ΦΩΝΗ ΒΟΩΝΤΟΣ ΕΝ ΤΗ ΕΡΗΜΩ: ΕΤΟΙΜΑΣΑΤΕ ΤΗΝ ΟΔΟΝ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ (Ησ. 40, 1): «ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ» ΣΥΛΛΗΨΗ ΤΟΥ «ΕΥ-ΑΓΓΕΛΙΟΥ» ΤΩΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΩΝ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ 1

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΦΩΝΗ ΒΟΩΝΤΟΣ ΕΝ ΤΗ ΕΡΗΜΩ: ΕΤΟΙΜΑΣΑΤΕ ΤΗΝ ΟΔΟΝ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ (Ησ. 40, 1): «ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ» ΣΥΛΛΗΨΗ ΤΟΥ «ΕΥ-ΑΓΓΕΛΙΟΥ» ΤΩΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΩΝ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ 1"

Transcript

1 ΦΩΝΗ ΒΟΩΝΤΟΣ ΕΝ ΤΗ ΕΡΗΜΩ: ΕΤΟΙΜΑΣΑΤΕ ΤΗΝ ΟΔΟΝ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ (Ησ. 40, 1): «ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ» ΣΥΛΛΗΨΗ ΤΟΥ «ΕΥ-ΑΓΓΕΛΙΟΥ» ΤΩΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΩΝ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ 1 Α. Εισαγωγικά Παρότι ο Ιωάννης ο Πρόδρομος ήταν γυιος ευλαβούς ιερέως (του Ζαχαρία. Λκ. 1, 6) και γόνος θαύματος που πραγματοποιήθηκε στο Ναό, στρέφει τα νώτα του στο Άγιον Όρος της Σιών και το σύστημα των θυσιών που προσφέρονταν εκεί για να εξιλεώσουν τον Θεό, και κατευθύνεται στην έρημο του Ιορδάνη, ελεύθερος από κάθε είδους εξασφάλιση και εξάρτηση. Εκεί, στο σημείο από το οποίο μετέβη ο Ιησούς του Ναυή στη Γη της Επαγγελίας (Ιησ. 3, 1-17) και ο Ηλίας αναλήφθηκε στην επουράνια «πολιτεία» (Δ Βασ. 2, 1-18), πραγματοποιεί την προφητεία του Ησαΐα. Ο προφήτης παρότι στο κεφ. 39 αναγγέλλει Κρίση των «εκλεκτών» και απώλεια του Ομφαλού της γης, της Σιών, στο κεφ. 40 επαγγέλλεται ελπίδα σωτηρίας/αποκατάστασης όσων βρίσκονται στα βαβυλωνιακά στρατόπεδα συγκέντρωσης μέσω μιας νέας εξόδου από τη χώρα όπου λατρεύονται οι αστέρες στην πραγματική Γη της Επαγγελίας 2. Για το σκοπό αυτό πρέπει να πληρωθεί κάθε φαράγγι της ανθρώπινης ύπαρξης και κάθε όρος αυτάρκειας και αλαζονείας να ταπεινωθεί 3. Έτσι μόνον θα έλθουν ο Κύριος και η δόξατο φως Του. Σε αντίθεση προς την Κοινότητα του Κουμράν, η οποία είχε ως «σημαία» της το ίδιο χωρίο, την εμπειρία της μετάνοιας, της μεταβολής και αλλαγής που κόμιζε η Φωνή του Λόγου (ο Πρόδρομος) μπορούσε να τη βιώσει οποιοσδήποτε (Λκ. 3, 7-14). Αρκούσε το να απαλλαγεί από την αυτοπεποίθηση ότι εκ γενετής - εξ αίματος ανήκει στον εκλεκτό λαό (Λκ. 3, 8) και να αποφασίσει ότι δεν αρκεί η προβλεπόμενη από το Νόμο θυσία (το να «ανάψει ένα κεράκι στην Εκκλησία») αλλά το να ξαναγεννηθεί («να αλλάξει τα φώτα του»), εξομολογούμενος/ εξαγορεύοντας τις ενοχές του και βυθίζοντας το κορμί του στα ορμητικά δροσερά νερά του Ιορδάνη. Μια αντίστοιχη φωνή στην έρημο των σύγχρονων πολυπολιτισμικών και πολυθρησκευτικών μεγαλουπόλεων καλείται να υψώσει καθένας που «κόντρα στο ρεύμα» τολμά σε όσους γεννήθηκαν αλλά ίσως δεν έγιναν ποτέ Ορθόδοξοι να γίνει μετά Χριστόν προφήτης. ένας «καθολικώς διαμαρτυρόμενος ορθόδοξος» που «ραπίζει» την αλλαζονεία της εξουσίας παρακαλώντας (παρηγορώντας) ταυτόχρονα τον «εξόριστο αλλοδαπό» λαό. Είναι αξιοσημείωτο ότι σήμερα εκτός της ειρωνικής χροιάς που έχει αποκτήσει σήμερα η φράση μετά Χριστόν προφήτης (παρά την παρουσία μορφών όπως ο πατήρ Παΐσιος, ή ο πατήρ Πορφύριος), ενδεικτικά στοιχεία της υποτίμησης της Α.Γ. σε μια εποχή κατά την οποία οι Χαιρετισμοί της Παναγίας παρά τη βιβλική τους γλώσσα είναι δημοφιλέστεροι από τη μελέτη της (Α.Γ.) είναι τα εξής: στη γλώσσα του Νεοέλληνα το μεν βιβλικός/αποκαλυπτικός ως επιθετικός προσδιορισμός σχεδόν πάντα συνδέεται με την καταστροφή και όχι με την ελπίδα, το δε γραφικός (όταν αναφέρεται σε πρόσωπο) δεν προσδιορίζει εκείνον που 1 Πρόκειται για Εισήγηση σε Σεμινάριο του Διορθόδοξου Κέντρου Πεντέλης ( ) ενώπιον λειτουργών τής Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης για τον τρόπο διδασκαλίας της Κ.Δ. Γι αυτό και σε ορισμένα σημεία έχει διατηρηθεί ο χαρακτήρας της προφορικής Εισήγησης. 2 Είναι αξιοσημείωτο ότι από το 1892 οπότε και κυκλοφορείται το υπόμνημα του Bernard Duhm (1892) και επί έναν αιώνα το Βιβλίο του Ησαΐα διαιρούνταν σε τρεις αυτόνομες ενότητες (Πρωτοησαΐα κεφ. 1-39, Δευτεροησαΐα 40-55, Τριτοησαΐα 56-66). Αντιθέτως, η υφηγεσία του Ulrich Berges, Das Buch Jesaja. Komposition und Endgestalt, (HBS 16) Freiburg-Basel-Wien: Herder 1998 εκλαμβάνει το προφητικό αυτό βιβλίο ως ένα αρμονικό σύνολο-σύμπαν, προϊόν επεξεργασίας η οποία διήρκεσε μισή χιλιετηρίδα. Ο πυρήνας του έργου, ο οποίος συγκροτεί τις δύο αυτοτελείς καταρχάς ενότητες 1-32 και σ ένα σύνολο, συνίσταται στα κεφ , τα οποία μέχρι πρότινος παραθεωρούνταν ως ιστορικό επίμετρο, καθώς περιγράφουν με πεζό λόγο (γι αυτό και διαφοροποιούνται από τα υπόλοιπα ποιητικά κείμενα) γεγονότα γνωστά από το Δ Βασ Με τα κεφ. όμως αυτά αποδεικνύεται έμπρακτα στον Ησαΐα το τέλος όσων υπερδυνάμεων στηρίζουν αλαζονικά την πεποίθησή τους στη στρατιωτική τους υπεροπλία. Μετά τα κεφ (κεφ. 52. πρβλ. Δ Βασ ), τα οποία κατακλείονται με την προφητεία της εξορίας στη Βαβυλώνα (39, 6-8), σε αντίθεση προς τον Ιεζεκιήλ και τον Ιερεμία δεν περιγράφεται η καταστροφή της Ιερουσαλήμ. Ενώ το βιβλίο εισάγεται με τον ταλανισμό της αμαρτωλής Πόλης (1, 21), στο κομβικό αυτό σημείο δεσπόζει η παράκληση, ο Ευαγγελισμός του τυφλού και κωφού Ιακώβ/Ισραήλ. Στο κέντρο αυτής της ενότητας (κεφ ) εντοπίζεται η κλήση του Χριστού Κύρου (44, 1-45, 4), ο οποίος πραγματοποιεί τις προφητείες του ίδιου του Ησαΐα για την καταστροφή της Βαβέλ. Προβάλλει επιπλέον ο γνωστός Δούλος του Κυρίου, ο οποίος επιτελεί την παγκόσμια αποστολή τού φωτισμού των εθνών μέσω του πάθους του. 3 Πρβλ. Klaus Koch, Οι Προφήτες, Μτφρ. Π. Αντωνοπούλου, Αθήνα: Άρτος Ζωής 2009, 450 κε. 1

