5. ТЕХНИЧКИ И ТЕХНОЛОШКИ КАРАКТЕРИСТИКИ НА ОБРАБОТКАТА СО РЕЖЕЊЕ -1

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "5. ТЕХНИЧКИ И ТЕХНОЛОШКИ КАРАКТЕРИСТИКИ НА ОБРАБОТКАТА СО РЕЖЕЊЕ -1"

Transcript

1 5. ТЕХНИЧКИ И ТЕХНОЛОШКИ КАРАКТЕРИСТИКИ НА ОБРАБОТКАТА СО РЕЖЕЊЕ ОБРАБОТУВАЧКИ СИСТЕМ И ПРОЦЕС ЗА ОБРАБОТКА СО РЕЖЕЊЕ ОБРАБОТУВАЧКИ СИСТЕМ ЗА РЕЖЕЊЕ Обработувачкиот систем или системот за обработка со режење се состои од средства за работа и обработувачки процес со карактеристични влезни и излезни големини, како што е прикажано на Сл.5.1. Сл.5.1. Структура на системот за обработка со режење Средствата за работа опфаќаат пет подсистеми: машини, алати, помагала, мерни инструменти (мерила) и обработуван предмет. Подсистемот на машини е составен од една или повеќе металорезачки машини. Подсистемот на алати се состои од еден или повеќе резачки алати кои се применуваат во процесот на обработка. Подсистемот на помагала ги опфаќа сите стандардни и специјани помагала за позиционирање, водење и стегање на алатот и обработуваното парче. Подсистемот на мерила ги опфаќа сите универзални и специјални средства за мерење и контрола, според стандардите за опрема за мерење, контролирање и испитување. Подсистемот на обработувачки предмет е составен од еден или повеќе обработувачки предмети (уште се нарекуваат делови или парчиња) за обработка ОБРАБОТУВАЧКИ ПРОЦЕС ЗА РЕЖЕЊЕ

2 Обработувачкиот процес се состои од: Процес на обработка (директен или ефективен процес) и Дополнителни или помошни процеси. Во процесот на обработка се реализира директна трансформација на обработуваното парче во готов производ или полупроизвод за понатамошна обработка и се изведува со некои од методите на режење (стругање, глодање итн.). Помошните процеси се интегрален дел од обработувачкиот процес и ја овозможуваат реализацијата на процесот на обработка. Примери за помошни процеси се: позиционирање и стегање на алатот и парчето, одлагање на парчето по обработката, вклучување и исклучување на машината итн.). Процесите за обработка со режење се реализира преку технолошки постапки на обработка. Технолошката постапка е збир на сите предвидени обработки ко се реализираат на обработуваното парче, во текот на неговата изработка на соодветна машина, со примена на соодветен резачки, стезен и мерен алат. Оттука, елементи на технолошката постапка, како технолошките операции, зафати и премини со нивните технолошки параметри, се елементи на процесот на обработка, прикажани на Сл.5.2. ПРОЦЕС НА ОБРАБОТКА ОПЕРАЦИЈА ГРУПЕН ЗАФАТ, СЛОЖЕН ЗАФАТ ЗАФАТ ПРЕМИН Слика 5.2. Структура на процесот на обработка Операција е збир на активности на обработка кои се реализираат на едно обработувано парче на една машина со една подготовка на машината. Бројот на операции проектирани за изработка на едно обработувано парче е еднаков со бројот на подготовки или позиционирања на парчето или со бројот на применети машини, кога операцијата се поклопува со обработувачкиот процес. Процесот на обработка содржи една или повеќе операции. Бројот на операции се однесува на бројот на подготовки на машината (поставување на обработуваното парче на машината) или на бројот на машини вклучени во процесот на обработка на парчето. Операцијата содржи збир од директни и помошни дејства, кои се реализраат на обработувачкиот систем во рамки на процесот на обработка, со што се овозможува добивање на нови обработени површини со примена на конкретни резни алати. Според тоа, секоја операција се состои од: зафати и премини. Зафат е основен технолошки елемент на процесот на обработка, со кој се остварува директно дејство на резачкиот алат врз обработуваното парче во рамките на

3 операцијата и притоа, се овозможува добивање на нова обработена површина. Оттука, зафатот се дефинира како процес на истовремена обработка на една или повеќе површини на обработуваното парче со користење на еден или повеќе резачки алати, со ист параметри на обработка. Се разликуваат (Сл.5.3): Елементарен зафат обработка на една површина со еден алат, Сложен зафат дел од операцијата, каде што со еден алат се врши формирање на сложената површина (Сл.5.3 б). Примената на сложениот зафат е карактеристична кај нумеричките машини, производните машини со копирни системи и на машините за обработка со деформирање. Групен зафат опфаќа истовремено формирање на повеќе површини, со повеќе соодветни алати.(сл.5.3). Примената на групниот зафат е карактеристична кај полуавтоматските и автоматските машини со револверска глава.. Премин е дел од зафатот со кој се симнува еден слој од материјалот на обработуваната површина на парчето, со примена на конкретен резачки алат (Сл.5.4.). Еден зафат може да се реализира во повеќе премини. Со последниот премин, се финализира зафатот и процесот на обработка на конкретната површина на обработуваното парче. а) Елементарен зафат б) Сложен зафат в) Групен зафат Сл.5.3. Примери за зафати во обработката со режење Сл.5.4. Премини при обработка со стругање Пример за дефинирање на операција за обработка со стругање, во која се предвидени седум зафати, каде некои од нив се изведуваат во повеќе премини, е даден на Сл.5.5.

4 Слика 2.7. Пример за дефинирање на операции МЕТАЛОРЕЗАЧКИ МАШИНИ ВО ОБРАБОТУВАЧКИОТ СИСТЕМ Металорезачките машини (се нарекуваат и алатни машини) овозможуваат обработката на делови со различни форми и димензии, од едноставни до сложени, како вратила, осовини, брегасти вратила, запченици, турбински лопатки итн. Металорезачките машини се разликуваат според структура, конструкција, димензии, експлоатациони карактеристики и примена. Класификацијата на машините најчесто се прави според примената, односно производната технологија која се спроведува на машината и се разликуваат: стругови, глодалки, дупчалки, рендисалки, брусилки, машини за провлекување, пили, обработувачки центри, флексибилни технолошки единици, келии или системи. Структурата на металорезачките машини е дефинирана со групи на елементи поделени на: основни елементи, елементи на градба и монтажа и елементи на управување (преносници, управувачки единици). Во основни елементи на металорезачките машини спаѓаат:

5 носечки систем, систем на водилки и погонски систем. Погонските системи за главно движење (вртежно или праволиниско) ги обезбедуваат моментите и брзините на движења на елементите на машината за да се реализира процесот на обработка со режење. Се состојат од погонски електромотори, преносници и главно вретено за обезбедување на главното вртежно движење, односно погонски електормотори, преносници и механизми за претварање на врежното во праволиниско движење и извршни органи за обезбедување на главно праволиниско движење. Погонските системи за помошни движења ги обезбедуваат моментите и брзините н движења на елементите на машината за да продолжи процесот на обработка. Во зависност од машината, се изведуваат како зависни или независни, континуирани или периодични. Составени се од преносници за помошни движења, механизми за претворање на вртежно во праволиниско движење и извршни органи. Кај зависните преносници, погонот за помошното движење се обезбедува со дополнителен преносник помеѓу преносникот за главно и помошно движење. Кај независните преносници, погонот за помошното движење се обезбедува независно од главното движење, со посебен електромотор. Преносниците на металорезачките машини се механизми кои обезбедуваат измена на параметрите кои ги дефинираат движењата на извршните органи на машината, како: бројот на вртежи, брзината, поместот, бројот на двојни одови, брзините на помошните движења итн. Преносниците се делат на: Преносници за главно движење, Преносници за помошни движења. Според изведбата, преносниците кај металорезачките машини се делат на: механички, електрични, хидраулични и пневматски. Според начинот на регулирање на излезните параметри се делат на: континуирани и степенести. Механичките степенести преносници најчесто се изведуваат како ременести или запчести преносници (Сл.5.5) и обезбедуваат дискретни вредности на параметрите на движења во рамки на интервалот на измена на параметрите (од минимална до максимална вредност). Континуираните преносници најчесто се изведуваат како механички (ременести преносници со конични ременици, Сл.5.6), електрични, хидраулични. Со континуираните преносници се обезбедуваат сите вредности на параметрите на движење во рамки на интервалот на измена на параметрите. Преносниците за главно движење кај металорезачките машини најчесто се изведуваат како степенести или комбинирани (степенести и континуирани) РЕЗНИ АЛАТИ ВО ОБРАБОТУВАЧКИОТ СИСТЕМ Стандардните резачки алати се дефинирани со основни форми, димензии, намена и технички барања во согласност со стандарди и технички услови, со кои се дефинира квалитетот и резачките можности на алатите.

6 Во високо сериското и масовно производство, во услови на висока автоматизација, се користат специјални резачки алати, специјално проектирани за конкретни услови на обработка и за конкретна производна опрема. Општата поделба на резачките алати е на: Рачни резачките алати Машински резачките алати (Сл.5.4.). Сл.5.4. Примери за машински резачки алати Поделбата на машинските алати се дефинира во согласност со различни критериуми и тоа според: видот на обработката, материјалот на обработуваното парче, видот на алатниот материјал, формата на алатот, начинот на поставување на алатот итн. Најчесто користена поделба на машинските алати е според видот на обработката и тоа на резачки алати за: стругање, глодање, дупчење, проширување, развртување, редисување, брусење, провлекување, изработка на навои, запченици и др. Детален преглед на резачките алати применувани при обработката со режење е даден во Глава ПОМАГАЛА ВО ОБРАБОТУВАЧКИОТ СИСТЕМ Помагалата се дополнителни уреди кои се користат во процесот на обработка, монтажа и контрола на деловите, склоповите и производите. Помагалата главно се користат за позиционирање и стегање на алатот и обработуваното парче во процесот на обработка. Често служат и за водење на алатот во однос на обработуваното парче. Според примената се делат на: универзални и специјални. Универзалните помагала се стандардни помагала за секоја металорезачка машина и наменети се за реализација на обработката на различни обработувани парчиња (на Сл.5.5. се прикажани примери за иниверзални помагала). Специјалните помагала се наменети за реализација на обработката на одредени специфични обработувани парчиња или за реализација на одредени операции. а) Машински шилци б) Машински стеги

7 в) подвижна и неподвижна линета г) Магнетна плоча Сл.5.5. Примери за универзални помагала МЕРНИ ИНСТРУМЕНТИ ВО ОБРАБОТУВАЧКИОТ СИСТЕМ Во согласност со стандардите за управување со квалитет од серијата ISO 9001:2001, техичката контрола на изработката на производите (мерење, контрола и испитување) опфаќа: Контрола на изработката на производот и Контрола на способноста на технолошкиот процес и производната опрема. Контролата на квалитет за изработката на производот е проверка на степенот на блискост (поклопување) на параметрите за квалитет на обработката, со барањата пропишани во конструктивната и технолошката документација за производот. Се реализира како увлезна или излезна, меѓуфазна или операциска и завршна контрола. Контролата на способноста на технолошкиот процес и производната опрема опфаќа контрола на точноста и стабилноста на технолошкиот процес и контрола на функциите на производсто, според утврдени критериуми. Мерењето претставува експериментално определување на нумеричките вредности на физичките големини кои се контролираат и вредностите се отчитуваат на индикаторските единици на мерните инструменти (Сл.5.6). Сл.5.6. Постапка на мерење со мерен инструмент Контролата е постапка со која се врши проверка на контролираната големина дали се наоѓа во рамки на пропишаните граници на толеранција, во согласност со конструктивната документација за машинскиот дел. Мерните инструменти претставуваат опрема за мерење, контрола и испитување, која содржи технички (мерни) уреди со кои се вршат мерења, контрола и се формираат мерни информации.

