Τόµας Κουν, η δοµή των επιστηµονικών επαναστάσεων. εισαγωγή (9-51)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Τόµας Κουν, η δοµή των επιστηµονικών επαναστάσεων. εισαγωγή (9-51)"

Transcript

1 εισαγωγή (9-51) Ο Κουν δίνει νέα εικόνα της επιστήµης σε αντίθεση µε το Λογικό θετικισµό εναντίον του οποίο στρέφεται (10) µε την αίσθησης συνέχειας που τον χαρακτηρίζει µε την οικοδόµηση, διάρθρωση και αποτίµηση µακρόχρονων παραδόσεων χαρακτηριστικό είναι η στενή σχέση φιλοσοφίας και φυσικών επιστηµών 1. το θετικιστικό µοντέλο ανάλυσης επιστηµονικών θεωριών (11-18) Λογικός Θετικισµός: Ράσελ, Principia Mathematica τεχνητή/ λογική γλώσσα, κύκλος Βιέννης, Βερολίνο/ Ράιχενµπαχ, Πράγα/ Φρανκ λογική ανάλυση έγκυρης γνώσης εµπειρική θεµελίωση επιστήµης Wittgenstein, Tractatus: ανάλυση γλώσσας των επιστηµών η έγκυρη επιστηµονική θεωρία είναι ένα αξιωµατικό σύστηµα διάκριση παρατήρησης και θεωρίας (15) προσοχή: συνιστά αδυναµία του θετικισµού (36) η πρόοδος της επιστήµης είναι συνεχής, συσωρευτική διαδικασία λογικό λεξιλόγιο παρατηρησιακό λεξιλόγιο θεωρητικό λεξιλόγιο 2. Τ. Κουν. α) γένεση νέου ρεύµατος (19-24) κριτική του Λογικού Εµπειρισµού είναι απλοϊκός αγνοεί την ιστορική έρευνα αγνοεί τη δηµιουργικότητα και τη φαντασία του επιστήµονα (αποκλίνουσα σκέψη) όµως: οι επιστηµονικές θεωρίες είναι ιστορικές οντότητες δηλ. είναι σύνθετο φαινόµενο µε γέννηση, ακµή και τέλος κριτική στη διάκριση θεωρίας παρατήρησης εξελίξεις στη φιλοσοφία της γλώσσας, ύστερος Wittgenstein (29) πραγµατολογική διάσταση της γλώσσας σχέση λόγου και οµιλητή κριτική στον αντιιστορικό χαρακτήρα του Λογικού Θετικισµού β) η δοµή των επιστηµονικών επαναστάσεων (24-30) Τόµας Κουν: από τη Φυσική στην Ιστορία των Επιστηµών και στην ερασιτεχνική Επιστηµολογία Νέα ορολογία: «επιστηµονική κοινότητα» που αποδέχεται κοινό «Παράδειγµα» (σύνολο πεποιθήσεων αξιών και τεχνικών 1

2 προ-επιστήµη παράδειγµα επιστηµονική κοινότητα φυσιολογική επιστήµη ανωµαλίες κρίση ιδιόρρυθµη επιστήµη επιστηµονική επανάσταση νέο παράδειγµα νέα επιστηµονική κοινότητα γ) εξέλιξη των αντιλήψεων του Κουν (30-34) Είναι η πρώτη ολοκληρωµένη εναλλακτική λύση στην θετικιστική επιστηµολογία Ενσωµατώνει τη φυσική γλώσσα στη γλώσσα της θεωρίας Η επιστηµονική επανάσταση οδηγεί στην αλλαγή της σηµασίας των όρων των θεωριών κάθε θεωρία εκφράζεται στη δική της γλώσσα δ) γενικά χαρακτηριστικά του νέου ρεύµατος (35-36) η ιστορία των επιστηµών αποτελεί οπλοστάσιο της επιστηµολογίας η επιστήµη είναι ανθρώπινο δηµιούργηµα, πολιτιστικό φαινόµενο η κοσµοθεωρία [δίκτυο πεποιθήσεων, αξιών, θεωριών] αποτελεί Παράδειγµα η έννοια της αντικειµενικής αλήθειας παύει να είναι λειτουργική 3. φιλοσοφικές συνέπειες (36-39) η διάκριση παρατήρησης και θεωρίας είναι αυθαίρετη (36) η γλώσσα της παρατήρησης δεν καθορίζει τη σηµασία των θεωρητικών όρων αντίθετα: η παρατήρηση και οι επιστηµονικοί όροι είναι διαποτισµένοι από τη θεωρία προσοχή προσέγγιση της επιστηµολογίας στη φιλοσοφία της γλώσσας κατάργηση των εννοιών: αλήθεια, αντικειµενικότητα κλπ κριτήριο είναι η συµφωνία των µελών της επιστηµονικής κοινότητας δηλαδή, έχουµε ιστορικιστική στροφή Όµως, παρουσιάζεται πρόβληµα σχετικό µε την πρόοδο και την ορθολογικότητα της επιστήµης ζήτηµα ορολογίας και απόδοσής της στα ελληνικά Μεταφραστικό σηµείωµα (49-51) 2

3 Η δοµή των κοινωνικών επαναστάσεων [1962] πρόλογος (53-61) Νέες µορφές ιστορικής και κοινωνιολογικής έρευνας (57) Ανωµαλίες (57) ιάστηµα συνύπαρξης Παραδειγµάτων, που δε γίνεται αντιληπτή στη σχηµατική εικόνα της επιστηµονικής εξέλιξης (58) Συνέπειες στη γενική φιλοσοφική στάση (59) Τα αυτοβιογραφικά εξυπηρετούν προσωπικές οφειλές και ευχαριστίες (60-61) Ι. Εισαγωγή: Ένας ρόλος για την ιστορία των επιστηµών (62-72) Ιστορία επιστηµών α) ξυπηρετεί τη διαπαιδαγώγηση και δίνει µια «τουριστική»εικόνα των επιστηµών [γεγονότα, θεωρίες και µέθοδοι που αναπτύσσονται συσσωρευτικά β) µια διαφορετική εικόνα θα µετασχηµάτιζε την αντίληψη για τν επιστήµη (62) ύσκολα ερωτήµατα: πότε; Ποιος; Ίσως η επιστήµη να µην αναπτύσσεται µε απλή συσώρευση (63-64) Αυτή η ιστοριογραφική επανάσταση δίνει την ιστορική ολότητα της επιστήµης στον καιρό της Ακολουθεί η παρουσίαση των κεφ. που ακολουθούν (65-72) ΙΙ. ο δρόµος προς τη φυσιολογική επιστήµη (73-86) Η φυσιολογική επιστήµη καθορίζει την έρευνα στηριγµένη σε επιτεύγµατα αναγνωρισµένα από την επιστηµονική κοινότητα (73) χαρακτηρίζεται από 1. πρωτοτυπία που συσπειρώνει την επιστηµονική κοινότητα και 2. ατέλεια που προσφέρει προβλήµατα για επίλυση. Το Παράδειγµα είναι πρότυπο και συµπαγής παράδοση επιστηµονικής έρευνας (π.χ. νευτώνεια δυναµική). Η µελέτη ενός Παραδείγµατος εντάσσει τον σπουδαστή σε επιστηµονική κοινότητα (74) π.χ. φυσική οπτική Πλανκ και Αινστάιν αρχές 20 ου (75) και ηλεκτρισµός αρχές 18 ου [αποτελεί υπεραπλούστευση να αποδίδεται ένα εκτεταµένο ιστορικό γεγονός µε το όνοµα ενός επιστήµονα (78)] προσοχή: ανοιχτό ζήτηµα ποιοι τοµείς κοινωνικών επιστηµών έχουν αποκτήσει έστω και ένα παράδειγµα (79) δύσκολο, γιατί: ζήτηµα επιλογής γεγονότων, τυχαία παρατήρηση, επιλογή αξιολόγηση κριτική (80) στην αφετηρία µιας επιστήµης τίθενται τέτοια ζητήµατα (81) η εµφάνιση ενός Παραδείγµατος θίγει τη δοµή της οµάδας (82) όταν καθιερώνεται επιβάλλεται αυστηρότερος ορισµός επιστηµονικού πεδίου που καθορίζει την επιστηµονική οµάδα ο δηµιουργικός επιστήµονας δε γράφει βιβλία, αλλά άρθρα που απευθύνονται στα υπόλοιπα µέλη της επιστηµονικής οµάδας το Παράδειγµα καθοδηγεί την έρευνα όλης της οµάδας (84) ΙΙΙ. η φύση της φυσιολογικής επιστήµης (87-100) Παράδειγµα: 1. δεν αποτελεί αντικείµενο αναπαραγωγής 2. προσφέρεται για περαιτέρω διάρθρωση συνιστά υπόσχεση επιτυχίας (88) και µε βάση αυτό θα πρέπει να γίνουν εκκαθαρίσεις 3