2 ερευνά την Γραφή για να σηματοδοτήσει το παρόν και το μέλλον τού ιδίου και του Κόσμου του, αλλά τον ευρισκόμενο εκτός τόπου και χρόνου. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι ο μόνος χώρος για τον οποίο ο Νεοέλληνας δεν ρωτά «πότε αρχίζει αλλά πότε τελειώνει» είναι η «Εκκλησία» - η (θεία) Λειτουργία. Η συμμετοχή του σε αυτή εξαντλείται με την ατομική θεία Κοινωνία του Σώματος και του Αίματος και δεν εγκαινιάζεται με τη μεταβολή του λόγου του Λόγου σε ζωή και συν-ύπαρξη, μαρτυρία και μαρτύριο που τελεσιουργείται κατά το πρώτο βασικό και αναπόσπαστο μέρος της Ευχαριστίας, το οποίο έχει «υποβιβαστεί» σε Λειτουργία των Κατηχουμένων προορισμένη για κάποιους άλλους προσήλυτους στις εξωτικές ηπείρους! Στην καθ ημάς Ανατολή θεωρώ ότι πάρα πολλά στην ανακάλυψη της Ορθοδοξίας θα συνεισέφερε η αποκάλυψη και συνάμα ανακάλυψη του ευ-αγγελίου που έχουν τη δυνατότητα να εκπέμψουν τα Ευαγγέλια στο σύγχρονο έφηβο μέσω μιας εκ βάθρων αναθεώρησης του τρόπου που διδάσκεται η Παλαιά και η Καινή Διαθήκη στα Σχολεία. Αυτός είναι άλλωστε ο χώρος όπου πλέον οι νέοι πολίτες ακούνε κάτι για την Ορθοδοξία χωρίς όμως συχνά ουσιαστικά η ύπαρξή τους να πληροφορηθεί (να βεβαιωθεί και να ικανοποιηθεί πλήρως < πλήρης + φορώ < φέρω) και οι ίδιοι να κατηχηθούν (< ηχώ δυνατά, αφυπνιστικά) για πράγματα (= πραγματικότητες) θανάτου και ζωής που αξίζει πραγματικά να παρακολουθήσουν βιωματικά/εμπειρικά (= ακολουθήσουν από πολύ κοντά. Λκ. 1, ), αφού σε έναν κόσμο ρευστό, όπου τα πάντα είναι σχετικά και ο καθένας «κουβαλάει τη δική του αλήθεια» (αρχή της μετανεωτερικότητας), απαντούν με α-σφάλεια όχι απλώς στο πώς να ζήσω αλλά στο γιατί ζω: ταῦτα δὲ γέγραπται ἵνα πιστεύ[σ]ητε ὅτι Ἰησοῦς ἐστιν ὁ Χριστὸς ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, καὶ ἵνα πιστεύοντες ζωὴν ἔχητε ἐν τῷ ὀνόματι αὐτοῦ (Ιω. 20, 31). Μέχρι σήμερα κατά τη διδασκαλία τού μαθήματος των Θρησκευτικών ακολουθείται μια γραμμική μέθοδος 5 η οποία δίνει την εντύπωση στα παιδιά που γεννήθηκαν (αλλά, όπως ήδη τονίσθηκε) δεν έγιναν ίσως ακόμη ορθόδοξα ότι τα βιβλικά γεγονότα συνέβησαν μια φορά και έναν καιρό, όπως και τα γεγονότα της Μυθολογίας ή της Ιστορίας, αλλά δεν έχουν καμία σχέση με τον δικό τους «μαγικό»-μεταμοντέρνο κόσμο. Αντί να είναι η Α.Γ. ένας καθρέπτης/έσοπτρο όπου κάποιος αναγνωρίζει ξεκάθαρα τον εαυτό του (την τραγικότητά του αλλά και συνάμα το μεγαλείο) 6 και ταυτόχρονα την Εικόνα που τον μεταμορφώνει σε αυθεντικό πρόσωπο χορηγώντας του μια εντελώς άλλη προοπτική, μεταβάλλεται απλώς σ ένα 4 Πρόκειται για όρους-κλειδιά που χρησιμοποιεί ο Λουκάς στην Εισαγωγή του δίτομου έργου του για να σημάνει το συγκλονιστικό γεγονός της σωτηρίας του Σύμπαντος που ευαγγελίζονται ο Χριστός και η Εκκλησία, οι οποίοι σήμερα έχουν πλήρως μεταλλαχθεί-αλλοιωθεί: πληροφορούμαι-πληροφορική, παρακολουθώ, πράγματα συνδέονται κατεξοχήν με τις ειδήσεις που διαδίδουν τα ΜΜΕ. 5 Στην Α Γυμνασίου διδάσκεται η Π.Δ., στη Β η Κ.Δ. και στη Γ η Εκκλησιαστική Ιστορία. Στην Ευρώπη το μοντέλο αυτό μετάδοσης βιβλικών πληροφοριών/ γνώσεων, παρότι επιχειρούσε υπαρξιακές προεκτάσεις και εφαρμογές στο παρόν, ξεπεράστηκε ως κηρυγματικό και μονολογικό. Το διαδέχτηκε η ερμηνευτική βιβλική διδακτική, η οποία προσπάθησε να μυήσει τους μαθητές στην ιστορικοκριτική μέθοδο. Απέτυχε, όμως, διότι ακριβώς δεν μπορούσε να εκσυγχρονίσει, να μεταφράσει τα βιβλικά γεγονότα στον κόσμο των μαθητών και έτσι να τα ερμηνεύσει. Γι αυτό εφαρμόστηκαν διδακτικές μέθοδοι που προσπαθούν να φέρουν σε διάλογο (να διαδικτυώσουν) τα βιβλικά γεγονότα με τη σύγχρονη προβληματική και ερμηνευτική της ύπαρξης αλλά και της εμπειρίας. Τα βιβλικά κείμενα διδάσκονται επί τη βάσει κεντρικών θεολογικών (π.χ. το περί Θεού ερώτημα, Βασιλεία του Θεού) ή εμπειρικών θεμάτων (π.χ. Πίστη και εμπιστοσύνη). Σήμερα που η ανάγνωση της Α.Γ. δε θεωρείται πλέον μια παθητική υπόθεση (κάτι σαν να ακούει κάποιος μουσική), αλλά ως παραγωγική διαδικασία (σαν να συνθέτει κάποιος μουσική), και με δεδομένο το γεγονός ότι οι μαθητές είναι ως επί το πλείστον αγνωστικιστές έναντι του Θεού, οι μαθητές ενθαρρύνονται να διαλεχθούν με τα βιβλικά κείμενα, χωρίς να τους προσφέρεται εκ των προτέρων ένα νόημα. Οι ερωτήσεις των μαθητών αποτελούν μέρος της βιβλικής ιστορίας. Ο στόχος αυτής της προσέγγισης είναι να γίνουν οι μαθητές από άτομα, υπεύθυνα και ώριμα πρόσωπα. Ο εισηγητής της Διδακτικής της Ελπίδας Ingo Baldermann (Die Bibel-Buch des Lebens. Grundzüge biblischer Didaktik [1980]) ορθά τονίζει ότι ο διαλογικός χαρακτήρας ανήκει στην ουσία της βιβλικής θεολογίας, όπως επίσης και η διαλεκτική διαφορετικών απόψεων και φωνών. Ο G.Theissen (Die Bibel an der Schwelle zum dritten Jahrtausend nach Christus. Theologia Practica, Zeitschrift für praktische Theolologie u. Religionspädagogik 27 [1992] 4-23), αφού επισημάνει το πολυπολιτιστικό υπόβαθρο της Κ.Δ. και της Πρώτης Εκκλησίας, προσπαθεί να συμβιβάσει τη μετάγγιση ελπίδας με την ιστορική ανάμνηση, συνδυάζοντας 15 μοτίβα της Α.Γ. με αντίστοιχα οικολογικά, κοινωνιολογικά και υπαρξιακά προβλήματα του σήμερα. Σύνοψη όλων τάσεων βλ. B.Feininger, Mit der Bibel das Leben erzählen, Bibel und Kirche 54 (1999) Παραδίδεται ότι κάποιος κουρασμένος από τους θρύλους ευχόταν να υπήρχε ένα Βιβλίο όχι ανδραγαθημάτων αλλά ελαττωμάτων των ηρώων. Τέτοιο είναι η Α.Γ. όπου ακόμη και ο Δαβίδ κάτι σαν το Super Star idol δεν εξιδανικεύεται αλλά παρουσιάζεται με τις αδυναμίες και τις πτώσεις του. 2

3 «αραχνιασμένο» παράθυρο που κάποτε μισανοίγει προκειμένου σε περιόδους κρίσης όχι να ανακαλύψει κάποιος τον Χριστό αλλά να αποκρυπτογραφήσει τον Αντίχριστο. Εξ αφορμής της εισαγωγής της διδασκαλίας του μαθήματος των Ορθοδόξων Θρησκευτικών στα Γυμνάσια του κρατιδίου της Έσσης της Γερμανίας (περιοχή Φρανκφούρτης) συνέταξα αναλυτικά προγράμματα τα οποία αποσκοπούσαν εκτός των άλλων στην προβολή της εμπειρίας της Ορθοδοξίας σε ένα κλίμα πολυθρησκευτικό και πολυπολιτισμικό και τη βίωση αυτής (της εμπειρίας) σ ένα Σχολείο που κυριαρχεί καθημερινά ο διάλογος με τις άλλες δύο θρησκευτικές Ομολογίες (Ρωμαιοκαθολικισμός-Προτεσταντισμός), με τις λοιπές θρησκείες (κατεξοχήν το Ισλάμ, αφού είναι πλέον είναι έντονη η παρουσία Μουσουλμάνων στην Ευρώπη), αλλά και με όλα τα άλλα γνωστικά αντικείμενα, αφού η Θεολογία δεν είναι δυνατόν να συνιστά έναν χώρο στεγανοποιημένο και ομογένοποιημένο, μια «Εντατική» της ανθρώπινης οντότητας όπου κάποιος καταφεύγει σε περιόδους Κρίσης απλώς για να αποφύγει τον θάνατο. Ακριβώς επειδή τα (αναλυτικά) προγράμματα έπρεπε να κινούνται - να «τρέχουν» παράλληλα με αυτά των δύο άλλων χριστιανικών Ομολογιών προκειμένου να πραγματοποιούνται συνδιδασκαλίες, ως κατεξοχήν κοινός τόπος και σημείο αφετηρίας διαλόγου και συζήτησης έπρεπε να χρησιμοποιηθεί η κοινώς αποδεκτή Αγία Γραφή. Όσον αφορά μάλιστα στην Παλαιά Διαθήκη, αυτή συνιστά την κοινή πλατφόρμα επικοινωνίας και με τις άλλες δύο μονοθεϊστικές θρησκείες, τον Ιουδαϊσμό και το Ισλάμ. Σημειωτέον ότι και οι τρεις επικαλούνται ως πατριάρχη τους τον Αβραάμ. Επειδή όμως τελικά η αγ. Γραφή δεν είναι η ανάγνωσις, αλλ η κατανόησις 7 (αφού θεωρητικά την γνωρίζει κυριολεκτικά «απ έξω και μάλιστα ανακατωτά» ο Διάβολος αλλά και οι σταυρωτές του Χριστού. Λκ. 4, 10-11), επί τη βάσει της λατρευτικής-πατερικής ερμηνείας της μου δινόταν ταυτόχρονα η ευκαιρία να καταθέσω τη μαρτυρία μου αναφορικά με την ορθόδοξη κατανόηση του Χριστιανισμού. Το σχέδιο που εφαρμόζεται στα Αναλυτικά Προγράμματα έχει τρία στάδια (βλ. Σχέδιο I). Η θεματική ενότητα κάθε τάξης ξεκινά από το «τώρα» των μαθητών, από μια καθοριστική εμπειρία που συνδέεται είτε με την εξωτερική φύση - τον κόσμο (που ως μάνα μάς περιβάλλει και συνιστά την πρώτη Αγία Γραφή καίτοι «βίβλος εσφραγισμένη» για το σύγχρονο άνθρωπο) 8, είτε την εσωτερική φύση, την επίσης μυστηριώδη ιδιοσυγκρασία-ψυχοσύνθεση του νέου ανθρώπου, όπως αυτός στέκεται απέναντί μας στο συγκεκριμένο χρόνο (ηλικία) και το χώρο που ζει. Εν συνεχεία αναγόμαστε στο κείμενο αυτό καθεαυτό που αφηγείται γεγονότα που ξετυλίχθηκαν στο χθες, πραγματοποιώντας όμως συνάμα όλοι μαζί μια Μεγάλη Είσοδο στο λατρευτικό χώρο της Εκκλησίας όπου τα βιβλικά γεγονότα βιώνονται (live) και εκσυγχρονίζονται. Στο τέλος επιστρέφουμε και πάλι στο εδώ και το τώρα, τα οποία ο μαθητής αντικρίζει και βιώνει από την οπτική και προοπτική του «μέλλοντός μας», των Εσχάτων που στην Εκκλησία έχουν (χωρίς όμως να αποτελούν) ήδη «παρελθόν» (βλ. Σχέδιο IΙ). Για παράδειγμα στην εισαγωγική τάξη του Γυμνασίου λαμβάνοντας αφορμή από το γεγονός ότι ο μαθητής εισέρχεται σε ένα νέο πρωτόγνωρο περιβάλλον, ολόκληρη η θεματική Ενότητα περιστρέφεται γύρω από τον καινούργιο κόσμο που συνεχώς δημιουργεί ο προσωπικός τριαδικός Θεός, ο οποίος (Θεός) παρουσιάζεται να βρίσκεται (εδώ και τώρα) στο πλευρό τού μαθητή και να τον ενδυναμώνει. Στη Γ Γυμνασίου επιλέγεται το θέμα Έξοδος, καθώς το παιδί εγκαταλείπει την παιδικότητα και εισέρχεται στην εφηβία, όπου το σύνθημα όντως είναι η έξοδος από τα καθιερωμένα πλαίσια (ταμπού) της Οικογένειας και της Κοινωνίας. Σε κάθε θεματική ενότητα επιλέγεται υλικό από την Π.Δ., την Κ.Δ. και την Εκκλησιαστική Ιστορία, οι οποίες συνδέονται πάντα άρρηκτα με μια «αναβάπτιση» στα Μυστήρια της Εκκλησίας (Μυσταγωγία), όπου εκτός από την ψυχή θεραπεύεταισώζεται και το κορμί αφού χρησιμοποιείται απαραίτητα και η ύλη (το νερό, το ψωμί, το κρασί). Έτσι το παιδί όντως αισθάνεται ότι η Εκκλησία, ότι δεν είναι ένας σύλλογος (club) καλών και ευσεβών ανθρώπων, αλλά μια θεανθρώπινη θεραπευτική ή μάλλον ευχαριστιακή κοινότητα με πυρήνα της όχι μια ιδεολογία αλλά ένα υπαρκτό Πρόσωπο, τον Ιησού Χριστό. Παράλληλα επιτυγχάνεται η 7 Ιλάριος ad Constantinum Aug. Lib.2, cap. 9, PL 10, Για παράδειγμα στην Α Γυμνασίου ως σύμβολο της καινής κτίσης προβάλλει το πολυσήμαντο για τις ευεργετικές και καταστροφικές του συνέπειες νερό. 3

