομούν τις νέες γνώσεις πάνω στις προϋπάρχουσες δίνουν την δυνατότητα στους μαθητές να εφαρμόζουν τις γνώσεις τους λαμβάνουν υπόψη τις αναπτυξιακές και ατομικές διαφορές και προσφέρουν κίνητρα για μάθηση 6

7 Είναι σαφές λοιπόν ότι η ανάπτυξη παιδαγωγικών δραστηριοτήτων με τις ΤΠΕ οφείλει να βασίζεται αφ ενός στις θεωρίες μάθησης και αφ ετέρου στα ερευνητικά δεδομένα που αφορούν στην ανάπτυξη διδακτικών μεθοδολογιών και διδακτικού υλικού Θεωρίες μάθησης και ΤΠΕ Συμπεριφοριστικές (behavioral). Οι εκπρόσωποι της θεωρίας αυτής μελετούν τη σχέση μεταξύ των ερεθισμάτων και της αντίδρασης που προέρχεται από αυτά και η οποία εμφανίζεται με τη μορφή ορισμένης συμπεριφοράς (Κολιάδης, 2002). Η μάθηση είναι τροποποίηση της συμπεριφοράς (behaviorism) η οποία συνδέεται με ένα ερέθισμα. Η συμπεριφοριστική διδασκαλία συνίσταται στο να προκαλέσουμε την κατάλληλη αντίδραση από την πλευρά των μαθητών (Bigge, Smermis,2004) και δίνει έμφαση στην αναμετάδοση της πληροφορίας,στην παρουσίαση στόχων που είναι διατυπωμένοι με σαφήνεια. Η διαδικασία μάθησης εξελίσσεται σε μικρά συγκεκριμένα βήματα και παρέχει άμεση ανατροφοδότηση αλλά και ανταμοιβή, η ενίσχυση και η αισιοδοξία πρέπει να είναι στοιχεία της σχολικής ατμόσφαιρας (Ράπτης, Ράπτη,2007). Σημαντικές αρχές της προγραμματισμένης διδασκαλίας, είναι ότι: σε κάθε μαθητή πρέπει να δίνεται πολύ συγκεκριμένη ύλη, όσο το δυνατό πιο μικρή, ο μαθητής πρέπει να αντιδράσει ενεργητικά πρέπει να πληροφορηθεί άμεσα για την ορθότητα των ενεργειών του. (Μπασέτας, 2002) Μια τέτοιου τύπου διδασκαλία είναι κατευθυνόμενη και διακρίνεται από τις φάσεις του προσανατολισμού (orientation), της παρουσίασης (presentation), της δομημένης (structured), της καθοδηγούμενης (guided) και της ανεξάρτητης (independed) εξάσκησης (practice). Η ένταξη του υπολογιστή σε μια τέτοια διδασκαλία υιοθετεί το ρόλο του προγυμναστή και βοηθά στη μάθηση των βασικών δεξιοτήτων. Ο αυστηρός χαρακτήρας της περιορίζει τους μαθητές καθώς δεν μπορούν να παίρνουν πρωτοβουλίες, δεν είναι προσανατολισμένη στις ανάγκες τους, στην επίλυση προβλήματος, δεν δημιουργεί ενδιαφέρον για μάθηση, δεν καλλιεργεί τη συνεργατική 7

8 μάθηση και δεν δημιουργεί προϋποθέσεις για την μεταφορά της γνώσης σε νέες καταστάσεις. Γνωστικές (cognitive). Κεντρικός άξονας στις γνωστικές θεωρίες είναι η δομή και η λειτουργία του γνωστικού συστήματος. (Μπασέτας 2002, Κόμης 2004) Στο πλαίσιο των γνωστικών θεωριών αναπτύσσονται διαφορετικές προσεγγίσεις,όπως : Η διδασκαλία που βασίζεται στη θεωρία της επεξεργασίας της πληροφορίας (information processing). Η διδασκαλία η βασισμένη στη θεωρία επεξεργασίας της πληροφορίας επικεντρώνεται στον τρόπο που το άτομο ερμηνεύει και επεξεργάζεται τη νέα πληροφορία. Οι πληροφορίες έρχονται απέξω και μέσω των αισθήσεων, αποθηκεύονται αρχικά στην βραχυπρόθεσμη και στη συνέχεια στη μακροπρόθεσμη μνήμη. Ο άνθρωπος είναι ενεργητικός κάτοχος της πληροφορίας και οι γνώσεις είναι δομές σταθεροποιημένες στη "μακροπρόθεσμη μνήμη" (Κόμης 2004,) Αρκετά τεχνολογικά εργαλεία μπορούν να βοηθήσουν τον εκπαιδευόμενο στο να οργανώνει και να αναπαριστά τη γνώση και καλλιεργούν ταυτόχρονα ποικίλες δεξιότητες. Η διδασκαλία που βασίζεται στη θεωρία του εποικοδομιτισμού (constructivism). Η εποικοδομητική προσέγγιση έχει ως βασικό άξονα την ενεργό συμμετοχή του ατόμου στην οικοδόμηση της γνώσης καθώς θεωρεί ότι τα άτομα κατασκευάζουν τις δικές τους κατανοήσεις για τον κόσμο γύρω τους, μέσα από την εμπειρία και το στοχασμό τους πάνω στην εμπειρία αυτή 1. Μαθαίνουμε, λοιπόν, δρώντας και αυτό πραγματοποιείται εντός ενός κοινωνικού πλαισίου. Η γνώση, δηλαδή, είναι κοινωνικά προσδιορισμένη και ως κοινωνική κατασκευή μπορεί να πραγματωθεί στο πλαίσιο της κοινότητας μαθητικής ομάδας. Αποτελεί ένα από τα κυρίαρχα μοντέλα στο σχεδιασμό σύγχρονου εκπαιδευτικού λογισμικού. Στόχος του είναι να παρέχει μαθησιακές δραστηριότητες ενταγμένες σε διαδικασίες επίλυσης προβλημάτων. 1 Gagné: Η καινούρια γνώση συνδέεται με την προηγούμενη και η μάθηση είναι αποτέλεσμα αλληλόδρασης του ατόμου με το περιβάλλον Bandura: Το παιδί μαθαίνει παρατηρώντας αυτό που συμβαίνει γύρω του. Ο Piaget υποστηρίζει πως η ανθρώπινη αντίληψη είναι ένα σύστημα ενεργειών που προσαρμόζεται στο βιολογικό περιβάλλον και για να έχουμε μάθηση πρέπει να αποκαταστήσουμε την ισορροπία ανάμεσα στο περιβάλλον και τον οργανισμό. Bruner J.: Υποστηρίζει τη μάθηση μέσα από την ανακάλυψη και την διερεύνηση. Για να έχουμε μάθηση ο μαθητής οφείλει να συμμετέχει σε αυτή. (Bigge, Smermis,2004) 8

9 Βασικές αρχές για τον σχεδιασμό μαθησιακών περιβαλλόντων με υπολογιστή, σύμφωνα με τον εποικοδομιτισμό, είναι : Παροχή εμπειριών που αφορούν με την διαδικασία οικοδόμησης της γνώσης. Παροχή εμπειριών πολλαπλών προοπτικών. Ενσωμάτωση της μάθησης σε ρεαλιστικά περιβάλλοντα που σχετίζονται με τον πραγματικό κόσμο. Εμπέδωση της μάθησης μέσω κοινωνικής εμπειρίας. Ενθάρρυνση της αυτοσυναίσθησης στη διαδικασία οικοδόμησης της γνώσης. Αυθεντικές μαθησιακές δραστηριότητες (ενταγμένες σε διαδικασίες επίλυσης προβλημάτων) Koινωνικοπολιτισμικές θεωρίες. Στις θεωρίες αυτές βασική παραδοχή είναι ότι κάθε άτομο συμμετέχει σε ένα κοινωνικό σύστημα και τα επικοινωνιακά εργαλεία του συστήματος διαμορφώνουν τη γνωστική του συγκρότηση και συνιστούν πηγή μάθησης και εξέλιξης. (Ράπτης, Ράπτη 2007, Bigge, Smermis,2004)) Ο κοινωνικός εποικοδομισμός αποκτά ιδιαίτερα σημασία για την αξία που αποδίδει στα κοινωνικά και πολιτισμικά στοιχεία, στην επικοινωνία, στη συνεργασία και στο ρόλο που παίζει η γλώσσα σε όλα αυτά ως συμβολικό σύστημα(σολομωνίδου, 2006). ( L. Vygotsky) Ζώνη Επικείμενης Ανάπτυξης (ΖΕΑ) Η ΖΕΑ είναι η απόσταση μεταξύ του επίπεδου νοητικής ανάπτυξης στο οποίο το παιδί βρίσκεται και του επιπέδου επίλυσης προβλήματος που το παιδί μπορεί να φτάσει με την βοήθεια άλλων (Bigge, Smermis,2004). Στο πλαίσιο των κοινωνικοπολιτισμικών θεωριών αναπτύχθηκε και η θεωρία της δραστηριότητας κατά την οποία συμμετοχή σε μια δραστηριότητα σημαίνει πραγματοποίηση συνειδητών πράξεων οι οποίες έχουν έναν άμεσο και ορισμένο στόχο. (Κόμης, 2004 ) Αυτές οι θεωρίες έχουν σημαντικές εφαρμογές στο σχεδιασμό μαθησιακών περιβαλλόντων με υπολογιστή καθώς η ανθρώπινη δράση διαμεσολαβείται από πολιτισμικά σύμβολα και εργαλεία τα οποία επιδρούν στη δραστηριότητα του ατόμου και συνεπώς στις νοητικές του διεργασίες. 9

