«Ουράνιεs δυνάμειs» και «Φώs» στα Τρία. Τελευταία ΒιΒλία τηs Εκκλησιαστικήs Ιστορίαs. του ΕυσεΒίου Καισαρείαs

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«Ουράνιεs δυνάμειs» και «Φώs» στα Τρία. Τελευταία ΒιΒλία τηs Εκκλησιαστικήs Ιστορίαs. του ΕυσεΒίου Καισαρείαs"

Transcript

1 Ι ~ χ Ι «Ουράνιεs δυνάμειs» και «Φώs» στα Τρία Τελευταία ΒιΒλία τηs Εκκλησιαστικήs Ιστορίαs του ΕυσεΒίου Καισαρείαs Tohsei ISHIMOTO ΠΡΟΛΟΓΟΣ Στο διάστημα σπουδών μου στην Αθήνα, δηλ. από τον ΟκτώΒριο του 1995 εώ!; τον lανουάριο του 2000, έκανα Διδακτορική διατριβή με θέμα «Το Φυσικό, το Ανθρώπινο και το Θεϊκό ΠεριΒάλλον στα Τρία Τελευταία ΒιΒλία τη!; Εκκλησιαστική!; Ιστορία του ΕυσεΒίου Καισαρείαs», συνερυα~όμενοs κυρίωs με τον κ.δρ.τ.λουυυή (στο Κέντρο Bυ~αντινών Ερευνών του Εθνικού lδρύματοs Ερευνών). Όπωι; είναι φυσικά γνωστό, αυτό!; ο συγγραφέαι; τηs, ο ΕυσέΒιοs, εκτέλεσε το πρωτογεννέ!; έργο τη!; εκκλησιαστική!; ιστορίαι; ΤΙ!; αρχέ!; 4 0υ αιώνα μ.χ. Θεωρούμε, όμωs, ω!; προ!; τον χαρακτηριστικό τρόπο τη!; συγγραφή!; του, ο ιστορικό!; δεν ενδιαφέρεται κυριολεικτικά ούτε για γεωγραφία ούτε για γενική φύση ω!; χώροι; ιotopias, αλλά για αόρατη και πνευματική παρουσία. Στην εργασία αυτή σκοπεύω να ερευνήσω ΤΙ!; άποψειι; και νοοτροπία του ΕυσεΒίου Καισαρείαι; προ!; «τιι; συμπάσαι; (ουράνιεs) δυνάμειs, φαινόμενα και το φωs». Ι) ΤΟ ΣΥΜΠΑΝ ΚΑΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ (ΟΙ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ) Στα τρία τελευταία ΒιΒλία του ΕυσεΒίου, το σύμπαν και ο κόσμοι; αναφέρονται μόνο μια φορά, με την συνολική έκφραση τώ σύρπαντι ουρανώ τε και κόσρω 1( ). Στο ίδιο χωρίο, ο ΕυσέΒιο!; αποκαλεί τον ήλιο, τον σελήν1] και τα άστρα, ουράνιες δυνάρεις. Από ΤΙ!; τρεί!; αυτέ!; αναφερόμενει; ουράνιει; δυνάμιεs 2, η σελήν1] και τα άστρα αναφέρονται επίσηι; μόνο μια φορά, στο ίδιο χωρίο του ΒιΒλίου Ι' ( ). Τελείω!; διαφορετική είναι η χρήση από τον ΕυσέΒιο του όρου ήλιος, ο onoios, όπωι; -1-

2 είναι εύλογο να υποτεθεί (οι λόγοι θα αναφερθούν στο επόμενο κεφάλαιο περί του φωτόs), αναφέρεται σε έ~ι (6) παραδείγματα, τα οποία Βρίσκονται όλα στο ΒιΒλίο ΙΌ ( ) Πρόκειται για το ήδη αναφερθέν χωρίο, όπου αναφέρεται ο σύρπαε: ουρανόε: και κόσροδ. ( ) Πρόκειται για την γωνστή έκφραση υφ' ηλιον (παλαιότερα νεοελληνικά υφηλιοδ) που, μα~ί με την όλ1], χρησιμεύει για να χαρακτηρίσει τον κόσμο, την οικουμένη (πρβλ.κεφ. 3Β : οι γεωγραφικοί όροι). ( ) Εδώ πρόκειται για την περιγραφή τηs Βασιλικήs τηs Τύρου, όπου, για να αποδοθεί το μεγάλο ύψοs του προπύλου τηs, χρησιμοποιείται η έκφραση ειε: ύψοε: επ1]ρρένον πρόε: αυτάε: ανίσχοντοε: 1]λίου ακτίναδ... ( ) Πάλι στην περιγραφή τηs Βασιλικήs τηs Τύρου χρησιμοποιείται η έκφραση υπό ρέν ταιε: 1]λίου ΒολαίΕ: τρείε: πύλαε:... Εδώ μάλλον υπονοείται το άπλετο φωs που ρίχνει ο ήλιοs. ( ) Εδώ πρόκειται για την έκφραση που τείνει να γίνει τρέχουσα στον ΕυσέΒιο όληs τηs υφ' ηλιον οικουρέν1]δ. 3 ( ) Η έκφραση την απ'ανίσχοντοs 1]λίου πάσαν εν κύκλω κατά θάτερα Τ1]Ε: οικουρέν1]δ, χρησιμεύει, για να χαρακτηρίσει το ανατολικό τμήμα τηs ρωμαϊκήs αυτοκρατορίαs, καθώs προκύπτει και από την συνέχεια του χωρίου, όπου αναφέρονται άρκτοε: (Βορράs), ρεσ1]ρβρία (νότοs) κ.τ.λ. 4 Έτσι λοιπόν, σε αντίθεση με τουs όρουs σελην1] και άστρα, όπωs ειπώθηκε ήδη, ο ηλιος έχει μια ιδιαίτερα μεγαλειώδη χρήση από τον ΕυσέΒιο Καισαρείαs. Εφ' όσον ο ήλιοs λάμπει πάνω από όλα τα μέρη τηs γηs, η οποία Βρίσκεται υφ ηλιον, xαραkτηρί~ει, σε σημαντικό Βαθμό, και την ένταση και την έκταση τηs KuptaPXiaS του Θεού πάνω στον κόσμο. Και όχι μόνο πάνω στη γηδ. Τα στοιχεία ή δυνάμειs τηs φύσηs, παρ' όλο που προέρχονται από τον -2-

3 ουρανό, δεν σxετί~oνται με τον ήλιο, ούτε xαραkτηρι~oνται από κάποιο ανι'ιλογο μεγαλείο. Εντι'ισσονται, συνεπώs, στο φυσικό περιβι'ιλλον και η ισχύs και επίδρασή τουs στον άνθρωπο ποικίλλει: Αήρ: Αναφέρεται σε τέσσερα παραδείγματα ( " " " ). Και στα τέσσερα παραδείγματα, ο acpas εμφανί~εται ωs ένα οπωσδήποτε UYLCS και καθαρό φυσικό στοιχείο, με διαφορετική ένταση κι'ιθε φορι'ι (Βλ. τουs χαρακτηρισμούs ε ύκρατο$, δυνατώταταο$, στερρότατο$). Η επίδρασή του είναι μάλλον καλή. Ιδιαίτερα στο αναφέρεται για την αρχιτεκτονική του ναού τηs Τύρου, όπου είχε όμορφη επαφή και με το φυσικό περιβι'ιλλον. Ακτίνεs: QS συστατικό του ηλίου και του φωτόs, ο όροs ακτίνει; χρησιμοποιείται σε δύο παραδείγματα ( " ), και τα δύο παρμένα από την περιγραφή τηs Βασιλικήs τηs Τύρου. Και στιs δύο περιπτώσειs πρόκειται για συστατικι'ι τηs λαμπρότηταs, τηs λάμψηs, με ευεργετική επιδραση. Άνεμοs: Αναφέρεται σε ένα και μοναδικό παρι'ιδειγμα ( ), όπου οι ι'ινεμοι δημιουργούν τρικυμία στη θι'ιλασσα, είτε επειδή έχουν κακή επίδραση, (σε αντίθεση, όπωs είδαμε ήδη, με τον όρο αήρ), είτε επειδή στο χωρίο xαραkτηρί~oνται ωs άρετρο$. ΚαταιγΙδεs : Αναφέρεται σε ένα και μοναδικό παρι'ιδειγμα ( ) με την γνωστή κακή έννοια, και προκαλούν μι'ιλιστα ολέθριον χειμώνα. (.... ρι]δέ Υε Kατaιyίδα$ αποροσδοκήτου$ καταρρι]υρυ" ρένα$ ολέθριον χειρώνα επευείρειν, έτι τοίνυν ρι]δέ τι]ν τροφόν... ) Νέφοs : Αναφέρεται σε ένα και μοναδικό παράδειγμα ( ) και σημαίνει το εμπόδιο που επισkιά~ει το φωs του ουρανού από τουs χριστιανούs. Πρόκειται δηλ. για στοιχείο εχθρικό. ΌμΒροs: Αναφέρεται σε ένα και μοναδικό παράδειγμα ( ) ωs φυσικό περιβι'ιλλον και συνήθηs (ε~ ceous) λειτουργία τηs φύσιs κατα τον χειμώνα. Ομίχλη: Αναφέρεται σε ένα και μοναδικό παρι'ιδειγμα ( ) με οπωσδήποτε κακή έννοια (πλάνι]$ αραυρότι]τα καί ορίχλι]γ). -3-