8 5.2. ТЕХНОЛОШКИ КАРАКТЕРИСТИКИ НА ОБРАБОТКАТА СО РЕЖЕЊЕ ОСНОВЕН ПРИНЦИП НА РЕЖЕЊЕ Процесот на режење или симнување на материјал настанува со продор на клинот (1) (Сл.5.1) на резачкиот алат во материјалот на обработуваното парче (2) (Сл.5.1) под дејство на надворешна механичка сила (сила на режење F (N)). Во зоната на контакт помеѓу работната површина на алатот и обработуваното парче доаѓа до пластично деформирање на обработуваниот материјал, разорување и одведување на еден слој од материјалот кој се нарекува струшка (Сл.5.2). Сл.5.1. Основи на процесот на режење Сл.5.2. Формирање на струшка Притоа, слојот на вишок на материјал кој се отстранува со режењето, геометриски се карактеризира со дебелина на слојот и претставува параметар длабочина на режење, со ознака а (mm) (Сл.5.1). Материјалот се отстранува во форма на струшка (3) (Сл.5.1) и притоа, заради деформирањето таа се карактеризира со дебелина на струшка, со ознака аs (mm) (Сл.5.1). Во процесот на обработка со режење се разликуваат три основни површини: Обработувана површина Обработена површина Површина на режење

9 Обработувана површина (4) (Сл.5.1) е површината која и претходи на обработката и се наоѓа пред резачкиот клин на алатот. Таа површина потполно или делумно се отстранува со процесот на режење. Обработена површина (5) (Сл.5.1) е површина која настанува како резултат на процесот на режење. Се формира со поминување на резачкиот клин и се карактеризира со точност на облик, димензии, површинска рапавост и карактеристики на површинскиот слој. Површината на режење (6) (Сл.5.1) е површина на обработуваното парче која се наоѓа во директен контакт со резачкиот алат. Оваа површина ја формира резната ивица на алатот во текот на движењето при обработката со режење ОСНОВНИ ПАРАМЕТРИ НА ОБРАБОТКАТА СО РЕЖЕЊЕ Основните параметри кои ја карактеризираат обработката со режење, се поделени во две групи: Технолошки параметри на обработка и Геометриски параметри на обработка. Технолошки параметри на обработка со режење (Сл.5.3) се: а [mm] длабочина на режење, s [mm/o] помест на режење, V [m/min] брзина на режење, која е во директна корелација со n [o/min] бројот на вртежи. Сл.5.3. Технолошки параметри на обработка со режење Длабочината на режење а [mm] е вредност на дебелината на слојот на материјалот кој се отстранува од обработуваното парче во процесот на режење и е определена со геометриското растојание помеѓу обработуваната (1) (Сл.5.3) и обработената површина (2) (Сл.5.3). a = (D-d) / 2 [mm] при обработка на ротациони делови a = h h 1 [mm] - при обработка на призматични делови. Поместот на режење s [mm/o] е поместување на резачкиот алат или обработуваното парче во правец на помошното движење за време на еден вртеж на алатот или парчето. Брзината на режење V [m/min] е поминат пат на резачкиот алат во единица време.

10 Основни геометриски параметри на обработката со режење се: Ширина на резниот слој b [mm], Дебелина на резниот слој h [mm], Површина на попречниот пресек на резниот слој A [mm 2 ]. На сликата 5.4, се прикажани геометриските параметри за конкретна обработка со режење, обработка со стругање. Сл.5.4. Геометриски параметри на резниот слој при обработката со стругање ОСНОВНИ ДВИЖЕЊА ПРИ ОБРАБОТКАТА СО РЕЖЕЊЕ Процесот на обработка со режење се одвива со строго определена кинематика на релативно движење помеѓу резачкиот алат и обработуваното парче. Кај машините за обработка со режење се разликуваат основни и дополнителни движења. Основните движења се изведуваат во текот на процесот на обработка. Дополнителните движења се изведуваат на почетокот или на крајот на процесот на обработка или во прекините на обработката. Со дополнителните движења резачкиот алат или обработуваното парче се доведуваат во точна меѓусебна положба пред да започне конкретниот процес на режење. Основните движења се делат на главно и помошни движења, прикажани на Слика 5.5.

11 Сл.5.5. Главни (1) и помошни (2,3) движења при обработките на металите со режење Главните движења го овозможуваат процесот на режење и создавањето на струшка. Кај различни обработки со режење, главните движења ги изведуваат алатот или парчето и може да бидат кружни или праволиниски движења. Секое главно движење при обработка со режење е дефинирано со следните параметри: Брзина на режење V [m/min], Број на вртежи n = 1000 V / D [o/min] (за кружно главно движење), Број на одови n L = 1000 V / L [od/min] (за праволиниско главно движење) (при обработка со рендисување се определува број на двојни одови, a при рамно брусење се определува број на одови). Во равенките на параметрите на главните движења се користат големините: D [mm] дијаметар на обработуваното парче или на резачкиот алат (се избира елементот кој го изведува главното движење при обработката), L [mm] должина на одот кој го изведува алатот или парчето во правец на главното движење (се избира елементот кој го изведува главното движење при обработката). Помошното движење е неопходно за да се реализира процесот на режење, а при обработката го изведува резачкиот алат или обработуваното парче. Исто како и кај главното движење, помошното движење може да биде кружно или праволиниско. Помошното движење се дефинира со следните параметри: Помест s [mm/o], [mm/od] големина која одговара на поместувањето на алатот или парчето за еден вртеж или еден од на главното движење, Брзина на помошното движење V s = n s [mm/min] големина која може да биде изведен параметар од поместот (согласно равенката) или основен параметар на помошното движење и од неа да се пресметува поместот, како изведен параметар ( s =

12 V s / n [mm/o] ). Овој параметар е главен или изведен според тоа дали постои или не кинематичка зависност помеѓу главното и помошното движење кај конкретна обработка со режење. Главното и помошните движења преку одредената конематиката на движења на резниот алат и обработуваното парче ги дефинираат методите на обработка со режење. Еден метод на обработка со режење може да има само едно главно движење и едно или повеќе помошни движења. Методите на обработка со режење со кинематиката на движења се обработени во Глава ТЕХНИЧКИ КАРАКТЕРИСТИКИ НА ОБРАБОТУВАЧКИТЕ СИСТЕМИ ПРИ ОБРАБОТКА СО РЕЖЕЊЕ Техничките карактеристики ги одредуваат максималните технолошки можности на обработувачкиот систем. Претставуваат збир на технички параметри кои ја дефинираат техничката функција на металорезачката машина, резачките алати и помагалата, како интегрални елементи на обработувачкиот систем. Сите технички карактеристики ма машините, алатите и помагалата се дадени во техничката документација од производителот. На пример, во листата на технички карактеристики на една машина спаѓаат следните параметри: габаритните мерки на машината, димензиите на работниот простор, максимален дијаметар на обработуваното парче или максимални габарити на парчето, моќност на погонскиот електромотор, максимален број на вртежи, дијапазон на помести итн. Во листата на технички карактеристики на еден резен алат спаѓаат следните параметри: димензии на алатот, геометриски карактеристики на резната ивица на алатот, алатен материјал итн. Со цел реализација на техничката функција на обработувачкиот систем, техничките карактеристики на машината, алатот и помагалото неопходно е да се анализираат интегрално. При изборот на обработувачкиот систем за конкретен обработувачки процес, неопходно е да се направи соодветна комбинација на основните елементи на системот според техничките карактеристики. Техничките карактеристики на обработувачкиот систем ја дефинираат и определуваат неговата функција, преку следната група на подсистеми (Сл.5.6): Геометриски систем, Кинематски систем Систем на материјали, Енергетски систем и Комуникациско информациски систем. Техничките карактеристики на обработувачкиот систем

13 Геометриски систем Кинематски систем Систем на материјали Енергетски систем Комуникациско информациски систем Сл.5.6. Подсистеми кои ги определуваат техничките карактеристики на обработувачкиот систем ГЕОМЕТРИСКИ СИСТЕМ Геометрискиот систем опфаќа збир на параметри кои ги дефинираат апсолутните и релативните положби на сите елементи во обработувачкиот систем и параметрите кои ја определуваат геометриската точност на машината, алатите и помагалата. Во рамки на геометрискиот систем се дефинирани: Геометрискиот или работниот простор на машината и Геометријата на резачкиот алат Работен простор на машината Работниот простор на машината е определен со збир на геометриски параметри кои ги дефинираат екстремните положби на подвижните и неподвижните елементи. Овие параметри ги дефинираат габаритите на обработуваното парче, максималните работни одови на работните елементи на машината и габаритите на резниот алат кој може да се постави на машината. При проектирањето на обработувачките и технолошките процеси, работниот простор на машината е основен критериум во однос на димензиите на делови кои треба да се обработуваат Геометрија на алатот Резниот алат, како елемент на обработувачкиот систем, учествува во непосредната обработка на обработуваниот дел преку симнувањето на материјал (струшка), што се овозможува со релативното движење на алатот во однос на парчето и се реализира со главното и помошните движења на машината. Збирот на геометриските елементи со определени меѓусебни односи, површини, агли, резачка ивица и др., ја определуваат основната геометрија на резачкиот алат. Геометријата на резачкиот алат има директно влијание на параметрите на обработка, трајноста на алатот, триењето и трошењето помеѓу алатот и обработената површина, динамичката стабилност на обработувачкиот систем, температурата во зоната на режење, обликот на струшката, квалитетот на обработената површина и др. За резниот алат се дефинира статичка и кинематичка геометрија во однос на обработувачкиот систем Основна геометрија на резачкиот алат Сите резачки алати се состојат од најмалку два дела: Резен дел на алатот - каде се наоѓаат резните елементи на алатот (резен клин) и кој се дефинира со геометриски параметри,

14 Дршка на алатот - која служи за позиционирање на алатот на носачот за алат на машината. Резниот клин на алатот ја реализира главната функција при обработката со режење, односно врши отстранување на вишокот на материјал на обработуваниот предмет. Резните алати за различни методи на обработка со режење имаат идентична основна геометрија на резниот клин (Сл.5.8 и 5.9). Сл.5.8. Резен клин кај различни видови на резачки алати На Сл.5.9. прикажани се основните геометриски елементи (површини, линии и точки) на резниот клин на стругарскиот нож, како претставник од групата на резачки алати, според следната легенда: Сл.5.8. Елементи на основната геометрија на резачкиот алат 1 предна површина (површина по која се лизга струшката) 2 задна површина (површина свртена кон површината на режење) 3 помошна задна површина (површина на резниот клин свртена кон обработената површина на обработуваното парче) 4 главна резачка ивица или главно резачко сечиво на алатот (пресек на предната и задната површина на резниот клин)