4 Όµως, η φυσιολογική επιστήµη δε στοχεύει να ανακαλύψει νέα είδη φαινοµένων, συχνά δεν τα αντιλαµβάνεται καν η έρευνα τείνει στη διάρθρωση φαινοµένων και θεωριών που ήδη προφέρονται από το Παράδειγµα διαθέτει µηχανισµό ασφάλειας και χαλαρώνει τους περιορισµούς της έρευνας όταν το Παράδειγµα δε λειτουργεί αποτελεσµατικά η φυσιολογική έρευνα στηριγµένη σε Παράδειγµα ασχολείται γεγονότα αποκαλυπτικά για τη φύση των πραγµάτων γεγονότα που µπορούν να συγκριθούν µε τις προβλέψεις της θεωρίας εµπειρική εργασία µε σκοπό τη ιάρθρωση της Παραδειγµατικής Θεωρίας και την επίλυση ασαφειών προσοχή: ατέλεια επαγωγικής µεθόδου (93) Θεωρητικά προβλήµατα της φυσιολογικής επιστήµης (95) πώς θα χρησιµοποιηθούν οι δεδοµένες θεωρίες διαδικασία διάρθρωσης του Παραδείγµατος (95-98) προβλήµατα διάρθρωσης υπάρχουν και στις µαθηµατικές επιστήµες (98) οδηγούµαστε σε αναδιατυπώσεις του Παραδείγµατος (99) άρα: τρεις κατηγορίες προβληµάτων (99-100) προσδιορισµός σηµαντικού γεγονότος συνταίριασµα γεγονότων θεωρίας διάρθρωση θεωρίας VI. Φυσιολογική επιστήµη και επίλυση γρίφων ( ) Φυσιολογική έρευνα: εκ των προτέρων γνωστά αποτελέσµατα πρόβληµα όταν τα αποτελέσµατα είναι απρόβλεπτα (τίθεται και ζήτηµα λάθους του επιστήµονα) Γιατί ερευνούµε; διευρύνεται η έκταση και η ακρίβεια του Παραδείγµατος όταν επιλύονται απρόβλεπτα αποτελέσµατα πραγµατώνεται το αναµενόµενο µε νέο τρόπο Παραλληλισµός των επιστηµονικών προβληµάτων µε τους γρίφους προσοχή: ορισµένα προβλήµατα δεν έχουν λύσεις (π.χ. πόλεµος) (103). Ανάγκη ορισµού του επιστηµονικού προβλήµατος. προσοχή: Η επιστηµονική κοινότητα αποστασιοποιείται από κοινωνικά προβλήµατα που δεν ορίζονται ως γρίφοι/ επιστηµονικά που δε µπορούν να ενταχθούν στη γλώσσα εννοιών και εργαλείων του Παραδείγµατος Ο επιστήµονας εξειδικεύεται και εντάσσεται ως ερευνητής στα πλαίσια ενός Παραδείγµατος Τήρηση κανόνων που οδηγούν σε επιστηµονική λύση. Οι κανόνες µπορεί να εντοπιστούν, ή όχι, από την ιστορική έρευνα. Πυκνό δίκτυο δεσµεύσεων εννοιολογικών θεωρητικών πειραµατικών µεθοδολογικών Συνεπώς, η φυσιολογική επιστήµη είναι αυστηρά προσδιορισµένη δραστηριότητα αλλά, το Παράδειγµα µπορεί να καθοδηγεί την έρευνα και χωρίς κανόνες 4

5 V. Η προτεραιότητα των Παραδειγµάτων ( ) Παράδειγµα: σύνολο διατυπώσεων θεωριών, εφαρµογών σε έννοιες, παρατηρήσεων, οργάνων. Εκφράζεται σε βιβλία, παραδόσεις διδασκαλίας, εργαστήρια (111) Κανόνες: αποδεκτές αρχές που καθορίζουν µια ερευνητική παράδοση κανόνες δεν εντοπίζονται πάντα (112) το Παράδειγµα ΕΝ προϋποθέτει κανόνες Πώς ο επιστήµονας εντάσσεται σε ερευνητική παράδοση; (113) Έµµεση απάντηση [Wittgenstein, µελέτη της γλώσσας. Η γλώσσα και οι φυσικές οικογένειες των λέξεων] ο επιστήµονας εργάζεται µε τη βοήθεια µοντέλων που κατέχει από την εκπαίδευση του (114) εντάσσεται διαισθητικά στην κοινότητα που υιοθετεί το ίδιο Παράδειγµα Τα Παραδείγµατα καθορίζουν τη φυσιολογική επιστήµη χωρίς την παρεµβολή προσδιορίσιµων κανόνων (115) λόγοι δύσκολα ανακαλύπτουµε κανόνες η εκπαίδευση των επιστηµόνων δεν αφορά αφηρηµένα και µεµονοµένα έννοιες, νόµους, θεωρίες, αλλά γίνεται σε συνάφεια µε εφαρµογές τους ( ) η φυσιολογική επιστήµη αναπτύσσεται χωρίς κανόνες, όσο η κοινότητα δέχεται χωρίς συζήτηση επιλύσεις που έχουν επιτευχθεί ( ) Μπορεί να υπάρξει αλλαγή Παραδείγµατος σε επιµέρους επιστήµες χωρίς επέκταση σε άλλες επιστηµονικές παραδόσεις ( ) VI. Οι ανωµαλίες και η ανάδυση των επιστηµονικών ανακαλύψεων ( ) Καινοτοµίες γεγονότων και θεωριών παράγονται µε βάση σύνολο κανόνων η επεξεργασία τους απαιτεί και επεξεργασία άλλου συνόλου Εµφάνιση αλλαγών (122) ανακαλύψεις και επινοήσεις, αλληλοπλέκονται η διάκριση ανακάλυψης και επινόησης αποτελεί επίπλαστη διάκριση από το θετικισµό ξεκινούν µε την επίγνωση της ανωµαλίας τελειώνουν µε τη διόρθωση του Παραδείγµατος, ώστε το «ανώµαλο» να γίνει αναµενόµενο π.χ. ανακάλυψη οξυγόνου απαιτεί νέο λεξιλόγιο (123) δε µπορεί να αποδοθεί σε έναν (125) δε µπορεί να χρονολογηθεί ακριβώς (125) αποτελεί διαδικασία που έχει διάρκεια (συνύφανση παρατήρησης και εννοιολογικής έκφρασης, γεγονότος και θεωρητικής αφοµοίωσης) Τίθεται ζήτηµα διόρθωσης ή αλλαγής Παραδείγµατος (126) (η εκ των προτέρων συνείδηση δυσκολιών δίνει επίγνωση της ανωµαλίας και επιτρέπει την ανακάλυψη) π.χ. ακτίνες Χ ( ) φιάλη Leyden ( ) χαρακτηριστικά ανακαλύψεων (133) - πείραµα Bruner Postman [1949] µε τραπουλόχαρτα αρχικά γίνεται αντιληπτό µόνο το αναµενόµενο (134) η εξοικείωση οδηγεί στην επίγνωση της ανωµαλίας (135) αναπροσαρµογή των εννοιολογικών κατηγοριών (135) στην επιστήµη 5