4 Σεισμό!;: Αναφερεται σε δύο παραδειγματα (09.09 Α ), τα οποία όμω!; αφορούν, όχι την φυσική κίνηση τη!; γη!;, αλλά τα ανθρώπινα πράγματα, μια δυσμενή για τον άνθρωπο κατάσταση (ίσω!; στα παραδειγματα αυτά, ο ΕυσεΒιο!; προσπαθει να αποφύγει τον όρο διωυρό!:, τον οποίο επιφυλάσοει για του!; μάρτυρε!;). Υετό!; : Αναφέρεται σε ένα και μοναδικό παράδειγμα ( ), ακριβώ!; μα~ι με τον όρο όρβρο!:, ω!; συνήθη!; λειτουργία τη!; φύση!;. Χεψών: Αναφέρεται σε τρία παραδείγματα ( ). Στο πρώτο παράδειγμα εkφρά~εται καταιγίδα!; απροσδοκήτου!; καταρρηγνυμενα!; ολέθριον χειμώνα, και στο δεύτερο παράδειγμα ο όρο!; αυτό!; παρoυσιά~εται μεταφορικά μέσα στην φράση ω!: αγ εκ χιρώυο!: απροσδοκήτου ή γόσου Βαρεία!: αποσπασθέυτε!:. Στο τρίτο περιγράγεται ώ!: εγ κακώγ χειρώυι. Συνεπώ!; ο όρο!; αυτό!;, ανήκοντα!; στο φυσικό περιβάλλον, και στ Ι!; τρει!; περιπτώσει!; έχει έννοια πολύ δυσμενή, και προκαλει μια καταστροφή. Εδώ λοιπόν, σύμφωνα με την προηγούμενη ανάλυση των όρων, παρατίθεται ενα!; πίνακα!; που αναφέρει τι!; έννοιε!; των όρων τ.ου σύμπαντο!; και του κόσμου, ώστε να διευκολύνεται η τελική διαπίστωση. Η σειρά είναι αλφαβητική. «ΚΑΛΗ ΕΝΝΟΙΑ» «ΑΔΙΑΦΟΡΟ ή ΜΕΤΡΙΟ» «ΚΑΚΗ ΕΝΝΟΙΑ» αήρ άστρα 6 aearjvl] όρβρο!: υετό!: άγερο!: γέφα!: σεισρό!: χειρώγ ακτίγε!: ήαιο!: κα τα ΙΥίδε!: αρίχαη σκότα!: Οι όροι αυτοί μπορούν να καταταχθούν με βάση την έννοια του!; ση!; αντίστοιχε!; φράσει!; του γενικού καταλόγου, - από την καλύτερη ω!; την -4-

5 χειρότερη - σε επτά επίπεδα, ω!; έ~ή!; : «ΚΑΛΗ ΕΝΝΟΙΑ)) 1. ήλιοδ 2. ακτίνεδ 3. άστρα, σελήν1] 4. αjjρ «ΑΔΙΑΦΟΡΟ ή ΜΕΤΡΟ)) 5. όρ8ροδ, υετόδ «ΚΑΚΗ ΕΝΝΟΙΑ)) 6. σκότοδ, νέφοδ, ορίχλ1] 7. άνεροδ, κα τα ΙΥίδεδ, χειρών (E~ αιτίαι; του ανθρωπίνου περιβάλλοντοs, ο όροι; σεισρόδ θεωρείται σαν ε~αίρεση.) Συλλoγι~όμενoι τα δεδομένα, συνεπω!; ω!; τελική διαπίστωση, θα μπορούσαμε να παρατηρήσουμε το ε~ήs : 1) Όσο μεγαλύτερη απόσταση από τη γη έχουν τα στοιχεία του σύμπαντοs, τόσο καλύτερη «υψηλότερη» έννοια έχουν. 2) Οι όροι που φωτί~oυν ή λάμπουν έχουν αποκλειστικά ευεργετική έννοια και σημασία. Στον ΕυσέΒιο δείχνουν να αντιστοιχούν στη θεϊκή ύπαρ~η και δύναμ η 7. 3) Οι όροι όρ8ροδ, υετόδ που έχουν σχέση με το ύδωρ χρησιμοποιούνται με. την έννοια τη!; ευεργετική!; επίδρασηs, διότι οπωσδήποτε xρειά~εται το νερό για την ~ωή των ανθρώπων. Επίσηι; το ύδωρ έχει θεϊκή ενέργεια. 4) Επειδή οι όροι που φωτί~oυν ή λάμπουν αντιστοιχούν στη θεϊκή ύπαρ~η και δύναμη, οι όροι που δηλωνουν τα στοιχεία που εμπoδί~oυν το φω!; του ουρανού, έχουν κακή έννοια. 5) Οι όροι οι οποίοι είναι σχετικοί με πολύ άσχημο καιρό, έχουν τελείωs κακή έννοια. Θεωρούνται ταυτόσημοι με την καταστροφή. 6) Οι nivakes που παρατέθηκαν σε μία προηγούμενη μου εργασία 8 περιλαμβάνουν όλα τα στοιχεία που, για τον ΕυσέΒιο και για τον αναγνώστη του τουλάχιστον, έχουν ω!; αφετηρία του!; το σύμπαν ή τον συρανό ή τον κόσμο. Η Kατάτα~η προσπαθεί να ιεραρχήσει του!; όρουι; και να εκτιμήσει τη χρήση του!; από το συγγραφέα, πάντοτε μέσα στα -5-

6 πλαίσια τηι; αφήγησηι; του ΕυσεΒίου. ΙΙ) ΤΟ ΦΏΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο όροι; φώδ (Βλ.LίddeΙ-Scοtt και Lampe.s.v.) χρησιμοποιείται για πρώτη φορά από τον ΕυσέΒιο στο ΒιΒλίο Θ', 1.8 και, ΒέΒαια, μια πρώτη διαπίστωση είναι ότι ο συγγραφέα!) τη!) Ε.Ι. αποφεύγει να χρησιμοποιήσει τον όρο φώδ σε ολόκληρη την έκταση του ΒιΒλίου Η', δηλ. όσο κρατούν οι διωγμοί των Χριστιανών. Σε ολόκληρη δηλ. την εποχή τη!) ειδωλολατρείαι; δεν υπάρχει φωs, όπω!) φαίνεται ήδη από το πρώτο παράδειγμα πιο κάτω, οπότε η νίκη του Χριστιανισμού φέρνει φω!) στην κοινωνία. Από όσα ειπώθηκαν πιο πάων (Βλ.π.χ.κεφ.6), το φω!) δεν δείχνει να έχει την παραμικρή σχέση με το πύρ, του οποίου η χρήση είναι πολλαπλή. Ο διαχωρισμό!) επιδράσεων πυρό!) και φωτό!) από αλλήλων πρέπει να είναι ανακάλυψη τη!) χριστιανική!) σκέψηs, ενώ στην Αρχαιότητα το πυρ παρείχε και φωs. Ω!) τεκμήριο τη!) θεϊκή!) napouaias, το πυρ έχει και μια συγγενή, θα λέγαμε, προ!) το φω!) έννοια: τρομερή θεϊκή παρουσία + παροχή σοφίαs. Επειδή όμω!) το πυρ, κατά κανόνα, Βρίσκεται στα χέρια των ανθρώπων, η χρήση του δεν μπορεί να είναι πάντα a priori καλή. Τελείω!) διαφορετική και ανωτέρου επιπέδου είναι η χρήση του όρου Φώ!) φώδ. ( ) Η τελική νίκη του Χριστιανισμού φέρνει φω!) στον κόσμο και την κοινωνία. Βλέποντα!) το χωρίο, αθρόωδ οιόγ τι φώδ εκ {οφεράδ γυκτόδ εκλάρψαγ, εντoπί~ει κανεί!) στην αντίθεση φωτό!) - ~oφερά!) νυκτό!) την αντίθεση: θρίαμβο!) μετά του!) διωγμούs. Το φω!) είναι η επιβεβαίωση τη!) ελπίδαs. ( ) Η τελική νίκη και ειρήνη ταυτί~oνται πια με το φωs. Και εδώ παρoυσιά~εται επίση!) ο όρο!) σκότοs, που έχει εντελώ!) -6-