4 γνωριμία με άλλα Θρησκεύματα, τα οποία αποτελούν έκφραση της αγωνίας του ανθρώπου να ανακαλύψει τον Θεό και περιέχουν ψήγματα αλλά και σπέρματα αλήθειας, που πρέπει κάποιος ν αναγνωρίσει, αν θέλει γόνιμα να διαλεχθεί μαζί με ετερόθρησκους. Ο Ι. Δαμασκηνός, αφού επαινέσει τη χρησιμότητα των Γραφών προσθέτει τα εξής 9 : Ας κρούσουμε λοιπόν την θύρα στον ωραιότατο παράδεισο των Γραφών, [...] που αγγίζει την καρδιά μας κι όταν λυπάται την παρηγορεί, όταν πάλι ταράσσεται την καταπραΰνει και την γεμίζει με αιώνια χαρά. Ας μην αποθαρρυνθούμε κρούοντας, αλλά ας επιμείνουμε, ας λεπτολογήσουμε, ας ερωτήσουμε τους Πατέρες (Δτ. 32, 7). Αν πάλι μπορούμε να αποκομίσουμε και κάτι ωφέλιμο κι από τους εκτός της Εκκλησίας δεν είναι απαγορευμένο. Ας γίνουμε πετυχημένοι τραπεζίτες με το να μαζεύουμε το ατόφιο και καθαρό χρυσάφι, και με το να αποφεύγουμε το νοθευμένο (Έκδοσις Πίστεως 90). Υπό αυτήν την έννοια, θα αξιοποιήσουμε κατωτέρω αρκετές προτάσεις των ξένων αναλυτικών Προγραμμάτων για να προσεγγίσουμε εμείς και τα παιδιά μας τις βιβλικές αφηγήσεις 10. Άλλωστε και οι Εβραίοι κατά την έξοδό τους από την Αίγυπτο «σύλησαν» το θησαυρό των αφεντικών τους προκειμένου να κατασκευάσουν και να διακοσμήσουν ό,τι πιο πολύτιμο διέθεταν στην πορεία τους στην έρημο: την Κιβωτό της Διαθήκης (Έξ. 12, 36). Ι. ΣΧΕΔΙΟ-ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΦΑΣΕΩΝ 1 η Φάση Προβολής (Projektive) 2 η Φάση Αναλυτική ΦΑΣΕΙΣ Διάνοιξη... της ζωής μας και του Κειμένου μας. Αφόρμηση από τις προσωπικές εμπειρίες που κουβαλάει ο καθένας «στις αποσκευές» του (μέσω του DNA και της αγωγής του) Κατανοώντας... το Κείμενο και τη «ζωή» του. ΕΞ ΕΠΟΨΕΩΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ Κατανοώντας την αναγνώστρια/ τον αναγνώστη. Γνωρίζοντας Συγγραφέα. τον ΕΞ ΕΠΟΨΕΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Αφήνω να επενεργήσει το Κείμενο. Να αφουγκραστώ τι προβλήματα (Projektionen), προσδοκίες και ερωτήματα προκαλεί στην ύπαρξή μου! Ανάλυση και Κατανόηση του Κειμένου. 3 η Φάση Αφομοίωσης Συλ-λαμβάνοντας... το Προ-Κείμενο της ζωής μας Κατανοώντας τη διαδραστικότητα μεταξύ Αναγνώστη και Συγγραφέα (τότε και σήμερα) Πρό/[Έξ]-οδος σ ένα νέο απελευθερωτικό βίωμα. Εμπειρία και γιορτή του Κειμένου ως μιας αποκάλυψης, ως λόγου περί του Λόγου του Θεού! ΙΙ. ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ (5 Η 10 Η ΓΕΡΜΑΝΙΚΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ) 11 9 Όπως ένα δέντρο που είναι φυτεμένο στο μέρος, που τρέχουν άφθονα νερά, έτσι ευδοκιμεί κι η ψυχή, που ποτίζεται με την θεία Γραφή και καρποφορεί στον καιρό της την ορθόδοξη πίστη, και στολίζεται με αειθαλή φύλλα, εννοώ τα θαυμαστά έργα, γιατί οι Α. Γ. δημιουργούν μέσα μας αρμονία ως προς τα ενάρετα έργα και την καθαρή θεωρητική γνώση.. Λοιπόν αν είμαστε φιλομαθείς θα γίνουμε και πολυμαθείς, γιατί όλα κατορθώνονται με το ενδιαφέρον και τον κόπο και την χάρη του Θεού, που τα δίνει. Η μετάφραση έχει ληφθεί από την ΕΠΕ, Άπαντα Ι. Δαμασκηνού, τόμ.1 ος σελ Αφορμή γι αυτό το άρθρο στάθηκε το τεύχος του Bibel Heute 178 (2 Quartal 2009) με τίτλο Bibel lessen in Gemeinschaft (= Διαβάζοντας την Α.Γ. σε Σύναξη) το οποίο έχει αποθηκευτεί και στο Διαδίκτυο /Bibelwerk_Ideen/Dokumentordner/ BH_178_Praxis.pdf. 11 Η γερμανική δευτεροβάθμια εκπαίδευση ξεκινά με την Πέμπτη τάξη. 4

5 Τάξη 5 η : Ο ΚΟΣΜΟΣ ΩΣ ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ Α. Η Δημιουργία του Σύμπαντος. Το Σύμπαν ως Κτίση και Κόσμος. Ο κάθε άνθρωπος (άνδρας και ανδρίς/γυναίκα) ως εικόνα του Λόγου, μικρόκοσμος και «κηδεμόνας» της δημιουργίας. Η φυγή από την Εδέμ και η δημιουργία πολιτισμού. Ο Κατακλυσμός ως ανακαίνιση της Δημιουργίας. Η καινούργια Ευλογία τού Θεού και η «Βαβέλ των γλωσσών» (Γέν. 1-11). Β. Ο Ιησούς: Παιδίον νέον (και όμως) ο προαιώνων Θεός: Γέννηση και παιδική/εφηβική ηλικία του Ιησού (Λκ. 1-4). Γ. Η Εκκλησία: Το αγιοπνευματικό βάπτισμα του πυρός και η Εκκλησία ως ευχαριστιακό Κοινόβιο με τις χαρές και τις εντάσεις της (Πρ. 1-6). Δ. Βάπτισμα: Μυστήριο αναγέννησης δι ύδατος και Πνεύματος. Χρίσμα: οι δωρεές τού Αγ. Πνεύματος και η ενέργεια που προσφέρει στον κάθε άνθρωπο προσωπικά που αποτελεί ζωντανό μέλος τού Σώματος του Χριστού. Ε. Ορθοδοξία και Βουδισμός. Τάξη 6 η : Η ΞΕΝΙΤΕΙΑ Α. Η Εξορία του Αδάμ και της Εύας (Γέν. 3) Η ξενιτεία/οι πορείες των Πατριαρχών και οι Επαγγελίες του Θεού (Γέν ). Β. Ο Ιησούς ως ο Ξένος. Το salto mortale Του από τον Ουρανό στη γη και η Παρουσία Του στο «περιθώριο» της εξουσίας, Αυγούστου Μοναρχήσαντος (Βηθλεέμ Αίγυπτος Ναζαρέτ - έρημος του Ιορδάνη Γαλιλαία των αλλοδαπών - Μακαρισμοί στο όρος της Γαλιλαίας - Αγάπη των Εχθρών - Χρυσός Κανόνας). Γ. Η ανατροφή του Σαούλ/Παύλου σε μια πολυπολιτισμική-πολυθρησκευτική πόλη (Ταρσός). Οι δύο σταθμοί της ζωής του (Ιερουσαλήμ-Δαμασκός). Η πορεία τού Χριστιανισμού από την Ανατολή στη Δύση «αντίστροφα» από αυτή (την πορεία) που είχε ήδη διαγράψει ο Ελληνισμός μέσω του Αλεξάνδρου. Δ. Θεία Λειτουργία: Σύνοδος Γης και Ουρανού και συμμετοχή σε ένα κοινό τραπέζι όπου οι πάντες αφού «συγ-χωρήσουν» ο ένας τον άλλον, γεύονται από το ίδιο Ποτήρι Αίμα του Χριστού και τρώνε τη Σάρκα Του. Ε. Ορθοδοξία και Ισλάμ: Οι απόγονοι του Αβραάμ και του Ισμαήλ. Τάξη 7 η (1 η Γυμνασίου): Η ΈΞΟΔΟΣ Α. Μωυσής: Η αποκάλυψη του Θεού ως Αυτού που πραγματικά συν-υπάρχει με τους σκλάβους, τους ταπεινούς και καταφρονεμένους. Η απελευθέρωση του Ισραήλ μέσω πληγών και ευεργετικών σημείων (Έξ.-Αρ.). Η Διαθήκη του Σινά ως τελείωση της αγάπης του απελευθερωτή Θεού και οδοδείκτης ζωής κατά την πορεία σε μια «έρημο». Β. Ιησούς: Οι δυνάμεις 12 Του ως συνωδά του λόγου Του σημεία της ελευθερίας του κόσμου και ιδίως όντων περιθωριοποιημένων (γυναικών, παιδιών τελωνών) από τον διάβολο, τις λατρευτικές νομικές διατάξεις, την αρρώστια και το θάνατο. Μεταμόρφωση του Υιού (σε συνδυασμό με την παραμόρφωση του υιού στους πρόποδες του Όρους). Έξοδος του Ιησού προς την Ιερουσαλήμ τού Πάθους και της Ανάστασης. Γ. Η Έξοδος της Εκκλησίας διά της Ερυθράς Θάλασσης του Μαρτυρίου και του διωγμού και η μάχη της με τις αιρέσεις. Τα δόγματα ως όροι, όρια ζωής και θανάτου και DNA πολιτισμού. 12 Έτσι ονομάζουν οι Συνοπτικοί τις ευεργετικές πράξεις του Ιησού και όχι θαύματα, καθώς το θαύμα εκθαμβώνει ακυρώνοντας την ελευθερία του θεατή του. Ο Ιησούς Χριστός στην καταπληκτική διήγηση των Πειρασμών (Λκ. 4, 1-8), η οποία δυστυχώς δεν ακούγεται στις κυριακάτικες Συνάξεις, αρνήθηκε να επιτελέσει τέτοιες ενέργειες που αντιθέτως θα πραγματοποιήσει ο Αντίχριστος (Αποκ. 13). 5

6 Δ. Ο Γάμος ως έξοδος των ανθρώπων από την εγωκεντρικότητα στη Γη της επαγγελίας, της αγάπης και της ολοκλήρωσης. Ε. Ορθοδοξία και Ιουδαϊσμός: Ο λαός της Εξόδου και του Ολοκαυτώματος. Τάξη 8 η (2 α Γυμνασίου): Η ΑΛΛΑΓΗ (ΜΕΤΑΝΟΙΑ) Α. Οι Βασιλείς του Ισραήλ. Β. Από τον Υπεράνθρωπο στον Θεάνθρωπο: Ιησούς, ο Βασιλεύς των Ιουδαίων και του Κόσμου (Πειρασμοί - Η Μεγάλη Εβδομάδα στην Ιερουσαλήμ-Ύψωση). Γ. Η Εκκλησία κατά τη Νέα Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία (Βυζάντιο) - Ο «τελευταίος» Πειρασμός της Εξουσίας - Οικουμενικές Σύνοδοι, Μοναχισμός, Σχίσμα. Δ. Το Μυστήριο της Μετανοίας. Η Εκκλησιαστική Τέχνη ως έκφραση μιας άλλης νοοτροπίας (μετάνοιας) και φωτισμού. Ε. Ορθοδοξία και Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία. Τάξη 9 η (3 η Γυμνασίου): Η ΖΩΗ ΕΝ ΤΑΦΩ Α. Προφήτες (Ηλίας, Ωσηέ, Ησαΐας, Ιεζεκιήλ, Ιωνάς) και το Όραμα της Αναστάσεως. Β. Η Ανάσταση / η Ανάληψη του Ιησού και ο Ευαγγελισμός της Οικουμένης. Γ. Η Ορθόδοξη Εκκλησία επί Τουρκοκρατίας Το Σχίσμα της Δυτικής Εκκλησίας Χριστιανισμός και Διαφωτισμός. Δ. ο τελευταίος ασπασμός (νεκρώσιμος ακολουθία) και η Πασχάλια Λειτουργία. Ε. «Ευαγγελική» Εκκλησία. Τάξη 10 η (1 η Λυκείου): ΤΟ ΤΕΛΟΣ - Η ΤΕΛΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΗΣ Α. Η Ιστορία της θείας Οικονομίας (Πρωτοϊστορία-Νόμος-Χάρις-Έσχατα). Β. Η Έλευση του Ιησού και η ανακαίνιση του κόσμου. Γ. Η Ορθοδοξία σήμερα (Οικουμενικό Πατριαρχείο-Αυτοκέφαλες Εκκλησίες). Δ. Ο Διάλογος της Αγάπης και της Αλήθειας. Ε. Σύγχρονες χιλιαστικές αιρέσεις και άλλες σἐκτες. Β. ΠΡΑΚΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ i. Προϋποθέσεις Σύλληψης του Ευ-αγγελίου των Ευαγγελίων Τα κείμενα δεν συγ-γράφηκαν προκειμένου να διαβαστούν ατομικά σ ένα ανάκλιντρο (αφού ελάχιστοι είχαν την πολυτέλεια μέχρι και δύο γενιές πριν από εμάς όχι μόνον να ανακλίνονται, αλλά [α] να γνωρίζουν γραφή και ανάγνωση και [β] να κατέχουν βιβλία), αλλά για να ακουστούν από έναν όντως πεπειραμένο Αναγνώστη στο πλαίσιο μιας Σύναξης που είχε τη συναίσθηση ότι βρίσκεται σε διαρκή πορεία, καθ οδόν. Το κείμενο ήταν ένα είδος «συνέκδημου»-πυξίδας σε πορεία φυγόκεντρη από το άγιον Όρος Σιών, όπου ο λαός είχε «εγκιβωτίσει» τον Θεό, προς τα έθνη. Μετά το recital (= απαγγελία, αφήγηση ενώπιον ακροατηρίου) του Αναγνώστη και την ακρόαση (audition), που πραγματοποιούνταν την ημέρα του ηλίου (για τους εθνικούς. πρβλ. Sunday) και του Κυρίου για τους χριστιανούς, ακολουθούσε η τέλεση της θείας Ευχαριστίας όπου βιώνονταν (live) τα ευαγγελικά γεγονότα. Κατά την 13 Περαιτέρω ανάλυση βλ. Ευαγγέλια βλ. Σ. Δεσπότη, Ο Κώδικας των Ευαγγελίων. Εισαγωγή στα Συνοπτικά Ευαγγέλια και Πρακτική Μέθοδος Ερμηνείας τους, Αθήνα: Άθως Σε αυτό αναλύονται και όλα τα βήματα εξήγησης των συγκεκριμένων κειμένων. 6