15 5 помошна резачка ивица или помошно резачко сечиво на алатот (пресек на предната и помошната задната површина на резниот клин) 6 врв на алатот (пресек на главното и помошното сечиво) кој може да биде заоблен, закосен и остар (Сл.5.10.) 7 тело и дршка на алатот 8 основна рамнина. а) Заоблен врв б) Закосен врв в) Остар врв Сл.5.9. Врв на алатот Основната геометрија на резачкиот алат е геометријата на резниот клин, каде се дефинираат и агли за што се користат два координатни системи: Технолошки координатен систем ја дефинира статичката геометрија на резачкиот алат и се користити за определување на геометријата на алатот како геометриско тело при неговата изработка, острење и контрола и Кинематски координатен систем ја дефинира конематската геометрија на резачкиот алат и се користи за определување на геометријата на алатот во процесот на режење Статичка геометрија На Сл.5.10 се прикажани основните карактеристчни големини и агли на резачкиот алат. Во хоризонталната проекција на алатот се прикажани следните големини: χ нападен агол (дефиниран помеѓу проекцијата на главното резно сечило и обработената површина), χ 1 нападен агол на помошното резно сечило (дефиниран помеѓу проекцијата на помошното резно сечило и обработената површина), ε агол на врвот на ножот (алатот) r радиус на врвот на ножот. Збирот на овие три агли изнесува: χ + χ 1 + ε = 180 0

16 Сл Големини и агли на статичка геометрија на резачкиот алат Во пресекот I-I, нормален на главното резно сечило, се дефинираат следните агли: α заден агол (дефиниран помеѓу задната површина на резниот клин и нормалата на основната рамнина), γ преден агол (дефиниран помеѓу предната површина на резниот клин и основната рамнина), β агол на резниот клин (дефиниран помеѓу предната и задната површина). Збирот на овие три агли изнесува: α + β + γ = 90 0 Кај статичката геометрија дефиниран и агол кој го определува нагибот на главното резно сечиво во однос на предната површина на алатот. На Сл.5.10, прикажан е со погледот А, како: λ агол на наклот на главното резно сечиво (го определува нагибот на главното резно сечиво во однос на предната површина на алатот) Влијание на статичката геометрија на алатот врз процесот на режење Поаѓајки од фактот дека геометријата на алатот има големо влијание на голем број фактори кои го определуваат процесот на режење, од исклучително значење е за секој поединечен процес на обработка со режење да се избере алат со соодветна геометрија. За да се изврши правилен избор на геометријата на алатот за секој поединечен процес на обработка со режење, кој од своја страна е дефиниран со технолошки карактеристики, како материјал на обработуваното парче, материјал на алатот, поставени барање за точност и квалитет на обработка и др., потребно е да се

17 познаваат влијанијата на поединечните геометриски параметри на ефектите на порцесот на обработка. Со познавање на овие влијанија се овозможува избор на резачки алат со оптимална геометрија. Во продолжение се наведени некои влијанија на геометриските параметри на алатот врз поединечни технолошки карактеристики на процесот на режење: На резачката брзина, како еден од главните фактори на обработката, главно влијание имаат предниот и задниот агол на резачкиот алат. На големината на отпорот на режење, исто така важен фактор на обработката, главно влијание има предниот агол на алатот, како што е прикажано на Сл.5.11, а дополнително значајно влијание има и нападниот агол на алатот. Сл Влијание на предниот агол на отпорот на режење На динамичката стабилност на обработувачкиот систем значајно влијание имаат предниот агло и нападниот агол на алатот, како што е прикажано на Сл Сл Влијание на нападниот агол на големината на аплитудата на вибрациите при режење Формата на струшката зависи од големината на предниот агол, а правецот на одведување на стужката главно е условен од аголот на наклон на резното сечиво, како што е прикажано на Сл.5.13.

18 Сл Влијание на аголот на наклонот на резното сечиво врз правецот на одведување на струшката Квалитетот на обработената површина главно зависи од големините на задниот агол и радиусот на врвот на алатот, но значајно влијание имаат главниот и помошниот нападен агол на алатот КИНЕМАТИЧКИ СИСТЕМ Кинематичкиот систем го обезбедува релативното движење на алатот и обработуваното парче при обработката со режење. Исто така во рамки на кинематичкиот систем се реализираат сите останати движења на работните органи на машината. Кинематичките системи кај различните методи на обработкасо режење се реализираа како, механички, хидраулични, пневматски и комбинирани. Машините за обработка со режење имаат сложени релативни движења помеѓу алатот и парчето и истите се дефинирани со кинематските системи на одделните методи на обработка со режење, дискутирани во Глава СИСТЕМ НА МАТЕРИЈАЛИ Системот на материјали во обработувачкиот систем ги опфаќа техничките параметри за видовите и својствата на материјалите од кои се изработени елементите на обработувачкиот систем. Анализата на системите на материјали за металорезачките машини има особено значење при проектирањето на машините. Анализата на системите на материјали за резачки алати има особено значење при реализацијата на обработувачкиот процесот со режење ЕНЕРГЕТСКИ СИСТЕМ Енергетскиот систем ги опфаќа сите елементи на обработувачкиот систем за акумулација, пренос и конверзија на енергија. Преносниците на енергија кај обработувачкиот систем вршат пренос на енергијата од погонскиот електромотор на машината до елементите кој вршат работа, односно до зоната во која се реализира процесот на обработка со режење. Конверторите вршат конверзија на енергијата од оден вид во друг. Основен конвертор кај обработувачкиот систем е погонскиот електромотор на металорезачката машина, чија основна задача е да ја претвори електричната енергија во механичка, која понатаму се користи за изведување на корисната работа во процесот на обработка.

19 Во обработувачкиот систем доаѓа и до губитоци на енергија во преносниците, лежиштата, водилките и други елементи, каде дел од енергијата се троши на совладување на отпорите на триење. Важни технички карактеристики на обработувачкиот систем кои се дефинираат во енергетскиот систем се: погонската моќност на машината (P [kw]) и степенот на искористување ( ) КОМУНИКАЦИСКО-ИНФОРМАЦИСКИ СИСТЕМ Проектирањето на обработувачките и технолошките процеси и изготвувањето на документацијата е пропратено со бројни податоци кои се внесуваат на соодветни обрасци или во електронска форма. Овие податоци го карактеризираат надворешниот комуникациско-информациски систем во обработувачкиот систем, преку кој се реализира комуникацијата помеѓу елементите во рамки на целиот производен систем. Во рамки на обработувачкиот систем се дефинира и внатрешен комуникациско-информациски систем кој се однесува на пренос на сигналите во рамки на обработувачкиот систем со цел реализација на поединечните функции. Внатрешниот комуникациско-информациски систем се дефинира во управувањето во обработувачкиот систем и се дискутира во Глава10.

Предавање 3. ПРОИЗВОДНИ ТЕХНОЛОГИИ Обработка со симнување материјал (режење) Машински факултет-скопје 2.4. ПРОЦЕСИ ВО ПРОИЗВОДНОТО ОПКРУЖУВАЊЕ

Предавање 3. ПРОИЗВОДНИ ТЕХНОЛОГИИ Обработка со симнување материјал (режење) Машински факултет-скопје 2.4. ПРОЦЕСИ ВО ПРОИЗВОДНОТО ОПКРУЖУВАЊЕ Предавање 3 ПРОИЗВОДНИ ТЕХНОЛОГИИ Обработка со симнување материјал (режење) Машински факултет-скопје 2.4. ПРОЦЕСИ ВО ПРОИЗВОДНОТО ОПКРУЖУВАЊЕ Во структурата на индустриските системи на различни нивоа се

Διαβάστε περισσότερα

а) Определување кружна фреквенција на слободни пригушени осцилации ωd ωn = ω б) Определување периода на слободни пригушени осцилации

а) Определување кружна фреквенција на слободни пригушени осцилации ωd ωn = ω б) Определување периода на слободни пригушени осцилации Динамика и стабилност на конструкции Задача 5.7 За дадената армирано бетонска конструкција од задачата 5. и пресметаните динамички карактеристики: кружна фреквенција и периода на слободните непригушени

Διαβάστε περισσότερα

М-р Јасмина Буневска ОСНОВИ НА ПАТНОТО ИНЖЕНЕРСТВО

М-р Јасмина Буневска ОСНОВИ НА ПАТНОТО ИНЖЕНЕРСТВО УНИВЕРЗИТЕТ СВ. КЛИМЕНТ ОХРИДСКИ - БИТОЛА ТЕХНИЧКИ ФАКУЛТЕТ - БИТОЛА - Отсек за сообраќај и транспорт - ДОДИПЛОМСКИ СТУДИИ - ECTS М-р Јасмина Буневска ОСНОВИ НА ПАТНОТО ИНЖЕНЕРСТВО ПРИЛОГ ЗАДАЧИ ОД ОПРЕДЕЛУВАЊЕ

Διαβάστε περισσότερα

46. РЕГИОНАЛЕН НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА април III година. (решенија на задачите)

46. РЕГИОНАЛЕН НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА април III година. (решенија на задачите) 46. РЕГИОНАЛЕН НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 3 април 3 III година (решенија на задачите) Задача. Хеликоптер спасува планинар во опасност, спуштајќи јаже со должина 5, и маса 8, kg до планинарот. Планинарот испраќа

Διαβάστε περισσότερα

ЛУШПИ МЕМБРАНСКА ТЕОРИЈА

ЛУШПИ МЕМБРАНСКА ТЕОРИЈА Вежби ЛУШПИ МЕМБРАНСКА ТЕОРИЈА РОТАЦИОНИ ЛУШПИ ТОВАРЕНИ СО РОТАЦИОНО СИМЕТРИЧЕН ТОВАР ОСНОВНИ ВИДОВИ РОТАЦИОНИ ЛУШПИ ЗАТВОРЕНИ ЛУШПИ ОТВОРЕНИ ЛУШПИ КОМБИНИРАНИ - СФЕРНИ - КОНУСНИ -ЦИЛИНДРИЧНИ - СФЕРНИ

Διαβάστε περισσότερα

ЗАДАЧИ ЗА УВЕЖБУВАЊЕ НА ТЕМАТА ГЕОМЕТРИСКИ ТЕЛА 8 ОДД.

ЗАДАЧИ ЗА УВЕЖБУВАЊЕ НА ТЕМАТА ГЕОМЕТРИСКИ ТЕЛА 8 ОДД. ЗАДАЧИ ЗА УВЕЖБУВАЊЕ НА ТЕМАТА ГЕОМЕТРИСКИ ТЕЛА 8 ОДД. ВО ПРЕЗЕНТАЦИЈАТА ЌЕ ПРОСЛЕДИТЕ ЗАДАЧИ ЗА ПРЕСМЕТУВАЊЕ ПЛОШТИНА И ВОЛУМЕН НА ГЕОМЕТРИСКИТЕ ТЕЛА КОИ ГИ ИЗУЧУВАМЕ ВО ОСНОВНОТО ОБРАЗОВАНИЕ. СИТЕ ЗАДАЧИ

Διαβάστε περισσότερα

Од точката С повлечени се тангенти кон кружницата. Одреди ја големината на AOB=?

Од точката С повлечени се тангенти кон кружницата. Одреди ја големината на AOB=? Задачи за вежби тест плоштина на многуаголник 8 одд На што е еднаков збирот на внатрешните агли кај n-аголник? 1. Одреди ја плоштината на паралелограмот, според податоците дадени на цртежот 2. 3. 4. P=?

Διαβάστε περισσότερα

Предизвици во моделирање

Предизвици во моделирање Предизвици во моделирање МОРА да постои компатибилност на јазлите од мрежата на КЕ на спојот на две површини Предизвици во моделирање Предизвици во моделирање Предизвици во моделирање Предизвици во моделирање

Διαβάστε περισσότερα

Проф. д-р Ѓорѓи Тромбев ГРАДЕЖНА ФИЗИКА. Влажен воздух 3/22/2014

Проф. д-р Ѓорѓи Тромбев ГРАДЕЖНА ФИЗИКА. Влажен воздух 3/22/2014 Проф. д-р Ѓорѓи Тромбев ГРАДЕЖНА ФИЗИКА Влажен воздух 1 1 Влажен воздух Влажен воздух смеша од сув воздух и водена пареа Водената пареа во влажниот воздух е претежно во прегреана состојба идеален гас.

