Η προσέγγιση της έννοιας του περιβάλλοντος μέσα από τα Βιβλία της Μελέτης Περιβάλλοντος της Γ και Δ Τάξης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η προσέγγιση της έννοιας του περιβάλλοντος μέσα από τα Βιβλία της Μελέτης Περιβάλλοντος της Γ και Δ Τάξης"

Transcript

1 Η προσέγγιση της έννοιας του περιβάλλοντος μέσα από τα Βιβλία της Μελέτης Περιβάλλοντος της Γ και Δ Τάξης Μόρφω Χρόνη 1, Πολυξένη Ράγκου 2 1. Νηπιαγωγός, Msc, Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης 2. Επίκουρη Καθηγήτρια, Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα εργασία διερευνάται η προσέγγιση της έννοιας του περιβάλλοντος στα σχολικά εγχειρίδια της Μελέτης Περιβάλλοντος (ΜτΠ) της Γ και Δ τάξης του Δημοτικού Σχολείου. Η μέθοδος που ακολουθήθηκε είναι η ανάλυση περιεχομένου. Στο πλαίσιο αυτής της μεθόδου αναπτύχθηκε ένα μεθοδολογικό εργαλείο με τη μορφή μιας λίστας ελέγχου (checklist), που περιείχε κριτήρια για την κατηγοριοποίηση της πληροφορίας που αντλήθηκε από τα βιβλία της ΜτΠ και με το οποίο μετρήθηκε η παρουσία ή η απουσία διαφόρων χαρακτηριστικών, σύμφωνα με τα ερευνητικά ερωτήματα που είχαν τεθεί στην έρευνα. Από τα αποτελέσματα της έρευνας διαπιστώθηκε ότι στα σχολικά εγχειρίδια της ΜτΠ, αν και γίνονται αναφορές και στα τρία είδη περιβάλλοντος (φυσικό, ανθρωπογενές και μεικτό), προβάλλεται κυρίως η κοινωνική διάσταση του περιβάλλοντος, ενώ οι άλλες διαστάσεις παραμένουν σε περιθωριακή θέση. Στη σχέση ανθρώπου-περιβάλλοντος υπερτερεί η σχέση άνθρωποςκυρίαρχος, χωρίς όμως να γίνεται αναφορά στις αρνητικές επιπτώσεις των ανθρώπινων δραστηριοτήτων στο περιβάλλον. Αντίθετα, οι δραστηριότητες αυτές παρουσιάζονται ουδέτερες. Το περιβάλλον αναπαρίσταται ως ένα φιλικό και ασφαλές μέρος με την αρμονική συνύπαρξη των οργανισμών (βιοφιλική απεικόνιση), χωρίς να προβάλλονται ιδιαίτερα δυσάρεστες και επικίνδυνες καταστάσεις (βιοφοβική απεικόνιση). Τα αποτελέσματα που προκύπτουν από την έρευνα μπορούν να αξιοποιηθούν στην κατεύθυνση μιας ενδεχόμενης μελλοντικής αναμόρφωσης του περιεχομένου των διδακτικών εγχειριδίων της Μελέτης Περιβάλλοντος. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Εκπαιδευτική έρευνα ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, Μελέτη Περιβάλλοντος, ανάλυση περιεχομένου, διδακτικά εγχειρίδια. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στην Agenda-21και ιδιαίτερα στο Κεφάλαιο 36 (Διάσκεψη Κορυφής του Ρίο, 1992) τονίζεται ο ρόλος της εκπαίδευσης για την επίτευξη περιβαλλοντικής κουλτούρας, αξιών, ικανοτήτων και συμπεριφορών που να είναι συμβατές με την Αειφόρο Ανάπτυξη και διακηρύσσεται ότι «τόσο η τυπική όσο και η μη τυπική εκπαίδευση είναι απαραίτητες για την αλλαγή της στάσης των ανθρώπων ώστε αυτοί 1

2 να είναι σε θέση να αποτιμούν και να αντιμετωπίζουν τα προβλήματα που σχετίζονται με περιβάλλον και την Αειφόρο Ανάπτυξή του» (UNESCO, 1992). Υψηλής ποιότητας σχολικά εγχειρίδια, που διαπραγματεύονται θέματα σχετικά με το περιβάλλον και ιδιαίτερα στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, παίζουν καθοριστικό ρόλο στο κτίσιμο μιας περιβαλλοντικά συνειδητοποιημένης κοινωνίας (Ράγκου, 2006). Σε αυτό το πλαίσιο ανάλυσης θεωρήσαμε σημαντικό να διερευνήσουμε τον τρόπο που προσεγγίζεται η έννοια του περιβάλλοντος στα σχολικά εγχειρίδια της Μελέτης Περιβάλλοντος(ΜτΠ) της Γ και Δ τάξης του δημοτικού σχολείου. Το μάθημα της ΜτΠ σε αυτές τις τάξεις συνιστά το βασικό τομέα διάχυσης της περιβαλλοντικής συνιστώσας στη μαθησιακή διαδικασία. Η εργασία αυτή αποτελεί μέρος ευρύτερης έρευνας με σκοπό την προσέγγιση της έννοιας του περιβάλλοντος μέσα από μια συγκριτική μελέτη των σχολικών εγχειριδίων της Μελέτης Περιβάλλοντος της Γ και Δ τάξης του δημοτικού σχολείου, με πολλαπλά κριτήρια (Χρόνη, 2013). ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Η μέθοδος που ακολουθήθηκε είναι η ανάλυση περιεχομένου, με την οποία μπορούν να προσδιορισθούν τα χαρακτηριστικά, οι σκοποί και τα μέσα με τα οποία ένα μήνυμα επιχειρεί να προκαλέσει την προσοχή και το ενδιαφέρον του αποδέκτη (Bardin, 1996; Robert & Bouillaguet, 1997). Επιλογή του πρωτογενούς υλικού ανάλυσης Ως πρωτογενές υλικό ορίσαμε τα σχολικά εγχειρίδια της Μελέτης Περιβάλλοντος της Γ και Δ Τάξης του Δημοτικού Σχολείου. Κάθε πακέτο περιλαμβάνει το Βιβλίο του Μαθητή και το Τετράδιο Εργασιών για την αντίστοιχη τάξη. Επιλογή των μονάδων ανάλυσης (units of analysis) Ως μονάδα ανάλυσης (το τμήμα του κειμένου που αποτελεί τη μονάδα εξέτασης και τη βάση για την κατηγοριοποίηση) εκλάβαμε το θέμα. Ως θέμα ορίζουμε το κατά περίπτωση παρουσιαζόμενο διδακτικό αντικείμενο το οποίο αποτελεί και τη φυσική μονάδα ανάλυσης, αφού θεωρείται ότι είναι ο πλέον κατάλληλος τρόπος χρησιμοποίησης όταν η ανάλυση διεξάγεται με βάση τα θέματα του περιεχομένου (Λουκέρης, 2000). Το θέμα, στο πλαίσιο της ανάλυσης μας είχε τις παρακάτω μορφές: κείμενο, εικόνα, κείμενο και εικόνα (ενσωματωμένη νοηματικά στο κείμενο) και δραστηριότητα ερώτηση. Ως μονάδα μέτρησης ορίσαμε τη σελίδα, έντυπη και εικονογραφημένη (Βάμβουκας, 2002; Mucchielli, 1988). Δόμηση των κατηγοριών και υποκατηγοριών (checklist) Το στάδιο αυτό αντιστοιχεί στην ανάπτυξη ενός μεθοδολογικού εργαλείου με τη μορφή μιας λίστας ελέγχου (checklist) και των αντίστοιχων κριτηρίων για την κατηγοριοποίηση της πληροφορίας. Με το μεθοδολογικό αυτό εργαλείο μετρήθηκε η παρουσία ή η απουσία των διαφόρων χαρακτηριστικών. Οι κατηγορίες πρέπει να είναι αποκλειστικές και εξαντλητικές, αναφορικά με την νοηματική αλληλοεπικάλυψη και την πληρότητα αντιπροσώπευσης αντίστοιχα, των ζητημάτων που εξετάζουν (Stemler, 2001). Η συγκρότηση του συστήματος των κατηγοριών έγινε με βάση τη θεωρία μιας Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία (Φλογαΐτη, 2011; Unesco, 2005) και την οικεία βιβλιογραφία (Korfiatis et al., 2004; Μιχαήλ, 2003; Νόστη, 2010). Κατά τη διαδικασία της ανάλυσης των βιβλίων εξετάστηκε η παρουσία κάθε κατηγορίας στη μονάδα καταγραφής, δηλαδή γίνεται μέτρηση της συχνότητας με την 2