7 κορύφωση της Αναφοράς, την συγκλονιστική στιγμή της θείας Λειτοργίας, ο ιερέας επισημαίνει ότι ενθυμούμαστε (με την κυριολεκτική έννοια του όρου εν+θυμός=εντυπώνουμε στην καρδιά και συνάμα βιώνουμε ως παρόντα), τῆς σωτηρίου ταύτης ἐντολῆς [εννοείται της παράδοσης των θείων Μυστηρίων] καὶ πάντων τῶν ὑπὲρ ἡµῶν γεγένημένων, τοῦ Σταυροῦ, τοῦ Τάφου, τῆς τριημέρου Ἀναστάσεως, τῆς εἰς οὐρανοὺς Ἀναβάσεως, τῆς ἐκ δεξιῶν Καθέδρας, [και μάλιστα του μελλοντικού για μας γεγονότος] τῆς Δευτέρας καὶ ἐνδόξου πάλιν Παρουσίας. Η ένταση της εμπειρίας ήταν τέτοια ώστε στο τέλος οι πρώην Οιδίποδες να κραυγάζουν: Είδωμεν το φως το αληθινόν. 2. Τα Ευαγγέλια, τα οποία ανήκουν στην κατηγορία των κειμένων που ο Ουμπέρτο Έκο αποκαλεί «ανοικτά» (καθώς εκτός του Κατά Λουκάν δεν απευθύνονται σε συγκεκριμένους αποδέκτες, όπως οι παύλειες Επιστολές, ενώ το Κατά Μάρκον αλλά και το δίτομο έργο τού μόνου «Έλληνα» συγγραφέα δεν έχουν καν επίλογο!), γράφτηκαν για να ακουστούν ολοκληρωμένα και όχι τεμαχισμένα σε περικοπές και μάλιστα με τίτλους-«ετικέτες» που προκατασκευάζουν «πριν από μας - για μας» μηνύματα. Το ενδιαφέρον τού ακροατή (ο οποίος επειδή ακριβώς δεν ήταν εθισμένος στην εικονική πραγματικότητα, όπως οι σύγχρονοι τηλεθεατές «Δεσμώτες», ήξερε να υπ-ακούει και ζούσε από αυτό το γεγονός - event) παρέμενε αμείωτο τη μία ή τις δύο ώρες που διαρκούσε η ανάγνωση τού Κατά Μάρκον ή Κατά Ματθαίον και η απομνημόνευση ή μάλλον αφομοίωση/αποστήθιση των μηνυμάτων επιτυγχανόταν μέσω της χρήσης συμβόλων και μοτίβων που ανάγονται και στη Βίβλο του Σύμπαντος αλλά και στην Πρώτη Γραφή της Εκκλησίας, την Π.Δ. Έτσι στο Κατά Μάρκον, όπου ακολουθούνται μοτίβα της Γενέσεως και της Εξόδου, χρησιμοποιούνται τα σύμβολα του καραβιού και του παιδιού, στο Κατά Ματθαίον (όπου η ζωή του Ιησού παραλληλίζεται με αυτή του Μωυσή) το όρος, στο δίτομο έργο τού Λουκά η οδός και στο Κατά Ιωάννη το φως και το σκοτάδι, το νερό και ο άρτος. Είναι όντως εντυπωσιακό ότι ο Ιησούς απέφυγε να συσσωρεύει τσιτάτα της Π.Δ. στα λόγια Του, όπως έπρατταν οι ραββίνοι. Αντιθέτως για να «φωτογραφίσει»-«αποθανατίσει» τη Βασιλεία Του χρησιμοποίησε ως πρώτη ύλη τα «αρνητικά των φιλμ» της καθημερινότητας των επαρχιωτών ακροατών Του. Το όξινο προζύμι, η δραχμή (κόσμημα, γαμήλιο αναμνηστικό και περιουσία) της γυναίκας, το σινάπι αποτελούσαν κομμάτια της ανίερης πραγματικότητας για τους ευλαβείς θεολόγους της εποχής Του. Κι όμως «μεταφράζουν» τη δυναμική-χάρη που διαθέτει και τη χαρά που προσφέρει ο καινούργιος κόσμος τού Θεού. Ο Παύλος ο οποίος είχε ανατραφεί στο αστικό περιβάλλον της κοσμοπολίτικης Ταρσού και απευθυνόταν σε «αγίους» που ζούσαν σε πόλεις της Μεσογείου χρησιμοποιεί εικόνες από το βδελυκτό για τους ζηλωτές Ιουδαίους Γυμνάσιο της εποχής του (Α Κορ. 9, Φιλ. 3, 14) γινόμενος τοῖς πάσι τὰ πάντα ἵνα πάντως τινὰς σώσει (9, 20. τέχνη της προσαρμογής όχι του μηνύματος αλλά του κώδικα εκφοράς του). Χαρακτηριστική είναι η χρήση συμβόλων και μοτίβων στο Διάλογο του Ιησού με τη Σαμαρείτισσα στο Ιω. 4, 4-42, ο οποίος συνιστά μοντέλο Συ-ζήτησης με τον «άλλον». Η συνάντηση του Μεσσία, που παρουσιάζεται να κάθεται κατάκοπος δίπλα σε ένα πηγάδι, με την «ανώνυμη» γυναίκα, περιγράφεται στο Ιω. σε αντιθετικό παραλληλισμό προς τη συζήτηση με τον «επώνυμο» Νικόδημο και μάλιστα στην Ιερουσαλήμ τη νύχτα τού Πάσχα. Η πηγή/το φρέαρ συνιστά στην Πεντάτευχο (που αναγνώριζαν ως μοναδική αυθεντία οι Σαμαρείτες) τον χώρο όπου «ανακαλύπτεται» η μελλοντική σύζυγος των Πατριαρχών και του θεόπτη Μωυσή (Γέν. 24, , Έξ. 2, 15-16). Στο πηγάδι, όπου κλείνεται το πρώτο ραντεβού, αποκαλύπτεται το βάθος της αγάπης της γυναικείας καρδιάς αλλά και η ρώμη του μέλλοντος νυμφίου. Συγκρίνοντας την περικοπή της συνάντησης με τη Σαμαρείτισσα (η οποία επίσης συμβολίζει τον «ακάθαρτο» λαό, ο οποίος είχε πέντε άνδρες. Γ Βασ. 17, 24-34) με αυτή με το Νικόδημο διαπιστώνονται τα εξής: (α) στην πρώτη είναι ο Ιησούς εκείνος που κατευθύνεται προς την Σαμάρεια για να συναντήσει τη γυναίκα. Πρόκειται για το φως που έρχεται προς το σκότος και προκαλείται το ερώτημα ποια θα είναι η ανταπόκριση αυτών (των Σαμαριτών) που δεν ανήκουν στους δικούς του - «ιδίους». (β) Ενώ στη Γαλιλαία και την Ιερουσαλήμ έχει φανερωθεί η δύναμή Του με εξουσιαστικά σημεία, στη Συχάρ όχι μόνον δεν επιτελεί θαύματα αλλά αποτυπώνεται για πρώτη φορά στο Ιω. ανάγλυφα η ασθένειά του και μάλιστα μετά από μια περικοπή που έχει διακηρυχθεί η υική σχέση Του με τον Πατέρα και η πίστη που απαιτείται σε Αυτόν: εξαντλημένος από 7

8 την οδοιπορία, κάθισε έτσι όπως ήταν (ἐκαθέζετο οὕτως) κοντά στο πηγάδι «ζητιανεύοντας» ταυτόχρονα λίγο νερό. Σημειωτέον ότι στην περίπτωση του Ιακώβ αλλά και στο διήγημα του Ιωσήφ και της Ασινέθ, κατά την πρώτη συνάντηση με τη μέλλουσα νύμφη ο μελλόνυμφος επιδεικνύει τη δύναμη ή/και την ωραιότητά του προκειμένου να τη γοητεύσει και να τη σαγηνεύσει. (γ) Ενώ τα ταξίδια των πατριαρχών στις πόλεις με τα φρέατα οφείλονταν στην αποστροφή τους προς τους μικτούς γάμους με «ακάθαρτες» γυναίκες της Χαναάν, ο Ιησούς συναγελάζεται (και μάλιστα μόνος) με ένα πλάσμα το οποίο αποτελούσε ακόμη και για τους «ακάθαρτους» ομοφύλους του την επιτομή της ακαθαρσίας. Πρόκειται (1) για γυναίκα, (2) Σαμαρείτισσα, η οποία (3) είχε στο παρελθόν πέντε άνδρες (από τους οποίους για άγνωστη αιτία ὠρισε) χ ενώ συζούσε με έναν έκτο άνδρα, πράγμα προκλητικό για «κλειστές κοινωνίες». Η συζήτηση διεξάγεται το μεσημέρι, καθώς προφανώς ως δακτυλοδεικτούμενη και από τους κατοίκους της ίδιας της κώμης όπου διέμενε, δεν αντλούσε το νερό μαζί με τις άλλες γυναίκες το πρωί ή το δειλινό. Ενώ ο διδάσκαλος του Ισραήλ Νικόδημος παραμένει στο σκοτάδι, η Σαμαρείτισσα συνειδητοποιεί ενώπιόν της έχει τον Χριστό, τον οποίο στο τέλος οι Σαμαρείτες κατανοούν ως Σωτήρα του Κόσμου. ii. Προετοιμασία του «Εισηγητή»-Εξηγητή (γνωριμία με το κείμενο και τον συγγραφέα, σχέση όλων αυτών με τον εαυτό και τα παιδιά μας, μαρτυρία του ευ-αγγελίου προς τους «εκτός»). 1. Ανά-«γνωση» του Κειμένου αρκετές φορές, αργά 14 και μάλιστα κάποιες φορές δυνατά ώστε να νοιώσουμε και εμείς το απ-ήχημά τους (Echo) στους πρώτους ακροατές, οι οποίοι ζώντας στο περιβάλλον της παγκοσμιοποιημένης Pax Romana που εξέπεμπε SOS (= Save our Souls), συνειδητοποίησαν την καθολική ολοκλήρωση-σωτηρία (<σάω=γίνομαι σώος) που προσφέρει ο Χριστιανισμός σε ψυχή και κορμί. Σημειωτέον ότι αλλιώς αντιδρά ο άνθρωπος όταν διαβάζει οπτικά και μοναχικά ένα κείμενο, έχοντας τη δυνατότητα ήδη από την αρχή να ανατρέξει στον επίλογο (το φινάλε), και αλλιώς όταν «συλλαμβάνει»-κατηχείται τη ροή του με το πιο αρχέγονο ίσως αισθητήριο (την ακοή) παρακολουθώντας έναν «Λέκτορα». Ο αναγνώστης, αφού έχει πρώτα ο ίδιος συγκλονιστεί από το μήνυμα του Κειμένου, έχει τη δυνατότητα με τη φωνή αλλά και τη γλώσσα του σώματος να πληροφορήσει (= γεμίσει την ύπαρξη και όχι να παρέξει απλώς Ειδήσεις) προσφέροντας στην πεινώσα και διψώσα ύπαρξη τη θεία Κοινωνία του Λόγου. Τότε ο ακροατής συντονίζει την ύπαρξή του στα «κύματα» (όχι βέβαια μόνον τα ηχητικά) που προκαλεί το πνεύμα κάθε πρότασης του Κειμένου, όπως κατεξοχήν συμβαίνει με το μικρό παιδί που ακούει και ξανακούει από τη μητέρα του τον ίδιο μύθο. Όταν μάλιστα η ανάγνωση ακούγεται στη Σύναξη, τότε τα μέλη της μέσω αυτής της εμπειρίας σφυρηλατούν δεσμούς που ολοκληρώνονται με την θεία Κοινωνία του σαρκωμένου Λόγου. 2. Τη στιγμή που ακούμε ή μελετούμε το κείμενο δεν στεκόμαστε τόσο σε εκείνα τα σημεία τα οποία μας σκανδαλίζουν-δυσκολεύουν, αλλά υπογραμμίζουμε τις εμφάσεις (points) του κειμένου, τοποθετώντας θαυμαστικό (!) σ εκείνα τα σημεία που μας εκ-πλήσσουν ή μας διαφωτίζουν αντίστοιχα), ερωτηματικά (σ εκείνα που μας προκαλούν τη γόνιμη α-πορία) και το σημείο όπου αισθανόμαστε κάτι να μας κεντρίζει15. Ταυτόχρονα επιχειρούμε με τα εσωτερικά μάτια της καρδιάς και της φαντασίας να «αναβιώσουμε» εντός μας τις εικόνες τού κειμένου. Έτσι το Κείμενο αρχίζει να διαλέγεται/συζητά μαζί μας αναφορικά με την Αλήθεια και εμείς κυριολεκτικά αντί να το «μαθαίνουμε απ έξω και μάλιστα ανακατωτά», αφομοιώνουμε το μήνυμα της ζωής και της ελπίδας που εκπέμπει αποστηθίζοντάς το (=κάνουμε κομμάτι της καρδιάς/του εσώτατου είναι μας πρβλ. learning by heart). Είναι αξιοπρόσεκτο ότι στη σύγχρονη ερμηνευτική, ο εξηγητής δεν λειτουργεί πλέον σαν τη μαία που καλείται να εξαγάγει ένα προϋπάρχον - προκάτ μήνυμα αλλά σαν μια μάνα που γονιμοποιεί το ανάγνωσμα και το μήνυμα, όπως ακριβώς συνέβαινε και συμβαίνει με τους Πατέρες. 14 Η ανάγκη σχόλης και όχι απλώς σχολής για να ζήσει κάποιος τη θεολογία καταγράφεται στον ψαλμικό στίχο που χρησιμοποιείται ευρέως από τους Νηπτικούς: σχολάσατε καὶ γνῶτε ὅτι ἐγώ εἰμι ὁ Θεός (Ψ. 45 [46], 11). 15 Αυτή η τεχνική ανήκει στην μέθοδο Västerås. 8