Διαβάστε περισσότερα

Регулација на фреквенција и активни моќности во ЕЕС

Регулација на фреквенција и активни моќности во ЕЕС 8 Регулација на фреквенција и активни моќности во ЕЕС 8.1. Паралелна работа на синхроните генератори Современите електроенергетски системи го напојуваат голем број на синхрони генератори кои работат паралелно.

Διαβάστε περισσότερα

ОСНОВИ НА ДРВЕНИ КОНСТРУКЦИИ 3. СТАБИЛНОСТ НА КОНСТРУКТИВНИТЕ ЕЛЕМЕНТИ

ОСНОВИ НА ДРВЕНИ КОНСТРУКЦИИ 3. СТАБИЛНОСТ НА КОНСТРУКТИВНИТЕ ЕЛЕМЕНТИ ОСНОВИ НА ДРВЕНИ КОНСТРУКЦИИ 3. СТАБИЛНОСТ НА КОНСТРУКТИВНИТЕ ЕЛЕМЕНТИ Општо Елементите на дрвените конструкции мора да се пресметаат така да се докаже дека конструкцијата во целина со доволна сигурност

Διαβάστε περισσότερα

45 РЕГИОНАЛЕН НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 2012 III година (решенија на задачите)

45 РЕГИОНАЛЕН НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 2012 III година (решенија на задачите) 45 РЕГИОНАЛЕН НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА III година (решенија на задачите Рамнострана стаклена призма чиј агол при врвот е = 6 поставена е во положба на минимална девијација за жолтата светлина Светлината паѓа

Διαβάστε περισσότερα

ДРВОТО КАКО МАТЕРИЈАЛ ЗА

ДРВОТО КАКО МАТЕРИЈАЛ ЗА ГРАДЕЖЕН ФАКУЛТЕТ-СКОПЈЕ Катедра за бетонски и дрвени конструкции ДРВОТО КАКО МАТЕРИЈАЛ ЗА ГРАДЕЖНИ КОНСТРУКЦИИ Доцент д-р Тони Аранѓеловски ОСНОВИ НА ДРВЕНИ КОНСТРУКЦИИ СТРУКТУРА НА ДРВОТО Дрвото е биолошки,

Διαβάστε περισσότερα

У Н И В Е Р З И Т Е Т С В. К И Р И Л И М Е Т О Д И Ј В О С К О П Ј Е

У Н И В Е Р З И Т Е Т С В. К И Р И Л И М Е Т О Д И Ј В О С К О П Ј Е У Н И В Е Р З И Т Е Т С В. К И Р И Л И М Е Т О Д И Ј В О С К О П Ј Е А Р Х И Т Е К Т О Н С К И Ф А К У Л Т Е Т П Р И Н Ц И П И Н А С Т А Т И К А Т А Вонр. проф. д-р Ана Тромбева-Гаврилоска Вонр. проф.

Διαβάστε περισσότερα

Во трудот се истражува зависноста на загубите во хрватскиот електроенергетски систем од

Во трудот се истражува зависноста на загубите во хрватскиот електроенергетски систем од 8. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 22 24 септември Стипе Ќурлин Антун Андриќ ХОПС ОПТИМИЗАЦИЈА НА ЗАГУБИТЕ НА ПРЕНОСНАТА МРЕЖА ОД АСПЕКТ НА КРИТЕРИУМОТ НА МИНИМАЛНИ ЗАГУБИ НА АКТИВНА МОЌНОСТ СО ПРОМЕНА НА АГОЛОТ НА

Διαβάστε περισσότερα

ХЕМИСКА КИНЕТИКА. на хемиските реакции

ХЕМИСКА КИНЕТИКА. на хемиските реакции ХЕМИСКА КИНЕТИКА Наука која ја проучува брзината Наука која ја проучува брзината на хемиските реакции Познато: ЗАКОН ЗА ДЕЈСТВО НА МАСИ Guldberg-Vage-ов закон При константна температура (T=const) брзината

Διαβάστε περισσότερα

45 РЕГИОНАЛЕН НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 2012 II година (решенија на задачите)

45 РЕГИОНАЛЕН НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 2012 II година (решенија на задачите) 45 РЕГИОНАЛЕН НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 1 II година (решенија на задачите) 1 Координатите на два точкасти полнежи q 1 = + 3 µ C и q = 4µ C, поставени во xy рамнината се: x 1 = 3, 5cm; y 1 =, 5cm и x = cm; y

Διαβάστε περισσότερα

37. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 2013 основни училишта 18 мај VII одделение (решенија на задачите)

37. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 2013 основни училишта 18 мај VII одделение (решенија на задачите) 37. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 03 основни училишта 8 мај 03 VII одделение (решенија на задачите) Задача. Во еден пакет хартија која вообичаено се користи за печатење, фотокопирање и сл. има N = 500

Διαβάστε περισσότερα

DEMOLITION OF BUILDINGS AND OTHER OBJECTS WITH EXPLOSIVES AND OTHER NONEXPLOSIVES MATERIALS

DEMOLITION OF BUILDINGS AND OTHER OBJECTS WITH EXPLOSIVES AND OTHER NONEXPLOSIVES MATERIALS Ристо Дамбов * РУШЕЊЕ НА ЗГРАДИ И ДРУГИ ГРАДЕЖНИ ОБЈЕКТИ СО ПОМОШ НА ЕКСПЛОЗИВНИ И НЕЕКСПЛОЗИВНИ МАТЕРИИ РЕЗИМЕ Во трудот се преставени основните параметри и начини за рушење на стари згради. Ќе се прикажат

Διαβάστε περισσότερα

56. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 2013 Скопје, 11 мај I година (решенија на задачите)

56. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 2013 Скопје, 11 мај I година (решенија на задачите) 56. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 03 Скопје, мај 03 I година (решенија на задачите) Задача. Експресен воз го поминал растојанието помеѓу две соседни станици, кое изнесува, 5 km, за време од 5 min. Во

Διαβάστε περισσότερα

Технички Факултет Битола. Талевски Николче

Технички Факултет Битола. Талевски Николче Универзитет Св. Климент Охридски - Битола Технички Факултет Битола Талевски Николче МЕТОДИ ЗА ОПРЕДЕЛУВАЊЕ НА ЕЛЕКТРОМАГНЕТНИТЕ КАРАКТЕРИСТИКИ И ПАРАМЕТРИТЕ НА АСИНХРОН МОТОР СО КАФЕЗЕН РОТОР, ВГРАДЕН

Διαβάστε περισσότερα

Доц. д-р Наташа Ристовска

Доц. д-р Наташа Ристовска Доц. д-р Наташа Ристовска Класификација според структура на скелет Алифатични Циклични Ароматични Бензеноидни Хетероциклични (Повторете ги хетероцикличните соединенија на азот, петчлени и шестчлени прстени,

Διαβάστε περισσότερα

2. КАРАКТЕРИСТИКИ НА МЕРНИТЕ УРЕДИ

2. КАРАКТЕРИСТИКИ НА МЕРНИТЕ УРЕДИ . КАРАКТЕРИСТИКИ НА МЕРНИТЕ УРЕДИ Современата мерна техника располага со големо количество разнородни мерни уреди. Одделните видови мерни уреди имаат различни специфични својства, но и некои заеднички

Διαβάστε περισσότερα

Универзитет Св. Кирил и Методиј -Скопје Факултет за електротехника и информациски технологии

Универзитет Св. Кирил и Методиј -Скопје Факултет за електротехника и информациски технологии Универзитет Св. Кирил и Методиј -Скопје Факултет за електротехника и информациски технологии А. Крколева, Р. Ачковски Упатство за работа со Excel Скопје, октомври 2008 г. ВОВЕД ВО EXCEL 1. Стартување на

Διαβάστε περισσότερα

МЕХАНИКА 1 МЕХАНИКА 1

МЕХАНИКА 1 МЕХАНИКА 1 диј е ИКА Универзитет Св. Кирил и Методиј Универзитет Машински Св. факултет Кирил -и Скопје Методиј во Скопје Машински факултет 3М21ОМ01 ТЕХНИЧКА МЕХАНИКА професор: доц. д-р Виктор Гаврилоски 1. ВОВЕДНИ

Διαβάστε περισσότερα

4.3 Мерен претворувач и мерен сигнал.

4.3 Мерен претворувач и мерен сигнал. 4.3 Мерен претворувач и мерен сигнал. 1 2 Претворањето на процесната величина во мерен сигнал се изведува со помош на мерен претворувач. Може да се каже дека улогата на претворувачот е претворање на енергијата

Διαβάστε περισσότερα

Безжични мерни системи 1

Безжични мерни системи 1 6. Безжични мерни системи Безжичниот пренос е единствениот можен начин на пренос во системи каде што објектот се движи или се наоѓа на големо растојание од центарот за мерење. Постојат три типа на мерни

Διαβάστε περισσότερα

шифра: Филигран Истражувачки труд на тема: Анализа на мала хидроцентрала Брајчино 2

шифра: Филигран Истражувачки труд на тема: Анализа на мала хидроцентрала Брајчино 2 шифра: Филигран Истражувачки труд на тема: Анализа на мала хидроцентрала Брајчино 2 Битола, 2016 Содржина 1. Вовед... 2 2. Поделба на хидроцентрали... 3 2.1. Поделба на хидроцентрали според инсталирана

Διαβάστε περισσότερα

DRAFT ЗАДАЧИ ЗА ВЕЖБАЊЕ АКСИЈАЛНО НАПРЕГАЊЕ

DRAFT ЗАДАЧИ ЗА ВЕЖБАЊЕ АКСИЈАЛНО НАПРЕГАЊЕ Градежен факултет Скопје Катедра за Техничка механика и јакост на материјалите Предмет: Јакост на материјалите http://ktmjm.gf.ukim.edu.mk 27.11.2008 ЗАДАЧИ ЗА ВЕЖБАЊЕ АКСИЈАЛНО НАПРЕГАЊЕ 1. Апсолутно

Διαβάστε περισσότερα

ЗБИРКА ОДБРАНИ РЕШЕНИ ЗАДАЧИ ПО ФИЗИКА

ЗБИРКА ОДБРАНИ РЕШЕНИ ЗАДАЧИ ПО ФИЗИКА УНИВЕРЗИТЕТ "СВ КИРИЛ И МЕТОДИЈ" СКОПЈЕ ФАКУЛТЕТ ЗА ЕЛЕКТРОТЕХНИКА И ИНФОРМАЦИСКИ ТЕХНОЛОГИИ Верка Георгиева Христина Спасевска Маргарита Гиновска Ласко Баснарков Лихнида Стојановска-Георгиевска ЗБИРКА

Διαβάστε περισσότερα

7.1 Деформациони карактеристики на материјалите

7.1 Деформациони карактеристики на материјалите 7. Механички особини Механичките особини на материјалите ја карактеризираат нивната способност да се спротистават на деформациите и разрушувањата предизвикани од дејството на надворешните сили, односно