7 αντίθετη έννοια. ( ) Αναφέρεται η α~ιόλoγη σωτηρία και ελπίδα από τον ουρανό για όλεs τιs Εκκλησίεs του Χριστού. Επίσηs εδώ παρoυσιά~εται όροs γέφοι; που εμπoδί~ει το φώs. ( ) Αναφέρεται μια εικόνα του Χριστού. Το φωs είναι εδώ απαραίτητο συστατικό. ( ) Ξεκινώνταs από το φυσικό περιβάλλον, το φωs Kαταυγά~ει τον οίκο του θεού. Περιγράφεται η εικόνα τηs εσωτερικήs ατμόσφαιραs στην Εκκλησία τηs Τύρου. ( ) Ξεκινώνταs από το φυσικό περιβάλλον, το φωs Kαταυγά~ει τον οίκο του Θεού. Περιγράφεται η εικόνα τηs ατμόσφαιρα του χώρου στην Εκκλησία τηs Τύρου. ( ) Αναφέρεται σαν το σύμβολο των αγγέλων τηs Βασιλείαs του Θεού. ( ) Περιγράφεται η εικόνα τηs πνευματικήs ατμόσφαιραs μέσα στον ναό τηs Τύρου. ( ) Περιγράφεται η εικόνα τηs πνευματικήs ατμόσφαιραs στον ναό τηs Τύρου. ( ) Περιγράφεται η εικόνα τηs πνευματικήs ατμόσφαιραs στον ναό τηs Τύρου. ( ) Περιγράφεται η εικόνα τηs πνευματικήs ατμόσφαιραs στον ναό τηs Τύρου. ( ) Πρόκειται για το περίφημο χωρίο του Ευσεβίου, όπου περιγράφεται η χαρούμενη εικόνα την ημέρα τηs ελευθερίαs των Χριστιανών ε~αιτίαs τηs νίκηs του Κωνσταντίνου 9 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 1) Στα 12 παραδείγματα τα 10, δηλ.τα 83%, παρoυσιά~oνται στο βιβλίο 1'. 2) Δεν υπάρχει καμία περίπτωση για δυσάρεστη έννοια. Σε όλεs τιs περιπτώσειs αναφέρεται με πάρα πολύ ευεργετική έννοια lο 3) Σύμφωνα με τα αντικείμενα που αναφέρει ο όροs φώs, θα μπορούσαμε να τακτοποιήσουμε τα παραδείγματα, όπωs είναι το παρατιθέμενο σχήμα: -7-

8 α. Ελπίδα τη!; ειρηνηs, σωτηρία και ελευθερία πίστη!; των Χριστιανών. 4 παραδείγ. Β. Θεϊκη πευματικη ατμόσφαιρα του ναού Τύρου. 4 παραδείγ. γ. Ω!; φυσυκό περιβι'ιλλον. Όμω!; και αναφορι'ι για ατμόσφαιρα του ναού Τύρου. 2 παραδείγ. δ. Εικόνα του Χριστού. 1 παράδειγ. ε. Το σύμβολο των αγγελων τη!; Βασιλείλα!; του Θεού. 1 παράδειγ. Από τα προηγούμενα προκύπτει το ε~ηs; ο ΕυσέΒιο!; χρησιμοποιεί τον όρο φώr; σχεδόν πάντα ω!; αντίστοιχο τη!; θεϊκη!; πνευματικήs ύπαρ~ηs, η οποία φέρνει την ελπίδα και σωτιρία στου!; Χριστιανούs. Παρ' όλο που η αρχική προέλευση του φωτόs είναι το φυσικό περιβάλλον, ο ΕυσέΒιοs το χρησιμοποιεί για να αποδώσει γην πνευματική ατμόσφαιρα του ναού τηs Τύρου. 4) Μερικέ!; φορέ!; ω!; αντίθετη έννοια του φωτόδ αναφέρονται οι όροι νύ, σκότοδ, vέφοr;. Δηλαδή ο συγγραφέα!; του!; χρησιμοποιεί ω!; εχθρικη δύναμη. Αλλά ουσιαστικά το φωs, σαν τον ηλιο, υπάρχει και φωτί~ει πάντα, αντίθετα όμωs, οι όροι είτε νύξ είτε σκότοδ είτε vέφοr; εμφανί~oνται μόνο για κάποιο μικρό χρονικό διάστημα. Και οπωσδήποτε θα φύγουν, ώστε να εμφανιστεί και πάλι το φώ!; σαν τον ήλιο. Συνεπώ!; θα θεωρούσαμε ότι ο ΕυσέΒιο!; είχε προβλέψει ότι θα πάψει ο διωγμό!; και θα φτάσει η σωτηρία από τον Θεό ΙΙ. πι) Ο ΟΡΟΣ ΦΩΣ ΣΤΑ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΣΕΒΙΟΥ Επειδή η έρευνά μα!; περιορίστηκε, για του!; λόγου!; που εκτέθηκαν στην αρχη, στα τρία τελευταία ΒιΒλία τη!; Ε.Ι. του ΕυσεΒίου, κρίθηκε σκόπιμο να εντοπιστεί η χρήση του όρου φώs και στα πρώτα επτά Βιβλία τηs, έτσι ώστε τα συμπεράσματα από την χρηση ενό!; τόσο σημαντικού για το περιβάλλον όρου να είναι κατά το δυνατόν ενιαία. Τα παραδείγματα που εντοπίσαμε είναι τα ακόλουθα (φωστήρ Ι2) (φωστήρ)

9 Προχωρούμε στην ερμηνεία κάθε παραδείγματοs παρά πόδαι; Υούν επί τήι; αυτήι; Κλαυδίου Βασιλείαι; ή πανάυαθοι; καί φιλανθρωποτάτη των όλων πρόνοια τόν καρτερόν καί ρέυαν τών αποστόλων, τον αρετήι; ένεκα τών λοιπών απάντων προήυορον, Πέτρον, επί τήν 'Ρώρην ωι; επί τηλικούντον λυρεώνα Βίου χειραυωυεί. Όι; οία τιι; Υενναίοι; θεού στρατηυόι; τοίι; θείοιι; όπλοιι; φρα[άρενοδ, τήν πολυτίρητον ερπορίαν τού νοητού φωτόι; ε[ ανατολών τοίι; κατά δύσιν εκόρι(εν, φώι; αυτό καί λόυον ψυχών σωτήριον, το κήρυυρα τήι; τών ουρανών BautAeiaS, euayyeat(dpevos. Όπωι; αναφέρθηκε στην Γενική Εισαγωγή σχετικά με το περιεχόμενο κάθε ΒιΒλίου τη!; Ε.Ι., στο ΒιΒλίο Β' περιγράφεται η διδασκαλία των Αποστόλων και η γενική ιστορία ώ!; την εποχή του Ιουδαϊκού πολέμου εναντίον των Ρωμαίων (66-70 μ.χ.). Πρόκειται για την περίοδο που οδήγησε στην συγγραφή του Κατά Μάρκον Ευαγγελίου, τα έργα του Φιλώνου Aλε~ανδρεία!; και το μαρτύριο του ΙακώΒου Αδελφοθέου. Στο κεφάλαιο 02.14, ο συγγραφέαι; προχωρεί στο κήρυγμα του αποστόλου Πέτρου στη Ρώμη. Ιδιαίτερα στην παράγραφο 06 ο ΕυσέΒιο!; αναφέρεται στη νίκη του Πέτρου επί του μάγου Σιμώνοι; (παρoυσιά~εται στη Πρά~ει!; των Αποστόλων 8.9 ΚΔ), η οποία νίκη σήμανε τη μεταφορά του νοητού φωτό!; από την Ανατολή στη Δύση (ex Oriente lux). Το νοητό φώ!; που αναφέρεται εδώ είναι το φώ!; από την γνώση του αληθινού Θεού και, συνεπώs, συστατικό του θεϊκού περιβάλλοντοs Υράφει Υάρ ώδε. «ευκράτειαν δ' ώσπερ τινά θερέλιον προκαταβαλλόρενοι τή ψυχή τάι; άλλαι; εποικοδορούσιν αρετάδ. Σιτίον ή ποτόν ουδείι; άν αυτών προσενέυκαιτο πρό ηλίου δύσεωδ, επεί τό ρέν φιλοσοφείν ά[ιον φωτόι; κρίνουσιν είναι, σκότουι; δέ τάι; τού σώρατοι; ανάυκαδ. Όθεν τώ ρέν ηρέραν, ταίι; δέ νυκτόι; Βραχύ τι ρέροι; ενείραν.» Στο κεφάλαιο 02.17, ο ΕυσέΒιο!; αναφέρεται στον Φίλωνα -9-