9 3. Δεν διαβάζουμε το κείμενο από το σχολικό εγχειρίδιο ή το Εκλογάδιο που χρησιμοποιείται στη Σύναξη παραθέτοντας συρραμμένες τις «προβλεπόμενες» για λειτουργική χρήση περικοπές. Συμβουλευόμαστε ολόκληρη την Αγία Γραφή, καθώς διαχρονικά η τακτική των αιρετικών είναι να κατοχυρώνουν τις προσωπικές τους απόψεις απομονώνοντας χωρία ή περικοπές από το οργανικό Σώμα της (Γραφής) η οποία συνιστά ένα ψηφιδωτό, ένα υφαντό (= text). Ο εξηγητής δεν είναι δυνατόν να είναι ανατόμος ενός νεκρού πτώματος αλλά ερμηνευτής μιας παρτιτούρας όπου οι φθόγγοι δεν έχουν αυτοδύναμη αξία (όπως στην ευρωπαϊκή μουσική) αλλά σχετική με ό,τι προηγείται. Γι αυτό ποτέ δεν περιοριζόμαστε μόνον στην προβλεπόμενη «ύλη», αλλά επιπλέον αναγιγνώσκουμε τη Συνάφεια, την περικοπή δηλ. που προηγείται και αυτή που έπεται, καθώς η οριοθέτηση των κεφαλαίων όπως και η διαίρεση σε στίχους δεν προέρχονται από την πέννα του συγγραφέα. Είναι στοιχεία εντελώς συμβατικά και κάποτε λανθασμένα. Έτσι π.χ. στον Ματθαίο έχει διαχωριστεί η προφητεία περί θέας της Βασιλείας από το γεγονός της Μεταμορφώσεως (κεφ. 17). Συνεπώς η διάρθρωση σε κεφάλαια και στίχους χρήζει «αποδόμησης», όπως και οι τίτλοι των περικοπών που έχουν πλέον καθιερωθεί. Έτσι η πιο διάσημη Παραβολή τού Κατά Λουκάν, η οποία ίσως κακώς ονομάζεται «του Ασώτου» (κεφ. 15, 11-32), αποτελεί την κορύφωση μιας Τριλογίας που ασχολείται με το(ν) «χαμένο» και τη χαρά της ανακάλυψής του. Η επίσης χαρακτηριστική Παραβολή του «Καλού Σαμαρείτη» (Λκ. 10, 25-42), όπου αντί της θρησκείας-θυσίας εξαίρεται η ενέργεια και η δράση για χάρη του «άλλου», συνδυάζεται με την ιστορία όπου πρωταγωνιστούν γυναίκες, η Μάρθα και η Μαρία και επαινείται η δυνατότητα σχόλης, σχολής και ακοής του ίδιου του Ιησού. Μια Γραφή με Εισαγωγές στα μεμονωμένα βιβλία μας βοηθά στο να κοινωνήσουμε καλύτερα το πνεύμα τού συγγραφέα και του βιβλίου (ή των βιβλίων) του. 4. Πολλές φορές η περικοπή της Κ.Δ. «ζωγραφίζεται» πάνω στον καμβά μιας αντίστοιχης της Π.Δ., την οποία (Π.Δ.) γνώριζαν πολύ καλά οι πρώτοι ακροατές, καθώς η Εκκλησία έζησε χωρίς την Κ.Δ. Ποτέ όμως χωρίς την Ευχαριστία και την Π.Δ. Συνεπώς η χρήση ολόκληρης της Βίβλου μάς παρέχει τη δυνατότητα, εάν διαθέτει Παράλληλα, να συγκρίνουμε για παράδειγμα την Ανάσταση του Λαζάρου από τον Ιησού (Ιω. 11) με αναστάσεις που πραγματοποίησαν οι προφήτες Ηλίας και Ελισσαίος στα βιβλία των Βασιλειών (Γ Βασ. 17, Δ Βασ. 4, , 20 κε.). Έτσι συνειδητοποιούμε την ειδοποιό διαφορά του θεανδρικού Προσώπου από τους Προφήτες, τους μύστες ή τους θείους άνδρες με τους οποίους και σήμερα ταυτίζεται. 5. Επειδή συνήθως το κείμενο στις Βίβλους είναι συμπυκνωμένο σε δύο στήλες και τυπωμένο με μικρούς χαρακτήρες, προκειμένου αυτό να «αναπνεύσει» και να συνομιλήσει μαζί μας, το καταγράφουμε χωρίς να επηρεαζόμαστε από τη διαίρεση των κεφαλαίων και την αρίθμηση στίχων. Φροντίζουμε να αλλάζουμε σειρά, μόλις αλλάζει το νόημα. Στοιχίζουμε στο κέντρο κείμενα όπου έχουμε άμεσο λόγο και δεξιά αυτά όπου έχουμε έμμεσο λόγο, καθώς ιδίως ο άμεσος λόγος κατέχει στρατηγική σημασία στη δραματική πλοκή του Κειμένου (βλ. Επίμετρο IV). Η περικοπή αποκτά έτσι πραγματικά ποιητικό χαρακτήρα. Γράφουμε επίσης με κεφαλαίο το πρώτο γράμμα της λέξης Θεός εάν υπάρχει αναφορά στον αληθινό Θεό και της λ. Κύριος εάν χρησιμοποιείται ως κύριο όνομα (χωρίς τη γεν. κτητική π.χ. ἡμῶν) και ιδίως ως μετάφραση του εβραϊκού Γιαχβέ (Έξ. 3, 14). 6. Αφού αφήσουμε το Κείμενο να μας μιλήσει, δίνουμε στην περικοπή εναλλακτικές επικεφαλίδες (προβληματιζόμενοι αναφορικά με το μήνυμα της περικοπής, όπως γίνεται στις redaction των εφημερίδων). Γι αυτό το λόγο δε συμβουλευόμαστε μόνο μία μετάφραση, αλλά περισσότερες. Διαιρούμε το κείμενο σε ενότητες. Τιτλοφορούμε και αυτές και εν συνεχεία ελέγχουμε τον ειρμό αυτών των τίτλων. 7. Τελικά αναρωτιόμαστε (α) ποιες επόψεις, ερωτήσεις, διατυπώσεις, θέματα του κειμένου είναι σημαντικά για μας και τα παιδιά στα οποία θα απευθυνθούμε. (β) Προβληματιζόμαστε για το πώς θα «σερβίρουμε» το Κείμενο (στην αρχή ή μετά από μια Εισαγωγή ή άλλη αφόρμηση οπτική ή ακουστική), πώς αυτό θα ακουσθεί και και θα εισακουσθεί έτσι ώστε μέσω της διαδραστικότητας (interaction) ευαγγελικού κειμένου και εφήβων να προκληθεί μετάνοια (η 9

10 οποία θα μπορούσε στα νέα Ελληνικά να μεταφραστεί με το κέλευσμα «Μεταβολή!») και το πρώτο να μεταγγίσει ελπίδα και νόημα στους απαιτητικούς ακροατές. iii. Παρουσίαση του Κειμένου 16 : Από τις παρακάτω τεχνικές επιλέγουμε εμείς αυτές που προσιδιάζουν στο κείμενο, στα παιδιά αλλά και σ εμάς τους ίδιους: 1. Αφορμώμαστε από μία σκηνή του τώρα/σήμερα έστω κι αν αυτή ανήκει στην καθημερινότητα αλλά που θα λειτουργήσει ανατρεπτικά. Έτσι π.χ. θα μπορούσε να λειτουργήσει προκλητικά για μια συζήτηση, αντίστοιχη εκείνης του Ιησού με τη Σαμαρείτισσα, η διαφήμιση της Coca Cola «Σε ξεδιψά» (παρότι ως γνήσιος «εκπρόσωπος» της μοντέρνας κουλτούρας όσο την πίνεις τόσο περισσότερο διψάς και γίνεσαι εξαρτημένος) ή της Νοkia (Connecting People. πρβλ. Facebook+Πρόσ-ωπο). Ηχητικά το μήνυμα της Εξόδου, το οποίο διαπερνά ολόκληρη τη Γραφή από τη Γένεση 17 μέχρι το Κατά Ματθαίον (Βίοι Παράλληλοι Μωυσή και Ιησού) και την Αποκάλυψη (έξοδος από τη «Βαβέλ» στην καινή Πόλη), συμπυκνώνεται στο τραγούδι του Σταμάτη Σπανουδάκη «Πάμε για άλλες πολιτείες ερωτικές να γευθούμε εμπειρίες λυτρωτικές αν το θες» (Επίμετρο ΙΙ. πρβλ. τραγούδια της Πρωτοψάλτη, Σαββόπουλου). Την αντίθετη ακριβώς εμπειρία από αυτή του Σπανουδάκη εκφράζει το «Αχ Ουρανέ/ φίλε μακρινέ, όχι δεν θα πω το ναι», όπου ακούγεται η ελεύθερη άρνηση στην πρόσ-κληση της Κυριακής (βλ. Επίμετρο ΙΙ). 2. Αφηγούμαστε την Περικοπή τονίζοντας τις εμφάσεις (points), χρησιμοποιώντας ιστορικό ενεστώτα (και όχι αόριστο που δίνει την αίσθηση του «μια φορά και έναν καιρό») και αντικαθιστώντας κάποτε κάποιες φράσεις ώστε να προκαλέσουμε κατάπληξη-σοκ στον ακροατή (έτσι αντί Σαμαρείτης χρησιμοποιούμε τον όρο Τούρκος/Πακιστανός) ή και περιγράφοντας κάποιες άλλες. Κατά την ανάγνωση μπορούμε να επιστρατεύσουμε και τη «γλώσσα του σώματος» (κίνηση χεριών κ.ο.κ.) ή και την προοδευτική αποκάλυψη σχετικών εικόνων ή σκίτσων. Σημειωτέον ότι στα ελληνορωμαϊκά χρόνια αρκετοί ρήτορες αγόρευαν συνοδεία μουσικής Διαβάζουν τα ίδια τα παιδιά σιωπηρά το κείμενο όπως το έχουμε ήδη εμείς ποιητικά διαμορφώσει, υπογραμμίζοντας (με φωσφοριζέ στυλό) και βάζοντας τα δικά τους θαυμαστικά, ερωτηματικά κ.ο.κ. Συμβουλεύονται δύο διαφορετικές μεταφράσεις που έχουμε φωτοτυπήσει έτσι ώστε να είναι ευανάγνωστα τα γράμματα και (εάν είναι δυνατόν) να είναι εμφανείς και οι ενότητες. Υπάρχει επίσης η δυνατότητα στα περιθώρια του Κειμένου το παιδί να αποτυπώσει με μια εικόνα/ένα σκίτσο το υποκείμενο της δράσης ή της ομιλίας, με + ή την κλιμάκωση ή αποκλιμάκωση της δράσης ή να αποθανατίσουν με ελεύθερα σκίτσα τα αισθήματα που του Γέν.νούν οι πρωταγωνιστές και οι ενέργειές τους. 4. Αναγιγνώσκουν το κείμενο είτε ένας είτε όλοι μαζί, είτε διαδοχικά ανά πρόταση, είτε από μία μετάφραση είτε από διαφορετικές, είτε επαναλαμβάνοντας την ίδια πρόταση αλλάζοντας 16 Πρβλ. Χωρίς συγγραφέα, Kreative Methoden der Bibelarbeit Και η Δημιουργία περιγράφεται στην Α.Γ. ως η «εξελικτική» έξοδος από το σκοτάδι και το χάος (που ηχητικά μεταδίδεται στα εβραϊκά με τη φράση tohu watohu) στο φως και τον κόσμο. Στη Γένεση επίσης καταγράφεται η Έξοδος του Αβραάμ από την πατρική εστία και το γκρέμισμα των ειδώλων για να «κατακτήσει» τελικά μόνον τον τάφο του (!) αλλά και των Πατριαρχών στην Αίγυπτο. Είναι χαρακτηριστικό το πώς ο Ιωσήφ Χάυδν (Joseph Haydn) στο ορατόριό του Η Δημιουργία μετα-φράζει εκ νέου την κοσμογονική προστακτική «Γενηθήτω φῶς!» με τη γλώσσα της μουσικής, μ ένα αιφνίδιο ξέσπασμα (fortisimmo) της ορχήστρας από το σκοτεινό μι-μινόρε (e-moll) σ ένα ακτινοβόλο, θριαμβευτικό ντο ματζόρε (cdur). Η παρατήρηση αναφορικά με τον Χάυδν ανήκει στον Hans Küng, Η Αρχή των Πάντων. Φυσικές Επιστήμες και Θρησκεία, Αθήνα: Ουρανός 2009, M.Albrecht, Ιστορία της Ρωμαϊκής Λογοτεχνίας (Μτφρ. Δ.Ζ. Νικήτας), Ηράκλειο: Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης 2002,

11 όμως κάθε φορά τον τονισμό/την έμφαση, είτε επιλέγοντας τα ίδια το απήχημα - την Ηχώ του Κειμένου δηλ. εκείνη τη φράση που τον προκάλεσε ιδιαιτέρως. 5. Δραματοποιούμε το Κείμενο: «ανεβάζουμε το Κείμενο σε σκηνή» αναθέτοντας ρόλους σε διάφορους μαθητές (Βιβλόδραμα). 6. Ζωγραφίζουν όλοι μαζί ή σκιτσάρουν τη σκηνή που τους εντυπώθηκε με φιγούρες και χρώματα που αποτυπώνουν τον απόηχο που έχει το Κείμενο στον ψυχισμό τους. Άλλη εναλλακτική λύση είναι να αναθέσουμε σε διαφορετικές ομάδες να ιχνογραφήσουν διαφορετικές σκηνές και μετά να δημιουργήσουμε ένα κολλάζ ή Μωσαϊκό. Μπορούν επίσης να ιχνογραφήσουν αντιθετικές εικόνες ώστε να διεξαχθεί ένας «εικονικός διάλογος» ο οποίος συμπληρώνεται και με ιδέες που ακούγονται αλλά δεν ζωγραφίζονται. 7. Επιλέγουν ένα μουσικό κομμάτι ή συνθέτουν εκείνοι (εάν υπάρχει αυτό το χάρισμα) μια μουσική που να αποτυπώνει τα συναισθήματα που τους γέννησε η περικοπή. Υπάρχει επίσης η δυνατότητα διασκευής ενός υπάρχοντος ποιήματος ή άσματος. 8. Δίνουν τους δικούς τίτλους στην περικοπή πέραν του συμβατικού (όχι Παραβολή Ασώτου Υιού, αλλά της Αγάπης του Πατέρα ή της Στενοκαρδίας του Καλού/Ευσεβούς Παιδιού). Αναδεικνύουμε στο τέλος την πιο εύστοχη επιγραφή, όπως κάνει η redaction κάθε εφημερίδας. Το ίδιο μπορεί να συμβεί και με τους τίτλους των επιμέρους ενοτήτων. 9. Ξαναγράφουν την περικοπή επιλέγοντας ένα διαφορετικό σενάριο που εκφράζει εκείνα (Στην Παραβολή του Καλού Τούρκου ο ιερέας βοηθά για παράδειγμα τον ημιθανή πάσχοντα του AIDS ή ο Σαμαρείτης αντιδρά κάπως διαφορετικά). Γι αυτό το σκοπό μπορούμε να διαβάσουμε και πάλι το Κείμενο αποσιωπώντας τον Επίλογό του, και ο κάθε μαθητής να συμπληρώσει το δικό του φινάλε. Υπάρχει επίσης η επιλογή η ιστορία να ξαναγραφεί από την οπτική ενός από τους πρωταγωνιστές ή να γραφεί ένα εναλλακτικό κείμενο (αντιθετική ιστορία, παράφραση, ποίημα) που μεταφράζει το Προ-Κείμενο στον κόσμο μας. Μπορούν επίσης να καλλιγραφήσουν λέξεις-κλειδιά του κειμένου και της ζωής τους, τις οποίες έχουμε εμείς επισημάνει πλαισιώνοντάς τις με ένα τετράγωνο. 10. Αναλαμβάνουν να «υποδυθούν» έναν πρωταγωνιστή που βιώνει από τη δική του σκοπιά τα τεκταινόμενα της περικοπής είτε ως αυτόπτης είτε ως αυτήκοος. Έτσι ο «εκατόνταρχος» αποκτά τη δυνατότητα με μια επιστολή του να πληροφορήσει τους συναδέλφους του για όσα διαδραματίστηκαν κατά τη Σταύρωση, ή ο Πέτρος να συμπληρώσει το Ημερολόγιό του για όσα επακολούθησαν την άρνησή του. 11. Στέλνουν επιστολή στο συγγραφέα της περικοπής ή σε μια βιβλική φιγούρα, εκφράζοντας τις επιδοκιμασίες, αντιρρήσεις, προτάσεις τους που να σχετίζονται και με το τώρα. Μπορούμε να υποθέσουμε τις απαντήσεις ή τον διάλογο με τον εαυτό τους. Είναι προφανές ότι από μόνες τους οι παραπάνω συμβουλές αλλά και η δική μας πρωτοβουλία δεν μπορούν να γονιμοποιήσουν και να επικαιροποιήσουν το ευαγγέλιο χωρίς τη διαρκή προσευχή μας χάριν και των παιδιών. Είναι εντυπωσιακό ότι οι καλύτεροι ερμηνευτές της Α.Γ. στην Εκκλησία που απέφυγαν τις μονομέρειες στις οποίες περιέπεσε ο χαλκέντερος Ωριγένης είναι εκείνοι που συνδύασαν την ερμηνεία της Γραφής με τη διακονία στο Θυσιαστήριο αλλά και την καθημερινή υπηρεσία του «άλλου» (π.χ. ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος). Έτσι μόνον η Φωνή βοώντος εν τη ερήμω θα συναντά καθημερινά τον Λόγο και θα μεταγγίζει λόγο ύπαρξης στη νέα γενιά 19 : Και τώρα λέει ο 19 Μέχρι σήμερα θυμάμαι τον θεολόγο καθηγητή της Β Γυμνασίου του Βαρβάκειου, ο οποίος ήταν και ποιητής, Γ. Δηλμπόη, ο οποίος στο πλαίσιο του μαθήματος μας προέτρεψε να στείλουμε επιστολές στις εφημερίδες και να αναλάβουμε δράση προκειμένου να διορθώσουμε τα κακώς κείμενα της γειτονιάς μας. Έτσι συνειδητοποιήσαμε ότι αυτό υπάρχουν πιο παραγωγικά πράγματα από το να παραπονιόμαστε συνεχώς εναντίον των «άλλων». Επιπλέον ο ίδιος καθηγητής για να καταδείξει τι εστί νηστεία μας μοίρασε γλυκά και μας προέτρεψε, παρότι τα λαχταρούσαμε, να τα γευθούμε στο τέλος της ώρας. Τελικά μας συμβούλεψε αντί να τα γευθούμε μόνοι μας να τα μοιραστούμε με άλλα παιδιά στο διάλειμμα για να χαρούν κι εκείνα. Και τα δύο «μαθήματα» καταγράφηκαν ανεξίτηλα στη μνήμη μου αποδεικνύοντας πόσο δημιουργικός μπορεί να είναι ένας θεολόγος «ποιητής» στο Σχολείο. 11

12 Κύριος, ο δημιουργός σου, ο πλάστης σου «Μη φοβάσαι. Σου δωσα το Όνομά μου. Δικός μου είσαι! [...] Είσαι πολύτιμος στα μάτια μου, έχεις για μένα αξία και σ αγαπώ» (Ησ. 43, 1-4) 20. ΕΠΙΜΕΤΡΟ Ι. Πάμε για άλλες πολιτείες Σ. Σπανουδάκη, Και μπήκαμε στα χρόνια Πάμε για άλλες πολιτείες ερωτικές Να βρεθούμε σε εμπειρίες λυτρωτικές, αν το θες. Πάμε για άλλες πολιτείες αναρχικές Να βρεθούμε σ απεργίες προσωπικές, αν το θες. Πάμε για άλλες πολιτείες μελλοντικές Να βρεθούμε σε εμπειρίες αληθινές, αν το θες Πάμε για άλλες πολιτείες αναρχικές Να βρεθούμε σ απεργίεςατομικές, αν το θες. ΙΙ. Η μπαλάντα του Ούρι Χατζηδάκης/Γκάτσος Ουρανέ, όχι δεν θα πω το ναι. Ουρανέ, φίλε μακρινέ Πώς να δεχτώ άλλης αγκαλιάς τη στοργή Πώς να δεχτώ, μάνα μου είν' η γη Πώς ν' αρνηθώ της ζωής το φως το ξανθό Αχ, ουρανέ, πόνε μακρινέ Κάθε δειλινό κοιτώ τον ουρανό, τον γαλανό κι ακούω μιά φωνή, καμπάνα γιορτινη, να με παρακυνεί Κάθε Κυρυακή, μου λέει να πάω εκεί, εκεί, εκεί που χτίζουνε φωλιά αλλόκοτα πουλιά, στου ήλιου τα σκαλιά Ουρανέ, OXΙ δεν θα πω το vαι Κάθε δειλινό κοιτώ τον ουρανό, τον γαλανό και μια φωνή τρελή, σαν χάδι κι απειλή κοντά της με καλεί Κάθε Κυριακή μου λέει να πάω εκεί, εκεί, εκεί μου τάζει, ωκεανούς, κομήτες φωτεινούς και ό, τι βάζει, ο νους 20 Στη συζήτηση που προκάλεσε η παρούσα Εισήγηση διατυπώθηκε με έμφαση η επείγουσα ανάγκη του θεολόγου καθηγητή για σύγχρονα βοηθήματα τα οποία να υποβοηθούν την μετάδοση του Ευαγγελίου στη σχολική τάξη αλλά και στην Κατήχηση. Αυτά δεν πρέπει να εκπονηθούν από μεμονωμένους συγγραφείς αλλά από συλλογικές επιτροπές στις οποίες να συμμετέχουν ειδικοί επιστήμονες και καλλιτέχνες προκειμένου συνοδευόμενα από κατάλληλο οπτικοακουστικό υλικό και από πρωτότυπες προτάσεις, να συνάδουν με την ψυχοσύνθεση αλλά και τις προσλαμβάνουσες παραστάσεις κάθε ηλικίας ξεχωριστά. Προσωπικά είμαι βέβαιος ότι η «επίσημη» Εκκλησία της Ελλάδος και προσωπικά ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών κ.κ. Ιερώνυμος, ο οποίος έχει επιδείξει ευαισθησία στις ανάγκες των νέων, έχουν τη δυνατότητα να εργαστούν γι αυτόν το σκοπό. 12

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου.