Διαβάστε περισσότερα

ЗАШТЕДА НА ЕНЕРГИЈА СО ВЕНТИЛАТОРИТЕ ВО ЦЕНТРАЛНИОТ СИСТЕМ ЗА ЗАТОПЛУВАЊЕ ТОПЛИФИКАЦИЈА-ИСТОК - СКОПЈЕ

ЗАШТЕДА НА ЕНЕРГИЈА СО ВЕНТИЛАТОРИТЕ ВО ЦЕНТРАЛНИОТ СИСТЕМ ЗА ЗАТОПЛУВАЊЕ ТОПЛИФИКАЦИЈА-ИСТОК - СКОПЈЕ 6. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 4-6 октомври 2009 Иле Георгиев Македонски Телеком а.д. Скопје ЗАШТЕДА НА ЕНЕРГИЈА СО ВЕНТИЛАТОРИТЕ ВО ЦЕНТРАЛНИОТ СИСТЕМ ЗА ЗАТОПЛУВАЊЕ ТОПЛИФИКАЦИЈА-ИСТОК - СКОПЈЕ КУСА СОДРЖИНА Во

Διαβάστε περισσότερα

МОДЕЛИРАЊЕ НА ПРЕОДНИ ПРОЦЕСИ ПРИ КОМУТАЦИИ СО MATLAB/Simulink

МОДЕЛИРАЊЕ НА ПРЕОДНИ ПРОЦЕСИ ПРИ КОМУТАЦИИ СО MATLAB/Simulink 6. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 4-6 октомври 2009 Александра Крколева Јовица Вулетиќ Јорданчо Ангелов Ристо Ачковски Факултет за електротехника и информациски технологии Скопје МОДЕЛИРАЊЕ НА ПРЕОДНИ ПРОЦЕСИ ПРИ КОМУТАЦИИ

Διαβάστε περισσότερα

ИЗБОР НА ЕНЕРГЕТСКИ ТРАНСФОРМАТОР ЗА МЕТАЛНА КОМПАКТНА ТРАФОСТАНИЦА

ИЗБОР НА ЕНЕРГЕТСКИ ТРАНСФОРМАТОР ЗА МЕТАЛНА КОМПАКТНА ТРАФОСТАНИЦА 8. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 22 24 септември Михаил Дигаловски Крсте Најденкоски Факултет за електротехника и информациски технологии, Скопје Тане Петров Бучим ДООЕЛ - Радовиш ИЗБОР НА ЕНЕРГЕТСКИ ТРАНСФОРМАТОР

Διαβάστε περισσότερα

ПИСМЕН ИСПИТ АРМИРАНОБЕТОНСКИ КОНСТРУКЦИИ 1 БЕТОНСКИ КОНСТРУКЦИИ АРМИРАН БЕТОН

ПИСМЕН ИСПИТ АРМИРАНОБЕТОНСКИ КОНСТРУКЦИИ 1 БЕТОНСКИ КОНСТРУКЦИИ АРМИРАН БЕТОН ПИСМЕН ИСПИТ АРМИРАНОБЕТОНСКИ КОНСТРУКЦИИ 1 БЕТОНСКИ КОНСТРУКЦИИ АРМИРАН БЕТОН На скицата е прикажана конструкција на една настрешница покриена со челичен пластифициран лим со дебелина 0,8 mm. Рожниците

Διαβάστε περισσότερα

Мерна опрема за мерење на бучава и вибрации пренесени на човечко тело

Мерна опрема за мерење на бучава и вибрации пренесени на човечко тело Мерна опрема за мерење на бучава и вибрации пренесени на човечко тело Златко Николовски дипл.ел.инж Логинг Електроникс Агенда 1. Кои сме и што работиме 2. Опрема за мерење на бучава 2.1 Мерни преносни

Διαβάστε περισσότερα

ШЕМИ ЗА РАСПОРЕДУВАЊЕ НА ПРОСТИТЕ БРОЕВИ

ШЕМИ ЗА РАСПОРЕДУВАЊЕ НА ПРОСТИТЕ БРОЕВИ МАТЕМАТИЧКИ ОМНИБУС, (07), 9 9 ШЕМИ ЗА РАСПОРЕДУВАЊЕ НА ПРОСТИТЕ БРОЕВИ Весна Целакоска-Јорданова Секој природен број поголем од што е делив самo со и сам со себе се вика прост број. Запишани во низа,

Διαβάστε περισσότερα

8. МЕРНИ МОСТОВИ И КОМПЕНЗАТОРИ

8. МЕРНИ МОСТОВИ И КОМПЕНЗАТОРИ 8. МЕРНИ МОСТОВИ И КОМПЕНЗАТОРИ Мерните мостови и компензаторите спаѓаат во посредните мерни постапки. Мерењата со мерните мостови и компензаторите се остваруваат со затворени мерни процеси засновани врз

Διαβάστε περισσότερα

Ветерна енергија 3.1 Вовед

Ветерна енергија 3.1 Вовед 3 Ветерна енергија 3.1 Вовед Енергијата на ветерот е една од првите форми на енергија која ја користел човекот. Уште старите Египќани ја користеле за задвижување на своите бродови и ветерни мелници. Ваквиот

Διαβάστε περισσότερα

6. СОВЕТУВАЊЕ. Охрид, 4-6 октомври 2009

6. СОВЕТУВАЊЕ. Охрид, 4-6 октомври 2009 6. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 4-6 октомври 009 м-р Методија Атанасовски Технички Факултет, Битола д-р Рубин Талески Факултет за Електротехника и Информациски Технологии, Скопје ИСТРАЖУВАЊЕ НА ЕФИКАСНОСТА НА МАРГИНАЛНИТЕ

Διαβάστε περισσότερα

Решенија на задачите за I година LII РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА ЗА УЧЕНИЦИТЕ ОД СРЕДНИТЕ УЧИЛИШТА ВО РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА 16 мај 2009.

Решенија на задачите за I година LII РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА ЗА УЧЕНИЦИТЕ ОД СРЕДНИТЕ УЧИЛИШТА ВО РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА 16 мај 2009. LII РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА ЗА УЧЕНИЦИТЕ ОД СРЕДНИТЕ УЧИЛИШТА ВО РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА 16 мај 009 I година Задача 1. Топче се пушта да паѓа без почетна брзина од некоја висина над површината на земјата.

Διαβάστε περισσότερα

БИОФИЗИКА Термодинамика. Доцент Др. Томислав Станковски

БИОФИЗИКА Термодинамика. Доцент Др. Томислав Станковски БИОФИЗИКА Термодинамика Доцент Др. Томислав Станковски За интерна употреба за потребите на предметот Биофизика Катедра за Медицинска Физика Медицински Факултет Универзитет Св. Кирил и Методиj, Скопjе Септември

Διαβάστε περισσότερα

ПОДОБРУВАЊЕ НА КАРАКТЕРИСТИКИТЕ НА ИСПИТНА СТАНИЦА ЗА ТЕСТИРАЊЕ НА ЕНЕРГЕТСКИ ТРАНСФОРМАТОРИ

ПОДОБРУВАЊЕ НА КАРАКТЕРИСТИКИТЕ НА ИСПИТНА СТАНИЦА ЗА ТЕСТИРАЊЕ НА ЕНЕРГЕТСКИ ТРАНСФОРМАТОРИ 8. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 22 24 септември Љубомир Николоски Крсте Најденкоски Михаил Дигаловски Факултет за електротехника и информациски технологии, Скопје Зоран Трипуноски Раде Кончар - Скопје ПОДОБРУВАЊЕ

Διαβάστε περισσότερα

ГРАДЕЖНА ФИЗИКА Размена на топлина. проф. д-р Мери Цветковска

ГРАДЕЖНА ФИЗИКА Размена на топлина. проф. д-р Мери Цветковска ГРАДЕЖНА ФИЗИКА Размена на топлина Енергетска ефикасност Енергетски Обука за енергетски карактеристики контролори на згради Зошто се воведува??? Што се постигнува??? Намалена енергетска интензивност Загадување

Διαβάστε περισσότερα

КОМПЕНЗАЦИЈА НА РЕАКТИВНАТА ЕНЕРГИЈА КАЈ ИНДУСТРИСКИ ПОТРОШУВАЧИ И ТЕХНИЧКИ-ЕКОНОМСКИТЕ ПРИДОБИВКИ ОД НЕА

КОМПЕНЗАЦИЈА НА РЕАКТИВНАТА ЕНЕРГИЈА КАЈ ИНДУСТРИСКИ ПОТРОШУВАЧИ И ТЕХНИЧКИ-ЕКОНОМСКИТЕ ПРИДОБИВКИ ОД НЕА 7. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 2 4 октомври 2011 Слободан Биљарски,,Елма инг,, Берово Ванчо Сивевски,,Бомекс Рефрактори,, Пехчево Александар Ласков,,Факултет за електротехника и информациски технологии,, Скопје

Διαβάστε περισσότερα

АНАЛИТИЧКИ МЕТОД ЗА ПРЕСМЕТКА НА ДОВЕРЛИВОСТA НА ДИСТРИБУТИВНИTE СИСТЕМИ

АНАЛИТИЧКИ МЕТОД ЗА ПРЕСМЕТКА НА ДОВЕРЛИВОСТA НА ДИСТРИБУТИВНИTE СИСТЕМИ ЧЕТВРТО СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 6 9 септември 004 д-р Ристо Ачковски, дипл ел инж Електротехнички факултет, Скопје Сашо Салтировски, дипл ел инж АД Електростопанство на Македонија, Скопје АНАЛИТИЧКИ МЕТОД ЗА

Διαβάστε περισσότερα

56. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 2013 Скопје, 11 мај IV година (решенија на задачите)

56. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 2013 Скопје, 11 мај IV година (решенија на задачите) 56. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 03 Скопје, мај 03 IV година (решенија на задачите) Задача. Птица со маса 500 лета во хоризонтален правец и не внимавајќи удира во вертикално поставена прачка на растојание

Διαβάστε περισσότερα

МИНИСТЕРСТВО ЗА ЕКОНОМИЈА

МИНИСТЕРСТВО ЗА ЕКОНОМИЈА 2010020381 МИНИСТЕРСТВО ЗА ЕКОНОМИЈА Врз основа на член 11 став (1), од Законот за возила ( Службен весник на Република Македонија бр. 140/2008), министерот за економија донесе ПРАВИЛНИК ЗА ТЕХНИЧКИТЕ

Διαβάστε περισσότερα

СИСТЕМ СО ТОПЛИНСКИ УРЕД КОЈ КОРИСТИ ОБНОВЛИВИ ИЗВОРИ НА ЕНЕРГИЈА

СИСТЕМ СО ТОПЛИНСКИ УРЕД КОЈ КОРИСТИ ОБНОВЛИВИ ИЗВОРИ НА ЕНЕРГИЈА 8. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 22 24 септември Никола Петковски Верка Георгиева Факултет за електротехника и информациски технологии - Скопје СИСТЕМ СО ТОПЛИНСКИ УРЕД КОЈ КОРИСТИ ОБНОВЛИВИ ИЗВОРИ НА ЕНЕРГИЈА КУСА

Διαβάστε περισσότερα

ИСКОРИСТУВАЊЕ НА ЕНЕРГИЈАТА НА ВЕТРОТ ВО ЗЕМЈОДЕЛСТВОТО. Проф. д-р Влатко Стоилков

ИСКОРИСТУВАЊЕ НА ЕНЕРГИЈАТА НА ВЕТРОТ ВО ЗЕМЈОДЕЛСТВОТО. Проф. д-р Влатко Стоилков ИСКОРИСТУВАЊЕ НА ЕНЕРГИЈАТА НА ВЕТРОТ ВО ЗЕМЈОДЕЛСТВОТО Проф. д-р Влатко Стоилков 1 Содржина 1. Вовед 4 1.1. Потреба од пристап кон електрична енергија 5 1.2. Главни проблеми во руралните средини 5 1.3.