6 1. το πρώτο Παράδειγµα εξηγεί τις περισσότερες παρατηρήσεις 2. αλλά σταδιακά περιστέλλει την οπτική του επιστήµονα, κάνει την επιστήµη άκαµπτη 3. εµφάνιση της ανωµαλίας (απρόβλεπτων παρατηρήσεων, αποτελεσµάτων) 4. αλλαγή του Παραδείγµατος όταν οι ανωµαλίες φτάσουν στον πυρήνα της υπάρχουσας γνώσης VII. Οι κρίσεις και η ανάδυση των επιστηµονικών θεωριών ( ) γεγονός και θεωρία, ανακάλυψη και επινόηση: δε διακρίνονται σαφώς «ο Priestley ανακάλυψε πρώτος το οξυγόνο και ο Lavoisier στη συνέχεια το επινόησε» (137) η επίγνωση ανωµαλιών οδηγεί στην ανάδυση νέων ειδών φαινοµένων (138) η «βαθιά» επίγνωση οδηγεί σε αποδεκτές αλλαγές της θεωρίας η «βαθιά» επίγνωση και η επαγγελµατική αβεβαιότητα οδηγούν σε τροποποίηση ή αλλαγή του Παραδείγµατος (139) π.χ. Κοπέρνικος ( ) Λαβουαζιέ: από τη φλογιστική στην οξυγονική θεωρία ( ) Αϊνστάιν: από τη θεωρία του αιθέρα Maxwell στην ειδική θεωρία της σχετικότητας 1905 ( ) γρίφος αποτυχία επίλυσης από την φυσιολογική επιστήµη εµφάνιση νέας θεωρίας (147) όταν δεν υπάρχει κρίση πολλές ιδέες περνούν απαρατήρητες. π.χ. Αρίσταρχος ηλιοκεντρικό σύστηµα 3 ος π.χ. (148) επιστηµολογία τα δεδοµένα θεµελιώνουν δύο ή και περισσότερες θεωρητικές κατασκευές η ιστορία των επιστηµών δείχνει ότι στην αρχή της ανάπτυξης ενός Παραδείγµατος εύκολα επινοούνται εναλλακτικές λύσεις τα εργαλεία του Παραδείγµατος ωθούν σε γρήγορη ανάπτυξη οι κρίσεις είναι ένδειξη αλλαγής Παραδείγµατος VIII. Η αντίδραση στην κρίση ( ) κριτική στο θετικισµό τα Παραδείγµατα δεν απορρίπτονται λόγω αντενδείξεων ανωµαλιών (150) χάνουν την εγκυρότητά τους µόνο όταν υπάρχει εναλλακτικό Παράδειγµα για να υιοθετηθεί (151) δηλαδή δεν ισχύει το κριτήριο της διαψευσιµότητας (151) η σύγκριση γίνεται µεταξύ δύο Παραδειγµάτων και µεταξύ δύο Παραδειγµάτων και Φύσης ανωµαλίες και αντενδείξεις οδηγούν στην κρίση (κόσµος χωρίς συνοχή) οδηγεί: α) σε εγκατάλειψη Παραδείγµατος που σηµαίνει εγκατάλειψη επιστήµης (153) β) ή... η φυσιολογική επιστήµη προσπαθεί να φέρει θεωρία και γεγονός σε συµφωνία (154) (οι εφαρµογές στα βιβλία δεν είναι στοιχείο εγκυρότητας Παραδείγµατος αλλά µέρος εκµάθησης του Παραδείγµατος) Κρίση (αντένδειξη ή ανωµαλία στη σχέση θεωρίας και φύσης). Πώς αντιδρούν οι επιστήµονες; 1. τροποποίηση Παραδείγµατος σε επιµέρους ζητήµατα 6

7 2. οι αντενδείξεις µπορούν να οριστούν και να τεθούν στο περιθώριο για µελλοντική έρευνα (156) 3. ιδιόρρυθµη επιστήµη, όταν η ανωµαλία/ κρίση δε µπορεί να γίνει αντιληπτή ως γρίφος/ επιστηµονικό πρόβληµα (157) ύο καθολικές συνέπειες της κρίσης: 1. εξασθένηση Παραδείγµατος και χαλάρωση των κανόνων της φυσιολογικής επιστήµης (158) 2. οι κρίσεις κλείνουν µε έναν από τους τρεις τρόπους: χειραγώγηση του προβλήµατος από τη φυσιολογική επιστήµη το πρόβληµα τίθεται στο περιθώριο εµφάνιση νέου παραδείγµατος µετάβαση σε νέο Παράδειγµα σηµαίνει: (159) ο κλάδος θα αλλάξει µεθόδους, απόψεις, σκοπούς (συναρµολογείται νέο σύστηµα σχέσεων και δοµής) ρήξη µε µια παράδοση επιστηµονικής πρακτικής (160) ιδιόρρυθµη έρευνα για να συµµορφωθεί η ανωµαλία µε τους φυσικούς νόµους Α. χαρακτηριστικά ιδιόρρυθµης έρευνας πολλές φορές η διαµόρφωση εναλλακτικής λύσης γίνεται ασυνείδητα (161) χρειάζεται αρκετό χρονικό διάστηµα ο επιστήµονας προσπαθεί να δώσει συγκεκριµένη µορφή στην ανωµαλία ψάχνει στην τύχη προσπαθεί συνεχώς να διατυπώσει πετυχηµένες θεωρίες, που θα οδηγήσουν σε νέο Παράδειγµα (162) Β. χαρακτηριστικό ιδιόρρυθµης έρευνας στροφή στη φιλοσοφία (163) Γ. χαρακτηριστικό ιδιόρρυθµης έρευνας πολλαπλασιασµός των ανακαλύψεων. πιθανά χαρακτηριστικά ιδιόρρυθµης έρευνας χαλάρωση στερεότυπων ώστε τα δεδοµένα να οδηγήσουν σε µεταβολή του Παραδείγµατος (165) νέοι επιστήµονες επιτυγχάνουν επινοήσεις νέων Παραδειγµάτων (165) η µετάβαση σε νέο Παράδειγµα συνιστά επιστηµονική επανάσταση IX. H φύση και η αναγκαιότητα των επιστηµονικών επαναστάσεων ( ) επιστηµονικές επαναστάσεις είναι «µη συσωρευτικά αναπτυξιακά επεισόδια, στη διάρκεια των οποίων ένα παλιότερο Παράδειγµα αντικαθίσταται ολοκληρωτικά ή τµηµατικά από ένα νέο ασυµβίβαστο Παράδειγµα. (167) γιατί επανάσταση; προϋπόθεση είναι η αίσθηση κακής λειτουργίας και κρίσης δεν υπάρχει άλλη διέξοδος αποτελεί εκλογή ανάµεσα σε ασύµβατους τρόπους συλλογικής ζωής το πρόβληµα της εκλογής Παραδείγµατος δε µπορεί να ρυθµιστεί µόνο µε τη λογική και το πείραµα (κριτική στο θετικισµό) ποιοι λόγοι εξηγούν την απόρριψη του παλιού παραδείγµατος όταν υιοθετηθεί ένα νέο; µπορεί το νέο Παράδειγµα να µην έρχεται σε αντίθεση µε το παλιό; να είναι περισσότερο γενικό και να εµπεριέχει το παλιό δηλ. να αποδεχτούµε ότι η επιστηµονική ανάπτυξη είναι συσωρευτική; (θετικισµός) τα παραπάνω αποτελούν κυρίαρχη γνωσιολογία, η γνώση θεµελιώνεται σε άµεσα αισθητηριακά δεδοµένα (171) Όχι, γιατί η ιστορία των επιστηµών δείχνει το αντίθετο (µόνο όταν οι επιστήµονες επιλέγουν τα προβλήµατα που µπορούν να λυθούν και αγνοούν ή αφήνουν τις ανωµαλίες) τρεις τύποι φαινοµένων αυτά που εξηγούνται από το υπάρχον Παράδειγµα 7

8 αυτά που οδηγούν στην περαιτέρω διάρθρωση του Παραδείγµατος αυτά που αποτελούν αναγνωρισµένες ανωµαλίες, και πιθανόν οδηγούν σε κρίσεις (173) Νέες θεωρίες αναδύονται από την κρίση µε χαρακτηριστικό ότι είναι ασυµβίβαστες µε τις παλιές Αϊνστάιν, Λαβουαζιέ, Κοπέρνικος Μπορεί η σχέση των δύο θεωριών να είναι σχέση λογικού εγκλεισµού (θετικισµός); όχι, γιατί είναι θεµελιακά ασυµβίβαστες Θα µπορούσαν οι παλιότερες να διατηρηθούν περιορισµένες σε συγκεκριµένες εφαρµογές; (175) ναι, αλλά οι αναγκαίοι περιορισµοί και οι απαγορεύσεις αναιρούν το χαρακτήρα της επιστήµης, δεσµεύουν τον επιστήµονα µόνο στις γνωστές εφαρµογές ( ) Μπορεί τα νέα Παραδείγµατα ως νεότερα να εµπεριέχουν τα παλιότερα; ηλαδή να υπάρχει σχέση λογικής παραγωγής των παλιότερων από τα νέα; φαινοµενικά ναι, αλλά µε αποδοχή προσεγγίσεων των εννοιών που δεν ταυτίζονται, π.χ. Αϊνστάιν και Νεύτων. Μπορούµε να εξηγήσουµε γιατί χρησιµοποιούµε παλιά Παραδείγµατα, αλλά αυτά ΕΝ υπάρχει σχέση λογικής παραγωγής από τα νέα. (178) Επιπλέον, έχουµε εννοιολογικές µεταβολές και µετασχηµατισµό της παλιάς θεωρίας (179) ιαφορές παλιών και νέων Παραδειγµάτων µας δίνουν διαφορετικές πληροφορίες αποτελούν διαφορετική αφετηρία µεθόδων, προβληµάτων, κριτηρίων λύσης κλπ π.χ. Νεύτων, Φραγκλίνος Λέυντεν, Λαβουαζιέ, Μάξγουελ, Αϊνστάιν ( ) Τα Παραδείγµατα ρυθµίζουν την επιστηµονική ζωή συνθέτουν ένα χάρτη µε πληροφορίες για τη φύση και φαινόµενα για έρευνα (εξίσου σηµαντικό µε την παρατήρηση και το πείραµα) µε την εκπαίδευση σε ένα Παράδειγµα ο επιστήµονας µαθαίνει θεωρία, µεθόδους και κριτήρια σε ένα ενιαίο σύνολο. Άρα, τα Παραδείγµατα είναι συστατικά στοιχεία της επιστήµης. και της φύσης... Χ. Οι επαναστάσεις ως αλλαγές κοσµοθεώρησης ( ) Βασική θέση του κεφαλαίου: όταν αλλάζουν τα Παραδείγµατα αλλάζει µαζί τους και ο κόσµος Ψυχολογικά πειράµατα µε επιδείξεις εναλλαγής οπτικών µορφών (σελ. 133) και άλλα ( ) Γίνονται οπτικοί µετασχηµατισµοί, ώστε να γίνει αντιληπτό το ερέθισµα µε αυτό τον τρόπο εκπαιδεύεται και ο επιστήµονας, µε µια σειρά οπτικών µετασχηµατισµών «Ο κόσµος δεν είναι οριστικά παγιωµένος από τη φύση του περιβάλλοντος και από την επιστήµη» (1189) Σε καιρούς επιστηµονικής επανάστασης ο επιστήµονας αναπροσαρµόζει τις παραστάσεις Απαιτούνται επιπλέον κατηγορίες για την αντίληψη του κόσµου, γιατί αυτό που βλέπει κάποιος εξαρτάται από την οπτική-εννοιολογική του εµπειρία. Αλλιώς επικρατεί µια «εκτυφλωτική σύγχυση» (191) Ιστορία των επιστηµών. Η περίοδος κατά την οποία το φως είναι άλλοτε κύµα και άλλοτε σωµατίδιο είναι περίοδος κρίσης. Η αλλαγή του Παραδείγµατος είναι και αλλαγή του κόσµου. π.χ Αστρονοµία [ο δορυφόρος γίνεται πλανήτης] ( ) Η κοσµοθεώρηση των Κινέζων επέτρεπε τηνουράνια µεταβολή, γι αυτό αντιλαµβάνονταν έναν άλλο κόσµο. Ηλεκτρισµός ( ) 8