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου. ΜΑΘΗΜΑ 22 ο ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ Θ.ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με την ιστορία της αρχαίας Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) Από τον 2ο αιώνα και εξής η λέξη ευαγγέλιο δηλώνει: τα βιβλία εκείνα της Καινής Διαθήκης που περιέχουν και αφηγούνται το γεγονός της

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14 Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος Διδ. Εν. 14 Σαράντα ημέρες μετά το Πάσχα η Εκκλησία μας γιορτάζει την Ανάληψη του Κυρίου στους ουρανούς Με την Ανάληψη, επισφραγίζεται

Διαβάστε περισσότερα

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με ΜΑΘΗΜΑ 21 Ο ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΙΣΜΑΤΟΣ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις ή φράσεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο.

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο. ΜΑΘΗΜΑ 23 ο ΤΟ ΒΑΘΥΤΕΡΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να συμπληρώσετε την παρακάτω πρόταση επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις φράσεις α, β, γ, δ. Να τεκμηριώσετε

Διαβάστε περισσότερα

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας ΜΑΘΗΜΑ 7 Ο Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας σύμφωνα με τη χρονική σειρά που πραγματοποιήθηκαν: 1. Προαναγγελία του Μεσσία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης

Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης Μάθημα 6 : Σωτήριος Σ. Δεσπότης Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΙΙ (Λουκάς-Πράξεις) 2 Ευαγγέλιο = χαρμόσυνη αγγελία

Διαβάστε περισσότερα

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή Οδηγός μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Το περίγραμμα το μαθήματος; με αποσπάσματα και περιλήψεις του

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις αντίστοιχες φράσεις α, β,

Διαβάστε περισσότερα

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας:

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας: Ιουδαϊσµός α) Παρουσίαση θρησκείας: Ο Ιουδαϊσµός είναι η παραδοσιακή θρησκεία των Εβραίων. Σύµφωνα µε τον ορθόδοξο Ιουδαϊσµό και τους βαθιά θρησκευόµενους Εβραίους, ο βιβλικός πατριάρχης Αβραάµ ήταν ο

Διαβάστε περισσότερα

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν).

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΜΑΘΗΜΑ 25 Ο ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β α. «Κατ οίκον εκκλησία» 1.

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το Άγιο Πνεύμα. Διδ. Εν. 8

Τι είναι το Άγιο Πνεύμα. Διδ. Εν. 8 Τι είναι το Άγιο Πνεύμα Διδ. Εν. 8 Κεντρικό γεγονός στη ζωή της Εκκλησίας Το Άγιο Πνεύμα επιφοίτησε στους αποστόλους και παραμένει στην Εκκλησία ως Παράκλητος, για να καθοδηγεί τους πιστούς «Εἰς πᾶσαν

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

Σιωπάς για να ακούγεσαι

Σιωπάς για να ακούγεσαι Σιωπάς για να ακούγεσαι 01/12/2014 Γράφει η Αίγλη Τούμπα Μάρω Βαμβουνάκη Εκδόσεις Ψυχογιός σελ. 272 Ίσως από τα καλύτερα μυθιστορήματα της Μάρως Βαμβουνάκη να ήταν το «Οι παλιές αγάπες πάνε στον Παράδεισο».

Διαβάστε περισσότερα

«Αν είσαι συ ο βασιλιάς των Ιουδαίων, σώσε τον εαυτό σου». Υπήρχε και μια επιγραφή από επάνω του: «Αυτός είναι ο βασιλιάς των Ιουδαίων».

«Αν είσαι συ ο βασιλιάς των Ιουδαίων, σώσε τον εαυτό σου». Υπήρχε και μια επιγραφή από επάνω του: «Αυτός είναι ο βασιλιάς των Ιουδαίων». «Αν είσαι συ ο βασιλιάς των Ιουδαίων, σώσε τον εαυτό σου». Υπήρχε και μια επιγραφή από επάνω του: «Αυτός είναι ο βασιλιάς των Ιουδαίων». Ένας απ τους σταυρωμένους κακούργους τον βλαστημούσε λέγοντας: «Εσύ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του γνωστικού αντικειμένου των θεολόγων που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, 105 56 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ. 2103352364 FAX: 2103237654 www.iaath.gr, E-Mail: ipe.iaath@gmail.com ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ 5 Η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων Ενότητα 1.2: Ειδική εισαγωγή - Τα συνοπτικά Ευαγγέλια ΙΙ Σωτήριος Δεσπότης Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας Τα συνοπτικά Ευαγγέλια ΙΙ (Λουκάς - Πράξεις) 1 Ευαγγέλιο

Διαβάστε περισσότερα

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί.

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Το θαύμα αυτό μας δείχνει ότι η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι η περίοδος για αλλαγή στον άνθρωπο.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Αδέλφια στο σχολείο Οι συμμαθητές και οι συμμαθήτριές μου Οι μαθήτριες του Χριστού Κάποτε, μια γυναίκα, που ονομαζόταν Μάρθα, υποδέχτηκε στο σπίτι της τον Ιησού. Η Μάρθα, ήταν αδελφή του

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης Ενότητα 3: Ιουδαϊκά αποκαλυπτικά κείμενα σύγχρονα με την Καινή Διαθήκη Αικατερίνη

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης

Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης Ενότητα 4 : Η αφήγηση της Ανάστασης στο κατά Λουκάν (Μέρος Α ) Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Ποιμαντικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο. Οδηγός μελέτης

Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο. Οδηγός μελέτης Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο Οδηγός μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Το περίγραμμα το μαθήματος; με αποσπάσματα και περιλήψεις

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Σεπτέμβριος 2010 1. Γνωριμία Σύντομη Παρουσίαση ύλης (ΔΕ 1) Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; 2. (ΔΕ 2) Η Παλαιά Διαθήκη: μια ολόκληρη βιβλιοθήκη! 3. (ΔΕ 3) Οι συγγραφείς της Παλαιάς

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ 2014 Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή «Αυτός σήκωσε τις αμαρτίες μας με το ίδιο Του το σώμα στο σταυρό, για να πεθάνουμε κι εμείς ως προς την αμαρτία και να

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Γι αυτό και εμείς, ενωμένοι με τους Αγγέλους και τους αγίους, διακηρύττουμε τη δόξα σου αναφωνώντας και λέγοντας (ψάλλοντας):

ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Γι αυτό και εμείς, ενωμένοι με τους Αγγέλους και τους αγίους, διακηρύττουμε τη δόξα σου αναφωνώντας και λέγοντας (ψάλλοντας): ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ 99. Παρ ότι η δεύτερη ευχή είναι συγκροτημένη με το προοίμιό της, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και με άλλα προοίμια, ιδιαίτερα με εκείνα που σε περίληψη περιγράφουν το Μυστήριο της Σωτηρίας,

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανικές Πρακτικές

Χριστιανικές Πρακτικές Χριστιανικές Πρακτικές του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Χριστιανικές Πρακτικές Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από τη νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Σεπτέμβριος 2015 1. Γνωριμία Σύντομη Παρουσίαση ύλης (ΔΕ 1) Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; 2. (ΔΕ 2) Η Παλαιά Διαθήκη: μια ολόκληρη βιβλιοθήκη! 3. (ΔΕ 3) Οι συγγραφείς της Παλαιάς

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσια και συστηματικά ο Ιησούς αναλαμβάνει δράση για το έργο Του. Κηρύττει για τη Βασιλεία του Θεού.

Δημόσια και συστηματικά ο Ιησούς αναλαμβάνει δράση για το έργο Του. Κηρύττει για τη Βασιλεία του Θεού. ΕΝΑ ΚΗΡΥΓΜΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΣΤΗ ΝΑΖΑΡΕΤ ΜΕ ΞΕΧΩΡΙΣΤΗ ΣΗΜΑΣΙΑ Δημόσια και συστηματικά ο Ιησούς αναλαμβάνει δράση για το έργο Του. Κηρύττει για τη Βασιλεία του Θεού. Τι ονομάζουμε Βασιλεία του Θεού; Μιλώντας

Διαβάστε περισσότερα

Η Παύλεια Θεολογία. Εκκλησιολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία

Η Παύλεια Θεολογία. Εκκλησιολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η Εκκλησιολογία Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

-16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

-16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ -16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η Ανάσταση Του Χριστού (κεφ.11) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν οι μαθητές,

Διαβάστε περισσότερα

Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016

Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016 1 Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016 Αγαπητοί μου Αδελφοί, λίγες ημέρες μετά από τη λαμπρή πανήγυρη της Ανάστασης του Κυρίου, πλημμυρισμένοι από πνευματική χαρά εορτάζουμε σήμερα τον Μεγαλομάρτυρα Άγιο Γεώργιο,

Διαβάστε περισσότερα

Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό.

Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό. Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό. Το διάγραμμα του χρόνου Εποχή Αβραάμ Θάνατος Μ. Αλεξάνδρου Γέννηση Ιησού Χριστού Άλωση Κων/πολης 2000 1900 1800 1700 1600 1500 1400

Διαβάστε περισσότερα

Επιλέγεται η διερευνητική μέθοδος, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο ΠΣ. Παρουσιάζοντας: Σύγχρονα πρότυπα και στοιχεία λατρείας προς αυτά.

Επιλέγεται η διερευνητική μέθοδος, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο ΠΣ. Παρουσιάζοντας: Σύγχρονα πρότυπα και στοιχεία λατρείας προς αυτά. ΔΕ2:ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΤΗΤΑ ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ:ΛΑΤΡΕΙΑ Οι μαθητές/μαθήτριες να: - διακρίνουν τη λατρεία ως συστατικό στοιχείο της θρησκευτικότητας, - συνδέουν τους λατρευτικούς κύκλους της Ορθόδοξης λατρείας με την καθημερινότητά.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

Σαν τα πουλιά του ουρανού

Σαν τα πουλιά του ουρανού ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Σαν τα πουλιά του ουρανού Ενότητα 4 : 4 ο μάθημα Αικατερίνη Γ. Τσαλαμπούνη Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Μάθημα Δεύτερο από την σειρά Οικοδομώντας μία Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Ερωτήσεις Επανάληψης 1 Οι Θεολογικές Δηλώσεις στην Συστηματική Θεολογία Διάλεξη Τρίτη από την σειρά Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, 105 56 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ. 2103352364 FAX: 2103237654 www.iaath.gr, E-Mail: ipe.iaath@gmail.com ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ 5 Η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία του κατά Ιωάννην Ευαγγελίου Ενότητα: 2

Ερμηνεία του κατά Ιωάννην Ευαγγελίου Ενότητα: 2 Ερμηνεία του κατά Ιωάννην Ευαγγελίου Ενότητα: 2 Χρήστος Καρακόλης Τμήμα Θεολογίας Σελίδα 2 1. Πρόλογος Ι Α 1α Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ λόγος α β καὶ ὁ λόγος ἦν πρὸς τὸν θεόν, β γ καὶ θεὸς ἦν ὁ λόγος, α 2 οὗτος ἦν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Σεπτέμβριος 2015 Α ΤΑΞΗ (Δίωρο πρώτο τετράμηνο) 1.(ΔΕ 2) Το νόημα και η εξέλιξη της χριστιανικής λατρείας. (ΔΕ 3) Ο Χριστός εγκαινιάζει την αληθινή λατρεία. (ΔΕ 4) Με τη λατρεία εκφράζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Η πορεία προς την Ανάσταση...

Η πορεία προς την Ανάσταση... Η νύχτα της Ανάστασης Τα μεσάνυχτα του Μεγάλου Σαββάτου χτυπούν χαρούμενα οι καμπάνες. Οι χριστιανοί φορούν τα γιορτινά τους και πηγαίνουν στην εκκλησία για να γιορτάσουν την Ανάσταση του Χριστού. Στα

Διαβάστε περισσότερα

Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης

Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης Ενότητα 6 : Η αφήγηση της Ανάστασης στο κατά Λουκάν (Μέρος Γ ) Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Ποιμαντικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

Προσκυνηματική Εκδρομή

Προσκυνηματική Εκδρομή Προσκυνηματική Εκδρομή στους Αγίους Τόπους ραγματοποιήθηκε από τις 23 μέχρι και τις 27 Αυγούστου πενθήμερη προσκυνηματική εκδρομή στους Αγίους Τόπους των μελών και των φίλων των Χριστιανικών Συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 3. ο Χριστος εγκαινιαζει την αληθινη Λατρεια

Μαθημα 3. ο Χριστος εγκαινιαζει την αληθινη Λατρεια Μαθημα 3. ο Χριστος εγκαινιαζει την αληθινη Λατρεια ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Να διακρίνουν την πραγματική, πνευματική λατρεία από την τυπική, εξωτερική, και να επιχειρηματολογούν. 2. Να ερμηνεύουν τα κύρια

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Υπαπαντή του Κυρίου «θα είναι σημείο αντιλεγόμενο, για να φανερωθούν οι πραγματικές διαθέσεις πολλών» (Λουκ. 2, 34-35) Διχογνωμία

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων

Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων : Η πρώτη περίοδος της εκκλησιαστικής υμνογραφίας (Α - Δ αι.) Γεώργιος Φίλιας Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας 2. Η πρώτη περίοδος της εκκλησιαστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Κυριακή της Σαμαρείτιδος Ιωάν. 4, 5-42 (10/5/2015) Διάλογος ζωής και αλήθειας

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Κυριακή της Σαμαρείτιδος Ιωάν. 4, 5-42 (10/5/2015) Διάλογος ζωής και αλήθειας ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Κυριακή της Σαμαρείτιδος Ιωάν. 4, 5-42 (10/5/2015) Διάλογος ζωής και αλήθειας Το σημερινό Ευαγγελικό ανάγνωσμα, αγαπητοί μου αδελφοί, έχει μεγίστη σημασία για την πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ 1. Τι είναι η Αγία Γραφή, ποιο το περιεχόμενό της, από ποια μέρη αποτελείται και ποια η σημασία της λέξης Διαθήκη στη Βίβλο; 2. Τι εννοούμε όταν λέμε ότι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΒΡ5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Η ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΒΡ5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΒΡ5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Η ισότητα των δύο φύλων στην Παλαιά Διαθήκη. 2. Η ισότητα των δύο φύλων στην Καινή Διαθήκη. 3. Η ισότητα των δύο φύλων στην Εκκλησία

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης Ενότητα 9: Το βιβλίο της Αποκάλυψης: Α μέρος Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Μια γρήγορη ματιά στη Βίβλο

Μια γρήγορη ματιά στη Βίβλο Μια γρήγορη ματιά στη Βίβλο του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Μια γρήγορη ματιά στη Βίβλο Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Παράδεισος χάθηκε και βρέθηκε (Γεν. 2:4-3:24) Διάλεξη 2 η από την σειρά Η Αρχέγονη Ιστορία Οδηγός μελέτης

Ο Παράδεισος χάθηκε και βρέθηκε (Γεν. 2:4-3:24) Διάλεξη 2 η από την σειρά Η Αρχέγονη Ιστορία Οδηγός μελέτης Ο Παράδεισος χάθηκε και βρέθηκε (Γεν. 2:4-3:24) Διάλεξη 2 η από την σειρά Η Αρχέγονη Ιστορία Οδηγός μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το περίγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

(Σταυροπροσκυνήσεως, Απόκρεω, Αγίου Ιωάννη Κλίμακος, Τελώνη & Φαρισαίου, Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, Τυρινής, Ασώτου, Οσίας Μαρίας Αιγυπτίας, Ορθοδοξίας)

(Σταυροπροσκυνήσεως, Απόκρεω, Αγίου Ιωάννη Κλίμακος, Τελώνη & Φαρισαίου, Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, Τυρινής, Ασώτου, Οσίας Μαρίας Αιγυπτίας, Ορθοδοξίας) (Σταυροπροσκυνήσεως, Απόκρεω, Αγίου Ιωάννη Κλίμακος, Τελώνη & Φαρισαίου, Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, Τυρινής, Ασώτου, Οσίας Μαρίας Αιγυπτίας, Ορθοδοξίας) Τ ρ ι ώ δ ι ο Η περίοδος αυτή πήρε το όνομα της από

Διαβάστε περισσότερα

Το Ιδεολογικό Υπόβαθρο της προς Εβραίους

Το Ιδεολογικό Υπόβαθρο της προς Εβραίους Το Ιδεολογικό Υπόβαθρο της προς Εβραίους 1. Εξωχριστιανικό 2. Χριστιανικό 1. Εξωχριστιανικό Το φιλωνικό υπόβαθρο To γνωστικό υπόβαθρο Το κουμρανικό υπόβαθρο To σαμαρειτικό υπόβαθρο Tο ιουδαϊκό μυστικιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ναούς β. να τους συγχωρήσει τις αμαρτίες τους β. που κάθισαν οι μαθητές του Χριστού στο Μυστικό Δείπνο β. τη θυσία του Χριστού

ναούς β. να τους συγχωρήσει τις αμαρτίες τους β. που κάθισαν οι μαθητές του Χριστού στο Μυστικό Δείπνο β. τη θυσία του Χριστού Ε ΕΡΩΤΗΜ ΕΠΙΛΟΗ 1 ΕΠΙΛΟΗ 2 ΕΠΙΛΟΗ ΕΠΙΛΟΗ 4 ΣΩΣΤΟ β. λόγω των διωγμών και της Οι πρώτοι χριστιανοί δεν έκτιζαν ναούς. α. επειδή δεν διέθεταν τους πεποίθησης ότι ο Θεός δεν γ. αποκλειστικά και μόνο κατάλληλους

Διαβάστε περισσότερα

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013.

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013. Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α Διοργανωτές: «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013 ΣΑΣ ΚΑΛΩΣΟΡΙΖΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΑΥΛΕΣ ΤΗΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗΣ ΧΑΙΡΟΜΑΣΤΕ ΠΟΥ ΕΙΜΑΣΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Dies Domini ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ της Ποιμαντικής Ενότητας της Καθολικής Μητροπόλεως Νάξου Αρ. 30 5-19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ & ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Προσφιλείς

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ

Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ 1. Ιστορία της έρευνας 2. Ο Μελχισεδέκ στην Παλαιά Διαθήκη 3. Ο Μελχισεδέκ στην απόκρυφη γραμματεία 4. Ο Μελχισεδέκ στα χειρόγραφα του Κουμράν 5. Ο Μελχισεδέκ στους Φίλωνα

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μελετάμε τη Βίβλο

Πώς να μελετάμε τη Βίβλο Πώς να μελετάμε τη Βίβλο του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Πώς να μελετάμε τη Βίβλο Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από τη νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης Ενότητα 12: Επιστολή Ιούδα & Β Πέτρου Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗ ΣΥΝΟΔΟΣ Πράξ. ιε, 1-32

Η ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗ ΣΥΝΟΔΟΣ Πράξ. ιε, 1-32 Η ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗ ΣΥΝΟΔΟΣ Πράξ. ιε, 1-32 Με το τέλος της Α περιοδείας του αποστ. Παύλου υπάρχουν δύο ομάδες χριστιανών: ΟΙ ΙΟΥΔΑΙΟ-ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ Είναι Iουδαίοι Ακολουθούν τα ιουδαϊκά ήθη και έθιμα (περιτομή, αργία

Διαβάστε περισσότερα

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό Ημερομηνία 9/6/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://plusmag.gr/ Αλεξάνδρα Παναγοπούλου http://plusmag.gr/article/%cf%84%ce%b1%ce%bd_%cf%86%ce%b5%ce%b3%ce%bf%cf %85%CE%BD_%CF%84%CE%B1_%CF%83%CE%BD%CE%BD%CE%B5%CF%86%CE%B1_%CE%B

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ 2014-2015 Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ

ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ 2014-2015 Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ 2014-2015 Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Η αρίθμηση των ενοτήτων ακολουθεί την αρίθμηση του βιβλίου. 3. Η Καινή Διαθήκη Α : Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων. 4.Η Καινή Διαθήκη

Διαβάστε περισσότερα

Πνευματική Δύναμη και το Υπερφυσικό

Πνευματική Δύναμη και το Υπερφυσικό Πνευματική Δύναμη και το Υπερφυσικό του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Πνευματική Δύναμη και το Υπερφυσικό Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Η Ανάληψη του Κυρίου

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Η Ανάληψη του Κυρίου ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Η Ανάληψη του Κυρίου Οι επιπτώσεις της Αναλήψεως Η μεγίστη εορτή της Αναλήψεως του Κυρίου μας, αγαπητοί μου αδελφοί, την οποία εορτάζουμε σήμερα, αποτελεί το αποκορύφωμα των

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικά στοιχεία στην Παλαιά Διαθήκη

Εισαγωγικά στοιχεία στην Παλαιά Διαθήκη Εισαγωγικά στοιχεία στην Παλαιά Διαθήκη Οι φιλολογικές πηγές της Πεντατεύχου (Φιλολογικά στρώματα): Οι τέσσερις πηγές της Πεντατεύχου είναι: η Γιαχβική, η Ελωχειμική, το Δευτερονόμιο και ο Ιερατικός Κώδικας.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή Δομήνικος Θεοτοκόπουλος: Ο Άγιος Πέτρος μετανοών (1600) «Αυτός σήκωσε τις αμαρτίες μας με το ίδιο Του το σώμα στο σταυρό, για

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3, «...Πλαστήκαµε για να µην είµαστε µονάχοι. Για τούτο η καρδιά µας ασταµάτητα διψά για τους άλλους. Χωρίς το διάλογο των υπάρξεων µας η ζωή φαίνεται αδειανή, ερηµωµένη, αδικαιολόγητη. Ζούµε και πλησιάζουµε

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

1 η Θεματική ενότητα- Μπορούν οι άνθρωποι να εικονίζουν το Θεό; 1. Δώστε τον ορισμό της εικόνας.

1 η Θεματική ενότητα- Μπορούν οι άνθρωποι να εικονίζουν το Θεό; 1. Δώστε τον ορισμό της εικόνας. 1 η Θεματική ενότητα- Μπορούν οι άνθρωποι να εικονίζουν το Θεό; 1. Δώστε τον ορισμό της εικόνας. 2. Ποια η έννοια της λέξεως είδωλο στο θρησκευτικό τομέα; 3. Ποιο από τα παρακάτω αποτελούν μορφές σύγχρονης

Διαβάστε περισσότερα

«Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή. 7 Iουλιου 2015. St. Catharine s, Ontario

«Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή. 7 Iουλιου 2015. St. Catharine s, Ontario «Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή ΚΛΗΡΙΚΟΛΑΪΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΤΟΡΟΝΤΟ 7 Iουλιου 2015 St. Catharine s, Ontario Στο μυστήριο του ιερού Βαπτίσματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας Ο Μέγας Αθανάσιος: αγωνιστής της ορθής πίστης Πατριάρχης Αλεξανδρείας Πατριάρχης Αλεξανδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας των πρώτων χριστιανικών αιώνων (Μέγας Αθανάσιος,

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του,

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του, ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Την Παρασκευή, 20 Ιουνίου, πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Θρησκευτικών Μελετών του Μίνσκ συνάντηση ανάμεσα στο Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Καρπασίας κ. Χριστοφόρο και 10 εκπροσώπων Ορθοδόξων Κέντρων

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ:

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ: ΜΑΘΗΜΑ 18 Ο ΟΙ ΑΓΙΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ: 1. Η αποκατάσταση της προσκύνησης των εικόνων

Διαβάστε περισσότερα

Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης

Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης Ενότητα 7 : Η αφήγηση της Ανάστασης στο κατά Ιωάννην (Μέρος Α ) Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Ποιμαντικής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ : Εθνικόν και Καποδιαστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών ΑΡ. ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ECTS ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Α/Α

ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ : Εθνικόν και Καποδιαστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών ΑΡ. ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ECTS ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Α/Α ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ : Εθνικόν και Καποδιαστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 _ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α/Α ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΩΔΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Ν ε ο ε λ λ η ν ι κ ή ς Λ ο γ ο τ ε χ ν ί α ς. Θεματική ενότητα: «Οικουμενικές αξίες και Λογοτεχνία» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ν ε ο ε λ λ η ν ι κ ή ς Λ ο γ ο τ ε χ ν ί α ς. Θεματική ενότητα: «Οικουμενικές αξίες και Λογοτεχνία» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 Σχολική Χρονιά 2012-2013 Κ ε ί μ ε ν α Ν ε ο ε λ λ η ν ι κ ή ς Λ ο γ ο τ ε χ ν ί α ς Θεματική ενότητα: «Οικουμενικές αξίες και Λογοτεχνία» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Κείμενα προς συνανάγνωση συνεξέταση Έριχ Μαρία

Διαβάστε περισσότερα

Επιτυχημένη Χριστιανική Ζωή

Επιτυχημένη Χριστιανική Ζωή Επιτυχημένη Χριστιανική Ζωή του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Επιτυχημένη Χριστιανική Ζωή Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από

Διαβάστε περισσότερα