Διαβάστε περισσότερα

1. Вовед во енвиронментална информатика

1. Вовед во енвиронментална информатика 1. Вовед во енвиронментална информатика Енвиронменталната информатика е дел од применетата информатика и поддржува методи и процедури на информатичката техологија кои придонесуваат во анализата на податоци

Διαβάστε περισσότερα

нумеричка анализа и симулација на преминување на возило преку вертикална препрека на пат

нумеричка анализа и симулација на преминување на возило преку вертикална препрека на пат нумеричка анализа и симулација на преминување на возило преку вертикална препрека на пат Елениор Николов, Митко Богданоски Катедра за воена логистика Воена академија Скопје, Р. Македонија elenior.nikolov@ugd.edu.mk

Διαβάστε περισσότερα

УНИВЕРЗИТЕТ СВ. КЛИМЕНТ ОХРИДСКИ ТЕХНИЧКИ ФАКУЛТЕТ БИТОЛА MAШИНСКИ ОТСЕК

УНИВЕРЗИТЕТ СВ. КЛИМЕНТ ОХРИДСКИ ТЕХНИЧКИ ФАКУЛТЕТ БИТОЛА MAШИНСКИ ОТСЕК УНИВЕРЗИТЕТ СВ. КЛИМЕНТ ОХРИДСКИ ТЕХНИЧКИ ФАКУЛТЕТ БИТОЛА MAШИНСКИ ОТСЕК ПРИМЕНА НА ОБНОВЛИВИТЕ ИЗВОРИ НА ЕНЕРГИЈА ЗА ПОЕФИКАСНО ПРОИЗВОДСТВО НА РИБИ ВО ЈП СТРЕЖЕВО - магистерски труд - Кандидат: Ментор:

Διαβάστε περισσότερα

БИОФИЗИКА Биомеханика. Доцент Др. Томислав Станковски

БИОФИЗИКА Биомеханика. Доцент Др. Томислав Станковски БИОФИЗИКА Биомеханика Доцент Др. Томислав Станковски За интерна употреба за потребите на предметот Биофизика Катедра за Медицинска Физика Медицински Факултет Универзитет Св. Кирил и Методиj, Скопjе Септември

Διαβάστε περισσότερα

Проф. д-р Ѓорѓи Тромбев ГРАДЕЖНА ФИЗИКА. Размена на топлина 3/22/2014

Проф. д-р Ѓорѓи Тромбев ГРАДЕЖНА ФИЗИКА. Размена на топлина 3/22/2014 Проф. д-р Ѓорѓи Тромбев ГРАДЕЖНА ФИЗИКА Размена на топлина 3//04 Вовед Размена на топлина, се редица појави кои се присутни и не пратат цело време во текот на нашето постоење. Фактички, размената на топлина

Διαβάστε περισσότερα

Анализа на преодниот период на прекинувачите кај Н топологија на сериски резонантен конвертор при работа со уред за индукционо загревање

Анализа на преодниот период на прекинувачите кај Н топологија на сериски резонантен конвертор при работа со уред за индукционо загревање 7. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 2 4 октомври 2011 Гоце Стефанов Василија Шарац Дејан Милчевски Електротехнички факултет - Радовиш Љупчо Караџинов ФЕИТ - Скопје Анализа на преодниот период на прекинувачите кај Н топологија

Διαβάστε περισσότερα

ИНСТРУМЕНТАЛНИ МЕТОДИ ЗА АНАЛИЗА

ИНСТРУМЕНТАЛНИ МЕТОДИ ЗА АНАЛИЗА ИНСТРУМЕНТАЛНИ МЕТОДИ ЗА АНАЛИЗА интерна скрипта за студентите од УГД Штип Рубин Гулабоски Виолета Иванова Петропулос Универзитет Гоце Делчев-Штип, Штип, 2014 година 1 Вовед Инструменталните методи за

Διαβάστε περισσότερα

Изомерија. Видови на изомерија

Изомерија. Видови на изомерија Изомерија Видови на изомерија Изомерија Изомери се соединенија кои имаат иста молекулска формула, а различни својства (физички и/или хемиски). Различните својства се должат на различната молекулска структура.

Διαβάστε περισσότερα

MEHANIKA NA FLUIDI. IV semestar, 6 ECTS Вонр. проф. d-r Zoran Markov. 4-Mar-15 1

MEHANIKA NA FLUIDI. IV semestar, 6 ECTS Вонр. проф. d-r Zoran Markov. 4-Mar-15 1 MEHANIKA NA FLUIDI IV semestar, 6 ECTS Вонр. проф. d-r Zoran Markov 1 СОДРЖИНА 1. Вовед во механиката на флуидите 2. Статика на флуидите 3. Кинематика на струењата 4. Динамика на идеален флуид 5. Некои

Διαβάστε περισσότερα

БРЗ ДИЗАЈН НА ПРОТОТИП НА УПРАВУВАЧ И ИЗРАБОТКА НА ДИНАМИЧКИ МОДЕЛ ЗА ТЕСТИРАЊЕ НА ХАРДВЕР ВО ЈАМКА НА БРЗИНСКИ СЕРВОМЕХАНИЗАМ

БРЗ ДИЗАЈН НА ПРОТОТИП НА УПРАВУВАЧ И ИЗРАБОТКА НА ДИНАМИЧКИ МОДЕЛ ЗА ТЕСТИРАЊЕ НА ХАРДВЕР ВО ЈАМКА НА БРЗИНСКИ СЕРВОМЕХАНИЗАМ УНИВЕРЗИТЕТ СВ. КЛИМЕНТ ОХРИДСКИ БИТОЛА ТЕХНИЧКИ ФАКУЛТЕТ ЕЛЕКТРОТЕХНИЧКИ ОТСЕК МАГИСТЕРСКИ ТРУД БРЗ ДИЗАЈН НА ПРОТОТИП НА УПРАВУВАЧ И ИЗРАБОТКА НА ДИНАМИЧКИ МОДЕЛ ЗА ТЕСТИРАЊЕ НА ХАРДВЕР ВО ЈАМКА НА БРЗИНСКИ

Διαβάστε περισσότερα

II. Структура на атом, хемиски врски и енергетски ленти

II. Структура на атом, хемиски врски и енергетски ленти II. Структура на атом, хемиски врски и енергетски ленти II. Структура на атом, хемиски врски и енергетски ленти 1. Структура на атом 2. Јони 3. Термодинамика 3.1 Темодинамичка стабилност 3.2 Влијание на

Διαβάστε περισσότερα

ОПИС НА ЕЛЕКТРОМОТОРНИТЕ ПОГОНИ НА ТРАНСПОРТЕРИТЕ ОД ГЛАВНИОТ ТРАНСПОРТЕН СИСТЕМ ЗА ЈАГЛЕН ОД ПК БРОД- ГНЕОТИНО ДО ПК СУВОДОЛ

ОПИС НА ЕЛЕКТРОМОТОРНИТЕ ПОГОНИ НА ТРАНСПОРТЕРИТЕ ОД ГЛАВНИОТ ТРАНСПОРТЕН СИСТЕМ ЗА ЈАГЛЕН ОД ПК БРОД- ГНЕОТИНО ДО ПК СУВОДОЛ 8. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 22 24 септември Миле Тодоровски АД ЕЛЕМ подружница РЕК Битола Слободан Мирчевски ФЕИТ Скопје Драган Видановски АД ЕЛЕМ подружница РЕК Битола, Битола Благојче Арапиноски ТФ Битола ОПИС

Διαβάστε περισσότερα

УНИВЕРЗИТЕТ ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ - ШТИП

УНИВЕРЗИТЕТ ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ - ШТИП УНИВЕРЗИТЕТ ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ - ШТИП ФАКУЛТЕТ ЗА ПРИРОДНИ И ТЕХНИЧКИ НАУКИ КАТЕДРА ЗА ГЕОЛОГИЈА И ГЕОФИЗИКА МАГИСТЕРСКИ ТРУД КОРЕЛАЦИЈА ПОМЕЃУ РЕАЛНАТА ГЕОЛОШКА СРЕДИНА И ГЕОЕЛЕКТРИЧНИОТ МОДЕЛ Ментор: Проф.

Διαβάστε περισσότερα

Оценка на ефикасноста на македонските банки примена на пристапот на стохастичка граница

Оценка на ефикасноста на македонските банки примена на пристапот на стохастичка граница Народна банка на Република Македонија Работен материјал 2015 Оценка на ефикасноста на македонските банки примена на пристапот на стохастичка граница Михајло Васков, Петар Дебников, Неда Поповска - Камнар,

Διαβάστε περισσότερα

М А Г И С Т Е Р С К И Т Р У Д

М А Г И С Т Е Р С К И Т Р У Д _ УНИВЕРЗИТЕТ СВ. КЛИМЕНТ ОХРИДСКИ - БИТОЛА ТЕХНИЧКИ ФАКУЛТЕТ - БИТОЛА МАШИНСКИ ОТСЕК АКАДЕМСКИ СТУДИИ ОД ВТОР ЦИКЛУС ЕНЕРГЕТСКО МАШИНСТВО М А Г И С Т Е Р С К И Т Р У Д СОФТВЕРСКИ ХИДРАУЛИЧНИ ПРЕСМЕТКИ

Διαβάστε περισσότερα

БРЗ ДИЗАЈН НА ПРОТОТИП НА УПРАВУВАЧ И ИЗРАБОТКА НА ДИНАМИЧКИ МОДЕЛ ЗА ТЕСТИРАЊЕ НА ХАРДВЕР ВО ЈАМКА НА БРЗИНСКИ СЕРВОМЕХАНИЗАМ

БРЗ ДИЗАЈН НА ПРОТОТИП НА УПРАВУВАЧ И ИЗРАБОТКА НА ДИНАМИЧКИ МОДЕЛ ЗА ТЕСТИРАЊЕ НА ХАРДВЕР ВО ЈАМКА НА БРЗИНСКИ СЕРВОМЕХАНИЗАМ УНИВЕРЗИТЕТ СВ. КЛИМЕНТ ОХРИДСКИ ТЕХНИЧКИ ФАКУЛТЕТ БИТОЛА Електротехнички отсек Александар Јуруковски БРЗ ДИЗАЈН НА ПРОТОТИП НА УПРАВУВАЧ И ИЗРАБОТКА НА ДИНАМИЧКИ МОДЕЛ ЗА ТЕСТИРАЊЕ НА ХАРДВЕР ВО ЈАМКА

Διαβάστε περισσότερα

РЕШЕНИЈА Државен натпревар 2017 ТЕОРИСКИ ПРОБЛЕМИ. K c. K c,2

РЕШЕНИЈА Државен натпревар 2017 ТЕОРИСКИ ПРОБЛЕМИ. K c. K c,2 РЕШЕНИЈА Државен натпревар 07 ЗА КОМИСИЈАТА Вкупно поени:_50 од теор: 5 од експ: 5_ Прегледал: М. Буклески, В. Ивановски ТЕОРИСКИ ПРОБЛЕМИ (Запишете го начинот на решавање и одговорот на предвиденото место

Διαβάστε περισσότερα

ТЕХНИЧКА МЕХАНИКА 1. код: 312 ВОВЕД ВО ПРЕДМЕТОТ ОРГАНИЗАЦИЈА НА ПРЕДМЕТОТ ЦЕЛИ НА ПРЕДМЕТОТ ОСНОВНА ЛИТЕРАТУРА

ТЕХНИЧКА МЕХАНИКА 1. код: 312 ВОВЕД ВО ПРЕДМЕТОТ ОРГАНИЗАЦИЈА НА ПРЕДМЕТОТ ЦЕЛИ НА ПРЕДМЕТОТ ОСНОВНА ЛИТЕРАТУРА Универзитет Св. Кирил и Методиј Машински факултет - Скопје код: 1 ВОВЕД ВО ПРЕДМЕТОТ наставник: Кабинет: 07 Приемни термини: понеделник и вторник - 16 часот ЦЕЛИ НА ПРЕДМЕТОТ 1. изучување на услови за

Διαβάστε περισσότερα

СОЛАРНИ КОЛЕКТОРИ. Одлична ефикасност, најдобри карактеристики, висок квалитет. Најголема ефикасност. Поголема снага.