10 Αλε~ανδρείαs, ο οποίοs περιέγραψε την ιδιαίτερη ~ωη των Χριστιανών στην Αίγυπτο και την πνευματικη τουs ατμόσφαιρα. Στο συγκεκριμένο χωρίο 16, ο Φίλων ε~ιστoρεί την επίδοση των Χριστιανών στην Φιλοσοφία, η οποία είναι α~ια φωτόδ, σε σχέση με τιs σωματικέs avuykes. Ο όροs φώc αναφέρεται παράλληλα με τον όρο ημέρα, δηλ.με την κυριολεκτικη του χρηση (φωστήρ) εστρατήυει δέ τότε Ιουδαίωγ ΒαρχωχεΒάδ όυομα, ό δή αστέρα δηλοί, τά μέγ άλλα φουικόδ καί ληστρικόδ ΤΙδ αγήρ, επί δέ τή προσηυορία, οία επ' α γδραπόδωυ, ωδ δή ε{ ουραυού φωστήρ αυτοίδ κατεληλυθώδ κακουμέυοιδ τε επιλάμψαι τερατευόμευοδ. Στο ΒιΒλίο Δ', ο ΕυσέΒιοs αρxί~ει την περιγραφη τηs ιστορίαs τηs εποχηs από τον Τραϊανό (98-117), ώs τον Μάρκο Αυρηλιο ( ), με ιδιαίτερη μνεία των επιφανών επισκόπων. Στο κεφάλαιο 06, ο ΕυσέΒιοs ε~ιστoρεί την αποστασία των ΕΒραίων «ΒαρχωχεΒό.s13» στην Παλαιστίνη, που διό.ρκεσε από το 132 ώs το 135 δηλ. Επί Αδριανού ( ) και στο χωρίο 02 ο ΕυσέΒιοs περιγρό.φει τον αρχηγό τηs εβραϊκηs αποστασίαs να OΡKί~εται μόνοs του ότι αυτόs είναι το φωs το ερχόμενο από τον ουρανό, παρ' ολο που είναι φονικόs και ληστρικόs. Ο όροs φωστήρ χρησιμοποιείται εδώ για να χαρακτηρίσει τον Ψ ευδοχριστό, αλλό. το προτιθέμενο ωs μαs εμπoδί~ει να του αποδώσουμε μεταφορικη και πνευματική έννοια. 04_07.01 (φωστήρ) Ήδη δέ λαμπροτάτωγ δίκηγ φωστήρωγ τώγ αγά τήγ οικουμέγηγ αποστιλβουσώγ εκκλησιώγ ακμα{ούσηδ τε ειδ άπαγ τό τώγ αγθρώπωγ ΥέΥΟδ τήδ ειδ τόγ σωτήρα καί κύριογ ημώγ Ιησούγ Χριστόγ πίστεωδ, ο μισόκαλοδ δαίμωγ οία τήδ αληθείαδ εχθρόδ καί τήδ τώγ αγθρώπωγ σωτηρίαδ αεί τυυχάγωγ πολεμιώτατοδ, πάσαδ στρέφωγ κατά τήδ εκκλησίαδ μηχαγάδ, πάλαι μέγ τοίδ έ{ωθεγ διωυμοίδ κατ' αυτήδ ωπλί{ετο, Στο κεφό.λαιο 04.07, ο ΕυσέΒιοs περιγρό.φει τιs μό.χεs που υποχρεώθηκε να δώσει η Εκκλησία εναντίον των διαφόρων αιρετικών. Η -10-

11 εκκλησία φωτί~ει ολόκληρη πια την οικουμένη και αναπτύσσεται μέσα σε ολόκληρο το ανθρωπινο γένοs. Οι κατά τόπου!; εκκλησίε!; απαστράπτουν (αποστιλβουσων) σαν φωστήρεδ, και ο όρο!; εμπεριέχει την έννοια τη!; θεϊκή!; λάμψηs. Η γενική έννοια χωρίου οδηγεί στο θεϊκό περιβάλλον ούκ ειδ ρακρόν Υε ρήν αυτώ ταύτα προυχωρεί, τήδ αλ1]θείαδ αυτήδ εαυτήν συνιστώσ1]δ επί ρέυα τε φώδ κατά τόν προϊόντα χρόνον διαλαρπούσ1]δ. Έσ8εστο ρέν Υάρ αυτίκα πρόδ αυτήδ ενερυείαδ απελευχόρενα τά τών εχθρών επιτεχνήρατα, άλλων επ' άλλαιδ αιρέσεων καινοτορουρένων υπορρεουσών αεί τών προτέρων και είδ πολυτρόπουδ καί πολυρόρφουδ ιδέα$ άλλοτε άλλωδ φθειρορένων. Στο κεφάλαιο 04.07, εμφανί~εται ένα!; αιρετικό!; που λέγεται Καρποκράτηs. Στο χωρίο η αλήθεια τη!; Χριστιανική!; εκκλησία!; εκπέμπει φώ$ το οποίο Kαταυγά~ει το σκότο!; των επιτεχνημάτων των εχθρων - αιρετικων. Πρόκειται για καθαρά θεϊκό περιβάλλον ο δέ προσεχω!; εντυγχάνων ευρήσει εν εκατέρω πολλήν την ~ωήν, πολύ το φώ$ αποτροπήν του σκότουδ, συνεχή Τ1]ν αλήθειαν Τ1]ν χάριν τήν χαράν τήν σάρκα καί τό αίρα τού κυρίου τήν κρίσιν τήν άφεσιν τών αραρτιών τήν πρόδ 1]ράδ αυάπ1]ν του θεού Τ1]ν πρόδ αλλήλου$ 1]ράδ αυάπ1]δ εντολήν, ω$ πάσαδ δεί φυλάττειν τάδ εντολάδ. Στο βιβλίο Ι' επικρατεί μια ειρηνική εικόνα στην αυτοκρατορία επί Γαλλιηνού ( ) και, στη συνέχεια, την έkρη~η του διωγμού από τον Διοκλητιανό ( ). Παρoυσιά~oνται επιστολέ!; του Διονυσίου Aλε~ανδρεία!; ( ) και μνημονεύονται εκκλησιαστικοί συγγραφεί!; και αιρετικοί τη!; περιόδου αυτήs. Στο χωρίο 07_25, αναφέρεται σε μια άποψη του Διονυσίου σχετικά με την Αποκάλυψη του Ιωάννου. Στο χωρίο αυτό, ο Διονύσιο!; υποδεικνύει του!; όρου!; που εμφανί~oνται στο Κατά Ιωάννην Ευανγγέλιον και στην Α' επιστολή του Ιωάννη. Εδώ ο όροs φώs ανήκει καθαρά στο θεϊκό περιβάλλον. -11-

12 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 1) Όπωι; αναφέρθηκε στο προηγούμενο κεφάλαιο, στο ΒιΒλία Η', Θ' και 1', ο όροι; φώδ εμφανί~εται δώδεκα (12) φορέs. Όπωs, από το ΒιΒλίο Α' ώι; το ΒιΒλιο Ζ', δηλ. στα πρώτα επτα ΒιΒλία, ο όρs φώs εμφανί~εται μόνο 5 φορέι; (εκτόs από τον όρο φωστήρ). Με τη σειρά συχνότηταs, ο όροs απαντάται ωι; ε~ήs: 1. ΒιΒλίο 1,: 2. ΒιΒλίο Β': 3. ΒιΒλίο Θ': 4. ΒιΒλίο Δ': 5. ΒιΒλίο Ζ': δέκα (10) φορέι; τρείι; (3) φορέι; δύο (2) φορέι; μία ω φορά μία ω φορά Ο λόγοι; για τον οποίο το ΒιΒλίο Ι' έχει αυ~ημένη συχνότητα ανάγεται στην τελική επικράτηση του Θεϊκού περιβάλλοντοs, με ή μετά την νίκη του Χριστιανισμού. Σε ό,τι αφορά το ΒιΒλίο Β' η συχνότητα χρήσηι; του όρου είναι σχετικά μεγαλύτερη (τρείι; φορέs), επειδή στο ΒιΒλίο αυτό περιέχεται η διδασκαλία των Αποστόλων, όπου εντoπί~εται το φώs. 2) Από την έρευνά μαι; προέκυψε ότι από τα επτά παρατιθέμενα παραδείγματα, τα πέντε θεωρήθηκαν ωι; θεϊκό περιβάλλον. Επίσηs, στο μοναδικό παράδειγμα που δεν είναι θεϊκό περιβάλλον, ο όροι; φώ$ χρησιμοποιείται ουδέτερα δηλ. με την κυριολεκτική έννοια του όρου. Επομένωs, ο ΕυσέΒιοι; δεν χρησιμοποιεί ποτέ τον όρο φώδ με κακή έννοια όπωs, Π.χ. τον όρο πύρο Επίσηι; ο όροι; φωστήρ στο παράδειγμα , παρατίθεται σε έναν μη φωστήρα, όπωs ο ΕΒραίοsαντάρτηs. 3) Όχι μόνο στα τρία τελευταία ΒιΒλία, αλλά και στα επτά προηγούμενα, δλη. σε ολόκληρη την Ε.Ι. του ΕυσεΒίου Καισαρείαs το φώδ έχει κορυφαία θέση στο θεϊκό περιβάλλον. 4) Η έρευνα σε ολόκληρη την Ε.Ι. του ΕυσεΒίου ωι; προι; ένα κορυφαίο όρο του θεϊκού περιβάλλοντοs, όπωι; είναι ο όροι; φώs, έδει~ε την, κατά την γνώμη pas, ορθή επιλογή των τριών τελευταίων ΒιΒλίων τηι; Ε.Ι. ωι; χώρο έρευναι; των όρων που στοιχειοθετούν το φυσικό, το ανθρώπινο και το θεϊκό περιβάλλον. Πρόκειται για την κορύφωση του μηνύματοι; που ο ΕυσέΒιοι; φέρνει με το νέο λογοτεχνικό είδο!; τηι; Ε.Ι. και που -12-