3 οποία εμφανίζεται μια συγκεκριμένη κατηγορία. Η ανάλυση έγινε με βάση τη σελίδα. Κατά την κατηγοριοποίηση καταγράφηκαν οι σελίδες στις οποίες εμφανίζεται η πληροφορία σχετικά με το στοιχείο που εξετάζει κάθε κατηγορία της λίστας ελέγχου στο υπό εξέταση θέμα. Η συχνότητα εμφάνισης μιας έννοιας καταγράφηκε σύμφωνα με κριτήρια που ορίστηκαν για κάθε κατηγορία. Για την αξιοπιστία της κατασκευής των αξόνων της ανάλυσης στη διαδικασία κωδικοποίησης των δεδομένων, ακολουθήθηκε η διαδικασία της a priori κωδικοποίησης (Haney, et al., 1998; Weber, 1990). Για την αξιοπιστία του μεθοδολογικού εργαλείου, εφαρμόστηκε η λίστα ελέγχου από δύο διαφορετικούς ερευνητές και η μέτρηση του ποσοστού συμφωνίας τους, ελέγχθηκε με το συντελεστή Cohen s Kappa (Stemler, 2001). Περιγραφή του συστήματος κριτηρίων για την κατηγοριοποίηση (checklist) Με βάση την παραπάνω προσέγγιση καθορίστηκαν 9 κύριες κατηγορίες και 37 υποκατηγορίες, όπως περιγράφονται κατωτέρω και στις οποίες στηρίχθηκε η ανάλυση περιεχομένου των διδακτικών αντικειμένων της Μελέτης Περιβάλλοντος της Γ και Δ Τάξης του Δημοτικού Σχολείου: Είδη περιβάλλοντος (φυσικό, ανθρωπογενές, μεικτό) Έννοια του περιβάλλοντος σύμφωνα με την τυπολογία Sauvé (1992) : Το περιβάλλον πρόβλημα προς επίλυση, Το περιβάλλον φυσικός πόρος, προς εκμετάλλευση και διαχείριση, Το περιβάλλον φύση, αντικείμενο σεβασμού, αγάπης και προσπάθειας διατήρησης, Το περιβάλλον βιόσφαιρα, όπου συνυπάρχουμε και συμβιώνουμε, Το περιβάλλον χώρος διαβίωσης, όπου αναπτύσσεται το άτομο, Το περιβάλλον κοινότητα, που μοιραζόμαστε και στο οποίο εμπλεκόμαστε Σχέση ανθρώπου-περιβάλλοντος (Άνθρωπος-κυρίαρχος, Άνθρωπος προστάτης, Περιβάλλον κυρίαρχο, Ουδέτερη σχέση). Χαρακτηρισμός ανθρώπινων δραστηριοτήτων (Προβληματικές δραστηριότητες, Συμβατές δραστηριότητες, Ουδέτερες δραστηριότητες). Απεικόνιση-Αναπαράσταση του Περιβάλλοντος (Βιοφιλική απεικόνιση, η αναπαράσταση του περιβάλλοντος ως ένα φιλικό και ασφαλές μέρος, Βιοφοβική απεικόνιση, η αναπαράσταση του περιβάλλοντος ως ένα εχθρικό και επικίνδυνο μέρος). Προσέγγιση των περιβαλλοντικών θεμάτων σε διαφορετική κλίμακα χώρου (τοπικό, εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο) Προσέγγιση των περιβαλλοντικών θεμάτων σε διαφορετική κλίμακα χρόνου (παρελθόν, παρόν και μέλλον). Αναφορά σε αξίες (συνδέονται με την αειφορική αντίληψη και προσέγγιση του περιβάλλοντος σύμφωνα με τις αρχές της ΠΕ: διαγενεακή αλληλεγγύη, κοινωνική δικαιοσύνη, συλλογικότητα-συμμετοχικότητα, αλληλεγγύη, δημοκρατία, αυταξία των όντων, ισότητα, λιτότητα, σεβασμός και διατήρηση του πολιτισμού και της παράδοσης, σεβασμός στη διαφορετικότητα, άμιλλα) Αντίληψη του περιβάλλοντος (ολιστική-συστημική αντίληψη, απλουστευμένη αντίληψη) Στο πλαίσιο της παρούσας εργασίας παρουσιάζονται τα αποτελέσματα με βάση τις πρώτες πέντε κατηγορίες. Μέθοδος στατιστικής ανάλυσης των δεδομένων της έρευνας Τα δεδομένα επεξεργάστηκαν με το στατιστικό πακέτο SPSS στην έκδοση Σε κάθε πίνακα εμφανίζονται οι συχνότητες των αναφορών (frequencies) και τα ποσοστά (percentages) αυτών ανά κατηγορία. Τέλος έγιναν συγκρίσεις (crosstabs) 3

4 μεταξύ κατηγοριών της ανάλυσης που θεωρήθηκαν ότι δίνουν μια πληρέστερη εικόνα των δεδομένων ανάλυσης. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Σύγκριση κατανομής αναφορών σχετικά με τα είδη περιβάλλοντος στα βιβλία Μελέτης Περιβάλλοντος της Γ και Δ Τάξης 1 (φυσικό-ανθρωπογενές-μεικτό) Πίνακας 1: Σύγκριση κατανομής αναφορών σχετικά με τα είδη περιβάλλοντος στα βιβλία της Μελέτης Περιβάλλοντος ανά Τάξη Είδη Περιβάλλοντος φυσικό ανθρωπογενές μεικτό Σύνολο Βιβλίο Συνολικές αναφορές για τα δυο βιβλία Γ Τάξη Δ Τάξη Συχνότητα % στο Βιβλίο 26,6% 54,0% 19,4% 100,0% Συχνότητα % στο Βιβλίο 31,7% 39,9% 28,5% 100,0% Σύνολο Αναφορών % στο Βιβλίο 29,2% 46,7% 24,1% 100,0% Από τη σύγκριση των αποτελεσμάτων για τα είδη περιβάλλοντος στη ΜτΠ για τη Γ και Δ Τάξη (Πίνακας 1), προκύπτει ότι κυριαρχούν οι αναφορές στο ανθρωπογενές περιβάλλον και στις δύο τάξεις. Προβάλλεται κυρίως η κοινωνική διάσταση του περιβάλλοντος (οργανωμένο κοινωνικό και πολιτισμικό περιβάλλον) και ακολουθούν οι αναφορές στο φυσικό και μεικτό περιβάλλον και στις δύο τάξεις. Στο βιβλίο της Δ Τάξης, ως ποσοστό %, υπάρχουν λιγότερες αναφορές στο ανθρωπογενές περιβάλλον σε σχέση με το βιβλίο της Γ Τάξης και περισσότερες αναφορές στο φυσικό και μεικτό περιβάλλον. Τέλος παρατηρούμε ότι οι αναφορές στα διάφορα είδη περιβάλλοντος είναι πιο ισοκατανεμημένες στο βιβλίο της Δ Τάξης από ό,τι της Γ Τάξης. Σύγκριση κατανομής των αναφορών σχετικά με την προσέγγιση της έννοιας του περιβάλλοντος κατά Sauvé στα βιβλία της Μελέτης Περιβάλλοντος της Γ και Δ Τάξης Το περιβάλλον ως κοινότητα υπερτερεί των άλλων υποκατηγοριών και στα δύο βιβλία με μεγάλο ποσοστό αναφορών. Αντίθετα, αξιοσημείωτη είναι η διαφορά αναφορών στην έννοια του περιβάλλοντος ως πρόβλημα, με σημαντικά μεγαλύτερο αριθμό αναφορών στο βιβλίο της Δ Τάξης έναντι της Γ Τάξης. Το περιβάλλον ως χώρος διαβίωσης και ως βιόσφαιρα παρουσιάζει παραπλήσια ποσοστά και στα δύο βιβλία (Πίνακας 2). 1 Όπου αναφέρεται από δω και στο εξής, στα διαγράμματα «βιβλίο μαθητή» εννοούμε το πακέτο : βιβλίο του μαθητή + τετράδιο εργασιών 4

5 Πίνακας 2: Σύγκριση κατανομής αναφορών σχετικά με την προσέγγιση της έννοιας Περιβάλλον κατά Sauvé στα βιβλία της Μελέτης Περιβάλλοντος ανά Τάξη Προσέγγιση της έννοιας Περιβάλλον κατά Sauvé Σύνολο πρόβλημα φυσικός πόρος Φύση για αγάπη, σεβασμό βιόσφαιρα χώρος διαβίωσης κοινότητα Αναφορές Γ Τάξη Βιβλίο % στοβιβλίο 3,5% 11,7% 3,9% 14,7% 15,2% 51,1% 100,0% Αναφορές Δ Τάξη % στο Βιβλίο 17,9% 8,5% 6,4% 13,6% 18,7% 34,9% 100,0% Συνολικές Συνολικές αναφορές και αναφορές στα δυο βιβλία % στοβιβλίο 10,7% 10,1% 5,2% 14,2% 17,0% 42,9% 100,0% Σύγκριση κατανομής των αναφορών για τη σχέση ανθρώπου-περιβάλλοντος στα βιβλία της Μελέτης Περιβάλλοντος της Γ και Δ Τάξης Και στις δύο τάξεις υπερτερούν οι αναφορές στην υποκατηγορία «άνθρωποςκυρίαρχος» και έπονται οι αναφορές σε μια ουδέτερη σχέση ανθρώπουπεριβάλλοντος. Με χαμηλά ποσοστά και στα δυο βιβλία αναφέρονται οι υποκατηγορίες άνθρωπος-προστάτης και περιβάλλον-κυρίαρχο. Παρατηρούμε μεγαλύτερο αριθμό αναφορών για την υποκατηγορία άνθρωπος-προστάτης στο βιβλίο της Δ Τάξης σε σχέση με την Γ Τάξη, η οποία κατά τη γνώμη μας ερμηνεύεται ως εξής : όπως είδαμε, οι αναφορές στην έννοια του περιβάλλοντος ως πρόβλημα είναι ποσοστιαία περισσότερες στο βιβλίο της Δ Τάξης έναντι της Γ Τάξης. Όμως, το περιβάλλον-πρόβλημα λογικά συνδέεται με την προσπάθεια του ανθρώπου να επιλύσει ή να αντιμετωπίσει το πρόβλημα και συνεπώς με την υποκατηγορία άνθρωπος-προστάτης και γι αυτό παρουσιάζονται αυξημένες οι αντίστοιχες αναφορές στο βιβλίο της Δ Τάξης (Πίνακας 3). Πίνακας 3: Σύγκριση κατανομής αναφορών για τη σχέση ανθρώπου-περιβάλλοντος στα βιβλία της Μελέτης Περιβάλλοντος ανά Τάξη άνθρωποςκυρίαρχος Σχέση ανθρώπου-περιβάλλοντος άνθρωποςπροστάτης περιβάλλονκυρίαρχο ουδέτερη σχέση Σύνολο Γ Τάξη Αναφορές % στο Βιβλίο 67,3% 5,4% 0,7% 26,5% 100,0% Δ Τάξη Αναφορές % στοβιβλίο 52,3% 13,4% 2,7% 31,5% 100,0% Συνολικές αναφορές και Συνολικές αναφορές στα δυο βιβλία % στο Βιβλίο 59,8% 9,5% 1,7% 29,1% 100,0% 5

6 Σύγκριση κατανομής αναφορών σχετικά με το είδος των ανθρώπινων δραστηριοτήτων στα βιβλία της Μελέτης Περιβάλλοντος της Γ και Δ Τάξης Η πλειονότητα των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων που αναφέρονται και από τα δύο βιβλία είναι ουδέτερες ως προς τις επιπτώσεις, δηλαδή δεν επηρεάζουν την ποιότητα του περιβάλλοντος (π.χ. χορός, έθιμα, θρησκευτικές εκδηλώσεις, αθλητικές και πολιτιστικές δραστηριότητες) (Πίνακας 4). Το μεγάλο ποσοστό αναφορών σε ουδέτερες ανθρώπινες δραστηριότητες σχετίζεται με την προβολή, μέσα από τα βιβλία, του κοινωνικο-πολιτισμικού ανθρωπογενούς περιβάλλοντος κυρίως. Οι αναφορές σε δραστηριότητες προβληματικές για το περιβάλλον υπερτερούν στο βιβλίο της Δ Τάξης έναντι της Γ. Το μεγαλύτερο ποσοστό αναφορών σε προβληματικές δραστηριότητες των ανθρώπων προς το περιβάλλον στο βιβλίο της Δ Τάξης σε σχέση με το βιβλίο της Γ Τάξης, συνδέεται με τις αυξημένες αναφορές στην υποκατηγορία «περιβάλλον ως πρόβλημα». Πίνακας 4: Σύγκριση κατανομής αναφορών σχετικά με τον χαρακτηρισμό των ανθρώπινων δραστηριοτήτων στα βιβλία της Μελέτης Περιβάλλοντος ανά Τάξη Χαρακτηρισμός ανθρώπινων δραστηριοτήτων προβληματικές συμβατές ουδέτερες Σύνολο Αναφορές Γ Τάξη Βιβλίο % ποσοστό στο Βιβλίο 9,3% 8,6% 82,1% 100,0% Δ Τάξη Αναφορές % ποσοστό στο Βιβλίο 25,2% 14,4% 60,4% 100,0% Συνολικές αναφορές Συνολικές αναφορές και στα δυο βιβλία % συνολικά 17,2% 11,5% 71,3% 100,0% Σύγκριση κατανομής των αναφορών σχετικά με την απεικόνιση-αναπαράσταση του περιβάλλοντος στα βιβλία της Μελέτης Περιβάλλοντος της Γ και Δ Τάξης (Βιοφιλική Βιοφοβική απεικόνιση) Η απεικόνιση του περιβάλλοντος που κυριαρχεί και στα δυο βιβλία (Γ και Δ Τάξης) είναι η βιοφιλική, με μεγάλα ποσοστά (Πίνακας 5). Στο βιβλίο της Δ Τάξης οι βιοφοβικές αναπαραστάσεις υπερτερούν σε σχέση με τις αντίστοιχες της Γ. Ο υψηλότερος αριθμός αναφορών βιοφοβικής απεικόνισης στο βιβλίο της Δ Τάξης συνάδει με τη διαπραγμάτευση περισσότερων θεμάτων του περιβάλλοντος ως πρόβλημα. Γενικότερα παρουσιάζεται μια εξωραϊσμένη εικόνα του περιβάλλοντος και στα δυο βιβλία. Πίνακας 5: Σύγκριση κατανομής των αναφορών σχετικά με την απεικόνιση-αναπαράσταση του περιβάλλοντος στα βιβλία της Μελέτης Περιβάλλοντος ανά Τάξη Απεικόνιση-Αναπαράσταση Περιβάλλοντος Σύνολο βιοφιλική βιοφοβική Αναφορές Γ Τάξη Βιβλίο % στο Βιβλίο 78,6% 21,4% 100,0% Δ Τάξη Αναφορές % στο Βιβλίο 71,7% 28,3% 100,0% Συνολικές αναφορές και Συνολικές αναφορές στα δυο βιβλία % στο Βιβλίο 75,0% 25,0% 100,0% 6

7 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ-ΣΥΖΗΤΗΣΗ Η προσέγγιση της έννοιας του περιβάλλοντος στα βιβλία της Μελέτης Περιβάλλοντος της Γ και Δ τάξης του Δημοτικού Σχολείου επιτυγχάνεται μέσα από ποικιλία προοπτικών και διαστάσεων, δίνοντας ωστόσο έμφαση κάθε φορά σε διαφορετική διάσταση. Για παράδειγμα, υπάρχει μια κυριαρχία του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος με θέματα ανθρωπο-κοινωνικής οργάνωσης και στα δυο βιβλία. Οι αναφορές στη βιοφυσική οργάνωση του περιβάλλοντος είναι περισσότερες στο βιβλίο της Δ Τάξης. Παρόμοια αποτελέσματα κατέδειξε και έρευνα της Παπαγεωργίου (2011) σχετικά με το παιδαγωγικό και περιβαλλοντικό πλαίσιο της Μελέτης Περιβάλλοντος από την προσχολική στην πρώτη σχολική ηλικία, όπου παρατηρήθηκε ότι το πλήθος των θεμάτων του φυσικού περιβάλλοντος είναι μικρότερο σε σύγκριση με αυτό του ανθρωπογενούς και το εύρος των θεμάτων για το ανθρωπογενές περιβάλλον είναι μεγαλύτερο και στις τρεις τάξεις. Σε έρευνα που έγινε από τον Λάσκαρη (2009) σχετικά με την έννοια της αειφορικής ανάπτυξης στα βιβλία της Α Λυκείου, διαπιστώθηκαν ελάχιστες αναφορές στο φυσικό περιβάλλον, ενώ υπήρχε πληθώρα αναφορών στο ανθρωπογενές περιβάλλον. Όσον αφορά την κατηγορία «Έννοια του περιβάλλοντος κατά Sauvé» κυριαρχεί το περιβάλλον-κοινότητα με αναφορές που αφορούν τη δομή και την οργάνωση του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος. Το περιβάλλον ως σκηνικό και χώρος διαβίωσης των ανθρώπων και των άλλων όντων παρουσιάζεται επίσης με αρκετές αναφορές. Επίσης, η έννοια της βιόσφαιρας, ως ένα σύνολο οργανισμών με το δίκτυο των συμβιωτικών σχέσεων μεταξύ τους προσεγγίζεται μέσα από τα βιβλία της Μελέτης Περιβάλλοντος με αρκετές αναφορές. Η οικονομική πτυχή της έννοιας του περιβάλλοντος, ως φυσικός πόρος εξετάζεται μερικώς στα βιβλία. Η περιβαλλοντική υποβάθμιση, ως αποτέλεσμα της κοινωνικο-οικονομικής δραστηριότητας του ανθρώπου και υπό το πρίσμα της περιβαλλοντικής προβληματικής και προοπτικής, αναφέρεται ελάχιστα στο βιβλίο της Γ Τάξης. Αντίθετα, στο βιβλίο της Δ Τάξης, γίνεται διαπραγμάτευση περισσότερων θεμάτων του φυσικού περιβάλλοντος με τη λογική του προβλήματος προς επίλυση. Αυτό έχει να κάνει ίσως με την μεγαλύτερη εμβάθυνση περιβαλλοντικών θεμάτων λόγω καλύτερης κατανόησης των εννοιών από τους μαθητές αυτής της τάξης. Από έρευνα σε όλα τα σχολικά εγχειρίδια της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, διαπιστώνεται ότι το μεγαλύτερο ποσοστό αναφορών στο περιβάλλον ως πρόβλημα βρίσκεται στα βιβλία της Μελέτης Περιβάλλοντος και της Γεωγραφίας (Κοσκολού & Σπυροπούλου, 2005). Σε άλλη έρευνα που έγινε στα βιβλία της Τρίτης Λυκείου, σχετικά με το κοσμοείδωλο της φύσης, η αξία της φύσης παρουσιάζεται κυρίως ως χώρος διαβίωσης και ως φυσικός πόρος στο βιβλίο της Βιολογίας Κατεύθυνσης και ως φύση για αγάπη και σεβασμό στα βιβλία, Βιολογίας Γενικής Παιδείας και Αρχές Περιβαλλοντικών Επιστημών (Νόστη, 2010). Στην κατηγορία «σχέση ανθρώπου-περιβάλλοντος» προβάλλεται η κυριαρχία του ανθρώπου πάνω στο περιβάλλον, η οποία εκφράζεται ως η ικανότητα του ανθρώπου να το μετασχηματίσει και να το οργανώσει ως τεχνητό και δομημένο περιβάλλον, ώστε να διασφαλίσει την επιβίωσή του, ή ως διάθεση εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων για οικονομικούς σκοπούς. Πολλές αναφορές υπάρχουν για την ουδέτερη σχέση ανθρώπου-περιβάλλοντος, μέσα από τη μελέτη του πολιτιστικού και κοινωνικού περιβάλλοντος. Η προβολή του ανθρώπου-προστάτη του περιβάλλοντος, που σχετίζεται με τη σημερινή περιβαλλοντική υποβάθμιση είναι ελάχιστη με 7

8 περισσότερες αναφορές στο βιβλίο της Δ Τάξης. Τέλος η κυριαρχία του περιβάλλοντος στον άνθρωπο αναφέρεται σε ελάχιστες περιπτώσεις και έχει να κάνει με την αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών και φαινομένων. Οι ανθρώπινες δραστηριότητες διαφαίνονται κυρίαρχα ουδέτερες, χωρίς αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Οι οικονομικές ανθρώπινες δραστηριότητες, είτε αφορούν μετασχηματισμό του φυσικού περιβάλλοντος σε χώρο διαβίωσης με έργα, είτε αφορούν εκμετάλλευση φυσικών πόρων, παρουσιάζονται ήπιες, χωρίς να τονίζονται στα κείμενα και στις εικόνες οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις αυτών. Οι συμβατές-φιλικές δραστηριότητες του ανθρώπου στο περιβάλλον προβάλλονται ελάχιστα και συνδέονται ως επί το πλείστον με την έννοια της διαχείρισης του περιβάλλοντος και ως δράσεις εναλλακτικών λύσεων φιλικών προς το περιβάλλον. Στην κατηγορία απεικόνιση-αναπαράσταση του περιβάλλοντος το περιβάλλον στο σύνολό του (φυσικό-ανθρωπογενές-μεικτό) αναπαρίσταται βιοφιλικά, χωρίς να φαίνονται ιδιαίτερα δυσάρεστες και επικίνδυνες καταστάσεις. Πρόκειται για έναν εξωραϊσμό της πραγματικότητας όπου δεν παρουσιάζονται τα αποτελέσματα των δραστηριοτήτων του ανθρώπου στο περιβάλλον, που το επιβαρύνουν και το υποβαθμίζουν, με εξαίρεση στο βιβλίο της Δ Τάξης, όπου παρουσιάζεται μια βιοφοβική απεικόνιση κυρίως του φυσικού περιβάλλοντος αλλά και πάλι με λιγότερες αναφορές από ό,τι στη βιοφιλική του απεικόνιση. Με το συμπέρασμα αυτό συμφωνούν τα αποτελέσματα έρευνας σε μαθητές δημοτικού που εκφράζουν στην πλειονότητα τους θετικά και φιλικά συναισθήματα όταν επισκέπτονται ένα δάσος, ενώ ελάχιστες είναι οι αναφορές σε αρνητικά συναισθήματα, στάσεις και στερεότυπα, αποτελέσματα που δείχνουν ότι οι αναπαραστάσεις των μαθητών σχετίζονται με μια βιοφιλική απεικόνιση του περιβάλλοντος (Ευαγγελίδης, 2011; Γαλυφιανάκη, 2007). Δεδομένου ότι κυρίως με τα βιβλία της Μελέτης Περιβάλλοντος οι μαθητές του δημοτικού έρχονται σε επαφή με τις έννοιες του περιβάλλοντος, υπάρχει ανάγκη πιο απαιτητικής εννοιολογικά προσέγγισης του περιβάλλοντος. Το περιβάλλον ως πρόβλημα και η υποβάθμισή του εξαιτίας των ανθρώπινων δραστηριοτήτων, θα πρέπει να αποτελεί αντικείμενο περισσότερων ενοτήτων, από τις μικρές τάξεις του δημοτικού, ώστε να αντιληφθούν οι μικροί μαθητές τις συνέπειες των προβληματικών ανθρώπινων δραστηριοτήτων και μέσα από την εκπαιδευτική διαδικασία να αναπτύξουν ένα σύστημα αξιών, αγάπης και σεβασμού για το περιβάλλον. Η διαπίστωση μιας σύνθετης, αλλά όχι συστημικής αντίληψης του περιβάλλοντος, που προβάλλεται μέσα από τα βιβλία, οδηγεί στην ανάγκη καλύτερης παρουσίασης και προβολής των ζητημάτων μέσα από ένα πλέγμα αλληλεπιδράσεων και αιτιωδών σχέσεων, των βιοφυσικών, κοινωνικών και οικονομικών παραμέτρων του περιβάλλοντος. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Βάμβουκας, Μ. (2002). Εισαγωγή στην Ψυχοπαιδαγωγική Έρευνα και Μεθοδολογία. Αθήνα: Γρηγόρης. Bardin, L. (1996). L'analyse de contenu (8e éd.). Paris : Presses Universitaires de France. 8

9 Γαλυφιανάκη, Ε. (2007). Το δάσος ως αντικείμενο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στην Πρωτοβάθμα Εκπαίδευση. Διδακτορική Διατριβή. Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη. Ευαγγελίδης, Γ. (2011). Διερεύνηση των γνώσεων και αναπαραστάσεων των μαθητών Ε και ΣΤ τάξης Δημοτικού για το δασικό οικοσύστημα. Μεταπτυχιακή Εργασία, Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη. Haney, W., Russell, M., Gulek, C. and Fierros, E. (1998). Drawing on education: Using student drawings to promote middle school improvement, Schools in the Middle, Vol. 7, No.3: Korfiatis, K., Stamou, A. G. and Paraskevopoulos, S. (2004). Images of Nature in Greek primary School Textbooks, Wiley Periodicals, Vol. 88: Κοσκολού, Α. και Σπυροπούλου, Δ. (2005). Η Εκπαίδευση για την Αειφορία σε Σχολικά Εγχειρίδια της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης: Διερεύνηση του Βαθμού Διάχυσης Εννοιών, Αρχών και Αξιών, Ζητημάτων και Προβλημάτων του Περιβάλλοντος, 5ο Συνέδριο ΠΕΕΚΠΕ. Διαθέσιμο στο: Λάσκαρης, Σ., (2009). Η Αειφορική Ανάπτυξη στα Βιβλία της Α Λυκείου. Διπλωματική Εργασία. Διαθέσιμο στο Λιαράκου, Γ. και Φλογαΐτη, Ε. (2007). Από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στην Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη. Αθήνα: Νήσος. Λουκέρης, Δ. (2000). Το μάθημα της Μελέτης του Περιβάλλοντος υπό το πρίσμα της Περιβαλλοντικής Αγωγής. Διδακτορική Διατριβή. Φιλοσοφική Σχολή Παν/μιου Αθηνών. Αθήνα. Μιχαήλ, Σ. (2003). Αντιλήψεις και γνώσεις δασκάλων της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και σχολικά εγχειρίδια σχετικά με θέματα ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Μεταπτυχιακή Εργασία. Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ Mucchielli, R. (1988). L analyse de contenu des documents et communications. Paris: ESF. Νόστη, Μ. (2010). Γνώσεις και αντιλήψεις σχετικά με την υποβάθμιση του Περιβάλλοντος σε Βιβλία και Καθηγητές Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Μεταπτυχιακή Εργασία. Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ. Παπαγεωργίου, Α. (2011). Το παιδαγωγικό και περιβαλλοντικό πλαίσιο της Μελέτης Περιβάλλοντος: η εξέλιξη από την προσχολική στην πρώτη σχολική ηλικία. Μεταπτυχιακή Εργασία. Παιδαγωγική Σχολή, Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης. ΑΠΘ. Θεσσαλονίκη. Ράγκου, Π. (2006). Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Πανεπιστημιακές Παραδόσεις. Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, ΑΠΘ. Θεσσαλονίκη. 9

10 Robert, A. and Bouillaguet, A. (2002). Analyse de contenu. Paris : Puf, «Que saisje?». Sauvé, L. (1992). Elements d une theorie du design pedagogique en Education relative a l Environnement. Elaboration d un supramodele pedagogique. These de Doctorat en Education, Universite du Quebec a Montreal, Quebec, vol. I. Stemler, S. (2001). An overview of content analysis. Practical Assessment, Research & Evaluation, Vol. 7, No. 17. Διαθέσιμο στον ιστότοπο Φλογαΐτη, Ε. (2011). Εκπαίδευση για το Περιβάλλον και την Αειφορία. Αθήνα: Εκδ. Πεδίο. Χρόνη, Μ. (2013). Η προσέγγιση της έννοιας του περιβάλλοντος μέσα από τα Βιβλία της Μελέτης Περιβάλλοντος της Γ και Δ Τάξης. Μεταπτυχιακή Εργασία. Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, ΑΠΘ, Θεσσαλονίκη. UNESCO, (1992). United Nations Conference on Environmental and Development : Agenda 21. Paris: Unesco. UNESCO, (2005). United Nations Decade of Education for Sustainable Development ( ): International Implementation Scheme. ED/DESD/2005/PI/01. Paris: UNESCO. Weber, R. P. (1990). Basic Content Analysis (2nd ed). Newbury Park, CA: Sage Publications. 10

Αλεξάνδρα Κοσκολού 1, Δήμητρα Σπυροπούλου 2 ΠΕΡΙΛΗΨΗ. ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: Αειφόρος Ανάπτυξη, αρχές, αξίες, εμποτισμός, σχολικά εγχειρίδια ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Αλεξάνδρα Κοσκολού 1, Δήμητρα Σπυροπούλου 2 ΠΕΡΙΛΗΨΗ. ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: Αειφόρος Ανάπτυξη, αρχές, αξίες, εμποτισμός, σχολικά εγχειρίδια ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Εκπαίδευση για την Αειφορία σε Σχολικά Εγχειρίδια της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης: Διερεύνηση του Βαθμού Διάχυσης Εννοιών, Αρχών και Αξιών, Ζητημάτων και Προβλημάτων του Περιβάλλοντος Αλεξάνδρα Κοσκολού

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΓΡΙΑΝΘΡΩΠΟΙ Πολίτες του μέλλοντος

ΟΙ ΑΓΡΙΑΝΘΡΩΠΟΙ Πολίτες του μέλλοντος ΟΙ ΑΓΡΙΑΝΘΡΩΠΟΙ Πολίτες του μέλλοντος Ανακοίνωση Τύπου 28/01/2013 Ένα αλλιώτικο ξεχωριστό παιχνίδι ερωτήσεων όπου όλοι κερδίζουν γνώση και ευαισθησία για το περιβάλλον και την άγρια ζωή της χώρας μας που

Διαβάστε περισσότερα

Η εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία (ΕΠΑ):

Η εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία (ΕΠΑ): Η εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία (ΕΠΑ): στόχοι, μέθοδοι, προοπτικές Αναγνωστάκης Σπύρος, Υπεύθυνος - Οικονόμου Κων., Μέλος Π.Ο. ΚΠΕ Κισσάβου Ελασσόνας Επιμορφωτικό Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΣ Γεωγραφίας στα πλαίσια του Νέου Σχολείου

ΑΠΣ Γεωγραφίας στα πλαίσια του Νέου Σχολείου ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Με συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) ΑΠΣ Γεωγραφίας

Διαβάστε περισσότερα

Η προτεραιότητα των στόχων που θέτουν οι εκπαιδευτικοί δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στα προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης

Η προτεραιότητα των στόχων που θέτουν οι εκπαιδευτικοί δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στα προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Η προτεραιότητα των στόχων που θέτουν οι εκπαιδευτικοί δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στα προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Στέφανος Οικονόμου Εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης - Ε.Α.Π. stefanoso@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Η Περιβαλλοντική Αγωγή στη Δημοτική Εκπαίδευση και οι τάσεις των δασκάλων... 49

Η Περιβαλλοντική Αγωγή στη Δημοτική Εκπαίδευση και οι τάσεις των δασκάλων... 49 Εισαγωγή... 15 Αλέξανδρος Γεωργόπουλος και Ευγενία Φλογαΐτη Σχηματοποίηση των εννοιών Μια διδακτική στρατηγική στη διάθεση της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Εφαρμογή σε διδακτική ενότητα του νερού Γ τάξη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ/ΠΑΙΔΙ/0308(ΒΙΕ)/07 ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ενότητα 02: Ιστορική Εξέλιξη της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ι Πολυξένη Ράγκου Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΠΡΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ.. ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Π.

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΠΡΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ.. ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Π. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΠΡΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ.. ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Π.Ε ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ.. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική επάρκεια πτυχιούχων του Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Παιδαγωγική επάρκεια πτυχιούχων του Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Παιδαγωγική επάρκεια πτυχιούχων του Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Τι ισχύει για τους εισακτέους μέχρι και το ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Σύμφωνα με το Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1: Παρουσίαση μαθήματος. Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής

Ενότητα 1: Παρουσίαση μαθήματος. Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής Διδακτική της Πληροφορικής: Ερευνητικές προσεγγίσεις στη μάθηση και τη διδασκαλία Μάθημα επιλογής B εξάμηνο, Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ενότητα 05: Εννοιολογικές οριοθετήσεις της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης II Πολυξένη Ράγκου Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση/ Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη & Υπαίθριες δραστηριότητες

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση/ Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη & Υπαίθριες δραστηριότητες Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Κέντρο Έρευνας, Μελέτης και Εφαρμογών στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Περιβαλλοντική Εκπαίδευση/ Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη & Υπαίθριες δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Αθανάσιος Φ. Κατσούλης

Αθανάσιος Φ. Κατσούλης Αθανάσιος Φ. Κατσούλης Doctorate student, Université Paul Valéry - Montpellier III Master in Teaching and Psychological Methodologies in Education, University of L Aquila (Italy) Μ.A in Education (Education

Διαβάστε περισσότερα

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών Πηγή: Δημάκη, Α. Χαϊτοπούλου, Ι. Παπαπάνου, Ι. Ραβάνης, Κ. Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών: μια ποιοτική προσέγγιση αντιλήψεων μελλοντικών νηπιαγωγών. Στο Π. Κουμαράς & Φ. Σέρογλου (επιμ.). (2008).

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η θέση της Πανελλήνιας Ένωσης Καθηγητών Πληροφορικής Επιμέλεια κειμένου: Δ.Σ. ΠΕΚαΠ κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης των μελών της Ένωσης από 20/07/2010. Τελική έκδοση κειμένου:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο

ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο Παρουσίαση από τις: Φροσούλα Πατσαλίδου, ερευνήτρια, & Μαίρη Κουτσελίνη, επιστημονική υπεύθυνη του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας δεξιότητες επικοινωνίας, συνεργασίας και ενσυναίσθησης μεταξύ μαθητών, εκπαιδευτικών και γονέων

Αναπτύσσοντας δεξιότητες επικοινωνίας, συνεργασίας και ενσυναίσθησης μεταξύ μαθητών, εκπαιδευτικών και γονέων Αναπτύσσοντας δεξιότητες επικοινωνίας, συνεργασίας και ενσυναίσθησης μεταξύ μαθητών, εκπαιδευτικών και γονέων ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2016-17 ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ-ΔΡΑΣΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Π. Κωνσταντινίδου,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ.. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- Συμβούλιο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ.. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- Συμβούλιο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΥΠ.Ε.Π.Θ. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ.. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- Συμβούλιο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΤΟ ΠΟΤΑΜΙ» Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ενότητα 11: Σχεδιασμός και Οργάνωση ενός Προγράμματος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΙV Πολυξένη

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Μετά από μία δεκαπενταετία υλοποίησης Περιβαλλοντικών Προγραμμάτων στα σχολεία Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης του Ν. Λέσβου: Συνθετική ανασκόπηση

Μετά από μία δεκαπενταετία υλοποίησης Περιβαλλοντικών Προγραμμάτων στα σχολεία Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης του Ν. Λέσβου: Συνθετική ανασκόπηση Μετά από μία δεκαπενταετία υλοποίησης Περιβαλλοντικών Προγραμμάτων στα σχολεία Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης του Ν. Λέσβου: Συνθετική ανασκόπηση Βασιλική Βασίλαρου 1, Μαρία Τζουρά 2, Μαρία Καμμένου 3 1 Σχολική

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο:

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: 2231081842 Χώρος υλοποίησης: ΕΚΦΕ Φωκίδας Υπεύθυνος: Μπεμπή Ευαγγελία Τηλέφωνο επικοινωνίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ»

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» Νικόλαος Μπαλκίζας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του σχεδίου μαθήματος είναι να μάθουν όλοι οι μαθητές της τάξης τις έννοιες της ισοδυναμίας των κλασμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

«Τα προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και η ενσωμάτωση των αρχών της Εκπαίδευσης για την Αειφορία στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση»

«Τα προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και η ενσωμάτωση των αρχών της Εκπαίδευσης για την Αειφορία στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση» «Τα προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και η ενσωμάτωση των αρχών της Εκπαίδευσης για την Αειφορία στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση» Δρ. Ευσταθία Χριστοπούλου Σχολική Σύμβουλος Α/ θμιας Εκπαίδευσης hristopef@yahoo.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η όξινη βροχή. Ηλικιακή ομάδα 9-12

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η όξινη βροχή. Ηλικιακή ομάδα 9-12 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η όξινη βροχή Ηλικιακή ομάδα 9-12 Φυσική καταστροφή, ηλικιακή ομάδα, γνωστικό αντικείμενο Το σενάριο απευθύνεται σε μαθητές δημοτικού ηλικίας 9-12 ετών (Δ, Ε,

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο. Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος

Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο. Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών ΟιΤΠΕχαρακτηρίζουνόλαταμέσαπουείναιφορείς άυλων μηνυμάτων (χαρακτήρες, εικόνες, ήχοι). Η αξιοποίησή

Διαβάστε περισσότερα

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Τι εννοούμε με τον όρο «μαθησιακά αποτελέσματα»; ΓΝΩΣΕΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΑΣΕΙΣ Ποια είναι τα αναμενόμενα οφέλη από την

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Κωδικός μαθήματος: ΚΕΠ 302 Διδάσκων: Δημήτρης Θ. Ζάχος Πιστωτικές μονάδες: 10 Χρόνος και τόπος διεξαγωγής: Τετάρτη 6-9 αίθουσα 907 Εισαγωγικά Η επιτυχής συμμετοχή σ ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Το Παραπρόγραμμα ή κρυφό Αναλυτικό Πρόγραμμα Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη 33 Πρόταση διδασκαλίας με τη χρήση των ΤΠΕ στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος της Δ τάξης Δημοτικού: Μαθαίνω για τα σημαντικά έργα που υπάρχουν στην Ελλάδα μέσα από το google earth Καρτσιώτου Θωμαϊς

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Βασίλης Κόμης, Επίκουρος Καθηγητής Ερευνητική Ομάδα «ΤΠΕ στην Εκπαίδευση» Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΑ Χρ. ΜΑΚΡΗ M.Sc. Γεωλόγος Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2015

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ (Π.Ε.Α.Α.)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ (Π.Ε.Α.Α.) ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ (Π.Ε.Α.Α.) Δήμητρα Σπυροπούλου Επίτιμη Σύμβουλος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου H Ε.Α.Α. μετεξέλιξη της Π.Ε. (Ν.1892/90) προαπαιτεί

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση.

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση. ΔΙATMHMATΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (ΠΠΔΕ) ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ (Απόσπασμα από τα Πρακτικά της 325 ης /08-05-2014 Τακτικής Συνεδρίασης της Συγκλήτου

Διαβάστε περισσότερα

Π. Καριώτογλου. Παιδαγωγική Σχολή, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας

Π. Καριώτογλου. Παιδαγωγική Σχολή, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΥΠΗΡΕΤΟΥΝΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΙΣ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ: ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ STED Π. Καριώτογλου Παιδαγωγική Σχολή, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Η παρουσίαση γίνεται στο πλαίσιο του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Γιαννάκης Βασιλειάδης, Γιώργος Σαββίδης, Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Γιαννάκης Βασιλειάδης, Γιώργος Σαββίδης, Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αναγνωστικός Αλφαβητισµός σε Μαθητές Ε Τάξης ηµοτικού ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟΣ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ Ε ΤΑΞΗΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΣΕ ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΜΗ ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΟΥ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΝΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

(Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Υπουργών στις 11Μαίου 2010 στην 120 η Συνεδρία)

(Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Υπουργών στις 11Μαίου 2010 στην 120 η Συνεδρία) Σύσταση CM/Rec(2010)7 Της Επιτροπής Υπουργών προς τα κράτη-μέλη για το Χάρτη του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Παιδεία της Δημοκρατίας και την Εκπαίδευση στα Ανθρώπινα Δικαιώματα (Υιοθετήθηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακή Εκπαίδευση και Κοινωνική Δικαιοσύνη. Σύμπραξη και Εφαρμογή

Αναπτυξιακή Εκπαίδευση και Κοινωνική Δικαιοσύνη. Σύμπραξη και Εφαρμογή Αναπτυξιακή Εκπαίδευση και Κοινωνική Δικαιοσύνη Σύμπραξη και Εφαρμογή Σωτήρης Θεμιστοκλέους sotiris.t@cardet.org www.cardet.org www.developmenteducation.org Διεθνές ανεξάρτητο, μη-κερδοσκοπικό, μη-κυβερνητικό

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο στην Πύλο με θέμα: «ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ»

Σεμινάριο στην Πύλο με θέμα: «ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ» Σεμινάριο στην Πύλο με θέμα: «ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ» Την Παρασκευή 5 Δεκεμβρίου πραγματοποιήθηκε στην Πύλο σεμινάριο με θέμα «Αειφόρο Σχολείο-Βιωματικές Δράσεις» το οποίο οργάνωσε η Σχολική

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία

Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία Τι είναι περιβάλλον; Το περιβάλλον προσεγγίζεται... ως «πρόβλημα»... ως φυσικός πόρος... ως φύση... ως ο χώρος της καθημερινής μας ζωής... ως ο χώρος της συλλογικής

Διαβάστε περισσότερα

Στοχεύοντας στη Πρόληψη. Ομάδα Άμεσης Παρέμβασης Χριστιάνα Μιχαήλ Χάρις Χατζηχαραλάμπους

Στοχεύοντας στη Πρόληψη. Ομάδα Άμεσης Παρέμβασης Χριστιάνα Μιχαήλ Χάρις Χατζηχαραλάμπους Στοχεύοντας στη Πρόληψη Ομάδα Άμεσης Παρέμβασης Χριστιάνα Μιχαήλ Χάρις Χατζηχαραλάμπους Ομάδα Άμεσης Παρέμβασης ΟΑΠ ΣΕΑ Εκπαιδευτικοί Εκπαιδευτικοί Ψυχολόγοι Στόχος Παρέμβασης ΟΑΠ: Αντιμετώπιση σοβαρών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΤΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ

ΟΜΙΛΙΑ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΤΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ ΟΜΙΛΙΑ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΤΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ 8-9 Δεκεμβρίου 2016 Κύριε Πρόεδρε της Κυπριακής Βουλής των

Διαβάστε περισσότερα

Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών για το Νέο Σχολείο: Η γνώση είναι ο δρόμος για το μέλλον!

Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών για το Νέο Σχολείο: Η γνώση είναι ο δρόμος για το μέλλον! Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών για το Νέο Σχολείο: Η γνώση είναι ο δρόμος για το μέλλον! 1 ΣΥΝΟΨΗ 150.000 εκπαιδευτικοί όλων των ειδικοτήτων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης θα συμμετάσχουν μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

Ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα που έχει να αντιμετωπίσει ένα άτομο με αναπηρία, δεν είναι τόσο η διαφορετικότητα αυτή καθ εαυτή, όσο η αρνητική

Ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα που έχει να αντιμετωπίσει ένα άτομο με αναπηρία, δεν είναι τόσο η διαφορετικότητα αυτή καθ εαυτή, όσο η αρνητική ...Σου Διαφορετικά! Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΣΥΝ ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑΣ για ΝΑ ΣΠΑΣΟΥΜΕ ΤΑ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ Η Καταπολέμηση του Στίγματος και του Κοινωνικού Αποκλεισμού των Νέων με Αναπηρίες μέσω της Ευαισθητοποίησης και Κοινωνικοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Εμπλουτισμός σχολικών εγχειριδίων με μαθησιακά αντικείμενα: το μεθοδολογικό πλαίσιο των ομάδων σχεδιασμού ανάπτυξης

Εμπλουτισμός σχολικών εγχειριδίων με μαθησιακά αντικείμενα: το μεθοδολογικό πλαίσιο των ομάδων σχεδιασμού ανάπτυξης ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ Αξιοποίηση Ψηφιακού Εκπαιδευτικού Περιεχομένου για τη Διδασκαλία Γνωστικών Αντικειμένων Κέρκυρα, 18.06.15 Εμπλουτισμός σχολικών εγχειριδίων με μαθησιακά αντικείμενα: το μεθοδολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σοφία Τσιροπούλου Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Έβρου softsi@sch.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

2o Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας

2o Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας o Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας «Ψηφιακή Τάξη Χημείας στη Β Λυκείου. Ονοματολογία οργανικής Χημείας. Από τη θεωρία στο εργαστήριο φυσικών επιστημών και από εκεί στην αίθουσα υπολογιστών» Αθανάσιος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΡΙΓΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ

Η ΤΡΙΓΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ Δρ. ΑΔΑΜΑΝΤΙΑ Κ. ΣΠΑΝΑΚΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ-ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΚΠ65 Η ΤΡΙΓΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ Τι είναι η τριγωνοποίηση; Ποια είδη τριγωνοποίησης υπάρχουν; Πώς να επιλέξουμε το κατάλληλο είδος; Τι μας προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση του σεβασμού και της ισότητας»

ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση του σεβασμού και της ισότητας» «Η ευαισθητοποίηση κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση του σεβασμού και της ισότητας» Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2016 2017 Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου ΕΔΕ 1 H ετερότητα στις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ: Β Δηµοτικό Σχολείο Λατσιών (Κ.Β ) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Αριθµός µαθητών/τριών: 127 Αριθµός εκπαιδευτικών: 15 Συνδετικός

Διαβάστε περισσότερα

Σας αποστέλλω το παρακάτω κείμενο για την ενημέρωσή σας.

Σας αποστέλλω το παρακάτω κείμενο για την ενημέρωσή σας. Αγαπητέ(ή) κύριε/κυρία: Σας αποστέλλω το παρακάτω κείμενο για την ενημέρωσή σας. Εργαστήριο Διδακτικής Θετικών Επιστημών 1 (ΕΔΘΕ) του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης (ΠΤΔΕ) του Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση σχετικά με το περιβάλλον Εκπαίδευση για το περιβάλλον Εκπαίδευση στο περιβάλλον

Εκπαίδευση σχετικά με το περιβάλλον Εκπαίδευση για το περιβάλλον Εκπαίδευση στο περιβάλλον Περιβαλλοντική Εκπαίδευση (ΠΕ) ονομάζεται η διδασκαλία του τρόπου λειτουργίας του οικοσυστήματος και στόχος της είναι η αλλαγή της συμπεριφοράς των ανθρώπων προς μια αειφορική κατεύθυνση Εκπαίδευση σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Περιβαλλοντική Εκπαίδευση = μια εκπαίδευση σχετική με το περιβάλλον Διαφορετικές προσεγγίσεις: διαφοροποιούνται ανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική αίδευση

Περιβαλλοντική αίδευση Περιβαλλοντική Εκ π αίδευση «Εκπαίδευση για το Περιβάλλον και την Αειφορία» Διεθνής Διάσκεψη «Περιβάλλον και κοινωνία: εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση των πολιτών για την αειφορία» UNESCO, Θεσσαλονίκη 1997

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ TIMSS 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS Τι είναι η Έρευνα TIMSS; Η Έρευνα Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) του Διεθνούς Οργανισμού για την Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΟ 5 / 11 / η συνάντηση: Η ομάδα συναντήθηκε εκτός σχολικού ωραρίου. Έγινε: Καθορισμός αρμοδιοτήτων των μελών της ομάδας.

ΠΡΑΚΤΙΚΟ 5 / 11 / η συνάντηση: Η ομάδα συναντήθηκε εκτός σχολικού ωραρίου. Έγινε: Καθορισμός αρμοδιοτήτων των μελών της ομάδας. ΠΡΑΚΤΙΚΟ 5 / 11 / 2010 1 η συνάντηση: Η ομάδα συναντήθηκε εκτός σχολικού ωραρίου. Έγινε: Καθορισμός αρμοδιοτήτων των μελών της ομάδας. Συντονιστής : Νικηφόρου Απόστολος Πρακτικογράφος : Συμεωνίδου Χριστίνα

Διαβάστε περισσότερα

Ωρολόγιο Πρόγραμμα Εαρινό Εξαμήνου 2012-13

Ωρολόγιο Πρόγραμμα Εαρινό Εξαμήνου 2012-13 Ωρολόγιο Πρόγραμμα Εαρινό Εξαμήνου 2012-13 Ομάδες Κωδικός Μαθ. Τίτλος Μαθήματος ECTSΜέρες Ώρες Γ + Δ έτος ΕΠΑ 100 1Ε Ολυμπιακή Παιδεία 2 Δ.. Π.. 1200-1330 Δ.. Π.. 1200-1330 Γ + Δ έτος ΕΠΑ 105 1 Ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

Τρόποι αναπαράστασης των επιστημονικών ιδεών στο διαδίκτυο και η επίδρασή τους στην τυπική εκπαίδευση

Τρόποι αναπαράστασης των επιστημονικών ιδεών στο διαδίκτυο και η επίδρασή τους στην τυπική εκπαίδευση Τρόποι αναπαράστασης των επιστημονικών ιδεών στο διαδίκτυο και η επίδρασή τους στην τυπική εκπαίδευση Κ. Χαλκιά Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών 2 Το διαδίκτυο: αποτελεί ένα νέο διδακτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ-ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ-ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ-ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟ: Δημοτικό Σχολείο Λυκαβητού (Κ.Β.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Αρ. Μαθητών: 136 Αρ. Εκπαιδευτικών: 12 Συντονιστής/στρια

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΩΝ & ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ TMHMA ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Α) Προπτυχιακά 1. Νηπιαγωγικά 2. Δημοτική Εκπαίδευση Β) Μεταπτυχιακά 1. ΜΑ Εκπαιδευτική Ηγεσία 2. ΜΑ Ειδική

Διαβάστε περισσότερα

Απόψεις εκπαιδευτικών για τις ερευνητικές εργασίες στο Λύκειο με θέματα Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης

Απόψεις εκπαιδευτικών για τις ερευνητικές εργασίες στο Λύκειο με θέματα Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης Απόψεις εκπαιδευτικών για τις ερευνητικές εργασίες στο Λύκειο με θέματα Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης Γωγάκη Ηλιάννα 1, Παπαβασιλείου Βασίλης 2 1.Εκπαιδευτικός, απόφοιτη του ΠΜΣ «Περιβαλλοντική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Το πρόγραμμα «Ελευσίνα, αστικό μονοπάτι για μύστες της αειφορίας»

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Το πρόγραμμα «Ελευσίνα, αστικό μονοπάτι για μύστες της αειφορίας» ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ Το πρόγραμμα «Ελευσίνα, αστικό μονοπάτι για μύστες της αειφορίας» Δημιουργία: Ιωάννα Παπαλεξίου, ΠΕ06, MEd, Νάντια Γαλανοπούλου, ΠΕ12, MSc Παρουσίαση: Ιωάννα

Διαβάστε περισσότερα

Το σχολείο ως εστία προώθησης της διαφοροποιημένης διδασκαλίας μέσω της επαγγελματικής μάθησης ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ

Το σχολείο ως εστία προώθησης της διαφοροποιημένης διδασκαλίας μέσω της επαγγελματικής μάθησης ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ Μάιος 2017 Το σχολείο ως εστία προώθησης της διαφοροποιημένης διδασκαλίας μέσω της επαγγελματικής μάθησης ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ Δρ Γεωργία Πασιαρδή (Διευθύντρια) Χριστίνα Σταύρου (Λειτουργός Π.Ι.) Ημερίδα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΕΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Η ΣΕΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Η ΣΕΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Βέλτιστο Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Γεωγραφία (ΠΕ) Δημιουργός: ΠΑΣΧΑΛΗΣ ΚΑΛΙΤΣΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση Το

Διαβάστε περισσότερα

(Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Υπουργών στις 11Μαίου 2010 στην 120 η Συνεδρία)

(Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Υπουργών στις 11Μαίου 2010 στην 120 η Συνεδρία) Σύσταση CM/Rec(2010)7 Της Επιτροπής Υπουργών προς τα κράτη μέλη για το Χάρτη του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Εκπαίδευση για τη Δημοκρατική Ιδιότητα του Πολίτη και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (Υιοθετήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

«Μέλες-μέλες»: Μια διαδικτυακή διερεύνηση για ανάπτυξη κατανόησης για οικολογικές διαταραχές και πτυχές της φύσης της επιστήμης.

«Μέλες-μέλες»: Μια διαδικτυακή διερεύνηση για ανάπτυξη κατανόησης για οικολογικές διαταραχές και πτυχές της φύσης της επιστήμης. «Μέλες-μέλες»: Μια διαδικτυακή διερεύνηση για ανάπτυξη κατανόησης για οικολογικές διαταραχές και πτυχές της φύσης της επιστήμης. Γεωργία Μιχαήλ ΚΒ και ΙΕ Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Περιεχόμενα Εισαγωγή Γενικά

Διαβάστε περισσότερα

YΠΟΔΕΙΓΜΑ ΙΙ ΖΩΝΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ/-ΩΝ

YΠΟΔΕΙΓΜΑ ΙΙ ΖΩΝΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ/-ΩΝ YΠΟΔΕΙΓΜΑ ΙΙ ΖΩΝΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ/-ΩΝ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΠΟΥΡΔΗ ΜΑΡΙΝΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Στην αλόγιστη

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 Καθηγητής: Δρ. Ανδρέας Χατζηχαμπής Ημερομηνία: Ιανουάριος 2011 Αρ. Μαθ. : Χρόνος: 1 x 80 (συνολικά 4 x 80 ) Τάξη: Α Γυμνασίου

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 Καθηγητής: Δρ. Ανδρέας Χατζηχαμπής Ημερομηνία: Ιανουάριος 2011 Αρ. Μαθ. : Χρόνος: 1 x 80 (συνολικά 4 x 80 ) Τάξη: Α Γυμνασίου ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 Καθηγητής: Δρ. Ανδρέας Χατζηχαμπής Ημερομηνία: Ιανουάριος 2011 Αρ. Μαθ. : Χρόνος: 1 x 80 (συνολικά 4 x 80 ) Τάξη: Α Γυμνασίου Ενότητα: Φυσικό Περιβάλλον και Οικολογία Κεφάλαιο: Τροφικές

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ Παρασκευή 20 Μαρτίου 2015

ΗΜΕΡΙΔΑ Παρασκευή 20 Μαρτίου 2015 Ινστιτούτο Θαλάσσιας Βιολογίας, Βιοτεχνολογίας & Υδατοκαλλιεργειών Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών ΗΜΕΡΙΔΑ Παρασκευή 20 Μαρτίου 2015 "Μέθοδοι και πλαίσια λήψης αποφάσεων για μια πολιτική με άξονα τη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Προαιρετική Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στο Νομό Ηρακλείου (*)

Προαιρετική Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στο Νομό Ηρακλείου (*) ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ B Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Προαιρετική Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στο Νομό Ηρακλείου (*) Θεόδωρος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ Στην ενότητα αυτή θα παρουσιαστεί η µεθοδολογία της έρευνας και η διαδικασία µε την οποία διεξήχθη η συλλογή των ερωτηµατολογίων. 3.1 Μεθοδολογία Έρευνας & ειγµατοληπτική Τεχνική

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ. Χρήστος Ν. Σιγάλας

Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ. Χρήστος Ν. Σιγάλας Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ Χρήστος Ν. Σιγάλας Με τον όρο Εκπαιδευτικό Έργο στο πλαίσιο μιας εκπαιδευτικής βαθμίδας νοούμε το σύνολο των ενεργειών και των δραστηριοτήτων δια

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση της πρόθεσης των μαθητών του 1 ου ΕΠΑ.Λ Φλώρινας για συμμετοχή σε δράσεις και προγράμματα ΠΕ για την προστασία του περιβάλλοντος

Διερεύνηση της πρόθεσης των μαθητών του 1 ου ΕΠΑ.Λ Φλώρινας για συμμετοχή σε δράσεις και προγράμματα ΠΕ για την προστασία του περιβάλλοντος Διερεύνηση της πρόθεσης των μαθητών του 1 ου ΕΠΑ.Λ Φλώρινας για συμμετοχή σε δράσεις και προγράμματα ΠΕ για την προστασία του περιβάλλοντος Άννα Δογούλη 1, Ευγενία Φλογαΐτη 2 1. Med, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο-Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ενότητα 03: Ιστορική Εξέλιξη της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΙΙ Πολυξένη Ράγκου Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

«Τι αξιολογούμε σε ένα πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης» Πετρίδου Βαρβάρα Υπεύθυνη Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Δ.Δ.Ε.

«Τι αξιολογούμε σε ένα πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης» Πετρίδου Βαρβάρα Υπεύθυνη Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Δ.Δ.Ε. Σεμινάριο ΚΠΕ Λαυρίου «Μεθοδολογία & Τεχνικές στην υλοποίηση προγραμμάτων Περιβαλοντικής Εκπαίδευσης» σε συνεργασία με τις Δ/νσεις Αντολικής Αττικής & Δ.Δ.Ε. Β Αθήνας «Τι αξιολογούμε σε ένα πρόγραμμα Περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να συζητήσουν και να

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ενότητα 09: Σχεδιασμός και Οργάνωση ενός Προγράμματος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΙΙ Πολυξένη

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και στην Εκπαίδευση για την Αειφορία. Έτος: 2008 2009

Προγράμματα στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και στην Εκπαίδευση για την Αειφορία. Έτος: 2008 2009 Προγράμματα στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και στην Εκπαίδευση για την Αειφορία 1. Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Έτος: 2008 2009 Το πρόγραμμα είναι τριήμερο και απευθύνεται σε μαθητές Α/θμιας και Β/θμιας

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνιών και Εκπαιδευτική Μεταρρύθμιση ΗΛΙΑΣ ΜΑΡΚΑΤΖΙΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΜΤΕΕ ΓΕΝΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ ΕΡΓΩΝ ΤΠΕ

Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνιών και Εκπαιδευτική Μεταρρύθμιση ΗΛΙΑΣ ΜΑΡΚΑΤΖΙΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΜΤΕΕ ΓΕΝΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ ΕΡΓΩΝ ΤΠΕ Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνιών και Εκπαιδευτική Μεταρρύθμιση ΗΛΙΑΣ ΜΑΡΚΑΤΖΙΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΜΤΕΕ ΓΕΝΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ ΕΡΓΩΝ ΤΠΕ Για πρώτη φορά στην ιστορία προετοιμάζουμε τα παιδιά για ένα μέλλον,

Διαβάστε περισσότερα