СОЛАРНИ КОЛЕКТОРИ. Одлична ефикасност, најдобри карактеристики, висок квалитет. Најголема ефикасност. Поголема снага. СОЛАРНИ КОЛЕКТОРИ Најголема ефикасност Ефикасноста на селективните колектори е најголема во однос на сите останати комерцијално достапни решенија, за индивидуални проекти. Поголема снага Се добива до 50%

Διαβάστε περισσότερα

ОБУКА ЗА ЕНЕРГЕТСКИ КОНТРОЛОРИ

ОБУКА ЗА ЕНЕРГЕТСКИ КОНТРОЛОРИ CeProSARD ISO 9001:2008 ISO 14001:2004 ОБУКА ЗА ЕНЕРГЕТСКИ КОНТРОЛОРИ Скопје, Март - Мај 2014 5 Изработка на извештај Предавач: Алекса Томовски, дипл. маш. инж. 5.1 Изработка на извештај за спроведената

Διαβάστε περισσότερα

ПРИЛОГ 5.Б: УПРАВУВАЊЕ СО СПЕКТАРОТ НА ЛОКАЛНАТА ЈАМКА СОДРЖИНА

ПРИЛОГ 5.Б: УПРАВУВАЊЕ СО СПЕКТАРОТ НА ЛОКАЛНАТА ЈАМКА СОДРЖИНА ПРИЛОГ 5.Б: СОДРЖИНА 1 Вовед... 2 2. Техники применливи на претплатничкиот кабел... 2 2.1 Услуги во основниот (говорен) опсег... 2 2.2 xdsl техники... 4 2.3 SDSL/HDSL група... 4 2.4 ADSL група... 5 2.5

Διαβάστε περισσότερα

Социјалните мрежи како алатка во процесот на управување со знаење

Социјалните мрежи како алатка во процесот на управување со знаење Универзитет Св. Климент Охридски Битола ФАКУЛТЕТ ЗА ИНФОРМАТИЧКИ И КОМУНИКАЦИСКИ ТЕХНОЛОГИИ БИТОЛА студиска програма по Инженерство и менаџмент на софтверски апликации Социјалните мрежи како алатка во

Διαβάστε περισσότερα

Универзитет Гоце Делчев - Штип ЕКОНОМСКИ ФАКУЛТЕТ. Менаџмент, бизнис, администрација- МБА ШТИП БОБАН ТРАЈКОВСКИ

Универзитет Гоце Делчев - Штип ЕКОНОМСКИ ФАКУЛТЕТ. Менаџмент, бизнис, администрација- МБА ШТИП БОБАН ТРАЈКОВСКИ Универзитет Гоце Делчев - Штип ЕКОНОМСКИ ФАКУЛТЕТ Менаџмент, бизнис, администрација- МБА ШТИП БОБАН ТРАЈКОВСКИ ПРИМЕНА НА МИС ВО ЛОГИСТИКАТА СО ПОСЕБЕН ОСВРТ НА КОМПАНИЈАТА,,КБР СЕРВИСИ" МАГИСТЕРСКИ ТРУД

Διαβάστε περισσότερα

Knjiga/Book 5 ИНЖЕНЕРСТВО НА МАТЕРИЈАЛИ MATERIALS ENGINEERING

Knjiga/Book 5 ИНЖЕНЕРСТВО НА МАТЕРИЈАЛИ MATERIALS ENGINEERING Knjiga/Book 5 ИНЖЕНЕРСТВО НА МАТЕРИЈАЛИ MATERIALS ENGINEERING Editors Emilija Fidanchevska Ss Cyril and Methodius University in Skopje Faculty of Technology and Metallurgy Skopje, Republic of Macedonia

Διαβάστε περισσότερα

Анализа на мрежите на ЈИЕ во поглед на вкупниот преносен капацитет

Анализа на мрежите на ЈИЕ во поглед на вкупниот преносен капацитет 6. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 4-6 октомври 2009 Мирко Тодоровски Ристо Ачковски Факултет за електротехника и информациски технологии, Скопје Анализа на мрежите на ЈИЕ во поглед на вкупниот преносен капацитет КУСА

Διαβάστε περισσότερα

МРЕЖНИ ПРАВИЛА ЗА ДИСТРИБУЦИЈА НА ПРИРОДЕН ГАС

МРЕЖНИ ПРАВИЛА ЗА ДИСТРИБУЦИЈА НА ПРИРОДЕН ГАС ЈАВНО ПРЕТПРИЈАТИЕ ЗА ИЗГРАДБА НА ИНФРАСТРУКТУРНИ ОБЈЕКТИ,,КУМАНОВО ГАС КУМАНОВО МРЕЖНИ ПРАВИЛА ЗА ДИСТРИБУЦИЈА НА ПРИРОДЕН ГАС Куманово, 2015 година 1 Врз основа на член 94, став (1) од Законот за енергетика

Διαβάστε περισσότερα

ВЛИЈАНИЕ НА ВИСОКОНАПОНСКИ ВОДОВИ ВРЗ ЗАЗЕМЈУВАЧКИОТ СИСТЕМ НА КАТОДНАТА ЗАШТИТА НА ЦЕВКОВОДИТЕ

ВЛИЈАНИЕ НА ВИСОКОНАПОНСКИ ВОДОВИ ВРЗ ЗАЗЕМЈУВАЧКИОТ СИСТЕМ НА КАТОДНАТА ЗАШТИТА НА ЦЕВКОВОДИТЕ ПЕТТО СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 7 9 октомври 007 Владимир Талевски, дипл. ел. инж. ГА-МА А.Д. Систем оператор за пренос на природен гас Скопје Проф. д-р Мито Златаноски, дипл. ел. инж. Софија Николова, дипл. ел.

Διαβάστε περισσότερα

ХАВАРИСКИ СТОП НА ХИДРОГЕНЕРАТОРОТ ВО ХЕЦ САПУНЧИЦА И АНАЛИЗА НА НАСТАНОТ И ОШТЕТУВАЊАТА

ХАВАРИСКИ СТОП НА ХИДРОГЕНЕРАТОРОТ ВО ХЕЦ САПУНЧИЦА И АНАЛИЗА НА НАСТАНОТ И ОШТЕТУВАЊАТА 6. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 4-6 октомври 2009 Вангел Фуштиќ, Крсте Најденкоски, Иван Куковски, Невенка Китева-Роглева Универзитет Св.Кирил и Методиј, Факултет за електротехника и информациски технологии ХАВАРИСКИ

Διαβάστε περισσότερα

ЛАМБЕРТОВА ФУНКЦИЈА ГРАФИК, ПРЕСМЕТКИ И ПРИМЕНА. Емилија Целакоска 1 1. ВОВЕД

ЛАМБЕРТОВА ФУНКЦИЈА ГРАФИК, ПРЕСМЕТКИ И ПРИМЕНА. Емилија Целакоска 1 1. ВОВЕД МАТЕМАТИЧКИ ОМНИБУС, 1 (2017), 33 43 ЛАМБЕРТОВА ФУНКЦИЈА ГРАФИК, ПРЕСМЕТКИ И ПРИМЕНА Емилија Целакоска 1 1. ВОВЕД Математичарите поретко слушнале за Јохан Хајнрих Ламберт (1728 1777) бидејќи неговиот придонес

Διαβάστε περισσότερα

АНАЛИЗА НА ПОСТОЕЧКАТА СОСТОЈБА НА ЕНЕРГЕТСКАТА ЕФИКАСНОСТ НА ЗГРАДИТЕ. Класични извори на енергија, водогрејникотли

АНАЛИЗА НА ПОСТОЕЧКАТА СОСТОЈБА НА ЕНЕРГЕТСКАТА ЕФИКАСНОСТ НА ЗГРАДИТЕ. Класични извори на енергија, водогрејникотли Обука за енергетски контролори АНАЛИЗА НА ПОСТОЕЧКАТА СОСТОЈБА НА ЕНЕРГЕТСКАТА ЕФИКАСНОСТ НА ЗГРАДИТЕ Класични извори на енергија, водогрејникотли Ристо В. Филкоски Универзитет Св. Кирил и Методиј Машински

Διαβάστε περισσότερα

СТУДИЈА НА РЕАЛЕН СЛУЧАЈ НА ВЛИЈАНИЕТО НА ДИСПЕРЗИРАНОТО ПРОИЗВОДСТВО ВРЗ СН ДИСТРИБУТИВНА МРЕЖА

СТУДИЈА НА РЕАЛЕН СЛУЧАЈ НА ВЛИЈАНИЕТО НА ДИСПЕРЗИРАНОТО ПРОИЗВОДСТВО ВРЗ СН ДИСТРИБУТИВНА МРЕЖА 6. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 4-6 октомври 2009 Методија Атанасовски Љупчо Трпезановски Технички Факултет, Битола СТУДИЈА НА РЕАЛЕН СЛУЧАЈ НА ВЛИЈАНИЕТО НА ДИСПЕРЗИРАНОТО ПРОИЗВОДСТВО ВРЗ СН ДИСТРИБУТИВНА МРЕЖА

Διαβάστε περισσότερα

POWER EQUIPMENT. каталог

POWER EQUIPMENT. каталог POWER EQUIPMENT каталог Самодвижечки моторни косилки на ХОНДА Самодвижечките косилки Хонда со метално куќиште се наменети за корисници кои сакаат тревата да ја искосат брзо, ефикасно, едноставно и без

Διαβάστε περισσότερα

ПРОЕКТИРАЊЕ И РЕАЛИЗАЦИЈА НА ПРЕДВИДУВАЧКИ УПРАВУВАЧ БАЗИРАН НА МОДЕЛ СО МИНИМАКС ОПТИМИЗАЦИЈА

ПРОЕКТИРАЊЕ И РЕАЛИЗАЦИЈА НА ПРЕДВИДУВАЧКИ УПРАВУВАЧ БАЗИРАН НА МОДЕЛ СО МИНИМАКС ОПТИМИЗАЦИЈА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА УНИВЕРЗИТЕТ Св. КИРИЛ И МЕТОДИЈ - СКОПЈЕ ФАКУЛТЕТ ЗА ЕЛЕКТРОТЕХНИКА И ИНФОРМАЦИСКИ ТЕХНОЛОГИИ Горан С. Стојановски ПРОЕКТИРАЊЕ И РЕАЛИЗАЦИЈА НА ПРЕДВИДУВАЧКИ УПРАВУВАЧ БАЗИРАН НА МОДЕЛ

Διαβάστε περισσότερα

БИОМОЛЕКУЛИ АМИНОКИСЕЛИНИ, ПЕПТИДИ И ПРОТЕИНИ. II ДЕЛ 2016 НАТАША РИСТОВСКА ИНСТИТУТ ПО ХЕМИЈА ПРИРОДНО-МАТЕМАТИЧКИ ФАКУЛТЕТ, СКОПЈЕ

БИОМОЛЕКУЛИ АМИНОКИСЕЛИНИ, ПЕПТИДИ И ПРОТЕИНИ. II ДЕЛ 2016 НАТАША РИСТОВСКА ИНСТИТУТ ПО ХЕМИЈА ПРИРОДНО-МАТЕМАТИЧКИ ФАКУЛТЕТ, СКОПЈЕ БИОМОЛЕКУЛИ АМИНОКИСЕЛИНИ, ПЕПТИДИ И ПРОТЕИНИ. II ДЕЛ 2016 НАТАША РИСТОВСКА ИНСТИТУТ ПО ХЕМИЈА ПРИРОДНО-МАТЕМАТИЧКИ ФАКУЛТЕТ, СКОПЈЕ ПЕПТИДИ ПЕПТИДНА ВРСКА Образувањето на пептидна (амидна) врска е реакција

Διαβάστε περισσότερα

ИМПЛЕМЕНТАЦИЈА НА НОВ СИСТЕМ ЗА НЕПРЕКИНАТО НАПОЈУВАЊЕ ВО МЕПСО

ИМПЛЕМЕНТАЦИЈА НА НОВ СИСТЕМ ЗА НЕПРЕКИНАТО НАПОЈУВАЊЕ ВО МЕПСО 8. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 22 24 септември Зоран Митиќ Биљана Каева-Котевска Стефко Јаневски АД МЕПСО-Скопје ИМПЛЕМЕНТАЦИЈА НА НОВ СИСТЕМ ЗА НЕПРЕКИНАТО НАПОЈУВАЊЕ ВО МЕПСО КУСА СОДРЖИНА Еден од најважните приоритети

Διαβάστε περισσότερα

Практикум по неорганска хемија, применета во фармација

Практикум по неорганска хемија, применета во фармација Универзитет Св. Кирил и Методиј - Скопје Фармацевтски факултет, Скопје Институт за применета хемија и фармацевтски анализи Практикум по неорганска хемија, применета во фармација студиска програма Магистер

Διαβάστε περισσότερα

Деформабилни каркатеристики на бетонот

Деформабилни каркатеристики на бетонот УКИМ Градежен Факултет, Скопје Деформабилни каркатеристики на бетонот проф. д-р Тони Аранѓеловски Деформабилни карактеристики на бетонот Содржина: Деформации на бетонот под влијание на краткотрајни натоварувања

Διαβάστε περισσότερα

Водич за аудиториски вежби по предметот Биофизика

Водич за аудиториски вежби по предметот Биофизика Универзитет Св. Кирил и Методиј Скопје Медицински Факултет Доцент Др. Томислав Станковски Асист. Мр. Душко Лукарски, спец.мед.нук.физ Водич за аудиториски вежби по предметот Биофизика Магистри по фармација

Διαβάστε περισσότερα

Податоците презентирани во извештајот не ги одразуваат мислењата и ставовите на донаторите на проектот. Проектот Мојот пратеник е поддржан од:

Податоците презентирани во извештајот не ги одразуваат мислењата и ставовите на донаторите на проектот. Проектот Мојот пратеник е поддржан од: МОЈОТ ПРАТЕНИК 1 ГРАЃАНСКА АСОЦИЈАЦИЈА МОСТ ул. Стрезово, бр.7 1000 Скопје, Р Македонија www.most.org.mk e-mail: most@most.org.mk Печатено во Скопје, март 2008 Податоците презентирани во извештајот ги

Διαβάστε περισσότερα

Б И О Х Е М И Ј А. нерецензирана скрипта за студентите од Земјоделскиот факултет при Универзитетот Гоце Делчев во Штип

Б И О Х Е М И Ј А. нерецензирана скрипта за студентите од Земјоделскиот факултет при Универзитетот Гоце Делчев во Штип Б И О Х Е М И Ј А нерецензирана скрипта за студентите од Земјоделскиот факултет при Универзитетот Гоце Делчев во Штип Рубин Гулабоски Лилјана Колева Гудева Билјана Балабанова 0 Биохемија -Запамти: во биохемијата

Διαβάστε περισσότερα

УНИВЕРЗИТЕТ СВ. КИРИЛ И МЕТОДИЈ ГРАДЕЖЕН ФАКУЛТЕТ - СКОПЈЕ МАТЕРИЈАЛИ ГРАДЕЖНИ МАТЕРИЈАЛИ ГРА ДЕЖНИ. проф. д-р ТОДОРКА САМАРЏИОСКА

УНИВЕРЗИТЕТ СВ. КИРИЛ И МЕТОДИЈ ГРАДЕЖЕН ФАКУЛТЕТ - СКОПЈЕ МАТЕРИЈАЛИ ГРАДЕЖНИ МАТЕРИЈАЛИ ГРА ДЕЖНИ. проф. д-р ТОДОРКА САМАРЏИОСКА ГРА ДЕЖНИ МАТЕРИЈАЛИ проф. д-р ТОДОРКА САМАРЏИОСКА УНИВЕРЗИТЕТ СВ. КИРИЛ И МЕТОДИЈ ГРАДЕЖЕН ФАКУЛТЕТ - СКОПЈЕ ГРА ДЕЖНИ МАТЕРИЈАЛИ проф. д-р ТОДОРКА САМАРЏИОСКА УНИВЕРЗИТЕТ СВ. КИРИЛ И МЕТОДИЈ ГРАДЕЖЕН

Διαβάστε περισσότερα

Церебрален кортекс Директен пат до моторните неврони во предните рогови на рбетниот мозок

Церебрален кортекс Директен пат до моторните неврони во предните рогови на рбетниот мозок 1 Мал мозок Базални ганглии (централни сиви јадра) и таламус Мозочно стебло Рбетен мозок Церебрален кортекс Обрасци на функции во базалните ганглии, мозочното стебло, церебелумот, рбетниот мозок (преку

Διαβάστε περισσότερα

НЕКОИ АЛГОРИТМИ ЗА РЕШАВАЊЕ НА ЗАДАЧАТА НА ПАТУВАЧКИОТ ТРГОВЕЦ

НЕКОИ АЛГОРИТМИ ЗА РЕШАВАЊЕ НА ЗАДАЧАТА НА ПАТУВАЧКИОТ ТРГОВЕЦ МАТЕМАТИЧКИ ОМНИБУС, 1 (2017), 101 113 НЕКОИ АЛГОРИТМИ ЗА РЕШАВАЊЕ НА ЗАДАЧАТА НА ПАТУВАЧКИОТ ТРГОВЕЦ Ирена Стојковска 1 Задачата на патувачкиот трговец е комбинаторна оптимизациона задача со едноставна

Διαβάστε περισσότερα

НАДЗЕМНИ И КАБЕЛСКИ ВОДОВИ

НАДЗЕМНИ И КАБЕЛСКИ ВОДОВИ УНИВЕРЗИТЕТ СВ. КИРИЛ И МЕТОДИЈ - СКОПЈЕ ФАКУЛТЕТ ЗА ЕЛЕКТРОТЕХНИКА И ИНФОРМАЦИСКИ ТЕХНОЛОГИИ РИСТО К. АЧКОВСКИ НАДЗЕМНИ И КАБЕЛСКИ ВОДОВИ (ПРЕДАВАЊА) СКОПЈЕ, 01 ГОДИНА Глава I, Општо за надземните водови

Διαβάστε περισσότερα

БИОМОЛЕКУЛИ АМИНОКИСЕЛИНИ, ПЕПТИДИ И ПРОТЕИНИ. IV ДЕЛ 2016 НАТАША РИСТОВСКА ИНСТИТУТ ПО ХЕМИЈА ПРИРОДНО-МАТЕМАТИЧКИ ФАКУЛТЕТ, СКОПЈЕ

БИОМОЛЕКУЛИ АМИНОКИСЕЛИНИ, ПЕПТИДИ И ПРОТЕИНИ. IV ДЕЛ 2016 НАТАША РИСТОВСКА ИНСТИТУТ ПО ХЕМИЈА ПРИРОДНО-МАТЕМАТИЧКИ ФАКУЛТЕТ, СКОПЈЕ БИОМОЛЕКУЛИ АМИНОКИСЕЛИНИ, ПЕПТИДИ И ПРОТЕИНИ. IV ДЕЛ 2016 НАТАША РИСТОВСКА ИНСТИТУТ ПО ХЕМИЈА ПРИРОДНО-МАТЕМАТИЧКИ ФАКУЛТЕТ, СКОПЈЕ ПРЕГЛЕД НА ПРОТЕИНСКАТА СТРУКТУРА ТРИДИМЕНЗИОНАЛНА СТРУКТУРА НА ПРОТЕИН

Διαβάστε περισσότερα

ДИРЕКЦИЈА ЗА РИЗИК.

ДИРЕКЦИЈА ЗА РИЗИК. НАРОДНА БАНКА НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА ДИРЕКЦИЈА ЗА ФИНАНСИСКА СТАБИЛНОСТ,, БАНКАРСКА РЕГУЛАТИВА И МЕТОДОЛОГИИ СУПЕРВИЗОРСКИ ЦИРКУЛАР БР. 10 - УПРАВУВАЊЕ СО ОПЕРАТИВНИОТ РИЗИК - јули 2011 година - Народна

Διαβάστε περισσότερα

Нацрт А - Дозвола за усогласување со оперативен план

Нацрт А - Дозвола за усогласување со оперативен план А Дозвола за усогласување со оперативен план: Закон за животна средина Инсталација за која се издава дозволата: АДИНГ АД - СКопје Нацрт А - Дозвола за усогласување со оперативен план Име на компанијата:

Διαβάστε περισσότερα

БИОФИЗИКА Оптика. Доцент Др. Томислав Станковски

БИОФИЗИКА Оптика. Доцент Др. Томислав Станковски БИОФИЗИКА Оптика Доцент Др. Томислав Станковски За интерна употреба за потребите на предметот Биофизика Катедра за Медицинска Физика Медицински Факултет Универзитет Св. Кирил и Методиj, Скопjе Септември

Διαβάστε περισσότερα

Годишен зборник 2014 Yearbook Факултет за информатика, Универзитет Гоце Делчев Штип Faculty of Computer Science, Goce Delcev University Stip

Годишен зборник 2014 Yearbook Факултет за информатика, Универзитет Гоце Делчев Штип Faculty of Computer Science, Goce Delcev University Stip 89 УНИВЕРЗИТЕТ ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ ШТИП ФАКУЛТЕТ ЗА ИНФОРМАТИКА ГОДИШЕН ЗБОРНИК 2014 YEARBOOK 2014 ГОДИНА 3 ЈУНИ, 2015 GOCE DELCEV UNIVERSITY STIP FACULTY OF COMPUTER SCIENCE VOLUME III Издавачки совет Проф. д-р

Διαβάστε περισσότερα

ОПТИЧКИ МЕТОДИ НА АНАЛИЗА

ОПТИЧКИ МЕТОДИ НА АНАЛИЗА ОПТИЧКИ МЕТОДИ НА АНАЛИЗА Оддел IV. Спектрохемиски анализи Поглавје 21. Спектроскопски методи на анализа Ског, Вест, Холер, Крауч, Аналитичка хемија Поглавје 10. Спектроскопски методи на анализа Харви,

Διαβάστε περισσότερα