10 Εξ άλλου η συνεργατική μάθηση με υπολογιστή βασίζεται στην αλληλεπίδραση ανάμεσα στο υποκείμενο(μαθητή), το αντικείμενο(στόχο μάθησης) και τα διαθέσιμα εργαλεία. Τελειώνοντας την σύντομη αναφορά στις θεωρίες μάθησης και με την παραδοχή ότι η μάθηση είναι μια σύνθετη διαδικασία, θα αποδεχθούμε, για την υλοποίηση της συγκεκριμένης διδασκαλίας, τα χαρακτηριστικά της μάθησης έτσι όπως ομαδοποιούνται- ανεξάρτητα θεωριών- από τον Ματσαγγούρα (1996 σελ. 152) Έχει νευροφυσιολογική υποδομή Είναι έμφυτη στον άνθρωπο Είναι εσωτερική διαδικασία επεξεργασίας δεδομένων Επηρεάζεται από εσωτερικές και εξωτερικές συνθήκες Διευκολύνεται από προηγούμενες γνώσεις Τα αποτελέσματα της διαμορφώνουν την συμπεριφορά Ως διαδικασία και ως περιεχόμενο είναι κοινωνικά προσδιορισμένη Συντελείται με διαφορετικούς τρόπους Εξαρτάται από το πλαίσιο απόκτησης 2. ΤΠΕ και αγωγή του πολίτη Η Εκπαίδευση για την ιδιότητα του πολίτη Είναι προφανές ότι για να μιλήσουμε για εκπαίδευση για την ιδιότητα του πολίτη θα πρέπει να προσπαθήσουμε να ορίσουμε την έννοια «πολίτης». «Στις σύγχρονες κοινωνίες η ιδιότητα του πολίτη είναι ένας όρος αδιευκρίνιστος. Η αξία του για την κατανόηση της σύγχρονης ζωής δεν είναι καθόλου αυτονόητη. Οι πολιτικοί επιστήμονες, βέβαια, και οι θεωρητικοί της εκπαίδευσης γράφουν για την ιδιότητα του πολίτη και τη σχέση της με την εκπαίδευση των αυριανών πολιτών. Τι νόημα έχει, όμως, η έννοια όμως αυτή καθαυτή πέρα από το συγκεκριμένο πλαίσιο των ειδικών; (Wexler 1991:164). Πέρα από οποιεσδήποτε αμφισβητήσεις η έννοια αυτή δηλώνει μια πολιτική και νομική θέση: κάθε άτομο ανήκει σε ένα κράτος με δικαιώματα και υποχρεώσεις τα οποία εξαρτώνται από τους νόμους αυτού του κράτους (Καρακατσάνη, 2004). Η έννοια αυτή συνδέεται με την εθνικότητα και την άσκηση πολιτικών δικαιωμάτων. Επομένως θα μπορούσαμε να πούμε ότι υπάρχουν 10

11 τόσοι τύποι πολιτών όσοι και τύποι κρατών (Canivez, 2000:14). Είναι γνωστό ότι στο παρελθόν, οι πολίτες ταυτίζονταν με τις πόλεις, και πιο πρόσφατα, με το έθνοςκράτος. Τώρα που ο χώρος αστικοποιείται όλο και περισσότερο, η υπηκοότητα ταυτίζεται με πιο χωροταξικές κατηγορίες. Για παράδειγμα, οι έρευνες δείχνουν ότι οι άνθρωποι όλο και περισσότερο ταυτίζονται με την πλανητική κλίμακα ( πολίτες του κόσμου ), την τοπική κλίμακα, και πολλούς άλλους χώρους ενδιαμέσως (Amin et al.). Η ιδιότητα του πολίτη, στην σύγχρονη κοινωνία, είναι άμεσα συνδεδεμένη με την δημοκρατία όπου ο πολίτης απολαμβάνει την ατομική, κοινωνική και πολιτική ελευθερία ή αυτονομία. Εκτός όμως από την πολιτειακή διάσταση δηλώνει και μια ψυχολογική κατάσταση η οποία αναφέρεται στη συμπεριφορά και τη στάση του ατόμου απέναντι σε κοινωνικά και πολιτικά φαινόμενα σε τοπικό, περιφερειακό και διεθνές επίπεδο. Ο όρος «πολιτειότητα» χρησιμοποιείται επίσης για να περιλάβει τη συμμετοχή στη δημόσια ζωή και υποθέσεις - δηλ., στη συμπεριφορά και τις ενέργειες ενός πολίτη, αυτό το οποίο ονομάζεται και ενεργός πολίτης. Η ιδιότητα του πολίτη από αυτή την άποψη καλύπτει ένα ευρύ φάσμα συμμετοχικών δραστηριοτήτων - από την ψηφοφορία στις εκλογές και τη στάση για το πολιτικό αξίωμα, το ενδιαφέρον για την πολιτική και τις τρέχουσες υποθέσεις ως την εθελοντική δράση και φιλανθρωπία. Αναφέρεται σε δραστηριότητες, όχι μόνο καθαρά πολιτικές, οι οποίες έχουν επιπτώσεις στην ευημερία της κοινότητά τους. Στο κείμενο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Προς μια ευρωπαϊκή διάσταση εκπαίδευσης και ενεργού συμμετοχής του πολίτη» (Ευρωπαϊκή Επιτροπή,2000) καθώς και στο κείμενο «Δημοκρατική αγωγή του πολίτη» (Ευρωπαϊκή Επιτροπή,2000) επισημαίνεται η διεύρυνση των στοιχείων που συγκροτούν την ιδιότητα του πολίτη με τα δικαιώματα που αναφέρονται σε διαφορετικές αξίες, ταυτότητες και παραδόσεις (πολιτισμικά δικαιώματα) δίνοντας της έτσι μια περισσότερο ολιστική αντίληψη με νομική διάσταση (όπως δόθηκε παραπάνω), συναισθηματική διάσταση η οποία αφορά στην κοινωνική ένταξη και συνοχή, γνωστική και πρακτική που αφορά στην ενεργό συμμετοχή στα κοινά. Η διεύρυνση της έννοιας όμως συνδέεται και με την υπέρβαση των περιορισμών του κράτουςέθνους και τη σύνδεση της ιδιότητας του πολίτη με την κοινωνία (O Shea, 2003). Η ιδιότητα του πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με τους πολλαπλούς ρόλους και θέσεις που έχουν τα άτομα στην κοινωνία, ως εργαζόμενοι, καταναλωτές κ.α. καθώς 11

12 και με τις απόψεις κάθε ατόμου. Οι ρόλοι αυτοί μαθαίνονται μέσω της διαδικασίας της πολιτικής κοινωνικοποίησης. Αυτή είναι μια συνεχής διαδικασία και μπορεί να είναι λανθάνουσα (δημιουργεί ψυχολογικές στάσεις έμμεσα πολιτικές) ή έκδηλη (εμφανή πρότυπα πολιτικής συμπεριφοράς), αποκλειστική (πραγματοποιείται από μια μόνο κατηγορία φορέων ή σε ένα συγκεκριμένο πρότυπο) και συντρέχουσα (πραγματοποιείται συγχρόνως από περισσότερους φορείς ή σε περισσότερα είδη πολιτικής κοινωνικοποίησης) (Μεταξάς, 1976). Οι σύγχρονες πολιτικές κοινωνίες καταβάλλουν προσπάθειες για την ενδυνάμωση της κοινωνικής συνοχής και την πιο ενεργή συμμετοχή των πολιτών στην κοινωνική και πολιτική ζωή. Όπως επισημαίνεται και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, είναι απαραίτητη η ενθάρρυνση της ενεργού συμμετοχής του πολίτη για την αντιμετώπιση των κοινωνικών και οικονομικών αλλαγών. Η ενθάρρυνση για την ανάμιξη όλων των πολιτών στις κοινές υποθέσεις τους οδηγεί να αισθάνονται συμμέτοχοι στην διαδικασία της πολιτικής εξουσίας περιορίζοντας έτσι τον κίνδυνο αυταρχικών παρεκτροπών. Οι δημοκρατίες χρειάζονται τους ενεργούς, ενημερωμένους και υπεύθυνους πολίτες που είναι πρόθυμοι και ικανοί να πάρουν την ευθύνη για τις κοινότητές τους και να συμβάλουν στην πολιτική διαδικασία. Ένας σημαντικός φορέας πολιτικής κοινωνικοποίησης είναι το σχολείο μέσω του σχολικού προγράμματος, των εκπαιδευτικών και της ίδιας της σχολικής ζωής. Η εκπαίδευση για την Ιδιότητα του Πολίτη θεωρείται γενικά ως μία εκπαιδευτική αρχή η οποία ξεπερνά τα όρια του σχολικού περιβάλλοντος. Αν όμως σταθούμε στο πλαίσιο της τυπικής εκπαίδευσης ο τρόπος με τον οποίο περιλαμβάνεται στο αναλυτικό πρόγραμμα διαφέρει από χώρα σε χώρα και στις διάφορες βαθμίδες εκπαίδευσης. Σχεδόν σε όλες τις χώρες της ΕΕ στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, είτε ενσωματώνεται σε ένα ή περισσότερα μαθήματα του αναλυτικού προγράμματος, ή θεωρείται αντικείμενο διαθεματικής διδασκαλίας 2. Σε όλες ουσιαστικά τις χώρες μέσω αυτής της εκπαίδευσης επιδιώκονται οι ακόλουθες τρεις κατηγορίες στόχων: - Να αποκτήσουν οι μαθητές πολιτική μόρφωση, 2 Το 2005, είχε χαρακτηριστεί Ευρωπαϊκό Έτος της Ιδιότητας του Πολίτη μέσω της εκπαίδευσης από το Συμβούλιο Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης ως συνέχεια του Προγράμματος Παιδεία της Δημοκρατίας του

13 - Να αναπτύξουν συμπεριφορές και αξίες που χρειάζονται για να γίνουν υπεύθυνοι πολίτες και - Να προωθήσουν την ενεργό τους συμμετοχή στη σχολική ζωή και στη ζωή της κοινότητας. Ειδικότερα, μέσα από αυτή την εκπαιδευτική διαδικασία οι νέοι αναμένεται να ευαισθητοποιηθούν, γνωρίσουν, κατανοήσουν και συνειδητοποιήσουν (Learning and teaching Scotland,organisation, 2002): Τα σύγχρονα τοπικά και παγκόσμια ζητήματα, Τα δικαιώματα και τις ευθύνες που έχουν τα άτομα και οι ομάδες στις δημοκρατικές κοινωνίες, Τις δυνατότητες ατόμων και ομάδων να παρέμβουν και να αλλάξουν προς το καλύτερο τις κοινωνικές και περιβαλλοντικές συνθήκες, Τους αγώνες που πρέπει να δίνουν για την προώθηση ζητημάτων όπως είναι η κοινωνική δικαιοσύνη και η αειφόρος ανάπτυξη, Τα αίτια που, οφείλονται κυρίως σε οικονομικούς παράγοντες και οδηγούν σε κοινωνικές συγκρούσεις, ευεργετικές πολλές φορές για το κοινωνικό σύνολο, Τα εμπόδια που δημιουργούν τα στερεότυπα και οι προκαταλήψεις στο δικαίωμα της ιθαγένειας, της αυτοαντίληψης και της αυτοδιάθεσης των ανθρώπων, εμπόδια που οφείλονται στις κοινωνικοοικονομικές περιστάσεις, στα κέντρα και στον τρόπο λήψης αποφάσεων, στις διακρίσεις που υφίστανται τα άτομα εξαιτίας φύλου, χρώματος, θρησκείας, πολιτικών, σεξουαλικών κ.ά. προτιμήσεων, Την αλληλεξάρτηση του ενός από τον άλλον και τα αποτελέσματα της παγκοσμιοποίησης στις σύγχρονες κοινωνίες. Οι αξίες που εμπεριέχονται στην εκπαίδευση για την ιδιότητα του πολίτη είναι: η Δημοκρατία, ο σεβασμός στα ανθρώπινα δικαιώματα, η ανοχή, η αλληλεγγύη και η συμμετοχή. Σε αρκετές μάλιστα χώρες περιλαμβάνουν επίσης το σεβασμό για τη φύση. Η εκπαίδευση για την ιδιότητα του πολίτη περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα αλληλεξαρτούμενων στοιχείων μάθησης, όπως: γνώση και κατανόηση: θέματα όπως οι νόμοι και οι κανόνες, η δημοκρατική διαδικασία, τα μέσα, τα ανθρώπινα δικαιώματα, η ποικιλομορφία, τα χρήματα 13

14 και η οικονομία, η βιώσιμη ανάπτυξη και ο κόσμος ως παγκόσμια κοινότητα και για τις έννοιες, όπως η δημοκρατία, η δικαιοσύνη, η ισότητα, η ελευθερία, η αρχή και το κράτος δικαίου δεξιότητες και ικανότητες: κριτική σκέψη, ανάλυση πληροφοριών, έκφραση απόψεων, συμμετοχή στις συζητήσεις και τις διαμάχες, διαπραγμάτευση και επίλυση συγκρούσεων και συμμετοχή στην κοινοτική δράση στάσεις και συμπεριφορές: σεβασμός της δικαιοσύνης, της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου, της ειλικρίνειας, της ανοχής, του θάρρους να υπερασπιστεί μια άποψη και μιας προθυμίας να ακούει, της αλληλεγγύης. Στην εκπαίδευση για την ιδιότητα του πολίτη υιοθετούνται σύγχρονες βιωματικές μέθοδοι διδασκαλίας: η γνώση γίνεται κατανοητή ως κοινωνική κατασκευή, οι μαθητές ενεργούν (μαθαίνω κάνοντας), αλληλεπιδρούν ο ένας με τον άλλον, προσεγγίζουν το κάθε ζήτημα με κριτική σκέψη, προωθείται η πολλαπλότητα των απόψεων, αφηγήσεων και αντιλήψεων έτσι ώστε οι μαθητές συνεργάζονται και συμμετέχουν. Ασχολούνται με ζητήματα από την «αληθινή» ζωή που είτε τους απασχολούν άμεσα είτε θα τους απασχολήσουν στο μέλλον. Μια τέτοια εκπαίδευση βοηθά τους μαθητές να αναπτύξουν αυτοπεποίθηση και τους παρέχει την δυνατότητα να διερευνούν τις σημαντικές αλλαγές και τις προκλήσεις της ζωής. Τους δίνει τη δυνατότητα έκφρασης και συμμετοχής στη ζωή των σχολείων τους, στις κοινότητές τους και στην κοινωνία γενικότερα. Τους παρέχει το πλαίσιο να αναπτύξουν την πείρα και την εμπειρία που απαιτούνται για να διεκδικούν τα δικαιώματά τους και να αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους. Στην Ελλάδα, στο επίπεδο της Α/θμιας εκπαίδευσης η εκπαίδευση αυτή λειτουργεί κυρίως στο πλαίσιο των μαθημάτων της «Μελέτης Περιβάλλοντος» και της «Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής» ένα μονόωρο μάθημα στην Ε και Στ τάξη. Σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι η εκπαίδευση των μαθητών σε ζητήματα κοινωνικής και πολιτικής αγωγής Η διδασκαλία του μαθήματος στοχεύει όχι μόνο στην απόκτηση των κατάλληλων γνώσεων, αλλά και στην καλλιέργεια στάσεων και αξιών, ικανοτήτων και δεξιοτήτων που χαρακτηρίζουν τον σύγχρονο δημοκρατικό πολίτη. Έναν πολίτη που καλείται να ζήσει και να συνυπάρξει με τους άλλους στα πλαίσια της Ελλάδας, της Ευρώπης και της 14

15 Διεθνούς Κοινότητας,σε έναν συνεχώς και ραγδαία μεταβαλλόμενο κόσμο (ΚΠΑ, Βιβλίο δασκάλου) Οι ειδικότεροι σκοποί του μαθήματος- πέρα από αυτούς που συνδέονται με την γλωσσική ανάπτυξη- είναι οι μαθητές: Να αποκτήσουν γνώσεις και να κατανοήσουν έννοιες, όπως είναι τα δικαιώματα του ανθρώπου, η δημοκρατία, η κοινωνική, οικονομική και τεχνολογική ανάπτυξη, η ειρήνη και η διεθνής συνεργασία και κατανόηση, ώστε να τις συσχετίσουν με τις γνώσεις και τις εμπειρίες τους από το άμεσο τοπικό, εθνικό και παγκόσμιο περιβάλλον. Να αναπτύξουν στάσεις και δεξιότητες επικοινωνίας, συνεργασίας, υπεύθυνου και ενεργού πολίτη, σεβασμού στην ετερότητα, αποδοχής της διαφορετικότητας Να αναπτύξουν συλλογικές δράσεις Διαδίκτυο και εκπαίδευση για την ιδιότητα του πολίτη Η απόκτηση των ικανοτήτων και δεξιοτήτων του ενεργού και υπεύθυνου πολίτη μπορούν να αποκτηθούν μέσω διαφοροποιημένων εκπαιδευτικών μεθόδων, φέρνοντας πιο κοντά την τυπική και άτυπη εκπαίδευση καθώς και με την αξιοποίηση των δυνατοτήτων των νέων τεχνολογιών και των μέσων μαζικής ενημέρωσης (DGIV/EDU/CIT (2002) 38). Στο πλαίσιο των ΤΠΕ εντάσσεται και το διαδίκτυο το οποίο δεν αποτελεί μόνο ένα επικοινωνιακό μέσο αλλά είναι ταυτόχρονα μια υπερμεσική πλατφόρμα που παρέχει τεράστιο όγκο ψηφιακού υλικού, διασυνδέει βάσεις δεδομένων, ιδρύματα, βιβλιοθήκες και προσφέρει μια συνεχή ροή πληροφοριών. Η συνεχής εξέλιξη που σημειώνεται στις τεχνολογίες του παγκόσμιου ιστού οδηγεί στην ενσωμάτωσή του στις διάφορες δραστηριότητές μας με στόχο την διευκόλυνση των πολιτών αλλά και την παροχή πιο αποδοτικών υπηρεσιών. Ο χώρος του παγκόσμιου ιστού γοητεύει ελκύει και τείνει να αποτελέσει ένα από τα πλέον δημοφιλή πολυμεσικά περιβάλλοντα μάθησης. Η αξιοποίηση του στην εκπαιδευτική διαδικασία μπορεί να είναι πολυδιάστατη και είχε ως αποτέλεσμα την εμφάνιση ενός νέου μοντέλου εκπαίδευσης (Web Based Training). Το γεγονός ότι το διαδίκτυο παρέχει άμεση πρόσβαση σε απομακρυσμένες πηγές παιδαγωγικού υλικού (εξειδικευμένες βιβλιοθήκες, βάσεις δεδομένων, πολιτιστικά ιδρύματα και οργανισμούς, μουσεία 15

16 κ.τ.λ.) αυξάνει τις ευκαιρίες μάθησης για όλα τα μέλη της σχολικής κοινότητας. Εκτός όμως τούτου αποτελεί μέσο δημοσίευσης και επικοινωνίας, προσφέρει την δυνατότητα για εξατομικευμένη μάθηση, μάθηση εξ αποστάσεως, δια βίου εκπαίδευση. Αξιοποιώντας τις δυνατότητες των νέων τεχνολογιών (ήχος, βίντεο και κείμενο), το διαδίκτυο επεκτείνει και υποστηρίζει την πρόσωπο με πρόσωπο συνομιλία παρέχει, ακόμη, πρόσβαση σε εικόνες και ήχους που δεν συμπεριλαμβάνονται σε ένα απλό CD (Van Soest et al., 2000). Η εκπαιδευτική του χρήση δημιουργεί ένα περιβάλλον στο οποίο ο μαθητής μπορεί να ανακαλύψει την γνώση, του δίνεται η δυνατότητα να στοχαστεί πάνω στις ενέργειές του και να οδηγηθεί με την βοήθεια του εκπαιδευτή στην νέα γνώση και να επιλύσει προβλήματα της πραγματικής ζωής, να συνεργαστεί με συνομήλικους χωρίς χωροχρονικούς περιορισμούς. Η παιδαγωγική αξιοποίηση του διαδικτύου γίνεται ιδιαίτερη δημιουργική όταν αφορά καταστάσεις που αναδεικνύονται δύσκολα ή δεν είναι εφικτές χωρίς τη χρήση της τεχνολογίας. Τέτοιου είδους καταστάσεις αποτελούν και τα ζητήματα που αφορούν στις κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες μέσα στο χρόνο για τις οποίες ο μαθητής είναι δύσκολο να αποκτήσει εμπειρίες και να δημιουργήσει νοητικά μοντέλα χωρίς την διαμεσολάβηση του διαδικτύου (Μικρόπουλος 2006). Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του καθιστούν την χρήση του στην εκπαίδευση για την ιδιότητα του πολίτη πολυδιάστατη. «Το ότι τα οικονομικά, πολιτικά και πολιτιστικά φαινόμενα σε όλες σχεδόν τις σύγχρονες κοινωνίες εντάσσονται ανεπιστρεπτί στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης αποτελεί πλέον κοινοτοπία» (Δεμερτζής 1996: 255). Μέσω του διαδικτύου καταργούνται τα φυσικά όρια της τάξης και ελαχιστοποιώντας μια σειρά γεωγραφικών, θεσμικών και χρονικών περιορισμών (Katz et al., 2002), οι μαθητές έχουν τη δυνατότητα να σκεφτούν και να διαπιστώσουν τον τρόπο που κάτι το οποίο συμβαίνει στον μικρόκοσμο τους μπορεί να επηρεάσει, βραχυπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα, τη ζωή άλλων ανθρώπων που ζουν σε κάποιο άλλο σημείο του πλανήτη και να δημιουργήσει προβληματικές καταστάσεις. Ξεπερνώντας την «εδαφοποίηση» των κοινωνικών, πολιτικών, 16

17 οικονομικών και περιβαλλοντικών προβλημάτων γίνονται ορατές οι σχέσεις μεταξύ αυτών που συμβαίνουν «εκεί» και όσων γίνονται «εδώ». Εξασφαλίζεται το δικαίωμα στην πληροφόρηση, φορέας εφαρμογής του οποίου λογίζεται κάθε πηγή πληροφόρησης, δημόσια ή ιδιωτική. Οι πληροφορίες του δημόσιου τομέα είναι πολύ σημαντικές για το συμμετοχικό χαρακτήρα της κοινωνίας μας και για την καθημερινή ζωή. Στο συγκεκριμένο επίπεδο εφαρμογής, περιεχόμενο του δικαιώματος είναι η δυνατότητα πρόσβασης των πολιτών στη διοικητική πληροφορία με τους περιορισμούς που μπορούν να προβλεφθούν με νόμο. Δίνει την δυνατότητα διερεύνησης της λειτουργίας των πολιτειακών θεσμών και των δημόσιων αρχών. Η γνώση των θεσμικών μηχανισμών που διασφαλίζουν τη δημοκρατία είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη ενός πολίτη ο οποίος πρέπει να έχει τη γνώση, να μπορεί να ελέγχει και να παρεμβαίνει. Βοηθά στην κατανόηση των ποικίλων εθνοπολιτισμικών και γλωσσικών διαφορών και των ομοιοτήτων που παρουσιάζει ενδεχομένως το ιστορικό και πολιτισμικό περιβάλλον των διαφόρων λαών. Έτσι διευκολύνεται η αποδοχή του διαφορετικού η οποία είναι σημαντική γιατί έτσι οι μαθητές- θα καταφέρουν να ζουν αρμονικά με τους άλλους παρ όλες τις πολιτισμικές διαφορές και θα μειωθούν οι συγκρούσεις στο σχολείο. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο αναπτύσσουν την αλληλεγγύη η οποία συνδέεται με την ικανότητα των ατόμων να υπερβαίνουν τα προσωπικά τους συμφέροντα, να αναγνωρίζουν τα δικαιώματα των άλλων καθώς και να είναι έτοιμοι να δράσουν προς υπεράσπιση των δικαιωμάτων των άλλων (O Shea, 2003:28). Δημιουργεί ευκαιρίες για συζήτηση -επικοινωνία σημαντικό παράγοντα για την δημοκρατική αγωγή καθώς «η αγωγή των ενεργών πολιτών πρέπει λοιπόν να δίνει τα μέσα το ενδιαφέρον και τη συνήθεια που θα τους κάνει να συμμετέχουν στη συζήτηση» (Canivez, P., 2000: 187). Σε αυτό το επικοινωνιακό δίκτυο γίνεται ανταλλαγή απόψεων και εξεύρεση αποδεκτών λύσεων που οδηγούν στην ελεύθερη υποταγή σε συλλογικούς κανόνες. Προωθείται η κοινωνική συνεργασία και μέσω των κοινωνικών επικοινωνιακών δικτύων αναδεικνύονται κοινά συμφέροντα, σκοποί και οι μαθητές ωθούνται στην ανάληψη συλλογικών δράσεων. 17

18 Όλα αυτά βέβαια δεν καθιστούν το διαδίκτυο έναν ιδανικό κόσμο για την αγωγή δημοκρατικών και υπεύθυνων πολιτών. Η πληθώρα πληροφόρησης μπορεί να αποπροσανατολίσει τους μαθητές από τον επιδιωκόμενο στόχο, ελλοχεύει ο κίνδυνος της παραπληροφόρησης, προπαγάνδας και η δημιουργία μη αποδεκτά κοινωνικών τάσεων. Είναι γνωστό ότι υπάρχει πληθώρα αναξιόπιστων ιστοσελίδων, κείμενα, άρθρα τα οποία υποκρύπτουν προκαταλήψεις, ξενοφοβικές και αντιδημοκρατικές αντιλήψεις καθώς και σεξουαλικής εκμετάλλευσης των παιδιών. Σίγουρα ο εκπαιδευτικός οφείλει να αξιολογήσει εκ των προτέρων τις σελίδες και το οποιοδήποτε άλλο υλικό το οποίο θα αξιοποιηθεί στην συγκεκριμένη διαδικασία. Εξ άλλου μπορεί να αποτελέσει και μια ευκαιρία για την εκπαίδευση των μαθητών ως χρήστες του διαδικτύου έτσι ώστε να διενεργούν ασφαλείς εξερευνήσεις. Το ζήτημα λοιπόν που τίθεται είναι με ποιο τρόπο θα χρησιμοποιήσουμε το διαδίκτυο για να υποστηρίξουμε τη διδασκαλία μας, δηλαδή με ποιους τρόπους μπορούμε να οργανώσουμε τη δραστηριότητα των μαθητών στη διάρκεια αναζήτησης υλικού στο Διαδίκτυο προς το αξιόλογο με βάση συγκεκριμένους διδακτικούς στόχους. Σε αυτήν την κατεύθυνση, τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί μία προσέγγιση οργάνωσης μαθημάτων που ονομάζεται WebQuest Ιστοεξερευνήσεις ή Δικτυακές αποστολές. (Dodge, 1999; WebQuest Πηγές,) WebQuest (Ιστοεξερευνήσεις- Δικτυακές αποστολές) Τα WebQuest εμφανίστηκαν γύρω στο 1995 και εισήχθησαν για πρώτη φορά από τον καθηγητή της Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας στο Πανεπιστήμιο του San Diego Bernie Dodge και αποτελούν μια εκπαιδευτική τεχνική αξιοποίησης του διαδικτύου (http://webquest.org/). Μία ιστοεξερεύνηση μπορεί να χαρακτηρισθεί ως ένα σενάριο κατευθυνόμενης διερεύνησης, (Ματσαγγούρας,1994,) κατά την οποία οι μαθητές αναλαμβάνουν να λύσουν ένα πρόβλημα ή να διεκπεραιώσουν μια αυθεντική αποστολή και χρησιμοποιεί κυρίως πηγές από το διαδίκτυο, στο πλαίσιο της εικονικής εκτέλεσης. Με την χρήση του διαδικτύου η πρόσληψη της γνώσης και η ανάληψη εκπαιδευτικής δράσης γίνεται πιο εύκολη,ελκυστική και ενδιαφέρουσα, αφού, μία τοποθεσία μπορεί να περιέχει μία τεράστια ποσότητα υλικού, το οποίο να δίνεται μέσω εικόνων, βίντεο, animation κοκ. 18

19 Σχεδιάζονται λοιπόν με τέτοιο τρόπο ώστε να οριοθετούν τις δραστηριότητες των μαθητών, να εστιάζουν στην χρήση της πληροφορίας και έχουν ως στόχο να κινητοποιήσουν τους μαθητές να διερευνήσουν ανοιχτά ερωτήματα, να επεκτείνουν την προσωπική τους εμπειρία και να συμμετέχουν σε ομαδικές εργασίες. Στηρίζονται στην διαδικασία επίλυσης προβλήματος. Η επίλυση προβλήματος είναι μία μέθοδος που εμπλέκει τους εκπαιδευόμενους στην επίλυση ενός συγκεκριμένου προβλήματος ή ζητήματος και εμπεριέχει γενικά τη διάσταση της έρευνας. Το πρόβλημα που αντιμετωπίζεται, καλό είναι να σχετίζεται με το άμεσο περιβάλλον των εκπαιδευόμενων. Στη μέθοδο αυτή, έχει μεγάλη σημασία η εξέταση τόσο των αρνητικών όσο και των θετικών όψεων των προβλημάτων. Επιδίωξη της μεθόδου δεν είναι η ανακάλυψη της λύσης-πανάκεια αλλά η καταγραφή όλων των εναλλακτικών λύσεων (έστω και αν κάποιες υστερούν σε σχέση με άλλες). Οι Καλαϊτζίδης, Ουζούνης (2000), προτείνουν ως στάδια της επίλυσης προβλήματος τα εξής: 1. Προσδιορισμός και τοποθέτηση του προβλήματος, 2. Ανάλυση του προβλήματος, 3. Αναζήτηση λύσεων, 4. Αξιολόγηση των προτεινόμενων λύσεων, 5. Σχεδιασμός της δράσης και 6. Πραγματοποίηση των δραστηριοτήτων Κατά την διαδικασία εξέλιξης ενός webquest πέρα από τους γενικούς και ειδικούς μαθησιακούς στόχους καλλιεργούνται και οι δεξιότητες πληροφορικού αλλά και μιντιακού γραμματισμού (Dodge 1997) καθώς οι μαθητές πρέπει να επιλέξουν, να κατανοήσουν και να αξιολογήσουν μια πληροφορία κειμένου, εικόνας ή άλλου πολυμέσου. Υπάρχουν δύο τύποι WebQuest ανάλογα με τη χρονική τους έκταση: μικρής και μακράς διάρκειας. Στις δραστηριότητες μικρής διάρκειας οι μαθητές αποκτούν γνώσεις αναφερόμενοι σε αρκετές πηγές πληροφοριών, ολοκληρώνοντας την αποστολή τους από μία έως τρεις ημέρες Σε μεγαλύτερης διάρκειας δραστηριότητες οι μαθητές επεξεργάζονται, προεκτείνουν και μετασχηματίζουν τις πληροφορίες σε γνώση, παρουσιάζοντας ερευνητικά δεδομένα, δημιουργώντας ομάδες συζητήσεων, κατασκευάζοντας λογισμικό κτλ. Η δραστηριότητα μπορεί να διαρκέσει από μία έως τέσσερις εβδομάδες. Α. Διαδικασία Ανάπτυξης WebQuest 19

20 Οι ιστοεξερευνήσεις αποτελούν ένα σχέδιο εργασίας (project). Τα σχέδια εργασίας, προσεγγίζουν τη γνώση βιωματικά, μέσα από συλλογικές μορφές διερεύνησης θεμάτων, ζητημάτων και προβλημάτων, τα οποία επιλέγουν ελεύθερα οι μαθητές, επειδή παρουσιάζουν γενικότερο ενδιαφέρον και έχουν ευρύτερη αναφορά στις κοινωνικές καταστάσεις και τις επιστημονικές αναζητήσεις. Πρόκειται για μια μορφή συλλογικής εργασίας (Frey, 1998) κατά την οποία, μεταξύ των άλλων, οι εκπαιδευόμενοι: - συναποφασίζουν μετά από διεξοδική συζήτηση το θέμα με το οποίο θα ασχοληθούν (που μπορεί να έχει προκύψει και από μια πρόταση του εκπαιδευτή) και το οποίο πρέπει να σχετίζεται με τα ενδιαφέροντα όλων όσων συμμετέχουν - οργανώνονται σε ομάδες, αποφασίζουν τον τρόπο λειτουργίας τους, θέτουν στόχους, επιλέγουν επιμέρους μεθοδολογίες και σχεδιάζουν το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του προγράμματος - υλοποιούν τις δράσεις που έχουν προδιαγράψει (π.χ. συλλογή πληροφοριών, παρατήρηση και καταγραφή στοιχείων, κλπ.) - ανταλλάσσουν πληροφορίες σε τακτά διαστήματα με σκοπό να αλληλοβοηθηθούν - συζητούν όλα τα προβλήματα που προκύπτουν (οργανωτικά, ερευνητικά, διαπροσωπικά) με στόχο την λειτουργική αναπροσαρμογή του προγράμματος - αυτό-αξιολογούνται σύμφωνα με κριτήρια που οι ίδιοι θέτουν και αξιολογούν το αποτέλεσμα της προσπάθειάς με μικρότερο "ειδικό βάρος" σχετικά με αυτό που λαμβάνει η συνολική διαδικασία Στη μέθοδο Project ο ρόλος του εκπαιδευτή (ή των εκπαιδευτών) είναι συμβουλευτικός και ισότιμος με το ρόλο των εκπαιδευόμενων. Μεγαλύτερη σημασία σε αυτή τη μέθοδο έχει η διαδικασία διεξαγωγής της και όχι τόσο το τελικό αποτέλεσμα, καθώς η μόρφωση πηγάζει μέσα από αυτή τη διαδικασία Β. Στάδια δημιουργίας Web Quest Η τυπική δομή μιας ιστοεξερεύνησης περιλαμβάνει το χώρο του μαθητή και την σελίδα του δασκάλου. Ο χώρος του μαθητή περιέχει την εισαγωγή, την εργασία ή αποστολή, τη διαδικασία την αξιολόγηση και το συμπέρασμα. 20

21 Εισαγωγή (introduction): τίθεται η κεντρική ιδέα του σεναρίου με έναν ελκυστικό τρόπο που να προετοιμάζει το μαθητή και να προκαλεί το ενδιαφέρον του. Διαδικασία (task): προσδιορίζεται η εργασία και ο ρόλος των μαθητών. Η περιγραφή πρέπει να περιλαμβάνει ξεκάθαρα βήματα, προτεινόμενες πηγές, και συγκεκριμένα εργαλεία για την αναζήτηση και οργάνωση της πληροφορίας. Οι μαθητές κατευθύνονται σε συγκεκριμένες διαδικτυακές πηγές από όπου θα ανιχνεύσουν την απαιτούμενη κάθε φορά πληροφορία. Αξιολόγηση (evaluation): περιγράφεται ο τρόπος αξιολόγησης της επίτευξης των γνωστικών στόχων, του τρόπου δουλειάς αλλά και των τελικών προϊόντων - δράσεων των μαθητών. Συμπέρασμα (conclusion): συνοψίζει και συνθέτει γνώσεις, τις πληροφορίες και τις προτάσεις. Επιπλέον μια καλή ιστοεξερεύνηση οφείλει να έχει επαρκώς αναπτυγμένο το χώρο του εκπαιδευτικού με οδηγίες για την εφαρμογή και τον συντονισμό της ιστοεξερεύνησης και δομή συνήθως ανάλογη με αυτή του χώρου των μαθητών (Dodge 2001). Κατά το σχεδιασμό μιας ιστοεξερεύνησης είναι χρήσιμο να έχουμε υπόψη ότι το θέμα και οι δραστηριότητες πρέπει να έχουν ενδιαφέρον για τα παιδιά και να αντιστοιχούν στην ηλικία τους (March 2004). Σχετικά με την επιλογή ιστοσελίδων και πηγών από το διαδίκτυο, πρέπει να ληφθεί μέριμνα ώστε να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των δραστηριοτήτων αλλά και στο επίπεδο των μαθητών. Η παρουσίαση των θεμάτων πρέπει να είναι ενδιαφέρουσα και ελκυστική για τους μαθητές και η δομή τους να ανταποκρίνεται στις δεξιότητες πλοήγησής τους. Ο σχεδιασμός WebQuest είναι αρκετά διαδεδομένος και διάφοροι δικτυακοί τόποι υποστηρίζουν επιτρέποντας την κατάθεση και απόκτηση WebQuest δραστηριοτήτων σε διάφορα γνωστικά αντικείμενα για διαφορετικές βαθμίδες εκπαίδευσης ((http://webquest.org/). 21

22 3. Μελέτη περίπτωσης 3.1. Δημιουργία ιστοεξερεύνησης για την εκπαίδευση στα ανθρώπινα δικαιώματα Γιατί επιλέχθηκε η ιστοεξερεύνηση; Όπως είδαμε είναι βασικά ένα σενάριο μαθήματος που αποσκοπεί να βοηθήσει το μαθητή να εξοικειωθεί με τη γνώση που παρέχει το Διαδίκτυο, μαθαίνοντας να το χρησιμοποιεί ως πηγή. Αφού αυτό παρέχει πλέον όλο και μεγαλύτερες δυνατότητες πρόσβασης σε πληροφορίες, που είναι έγκυρες και αξιόλογες, θα πρέπει ο ενεργός και υπεύθυνος πολίτης να ανατρέχει σε αυτό για να μπορεί να ενημερώνεται, να ενημερώνει και να μαθαίνει. Η στρατηγική τους, ενταγμένη στο ευρύτερο πλαίσιο της διερευνητικής, «αναπτύσσει την ερευνητική τάση του ατόμου και την ικανότητά του να λειτουργεί μέσα σε συνθήκες αβεβαιότητας και σύγκρουσης και να αποδέχεται τη διαφοροποίηση στην σκέψη και την πράξη»( Ματσαγγούρας,1994:413). Εξ άλλου επειδή αποτελούν σχέδια εργασίας προάγουν την ανάπτυξη στάσεων και στρατηγικών παραγωγικής σκέψης απαραίτητο στοιχείο για έναν πολίτη ο οποίος θα κληθεί να δίνει λύσεις σε προβληματικές καταστάσεις.( Ματσαγγούρας,1994:450) Η συγκεκριμένη πρόταση είναι ενδεικτική και μπορεί να αναπτυχθεί στο πλαίσιο της ευέλικτης ζώνης και συνδέεται άμεσα με το νέο βιβλίο της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής της Ε τάξης. Η βασική ιδέα είναι η δημιουργία ενός blog ή wiki με πιθανό τίτλο «Γιατί εμένα με νοιάζει ή Είναι και δική μου δουλειά» το οποίο θα λειτουργεί ως ηλεκτρονική εφημερίδα των μαθητών και θα αναρτούν απόψεις, ειδήσεις και άλλα θέματα που σχετίζονται με τα ζητήματα που απασχολούν πολίτες της ηλικίας τους και είναι τοπικά, εθνικά ή παγκόσμια. Τα θέματα αυτά μπορεί να προκύπτουν μετά από την ανάπτυξη μικρών σχεδίων εργασίας, όπως αυτό το οποίο θα αναπτύξουμε διεξοδικότερα παρακάτω. Η σύνθεση των αποτελεσμάτων της έρευνας των μαθητών, καθώς και επιμέρους τμήματα, προτείνεται να αναρτηθεί στο blog ή wiki Περιγραφή της ιστοεξερεύνησης : «Τα δικαιώματά μου, τα δικαιώματά σου είναι δικαιώματα για όλους» 22

23 Σκοπός αυτού του webquest είναι η εκπαίδευση για τα ανθρώπινα δικαιώματα με την αξιοποίηση του Διαδικτύου. Η εκπαίδευση για τα ανθρώπινα δικαιώματα εντάσσεται στο πλαίσιο της εκπαίδευσης για την ιδιότητα του πολίτη αν και σε πολλές περιπτώσεις αναπτύχθηκε «αυτόνομα» όπως και άλλοι τομείς (για παράδειγμα η περιβαλλοντική εκπαίδευση). Η σύγχρονη όμως τάση την εντάσσει στο ευρύτερο πλαίσιο του citizenship 3 καθώς ο σεβασμός των δικαιωμάτων αποτελεί βασική αξία αυτής. Οι πρακτικές που έχουν αναπτυχθεί ως τώρα ή βρίσκονται σε εξέλιξη έχουν ως στόχους την γνώση «learning to know», την κοινωνική συνεργασία και αποδοχή της διαφορετικότητας «learning to live together»-«learning to live with others» και την ανάπτυξη της προσωπικότητας «learning to be» (Learning- the Treasure Within, 1996). Στο κύκλο αυτό δημιουργείται εκπαιδευτικό υλικό το οποίο εξαρτάται από την βαθμίδα εκπαίδευσης, τους χρήστες των υλικών, το περιεχόμενο μάθησης, τις μεθοδολογικές μεταβλητές, την προσέγγιση των εκπαιδευτικών αξιών και τον έλεγχο των μαθησιακών επιτυχιών (Lenhart, 2006). Ειδικοί στόχοι του project είναι, οι μαθητές: Να αποκτήσουν γνώσεις και να κατανοήσουν έννοιες όπως τα ανθρώπινα δικαιώματα, η ειρήνη, η αλληλεγγύη, ο σεβασμός της προσωπικότητας Να κατανοήσουν την σημασία τους για την προσωπική και κοινωνική ζωή Να ευαισθητοποιηθούν και να κινητοποιηθούν για την προάσπισή τους Να αναπτύξουν συλλογικές δράσεις Να αναπτύξουν στάσεις και δεξιότητες επικοινωνίας και συνεργασίας Να καλλιεργήσουν δεξιότητες ανάλυσης και σύνθεσης πληροφοριών, έκφρασης προσωπικών απόψεων, επίλυσης προβλημάτων και συγκρούσεων Να επικοινωνήσουν και να αναζητήσουν πληροφορίες χρησιμοποιώντας το Διαδίκτυο Να χρησιμοποιήσουν εφαρμογές πολυμέσων εκπαιδευτικού περιεχομένου και να κατανοήσουν τις έννοιες της πλοήγησης και της αλληλεπίδρασης Να αναζητήσουν πληροφορίες σε απλές βάσεις δεδομένων ή σε άλλες πηγές πληροφοριών, να τις καταγράψουν και να τις αξιολογήσουν 3 Βλέπε σελίδα 12 23

24 Η ιστοεξερεύνηση αυτή υπολογίζεται να διαρκέσει 4 εβδομάδες. Μπορεί να συνδυαστεί με την ενότητα Β (σελ ) του βιβλίου του μαθητή και κάποιες δραστηριότητες να ενταχθούν εδώ, όπως για παράδειγμα ο Συνήγορος του Παιδιού (σελ.55 ) Επιθυμητό είναι να εμπλακούν και άλλοι δάσκαλοι όπως των Αγγλικών και της Πληροφορικής. Επειδή αποτελεί και μια δημιουργική εργασία για το ολοήμερο μπορούν να εμπλακούν όλες οι ειδικότητες, όπως Θεατρικής αγωγής (δραματοποιήσεις, παιχνίδια ρόλων) Μουσικής (τραγούδια από άλλες χώρες). Εξ άλλου πολλές δραστηριότητες μπορούν να ενταχθούν στο μάθημα της Γλώσσας (γραπτή και προφορική έκφραση, επιχειρηματολογικός λόγος) ή και στα Μαθηματικά (ανάλυση αριθμητικών δεδομένων στατιστικών, γραφήματα) Σελίδες μαθητή α. Εισαγωγή Το βίντεο που παρακολουθούν στην εισαγωγή (βλ. παράρτημα εικ. 1) γίνεται αφορμή για συζήτηση και καταγράφουν τις πρώτες απόψεις για την έννοια ανθρώπινα δικαιώματα. Δίνεται ένας γενικός ορισμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και οριοθετεί το πλαίσιο της γνώσης. α. Σκοπός Μέσα από τα ερωτήματα (βλ. παρ. εικ. 2)που τίθενται αναδεικνύονται και οι στόχοι του προγράμματος. Μπορεί αυτό να προκύψει και από έναν καταιγισμό ιδεών που θα γίνει στην τάξη. β. Διαδικασία Επειδή μια τέτοια έρευνα μέσω του διαδικτύου απαιτεί συνεργασία χωρίζονται ή διατηρούν τις ομάδες που ήδη έχουν. Η κάθε ομάδα παίρνει ένα χαρακτηριστικό που αντιπροσωπεύει, κυρίως, όσους υπογράφουν το υλικό που θα διαχειριστούν : Δημοσιογράφοι (έρευνα, πληροφόρηση), φωτογράφοι (έρευνα, αποτύπωση), μέλη Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης (έρευνα, δράση). Δραστηριότητα 1: Στόχος της δραστηριότητας είναι ανάληψη πρωτοβουλίας και η εξάσκηση στον σχεδιασμό δράσεων. «Οι εκπαιδευτικοί πρέπει να βοηθούν τους μαθητές να είναι 24

25 ενεργοί στην τάξη και να θέτουν στόχους αξιοποιώντας τη φυσική τους διάθεση για διερεύνηση, για κατανόηση νέων πραγμάτων και για μάθηση» (Βοσνιάδου, 2001). Έτσι δημιουργούνται οι συνθήκες όπου οι μαθητές θα αλληλεπιδρούν μεταξύ τους, για να οργανώσουν και να σχεδιάσουν την δράση τους, να εκφράσουν την γνώμη τους για τρόπους παρουσίασης, να διαπραγματευτούν και να αποφασίσουν Σε πρώτο επίπεδο (βλ. παράρτημα φύλλο εργασίας 1 ) καταγράφουν τα θέματα που θα επεξεργαστεί η ομάδα τους και προτείνουν τρόπους παρουσίασης. Στη συνέχεια καταστρώνουν ένα σχέδιο δράσης (βλ. παράρτημα φύλλο εργασίας 2 ) και κάνουν εκτιμήσεις για την προσωπική τους συμμετοχή. Δραστηριότητα 2: Στόχος η κατανόηση της έννοιας και του περιεχομένου των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η γνώση της ιστορικής τους εξέλιξης. Διαβάζουν την «Φανταστική χώρα» 4 (βλ. παρ. εικόνα 3). Με αυτό τον τρόπο γίνεται διερεύνηση των προϋπαρχουσών γνώσεων αλλά και των αντιλήψεων των μαθητών. Η δραστηριότητα αυτή εξελίσσεται : Ατομική εργασία: καθένας γράφει 3 δικαιώματα που θεωρεί απαραίτητα για τους νέους κατοίκους Ομαδική: συλλογή, σύνθεση και ομαδοποίηση των επιμέρους απόψεων. Οι μαθητές συζητούν διαπραγματεύονται και παρουσιάζουν. Εδώ μπορεί να χρειαστεί να γίνει διευκρίνιση μεταξύ των εννοιών επιθυμία και ανάγκη (εκτός αν έχει προηγηθεί το ανάλογο κεφάλαιο στο βιβλίο της ΚΠΑ σελ ) Εργασία σε ολομέλεια της τάξης: Οι ομάδες παρουσιάζουν και καταγράφουν τα δικαιώματα φροντίζοντας να μην αλληλοεπικαλύπτονται. Στη συνέχεια οι μαθητές προσπαθούν να κατανοήσουν την αξία των δικαιωμάτων μέσα από αλλαγές που θα έφερνε στη ζωή τους η έλλειψη τους. Ετσι εισάγονται στην έννοια των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και της οικουμενικότητάς τους, μαθαίνουν την ιστορική εξέλιξή τους μέσα από την ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια και διαβάζουν τα άρθρα της Οικουμενικής Διακήρυξης από το OHCHR. 4 Προσαρμογή από το εκπαιδευτικό πακέτο της OHCHR/ Office of the High Commissioner for Human Rights 25

26 Δραστηριότητα 3: Στόχος είναι να ευαισθητοποιηθούν οι μαθητές σε θέματα παραβίασης των δικαιωμάτων, να αναπτύξουν την ικανότητα διερεύνησης και επίλυσης προβλημάτων, να γνωρίσουν τα δικαιώματα του παιδιού, να γνωρίσουν διεθνείς οργανισμούς και οργανώσεις, να εισαχθούν στην έννοια της κοινωνικής προσφοράς και του εθελοντισμού. Σε αυτήν την δραστηριότητα οι μαθητές εξετάζουν τις «Αληθινές ιστορίες» 5 (βλ. παρ. εικόνα 4). Διαβάζουν τις μαρτυρίες δυο παιδιών που αναφέρονται στην παιδική εργασία. Κάθε ομάδα συμπληρώνοντας το δέντρο (βλ. παρ. φύλλο εργασίας 3) ακολουθεί την διαδικασία επίλυσης προβλήματος και χρειάζεται στοιχεία τα οποία θα βρει στο Διαδίκτυο και συγκεκριμένα στην σελίδα της Unicef όπου δίνονται αναλυτικά στοιχεία για τα παιδιά στον κόσμο Τα στοιχεία αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για την επίλυση προβλημάτων των μαθηματικών δίνοντας έτσι στα μαθηματικά την κοινωνική τους διάσταση. Αφού διαμορφώσουν το pp το παρουσιάζουν ηλεκτρονικά. Από την ίδια σελίδα διαβάζουν τα Δικαιώματα του Παιδιού ομαδοποιημένα ή αναλυτικά την Σύμβαση. Επιλέγουν άρθρα, παρακολουθούν κινούμενα σχέδια και διαπιστώνουν ότι τα δικαιώματα αποτελούν έμπνευση για καλλιτεχνική δημιουργία (μπορούν κι οι ίδιοι να εκφραστούν καλλιτεχνικά στις παρουσιάσεις τους). Στη συνέχεια γνωρίζουν Διεθνείς Οργανισμούς (Unesco, Διεθνής Αμνηστία, Υπατη Αρμοστεία για τους Πρόσφυγες) και Οργανώσεις ( Γιατροί χωρίς σύνορα, Actionaid) 6 που στηρίζονται στην συμμετοχή των πολιτών. Κάθε ομάδα παρουσιάζει στην ολομέλεια της τάξης με διάφορους τρόπους τις οργανώσεις (αφίσες, κείμενα, poster) Δραστηριότητα 4: Στόχος είναι να προβληματιστούν, να εκφράσουν τα συναισθήματα και τις απόψεις τους, να διατυπώσουν ερωτήματα και κρίσεις στο θέμα της σωματικής τιμωρίας. Μέσα από την ερμηνεία της αφίσας αισθητοποιούνται βιώματα και θα αποτελέσει την αφορμή για ομαδική συζήτηση στην τάξη και έκφραση προσωπικών βιωμάτων. 5 Προσαρμογή από την Unicef: Αληθινές ιστορίες παιδιών 6 Η επιλογή έγινε με βάση την ύπαρξη ιστοσελίδων στην ελληνική γλώσσα, όπου ήταν δυνατόν 26

27 Οι μαθητές κατά ομάδες σχολιάζουν την αφίσα (βλ. παρ. εικόνα 5) γράφοντας σύντομα κείμενα (άσκηση γραπτής έκφρασης) Αξιοποιούν τις σελίδες του Συνήγορου του Παιδιού (διαβάζουν κείμενα, παρακολουθούν βίντεο και δράσεις άλλων μαθητών) Τέλος επιλέγουν μια αφίσα, φωτογραφία ή ζωγραφιά που τους εντυπωσίασε στην ιστοεξερεύνησή τους (βλ. παρ. εικόνα 6) και δημιουργούν ένα φύλλο εργασίας (βλ. παρ. φύλλο εργασίας 4) για τις άλλες ομάδες. Στην ολομέλεια της τάξης η κάθε ομάδα παρουσιάζει τα αποτελέσματα. γ. Αξιολόγηση Η αξιολόγηση αποτελεί σημαντικό μέρος της μαθησιακής διαδικασίας «είναι μια διαδικασία αποτίμησης της αποτελεσματικότητας και των αποτελεσμάτων μια δραστηριότητας» (Ματσαγγούρας, 1994:211) Σύμφωνα με τον Bloom η αξιολόγηση αποτελεί την σπουδαιότερη γνωστική δεξιότητα (Ματσαγγούρας, 1999). Πρέπει να τονίσουμε ότι η αξιολόγηση ενός τέτοιου προγράμματος προσπαθεί να διαφοροποιείται από μια αξιολόγηση μαθησιακής διαδικασίας η οποία μπορεί να καταργεί ένα θετικό κλίμα ενθάρρυνσης, αποδοχής και συμμετοχής. Κατά πόσο δηλαδή οι μαθητές έχουν κατακτήσει ψηλότερο επίπεδο κριτικής σκέψης αναφορικά με τα κοινωνικά θέματα. Μέσω αυτής της διαδικασίας ο δάσκαλος διερευνά τις στάσεις των μαθητών και τις δεξιότητες τις οποίες καλλιέργησαν. Στην διαδικασία ανάπτυξης, ενός τέτοιου προγράμματος η συμμετοχή των μαθητών είναι ενεργή. Επομένως είναι αποδεκτή και αναγκαία η αυτοαξιολόγηση του μαθητή καθώς και η ετεροαξιολόγηση. Ένας εναλλακτικός τρόπος αξιολόγησης είναι η διοργάνωση της εκδήλωσης από τους μαθητές όπου ο εκπαιδευτικός διαπιστώνει τις κατακτηθείσες γνώσεις και δεξιότητες από τους μαθητές (για παράδειγμα ποιοι θα είναι οι ομιλητές, έργα που οι ίδιοι θα δημιουργήσουν). Από τους πλέον σημαντικούς στόχους της αξιολόγησης είναι και η απόκτηση από τους μαθητές δεξιοτήτων αυτο- βελτίωσης μέσα από διαδικασίες αυτο- αξιολόγησης. Δραστηριότητες που αποβλέπουν στην αυτο- αξιολόγηση είναι κυρίως αυτές που υλοποιούνται ομαδικά και η συμμετοχή των μαθητών (ατομική και συλλογική) αξιολογείται από την ίδια την ομάδα. 27

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά,

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση

Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Καθηγητής Αθανάσιος Τζιμογιάννης Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου ΙΤΥΕ «Διόφαντος» ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΧΟΛΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πέρα από τις Παραδοσιακές Μορφές Αξιολόγησης: Δημιουργικές Εργασίες (Projects) Φάκελος Επιτευγμάτων Μαθητή (Portfolio)

Πέρα από τις Παραδοσιακές Μορφές Αξιολόγησης: Δημιουργικές Εργασίες (Projects) Φάκελος Επιτευγμάτων Μαθητή (Portfolio) Πέρα από τις Παραδοσιακές Μορφές Αξιολόγησης: Δημιουργικές Εργασίες (Projects) Φάκελος Επιτευγμάτων Μαθητή (Portfolio) Δρ Γιώργος Γιαλλουρίδης, ΕΔΕ Εκπαιδευτική Ημερίδα ΥΠΠ - ΠΚ Σκοπός Προσδοκώμενο αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

4. Σηµειώ -στε. 8 Μάθηση ως διαδικασία και όχι µόνον ως περιεχόµενο ή αποτέλεσµα 9 Διαθεµατική ολική προσέγγιση της διδασκαλίας και µάθησης

4. Σηµειώ -στε. 8 Μάθηση ως διαδικασία και όχι µόνον ως περιεχόµενο ή αποτέλεσµα 9 Διαθεµατική ολική προσέγγιση της διδασκαλίας και µάθησης ΑΣΚΗΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Με βάση τα παρακάτω παιδαγωγικά κριτήρια αξιολογήστε το µαθησιακό περιβάλλον µίας διδακτικής παρέµβασης σηµειώνοντας την ύπαρξή τους είτε µε εισαγωγή σχολίου πάνω στα

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον)

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ με τη βοήθεια του λογισμικού Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) Φυσική Β Λυκείου Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Νοέμβριος 2013 0 ΤΙΤΛΟΣ ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας. Α/Α ΣΤΟΧΟΙ (επιθυμητές γνώσεις-δεξιότητες-ικανότ ητες) ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ (Τίτλοι) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ (ενδεικτικά σε ώρες) Το Πρόγραμμα πιστοποιήθηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή: εργαστήριο πληροφορικής, διαδραστικός πίνακας Μέσα: ιστολόγιο http://www.teensafenet.wordpress.

Απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή: εργαστήριο πληροφορικής, διαδραστικός πίνακας Μέσα: ιστολόγιο http://www.teensafenet.wordpress. ΣΤΑΔΙΟ I : Προετοιμασία-Εισαγωγή-Διερεύνηση (διάρκεια: 2 διδακτικές ώρες) Απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή: εργαστήριο πληροφορικής, διαδραστικός πίνακας Μέσα: ιστολόγιο http://wwwteensafenetwordpresscom

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η τάξη µου» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Μ. Χρήστου Στο Δημοτικό Σχολείο, τα σχολικά εγχειρίδια που χρησιμοποιούνται τα τελευταία χρόνια είναι εμπλουτισμένα με

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής Η Πληροφορική ως αντικείμενο και ως εργαλείο μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης. Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους. Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές

Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης. Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους. Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης Βασικές παραδοχές : Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές Αυτοί που δεν καταλαβαίνουν είναι ανίκανοι,

Διαβάστε περισσότερα

http://new-twinspace.etwinning.net/web/p102609/welcome

http://new-twinspace.etwinning.net/web/p102609/welcome Σεργιάνι στο χρόνο, σε ένα ταξίδι ιστορίας, πολιτισμού, περιβάλλοντος, γεμάτο Ελλάδα και Κύπρο! Όχημά μας το γραμματόσημο! Stroll in time, in a journey of history, culture, environment, full of Greece

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση του Scratch στο πλαίσιο εκπόνησης ομαδικών εργασιών στο μάθημα της Πληροφορικής της Γ' Γυμνασίου

Αξιοποίηση του Scratch στο πλαίσιο εκπόνησης ομαδικών εργασιών στο μάθημα της Πληροφορικής της Γ' Γυμνασίου Αξιοποίηση του Scratch στο πλαίσιο εκπόνησης ομαδικών εργασιών στο μάθημα της Πληροφορικής της Γ' Γυμνασίου Ελισάβετ Μαυρουδή 3ο Γυμνάσιο Ρόδου Εργαστηριακή Συνεδρία - Εφαρμογές του SCRATCH στη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ»

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 - Οριζόντια Πράξη» «ΤΟ ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» Ενημερωτική Συνάντηση Στελεχών Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 11 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 11 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 11 1/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι 1/2 Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: να καταγράψουν

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr 1 4/30/2014 Σχολικές κοινότητες μάθησης εστιάζουν στην προσωπικότητα του μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή

Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΕΣΣ Φωτίζοντας τη διδασκαλία: Σύγχρονες Διδακτικές Προσεγγίσεις Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή ΚΟΡΙΝΘΟΣ 2013 Μπιλιούρη Αργυρή Δ/ντρια 5 ου Δημ.Σχ.Ναυπλίου ΜSc Διδακτική Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch

Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός ΠΕ 19 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής Ενότητα Προγραµµατισµός στο ηµοτικό (Ε και

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΘΗΝΑ 2014 1 1. Τι είναι το e-learning; Το e-learning, η ηλεκτρονική μάθηση, είναι μια διαδικασία μάθησης και ταυτόχρονα μια μεθοδολογία εξ αποστάσεως εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας

Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας Εισαγωγικά Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος Π.Ι.Κ. Προβληματιζόμαστε... Τι εννοούμε με τον όρο Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας (Τ.Π.Ε.) και τι

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Τι εννοούμε με τον όρο «μαθησιακά αποτελέσματα»; ΓΝΩΣΕΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΑΣΕΙΣ Ποια είναι τα αναμενόμενα οφέλη από την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΒΙΩΣΙΜΗ ΠΟΛΗ: ΠΕΔΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ Β ΦΑΣΗ: ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΔΗΜΑΡΧΙΑΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 3-02-2014

ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΒΙΩΣΙΜΗ ΠΟΛΗ: ΠΕΔΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ Β ΦΑΣΗ: ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΔΗΜΑΡΧΙΑΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 3-02-2014 ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΒΙΩΣΙΜΗ ΠΟΛΗ: ΠΕΔΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ Β ΦΑΣΗ: ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΔΗΜΑΡΧΙΑΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 3-02-2014 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Περιγραφή Παρουσίαση της πραγματικότητας της πόλης. Βιώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μένη Τσιτουρίδου Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδαγωγική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η όξινη βροχή. Ηλικιακή ομάδα 9-12

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η όξινη βροχή. Ηλικιακή ομάδα 9-12 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η όξινη βροχή Ηλικιακή ομάδα 9-12 Φυσική καταστροφή, ηλικιακή ομάδα, γνωστικό αντικείμενο Το σενάριο απευθύνεται σε μαθητές δημοτικού ηλικίας 9-12 ετών (Δ, Ε,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Παναγάκος Ιωάννης Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης Βασικοί Στόχοι ενός Προγράμματος Σπουδών Ένα πρόγραμμα σπουδών επιδιώκει να επιτύχει δύο

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Σκοπός τη σημερινής παρουσίασης: αναγνώριση της παρατήρησης ως πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς;

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; Ζωγραφιά: Β. Χατζηβαρσάνης 2014, ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; 95 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Γ φάσης Έχοντας συζητήσει για την κατάσταση της γειτονιάς μας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση

Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση Τεχνολογίες Πρόσβασης στη Μάθηση Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 8/11/2012 Μέχρι Στιγμής Αναφερθήκαμε σε Σχεδιασμό μαθησιακής διαδικασίας Μαθησιακά πλάνα Νέες μεθοδολογίες

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Οι ερωτήσεις στη διδασκαλία Α) Η ερώτηση του εκπαιδευτικού Β) Η ερώτηση του μαθητή Α) Η

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Εισαγωγή Η αλλαγή του κλίματος αποτελεί στις μέρες μας ένα αδιαμφισβήτητο

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ ΚΕΦAΛΑΙΟ 3 Ερωτήσεις: εργαλείο, μέθοδος ή στρατηγική; Το να ζει κανείς σημαίνει να συμμετέχει σε διάλογο: να κάνει ερωτήσεις, να λαμβάνει υπόψη του σοβαρά αυτά που γίνονται γύρω του, να απαντά, να συμφωνεί...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης. Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις

Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης. Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις Τι είναι μάθηση; Συμπεριφορισμός: Aλλαγή συμπεριφοράς Γνωστική ψυχολογία: Aλλαγή νοητικών δομών Κοινωνικοπολιτισμικές προσεγγίσεις:

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

(Από το βιβλίο: Το Ντόπινγκ στον Αθλητισμό, Γνώση και Πρόληψη, Δρ Νέλλη Αρβανίτη)

(Από το βιβλίο: Το Ντόπινγκ στον Αθλητισμό, Γνώση και Πρόληψη, Δρ Νέλλη Αρβανίτη) Μεθοδολογία ενός μαθήματος αντι ντόπινγκ (Από το βιβλίο: Το Ντόπινγκ στον Αθλητισμό, Γνώση και Πρόληψη, Δρ Νέλλη Αρβανίτη) Η Εκπαίδευση ως θεσμός παραπέμπει στην κοινωνική και μορφωτική λειτουργία. Προωθεί:

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel.

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Έντυπο Α Φύλλα εργασίας Μαθητή Διαμαντής Κώστας Τερζίδης Σωτήρης 31/1/2008 Φύλλο εργασίας 1. Ομάδα: Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ 1) Τίτλος διδακτικού σεναρίου: «Παιχνίδι με τα γράμματα και τα ζώα» 2) Θέμα : Διαθεματική δραστηριότητα για επανάληψη και τον διαχωρισμό των γραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 6: Η Πληροφορική στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΟΔΥΣΣΕΑΣ 2008 Ερευνητικό Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε Δημοτικά Σχολεία της Ελλάδος 70 Ο Δημοτικό Σχολείο Αθήνας Δημοτικό Σχολείο Μαγούλας ( Νομού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Οι κλασματικές μονάδες και οι απλοί κλασματικοί αριθμοί ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH:

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σεμινάριο για το διδακτικό προσωπικό του ΑΤΕΙ Λάρισας

Εκπαιδευτικό σεμινάριο για το διδακτικό προσωπικό του ΑΤΕΙ Λάρισας Εκπαιδευτικό σεμινάριο για το διδακτικό προσωπικό του ΑΤΕΙ Λάρισας Κυριακή Μπαλτά Βιβλιοθηκονόμος-Τεχνολόγος εκπαίδευσης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας - Βιβλιοθήκη Λάρισα Φεβρουάριος 2006 Εξ αποστάσεως εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1250 Διδάσκων Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο, 2 ο Μονάδες ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Φύση και Μαθηματικά. Η χρυσή τομή φ

Φύση και Μαθηματικά. Η χρυσή τομή φ Φύση και Μαθηματικά Η χρυσή τομή φ Ερευνητική Εργασία (Project) Α' Λυκείου 1ο ΓΕΛ Ξάνθης 2011 2012 Επιβλέποντες καθηγητές Επαμεινώνδας Διαμαντόπουλος Βασιλική Κώττη Φύση και Μαθηματικά 2 Τι είναι η χρυσή

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα ΥΠΑΙΘΠΑ / ΙΕΠ ΕΡΓΟ : Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της σχολικής μονάδας: Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης (ΑΕΕ) Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα