Επιβλέπων: Καθηγητής Σταμάτης Μάνεσης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Επιβλέπων: Καθηγητής Σταμάτης Μάνεσης"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΕΛΕΓ- ΧΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΝΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της ϕοιτήτριας του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών Γκικόπουλι Αντριάνα Α.Μ.:6730 Θέμα: Δίκτυα Υποβρύχιων Ασύρματων Αισθητήρων: Εϕαρμογή σε Δεξαμενές Βιομηχανικών Λυμάτων Επιβλέπων: Καθηγητής Σταμάτης Μάνεσης Πάτρα, Οκτώβριος 2013

2 ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ Πιστοποιείται ότι η διπλωματική εργασία με θέμα : 'Δίκτυα Υποβρύχιων Ασύρματων Αισθητήρων: Εϕαρμογή σε Δεξαμενές Βιομηχανικών Λυμάτων' Της ϕοιτήτριας του τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Αντριάνα Γκικόπουλι Α.Μ.:6730 Παρουσιάστηκε δημόσια και εξετάστηκε στο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών στις / /2013 Ο επιβλέπων Ο διευθυντής του τομέα Καθηγητής κ. Σταμάτης Μάνεσης Καθηγητής κ. Νικόλαος Κούσουλας i

3 Αριθμός Διπλωματικής εργασίας: θέμα: Εϕαρμογή Ασύρματων Δικτύων μεταξύ Υποβρύχιων Αισθητήρων:Μέτρηση της στάθμης δεξαμενής γεμισμένης με νερό και λύματα Φοιτήτρια: Γκικόπουλι Αντριάνα Επιβλέπων: Σταμάτιος Μάνεσης Περίληψη Το αντικείμενο της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η δημιουργία ενός υποβρύχιου ασύρματου δικτύου αισθητήρων για την πραγματοποίηση της μέτρησης της στάθμης μίας δεξαμενής γεμισμένης με νερό και λύματα. Πραγματοποιήθηκε μία πλήρη βιβλιογραϕική αναζήτηση πάνω στο θέμα των των υποβρύχιων ασύρματων δικτύων αισθητήρων και στην συνέχεια αγοράστηκε ο κατάλληλος εξοπλισμός για την πραγματοποίηση των πειραμάτων. Με την χρήση του ολοκληρωμένου εξοπλισμού evaluation kit EK010-JN5148, δημιουργήσαμε ένα δίκτυο μεταξύ ενός συντονιστή, ενός δρομολογητή και διαϕόρων τερματικών συσκευών. Ο δρομολογητής και οι τερματικές συσκευές πραγματοποιούν μετρήσεις της θερμοκρασίας στο υδάτινο περιβάλλον και ο δρομολογητής είναι υπεύθυνος για την μεταϕορά των πληροϕοριών εκτός του υποβρύχιου περιβάλλοντος, στον συντονιστή, ο οποίος απεικονίζει τα πακέτα δεδομένων στην LCD οθόνη. Με αυτό τον τρόπο, ο χρήστης βλέπει ανά πάσα στιγμή τις μετρήσεις που τον ενδιαϕέρουν, αλλά και ταυτόγχρονα παρακολουθεί την ισχύ του δικτύου στα διά- ϕορα βάθη,στα οποία εμβυθίζονται οι μικροεπεξεργαστές που ϕέρουν τους αισθητήρες. Απώτερος στόχος της εργασίας είναι η εξοικείωση του αναγνώστη με το αντικείμενο των ασύρματων δικτύων υποβρύχιων αισθητήρων και η ανάδειξη της χρησιμότητάς τους μέσω των πολυάριθμων εϕαρμογών τους. Τα πειράματα που πραγματοποιήθηκαν έδωσαν ένα αριθμό κριτηρίων για την διαπίστωση της ισχύος των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων στο νερό και τελευταίο και μη αμελητέο η εϕαρμογή που δημιουργήθηκε αποτελεί μία σημαντική λύση στο πρόβλημα ανίχνευσης της στάθμης των λυμάτων σε μία δεξαμενή γεμισμένη με νερό και λύματα, ουσίες οι οποίες πρέπει να διαχωριστούν στην συνέχεια. Στα πλαίσια της διπλωματικής εργασίας, έγινε λεπτομερής μελέτη της λειτουργίας του Υδροηλεκτρικού Σταθμού του Γλαύκου στην περιοχή της Αχαίας και των αναγκών του σταθμού, όπου και στο τέλος προτάθηκαν λύσεις για την βελτίωση και διευκόλυνση της ετήσιας πραγματοποίησης μετρήσεων πάνω στην ποιότητα του αρδεύσιμου νερού, χρησιμοποιώντας τον αγορασθέντα εξοπλισμό. ii

4 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Mια από τις πιο παραγωγικές περιόδους της ζωής μου μόλις τελείωσε. Θέλω να ευχαριστήσω όλους όσους με στήριξαν αυτό το διάστημα και αποτέλεσαν για μένα έμπνευση. Θα ήθελα πρωτίστως να ευχαριστήσω τον επιβλέποντα καθηγητή μου κ. Σταμάτη Μάνεση για την υποστήριξή του, την εμπιστοσύνη που έδειξε στις ικανότητές μου και για τις πολύτιμες συμβουλές του. Στην συνέχεια, τον κ. Γιώργο Νικολακόπουλο, του οποίου η καθοδήγησή του υπήρξε καταλύτης για την λύση προβλημάτων.επιπλέον, θέλω να ευχαριστήσω τον μεταπτυχιακό ϕοιτητή του Πανεπιστημίου της Μιννεσότα, Δημήτρη Ζερμά, για τον πολύτιμο χρόνο που μου αϕιέρωσε για την εξερεύνηση της επιϕάνειας εργασίας του προγράμματος Eclipse και τον μεταπτυχιακό ϕοιτητή Γιώργο Ανδρικόπουλο για την βοήθεια του σε οποιοδήποτε ζήτημα μπορούσε να προκύψει ανά πάσα στιγμή. Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τους επιβλέποντές μου στις πρακτικές μου ασκήσεις κ. Χρήστο Καραχάλιο στην εταιρεία Enel Green Power για την βοήθειά του πάνω στα θέματα της διπλωματικής εργασίας και κυρίως τον κ. Σπίλιο Θεοδούλη στο Ερευνητικό Ινστιτούτο του Saint-Louis (ISL), διότι η περίοδος εργασίας στο Ινστιτούτο αποτέλεσε μία περίοδο αϕοσίωσης και ταυτόχρονα μου έδωσε την ευκαιρία να εξερευνήσω περισσότερα θέματα και αντικείμενα. Τέλος ένα πολύ μεγάλο ευχαριστώ στην οικογένεια μου και στους ϕίλους μου για τη στήριξη τους όλα αυτά τα χρόνια και κυρίως για τις συμβουλές τους στις δύσκολες στιγμές.

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή Πρόλογος Δομή Διπλωματικής Εργασίας Υποβρύχια Ασύρματα Δίκτυα Αισθητήρων Εισαγωγή Χαρακτηριστικά Ασύρματων Δικτύων Αισθητήρων Υποβρύχια Ασύρματα Δίκτυα Αισθητήρων Εμπορικά Μοντέλα Αρχιτεκτονική Εϕαρμογές Μέθοδοι Επικοινωνίας Μοντέλα Επικοινωνίας Κατανάλωση Ενέργειας Ασϕαλή Μεταϕορά Πληροϕοριών MAC Protocols Localization Μέτρηση Στάθμης Δεξαμενής Βιομηχανικών Λυμάτων Εισαγωγή Περιγραϕή Προβλήματος Ασύρματοι Αισθητήρες Πίεσης Ασύρματα Ακουστικά Μόντεμ Evaluation Kit JN5148-EK ZigBee PRO Εισαγωγή Συχνότητα Ασύρματης Επικοινωνίας

6 Περιεχόμενα v 4.3 Τοπολογία Δικτύου Ασϕαλές Περιβάλλον Εργασίας Κόμβοι του δικτύου ZigBee Σχηματισμός Δικτύου Διευθυνσιοδότηση Κόμβων Ταυτότητα Δικτύου Επισκόπηση της Αρχιτεκτονικής Επίπεδο Εϕαρμογής Επίπεδο Δικτύου Επίπεδο Γραμμής Φυσικό Επίπεδο Προϕίλ Πολλαπλά προϕίλ και Τερματικά Σημεία Περιγραϕείς (Descriptors) ZigBee Device Objects (ZDO) Σύνοψη Αρχιτεκτονικής JenOS Εισαγωγή JenOS Modules Αρχιτεκτονική Λογισμικού RTOS Χαρακτηριστικά RTOS Persistent Data Manager (PDM) Power Manager (PWRM) Protocol Data Unit Manager (PDUM) Debug (DBG) Module Τύποι Συσκευών και JenOS Co-ordinator Router End Device Πειραματικά Αποτελέσματα Εισαγωγή v

7 Περιεχόμενα vi 6.2 Προγραμματισμός σε C Πειράματα Πρακτική Άσκηση Λεπτομερής Λειτουργία του Υδροηλεκτρικού Σταθμού Συνεχής Μέτρηση της Στάθμης της Δεξαμενής Φόρτισης του Υδροηλεκτρικού Σταθμού Συμπεράσματα vi

8

9 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΧΗΜΑΤΩΝ 2.1 UWSNs TelosB Mote MicaZ Mote Intel IMote Δομικά Στοιχεία ενός AUV Δομή ενός AUV Χρήση AUV Αυτόνομο Ωκεανικό Δίκτυο Δειγματοληψίας Monterey Χαρτογράϕηση της ροής της λάβας του υποθαλάσσιου βουνού Axial Ανίχνευση Στάθμης Νερού και Λάσπης Δεξαμενή Καθίζησης Series ATM Surface Unit UDB Ωκεανογραϕικές Μελέτες Ωκεανογραϕικές Εϕαρμογές Επικοινωνία με AUVs EvoLogics R-Series Τυπικός Σταθμός Ξηράς PAUS Υποβρύχιο Σύστημα SAM-1 Acoustic Modems Xbee PRO 60mW Antenna JN5148-Based Modules Evaluation Kit Τοπολογία ZigBee PRO

10 Κατάλογος σχημάτων ix 4.2 Αρχιτεκτονική Λεπτομερής Αρχιτεκτονική Λογισμικού Αρχιτεκτονική Λογισμικού Μεταβάσεις Καταστάσεων Αρχική Οθόνη επιλογής Συχνότητας Ο Συνονιστής με τους δύο συνδεδεμένους Αισθητήρες LCD με την Αναπαράσταση των Τιμών Θερμοκρασίας από δύο συνδεδεμένους Αισθητήρες Βάθος Βύθισης αισθητήρα Ένας αισθητήρας βυθισμένος στην λεκάνη Ένδειξη 16 C Τρεις Αισθητήρες, δύο στο νερό καιένας στον αέρα Δύο Αισθητήρες με διαϕορετικό ποσοστό επιτυχούς επικοινωνίας Βάνα Προσαγωγής Ακροϕύσια Σύγχρονη Γεννήτρια Δοχείο Αζώτου-Λαδιού Τουρμπίνες Μετασχηματισμός Ανύψωσης Τάσης Κέντρο Ελέγχου Υδραυλικό Σύστημα Ελέγχου Στρόβιλος Pelton ix

11 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 Πρόλογος Η ανάπτυξη των Ασύρματων Δικτύων τα τελευταία χρόνια άνοιξε νέα πεδία στις σύγχρονες τεχνολογικές εϕαρμογές. Ένα ασύρματο δίκτυο αισθητήρων αποτελεί ένα νέο τομέα υπολογιστικών συστημάτων, που διευρύνει την ανθρώπινη δυνατότητα αλληλεπίδρασης με το περιβάλλον. Αποτελείται από ένα μεγάλο αριθμό κόμβων αισθητήρων, οι οποίοι αναπτύσσονται είτε μέσα στο ϕαινόμενο ή πολύ κοντά σε αυτό. Η θέση των κόμβων δεν είναι πάντα προκαθορισμένη, υπάρχει όμως η απαίτηση το δίκτυο να αυτοσυντηρείται και να λειτουργεί για μεγάλα χρονικά διαστήματα χωρίς την ανθρώπινη επέμβαση με ενέργεια από συσσωρευτές ή άλλες αυτόνομες πηγές. Οι προκλήσεις αυτές αποτέλεσαν αϕορμή για την περαιτέρω εξερεύνηση του επιστημονικού πεδίου και την εξαγωγή αξιόπιστων αποτελεσμάτων στις εϕαρμογές που χρησιμοποιούνται. 1.2 Δομή Διπλωματικής Εργασίας Η συγκεκριμένη εργασία έχει χωριστεί σε κεϕάλαια, όπου το πρώτο και παρων κεϕάλαιο είναι η εισαγωγή στο θέμα και τον σκοπό της διπλωματικής εργασίας, με μία σύντομη αναϕορά στο περιεχόμενο κάθε κεϕαλαίου. Το δεύτερο κεϕάλαιο περιγράϕει τα βασικά χαρακτηριστικά των Υποβρύχιων Ασύρματων Δικτύων Αισθητήρων. Το επόμενο κεϕάλαιο παρουσιάζει τις συσκευές που χρησιμοποιήσαμε για την πραγματοποίηση των πειραμάτων και τα βασικά χαρακτηριστικά, με βάση τα οποία το προτιμήσαμε από παρόμοια της ίδιας κατηγορίας. Στο τέταρτο κεϕάλαιο παρουσιάζεται αναλυτικά το πρότυπο επικοινωνίας ZigBee PRO, ενώ το πέμπτο κεϕάλαιο πραγματεύεται το λειτουρ-

12 Κεϕάλαιο 1. Εισαγωγή 2 γικό σύστημα JenOS πάνω στο οποίο γράϕηκε ο κώδικας. Το έκτο κεϕάλαιο εστιάζεται στα πειράματα και τα αποτελέσματα που προέκυψαν, ενώ το περιεχόμενο του έβδομου κεϕαλαίου δίνει μία σύντομη περίληψη της πρακτικής άσκησης που πραγματοποιήθηκε στο χώρο της εταιρείας Enel Green Power. Τέλος, ακολουθεί η παρουσίαση των συμπερασμάτων από την πραγματοποίηση της εργασίας και τα κύρια σημεία που πρέπει ένας αναγνώστης να συγκρατήσει από αυτήν. 2

13 2. ΥΠΟΒΡΥΧΙΑ ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ 2.1 Εισαγωγή Με τον όρο Ασύρματο Δίκτυο Αισθητήρων (Wireless Sensor Networks) εννοούμε ένα πλήθος υπολογιστικών κόμβων, οι οποίοι διαθέτουν μικρό ϕυσικό μέγεθος, δυνατότητες ασύρματης επικοινωνίας και ϕέρουν αισθητήρες που τους επιτρέπουν να παρατηρούν διάϕορα ϕυσικά μεγέθη [2]. Το πλήθος των κόμβων, οι υπολογιστικές τους δυνατότητες, το μεγεθός τους, το είδος των αισθητήρων τους κτλ., είναι όλοι τους παράγοντες που μεταβάλλονται και μπορούν να διαϕέρουν ανάλογα με την εϕαρμογή για την οποία προορίζονται. Έτσι, μια εϕαρμογή ασύρματων αισθητήρων μπορεί να χρησιμοποιήσει από μερικές δεκάδες έως και χιλιάδες τέτοιους κόμβους που το μεγεθός τους μπορεί να ποικίλει από μικροσκοπικό έως ενός μικρού υπολογιστικού συστήματος. Fig. 2.1: UWSNs

14 Κεϕάλαιο 2. Υποβρύχια Ασύρματα Δίκτυα Αισθητήρων Χαρακτηριστικά Ασύρματων Δικτύων Αισθητήρων Τα Ασύρματα Δίκτυα Αισθητήρων αποτελούν σήμερα ένα πολλά υποσχόμενο εργαλείο στον τομέα των Ασύρματων Επικοινωνιών, δεδομένου του τρόπου με τον οποίο επικοινωνούν και μοιράζονται χρήσιμες πληροϕορίες. Τα υψηλά κόστη εγκατάστασης και συντήρησης των καλωδίων αποτελούν πλέον παρελθόν, γιατί τα Ασύρματα Δίκτυα Αισθητήρων προσϕέρουν χαμηλά κόστη εγκατάστασης και συντήρησης του δικτύου, ευκολία στην αντικατάσταση και την αναβάθμισή του. Η επίβλεψη, ο έλεγχος, η επιδιόρθωση και η αντικατάσταση των καλωδίων απαιτεί πολύ χρόνο, εργασία καθώς και υλικά. Μία ζημιά στα καλώδια προκαλεί άμεση παύση της παραγωγής, η οποία αυξάνει κατακόρυϕα τις ζημιές. Πολλές αποτυχίες σύνδεσης του δικτύου οϕείλονταν στις υποδοχές του δικτύου, το οποίο εξαϕανίζεται με τους ασύρματους αισθητήρες. Τα ολοκληρωμένα ασύρματα συστήματα αισθητήρων με κατανεμημένη αρχιτεκτονική επιτρέπουν στον χειριστή ανεξάρτητο έλεγχο των βιομηχανικών διεργασιών, το οποίο διευκολύνει την χρήση τους ακόμη περισσότερο. Όλοι οι αισθητήριοι κόμβοι προσαρμόζονται δυναμικά στο περιβάλλον εργασίας τους, ανιχνεύουν τις πιθανές αποτυχίες σύνδεσης συσκευών, ανάλογα με τον ρόλο που έχουν δεχτεί συμμετέχουν στην διαχείριση κυκλοϕορίας των μηνυμάτων μεταξύ των αισθητήριων κόμβων. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα, ο χρήστης να έχει ανά πάσα στιγμή εποπτεία του δικτύου και των συσκευών του. Υψηλής ευκρίνειας συστήματα ανίχνευσης έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθούν και να ελέγχουν τις βιομηχανικές διεργασίες σε πραγματικό χρόνο. Ανάλογα με την εϕαρμογή, η υψηλή απόδοση των ασύρματων δικτύων αισθητήρων μεγιστοποιεί την ποιότητα του προϊόντος, ενώ ελαχιστοποιεί τις εκπομπές αποβλήτων και αερίων και μειώνει σημαντικά το κόστος. Όλα τα παραπάνω θετικά χαρακτηριστικά οδήγησαν σε έρευνες για την εξέλιξη των δυνατοτήτων των δικτύων. Η τεχνολογία των υλικών προσϕέρει στους αισθητήρες μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε σκληρά βιομηχανικά περιβάλλοντα, όπως καυστικά αέρια και υψηλές θερμοκρασίες και πιέσεις. Οι πρόσϕατες βελτιώσεις των υποδομών των δικτύων επεκτείνουν ακόμη περισσότερο τις εϕαρμογές τους. Μερικά 4

15 Κεϕάλαιο 2. Υποβρύχια Ασύρματα Δίκτυα Αισθητήρων 5 χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η παρακολούθηση του περιβάλλοντος και η πρόληψη καταστροϕών. Αν θέλουμε να συνοψίσουμε, οι βασικές ιδιότητες των WSN συνοψίζονται στα παρακάτω σημεία: Παρέχουν αξιόπιστο έλεγχο και υπερέχουν έναντι των αντίστοιχων συμβατικών συστημάτων αισθητήρων. Έχουν δυνατότητα αυτό-οργάνωσης. Παρέχουν επικοινωνία περιορισμένου βεληνεκούς και δρομολόγηση mutli-hop (πολλαπλών αλμάτων). Έχουν υψηλή συχνότητα δειγματοληψίας και υψηλή ανάλυση λόγω της δυνατότητας μέτρησης από πολλούς κόμβους. Πυκνή τοποθέτηση των κόμβων και συνεργατική προσπάθεια. Παρέχουν τη δυνατότητα απομακρυσμένου ελέγχου, καθώς δεν απαιτείται η ϕυσική παρουσία του χρήστη για την λειτουργία τους. Συχνά μεταβαλλόμενη τοπολογία λόγω εξασθένησης του σήματος και αποτυχίας των κόμβων. Παρέχουν μεγαλύτερη ανοχή σε σϕάλματα λόγω της πυκνής διάταξής τους. Περιορισμοί στην ενέργεια, την ισχύ εκπομπής, τη μνήμη και την υπολογιστική δυνατότητα. 2.3 Υποβρύχια Ασύρματα Δίκτυα Αισθητήρων Τα τελευταία χρόνια, πολλές έρευνες έχουν επικεντρωθεί στην ανάπτυξη και λειτουργία Υποβρύχιων Ασύρματων Δικτύων Αισθητήρων (Underwater Wireless Sensor Networks ή UWSNs) για πολλαπλές εϕαρμογές όπως την ωκεανογραϕική συλλογή δεδομένων, παρακολούθηση 5

16 Κεϕάλαιο 2. Υποβρύχια Ασύρματα Δίκτυα Αισθητήρων 6 της σεισμικής δραστηριότητας υποβρύχιων περιοχών, μέτρηση της ρύπανσης των υδάτων όπως και την αξιολόγηση της ποιότητας των υδάτων. Στο πεδίο της βιομηχανίας, η χρήση των UWSNs είναι περιορισμένη και μέχρι στιγμής συναντιέται σε μεγάλης κλίμακας εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων, όπου οι μεγάλες δεξαμενές περιέχουν ποσότητες λάσπης και λυμάτων ταυτόχρονα. Σε τέτοιες περιπτώσεις θα πρέπει να γνωρίζουμε το διαϕορικό επίπεδο της λάσπης κάτω από το νερό ή να εκτελούμε μετρήσεις της συγκέντρωσης των διάϕορων χημικών και βιολογικών μολυσματικών ουσιών με την βοήθεια υποβρυχίως εμβαπτιζομένων αισθητήρων. Όλες οι παραπάνω εϕαρμογές απαιτούν την χρήση τεχνολογίας για μη επανδρωμένες υποβρύχιες καταδρομές. Η παραδοσιακή προσέγγιση για την παρακολούθηση των ωκεανών ήταν η ανάπτυξη ενός υποβρύχιου δικτύου έξυπνων αισθητήρων που ήταν σε θέση να καταγράψουν δεδομένα και στην συνέχεια να αναδύονται στην επιϕάνεια της θάλασσας για την επεξεργασία τους ή να μεταϕέρουν μέσω μεγάλου μήκους καλωδίων (της τάξης χιλιομέτρων) τις πληροϕορίες τους στην επιϕάνεια. Αυτές οι προσεγγίσεις όμως θέτουν πολλούς περιορισμούς, διότι δεν επιτρέπουν την επεξεργασία των δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, την αναδιαμόρϕωση της αποστολής ανά πάσα στιγμή, την αμ- ϕίδρομη επικοινωνία ή επικοινωνία με ανάδραση και τέλος πιθανόν βλάβες και δυσλειτουργίες μπορούν να προκαλέσουν άμεση διακοπή της λήψης και αποστολής πληροϕοριών και δεν μπορούν να εντοπιστούν την ώρα που λαμβάνουν χώρα. Τα UWSNs προσϕέρουν την χρήση έξυπνων αισθητήρων, αναδιαρθρώσιμων στον σχηματισμό τους, η οποία είναι μία απαραίτητη ιδιότητα λόγω του υποβρύχιου περιβάλλοντος και ανεκτικές σε σϕάλματα μετρήσεις και παρουσιάζουν τα ίδια χαρακτηριστικά με τα επίγεια ασύρματα δίκτυα αισθητήρων. Παρά τα μεγάλα επιτεύγματα και τις βελτιώσεις, τα UWSNs εξακολουθούν να είναι ευάλωτα σε διάϕορα ζητήματα που προκύπτουν από την ανάγκη να επικοινωνούν μεταξύ τους υποβρύχια. Δυστυχώς, το νερό είναι χειρότερο μέσο επικοινωνίας από τον αέρα και τα αντίστοιχα δίκτυα επικοινωνίας υποϕέρουν από μεγάλες καθυστερήσεις διάδοσης, περιορισμένη ικανότητα σύνδεσης, μεγάλο 6

17 Κεϕάλαιο 2. Υποβρύχια Ασύρματα Δίκτυα Αισθητήρων 7 αριθμό απώλειας πακέτων και περιορισμένη διάρκεια ζωής των μπαταριών και τελος διαθέτουν περιορισμένους λειτουργικούς πόρους όπως εύρος ζώνης, υπολογιστική ισχύς, ενέργεια και μνήμη. 2.4 Εμπορικά Μοντέλα Τα σημερινά δίκτυα αισθητήρων χαρακτηρίζονται από την καταγραϕή του ϕυσικού κόσμου με τη χρήση των ασύρματων κόμβωνmotes. Tα motes με τη σειρά τους τρέχουν ενσωματωμένα προγράμματα, τα οποία συλλέγουν, αποθηκεύουν και μεταδίδουν τα δεδομένα. Μερικά δίκτυα αποτελούνται από ομογενή motes, τα οποία επιτελούν τις ίδιες εργασίες, ενώ υπάρχουν δίκτυα που υιοθετούν μια προσέγγιση βαθμίδων με ετερογενή motes τοποθετημένα σε διάϕορα επίπεδα. Η πλειοψηϕία της έρευνας στα δίκτυα αισθητήρων έχει επικεντρωθεί γύρω από της γενιές των κόμβων-αισθητήρων που αναπτύχθηκαν στο Πανεπιστήμιο του Berkeley, από όπου και προήλθε ο όρος mote. Ανάμεσα στα πρώτα motes που κατασκευάστηκαν είναι τα RF Mote και wec motes, τα οποία χρησιμοποιούν ως RF πομποδέκτη το TR1000 ολοκληρωμένο και τον AT90LS8535 μικροελεγκτή της Atmel, που λειτουργούν στα 150ΚΗz και 4ΜΗz αντίστοιχα. Το RF Mote, ενώ έχει χαμηλή κατανάλωση, λειτουργεί τον πομποδέκτη του στη μέγιστη απόδοσή του. Ο μικροελεγκτής AT90LS8535 έχει Harvard αρχιτεκτονική, χωρίς τη δυνατότητα εγγραϕής στη μνήμη προγράμματος και για το λόγο αυτό, τα συγκεκριμένα motes περιέχουν και έναν βοηθητικό επεξεργαστή για να χειρίζεται τον επαναπρογραμματισμό. Με βάση τις εμπειρίες που αποκτήθηκαν από την ανάπτυξη των προηγούμενων motes, τα Rene και Rene2 κατασκευάστηκαν σε μορϕή sandwich, επιτρέποντας την εύκολη σύνδεση με άλλα boards αισθητήρων. Το Rene2 ϕιλοξενούσε τον ATMega163 μικροελεγκτή με συχνότητα λειτουργίας τα 4MHz, με αυξημένη μνήμη RAM από 0.5 σε 1ΚΒ και μνήμη προγράμματος flash από 8 σε 16ΚΒ. Οι διάδοχοι των motes αυτών, ήταν τα Mica και Mica2 συνεχίζοντας τη σχεδίαση σε module μορϕή και αναβαθμίζοντας την μονάδα του μικροελεγκτή, στην οποία χρησιμοποιήθηκε ο ATMega103 με συχνότητα λειτουργίας τα 4MHz και ο ATMega128L 7

18 Κεϕάλαιο 2. Υποβρύχια Ασύρματα Δίκτυα Αισθητήρων 8 στα 7.37 MHz και οι δύο της Atmel. Ανάμεσα στα πολλά πλεονεκτήματα που παρείχε ο ATMega128L, εξάλειψε την ανάγκη για ύπαρξη του βοηθητικού επεξεργαστή για την εγγραϕή της μνήμης προγράμματος, εϕόσον πρόκειται για έναν πολύ πιο ισχυρό μικρο-ελεγκτή. Τα motes που παρήχθησαν με βάση την ανάπτυξη του mica2, σχεδιάστηκαν χωρίς την ανάγκη για άνω-μετατροπή της τάσης (step-up ή boost converter) της μπαταρίας και λειτουργούν με μη ρυθμιζόμενη τάση. Τέτοια motes είναι το Mica2Dot και το MicaZ. Την εμπορική παραγωγή των motes Rene, Mica και Mica2 έχει αναλάβει η εταιρία Crossbow και αποτελούν τα πιο δημοϕιλή motes για τις περισσότερες ερευνητικές μονάδες. Τelos mote To mote Telos ανήκει στην κατηγορία των gateways, παράγεται από την εταιρία MoteIV και συνδυάζει τον μικροελεγκτή MSP430 της Texas Instrument με τον RF πομποδέκτη CC2420 της Chipcon που είναι συμβατός με το πρωτόκολλο Το mote αυτό δεν χαρακτηρίζεται από τον compact σχεδιασμό των mica motes, αλλά έχει μία θύρα USB πάνω στο board για εύκολο προγραμματισμό, χαρακτηριστικό που το κάνει ιδανικό για εκπαιδευτικούς σκοπούς. Fig. 2.2: TelosB Mote 8

19 Κεϕάλαιο 2. Υποβρύχια Ασύρματα Δίκτυα Αισθητήρων 9 MicaΖ mote Το micaz mote αποτελεί την τελευταία γενιά mote της Crossbow και όπως και τα προγε-νέστερα motes, έτσι και αυτό αποτελείται από τον ATMega128L μικροελεγκτή. Αποτελείται από μία εξωτερική σειριακή μνήμη flash και όπως και το telos, σαν πομποδέκτη χρησιμοποιεί το ολοκληρωμένο CC2420. Η λογική σχεδιασμού είναι παρόμοια με αυτή του mica με σαϕείς βελτιώσεις και είναι συμβατό με όλα τη σειρά sensorboards της Crossbow. Fig. 2.3: MicaZ Mote Imote mote Το mote Imote της Intel βασίζεται σε ένα ολοκληρωμένο της Ζeevo που υλοποιεί τον πυρήνα επεξεργασίας ARM7 και είναι συμβατός με CMOS Bluetooth radio. Oι κόμβοι αποτελούνται από συνδετήρες στο επάνω και κάτω μέρος του board για σύνδεση με άλλα boards αισθητήρων. Το κύριο χαρακτηριστικό του mote αυτού είναι η αξιοπιστία της ράδιο-συνδεσιμότητας που παρουσιάζει. Ένα παράδειγμα αποτελεί η μέτρηση των δονήσεων σε εργοστάσιο στο οποίο υπάρχουν πολλά εμπόδια και μηχανήματα που παράγουν θόρυβο. Ακόμα και σε αυτό το περιβάλλον, το Zeevo Bluetooth radio δείχνει ικανοποιητική συνδεσιμότητα. 9

20 Κεϕάλαιο 2. Υποβρύχια Ασύρματα Δίκτυα Αισθητήρων 10 Fig. 2.4: Intel IMote 2.5 Αρχιτεκτονική Η αρχιτεκτονική των UWSNs μπορούν να ταξινομηθεί στις ακόλουθες κατηγορίες: Στατικά ασύρματα δίκτυα δύο διαστάσεων, των οποίων οι αρχές χρησιμοποιούνται κυρίως για την παρακολούθηση του θαλάσσιου βυθού. Αποτελούνται από αισθητήρες οι οποίοι είναι αγκυρωμένοι στον πυθμένα του ωκεανού. Όμως, η έλλειψη αποστολής και λήψης μετρήσεων σε πραγματικό χρόνο μεταξύ του κέντρου ελέγχου και των συσκευών παρακολούθησης είναι σημαντικό μειονέκτημα αυτών των δικτύων. Οι εϕαρμογές τους περιορίζονται στην παρακολούθηση του περιβάλλοντος ή των υποβρύχιων τεκτονικών πλακών [4]. Στατικά ασύρματα δίκτυα τριών διαστάσεων. Περιλαμβάνουν δίκτυα με αισθητήρες, οι οποίοι επιπλέουν σε διαϕορετικά βάθη και χρησιμοποιούνται για εϕαρμογές παρακολούθησης και ελέγχου των θαλάσσιων ϕαινομένων (βιοχημικές διαδικασίες, μόλυνση, ρεύματα νερού κτλ.) Δίκτυα τριών διαστάσεων με αυτόνομα υποβρύχια οχήματα (Autonomous Underwater Vehicles ή AUVs). Τα δίκτυα αυτά περιέχουν σταθερές μονάδες, οι οποίες είναι συνήθως αγκυροβολημένοι αισθητή- 10

21 Κεϕάλαιο 2. Υποβρύχια Ασύρματα Δίκτυα Αισθητήρων 11 ρες και κινητές μονάδες που αποτελούνται από αυτόνομα οχήματα. Τυπικές εϕαρμογές είναι η ωκεανογραϕία, η παρακολούθηση του περιβάλλοντος όπως και η υποβρύχια μελέτη των πόρων. Συγκεκριμένα, στις ακόλουθες ϕωτογραϕίες, μπορούμε να δούμε το εσωτερικό ενός AUV, την δομή του και την λειτουργία του. Fig. 2.5: Δομικά Στοιχεία ενός AUV Fig. 2.6: Δομή ενός AUV 11

22 Κεϕάλαιο 2. Υποβρύχια Ασύρματα Δίκτυα Αισθητήρων 12 Fig. 2.7: Χρήση AUV 2.6 Εϕαρμογές Τα Υποβρύχια Ασύρματα Δίκτυα Αισθητήρων αποτελούνται από ένα μεταβλητό αριθμό κόμβων, αναπτύσσονται τόσο σε υποβρύχια περιβάλλοντα όσο και στην επιϕάνεια τους, και έχουν ως στόχο την διεκπεραίωση των καθηκόντων τους σε μια καθορισμένη περιοχή. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού, οι κόμβοι πρέπει να ανταλλάσσουν και να μοιράζονται πληροϕορίες μεταξύ τους και με τους σταθμούς βάσης, ενώ την ίδια στιγμή θα πρέπει να προσαρμόζονται στις συνθήκες της εϕαρμογής, και να μεταβάλλουν βέλτιστα τα χαρακτηριστικά του καναλιού επικοινωνίας. Τα είδη των εϕαρμογών που ανιχνεύτηκαν στο πεδίο των Υποβρύχιων Ασύρματων Δικτύων Αισθητήρων μπορούν να ταξινομηθούν στις ακόλουθες κατηγορίες [1]: Δίκτυα δειγματοληψίας ωκεανού Δίκτυα αισθητήρων και AUVs, όπως τα Odyssey-class AUVs [5], μπορούν να εκτελέσουν συνεργατική και προσαρμοστική δειγματοληψία του παράκτιου περιβάλλοντος των ωκεανών. Πειράματα όπως το πείραμα Monterey Bay [6], τον Αύγουστο του 2003 απέδειξε τα πλεονεκτήματα της συνεργασίας νέων εξελιγμένων ρομποτικών οχημάτων για την βελτίωση της παρατήρησης και πρόβλεψης των χαρακτηριστικών του περιβάλλοντος του ωκεανού, όπως το μοντέλο κίνησης του νερού, η θερμοκρασία κτλπ. Στην παρακάτω εικόνα απεικονίζεται η επιϕάνεια του ωκεανού με μπλε χρώμα τα κρύα νερά και με κίτρινο και 12

23 Κεϕάλαιο 2. Υποβρύχια Ασύρματα Δίκτυα Αισθητήρων 13 κόκκινο τα θερμότερα. Fig. 2.8: Αυτόνομο Ωκεανικό Δίκτυο Δειγματοληψίας Monterey 2003 Παρακολούθηση του περιβάλλοντος όπως η παρακολούθηση ρύπανσης (χημικής, βιολογικής, κλπ.), η παρακολούθηση των ωκεάνιων ρευμάτων και ανέμων, η βελτιωμένη πρόγνωση του καιρού, η ανίχνευση της αλλαγής του κλίματος, η κατανόηση και η πρόβλεψη της επίδρασης των ανθρώπινων δραστηριοτήτων στα θαλάσσια οικοσυστήματα, η βιολογική παρακολούθηση, όπως η παρακολούθηση των ψαριών ή μικροοργανισμών και άλλες πιθανές εϕαρμογές. Για παράδειγμα, στο [7], ο σχεδιασμός και η κατασκευή ενός απλού υποβρύχιου δικτύου αισθητήρων περιγράϕεται για την ανίχνευση ακραίων βαθμίδων θερμοκρασίας (thermoclines), τα οποία θεωρούνται ότι είναι ένα γόνιμο έδαϕος για ορισμένους θαλάσσιους μικροοργανισμούς. Πρόληψη Καταστροϕών Δίκτυα αισθητήρων που μετρούν σεισμική δραστηριότητα από απομακρυσμένες περιοχές παρέχουν προειδοποιήσεις για τσουνάμι σε παράκτιες ζώνες και επιτηρούν υποβρύχια ηϕαίστεια. Συγκεκριμένα, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο του 2011 κατά την διάρκεια εξερεύνησης του υποθαλάσσιου βουνού Axial, τα υποβρύχια ρομπότ χαρτογράϕησης MBARI εντόπισαν μία τριών μηνών ηϕαιστειακή έκρηξη στα ανοικτά της ακτής του Όρεγκον, εξαιτίας της τεράστιας ροής λάβας που καλύπτουν με- 13

24 Κεϕάλαιο 2. Υποβρύχια Ασύρματα Δίκτυα Αισθητήρων 14 γάλες περιοχές του πυθμένα [8]. Επίσης, η συχνή σεισμική παρακολούθηση έχει μεγάλη σημασία για την εξόρυξη πετρελαίου, λόγω της απαιτητικής ϕύσης της. Ειδικότερα, σεισμικές αισθητήρες έχουν αναπτυχθει μόνιμα σε υποβρύχια πεδία, τα οποία καλύπτουν περιοχές 8kmx8km ή λιγότερο. Fig. 2.9: Χαρτογράϕηση της ροής της λάβας του υποθαλάσσιου βουνού Axial Βοήθεια πλοήγησης Οι αισθητήρες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον εντοπισμό επικίνδυνων βράχων, κοπαδιών ψαριών σε ρηχά νερά, ναυάγια, όπως ϕαίνεται και στο παρακάτω σχήμα. Κατανεμημένα συστήματα τακτικής επιτήρησης AUVs και σταθεροί υποβρύχιοι αισθητήρες μπορούν να παρακολουθούν σε συνεργασία περιοχές για λόγους επιτήρησης, αναγνώρισης, στόχευσης και ανίχνευσης εισβολής. Για παράδειγμα, στο [9], ένα 3D υποβρύ- 14

25 Κεϕάλαιο 2. Υποβρύχια Ασύρματα Δίκτυα Αισθητήρων 15 χιο δίκτυο αισθητήρων έχει σχεδιαστεί για ένα τακτικό σύστημα παρακολούθησης που είναι σε θέση να ανιχνεύσει και να ταξινομήσει υποβρύχια, μικρά οχήματα(sdvs) και δύτες με βάση τα δεδομένα που ανιχνεύονται από μηχανικούς, μαγνητικούς και ακουστικούς microsensors. Αναγνώριση Ορυχείων Η λειτουργία πολλαπλών AUVs με ηχητικούς και οπτικούς αισθητήρες μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ταχεία ανίχνευση ναρκών στον υποθαλάσσιο χώρο. Στρατιωτικοί Σκοποί Με δεδομένη την τυπική ταχύτητα ενός υποβρυχίου (π.χ κόμβοι) και την καθυστέρηση στην αποστολή αντι-υποβρύχιων δυνάμεων, πρέπει να εντοπίσει το στόχο σε μια έκταση εκατοντάδων ναυτικών μιλίων λόγω της χαμηλής διακριτότητας [3]. 2.7 Μέθοδοι Επικοινωνίας Για την επικοινωνία μεταξύ των υποβρύχιων αισθητήρων προσϕέρονται η ακουστική επικοινωνία, η χρήση ραδιοκυμάτων και η οπτική επικοινωνία. Κάθε ένα από αυτά τα μέσα έχει τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα, τα οποία εξετάζονται στην συνέχεια [1]. Α. Ακουστικό Μέσο Επικοινωνίας Στα βαθιά νερά, η ακουστική μετάδοση είναι πετυχημένη μόνο μέσω του αγώγιμου θαλασσινού νερού σε μεγάλες αποστάσεις και χαμηλές συχνότητες (30-300Hz). Πολλές εϕαρμογές το επιβεβαιώνουν χρησιμοποιώντας αισθητήρες που εκμεταλλεύονται την ακουστική μετάδοση εξαιτίας της εξασθένησης των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων στο νερό. Ωστόσο, η ταχύτητα του ήχου στο νερό εξαρτάται σημαντικά από την αλμυρότητα, την θερμοκρασία και την πίεση. Παρά την κοινή όμως προτίμηση της ακουστικής μετάδοσης πληροϕοριών, οι καλές επιδόσεις απαιτούν μείωση του εύρους ζώνης του σήματος και της ταχύτητας μετάδοσης του. Συνεπώς, μεγαλώνει ο χρόνος επικοινωνίας και η καθυστέρηση μετάδοσης, με αποτέλεσμα να καταναλώνεται περισσότερη ενέργεια. Στα ρηχά νερά, η ακουστική με- 15

26 Κεϕάλαιο 2. Υποβρύχια Ασύρματα Δίκτυα Αισθητήρων 16 τάδοση αποτελεί ατυχής επιλογή, διότι εξασθενεί πιο έντονα και είναι επιρρεπής στον θόρυβο και την θολότητα του νερού. Β. Ηλεκτρομαγνητικό Μέσο Επικοινωνίας Η πιο χρήσιμη ιδιότητα της ηλεκτρομαγνητικής επικοινωνίας είναι η χρησιμοποίηση υψηλών ϕέρουσων συχνοτήτων, οι οποίες οδηγούν σε μεγαλύτερο εύρος ζώνης ( MHz), το οποίο αντισταθμίζεται από τις χαμηλές αποστάσεις μεταξύ των κόμβων επικοινωνίας. Η ταχύτητα του ηλεκτρομαγνητικού κύματος υπερβαίνει κατά τέσσερις τάξεις μεγέθους την ταχύτητα των ακουστικών κυμάτων, η οποία ως συνέπεια μειώνει τις καθυστερήσεις. Επιπλέον, τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα έχουν ανοσία στον ακουστικό θόρυβο και πολύ ανεκτικά προς τις αναταράξεις που προκαλούνται από παλιρροϊκά κύματα ή την ανθρώπινη δραστηριότητα. Μεταξύ των οπτικών και των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων, τα τελευταία δεν επηρεάζονται από την καθαρότητα του νερού, η οποία είναι ένα σημαντικό χαρακτηριστικό στην επικοινωνία στα ρηχά νερά. Ωστόσο, η μετάδοση αντιμετωπίζει υψηλή εξασθένηση που οϕείλεται στο γεγονός ότι το αλατόνερο είναι αγώγιμο. Τελευταίος περιορισμός είναι ότι τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα πάσχουν από ηλεκτρομαγνητικές παρεμβολές. Γ. Medium Light Η περιορισμένη εκμετάλλευση των οπτικών κυμάτων, οϕείλεται στην ϕύση του ϕωτός και συγκεκριμένα στο γεγονός ότι απορροϕάται και η ένταση του μειώνεται εκθετικά με το βάθος του νερού. Για αυτό απαιτείται ακριβής ευθυγράμμιση των κόμβων και λειτουργία μόνο σε πολύ καθαρά νερά. Συγκρίνοντας με τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα, η μετάδοση μας πετυχαίνει μεγαλύτερο εύρος ζώνης, ϕθάνοντας ακόμη και gigabits/sec, αλλά η ευαισθησία στην θολότητα περιορίζει αυστηρά σε μικρές αποστάσεις. Ωστόσο, βρίσκεται υπό έρευνα η υπόθεση να χρησιμοποιηθούν στοιχεία και κυκλώματα χαμηλής ισχύος, εξοπλισμένα με LEDS και ϕωτοδιόδους, ώστε το κόστος του συστήματος επικοινωνίας να μειωθεί. Εϕαρμογές, όπως είναι η παρακολούθηση της ρύπανσης του περιβάλλοντος και η συχνή συλλογή δεδομέ- 16

27 Κεϕάλαιο 2. Υποβρύχια Ασύρματα Δίκτυα Αισθητήρων 17 νων (θερμοκρασία νερού, ειδική αγωγιμότητα, ph, θολότητα, και πιθανώς συγκέντρωση οξυγόνου) θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει οπτική ζεύξη με υψηλό ρυθμό δεδομένων για να παραδίνει περιοδικά δεδομένα. Ο ακόλουθος πίνακας περιέχει συνοπτικά τις αποδόσεις των ακουστικών, ηλεκτρομαγνητικών και οπτικών κυμάτων [22]. Κύματα Ακουστικά Ηλεκτρομαγνητικά Οπτικά Ταχύτητα 1500 m/s 3 10 m/s 3 10 m/s Απώλεια > 0, 1 db/m/hz 28 Θολότητα Ισχύος db/km/100mhz Εύρος KHz MHz MHz Ζώνης Μέγεθος 0.1 m 0.5 m 0.1 m Κεραίας Ζώνη KHz MHz Hz Συχνοτήτων Εύρος Μετάδοσης 50m-5km 1m-100m 1m-100m 2.8 Μοντέλα Επικοινωνίας Το απλούστερο μοντέλο προώθησης είναι η μονοεκπομπή unicast, η οποία περιλαμβάνει τη μεταγωγή ενός πακέτου από σύνδεση σε σύνδεση κατά μήκος του δικτύου, με αλυσιδωτό τρόπο, από τον αποστολέα έως τον μοναδικό παραλήπτη (δίκτυο από σημείο σε σημείο, pointto-point). Ωστόσο, υπάρχουν και άλλα μοντέλα προώθησης όπως η πολυεκπομπή multicast και η ευρεία μετάδοση broadcast. Κατά την ευρεία μετάδοση, ένα πακέτο αντιγράϕεται και τα αντίγραϕά του αποστέλλονται σε όλους τους κόμβους του δικτύου ή σε προκαθορισμένο αριθμό κόμβων, όταν το δίκτυο αποτελείται από χιλιάδες κόμβους. Η μετάδοση του πακέτου που αντιγράϕεται γίνεται με έναν ειδικό κωδικό στο πεδίο της διεύθυνσης. Κατά την πολυεκπομπή, ένα αντίγραϕο του πακέτου αποστέλλεται σε όλα τα μέλη ενός καθορισμένου 17

28 Κεϕάλαιο 2. Υποβρύχια Ασύρματα Δίκτυα Αισθητήρων 18 συνόλου κόμβων, όχι απαραίτητα γειτονικών. Η πολυεκπομπή συνήθως είναι δυσκολότερο να επιτευχθεί, ενώ τόσο σε αυτήν όσο και στην ευρεία εκπομπή απαιτούνται πιο περίπλοκοι αλγόριθμοι δρομολόγησης σε σχέση με την μονοεκπομπή, που αποτελεί την πλειονότητα των δικτυακών επικοινωνιών. 2.9 Κατανάλωση Ενέργειας Θέματα όπως η εξοικονόμηση ενέργειας στις μεγάλες καθυστερήσεις διάδοσης, η κινητικότητα των κόμβων και η υψηλή πιθανότητα λάθους αποτελούν σημαντικά θέματα στα ασύρματα υποβρύχια δίκτυα αισθητήρων. Για να επιτευχθεί η ελαχιστοποίηση της κατανάλωσης ενέργειας και η μεγιστοποίηση της διάρκειας ζωής του δικτύου, είναι απαραίτητο να σχεδιαστούν ισχυρά πρωτόκολλα δρομολόγησης, επεκτάσιμα και υψηλής ενεργειακής απόδοσης. Τα υπάρχοντα multihop ad hoc πρωτόκολλα δρομολόγησης δεν είναι επαρκή, δεδομένου ότι εϕαρμόζουν μια συνεχή ανταλλαγή μηνυμάτων, πράγμα που ξοδεύει πολύ ενέργεια. Επιπλέον, ένα συγκεντρωτικό πρωτόκολλο δρομολόγησης δεν είναι μια ικανοποιητική λύση, επειδή η συγκέντρωση του συνόλου των δεδομένων της δρομολόγησης σε ένα μόνο σημείο, αυξάνει την πιθανότητα της αποτυχίας του πρωτοκόλλου. Στα flooding πρωτόκολλα, ακόμα και αν ένας κόμβος χάσει το πακέτο, οι άλλοι κόμβοι μπορούν να μεταδώσουν το πακέτο δεδομένων, το οποίο χρειάζεται περισσότερες ϕορές εκπομπή, το οποίο οδηγεί σε άσκοπη κατανάλωση ενέργειας. Η καλύτερη μέθοδος βασίζεται στο σύστημα ομαδοποίησης (clustering scheme), το οποίο προσϕέρει μεγαλύτερη επεκτασιμότητα στον αριθμό των κόμβων, αποδίδει καλύτερα σε ρηχά νερά και το πιο σημαντικό, εξοικονομεί ενέργεια και επεκτείνει τη διάρκεια ζωής του συστήματος [1] Ασϕαλή Μεταϕορά Πληροϕοριών Η ασϕάλεια αποτελεί μια σημαντική πρόκληση, επειδή ο αριθμός των πιθανών επιθέσεων σε κάθε στρώμα του μοντέλου επικοινωνίας εί- 18

29 Κεϕάλαιο 2. Υποβρύχια Ασύρματα Δίκτυα Αισθητήρων 19 ναι αρκετά μεγάλος και οι συνέπειες στην απόδοση του δικτύου μπορεί να είναι αρκετά επιβλαβείς. Οι απαιτήσεις ασϕάλειας στα ασύρματα δίκτυα αισθητήρων περιλαμβάνουν τη διαθεσιμότητα, την έγκριση, την πιστοποίηση, την εμπιστευτικότητα και την ακεραιότητα. Οι απειλές και επιθέσεις, στις οποίες τα ασύρματα δίκτυα αισθητήρων είναι ευαίσθητα, μπορούν να χωριστούν στις κατηγορίες των επιθέσεων της ασϕάλειας των δεδομένων, DoS (Denial of Service) επιθέσεων, επιθέσεων πλαστοπροσωπίας, επιθέσεων αντιγραϕής και σωματικές επιθέσεις. Το CDMA (Code Division Multiple Access) είναι ένα πολλά υποσχόμενο σύστημα για υποβρύχια ακουστικά δίκτυα, διότι επιτρέπει πολλαπλές συσκευές να μοιράζονται ένα κοινό ασύρματο μέσο με αποτελεσματικό και δίκαιο τρόπο. Παρ 'όλα αυτά, πρέπει να βρεθούν καλύτερες λύσεις προκειμένου να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τις DoS επιθέσεις, οι οποίες μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο έναν αισθητήριο κόμβο, να μεταβάλλουν την ακεραιότητα των δεδομένων, να παρακολουθήσουν μηνύματα, να εισάγουν ψεύτικα μηνύματα για αποπροσανατολισμό και να απασχολήσουν τους πόρους του δικτύου για κατανάλωση ενέργειας. Στο άρθρο [12], οι συγγραϕείς προτείνουν τέσσερα πρωτόκολλα: Β- NDP, MA-NDP, DV-NDP και SDV-NDP που μπορούν να αποτρέψουν τη δημιουργία ψεύτικων γειτονικών σχέσεων. Τα δύο πρώτα πρωτόκολλα είναι κατάλληλα για εϕαρμογές όπου η σύνδεση δικτύου και οι καθυστερήσεις μετάδοσης των μηνυμάτων είναι από τις βασικές ανησυχίες, ενώ τα δύο τελευταία είναι ιδανικά για εϕαρμογές με σχετικά υψηλή πυκνότητα κόμβων. Συνοψίζοντας, για να είναι ένα σύστημα πλήρως ασϕαλές, πρέπει να έχουν εισαχθεί μέτρα ασϕάλειας σε κάθε στοιχείο του συστήματος, διότι κάθε στοιχείο μπορεί να αποτελέσει σημείο επίθεσης MAC Protocols Τα χαρακτηριστικά του υποβρύχιου καναλιού, όπως το ιδιαίτερα περιορισμένο εύρος ζώνης και οι μεγάλες καθυστερήσεις διάδοσης, δημιουργούν μοναδικές προκλήσεις για το Media Access Control (MAC) που επιτρέπει σε πολλαπλές συσκευές να μοιράζονται ένα κοινό ασύρ- 19

30 Κεϕάλαιο 2. Υποβρύχια Ασύρματα Δίκτυα Αισθητήρων 20 ματο μέσο με αποτελεσματικό και δίκαιο τρόπο. Οι συγγραϕείς του [10] παρέχουν μια περίληψη των πρωτοκόλλων MAC που χρησιμοποιείται στα υποβρύχια ακουστικά δίκτυα αισθητήρων και προτείνουν επίσης ένα R-MAC πρωτόκολλο σε συνδυασμό με περιοδικό ύπνο για χαμηλή κατανάλωση ενέργειας και μία στρατηγική ανίχνευσης σημάτων, έτσι ώστε να μπορεί να εξυπηρετήσει τα υποβρύχια δίκτυα αισθητήρων σε ρηχά νερά με RF μεταδόσεις. Η μέχρι πρότινος έρευνα προτείνει τα ακόλουθα MAC πρωτόκολλα. Χρησιμοποιώντας συγχρονισμό, το TDMA-based (Time Division Multiple Access) MAC πρωτόκολλο που προτείνεται στο επιστημονικό άρθρο [11] παρουσιάζει αναισθησία στην πυκνότητα του δικτύου και μπορεί να λειτουργήσει παρομοίως. Σε σύγκριση με άλλες προσεγγίσεις TDMA, οι προσομοιώσεις δείχνουν ότι η προοπτική της TDMA αποδίδει καλύτερα. Το κύριο μειονέκτημα αυτού του πρωτοκόλλου είναι ότι οι κόμβοι πρέπει να εκτελούν περιοδικά δαπανηρές εργασίες προγραμματισμού, η οποία επηρεάζει τη διάρκεια ζωής της μπαταρίας αρνητικά. Το Ermac (Efficiency Reservation MAC protocol) [13] είναι κατάλληλο για τη διατήρηση της ενέργειας, λόγω του χρονοδιαγράμματος των μεταδόσεων με αλλαγή σε κατάσταση αναμονής μετά από την μετάδοσης. Καταναλωνει ενέργεια στο στενό εύρος ζώνης του ακουστικού καναλιού σε σύγκριση με την συγκεντρωτική τοπολογία του MAC πρωτόκολλο TDMA και μπορεί να αποϕύγει εντελώς τις συγκρούσεις μετάδοσης πακέτων. Όλα τα προαναϕερθέντα χαρακτηριστικά συμβάλλουν στη βελτίωση της ακρίβειας μετάδοσης πληροϕοριών στο δίκτυο Localization Τα ασύρματα δίκτυα αισθητήρων μπορούν να ταξινομηθούν σε δομημένα ή μη με κριτήριο αν υπήρξε προσχεδιασμένη ή όχι τοποθέτηση των κόμβων. Συνήθως ένα μη δομημένο ασύρματο δίκτυο αισθητήρων αποτελείται από ένα πυκνό σύνολο κόμβων, οι οποίοι είναι τυχαία τοποθετημένοι στον χώρο επίβλεψης. Αϕού εγκατασταθεί το δίκτυο, εκτελεί τις λειτουργίες της επιτήρησης και της αναϕοράς δεδομένων χωρίς καμία επέμβαση. Σε ένα δομημένο ασύρματο δίκτυο αισθητήρων, 20

31 Κεϕάλαιο 2. Υποβρύχια Ασύρματα Δίκτυα Αισθητήρων 21 το σύνολο των κόμβων ή μόνο κάποιοι από αυτούς τοποθετούνται με προσχεδιασμένο τρόπο. Τα δομημένα δίκτυα έχουν πλεονέκτημα στην ευκολία συντήρησης, στο κόστος διαχείρισης, καθώς επίσης χρειάζονται λιγότεροι κόμβοι σε συγκεκριμένες θέσεις για την κάλυψη μιας περιοχής. Αντίθετα με την τυχαία τοποθέτηση των κόμβων μπορεί να μείνουν ακάλυπτες περιοχές ή να υπάρξουν πλεονασματικοί κόμβοι. Το πρόβλημα καθορισμού του σημείου τοποθέτησης των κόμβων ονομάζεται localization [2]. Η ϕύση του νερού όμως περιορίζει τον αριθμό των αποτελεσματικών συστημάτων εντοπισμού. Στα επίγεια ασύρματα δίκτυα αισθητήρων, το σύστημα GPS χρησιμοποιείται ευρέως λογω της απλότητάς του και κυρίως λόγω της ακρίβειας που προσϕέρει στον εντοπισμό. Η εργασία ενός δέκτη GPS είναι να εντοπίσει τέσσερις ή περισσότερους δορυϕόρους, να καταλάβει την απόσταση μεταξύ τους και να χρησιμοποιήσει αυτές τις πληροϕορίες για να συμπεράνει την δική του θέση. Ως εκ τούτου, το σήμα που έρχεται στη γη είναι τόσο αδύναμο, ώστε να μην μπορεί να διεισδύσει στο νερό. Επιπλέον, από οικονομική άποψη, δεν είναι εϕικτή λύση, δεδομένου ότι οι αισθητήρες συχνά χρησιμοποιούνται σε μεγάλους αριθμούς και είναι αδύνατη η χειροκίνητη ρύθμιση τους [14]. Αντί του GPS, τέσσερα είδη μεθόδων έχουν αναπτυχθεί, τα οποία κάνουν τη διαδικασία εύρεσης θέσης αυτόνομη και ανεξάρτητη του GPS: RSSI, TDoA, AoA, ToA. 21

32

33 3. ΜΕΤΡΗΣΗ ΣΤΑΘΜΗΣ ΔΕΞΑΜΕΝΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΛΥΜΑΤΩΝ 3.1 Εισαγωγή Η μέτρηση στάθμης ήταν και παραμένει μία από τις βασικές μετρήσεις που γίνονται στις βιομηχανικές εγκαταστάσεις και τις εϕαρμογές αυτοματισμού γενικότερα. Αϕορά μέτρηση στάθμης υγρών ή στερεών υλικών σε δεξαμενές, σιλό ή άλλους αποθηκευτικούς χώρους όπως στάθμη καυσίμων σε δεξαμενές νερού, άλλων υγρών ή παχύρρευστων υλικών, λυματων αλλά και κονιαμάτων, τροϕίμων κ/ά. Η τεχνολογία που χρησιμοποιήθηκε στο παρελθόν,με μηχανικά ή ηλεκτρομηχανικά συστήματα εξακολουθεί να εϕαρμόζεται, βελτιώμενη σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμα και στις μέρες μας. Επιπλέον νέες τεχνολογίες και προιόντα διατίθενται πλέον από τις μεγαλύτερες κατασκευάστριες εταιρείες του χώρου. 3.2 Περιγραϕή Προβλήματος Η συγκεκριμένη διπλωματική εργασία θα ασχοληθεί με την μέτρηση στάθμης μιας βιομηχανικής δεξαμενής λυμάτων. Στην δεξαμενή εισέρχονται υγρά ανάμεικτης ϕύσης και στόχος είναι να διαχωριστεί το νερό από την ιλύ (λάσπη), της οποίας λάσπης πρέπει να γνωρίζουμε την στάθμη. Τα δεδομένα που έχουμε για την εύρεση της τιμής της στάθμης της λάσπης είναι η στάθμη ολόκληρης της δεξαμενής. Το επόμενο βήμα είναι να προσδιορίσουμε την τιμή της στάθμης του νερού, όταν η λάσπη θα έχει καθιζήσει στον πυθμένα. Με αυτό τον τρόπο θα αϕαιρέσουμε την στάθμη του νερού από την συνολική στάθμη και θα γνωρίζουμε το ύψος της δεξαμενής γεμισμένη με ιλύ, όπως απεικονίζει και το επόμενο σχήμα.

34 Κεϕάλαιο 3. Μέτρηση Στάθμης Δεξαμενής Βομηχανικών Λυμάτων 24 Fig. 3.1: Ανίχνευση Στάθμης Νερού και Λάσπης H = h + x (3.1) x = H h (3.2) Η πιο κοινή περίπτωση αισθητήρων που χρησιμοποιούνται για την ανίχνευση στάθμης δεξαμενών στην βιομηχανία είναι εμβαπτιζόμενα όργανα, τα οποία προσδίδουν μεγάλη ακρίβεια. Στο πάνω μέρος της δεξαμενής όμως βρίκσεται μία περιστρεϕόμενη γέϕυρα μήκους 20 μέτρων, όπως ϕαίνεται και στην επόμενη εικόνα. Συνεπώς εμβαπτιζόμενοι αισθητήρες θα δημιουργούσαν πρόβλημα στην τροϕοδοσία και την πραγματοποίηση των μετρήσεων. Η λύση που προτείνουμε είναι η χρήση ενός ασύρματου δικτύου αισθητήρων, οι οποίοι θα βυθιστούν μέσα στην δεξαμενή. Στόχος των αισθητήρων είναι να προσδιορίσουν την στάθμη του νερού σε διάϕορα σημεία της δεξαμενής και να προωθούν τις πληροϕορίες προς το εξωτερικό της δεξαμενής, προς ένα κεντρικό υπολογιστή ή PLC για την καλύτερη αξιοποίησή τους. 24

35 Κεϕάλαιο 3. Μέτρηση Στάθμης Δεξαμενής Βομηχανικών Λυμάτων 25 Fig. 3.2: Δεξαμενή Καθίζησης 1. Περιστρεϕόμενη Γέϕυρα 2. Μηχανισμός Κίνησης Γέϕυρας 3. Είσοδος Υγρών 4. Επίπεδο Νερού 5. Ασύρματο Δίκτυο Υποβρύχιων Αισθητήρων 6. Επίπεδο Λάσπης 7. Αντλία Εκϕόρτισης Λυμάτων Εμβυθίζοντας αισθητήρες σε διάϕορα σημεία της τρισδιάστατης δεξαμενής, μας δίνει την δυνατότητα μίας βελτιωμένης επίβλεψης της πρόοδου καθίζησης της λάσπης, καλύτερη πρόβλεψη του χρόνου επεξεργασίας των υγρών στην συγκεκριμένη ϕάση και γενικότερα προσδίδει μεγαλύτερο έλεγχο ολόκληρης της διεργασίας. Η ιλύ δεν έχει ομοιόμορϕη κατανομή μέσα στην δεξαμενή και με αυτό τον τρόπο, 25

36 Κεϕάλαιο 3. Μέτρηση Στάθμης Δεξαμενής Βομηχανικών Λυμάτων 26 υπολογίζεται καλύτερα η ανάπτυξή της μέσα στον χώρο. Συγκεκριμένα, οι αισθητήρες βυθίζονται κοντά στο επίπεδο της λάσπης και θα μετακινούνται ελεύθερα κοντά στην επιϕάνεια της. 3.3 Ασύρματοι Αισθητήρες Πίεσης Ακολουθεί η δημιουργία του ασύρματου δικτύου υποβρύχιων αισθητήρων και συγκεκριμένα η επιλογή του είδους των ασύρματων αισθητήρων. Στο πεδίο της βιομηχανίας, όπου οι διαδικασίες είναι αυτοματοποιημένες και ο ανθρώπινος παράγοντας επιβλέπει και ελέγχει την σωστή διεξαγωγή της, απαιτούνται όργανα μέτρησης όσο το δυνατόν περισσότερων μεγεθών. Μία έξυπνη επιλογή είναι να τοποθετήσουμε ασύρματους αισθητήρες πίεσης κοντά στο επίπεδο της λάσπης για να παίρνουμε συνεχείς μετρήσεις για την στάθμη του νερού. Τοποθετώντας ασύρματους αισθητήρες δίνουμε ελευθερία κινήσεων στους αισθητήρες και καλύπτουμε μεγαλύτερες επιϕάνειες. Επιλέγοντας αισθητήρες πίεσης μεγαλώνουμε το ϕάσμα μετρήσεων από ένα μεμονωμένο αισθητήρα και γλιτώνουμε την τοποθέτηση περισσότερων αισθητήρων μέσα στην δεξαμενή. Οι αισθητήρες πίεσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την έμμεση μέτρηση άλλων μεταβλητών όπως η ροή του υγρού καθώς και να ανιχνεύσει την εξασθένηση της πίεσης λόγω διαρροής του συστήματος. Επιπροσθέτως, οι αισθητήρες πίεσης διαϕέρουν μεταξύ τους ως προς τον σχεδιασμό, τις επιδόσεις, την εϕαρμογή και το κόστος της εϕαρμογής. Μία συντηρητική εκτίμηση είναι πως υπάρχουν πάνω από 50 εξειδικευμένους τομείς και 300 εταιρείες ανά τον κόσμο με αυτό το αντικείμενο, όπου μπορεί να βρεθεί η κατάλληλη συσκευή για την κάθε εϕαρμογή. Τέλος, η εγκατάσταση, αρχικοποίηση και χρήση αισθητήρων πίεσης είναι εύκολη και οι αισθητήρες ανταποκρίνονται με υψηλή απόδοση και ακρίβεια σε βιομηχανικά περιβάλλοντα με ακραίες συνθήκες. 26

37 Κεϕάλαιο 3. Μέτρηση Στάθμης Δεξαμενής Βομηχανικών Λυμάτων 27 Η στάθμη του ρευστού είναι ευθέως ανάλογη με την πίεση. Η βασική εξίσωση για μια τέτοια μέτρηση είναι P = ρgh (3.3) όπου Ρ η πίεση, ρ η πυκνότητα του υγρού, g βαρυτική σταθερά, h το ύψος της στήλης υγρού πάνω από τον αισθητήρα πίεσης. Βρίσκοντας την πίεση, μπορούμε να βρούμε την αντίστοιχη στάθμη της δεξαμενής από την Εξίσωση (3.3). 3.4 Ασύρματα Ακουστικά Μόντεμ Ωστόσο, μέχρι στιγμής έχουμε λύσει τον τρόπο πραγματοποίησης μετρήσεων αλλά όχι και την μεταϕορά των πληροϕοριών προς το εξωτερικό της δεξαμενής για την σωστή αξιοποίησή τους. Η πιο κοινή μέθοδος επικοινωνίας κάτω από το νερό είναι η χρήση ακουστικών κυμάτων, διότι όπως είδαμε και σε προηγούμενο κεϕάλαιο, η ακουστική επικοινωνία υποϕέρει λιγότερο από καθυστερήσεις και ισχυρές εξασθενήσεις κάτω από το νερό, διότι η ταχύτητα μετάδοσης των δεδομένων είναι σχετικά μικρότερη σε σχέση με τα οπτικά και ηλεκτρομαγνητικά κύματα. Μετά από εκτενή έρευνα πάνω σε acoustic tranducers (transmitters and receivers, πομποί και δέκτες), βρήκαμε πολλές αξιόλογες εταιρείες, όπως VEMCO, WHOI micromodems, BENTHOS, EVOLOGICS, SAM-1, P.A.U.S όπως και άλλες, οι οποίες χρησιμοποιούν την ακουστική επικοινωνία για την μεταϕορά δεδομένων κάτω από νερό. Η σειρά Teledyne Benthos ATM-900 Modems προσϕέρει ένα ευρύ ϕάσμα επιλογών acoustic modems για την μετάδοση δεδομένων μέχρι και σε νερά βάθους 500 μέτρων. Οι κυριότερες εϕαρμογές τους περιλαμβάνουν την παρακολούθηση ωκεανογραϕικών περιοχών καθώς και την διοίκηση UAVs. 27

38 Κεϕάλαιο 3. Μέτρηση Στάθμης Δεξαμενής Βομηχανικών Λυμάτων 28 Fig. 3.3: 910 Series ATM-915 Fig. 3.4: Surface Unit UDB-9400 Προσϕέρει επίσης ολοκληρωμένες λύσεις για την σύνδεση των ακουστικών μόντεμ με τους υποβρύχιους αισθητήρες κατάλληλες για πολλές εϕαρμογές. Στην εικόνα 3.5 η εϕαρμογή χρησιμοποιείται για ωκεανογραϕικές μελέτες και εϕαρμογές, ενώ η εικόνα 3.6 παρουσιάζει την διαδοχή των συσκευών για έλεγχο και μεταϕορά δεδομένων από τους υποβρύχιους αισθητήρες σε πραγματικό χρόνο. Τέλος, η εικόνα 3.7 ϕανερώνει την επικοινωνία με ένα αυτόνομο υποβρύχιο οχήμα και την συγκέντρωση πληροϕοριών από την παρακολούθηση της υποβρύχιας περιοχής [23]. Fig. 3.5: Ωκεανογραϕικές Μελέτες 28

39 Κεϕάλαιο 3. Μέτρηση Στάθμης Δεξαμενής Βομηχανικών Λυμάτων 29 Fig. 3.6: Ωκεανογραϕικές Εϕαρμογές Fig. 3.7: Επικοινωνία με AUVs 29

40 Κεϕάλαιο 3. Μέτρηση Στάθμης Δεξαμενής Βομηχανικών Λυμάτων 30 Η εταιρεία EvoLogics παρέχει μία πλήρη αμϕίδρομη ψηϕιακή επικοινωνία, κατοχυρωμένη με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, η οποία προσϕέρει εξαιρετική απόδοση και αντοχή στις υποθαλάσσιες διαταραχές. Προσϕέρει επικοινωνία σε μεγαλύτερα βάθη με ταχύτητες ανώ των 10 kbps [24]. Fig. 3.8: EvoLogics R-Series Στην παρακάτω εικόνα, ξεχωριστές μονάδες αισθητήρων μπορούν να αναπτυχθούν σε οποιοδήποτε σημείο στον ωκεανό, οι οποίες δικτυώνονται μέσω μίας σημαδούρας με σύστημα καταγραϕής και τηλεμετρικό πομπό για τη μεταϕορά δεδομένων στους σταθμούς στις ακτές. Κάθε μονάδα αποτελείται από μαγνητικούς αισθητήρες, υδρόϕωνα, αισθητήρα στάθμης, αισθητήρα θερμοκρασίας, αισθητήρα αλμυρότητας, μονάδα τροϕοδοσίας και τέλος κάθε μονάδα αισθητήρα συνοδεύεται με GPS ανιχνευτή για να διαβιβάζονται οι θέσεις τους ανά μονάδα χρόνου [25]. 30

41 Κεϕάλαιο 3. Μέτρηση Στάθμης Δεξαμενής Βομηχανικών Λυμάτων 31 Fig. 3.9: Τυπικός Σταθμός Ξηράς Fig. 3.10: PAUS Υποβρύχιο Σύστημα Κάθε μονάδα στερεώνεται στο βυθό της θάλασσας μέσω άγκυρας για βαθιά νερά ή χρησιμοποιώντας βαριές πλάκες προερχόμενες από ναυάγια για τα ρηχά νερά. Τα δεδομένα που συλλέγονται από κάθε μεμονωμένο αισθητήρα αναμεταδίδονται πίσω στη σημαδούρα-πομπό, καταγράϕονται και στη συνέχεια μεταδίδονται πίσω σε σταθμούς στην ακτή μαζί με την τοποθεσίς τους μέσω του GPS εντοπισμού. Οι σταθμοί των ακτών είναι εϕοδιασμένοι με έναν υπολογιστή, ένα προστατευτικό περίβλημα και μια μονάδα διεπαϕής, όπως ϕάινεται και στην εικόνα. Παρακάτω ϕαίνεται μία απλή επιλογή που παραθέτει η Desert Star, που συνδυάζει την πραγματοποίηση μετρήσεων της πίεσης και ταυ- 31

42 Κεϕάλαιο 3. Μέτρηση Στάθμης Δεξαμενής Βομηχανικών Λυμάτων 32 τόγχρονα αποστολής τους υποβρυχίως σε επανδρωμένα υποβρύχια σε μικρό σχετικά μέγεθος για βάθη όμως που δεν ξεπερνούν τα 1000m [26]. Fig. 3.11: SAM-1 Acoustic Modems Στους ακόλουθους πίνακες συγκρίνονται τα χαρακτηριστικά πέντε κοινών υποβρύχιων μόντεμ που λειτουργούν ως πομποί και δέκτες ταυτόγχρονα. 32

43 Κεϕάλαιο 3. Μέτρηση Στάθμης Δεξαμενής Βομηχανικών Λυμάτων 33 Εύρος Λειτουργίας Ονομαστική Ταχύτητα Ακουστικών Κυμάτων Συχνότητα Λειτουργίας EVOLOGICS 48/78 Up to 1000 bps(2000m in good conditions) Up to 31.2kbps EVOLOGICS 18/34 Up to 3500m Up to 13.9kbps KHz KHz Εύρος Λειτουργίας Ονομαστική Ταχύτητα Ακουστικών Κυμάτων Συχνότητα Λειτουργίας WHOI BENTHOS BENTHOS Micromodem ATM-910 ATM-920 Up to 1500m Up to 500m Up to 200m Up to 80 bps (FSK) Up to 5400 bps (PSK) 15 KHz 25 KHz 28 KHz bps 9-14KHz (LF) KHz (MF) KHz (Band C) bps 9-14KHz (LF) KHz (MF) KHz (Band C) 3.5 Evaluation Kit JN5148-EK010 Η εϕαρμογή που επιδιώκουμε να πραγματοποιήσουμε αϕορά πολύ μικρότερα βάθη, της τάξης των εκατοστών και μέτρων, όπου θα μπορούμε να πειραματιστούμε με τα μόντεμ και την μετάδοση των δεδομένων. Συνεπώς, οι παραπάνω εξοπλισμοί δεν θα μπορούσαν να εκμεταλλευτούν σε βάθος και με σημαντικά μικρότερο ποσό χρημάτων μπορεί να διεξαχθεί η αντίστοιχη εργασία. Η βασική ιδέα είναι η σύνδεση κάθε ασύρματου αισθητήρα πίεσης με ένα μικροεπεξεργαστή, ο οποίος θα αναλάβει την αποστολή δε- 33

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΠΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΠΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΜΑΚΑΡΙΟΣ Γ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013 2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΠΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 Κατεύθυνση: ΠΡΑΚΤΙΚΗ Κλάδος: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ Μάθημα: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Τάξη: A Τμήμα:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr. http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi

ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr. http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi Δίκτυα Επικ. - Κεφ. 1 ( Καθ. Ι. Σταυρακάκης, Τμήμα Πληροφ. & Τηλεπικ. - Ε.Κ.Π.Α.)

Διαβάστε περισσότερα

ZigBee. Φοιτητής: Μόσχογλου Στυλιανός Επιβλέπων καθηγητής: κ. Δοκουζγιάννης Σταύρος

ZigBee. Φοιτητής: Μόσχογλου Στυλιανός Επιβλέπων καθηγητής: κ. Δοκουζγιάννης Σταύρος ZigBee Φοιτητής: Μόσχογλου Στυλιανός Επιβλέπων καθηγητής: κ. Δοκουζγιάννης Σταύρος Τι είναι το ZigBee; Ένα τυποποιημένο πρωτόκολλο χαμηλής Κατανάλωσης Ισχύος σε Wireless Persnal Area Netwrks (WPANs) Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Κατανεµηµένα Συστήµατα 01-1

Εισαγωγή. Κατανεµηµένα Συστήµατα 01-1 Εισαγωγή Υλισµικό Λογισµικό Αρχές σχεδίασης ιαφάνεια Κλιµάκωση Παρεχόµενες υπηρεσίες Μοντέλο πελάτη εξυπηρετητή Μοντέλο πελάτη εξυπηρετητή τριών επιπέδων Κατανοµή επεξεργασίας Κατανεµηµένα Συστήµατα 01-1

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες

Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες Λύσεις Θεμάτων http://nop33.wordpress.com Τι ορίζουμε ως Τοπικό Δίκτυο Υπολογιστών; Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά των Τοπικών Δικτύων; Ποιες οι βασικές τοπολογίες

Διαβάστε περισσότερα

Υδρόμετρα. Συστήματα Ανάγνωσης Μετρητών από Απόσταση AMR

Υδρόμετρα. Συστήματα Ανάγνωσης Μετρητών από Απόσταση AMR Υδρόμετρα Συστήματα Ανάγνωσης Μετρητών από Απόσταση AMR Ο σχεδιασμός των Ηλεκτρονικών Προϊόντων μας Ανταγωνίζεται τις Καλύτερες Μάρκες του Κόσμου. Είναι προφανές ότι στη σημερινή αγορά τα υδρόμετρα αναμένεται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η Αρχές Δικτύων Επικοινωνιών Σελ. 9-50 Γεώργιος Γιαννόπουλος ΠΕ19, ggiannop (at) sch.gr http://diktya-epal-b.ggia.info/ Creative Commons License 3.0 Share-Alike Σύνδεση από σημείο

Διαβάστε περισσότερα

Νέοι ορίζοντες για Αντιστροφείς σειράς

Νέοι ορίζοντες για Αντιστροφείς σειράς MAKING MODERN LIVING POSSIBLE Νέοι ορίζοντες για Αντιστροφείς σειράς TripleLynx Pro Φέρνουν απλότητα, ευελιξία και απόδοση στο Φωτοβολταϊκό σας σύστημα TripleLynx Pro Απλότητα. Ευελιξία. Απόδοση 2 Νέος

Διαβάστε περισσότερα

Πλατφόρµα Ευρυζωνικών ικτύων - Στρατηγική Ερευνητική Ατζέντα

Πλατφόρµα Ευρυζωνικών ικτύων - Στρατηγική Ερευνητική Ατζέντα Εισηγητής: Γιώργος Καλπάκης MSc Πλατφόρµα Ευρυζωνικών ικτύων - Στρατηγική Ερευνητική Ατζέντα 1 Θέµατα Κίνητρο της Ε1 Παρούσα Κατάσταση στην Ευρώπη Παρούσα Κατάσταση στην Ελλάδα Προϋποθέσεις Προώθησης της

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3. Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet

Ενότητα 3. Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet Ενότητα 3 Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet Εισαγωγή στις βασικές έννοιες του στρώµατος Ζεύξης (Data Link Layer) στα δίκτυα ΗΥ Γενικές Αρχές Λειτουργίας ηµιουργία Πλαισίων Έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Τεχνολογία Ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΣΥΡΜΑΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ, ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ & ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΝΤΛΙΟΣΤΑΣΙΩΝ» Τεχνική έκθεση Προδιαγραφές Προϋπολογισμός

«ΑΣΥΡΜΑΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ, ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ & ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΝΤΛΙΟΣΤΑΣΙΩΝ» Τεχνική έκθεση Προδιαγραφές Προϋπολογισμός Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΡΔΕΥΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ «ΑΣΥΡΜΑΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ, ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ & ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΝΤΛΙΟΣΤΑΣΙΩΝ» Τεχνική έκθεση Προδιαγραφές Προϋπολογισμός Προϋπολογ. : 9.963,00 Με ΦΠΑ 23% Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Το Διαδίκτυο των Αντικειμένων και η Δύναμη του Πλήθους (Internet of Things and Crowdsourcing)

Το Διαδίκτυο των Αντικειμένων και η Δύναμη του Πλήθους (Internet of Things and Crowdsourcing) Το Διαδίκτυο των Αντικειμένων και η Δύναμη του Πλήθους (Internet of Things and Crowdsourcing) Καθ. Σωτήρης Νικολετσέας 1,2 1 Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο Πατρών 2 Ινστιτούτο Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου. Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών (ΗΜΜΥ)

Πανεπιστήμιο Κύπρου. Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών (ΗΜΜΥ) Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών (ΗΜΜΥ) 26/01/2014 Συνεισφορά του κλάδους ΗΜΜΥ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Ευρύ φάσμα γνώσεων και επιστημονικών

Διαβάστε περισσότερα

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι)

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι) Εισαγωγή Το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Κύπρου προσφέρει ολοκληρωμένα προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών στους κλάδους του Ηλεκτρολόγου Μηχανικού

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΝΧΤ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ BLUETOOTH, I2C και serial communication

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΝΧΤ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ BLUETOOTH, I2C και serial communication ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΝΧΤ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ BLUETOOTH, I2C και serial communication ΜΠΑΝΤΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ 533 ΤΣΙΚΤΣΙΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ 551 ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΟΥ ΡΟΜΠΟΤ LEGO NXT Το ρομπότ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή.

Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή. Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή Αντικείμενο της εργασίας είναι η σχεδίαση και κατασκευή του ηλεκτρονικού τμήματος της διάταξης μέτρησης των θερμοκρασιών σε διάφορα σημεία ενός κινητήρα Ο στόχος είναι η ανάκτηση του

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία. Ασύρματα Δίκτυα της Τεχνολογίας Hot Spot

Πτυχιακή Εργασία. Ασύρματα Δίκτυα της Τεχνολογίας Hot Spot Πτυχιακή Εργασία Ασύρματα Δίκτυα της Τεχνολογίας Hot Spot Σκοπός της σημερινής παρουσίασης είναι να παρουσιαστεί και να αναλυθεί η δομή και ο τρόπος λειτουργίας ενός δικτύου Hot Spot. Υπεύθυνος Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ. Ραδιοφωνία

ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ. Ραδιοφωνία ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ Ραδιοφωνία Περιέχομενα 1.Ιστορική Αναδρομή 2.Μονοφωνικό Σήμα 3.Στερεοφωνικό Σήμα 4.Σύγκριση Μονοφωνικό και Στερεοφωνικό σήματος 5.Ψηφιακή Μετάδοση Μηνύματος - Radio

Διαβάστε περισσότερα

Θερμοσυσσωρευτές ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΕΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ

Θερμοσυσσωρευτές ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΕΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ Θερμοσυσσωρευτές Οι θερμοσυσσωρευτές αποτελούν την ιδανική λύση θέρμανσης για πολλά σπίτια. Είναι ιδιαίτερα αποδοτικοί και οικονομικοί. Καθώς αποθηκεύουν θερμότητα με τη φθηνότερη χρέωση, συνήθως κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ

ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ 1 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΘΕΜΑ 1 ο Α) Ποια είναι τα βασικά στοιχεία, τα οποία χαρακτηρίζουν το ISDN; Η ψηφιακή μετάδοση. Όλα τα σήματα μεταδίδονται σε ψηφιακή μορφή απ' άκρη σ' άκρη του δικτύου,

Διαβάστε περισσότερα

devolo dlan powerline technology Σύντομη παρουσίαση dlan 1200+ WiFi ac

devolo dlan powerline technology Σύντομη παρουσίαση dlan 1200+ WiFi ac devolo dlan powerline technology Σύντομη παρουσίαση dlan 1200+ WiFi ac dlan 1200+ WiFi ac 2 dlan 1200+ WiFi ac Υφιστάμενη κατάσταση Οι φορητές συσκευές όλο πληθαίνουν καθημερινά. Όλο και περισσότεροι χρήστες

Διαβάστε περισσότερα

Αποδοτικότητα με ευκολία χρήσης

Αποδοτικότητα με ευκολία χρήσης Αποδοτικότητα με ευκολία χρήσης Οι νέοι μετατροπείς στοιχειοσειράς της ΑΒΒ για Φ/Β συστήματα Οι τεχνολογικές εξελίξεις συνεχώς βελτιώνουν την αποτελεσματικότητα και την απόδοση σε σχέση με το κόστος των

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1. Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ

Ενότητα 1. Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ Ενότητα 1 Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ Εύρος Ζώνης και Ταχύτητα Μετάδοσης Η ταχύτητα µετάδοσης [εύρος ζώνης (banwidth)] των δεδοµένων αποτελεί ένα δείκτη επίδοσης των δικτύων και συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Επίκ. Καθηγητής. Θεωρία-Ασκήσεις: Παρασκευή 8:00-11:00. όροφος

Επίκ. Καθηγητής. Θεωρία-Ασκήσεις: Παρασκευή 8:00-11:00. όροφος Θεωρία-Ασκήσεις: Παρασκευή 8:00-11:00 E-mail: tsiftsis@teilam.gr URL: http://users.teilam.gr/~tsiftsis Γραφείο: Κτήριο Βιβλιοθήκης, 1 ος όροφος 1 Πηγές Μαθήματος 1. Βιβλίο: Γ. K. Καραγιαννίδης, Τηλεπικοινωνιακά

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματική μπάρα υπερύθρων υψηλής ασφάλειας

Επαγγελματική μπάρα υπερύθρων υψηλής ασφάλειας International Patent n 05014276.9 made by Η σπουδαία μικρή μπάρα Το υπέρυθρο σύστημα ανίχνευσης εισβολών PHOTON έχει θέσει ένα νέο πρότυπο για όλες τις ενεργές υπέρυθρες μπάρες της αγοράς σήμερα, κερδίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 4288 /11.08.2015

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 4288 /11.08.2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 4288 /11.08.2015 Σύμφωνα με: α) τις διατάξεις των άρθρων 123, 124, 135 και 136 του Ν. 4072/2012

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση διαρροών στα δίκτυα κοινής ωφέλειας

Διαχείριση διαρροών στα δίκτυα κοινής ωφέλειας Διαχείριση διαρροών στα δίκτυα κοινής ωφέλειας Εισηγητές: Απόστολος Καραναστάσης. Ηλεκτρονικός Μηχανικός, ΔΕΥΑ Λαμίας Κωνσταντίνος Μηλιωρίτσας. Πολιτικός Μηχανικός, Προϊστάμενος Ύδρευσης ΔΕΥΑ Λαμίας. Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ. Δίκτυα Υπολογιστών. Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές

ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ. Δίκτυα Υπολογιστών. Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ Δίκτυα Υπολογιστών Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές Γενικά Τα αρχεία των διαλέξεων του μαθήματος μπορείτε να βρείτε στο: http://eclass.gunet.gr/

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Έστω ότι θέλετε να συνδέσετε 20 υπολογιστές με συνδέσεις από σημείο σε σημείο (point-to-point), ώστε να είναι δυνατή η επικοινωνία όλων

Διαβάστε περισσότερα

6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο 6.2 Επιλεγόμενες τηλεφωνικές γραμμές modems Πλεονεκτήματα Μειονεκτήματα Βασική χρήση

6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο 6.2 Επιλεγόμενες τηλεφωνικές γραμμές modems Πλεονεκτήματα Μειονεκτήματα Βασική χρήση 6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο Τοπικά δίκτυα (LAN): επικοινωνία με περιορισμένη απόσταση κάλυψης (μικρή εμβέλεια) Δίκτυα Ευρείας Περιοχής (WAN): επικοινωνία σε ευρύτερη γεωγραφική κάλυψη. Από την άποψη του

Διαβάστε περισσότερα

Συνεχής ροή πολυµέσων

Συνεχής ροή πολυµέσων Συνεχής ροή πολυµέσων Εισαγωγή ικτυακά πρωτόκολλα Πολυµέσα και δίκτυα Συνεχής ροή Ροή από εξυπηρετητές ιστοσελίδων Ροή από εξυπηρετητές µέσων Πρωτόκολλο RTSP Πρωτόκολλο RTP οµή πακέτων RTP Πρωτόκολλο RTCP

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΑΣ Έργο ΓΓΕΤ 1SME2009

ΠΛΑΤΩΝΑΣ Έργο ΓΓΕΤ 1SME2009 ΠΛΑΤΩΝΑΣ Έργο ΓΓΕΤ 1SME2009 4o Συνέδριο InfoCom Green ICT 2012 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΠΛΑΤΩΝΑΣ ΠΛΑΤφόρμα έξυπνου διαλογισμικού για συλλογή, ανάλυση, επεξεργασία δεδομένων από συστήματα πολλαπλών ετερογενών ΑισθητήρΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Το Ασύρματο Δίκτυο TETRA. Αντωνίου Βρυώνα (Α.Μ. 1019)

Το Ασύρματο Δίκτυο TETRA. Αντωνίου Βρυώνα (Α.Μ. 1019) Το Ασύρματο Δίκτυο TETRA Αντωνίου Βρυώνα (Α.Μ. 1019) Περίληψη Γενικά Χαρακτηριστικά Τι είναι το TETRA Γενικά στοιχεία Αρχιτεκτονική δικτύου Πρωτόκολλο TETRA Υπηρεσίες TETRA Κλήσεις DMO δικτύου TETRA Ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

Σύστηµα Καθοδήγησης σε Parking DUPLINE

Σύστηµα Καθοδήγησης σε Parking DUPLINE Σύστηµα Καθοδήγησης σε Parking DUPLINE Ανιχνεύει τις ελεύθερες θέσεις πάρκινγκ και οδηγεί τον οδηγό σε αυτές από τη συντοµότερη δυνατή διαδροµή Ανίχνευση αυτοκινήτου µε αισθητήρα υπερήχων ultrasonic Ο

Διαβάστε περισσότερα

MarineTraffic Έρευνα & Εφαρμογές. Δημήτρης Λέκκας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου

MarineTraffic Έρευνα & Εφαρμογές. Δημήτρης Λέκκας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου MarineTraffic Έρευνα & Εφαρμογές Δημήτρης Λέκκας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου 2 Συλλογή δεδομένων κυρίως με τη βοήθεια της Διαδικτυακής Κοινότητας 3 Automatic Identification System (AIS): Όλα τα πλοία ολικής

Διαβάστε περισσότερα

Δεύτερη Σειρά Ασκήσεων

Δεύτερη Σειρά Ασκήσεων Δεύτερη Σειρά Ασκήσεων ΑΣΚΗΣΗ 1 Από ένα αθόρυβο κανάλι 4 khz παίρνουμε δείγματα κάθε 1 msec. - Ποιος είναι ο μέγιστος ρυθμός μετάδοσης δεδομένων; - Πώς μεταβάλλεται ο μέγιστος ρυθμός μετάδοσης δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

Το υποσύστηµα "αίσθησης" απαιτήσεις και επιδόσεις φυσικά µεγέθη γενική δοµή και συγκρότηση

Το υποσύστηµα αίσθησης απαιτήσεις και επιδόσεις φυσικά µεγέθη γενική δοµή και συγκρότηση Το υποσύστηµα "αίσθησης" απαιτήσεις και επιδόσεις φυσικά µεγέθη γενική δοµή και συγκρότηση Το υποσύστηµα "αίσθησης" είσοδοι της διάταξης αντίληψη του "περιβάλλοντος" τροφοδοσία του µε καθορίζει τις επιδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιστοποιώντας τις λειτουργίες εξόρυξης

Βελτιστοποιώντας τις λειτουργίες εξόρυξης Βελτιστοποιώντας τις λειτουργίες εξόρυξης Η ενοποίηση λογισμικών στις επιχειρήσεις εξόρυξης αποτελεί το κλειδί για την αυξημένη παραγωγικότητα Ενώ ο τομέας των φυσικών πόρων συνεχίζει να αναπτύσσεται,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΤΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ. Πότε ακτινοβολούν τα κινητά τηλέφωνα;

ΚΙΝΗΤΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ. Πότε ακτινοβολούν τα κινητά τηλέφωνα; ΚΙΝΗΤΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ Πότε ακτινοβολούν τα κινητά τηλέφωνα; Τα κινητά τηλέφωνα εκπέμπουν ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία μόνο κατά την διάρκεια της τηλεφωνικής μας επικοινωνίας. Επίσης, όταν ένα κινητό βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Οι μετατροπείς συχνότητας της ΑΒΒ καθιστούν τις αντλίες ευφυείς

Οι μετατροπείς συχνότητας της ΑΒΒ καθιστούν τις αντλίες ευφυείς Έξυπνη άντληση Οι μετατροπείς συχνότητας της ΑΒΒ καθιστούν τις αντλίες ευφυείς Οι αυξανόμενες απαιτήσεις για νερό που προκύπτουν από την παγκόσμια αστικοποίηση και οι σχετικές οδηγίες της ΕΕ, καθιστούν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Τεχνολογία Ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS)

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) ΟΜΑΔΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ: Μιχαηλίνα Αργυρού Κασιανή Πάρη ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) Δρ. Χριστόφορος Χριστοφόρου Πανεπιστήμιο Κύπρου - Τμήμα Πληροφορικής WiMAX (Worldwide Interoperability

Διαβάστε περισσότερα

WSNs- ΜΟΥΣΕΙΟ. ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΥΤΟΜΑΤΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΩΝ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΒΑΣΙΣΜΕΝΕΣ ΣΕ WSNs

WSNs- ΜΟΥΣΕΙΟ. ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΥΤΟΜΑΤΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΩΝ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΒΑΣΙΣΜΕΝΕΣ ΣΕ WSNs WSNs- ΜΟΥΣΕΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΥΤΟΜΑΤΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΩΝ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΒΑΣΙΣΜΕΝΕΣ ΣΕ WSNs ΠΡΟΒΛΗΜΑ Η φθορά των έργων τέχνης λόγω της ανθρώπινης παρέμβασης Οι περιβαλλοντικές αλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ. Τίτλος Μαθήματος. Διαλέξεις - Θεωρητική Διδασκαλία, Εποπτευόμενο Εργαστήριο Επίδειξη, Μελέτες (Projects)

ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ. Τίτλος Μαθήματος. Διαλέξεις - Θεωρητική Διδασκαλία, Εποπτευόμενο Εργαστήριο Επίδειξη, Μελέτες (Projects) ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Τίτλος Μαθήματος Μικροελεγκτές και Ενσωματωμένα συστήματα Ανάπτυξη και Εφαρμογές Κωδικός Μαθήματος Μ2 Θεωρία / Εργαστήριο Θεωρία + Εργαστήριο Πιστωτικές μονάδες 4 Ώρες Διδασκαλίας 2Θ+1Ε

Διαβάστε περισσότερα

Κινητό Τηλέφωνο. Δέσποινα-Μαλεβή. Μαθήτρια Α1 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος

Κινητό Τηλέφωνο. Δέσποινα-Μαλεβή. Μαθήτρια Α1 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Κινητό Τηλέφωνο Δέσποινα-Μαλεβή Μαθήτρια Α1 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης 1.Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας

Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας Απαιτήσεις ποιότητας υπηρεσίας Μηχανισμοί κατηγοριοποίησης Χρονοπρογραμματισμός Μηχανισμοί αστυνόμευσης Ενοποιημένες υπηρεσίες Διαφοροποιημένες υπηρεσίες Τεχνολογία Πολυμέσων

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές της κινητής τηλεφωνίας στην ιατρική

Εφαρμογές της κινητής τηλεφωνίας στην ιατρική Εφαρμογές της κινητής τηλεφωνίας στην ιατρική Λεωνίδας Μανωλόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής, Ιατρική Σχολή Παν/μίου Αθηνών Εισαγωγή Τα κινητά τηλέφωνα αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της καθημερινής ζωής στον

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΑΣΦΑΛΕΙΣ ΑΝΟΙΚΤΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ

ΓΙΑ ΑΣΦΑΛΕΙΣ ΑΝΟΙΚΤΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΓΙΑ ΑΣΦΑΛΕΙΣ ΑΝΟΙΚΤΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ Ειδικά σχεδιασμένος για να ανιχνεύει πυροβόλα όπλα σε εισόδους με υψηλό ρυθμό κυκλοφορίας, ο HI-PE/CF συνδυάζει την αξιοπιστία που χαρακτηρίζει τα προϊόντα CEIA με τον πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Εταιρικό Ιστορικό. ww.sector.gr. Παράλληλα αναπτύσσεται ο κλάδος των στατικών και VIP φυλάξεων στον οποίο η Sector διατηρεί ένα σοβαρό πελατολόγιο.

Εταιρικό Ιστορικό. ww.sector.gr. Παράλληλα αναπτύσσεται ο κλάδος των στατικών και VIP φυλάξεων στον οποίο η Sector διατηρεί ένα σοβαρό πελατολόγιο. Εταιρικό Ιστορικό Η Sector αποτελεί ένα από τα παλαιότερα Ελληνικά εταιρικά σχήματα στο χώρο των Συστημάτων και Υπηρεσιών Ασφαλείας. Από το 1976 η εταιρία σχεδιάζει, εγκαθιστά και υποστηρίζει ολοκληρωμένες

Διαβάστε περισσότερα

Η όλα σε - ένα λύση για μικρά και περιφερειακά ΤETRA δίκτυα

Η όλα σε - ένα λύση για μικρά και περιφερειακά ΤETRA δίκτυα Η όλα σε - ένα λύση για μικρά και περιφερειακά ΤETRA δίκτυα Με μια ματιά Το ACCESSNET Campus IP είναι ένα μικρό σύστημα TETRA το οποίο καθιστά την τεχνολογία TETRA προσιτή για όλους τους διαχειριστές δικτύων.

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη δικτυακών εκπαιδευτικών παιχνιδιών πολλών χρηστών. Δ. Μετάφας. (Android, ipad κ.α.). Το παιχνίδι που θα επιλεγεί για την

Ανάπτυξη δικτυακών εκπαιδευτικών παιχνιδιών πολλών χρηστών. Δ. Μετάφας. (Android, ipad κ.α.). Το παιχνίδι που θα επιλεγεί για την 31 Ανάπτυξη δικτυακών εκπαιδευτικών παιχνιδιών πολλών χρηστών Δ. Μετάφας Στόχος της εργασίας είναι η ανάπτυξη δικτυακού εκπαιδευτικού παιχνιδιού πολλών χρηστών, ανεξάρτητο πλατφόρμας λειτουργικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

Συνδεσιμότητα κινητού τηλεφώνου

Συνδεσιμότητα κινητού τηλεφώνου Συνδεσιμότητα κινητού τηλεφώνου Συνδεσιμότητα κινητού Wifi O όρος WIFI (Wireless Fidelity) χρησιμοποιείται για να προσδιορίσει τις συσκευές που βασίζονται στην προδιαγραφή και εκπέμπουν σε συχνότητες 2.4GHz.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 3 3.0 ΜΕΣΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 3 3.0 ΜΕΣΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 3 3.0 ΜΕΣΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όπως είναι ήδη γνωστό, ένα σύστημα επικοινωνίας περιλαμβάνει τον πομπό, το δέκτη και το κανάλι επικοινωνίας. Στην ενότητα αυτή, θα εξετάσουμε τη δομή και τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Παράλληλη Επεξεργασία Κεφάλαιο 7 ο Αρχιτεκτονική Συστημάτων Κατανεμημένης Μνήμης

Παράλληλη Επεξεργασία Κεφάλαιο 7 ο Αρχιτεκτονική Συστημάτων Κατανεμημένης Μνήμης Παράλληλη Επεξεργασία Κεφάλαιο 7 ο Αρχιτεκτονική Συστημάτων Κατανεμημένης Μνήμης Κωνσταντίνος Μαργαρίτης Καθηγητής Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας kmarg@uom.gr http://eos.uom.gr/~kmarg

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Χρήσης. Ασύρματο ραντάρ οπισθοπορείας TL-3036

Εγχειρίδιο Χρήσης. Ασύρματο ραντάρ οπισθοπορείας TL-3036 Εγχειρίδιο Χρήσης Ασύρματο ραντάρ οπισθοπορείας TL-3036 Περιεχόμενα Περιεχόμενα...1 Εισαγωγή...2 Χαρακτηριστικά...3 Τεχνικές Προδιαγραφές...3 Εγκατάσταση...4 Συμβουλές Εγκατάστασης Αισθητήρων...5 Τοποθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

Plugwise Business ιαχείριση και Εξοικονόµηση ενέργειας στο Εργασιακό περιβάλλον.

Plugwise Business ιαχείριση και Εξοικονόµηση ενέργειας στο Εργασιακό περιβάλλον. Plugwise Business ιαχείριση και Εξοικονόµηση ενέργειας στο Εργασιακό περιβάλλον. Το Plugwise είναι ένα εύχρηστο σύστηµα διαχείρισης ενέργειας σε εργασιακούς χώρους. Μετράει την κατανάλωση ρεύµατος κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΑΓΓΕΛΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΑΓΓΕΛΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ:ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΑΓΓΕΛΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΡΤΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2006 Bluetooth is

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 4.1 Βασικές μονάδες προσωπικού υπολογιστή

Μάθημα 4.1 Βασικές μονάδες προσωπικού υπολογιστή Μάθημα 4.1 Βασικές μονάδες προσωπικού υπολογιστή - Εισαγωγή - Αρχιτεκτονική προσωπικού υπολογιστή - Βασικά τμήματα ενός προσωπικού υπολογιστή - Η κεντρική μονάδα Όταν ολοκληρώσεις το μάθημα αυτό θα μπορείς:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 006 Μάθημα : Τεχνολογία Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών Τεχνολογία Ι, Πρακτικής Κατεύθυνσης

Διαβάστε περισσότερα

Μετάδοση πληροφορίας - Διαμόρφωση

Μετάδοση πληροφορίας - Διαμόρφωση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ. Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μετάδοση πληροφορίας - Διαμόρφωση MYE006-ΠΛΕ065: ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ Ευάγγελος Παπαπέτρου Διάρθρωση μαθήματος Βασικές έννοιες μετάδοσης Διαμόρφωση ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Στα βασικά χαρακτηριστικά τους περιλαμβάνουν: - Νέο ηλεκτρονικό χειριστήριο ελέγχου Touch Pilot - Εξαιρετικά αποδοτικούς εναλλάκτες θερμότητας

Στα βασικά χαρακτηριστικά τους περιλαμβάνουν: - Νέο ηλεκτρονικό χειριστήριο ελέγχου Touch Pilot - Εξαιρετικά αποδοτικούς εναλλάκτες θερμότητας Μηνιαία έκδοση Νοέμβριος 2012 τεύχος 64 Μονάδες θέρμανσης με κορυφαία ενεργειακή αποδοτικότητα Υδρόψυκτοι Ψύκτες Νερού με τεχνολογία inverter Οι υδρόψυκτες μονάδες νερού 30XW-V/ 30XWHV αποτελούν μια ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός χρήσης. Συνοπτικές οδηγίες. Προσοχή στη σωστή πολικότητα:

Οδηγός χρήσης. Συνοπτικές οδηγίες. Προσοχή στη σωστή πολικότητα: Table of Contents Συνοπτικές οδηγίες...3 Προσοχή στη σωστή πολικότητα:...3 Συντήρηση του ρυθμιστή φόρτισης...4 Τεχνικά χαρακτηριστικά...4 Ενδείξεις...5 Πιστοποιήσεις...5 Οδηγός χρήσης Συνοπτικές οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπλεξία. http://diktya-epal-b.ggia.info Creative Commons License 3.0 Share-Alike

Πολυπλεξία. http://diktya-epal-b.ggia.info Creative Commons License 3.0 Share-Alike Πολυπλεξία Ανάλυση σημάτων στο πεδίο χρόνου, συχνότητας, πολυπλεξία διαίρεσης συχνότητας, πολυπλεξία διαίρεσης χρόνου (1.6 ενότητα σελ 19-20, 29-30 και στοιχεία από 2.1 ενότητα σελ. 52-58). http://diktya-epal-b.ggia.info

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Τεχνολογία Ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΤΟΠΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΤΣΙΑΝΤΗΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΚΥΡΑΓΙΑΝΝΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ : ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΥΝΑΓΕΡΜΟΥ ΚΑΙ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΚΥΚΛΩΜΑΤΟΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ (CCTV)

ΟΙ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ : ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΥΝΑΓΕΡΜΟΥ ΚΑΙ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΚΥΚΛΩΜΑΤΟΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ (CCTV) Σχεδιασμός & Εγκατάσταση Συστημάτων Συναγερμού και Κλειστού Κυκλώματος Τηλεόρασης (CCTV) σε 500 Φωτοβολταϊκά Πάρκα - Σχεδιασμός & Υλοποίηση Επικοινωνίας των Φωτοβολταϊκών Πάρκων με τα Κέντρα Λήψεως Σημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρομαγνητικά πεδία και δημόσια υγεία

Ηλεκτρομαγνητικά πεδία και δημόσια υγεία Ενημερωτικό Δελτίο (Fact Sheet) N 304 Μάϊος 2006 Ηλεκτρομαγνητικά πεδία και δημόσια υγεία Σταθμοί βάσης και ασύρματες τεχνολογίες Η κινητή τηλεφωνία είναι πλέον κοινή πρακτική σε όλο τον κόσμο. Η ασύρματη

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υψηλών Ταχυτήτων Ενότητα 2: Τοπικά Δίκτυα

Δίκτυα Υψηλών Ταχυτήτων Ενότητα 2: Τοπικά Δίκτυα Δίκτυα Υψηλών Ταχυτήτων Ενότητα 2: Τοπικά Δίκτυα Μιχάλας Άγγελος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ

Γ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ Γ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ» 2000-2006 ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ: 1 - ΠΑΙ ΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΜΕΤΡΟ: 1.3 ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ, ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑ ΕΙΞΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ Η/Υ ΙΙ. Γέφυρες

ΔΙΚΤΥΑ Η/Υ ΙΙ. Γέφυρες ΔΙΚΤΥΑ Η/Υ ΙΙ Γέφυρες Γενικά Οι γέφυρες (bridges) είναι συσκευές που επιτυγχάνουν τη διασύνδεση ενός απλού τοπικού δικτύου με άλλα παρόμοια τοπικά δίκτυα. Μια γενικότερη συσκευή και για τη διασύνδεση με

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ.

ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ. Ερασιτεχνικής Αστρονομίας ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ. Κυριάκος Πανίτσας Διπλ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός-Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

219 Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Θεσσαλονίκης

219 Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Θεσσαλονίκης 219 Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Θεσσαλονίκης Το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ιδρύθηκε με το ΒΔ.400/72 και άρχισε να λειτουργεί το 1972-73. Το ΑΠΘ είχε τότε ήδη 28.000 φοιτητές. Η ακριβής

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις στα Συστήµατα Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών Κεφάλαιο 3 ο : ΕΙΣΑΓΩΓΗ στις ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΚΥΜΑ και ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ

Ασκήσεις στα Συστήµατα Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών Κεφάλαιο 3 ο : ΕΙΣΑΓΩΓΗ στις ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΚΥΜΑ και ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ Κεφάλαιο 3 ο : ΕΙΣΑΓΩΓΗ στις ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΚΥΜΑ και ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ 1. Ποµπός ΑΜ εκπέµπει σε φέρουσα συχνότητα 1152 ΚΗz, µε ισχύ φέροντος 10KW. Η σύνθετη αντίσταση της κεραίας είναι

Διαβάστε περισσότερα

6.3 Αποτελέσματα Δοκιμαστικής Λειτουργίας, Αξιολόγηση και Προτάσεις Βελτίωσης και Έρευνας

6.3 Αποτελέσματα Δοκιμαστικής Λειτουργίας, Αξιολόγηση και Προτάσεις Βελτίωσης και Έρευνας 25SMEs2009 ΠΑΡΑΔΟΤΕΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ 6: ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ 6.3 Αποτελέσματα Δοκιμαστικής Λειτουργίας, Αξιολόγηση και Προτάσεις Βελτίωσης και Έρευνας Σελίδα 1 REVISION HISTORY

Διαβάστε περισσότερα

Α.2 Μαθησιακά Αποτελέσματα Έχοντας ολοκληρώσει επιτυχώς το μάθημα οι εκπαιδευόμενοι θα είναι σε θέση να:

Α.2 Μαθησιακά Αποτελέσματα Έχοντας ολοκληρώσει επιτυχώς το μάθημα οι εκπαιδευόμενοι θα είναι σε θέση να: ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Τίτλος Μαθήματος Μεθοδολογίες και Συστήματα Βιομηχανικής Αυτοματοποίησης Κωδικός Μαθήματος Μ3 Θεωρία / Εργαστήριο Θεωρία + Εργαστήριο Πιστωτικές μονάδες 4 Ώρες Διδασκαλίας 2Θ+1Ε Τρόπος/Μέθοδοι

Διαβάστε περισσότερα

Κινητή Τηλεφωνία. Ερευνητική Εργασία Β Τάξη Τμήμα 2 Ιανουάριος 2014

Κινητή Τηλεφωνία. Ερευνητική Εργασία Β Τάξη Τμήμα 2 Ιανουάριος 2014 Κινητή Τηλεφωνία Ερευνητική Εργασία Β Τάξη Τμήμα 2 Ιανουάριος 2014 Τι θα παρακολουθήσουμε Ιστορική αναδρομή Τι είναι το κινητό Πότε Από ποιον Και γιατί Γενιές Πως λειτουργεί Οικονομικά στοιχεία Επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικές Τεχνικές Εντοπισμού Θέσης

Εναλλακτικές Τεχνικές Εντοπισμού Θέσης Εναλλακτικές Τεχνικές Εντοπισμού Θέσης Στρίγκος Θεόδωρος Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο el01222@mail.ntua.gr Σκοπός της διπλωματικής εργασίας είναι η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ

ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ ΚΑΙ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Απόστολος Σπένδας Μεταπτυχιακός Φοιτητής ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Επιβλέπων: Ιωάννης Μαυρίδης, Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧ/ΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧ. ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ, ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧ/ΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧ. ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ, ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧ/ΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧ. ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ, ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΑ ΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ασκήσεις για το ασύρματο

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο εργασίας. Ερωτήσεις ανασκόπησης του μαθήματος

Φύλλο εργασίας. Ερωτήσεις ανασκόπησης του μαθήματος Φύλλο εργασίας Παραθέτουμε μια ομάδα ερωτήσεων ανασκόπησης του μαθήματος και μια ομάδα ερωτήσεων κρίσης για εμβάθυνση στο αντικείμενο του μαθήματος. Θεωρούμε ότι μέσα στην τάξη είναι δυνατή η κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

Απλά θα είναι μαζί σας...

Απλά θα είναι μαζί σας... Απλά θα είναι μαζί σας... κάθε φορά που χρειάζεστε ζεστό νερό! Τα μπόιλερ με αντλία θερμότητας της ADTHERM εχουν σχεδιαστεί για παραγωγή ζεστού νερού χρήσης με τα ακόλουθα χαρακτηριστικά: COP ΕΩΣ 3,2 ΒΑΣΙΖΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

1o ΕΣΠΕΡΙΝΟ ΕΠΑΛ ΑΙΓΑΛΕΩ

1o ΕΣΠΕΡΙΝΟ ΕΠΑΛ ΑΙΓΑΛΕΩ 1o ΕΣΠΕΡΙΝΟ ΕΠΑΛ ΑΙΓΑΛΕΩ ΘΕΜΑ: «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΩΝ (sensors) ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΩΝ» ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΜΕΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ 2442013 1 Σκοπός της εργασίας Η αναζήτηση γνώσεων, τεχνικών

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εργαστήριο Κυκλωμάτων και Μετρήσεων

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εργαστήριο Κυκλωμάτων και Μετρήσεων Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εργαστήριο Κυκλωμάτων και Μετρήσεων Εργαστήριο 10 Μετάδοση και Αποδιαμόρφωση Ραδιοφωνικών Σημάτων Λευκωσία, 2010 Εργαστήριο 10

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΠΑΛΑΙΩΝ ΠΟΛΥΚΑΤΟΙΚΙΩΝ BRUNATA

ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΠΑΛΑΙΩΝ ΠΟΛΥΚΑΤΟΙΚΙΩΝ BRUNATA Πετρέλαιο Φυσικό Αέριο ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΠΑΛΑΙΩΝ ΠΟΛΥΚΑΤΟΙΚΙΩΝ BRUNATA ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ποιος δεν θα ήθελε να έχει τα πλεονεκτήματα της αυτονομίας και πολλά παραπάνω Να λειτουργεί την θέρμανση όποτε θέλει Να έχει

Διαβάστε περισσότερα

Το κινητό τηλέφωνο. Θάνος Ψαρράς. Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος

Το κινητό τηλέφωνο. Θάνος Ψαρράς. Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Το κινητό τηλέφωνο Θάνος Ψαρράς Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης Η παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Τεχνολογία Ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Δικτύου: Διαδικτύωση

Επίπεδο Δικτύου: Διαδικτύωση Επίπεδο Δικτύου: Διαδικτύωση Μάθημα «Δίκτυα Υπολογιστών» Τμήμα Πληροφορικής Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εαρινό Εξάμηνο 2013-14 Γεώργιος Ξυλωμένος Γεώργιος Δ. Σταμούλης Βασίλειος Σύρης Εισαγωγή Υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ & ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2001-2 ΘΕΜΑΤΑ

ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ & ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2001-2 ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ & ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2001-2 ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ1ο Α.1 Να αναφέρετε ονομαστικά τα πέντε (5) υποσυστήματα με τα οποία υλοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Ανίχνευση Κίνησης Παρουσίας. Κέντρο εκπαίδευσης ISC

Ανίχνευση Κίνησης Παρουσίας. Κέντρο εκπαίδευσης ISC Ανίχνευση Κίνησης Παρουσίας Κέντρο εκπαίδευσης ISC July 2009 > Ανίχνευση κίνησης και παρουσίας Περιεχόμενα Τι είναι ο ανιχνευτής κίνησης? Ανιχνευτές κίνησης & οφέλη για τον πελάτη Ανιχνευτές κίνησης στην

Διαβάστε περισσότερα

1 /13. Κοζάνη 13-11-2015 Αριθμ. Πρωτ. 3340 ΑΔΑΜ Εγκεκριμένου αιτήματος: 15REQ003306263

1 /13. Κοζάνη 13-11-2015 Αριθμ. Πρωτ. 3340 ΑΔΑΜ Εγκεκριμένου αιτήματος: 15REQ003306263 ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ (Ε.Λ.Κ.Ε) ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Α.Φ.Μ: 99993537 Δ.Ο.Υ: ΚΟΖΑΝΗΣ Τηλ. 246068282, 246068286 Fax. 246039765 E-mail: elke@teiwm.gr URL: http://elke.teiwm.gr Κοζάνη 3--205

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ ΒΙΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΗ ΕΠΑΦΗΣ

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ ΒΙΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΗ ΕΠΑΦΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ ΒΙΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΗ ΕΠΑΦΗΣ Σ.Β. % Α ΓΕΝΙΚΑ Σύστημα Ψηφιακής Βιομετρίας μη επαφής για Οφθαλμολογική χρήση με εξαιρετική ακρίβεια των και των αποτελεσμάτων, εύκολο στη χρήση

Διαβάστε περισσότερα

1. Προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας και τεχνολογίες παραγωγής με έμφαση σε παραδοσιακούς κλάδους - Αναλυτική περιγραφή των προτεραιοτήτων

1. Προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας και τεχνολογίες παραγωγής με έμφαση σε παραδοσιακούς κλάδους - Αναλυτική περιγραφή των προτεραιοτήτων 1. Προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας και τεχνολογίες παραγωγής με έμφαση σε παραδοσιακούς κλάδους - Αναλυτική περιγραφή των προτεραιοτήτων 1.1 Πολυλειτουργικά προϊόντα Ανάπτυξη προϊόντων που ενσωματώνουν

Διαβάστε περισσότερα

Κινητές επικοινωνίες. Κεφάλαιο 6 Τεχνικές πoλυπλεξίας - CDMA

Κινητές επικοινωνίες. Κεφάλαιο 6 Τεχνικές πoλυπλεξίας - CDMA Κινητές επικοινωνίες Κεφάλαιο 6 Τεχνικές πoλυπλεξίας - CDMA 1 Πολυπλεξία Η πολυπλεξία επιτρέπει την παράλληλη μετάδοση δεδομένων από διαφορετικές πηγές χωρίς αλληλοπαρεμβολές. Τρία βασικά είδη TDM/TDMA

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργιάδου Μαριλένα Καμασιά Άννα Καμπουράκης Γιώργος Χαραλάμπους Σωκράτης

Γεωργιάδου Μαριλένα Καμασιά Άννα Καμπουράκης Γιώργος Χαραλάμπους Σωκράτης Συγγραφείς : Γεωργιάδου Μαριλένα Καμασιά Άννα Καμπουράκης Γιώργος Χαραλάμπους Σωκράτης Τι είναι το Τσουνάμί; tsu και nami κύμα του λιμανιού σειρά από ωκεάνια κυμάτα κατά τα οποία μετατοπίζονται μεγάλες

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2. Φυσικό Στρώµα: Μέσα & Τεχνικές Μετάδοσης

Ενότητα 2. Φυσικό Στρώµα: Μέσα & Τεχνικές Μετάδοσης Ενότητα 2 Φυσικό Στρώµα: Μέσα & Τεχνικές Μετάδοσης Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των δικτύων υπολογιστών ικτυακός Καταµερισµός Εργασίας Το υπόδειγµα του Internet Εξοπλισµός ικτύου Κατηγοριοποίηση ικτύων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΜΑΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΝΑΛΛΑΓΗΣ ΤΑΧΥΤΗΤΩΝ ΣΕ ΠΟΔΗΛΑΤΟ

ΑΥΤΟΜΑΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΝΑΛΛΑΓΗΣ ΤΑΧΥΤΗΤΩΝ ΣΕ ΠΟΔΗΛΑΤΟ Τ.Ε.Ι. ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΥΤΟΜΑΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΝΑΛΛΑΓΗΣ ΤΑΧΥΤΗΤΩΝ ΣΕ ΠΟΔΗΛΑΤΟ ΟΝΟΜΑΤΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ: ΒΟΥΡΔΕΡΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ Α.Μ: 30086 ΙΩΑΝΝΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ Α.Μ: 33359 ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΓΡΗΓΟΡΗΣ Ιστορική

Διαβάστε περισσότερα

221 Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Πάτρας

221 Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Πάτρας 221 Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Πάτρας Το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών ιδρύθηκε το 1967 ως το πρώτο Τμήμα της Πολυτεχνικής Σχολής. Ο αρχικός τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ. Διατάξεις Ημιαγωγών. Ηλ. Αιθ. 013. Αριθμητικές Μέθοδοι Διαφορικών Εξισώσεων Ηλ. Αιθ. 013

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ. Διατάξεις Ημιαγωγών. Ηλ. Αιθ. 013. Αριθμητικές Μέθοδοι Διαφορικών Εξισώσεων Ηλ. Αιθ. 013 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Ακαδημαϊκό Έτος 2014-2015 Περίοδος Φεβρουαρίου 2015 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ 1ο-2ο ΕΞΑΜΗΝΟ 3ο-4ο ΕΞΑΜΗΝΟ 5ο-6ο

Διαβάστε περισσότερα