9 Χηµεία (196) Το εκκρεµές στον Αριστοτέλη και στο Γαλιλαίο ( ) Αριστοτέλης και Γαλιλαίος, Πρίστλεϋ και Λαβουαζιέ: έβλεπαν διαφορετικά πράγµατα όταν κοιτούσαν τα ίδια είδη αντικειµένων. Όταν υιοθετούµε ένα νέο Παράδειγµα, δεν έχουµε µόνο αλλαγή πεποιθήσεων και ερµηνείας του κόσµου (199) αλλάζει και ο κόσµος ηλ. ο Αριστοτέλης έβλεπε ένα σώµα σε πτώση και ο Γαλιλαίος ένα εκκρεµές (200) εν υπάρχει καθαρή «παρατηρησιακή γλώσσα», όπως ήθελε ο Ντεκάρτ (205) και είναι δύσκολο να αποκτηθεί, όπως δείχνουν τα ψυχολογικά πειράµατα «Ο κόσµος του επιστήµονα είναι το αποτέλεσµα της ενσωµατωµένης σε Παράδειγµα πείρας της φυλής, του πολιτισµού και, τελικά, του επιστηµονικού κλάδου» (206) Τόσο οι απλοί άνθρωποι, όσο και οι επιστήµονες βλέπουν τον κόσµο συνολικά και όχι αποσπασµατικά, ένα στοιχείο µετά το άλλο. Συλλαµβάνουν ολόκληρες περιοχές µέσα στη ροή της εµπειρίας. (207) «Τα Παραδείγµατα καθορίζουν ταυτόχρονα εκτεταµένες περιοχές της εµπειρίας». Έχουµε ταυτόχρονη αλλαγή στις εργαστηριακές διεργασίες και στο Παράδειγµα (208) π.χ. χηµεία, εκεί που ένας βλέπει χηµική ένωση, άλλος βλέπει φυσικό µίγµα (211) Με την αλλαγή της θεωρίας και του Παραδείγµατος έπρεπε να ξαναµπεί σε τάξη και η φύση (214) ΧΙ. Το αθέατο των επαναστάσεων ( ) γιατί οι επαναστάσεις δε γίνονται αντιληπτές; προσοχή, εύκολη εφαρµογή στις ανθρωπιστικές επιστήµες Η ύπαρξή τους αποκρύπτεται από τις επίσηµες πηγές (βιβλία, εκλαϊκεύσεις, φιλοσοφικές εργασίες ( ) Αντικείµενό τους είναι ένα ήδη διαµορφωµένο Παράδειγµα και η θετικιστική επιστηµολογία «αναλύει τη λογική δοµή του ίδιου ολοκληρωµένου σώµατος επιστηµονικής γνώσης» Τα παιδαγωγικά εγχειρίδια είναι µέσα για τη διαιώνηση της φυσιολογικής επιστήµης και επιβάλλουν ένα υποκατάστατο αυτού που έχει εξαλειφθεί Τα επιστηµονικά βιβλία δεν περιέχουν ιστορία της επιστήµης (217) Αναφέρονται µόνο σε όσες πλευρές παλιότερων έργων µπορούν να φανούν ως συµβολή στη διαµόρφωση του Παραδείγµατος «Μια επιστήµη που διστάζει να ξεχάσει τους θεµελιωτές της είναι καταδικασµένη» Whitehead (218) Κάνουµε την ιστορία των επιστηµών να µοιάζει ευθύγραµµη και συσωρευτική Η ανασυγκρότηση της ιστορίας ολοκληρώνεται στα «µετεπαναστατικά» εγχειρίδια (219) Τα επιστηµονικά κείµενα είναι ανιστορικά Όµως η επιστήµη αναπτύσσεται αλλιώς (220) Αλλάζει όλο το πλέγµα γεγονότων και θεωριών που το Παράδειγµα του βιβλίου εφαρµόζει στη φύση, αλλά τα βιβλία µετασχηµατίζουν πληροφορίες σε γεγονότα ακόµα και αν δεν υπήρξαν σε προηγούµενο Παράδειγµα Ο τρόπος γραφής των βιβλίων καθορίζει την εικόνα που σχηµατίζουµε για την επιστηµονική ανάπτυξη (221) Οι λέξεις αποκτούν νέα σηµασία στο νέο Παράδειγµα, αλλά αυτό δε γίνεται αντιληπτό (223) Τα παραπάνω αποτελούν παιδαγωγική πρακτική εκµάθησης Παραδείγµατος ΧΙΙ. Η κατάληξη των επαναστάσεων ( ) Πώς µεταστρέφεται ο κόσµος σε νέα αντίληψη της επιστήµης και του σύµπαντος; 9

10 Ο ερευνητής, δεσµευµένος στη φυσιολογική επιστήµη, ασχολείται µόνο µε την επίλυση γρίφων, δεν ελέγχει το ίδιο το Παράδειγµα που υιοθετεί (225) Σύγκριση ικανότητας διαφορετικών θεωριών να εξηγούν τις ενδείξεις. παρατηρησιακά δεδοµένα µε το κριτήριο επαλήθευσης και διάψευσης (226) Καρλ Πόπερ: µόνο διάψευση µπορεί να υπάρξει, περίπου αναλογικά µε το ρόλο που παίζουν οι εµπειρικές ανωµαλίες. Αλλά κάθε έλλειψη συνταιριάσµατος δεδοµένων και θεωρίας θεωρούνταν διάψευση θα είχαµε πρόβληµα. Άρα είναι αναγκαία η έννοια της «έλλειψης πιθανότητας» ή «βαθµού διάψευσης» (227). Βέβαια, όλες οι µεγάλες θεωρίες συµφωνούσαν µε τα γεγονότα λίγο ή πολύ (228). προσοχή Άρα το ζητούµενο είναι ποια θεωρία ταιριάζει καλύτερα µε τα γεγονότα. Αλλά, η διαµάχη ανάµεσα σε οπαδούς διαφορετικών Παραδειγµάτων δε λύνεται µε αποδείξεις. Υπάρχει «ασυµµετρότητα» ανάµεσα στα Παραδείγµατα (229) διαφωνία σχετικά µε τα προβλήµατα διαφορετική χρήση λεξιλογίου, εννοιών, οργανικού εξοπλισµού οι οπαδοί διαφορετικών Παραδειγµάτων ζουν σε διαφορετικούς κόσµους (Αριστοτέλης - σώµα σε πτώση, Γαλιλαίος - εκκρεµές) Συνεπώς: ως ένα βαθµό οι επιστήµονες δε δέχονται τη µεταστροφή και την αλλαγή Παραδείγµατος Έναν αιώνα µετά ελάχιστοι υιοθέτησαν τη θεωρία του Κοπέρνικου 50 χρόνια µετά τα Principia, το έργο του Νεύτωνα δεν ήταν αποδεκτό στην ηπειρωτική Ευρώπη (232) Η µετάθεση εµπιστοσύνης από ένα Παράδειγµα σε άλλο συναντά αντιστάσεις, τη βεβαιότητα επιστηµόνων του δουλεύουν µε το παλιό Παράδειγµα, κάτι που µοιάζει στενοκεφαλιά σε περιόδους επαναστάσεων (233) Πώς προκύπτει τελικά η µεταστροφή; Τι αντιστάσεις συναντά; (233) εν υπάρχει µοναδική και καθολική απάντηση. 1. τυχαία γεγονότα, εθνικότητα, φήµη κλπ 2. το νέο Παράδειγµα µπορεί να λύσει τα προβλήµατα που οδήγησαν σε κρίση το παλιό (234) 3. και κυρίως να κάνει προβλέψεις που δε µπορούσε το παλιό (236). Συγκριτική ικανότητα Παραδειγµάτων. 4. αίσθηση κανονικότητας και καλαισθησίας, υποκειµενικές και αισθητικές εκτιµήσεις (237) προσοχή 5. Πίστη (αναιτιολόγητη) ότι το νέο Παράδειγµα θα µπορέσει να λύσει προβλήµατα που ακόµη δεν έχουν εµφανιστεί (239) ΧΙΙΙ. Πρόοδος µέσα από τις επαναστάσεις ( ) Γιατί η πρόοδος αποδίδεται µόνο σε δραστηριότητες που θεωρούµε επιστήµη; προσοχή: η κοινωνική επιστήµη είναι πράγµατι επιστήµη; κριτήριο είναι η συµφωνία της επιστηµονικής κοινότητας (243) στενή σύνδεση εννοιών επιστήµης και προόδου (243) όµως πρόοδος υπάρχει π.χ. και στη ζωγραφική Ζήτηµα αιτιών και συνεπειών: ένα πεδίο προοδεύει επειδή είναι επιστήµη ή είναι επιστήµη επειδή προοδεύει; (244) Χαρακτηριστικά επιστήµης πρόοδος, σε περίοδο φυσιολογικής επιστήµης (245) αµφιβολίες όµως η επιστηµονική πρόοδος, τελικά, δεν είναι διαφορετική από τις προόδους άλλων τοµέων (246) γιατί προοδεύουν εµφανώς οι µαθηµατικές επιστήµες; η επιστηµονική οµάδα, ως σύνολο, λύνει προβλήµατα προσοχή: κάθε επιστήµονας απευθύνεται στην οµάδα, η οποία αποκόπτεται από την κοινωνία 10

11 προσοχή σε αντίθεση µε τις κοινωνικές επιστήµες που είναι σε συνάφεια µε την κοινωνία και µε το σύνολο των προβληµάτων και των αντιτιθέµενων ασύµµετρων λύσεων που προτάθηκαν στην ιστορία ( ) Οι φυσικές επιστήµες χαρακτηρίζονται από αφοσίωση στα Παραδείγµατα σ αυτό το στοιχείο βασίζεται και η εκπαίδευση των επιστηµόνων τέλεια προετοιµασία, αλλά άκαµπτη εκπαίδευση αποτελεσµατικότητα στη λύση γρίφων, πρόοδος (249) Πρόοδος και ιδιόρρυθµη επιστήµη η επιστηµονική επανάσταση πρέπει να είναι πρόοδος η επιστηµονική κοινότητα ξαναγράφει την ιστορία της επιστήµης δηλ. των τεσσάρων τελευταίων αιώνων προσοχή: Ποια είναι τα χαρακτηριστικά αυτών των επιστηµονικών κοινοτήτων που συνιστούν και την πρακτική τους; ( ) απόπειρες γενικεύσεων αφοσίωση σε προβλήµατα σχετικά µε τη δοµή της φύσης αφοσίωση σε λεπτοµέρειες ανάγκη αποδεκτών λύσεων απαγόρευση προσφυγής στο κοινό ή στην κρατική εξουσία αναγνώριση µιας αρµόδιας επιστηµονικής οµάδας ως κριτή Η επιστηµονική κοινότητα µεγιστοποιεί την ακρίβεια, λύνει γρίφους και επιφέρει πρόοδο Η επιστηµονική κοινότητα είναι απρόθυµη να υιοθετήσει νέο Παράδειγµα εκτός αν: έχει την ικανότητα επίλυσης ανωµαλιών διατηρεί στα πλαίσιά του και παλιές λύσεις άλλων προβληµάτων Επιστηµονική επανάσταση αύξηση της εξειδίκευσης, εµβάθυνση εξασθένηση επικοινωνίας µε άλλες οµάδες πολλαπλασιασµός ειδικοτήτων Το ζήτηµα της προόδου η έννοια της αλήθειας ως «πεποίθηση του επιστήµονα ότι δε µπορούν να συνυπάρχουν ασυµβίβαστοι κανόνες για την άσκηση της επιστήµης» διαδικασία προς πληρέστερη κατανόηση της φύσης δεν αποτελεί πορεία προς ένα σκοπό δεν υπάρχει µια πλήρης, αντικειµενική και αληθής περιγραφή της φύσης προς την οποία οδηγείται η επιστήµη εξέλιξη µε αφετηρία αυτό που ήδη ξέρουµε π.χ. αρβίνου, εξέλιξη ειδών βασικό χαρακτηριστικό της είναι η άρνηση του τελεολογικού µοντέλου, η εξέλιξη δεν είναι διαδικασία προς κάποιο σκοπό, έχει µόνο πρωταρχικές αφετηρίες αναλογικά το ίδιο ισχύει για τις επιστήµες τα διαδοχικά στάδια, φυσιολογική επιστήµη επανάσταση νέα φυσιολογική επιστήµη είναι διαδικασία βελτίωσης της διάρθρωσης και αύξησης της εξειδίκευσης σειρά ερωτηµάτων που τείνουν στην άποψη ότι «κάθε σύλληψη της φύσης που εναρµονίζεται µε την ιδέα της αύξουσας ανάπτυξης της επιστήµης είναι συµβιβάσιµη µε την εξελικτική εικόνα της επιστήµης» (257) Βασίλης Σ. 11

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ *ΡΙΖΙΚΕΣ ΑΝΑΚΑΤΑΤΑΞΕΙΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΑΓΓΛΟΣΑΞΟΝΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ *ΡΙΖΙΚΕΣ ΑΝΑΚΑΤΑΤΑΞΕΙΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΑΓΓΛΟΣΑΞΟΝΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ *ΡΙΖΙΚΕΣ ΑΝΑΚΑΤΑΤΑΞΕΙΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΑΓΓΛΟΣΑΞΟΝΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΑ Το 1962 κυκλοφόρησε η οµή των Επιστηµονικών Επαναστάσεων του Thomas S. Kuhn. Το έργο θεωρείται ήδη κλασσικό και χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

THOMAS SAMUEL KUHN (1922-1996) (Τόμας Σάμιουελ Κουν) Το Παράδειγμα και οι επιστημονικές επαναστάσεις.

THOMAS SAMUEL KUHN (1922-1996) (Τόμας Σάμιουελ Κουν) Το Παράδειγμα και οι επιστημονικές επαναστάσεις. 25 THOMAS SAMUEL KUHN (1922-1996) (Τόμας Σάμιουελ Κουν) Το Παράδειγμα και οι επιστημονικές επαναστάσεις. «Με μια έννοια που δεν μπορώ να εξηγήσω περισσότερο, οι οπαδοί αντίθετων Παραδειγμάτων ασκούν το

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική αντίληψη. Μετά?..

Οπτική αντίληψη. Μετά?.. Οπτική αντίληψη Πρωτογενής ερεθισµός (φυσικό φαινόµενο) Μεταφορά µηνύµατος στον εγκέφαλο (ψυχολογική αντίδραση) Μετατροπή ερεθίσµατος σε έννοια Μετά?.. ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΟΥΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλης (384-322 π.χ) : «Για να ξεκινήσει και να διατηρηθεί μια κίνηση είναι απαραίτητη η ύπαρξη μιας συγκεκριμένης αιτίας»

Αριστοτέλης (384-322 π.χ) : «Για να ξεκινήσει και να διατηρηθεί μια κίνηση είναι απαραίτητη η ύπαρξη μιας συγκεκριμένης αιτίας» Εισαγωγή Επιστημονική μέθοδος Αριστοτέλης (384-322 π.χ) : «Για να ξεκινήσει και να διατηρηθεί μια κίνηση είναι απαραίτητη η ύπαρξη μιας συγκεκριμένης αιτίας» Διατύπωση αξιωματική της αιτίας μια κίνησης

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΗΜΟΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ. 1. Σι είναι επιστήμη 2. Η γέννηση της επιστημονικής γνώσης 3. Οριοθέτηση θεωριών αστικότητας

ΕΠΙΣΗΜΟΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ. 1. Σι είναι επιστήμη 2. Η γέννηση της επιστημονικής γνώσης 3. Οριοθέτηση θεωριών αστικότητας ΕΠΙΣΗΜΟΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ 1. Σι είναι επιστήμη 2. Η γέννηση της επιστημονικής γνώσης 3. Οριοθέτηση θεωριών αστικότητας 1. Μια διαδεδομένη αντίληψη περί επιστήμης Γνώση / Κατανόηση των φαινομένων του φυσικού κόσμου

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Λογική. Μετά από αυτά, ορίζεται η Λογική: είναι η επιστήμη που προσπαθεί να εντοπίσει και να αναλύσει τους καθολικούς κανόνες της νόησης.

Λογική. Μετά από αυτά, ορίζεται η Λογική: είναι η επιστήμη που προσπαθεί να εντοπίσει και να αναλύσει τους καθολικούς κανόνες της νόησης. Λογική Εισαγωγικά, το ζήτημα της Λογικής δεν είναι παρά η άσκηση 3 δυνάμεων της νόησης: ο συλλογισμός, η έννοια και η κρίση. Ακόμη και να τεθεί θέμα υπερβατολογικό αναφορικά με το ότι πρέπει να αποδειχθεί

Διαβάστε περισσότερα

αντικειµενικά, λογικά και ανεξάρτητα της ανθρώπινης παρουσίας και των ανθρώπινων ικανοτήτων

αντικειµενικά, λογικά και ανεξάρτητα της ανθρώπινης παρουσίας και των ανθρώπινων ικανοτήτων Ο χαρακτηρισµός των Μαθηµατικών ως αντικειµενικά, λογικά και ανεξάρτητα της ανθρώπινης παρουσίας και των ανθρώπινων ικανοτήτων έχει αποτελέσει αντικείµενο έντονων αντιπαραθέσεων µεταξύ των ερευνητών. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα της παρουσίασης. Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Τι είναι το αναλυτικό

Θέµατα της παρουσίασης. Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Τι είναι το αναλυτικό ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής ιγγελίδης Νικόλαος Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Θέµατα της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Αλγόριθµοι δροµολόγησης µε µέσα µαζικής µεταφοράς στο µεταφορικό δίκτυο των Αθηνών

Αλγόριθµοι δροµολόγησης µε µέσα µαζικής µεταφοράς στο µεταφορικό δίκτυο των Αθηνών 1 Αλγόριθµοι δροµολόγησης µε µέσα µαζικής µεταφοράς στο µεταφορικό δίκτυο των Αθηνών ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Κωτσογιάννη Μαριάννας Περίληψη 1. Αντικείµενο- Σκοπός Αντικείµενο της διπλωµατικής αυτής εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

«DARIAH-CRETE Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδοµής για τις ανθρωπιστικές επιστήµες ΥΑΣ»

«DARIAH-CRETE Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδοµής για τις ανθρωπιστικές επιστήµες ΥΑΣ» «DARIAH-CRETE Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδοµής για τις ανθρωπιστικές επιστήµες ΥΑΣ» ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ ΕΚ ΑΘΗΝΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ Ι

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Χρυσή Κ. Καραπαναγιώτη Τμήμα Χημείας Αντικείμενο και Αναγκαιότητα Μετασχηματισμός της φυσικοεπιστημονικής γνώσης στη σχολική της εκδοχή.

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Στασίνου 36, Γραφ. 102, Στρόβολος 2003 Λευκωσία, Κύπρος Τηλ: 22378101- Φαξ:22379122 cms@cms.org.cy, www.cms.org.cy ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η Κυπριακή Μαθηματική Εταιρεία

Διαβάστε περισσότερα

Β06Σ03 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

Β06Σ03 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Β06Σ03 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Ενότητα 2: Επαγωγική-περιγραφική στατιστική, παραµετρικές

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

Σηµειώσεις στις σειρές

Σηµειώσεις στις σειρές . ΟΡΙΣΜΟΙ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Σηµειώσεις στις σειρές Στην Ενότητα αυτή παρουσιάζουµε τις βασικές-απαραίτητες έννοιες για την µελέτη των σειρών πραγµατικών αριθµών και των εφαρµογών τους. Έτσι, δίνονται συστηµατικά

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του βιβλίου του Thomas Kuhn. «Η οµή των Επιστηµονικών Επαναστάσεων»

Παρουσίαση του βιβλίου του Thomas Kuhn. «Η οµή των Επιστηµονικών Επαναστάσεων» ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΥΤΤΑΡΟΥ ΚΑΙ ΒΙΟΦΥΣΙΚΗΣ Παρουσίαση του βιβλίου του Thomas Kuhn «Η οµή των Επιστηµονικών Επαναστάσεων» Κάτσαρης Αυγουστίνος Λαζαρίδης Γεώργιος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Το περιβάλλον ως σύστηµα

Το περιβάλλον ως σύστηµα Το περιβάλλον ως σύστηµα Σύστηµα : ηιδέατουστηθεώρησητουκόσµου Το σύστηµα αποτελεί θεµελιώδη έννοια γύρω από την οποία οργανώνεται ο τρόπος θεώρησης του κόσµου και των φαινοµένων που συντελούνται µέσα

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική.

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική. ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ από το 2000 µέχρι σήµερα ένα εργαστήρι σκηνικής έκφρασης και δηµιουργίας, ή µια πρόταση ασκήσεων δηµιουργικής φαντασίας -------------------------------------------- (α) αντικείµενο και ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Παλαιγεωργίου Γιώργος Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Ιανουάριος 2011 Ψυχομετρία Η κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Tο φαινόμενο της ανάγνωσης προσεγγίζεται ως ολική διαδικασία, δηλαδή ως λεξιλόγιο, ως προφορική έκφραση και ως κατανόηση. ημήτρης Γουλής Πρώτη Πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Όλα αυτά αποκτούν νόηµα µόνο µέσα από τη σύγκριση µε άλλες οµάδες.

Όλα αυτά αποκτούν νόηµα µόνο µέσα από τη σύγκριση µε άλλες οµάδες. ιοµαδικές Σχέσεις. Το παράδειγµα της ελάχιστης οµάδας. Και µόνο η γνώση ότι το άτοµο ανήκει σε µια οµάδα είναι ικανό να επηρεάσει τη συµπεριφορά του προς αυτήν. Η Θεωρία της κοινωνικής ταυτότητας. Τα άτοµα

Διαβάστε περισσότερα

Κβαντική µηχανική. Τύχη ή αναγκαιότητα. Ηµερίδα σύγχρονης φυσικής Καραδηµητρίου Μιχάλης

Κβαντική µηχανική. Τύχη ή αναγκαιότητα. Ηµερίδα σύγχρονης φυσικής Καραδηµητρίου Μιχάλης Κβαντική µηχανική Τύχη ή αναγκαιότητα Ηµερίδα σύγχρονης φυσικής Καραδηµητρίου Μιχάλης Ηφυσικήστόγύρισµα του αιώνα «Όλοι οι θεµελιώδεις νόµοι και δεδοµένα της φυσικής επιστήµης έχουν ήδη ανακαλυφθεί και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 18 Μηχανική Μάθηση Ένα φυσικό ή τεχνητό σύστηµα επεξεργασίας πληροφορίας συµπεριλαµβανοµένων εκείνων µε δυνατότητες αντίληψης, µάθησης, συλλογισµού, λήψης απόφασης, επικοινωνίας και δράσης

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 2: Κοινωνιολογία - πολιτισμός - κουλτούρα. Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Μαθηματικά (Άλγεβρα - Γεωμετρία) Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διαμόρφωση Διαφημιστικών Στόχων

Διαμόρφωση Διαφημιστικών Στόχων Διαμόρφωση Διαφημιστικών Στόχων Διαμόρφωση Διαφημιστικών Στόχων Ύπαρξη στόχων καθορισμένων με σαφήνεια (μετρήσιμοι και λειτουργικοί) Συντελεί στην καλύτερη επικοινωνία και συνεργασία ενδιαφερόμενων μερών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ

ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΥΛΗ ΚΑΙ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ 2014-15 ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ Από το βιβλίο «Ευκλείδεια Γεωμετρία Α και Β Ενιαίου Λυκείου» των Αργυρόπουλου Η., Βλάμου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία των Θετικών Επιστημών

Ιστορία των Θετικών Επιστημών Ιστορία των Θετικών Επιστημών Ενότητα 13: Η Επιστημολογία από το 1800 έως το 1950 Ευθύμιος Ντάλλας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας, Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Σκοποί Ενότητας Η γνώση

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 5 ο. Κριτικός Εγγραµµατισµός

Μάθηµα 5 ο. Κριτικός Εγγραµµατισµός Μάθηµα 5 ο Κριτικός Εγγραµµατισµός Παραδοχή: Όση σχέση έχει ο γραπτός λόγος µε σύµβολα και κώδικες, άλλη τόση έχει µε αξίες, ιδεολογίες, υποκειµενικότητες, ερµηνείες, κρίσεις, ενδιαφέροντα, συµφέροντα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΟ31 ΘΕΜΑ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΟ31 ΘΕΜΑ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΟ31 ΘΕΜΑ «Προτάξτε τρεις βασικές προϋποθέσεις της Επιστημονικής Επανάστασης. Αναλύστε και τεκμηριώστε τις επιλογές σας» Επαναδιατύπωση του θέματος- Στόχοι της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Εξαρτάται η συχνότητα από τη µάζα στην Απλή Αρµονική Ταλάντωση;

Εξαρτάται η συχνότητα από τη µάζα στην Απλή Αρµονική Ταλάντωση; Εξαρτάται η συχνότητα από τη µάζα στην Απλή Αρµονική Ταλάντωση; Ξεκινώντας θα ήθελα να θυµίσω κάποια στοιχεία που σχετίζονται µε τον ορισµό της συχνότητας σε ένα περιοδικό φαινόµενο, άρα και στην ΑΑΤ.

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΜΑΝΟΥΣΟΣ ΕΜΜ. ΚΑΜΠΟΥΡΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ, PhD ΙΑΤΡΙΚHΣ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΜΑΝΟΥΣΟΣ ΕΜΜ. ΚΑΜΠΟΥΡΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ, PhD ΙΑΤΡΙΚHΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΑΝΟΥΣΟΣ ΕΜΜ. ΚΑΜΠΟΥΡΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ, PhD ΙΑΤΡΙΚHΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η επιστημονική έρευνα στηρίζεται αποκλειστικά στη συστηματική μελέτη της εμπειρικής

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Φοιτητής: Σκαρπέντζος Γεώργιος Καθηγήτρια: Κολέζα Ευγενία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Βασικές θεωρίες σχεδιασμού της διδασκαλίας Δραστηριότητες και κατανόηση εννοιών

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Θεμελίωση μιας λύσης ενός προβλήματος από μια πολύπλευρη (multi-faceted) και διαθεματική (multi-disciplinary)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 11

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 11 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 11 ( σελίδες σχολικού βιβλίου 135 139, έκδοση 2014 : σελίδες 130 134 ) 3.3.3 υναµική Οµάδων 3.3.3.1 Βασικές έννοιες - Ορισµοί Η οµάδα αποτελεί έννοια και όρο που

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70 Προβλήµατα διγλωσσίας ίγλωσση εκπαίδευση (γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και µαθησιακές δυσκολίες προβλήµατα συµπεριφοράς) Σαλτερής Νίκος ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Α.Μ 30437 Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Περιεχόμενα Περιεχόμενα... 3 1. Εισαγωγή... 7 2. Θέματα νομικής ορολογίας... 9 2.1. Η νομική έννοια του διαδικτύου και του κυβερνοχώρου... 9 2.2. Το πρόβλημα της νομικής

Διαβάστε περισσότερα

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε Ειδικοί σκοποί ΑΠΣ Κατανόηση: φυσικού κόσμου νόμων που τον διέπουν φυσικών φαινομένων διαδικασιών που οδηγούν

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα_SPA. Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς

Πρόγραμμα_SPA. Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς Πρόγραμμα: Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς 1. Εισαγωγή 1.1. Γενική εισαγωγή στο εργασιακό άγχος Η φύση της εργασιακής ζωής έχει αλλάξει σημαντικά κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών.

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη φιλοσοφία

Εισαγωγή στη φιλοσοφία Εισαγωγή στη φιλοσοφία Ενότητα 8 η : Ρένια Γασπαράτου Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης & της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Περιεχόμενα ενότητας Με τι ασχολείται

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η ιαχείριση Απαιτήσεων στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η ιαχείριση Απαιτήσεων στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Η ιαχείριση Απαιτήσεων στην Ενοποιηµένη ιαδικασία ρ. Πάνος Φιτσιλής Περιεχόµενα Τι είναι διαχείριση απαιτήσεων Ποια είναι η ροή των εργασιών στη φάση της καταγραφής των

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ» Μάθημα 1 «Μία πρώτη γνωριμία με την εκπαιδευτική έρευνα»

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ» Μάθημα 1 «Μία πρώτη γνωριμία με την εκπαιδευτική έρευνα» «ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ» Μάθημα 1 «Μία πρώτη γνωριμία με την εκπαιδευτική έρευνα» Τα θέματά μας Γιατί «μεθοδολογία εκπαιδευτικής έρευνας» για εσάς; Ποιους τομείς είναι δυνατόν

Διαβάστε περισσότερα

7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού

7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού 7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Ποιοι είναι οι κύριοι εκπρόσωποι της θεωρίας του ωφελιµισµού και µε βάση ποιο κριτήριο θα πρέπει, κατ αυτούς, να αξιολογούνται οι πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη Φυσική 1, Διάλεξη 4, Τμήμα Φυσικής, Παν/μιο Ιωαννίνων Η Αρχές της Ειδικής Θεωρίας της Σχετικότητας και οι μετασχηματισμοί του Lorentz

Σύγχρονη Φυσική 1, Διάλεξη 4, Τμήμα Φυσικής, Παν/μιο Ιωαννίνων Η Αρχές της Ειδικής Θεωρίας της Σχετικότητας και οι μετασχηματισμοί του Lorentz 1 Η Αρχές της Ειδικής Θεωρίας της Σχετικότητας και οι μετασχηματισμοί του Lorentz Σκοποί της τέταρτης διάλεξης: 25.10.2011 Να κατανοηθούν οι αρχές με τις οποίες ο Albert Einstein θεμελίωσε την ειδική θεωρία

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι χρειαζόµαστε µίνιµουµ 30 περιπτώσεις για να προβούµε σε κάποιας µορφής ανάλυσης των δεδοµένων.

Ορισµένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι χρειαζόµαστε µίνιµουµ 30 περιπτώσεις για να προβούµε σε κάποιας µορφής ανάλυσης των δεδοµένων. ειγµατοληψία Καθώς δεν είναι εφικτό να παίρνουµε δεδοµένα από ολόκληρο τον πληθυσµό που µας ενδιαφέρει, διαλέγουµε µια µικρότερη οµάδα που θεωρούµε ότι είναι αντιπροσωπευτική ολόκληρου του πληθυσµού. Τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση» ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ. «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια. Άρθρο 1. Νέο Λύκειο

Eκπαίδευση» ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ. «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια. Άρθρο 1. Νέο Λύκειο ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια Eκπαίδευση» Άρθρο 1 Νέο Λύκειο 1. Από το σχολικό έτος 2013-2014 καθιερώνεται ο θεσμός του Νέου Λυκείου και αρχίζει σταδιακά η εφαρμογή του

Διαβάστε περισσότερα

NORWOOD RUSSELL HANSON (1924 1967) (Νόργουντ Ράσελ Χάνσον) Η ιδέα της θεωρητικής φόρτισης

NORWOOD RUSSELL HANSON (1924 1967) (Νόργουντ Ράσελ Χάνσον) Η ιδέα της θεωρητικής φόρτισης 15 NORWOOD RUSSELL HANSON (1924 1967) (Νόργουντ Ράσελ Χάνσον) Η ιδέα της θεωρητικής φόρτισης «Το οράν είναι μια εμπειρία. Η αντίδραση του αμφιβληστροειδούς είναι μόνο μια φυσική κατάσταση μια φωτοχημική

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αξονική συµµετρία» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μένη Τσιτουρίδου Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδαγωγική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

1. ΧΗΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΟΜΗ ΤΗΣ ΜΑΖΑΣ

1. ΧΗΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΟΜΗ ΤΗΣ ΜΑΖΑΣ 1. ΧΗΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΟΜΗ ΤΗΣ ΜΑΖΑΣ Από τα αρχαιότατα χρόνια, έχουν καταβληθεί σηµαντικές προσπάθειες οι απειράριθµες ουσίες που υπάρχουν στη φύση να αναχθούν σε ενώσεις λίγων

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά σπούδασε Ιατρική, όμως ο καθηγητής του Οστίλιο Ρίτσι (μαθηματικός) τον έστρεψε στις Θετικές Επιστήμες.

Αρχικά σπούδασε Ιατρική, όμως ο καθηγητής του Οστίλιο Ρίτσι (μαθηματικός) τον έστρεψε στις Θετικές Επιστήμες. Γαλιλαίος (1581-1643) Γεννήθηκε στην Πίζα το 1581 Αρχικά σπούδασε Ιατρική, όμως ο καθηγητής του Οστίλιο Ρίτσι (μαθηματικός) τον έστρεψε στις Θετικές Επιστήμες. Ως δευτεροετής φοιτητής ανακάλυψε: 1. Τον

Διαβάστε περισσότερα

Να φύγει ο Ευκλείδης;

Να φύγει ο Ευκλείδης; Να φύγει ο Ευκλείδης; Σωτήρης Ζωιτσάκος Βαρβάκειο Λύκειο Μαθηματικά στα ΠΠΛ Αθήνα 2014 Εισαγωγικά Dieudonné: «Να φύγει ο Ευκλείδης». Douglas Quadling: «Ο Ευκλείδης έχει φύγει, αλλά στο κενό που άφησε πίσω

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Διδακτικής του Μαθήµατος των Θρησκευτικών. Γ Οµάδα

Άσκηση Διδακτικής του Μαθήµατος των Θρησκευτικών. Γ Οµάδα Άσκηση Διδακτικής του Μαθήµατος των Θρησκευτικών Γ Οµάδα Διδάσκων: Αθ. Στογιαννίδης Λέκτορας 11ο Μάθηµα Διερεύνηση Προϋποθέσεων Διδασκαλίας - Α : Η θεωρία του Jean Piaget για τη νοητική ανάπτυξη του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές του αντι θετικιστικού κινήματος. Τα άτομα έχουν πρόθεση και δημιουργικότητα στη δράση τους, δρουν εσκεμμένα και κατασκευάζουν νοήματα.

Βασικές αρχές του αντι θετικιστικού κινήματος. Τα άτομα έχουν πρόθεση και δημιουργικότητα στη δράση τους, δρουν εσκεμμένα και κατασκευάζουν νοήματα. Βασικές αρχές του αντι θετικιστικού κινήματος. Τα άτομα έχουν πρόθεση και δημιουργικότητα στη δράση τους, δρουν εσκεμμένα και κατασκευάζουν νοήματα. Τα άτομα κατασκευάζουν με ενεργό τρόπο τον κοινωνικό

Διαβάστε περισσότερα

Οι αισθήσεις και η τέχνη του Είναι

Οι αισθήσεις και η τέχνη του Είναι Οι αισθήσεις και η τέχνη του Είναι Υπάρχουν πέντε αισθήσεις αντίληψης και πέντε όργανα δράσης. Οι αισθήσεις της αντίληψής είναι η όραση, η όσφρηση, η ακοή, η γεύση και η αφή. Τα όργανα της δράσης είναι

Διαβάστε περισσότερα

120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης

120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης 120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης Σκοπός Σκοπός αυτού του Τμήματος είναι η ανάδειξη επιστημόνων ικανών να καλύπτουν τις ανάγκες της εκπαίδευσης σε προσωπικό για την διδασκαλία των μαθημάτων της

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής.

Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής. Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής. Τρεις κατηγορίες κοινωνικών καταστάσεων είναι για τον Tajfel

Διαβάστε περισσότερα

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY»

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY» Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Οµιλία του Γενικού ιευθυντή, Μέλους του Σ του ΣΕΒ κ. Ιωάννη ραπανιώτη στο ιεθνές Συνέδριο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη «Εξασφαλίζοντας ένα µέλλον

Διαβάστε περισσότερα

[ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΝΙΑ]

[ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΝΙΑ] 2013 Μουσικό Γυμνάσιο / Λύκειο Ιλίου Ευαγγελία Λουκάκη [ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΝΙΑ] Σημειώσεις για τις ανάγκες διδασκαλίας του μαθήματος της Αρμονίας. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΝΙΑ Στην Αρµονία συναντώνται συνηχήσεις-συγχορδίες

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΓΑΛΙΛΑΙΟΣ ΕΙΝΑΙ ΛΑΘΟΣ!

Ο ΓΑΛΙΛΑΙΟΣ ΕΙΝΑΙ ΛΑΘΟΣ! Ο ΓΑΛΙΛΑΙΟΣ ΕΙΝΑΙ ΛΑΘΟΣ! ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΤΟΥ ΓΑΛΙΛΑΙΟΥ Ας υποθέσουµε σχ. 1, ότι έχουµε ένα ουράνιο σώµα µάζας Μ (γη, σελήνη, αστεροειδής, κ.λ.π.). K 1 M2 R K 1 K M 2 2 M 1 M 1 t = (Ι) (ΙΙ) Ελεύθερη πτώση των

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΗ Η πλέον διαδεδοµένη και αποδεκτή θεωρία είναι η τριµερής θεωρία της γνώσης που ορίζει τη γνώση ως δικαιολογηµένη αληθή πεποίθηση (justified true belief). Ανάλυση της τριµερούς

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΕΛΕΓΧΟΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΕ ΙΩΝ ΡΑΣΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΕΛΕΓΧΟΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΕ ΙΩΝ ΡΑΣΗΣ 241 9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΕΛΕΓΧΟΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΕ ΙΩΝ ΡΑΣΗΣ Η επιτυχής υλοποίηση του επιχειρησιακού σχεδιασµού στη βάση των σχεδίων δράσης που έχουν αναπτυχθεί, προϋποθέτει την ύπαρξη αποτελεσµατικής

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού Σαλτερής Νίκος Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης (Π.Ε. 70) Νομαρχίας Πειραιά Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά

Διαβάστε περισσότερα

Ο δυναμικός χαρακτήρας ενός προγράμματος σπουδών: Ζητήματα που αναδεικνύονται από τη φάση του σχεδιασμού και της εφαρμογής του. Δέσποινα Πόταρη, ΕΚΠΑ

Ο δυναμικός χαρακτήρας ενός προγράμματος σπουδών: Ζητήματα που αναδεικνύονται από τη φάση του σχεδιασμού και της εφαρμογής του. Δέσποινα Πόταρη, ΕΚΠΑ Ο δυναμικός χαρακτήρας ενός προγράμματος σπουδών: Ζητήματα που αναδεικνύονται από τη φάση του σχεδιασμού και της εφαρμογής του Δέσποινα Πόταρη, ΕΚΠΑ Τι είναι το ΠΣ; Ο δυναμικός χαρακτήρας του ΠΣ Το ΠΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ του Παν. Λ. Θεοδωρόπουλου 0

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ του Παν. Λ. Θεοδωρόπουλου 0 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ του Παν. Λ. Θεοδωρόπουλου 0 Η Θεωρία Πιθανοτήτων είναι ένας σχετικά νέος κλάδος των Μαθηματικών, ο οποίος παρουσιάζει πολλά ιδιαίτερα χαρακτηριστικά στοιχεία. Επειδή η ιδιαιτερότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΥΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ

ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΥΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΥΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εισαγωγή Ηεµφάνιση ηλεκτρονικών υπολογιστών και λογισµικού σε εφαρµογές µε υψηλές απαιτήσεις αξιοπιστίας, όπως είναι διαστηµικά προγράµµατα, στρατιωτικές τηλεπικοινωνίες,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Στο τομέα της εκπαίδευσης η αξιολόγηση μπορεί να αναφέρεται στην επίδοση των μαθητών, στην αποτελεσματικότητα της διδασκαλίας ή της μαθησιακής διαδικασίας, στο αναλυτικό πρόγραμμα, στα διδακτικά

Διαβάστε περισσότερα

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΛΑΣΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ. Καθηγητής: Σ. ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΛΑΣΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ. Καθηγητής: Σ. ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΛΑΣΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Καθηγητής: Σ. ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ Η Κλασική Μηχανική σηµματοδοτεί την πρώτη µμεγάλη επανάσταση της ανθρώπινης σκέ- ψης στην πορεία της για την ερµμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Φίλιππας 23/8/2015

Γεώργιος Φίλιππας 23/8/2015 MACROWEB Προβλήματα Γεώργιος Φίλιππας 23/8/2015 Παραδείγματα Προβλημάτων. Πως ορίζεται η έννοια πρόβλημα; Από ποιους παράγοντες εξαρτάται η κατανόηση ενός προβλήματος; Τι εννοούμε λέγοντας χώρο ενός προβλήματος;

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) Πέτρος Ρούσσος ΔΙΑΛΕΞΗ 3 Ορισμός της Ψυχολογίας Η επιστήμη που σκοπό έχει να περιγράψει και να εξηγήσει τη συμπεριφορά και τις νοητικές διεργασίες του ανθρώπου (κυρίως)

Διαβάστε περισσότερα