13 συνίσταται, ανάμεσα στα άλλα, και στην ΡΙ~ΙKή μεταβολή του περιβάλλοντοs, με επιλεκτική χρήση όρων που θα xαραkτηρί~oυν στο ε~ήs το θεϊκό περl,βό.λλον, το οποίο κυριαρχεί στην οικουμένη με νίκη του Χριστιανισμού. 1 Για τον κόσμο, Βλ.Βίο!; Κωνσταντίνου (GCS 1,1), Eusebius Werke, ijber das Leben des Kaisers Konstantin, Hsg. Winkelmann F., Berlin 1975, , , , Chesnut G.F., The First Christian Historians, Paris 1977, 61'65. Σχετικό. με την αστορολουία και την ειι; αυτήν πiστη τηs Βυbαντινήs εποχήs, Βλ. Κουκουλέ Φ., Βυbαντινών BioS, τόμοι; Α', 11, 139'150. Επίσηs για τα μετεωλογικά φαινόμενα, Βλ. Κουκουλέ, στο ίδιο, 218' Βλ. Εκκλησιαστική Ιστορία , επίσηs Βλ. ΒΚ, ΠρΒλ. ΒΚ, , , Kantorowicz Ε., Ανατολή του δεσπότου, Das ΒΥΖ. Herrscherb, Dagron G., L' empire romain d' Orient et 1es traditions politiques de l' Hellinisme, ΤΜ 3, 1968, l Για τη μεταγενέστερη εποχή, Βλ. Tinnefe1d Fr., Se1ene an der Seite des Helios. Zur Geshichte eines Symbols ίη der hofischen und theo1ogischen Literatur νοη Byzanz, From 1ate Antiquity to Ear1y Byzantium, Praha 1985, Ferguson J., The Religion of Roman Empire, New York 1974 (Second Edition), 56. Karayannopu1os J., Konstantin der GroBe und der Kaiserku1t, (Werge der Forschung 341, Darmstad1t 1975), A1fo1di Α., The Conversion of Constantine and Pagan Rome, Oxford 1948, 71. Straub J., Constantine as Κοινόs EniOKOUOS : Tradition and Innovation ίη the Representation of the First Christian Emperor's Majesty, DOP 21, 1967, ΠρΒλ. ΒΚ, , Chestut, The First Christian Historians, Ferguson, The Religion of Roman Empire, 56. Straub, Constantine as Κοινόs Επίσκοπο!; : Tradition and Innovation ίn the Representation of the First Christian Emperor's Majesty, , ~~t~*~~r.~~j~~~δ*.~ ~~~Μ.,~ffl~~*~ :\'-!) ~ J...iiJf~m r*c~j m 35 %, *Ji1: 2002, A1fo1di, The Conversion of Constantine and Pagan Rome, ΠρΒλ. ΒΚ, Κεφάλαια ΒιΒλίου ΑΌ 28. Για τη χρήση του όρου στον ΕυσέΒιο γενικά, npbl.lampe, Β.ν., Frend W.H.C., Martyrdom and Persecution ίη the Ear1y Church, Oxford 1965, 550. Frend W.H.C., The persecution: some Links between Judaism and the Ear1y Church, the Journa1 of Ecc1esiastica1 History, Vo1.9 Νο.2, London 1958, Ο όροι; περιλήφθηκε στην έρευνα ωs παραγωγόs του όρου φώι;. 13 Το όνομα τηs αποστασίαι; είναι το ίδιο το όνομα του αρχηγού τηs. Στα ΕΒραϊκά σημαίνει «Γιόs του αστεριού». Για το λόγο αυτό ορκίστηκε ότι αυτό!; είναι το φώ!; που έρχεται στη γη από τον ουρανό. -13-

14 た 光 については 最 終 3 巻 のみならず 第 1~10 巻 の 全 体 にわたって 用

Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης

Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης Μάθημα 6 : Σωτήριος Σ. Δεσπότης Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΙΙ (Λουκάς-Πράξεις) 2 Ευαγγέλιο = χαρμόσυνη αγγελία

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων Ενότητα 1.2: Ειδική εισαγωγή - Τα συνοπτικά Ευαγγέλια ΙΙ Σωτήριος Δεσπότης Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας Τα συνοπτικά Ευαγγέλια ΙΙ (Λουκάς - Πράξεις) 1 Ευαγγέλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ

ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ Ο συγγραφέας και εδώ δε γράφει το όνομά του, αλλά η αρχαία εκκλησιαστική παράδοση ομόφωνα αποδίδει το ευαγγέλιο αυτό στον Μάρκο και το συνέδεσε κατά ένα ιδιαίτερο τρόπο με το όνομα του απ. Πέτρου. 1. ΜΑΡΤΥΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΑ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΑ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΑ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ Μ. Γκουτζιούδης http://users.auth.gr/~moschosg ΔΙΑΤΑΞΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. Η Π.Δ. ως «Γραφή» της πρώτης εκκλησίας 2. Οι απαρχές της Κ.Δ.

Διαβάστε περισσότερα

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου.

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου. ΜΑΘΗΜΑ 22 ο ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ Θ.ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με την ιστορία της αρχαίας Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη.

Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη. Ενότητα 9: Ποιμαντικές Επιστολές και Προς Εβραίους. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη. Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης Ενότητα 12: Επιστολή Ιούδα & Β Πέτρου Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώτη γνωστή συλλογή ορισμένων βιβλίων της Κ. Δ. οφείλεται στον αιρετικό Μαρκίωνα (140 μ.χ., Ρώμη)

Η πρώτη γνωστή συλλογή ορισμένων βιβλίων της Κ. Δ. οφείλεται στον αιρετικό Μαρκίωνα (140 μ.χ., Ρώμη) Η πρώτη γνωστή συλλογή ορισμένων βιβλίων της Κ. Δ. οφείλεται στον αιρετικό Μαρκίωνα (140 μ.χ., Ρώμη) Α Ο ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΟΥ MURATORI Ο κατάλογος έχει ιδιαίτερη αξία για τον κανόνα της Κ. Διαθήκης. Είναι ο αρχαιότερος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

Αγάπη: όχι ευκαιρία για καλή πράξη, αλλά

Αγάπη: όχι ευκαιρία για καλή πράξη, αλλά Αγάπη: όχι ευκαιρία για καλή πράξη, αλλά π. Αλέξανδρου Σμέμαν Η επόμενη Κυριακή ονομάζεται Κυριακή της Απόκρεω γιατί στη διάρκεια της εβδομάδας που ακολουθεί αρχίζει μια περιορισμένη νηστεία αποχή κρέατος»

Διαβάστε περισσότερα

Οι Καθολικές επιστολές

Οι Καθολικές επιστολές EIΔΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μάθημα 10 Οι Καθολικές επιστολές ΚΑΘΟΛΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ Ιακώβου Α Πέτρου Β Πέτρου Α Ιωάννου Α Ιωάννου Α Ιωάννου Ιούδα Οι 7 αυτές επιστολές επιγράφονται με το όνομα του αποστολέα τους και όχι

Διαβάστε περισσότερα

Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα. με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη

Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα. με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη ΜΑΘΗΜΑ 3 Ο Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΓΚΑΙΝΙΑΖΕΙ ΤΗΝ ΑΛΗΘΙΝΗ ΛΑΤΡΕΙΑ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη

Διαβάστε περισσότερα

Πατρολογία Ι. Εισαγωγή στην Πατρολογία Γραµµατεία και Θεολογία των Πατέρων των τεσσάρων πρώτων αιώνων.

Πατρολογία Ι. Εισαγωγή στην Πατρολογία Γραµµατεία και Θεολογία των Πατέρων των τεσσάρων πρώτων αιώνων. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Πατρολογία Ι. Εισαγωγή στην Πατρολογία Γραµµατεία και Θεολογία των Πατέρων των τεσσάρων πρώτων αιώνων. Ενότητα 7: Αρχαίοι Απολογητές 2

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ Σχολικό έτος 2013-14 Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΚΑΡΑΜΠΕΛΑΣ ΜΑΡΙΟΣ-ΔΗΜΗΤΡΗΣ Τάξη : Α1 ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΑΣΧΑ: Η γιορτή και ο υπολογισμός της ημερομηνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) Από τον 2ο αιώνα και εξής η λέξη ευαγγέλιο δηλώνει: τα βιβλία εκείνα της Καινής Διαθήκης που περιέχουν και αφηγούνται το γεγονός της

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

Η Παύλεια Θεολογία. Ελληνιστές και Αντιόχεια. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας

Η Παύλεια Θεολογία. Ελληνιστές και Αντιόχεια. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η Παύλεια Θεολογία Ελληνιστές και Αντιόχεια Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΠΑΤΗ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑΣ

Η ΑΠΑΤΗ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ «ΦΩΤΟΔΟΤΕΣ» - Κορυδαλλών 10 Κάντζα Αττικής 153 51 Phone: 210 6658 551 - Email: fotodotes@yahoo.gr Η ΑΠΑΤΗ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Συγγραφέας: Παπαδημητρακόπουλος Κωνσταντίνος Κωδικός προϊόντος: 00092

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη.

Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη. Ενότητα 1: Η Καινή Διαθήκη: Η σχέση της με την Παλαιά Διαθήκη και η θέση της στη ζωή της Εκκλησίας. Αικατερίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Άγιο Πνεύμα και Πνευματικότητα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Άγιο Πνεύμα και Πνευματικότητα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Άγιο Πνεύμα και Πνευματικότητα Όλοι λίγο πολύ έχουμε ακούσει τα λόγια: «Σε βαπτίζω στο όνομα του Πατρός, του Υιού και του Αγίου Πνεύματος» είτε έχουμε βαπτιστεί είτε όχι (δείτε Ματθ. 28/κη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Πατέρες και Οικουµενικοί Διδάσκαλοι. Πατρολογία Ι (Υ102) Διδάσκων: Συμεών Πασχαλίδης

Πατέρες και Οικουµενικοί Διδάσκαλοι. Πατρολογία Ι (Υ102) Διδάσκων: Συμεών Πασχαλίδης Πατέρες και Οικουµενικοί Διδάσκαλοι ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΣΥΜΕΩΝ ΠΑΣΧΑΛΙΔΗ Πατρολογία Ι (Υ102) Διδάσκων: Συμεών Πασχαλίδης 1 ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΣΥΜΕΩΝ ΠΑΣΧΑΛΙΔΗ Οι Πατέρες των πρώτων αιώνων Ποιοι ονοµάζονταν

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, και 3 επιλέγοντας τη σωστή

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, και 3 επιλέγοντας τη σωστή ΜΑΘΗΜΑ 6 Ο ΠΟΙΗΣΩΜΕΝ ΑΝΘΡΩΠΟΝ... Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, και 3 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, κατά τη διδασκαλία του Χριστιανισμού, από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ. Στη συνέχεια,

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία Ι

Χριστιανική Γραμματεία Ι Χριστιανική Γραμματεία Ι Ενότητα 1-B A1-2: Περίοδος Δογματικής Ανασυγκρότησης (313-451) Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

3. Να αναλύσετε τον τρόπο µε τον οποίο η στωική φιλοσοφία και ο νεοπλατωνισµός επηρέασαν τους Απολογητές και τους Πατέρες της Εκκλησίας.

3. Να αναλύσετε τον τρόπο µε τον οποίο η στωική φιλοσοφία και ο νεοπλατωνισµός επηρέασαν τους Απολογητές και τους Πατέρες της Εκκλησίας. 2.2.2. Η Ανατολική Λεκάνη της Μεσογείου κατά τους τρεις πρώτους µ.χ. αιώνες - Το Ελληνικό Πνεύµα κατά τους τρεις πρώτους µ.χ. αιώνες - Η Παλαιοχριστιανική τέχνης - Μια Τέχνη Ελληνική Eρωτήσεις ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας ΜΑΘΗΜΑ 7 Ο Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας σύμφωνα με τη χρονική σειρά που πραγματοποιήθηκαν: 1. Προαναγγελία του Μεσσία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη.

Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη. Ενότητα 11: Η Αποκάλυψη. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη. Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας. Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Το Ιδεολογικό Υπόβαθρο της προς Εβραίους

Το Ιδεολογικό Υπόβαθρο της προς Εβραίους Το Ιδεολογικό Υπόβαθρο της προς Εβραίους 1. Εξωχριστιανικό 2. Χριστιανικό 1. Εξωχριστιανικό Το φιλωνικό υπόβαθρο To γνωστικό υπόβαθρο Το κουμρανικό υπόβαθρο To σαμαρειτικό υπόβαθρο Tο ιουδαϊκό μυστικιστικό

Διαβάστε περισσότερα

Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016

Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016 1 Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016 Αγαπητοί μου Αδελφοί, λίγες ημέρες μετά από τη λαμπρή πανήγυρη της Ανάστασης του Κυρίου, πλημμυρισμένοι από πνευματική χαρά εορτάζουμε σήμερα τον Μεγαλομάρτυρα Άγιο Γεώργιο,

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης Ενότητα 9: Το βιβλίο της Αποκάλυψης: Α μέρος Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Υπόγεια κοιμητήρια (σε υπαίθριες εκτάσεις που ανήκαν σε πλούσιους πιστούς). Αποτελούνταν από υπόγειες σήραγγες σε μορφή λαβύρινθου μήκους πολλών

Υπόγεια κοιμητήρια (σε υπαίθριες εκτάσεις που ανήκαν σε πλούσιους πιστούς). Αποτελούνταν από υπόγειες σήραγγες σε μορφή λαβύρινθου μήκους πολλών Κατακόμβες, τόπος καταφυγής και μνήμης Τι ήταν οι κατακόμβες; Υπόγεια κοιμητήρια (σε υπαίθριες εκτάσεις που ανήκαν σε πλούσιους πιστούς). Αποτελούνταν από υπόγειες σήραγγες σε μορφή λαβύρινθου μήκους πολλών

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο. Οδηγός μελέτης

Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο. Οδηγός μελέτης Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο Οδηγός μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Το περίγραμμα το μαθήματος; με αποσπάσματα και περιλήψεις

Διαβάστε περισσότερα

Συναγμένοι στη Θεία Ευχαριστία: Η ουσία της Εκκλησίας. Διδ. Εν. 15

Συναγμένοι στη Θεία Ευχαριστία: Η ουσία της Εκκλησίας. Διδ. Εν. 15 Συναγμένοι στη Θεία Ευχαριστία: Η ουσία της Εκκλησίας Διδ. Εν. 15 α) Η εξάπλωση της Εκκλησίας Μετά την Πεντηκοστή, η νέα πραγματικότητα που δημιουργείται στον κόσμο, η Εκκλησία, ζει και κινείται σε μια

Διαβάστε περισσότερα

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας Ο Μέγας Αθανάσιος: αγωνιστής της ορθής πίστης Πατριάρχης Αλεξανδρείας Πατριάρχης Αλεξανδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας των πρώτων χριστιανικών αιώνων (Μέγας Αθανάσιος,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις αντίστοιχες φράσεις α, β,

Διαβάστε περισσότερα

Ο πρώτος διωγμός των χριστιανών

Ο πρώτος διωγμός των χριστιανών Ο πρώτος διωγμός των χριστιανών Η πραγματικότητα της Εκκλησίας, έτσι όπως τη ζούμε σήμερα, δεν έγινε με κάποιον αυτόματο και ανώδυνο τρόπο. Η θεμελίωση και η εξάπλωση της Εκκλησίας επιτεύχθηκαν με αγώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ. Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ. Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς 1) Όταν ένα έργο, είμαστε σίγουροι, ότι δεν γράφτηκε από αυτόν με το όνομα του οποίου παραδίδεται, λέγεται: A. Nόθο Β. Αμφιβαλλόμενο Γ. Ανώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

Πώς τον λένε τον θεό σου;

Πώς τον λένε τον θεό σου; Γιαν φον Χόλεμπεν Τζέιν Μπερ Κράουζε Πώς τον λένε τον θεό σου; Απορίες των παιδιών για πέντε θρησκείες Περιεχόμενα Ένας κόσμος, πολλές θρησκείες 10 Ο Θεός και η Ψυχή του Κόσμου 37 Πίστη και καθημερινότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή Οδηγός μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Το περίγραμμα το μαθήματος; με αποσπάσματα και περιλήψεις του

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων

Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων : Η πρώτη περίοδος της εκκλησιαστικής υμνογραφίας (Α - Δ αι.) Γεώργιος Φίλιας Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας 2. Η πρώτη περίοδος της εκκλησιαστικής

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία

Χριστιανική Γραμματεία Χριστιανική Γραμματεία Ενότητα 1-A5: Αποστολικοί Πατέρες Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Διαχείρισης Εκκλησιαστικών Κειμηλίων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΤΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Ας υψώσουμε τις καρδιές μας. Είναι στραμμένες προς τον Κύριο. Ας ευχαριστήσουμε τον Κύριο τον Θεό μας. Άξιο και δίκαιο.

ΤΡΙΤΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Ας υψώσουμε τις καρδιές μας. Είναι στραμμένες προς τον Κύριο. Ας ευχαριστήσουμε τον Κύριο τον Θεό μας. Άξιο και δίκαιο. 107. Ο Κύριος να είναι μαζί σας. Και με το πνεύμα σου. ΤΡΙΤΗ ΑΝΑΦΟΡΑ Ας υψώσουμε τις καρδιές μας. Είναι στραμμένες προς τον Κύριο. Ας ευχαριστήσουμε τον Κύριο τον Θεό μας. Άξιο και δίκαιο. Ακολουθεί το

Διαβάστε περισσότερα

β. εκφράζουν αλήθειες για τον Χριστό, τη Θεοτόκο, την Αγία Τριάδα, τους αγίους

β. εκφράζουν αλήθειες για τον Χριστό, τη Θεοτόκο, την Αγία Τριάδα, τους αγίους ΜΑΘΗΜΑ 30 Ο 31 Ο ΥΜΝΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΗ ΛΑΤΡΕΙΑ Να συμπληρώσετε την πρόταση επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις φράσεις α, β, γ, δ. Να τεκμηριώσετε με συντομία την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Εορτολογία. Ενότητα 2: Η εορτή του Πάσχα. Γεώργιος Φίλιας Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας

Εορτολογία. Ενότητα 2: Η εορτή του Πάσχα. Γεώργιος Φίλιας Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας Εορτολογία Ενότητα 2: Γεώργιος Φίλιας Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας Β) (1 από 7) 1. Η αρχαιότερη και πανηγυρικότερη/ Οι ρίζες της βρίσκονται στην εβραϊκή ανάμνηση της εξόδου από την Αίγυπτο

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία Ι

Χριστιανική Γραμματεία Ι Χριστιανική Γραμματεία Ι Ενότητα 1-A5: Αποστολικοί Πατέρες Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας:

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας: Ιουδαϊσµός α) Παρουσίαση θρησκείας: Ο Ιουδαϊσµός είναι η παραδοσιακή θρησκεία των Εβραίων. Σύµφωνα µε τον ορθόδοξο Ιουδαϊσµό και τους βαθιά θρησκευόµενους Εβραίους, ο βιβλικός πατριάρχης Αβραάµ ήταν ο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ

ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ ΘΡΗΣΚΕΙΕΣ ΤΗΣ ΑΣΙΑΣ ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ Ιδρυτής του Ισλάμ είναι ο Μωάμεθ (ο οποίος θεωρείται απ τους μουσουλμάνους ο τελευταίος και μεγαλύτερος προφήτης) Το ιερό βιβλίο της θρησκείας

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

A Λυκείου Εξεταστέα ύλη περιόδου Μαΐου-Ιουνίου 2015 Θρησκευτικά Αρχαία Ελληνική Γλώσσα

A Λυκείου Εξεταστέα ύλη περιόδου Μαΐου-Ιουνίου 2015 Θρησκευτικά Αρχαία Ελληνική Γλώσσα A Λυκείου Εξεταστέα ύλη περιόδου Μαΐου-Ιουνίου 2015 Θρησκευτικά ΚΕΦ 2 Το νόημα και η εξέλιξη της χριστιανικής λατρείας σελ 13 ΚΕΦ 3 Ο χριστός εγκαινιάζει την αληθινή λατρεία σελ 16 ΚΕΦ 6 «Ποιήσωμεν άνθρωπον»

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία

Χριστιανική Γραμματεία Χριστιανική Γραμματεία Ενότητα 1-B A1-2: Περίοδος Δογματικής Ανασυγκρότησης (313-451) Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Διαχείρισης Εκκλησιαστικών Κειμηλίων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ. Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ. Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς 1) Πού έγινε η Πενθέκτη Οικουμενική Σύνοδος; Α. Κωνσταντινούπολη Β. Έφεσο Γ. Νίκαια Δ. Χαλκηδόνα 2) Ποιος Πατριάρχης Αλεξανδρείας καθαιρέθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης Ενότητα 3: Ιουδαϊκά αποκαλυπτικά κείμενα σύγχρονα με την Καινή Διαθήκη Αικατερίνη

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα : Εκδόσεις Χριστοδουλίδη Α. & Π. Χριστοδουλίδη

Διαβάστε περισσότερα

Εκκλησία Ιεροσολύμων: πρότυπο χριστιανικών κοινοτήτων

Εκκλησία Ιεροσολύμων: πρότυπο χριστιανικών κοινοτήτων Εκκλησία Ιεροσολύμων: πρότυπο χριστιανικών κοινοτήτων Η αγάπη και η κοινοχρησία των πρώτων χριστιανών Μετά το πρώτο κήρυγμα του αποστόλου Πέτρου, την ημέρα της Πεντηκοστής, πίστεψαν και βαπτίσθηκαν 3.000

Διαβάστε περισσότερα

Kalogirou, Dimitra. Neapolis University

Kalogirou, Dimitra. Neapolis University Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Health Sciences http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿÿ¹ º ¹½É½¹º Â Ä ¾µ¹Â Äɽ þÿãä ÃŽ ÀĹº º±¹ ÃÄ ½ ɱ½ Kalogirou, Dimitra þÿ Á̳Á±¼¼±

Διαβάστε περισσότερα

Πατρολογία Ι. Εισαγωγή στην Πατρολογία Γραµµατεία και Θεολογία των Πατέρων των τεσσάρων πρώτων αιώνων.

Πατρολογία Ι. Εισαγωγή στην Πατρολογία Γραµµατεία και Θεολογία των Πατέρων των τεσσάρων πρώτων αιώνων. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Πατρολογία Ι. Εισαγωγή στην Πατρολογία Γραµµατεία και Θεολογία των Πατέρων των τεσσάρων πρώτων αιώνων. Ενότητα 3: Ο θεολογικός χαρακτήρας

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης Ενότητα 1: Αποκαλυπτική: Ορισμός και χαρακτηριστικά Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Παρατήρησης

Πρόγραμμα Παρατήρησης Πρόγραμμα Παρατήρησης Η αναζήτηση του ζοφερού ουρανού Άγγελος Κιοσκλής Οκτώβριος 2005 ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ * η παρατήρηση πραγματοποιείται κατά προτίμηση όταν η Σελήνη δεν εμφανίζεται στον ουρανό, διότι

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία του κατά Ιωάννην Ευαγγελίου Ενότητα: 2

Ερμηνεία του κατά Ιωάννην Ευαγγελίου Ενότητα: 2 Ερμηνεία του κατά Ιωάννην Ευαγγελίου Ενότητα: 2 Χρήστος Καρακόλης Τμήμα Θεολογίας Σελίδα 2 1. Πρόλογος Ι Α 1α Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ λόγος α β καὶ ὁ λόγος ἦν πρὸς τὸν θεόν, β γ καὶ θεὸς ἦν ὁ λόγος, α 2 οὗτος ἦν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΒΗΛΑΙΟ ΕΤΟΣ, ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ ΚΑΙ Η ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗ

ΙΩΒΗΛΑΙΟ ΕΤΟΣ, ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ ΚΑΙ Η ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗ 3 ΒΙΒΛΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ 36 Μόσχος Γκουτζιούδης ΙΩΒΗΛΑΙΟ ΕΤΟΣ, ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ ΚΑΙ Η ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗ Συμβολή στη διαμόρφωση της χριστιανικής σωτηριολογίας Ὁ λόγος ὁ τοῦ σταυροῦ δύναμις Θεοῦ ἐστι ΕΚ ΟΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία Ι

Χριστιανική Γραμματεία Ι Χριστιανική Γραμματεία Ι Ενότητα 1-A14: Λατίνοι Πατέρες Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή Όταν λέµε Αγία Παρασκευή εννοούµε τη µικρή Εκκλησία, που είναι δυτικά του χωριού στη θέση Παναγία (Παναΐα), την οποία βλέπουµε στην

Διαβάστε περισσότερα

Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου

Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου http://www.google.com.cy/imgres?imgurl=http://www.pigizois.net/sinaxaristis/12/22.jpg&imgrefurl=http://www.saint.gr/3239/saint.aspx&usg= 3Fna2LMd87t9UxeDDztnUV4LuDo=&h=835&w=586&sz=63&hl=en&start=1&zoom=1&tbnid=bpzYaMtyqRnVnM:&t

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΕΥΧΗ: Η ΠΗΓΗ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ Β ΤΟΜΟΣ (Το πρακτικό μέρος)

ΠΡΟΣΕΥΧΗ: Η ΠΗΓΗ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ Β ΤΟΜΟΣ (Το πρακτικό μέρος) ΕΚΔΟΣΕΙΣ «ΦΩΤΟΔΟΤΕΣ» - Κορυδαλλών 10 Κάντζα Αττικής 153 51 Phone: 210 6658 551 - Email: fotodotes@yahoo.gr ΠΡΟΣΕΥΧΗ: Η ΠΗΓΗ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ Β ΤΟΜΟΣ (Το πρακτικό μέρος) Συγγραφέας: Παπαδημητρακόπουλος Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Επανάληψη Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Ο Κωνσταντίνος Βυζάντιο 1. Αποφασίζει τη μεταφορά της πρωτεύουσας στην Ανατολή κοντά στο αρχαίο Βυζάντιο: νέο διοικητικό κέντρο η Κωνσταντινούπολη 2. 313

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΙΔΕΩΝ ΤΩΝ ΠΡΩΤΟΕΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΙΔΕΩΝ ΤΩΝ ΠΡΩΤΟΕΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΙΔΕΩΝ ΤΩΝ ΠΡΩΤΟΕΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία Πέτρου Μαρία Επιβλέπων Καθηγητής Βλάχος Λουκάς «Ο πιο σπουδαίος απλός παράγοντας που επηρεάζει τη μάθηση είναι

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου Χίου Οι Τρεις Ιεράρχες, η ζωή και το έργο τους. Χίος, 29 Ιανουαρίου 2016 Εκπαιδευτικός: Κωσταρή Αντωνία

3 ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου Χίου Οι Τρεις Ιεράρχες, η ζωή και το έργο τους. Χίος, 29 Ιανουαρίου 2016 Εκπαιδευτικός: Κωσταρή Αντωνία 3 ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου Χίου Οι Τρεις Ιεράρχες, η ζωή και το έργο τους Χίος, 29 Ιανουαρίου 2016 Εκπαιδευτικός: Κωσταρή Αντωνία Εισαγωγή Και οι τρεις γεννήθηκαν τον 4ο αιώνα μ.χ., στα Βυζαντινά Χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

Τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου Χαρίδης Φίλιππος

Τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου Χαρίδης Φίλιππος Τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου Χαρίδης Φίλιππος 1. Η μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας Η τεράστια αυτή πυραμίδα είναι το αρχαιότερο από τα εφτά θαύματα του Αρχαίου Κόσμου, αλλά είναι το μόνο που διασώζετε 4.000χ.Όταν

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία της αστρολογίας ανάγεται στη 2η χιλιετία π.χ.

Η ιστορία της αστρολογίας ανάγεται στη 2η χιλιετία π.χ. Η ιστορία της αστρολογίας ανάγεται στη 2η χιλιετία π.χ. Η Βαβυλωνιακή αστρολογία λέγεται ότι είχε επηρεάσει τους Έλληνες ήδη από τα μέσα του 4ου π.χ. αιώνα. Ακόμη και αν η προέλευση της αστρολογίας των

Διαβάστε περισσότερα

24 Σεπτεμβρίου 30 Σεπτεμβρίου Σάββατο απόγευμα 1. ΤΟ ΤΕΛΟΣ

24 Σεπτεμβρίου 30 Σεπτεμβρίου Σάββατο απόγευμα 1. ΤΟ ΤΕΛΟΣ 24 Σεπτεμβρίου 30 Σεπτεμβρίου Σάββατο απόγευμα 1. ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΕΔΑΦΙΟ ΜΝΗΜΗΣ: «Είπε προς αυτήν ο Ιησούς Εγώ είμαι η ανάστασις και η ζωή ο πιστεύων εις εμέ, και αν αποθάνη, θέλει ζήσει.» Ιωάννην 11/ια 25. Για

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό Ημερομηνία 9/6/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://plusmag.gr/ Αλεξάνδρα Παναγοπούλου http://plusmag.gr/article/%cf%84%ce%b1%ce%bd_%cf%86%ce%b5%ce%b3%ce%bf%cf %85%CE%BD_%CF%84%CE%B1_%CF%83%CE%BD%CE%BD%CE%B5%CF%86%CE%B1_%CE%B

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Μ Α Ρ Ι Ζ Α Ν Τ Ε Κ Α Τ Ρ Ο Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Bυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο Αθηνών εκπαιδευτικό υλικό Διάβασες το βιβλίο Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου; Πήγες στο Βυζαντινό

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη.

Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη. Ενότητα 7: Γαλάτας, Ρωμαίους, Α και Β Κορινθίους. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη. Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

1. Η Αγία Γραφή λέει ότι ο Χριστός είναι η μόνη δυνατότητα σωτηρίας. 2. Ο Θεός φανερώνεται στην Παλαιά Διαθήκη πάντα με κεραυνούς και αστραπές.

1. Η Αγία Γραφή λέει ότι ο Χριστός είναι η μόνη δυνατότητα σωτηρίας. 2. Ο Θεός φανερώνεται στην Παλαιά Διαθήκη πάντα με κεραυνούς και αστραπές. ΜΑΘΗΜΑ 13 Ο Η ΓΙΟΡΤΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗΣ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη λέξη «σωστό»

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με ΜΑΘΗΜΑ 21 Ο ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΙΣΜΑΤΟΣ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις ή φράσεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και περιεχόμενο

Δομή και περιεχόμενο Δομή και περιεχόμενο Διάλεξη Δεύτερη από την σειρά Το Βιβλίο των Πράξεων Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το περίγραμμα το μαθήματος;

Διαβάστε περισσότερα

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο.

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο. ΜΑΘΗΜΑ 23 ο ΤΟ ΒΑΘΥΤΕΡΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να συμπληρώσετε την παρακάτω πρόταση επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις φράσεις α, β, γ, δ. Να τεκμηριώσετε

Διαβάστε περισσότερα

Η ενανθρώπιση είναι η διδασκαλία. (Philosophical Fragments)

Η ενανθρώπιση είναι η διδασκαλία. (Philosophical Fragments) Η ενανθρώπιση είναι η διδασκαλία (Philosophical Fragments) Αν όμως κηρύττουμε ότι ο Χριστός έχει αναστηθεί, πώς μερικοί ανάμεσά σας ισχυρίζονται ότι δεν υπάρχει ανάσταση νεκρών; Αν δεν υπάρχει ανάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή και Πορεία του Κόσμου (Χριστιανική Κοσμολογία) Διδ. Εν. 9

Αρχή και Πορεία του Κόσμου (Χριστιανική Κοσμολογία) Διδ. Εν. 9 Αρχή και Πορεία του Κόσμου (Χριστιανική Κοσμολογία) Διδ. Εν. 9 Κόσμος Κόσμημα δηλ. στολίδι, που χαρακτηρίζεται από την ποικιλία, την τάξη και την αρμονία Φυσικός κόσμος μακρόκοσμος μικρόκοσμος Πως έγινε

Διαβάστε περισσότερα

"Ο Πάπας Λέων Α (ο Μέγας) και η πρόσληψη της Βίβλου στην 28η Επιστολή του ("Τόμος")"

Ο Πάπας Λέων Α (ο Μέγας) και η πρόσληψη της Βίβλου στην 28η Επιστολή του (Τόμος) ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΑΤΜΑΤΖΙΔΗΣ Χαράλαμπος Γ. Ατματζίδης Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήματος Θεολογίας Α.Π.Θ. "Ο Πάπας Λέων Α (ο Μέγας) και η πρόσληψη της Βίβλου στην 28η Επιστολή του ("Τόμος")" 1. Εισαγωγικά Η 28η Επιστολή

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία Αρχαίων Ανατολικών Εκκλησιών Ενότητα 06: Η Ασσυριακή (Νεστοριανική) Εκκλησία Β Κεντρική Ασία και Μέση Ανατολή στη νεώτερη περίοδο

Ιστορία Αρχαίων Ανατολικών Εκκλησιών Ενότητα 06: Η Ασσυριακή (Νεστοριανική) Εκκλησία Β Κεντρική Ασία και Μέση Ανατολή στη νεώτερη περίοδο Ιστορία Αρχαίων Ανατολικών Εκκλησιών Ενότητα 06: Η Ασσυριακή (Νεστοριανική) Εκκλησία Β Κεντρική Ασία και Μέση Ανατολή στη νεώτερη περίοδο Δημήτριος Ν. Μόσχος Θεολογική Σχολή Τμήμα Θεολογίας Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, 105 56 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ. 2103352364 FAX: 2103237654 www.iaath.gr, E-Mail: ipe.iaath@gmail.com ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ 5 Η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αγίου Δημητρίου (26 Οκτωβρίου)

Αγίου Δημητρίου (26 Οκτωβρίου) ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Αγίου Δημητρίου (26 Οκτωβρίου) Εκκλησία αίματος και Μαρτυρίου Είναι πολύ μεγάλη η σημερινή ημέρα, αγαπητοί μου, για την Εκκλησία μας, καθότι ανέτειλε στο προσκήνιο της εκκλησιαστικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ

Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ 1. Ιστορία της έρευνας 2. Ο Μελχισεδέκ στην Παλαιά Διαθήκη 3. Ο Μελχισεδέκ στην απόκρυφη γραμματεία 4. Ο Μελχισεδέκ στα χειρόγραφα του Κουμράν 5. Ο Μελχισεδέκ στους Φίλωνα

Διαβάστε περισσότερα

Το ρωμαϊκό κράτος κλονίζεται

Το ρωμαϊκό κράτος κλονίζεται Ι. Η ΜΕΤΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΡΩΜΑΪΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ 1. Από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Ας διαβάσουμε τι θα μάθουμε στο σημερινό μάθημα: Σκοπός: Σκοπός του παρόντος μαθήματος είναι να απαντήσουμε σε ένα «γιατί»: Γιατί χρειάστηκε

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Ερωτήσεις Επανάληψης 1 Οι Θεολογικές Δηλώσεις στην Συστηματική Θεολογία Διάλεξη Τρίτη από την σειρά Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Πατρολογία Ι. Εισαγωγή στην Πατρολογία Γραµµατεία και Θεολογία των Πατέρων των τεσσάρων πρώτων αιώνων.

Πατρολογία Ι. Εισαγωγή στην Πατρολογία Γραµµατεία και Θεολογία των Πατέρων των τεσσάρων πρώτων αιώνων. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Πατρολογία Ι. Εισαγωγή στην Πατρολογία Γραµµατεία και Θεολογία των Πατέρων των τεσσάρων πρώτων αιώνων. Ενότητα 6: Οι Αποστολικοί Πατέρες

Διαβάστε περισσότερα

Η καταχώρηση βιβλιογραφικών αναφορών μέσα στο κείμενο

Η καταχώρηση βιβλιογραφικών αναφορών μέσα στο κείμενο Το σύστημα Harvard Το σύστημα Harvard, γνωστό και ως η μέθοδος του «Πανεπιστημίου Harvard» ή η μέθοδος του Αλφαβητικού βιβλιογραφικού καταλόγου, είναι ένας τρόπος βιβλιογραφικής αναφοράς και τεκμηρίωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Κυριακή της Σαμαρείτιδος Ιωάν. 4, 5-42 (10/5/2015) Διάλογος ζωής και αλήθειας

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Κυριακή της Σαμαρείτιδος Ιωάν. 4, 5-42 (10/5/2015) Διάλογος ζωής και αλήθειας ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Κυριακή της Σαμαρείτιδος Ιωάν. 4, 5-42 (10/5/2015) Διάλογος ζωής και αλήθειας Το σημερινό Ευαγγελικό ανάγνωσμα, αγαπητοί μου αδελφοί, έχει μεγίστη σημασία για την πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Ενότητα 1: ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Α.Ε.Α.Θ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΕΡΑΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα