Τόµας Κουν, η δοµή των επιστηµονικών επαναστάσεων. εισαγωγή (9-51)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Τόµας Κουν, η δοµή των επιστηµονικών επαναστάσεων. εισαγωγή (9-51)"

Transcript

1 εισαγωγή (9-51) Ο Κουν δίνει νέα εικόνα της επιστήµης σε αντίθεση µε το Λογικό θετικισµό εναντίον του οποίο στρέφεται (10) µε την αίσθησης συνέχειας που τον χαρακτηρίζει µε την οικοδόµηση, διάρθρωση και αποτίµηση µακρόχρονων παραδόσεων χαρακτηριστικό είναι η στενή σχέση φιλοσοφίας και φυσικών επιστηµών 1. το θετικιστικό µοντέλο ανάλυσης επιστηµονικών θεωριών (11-18) Λογικός Θετικισµός: Ράσελ, Principia Mathematica τεχνητή/ λογική γλώσσα, κύκλος Βιέννης, Βερολίνο/ Ράιχενµπαχ, Πράγα/ Φρανκ λογική ανάλυση έγκυρης γνώσης εµπειρική θεµελίωση επιστήµης Wittgenstein, Tractatus: ανάλυση γλώσσας των επιστηµών η έγκυρη επιστηµονική θεωρία είναι ένα αξιωµατικό σύστηµα διάκριση παρατήρησης και θεωρίας (15) προσοχή: συνιστά αδυναµία του θετικισµού (36) η πρόοδος της επιστήµης είναι συνεχής, συσωρευτική διαδικασία λογικό λεξιλόγιο παρατηρησιακό λεξιλόγιο θεωρητικό λεξιλόγιο 2. Τ. Κουν. α) γένεση νέου ρεύµατος (19-24) κριτική του Λογικού Εµπειρισµού είναι απλοϊκός αγνοεί την ιστορική έρευνα αγνοεί τη δηµιουργικότητα και τη φαντασία του επιστήµονα (αποκλίνουσα σκέψη) όµως: οι επιστηµονικές θεωρίες είναι ιστορικές οντότητες δηλ. είναι σύνθετο φαινόµενο µε γέννηση, ακµή και τέλος κριτική στη διάκριση θεωρίας παρατήρησης εξελίξεις στη φιλοσοφία της γλώσσας, ύστερος Wittgenstein (29) πραγµατολογική διάσταση της γλώσσας σχέση λόγου και οµιλητή κριτική στον αντιιστορικό χαρακτήρα του Λογικού Θετικισµού β) η δοµή των επιστηµονικών επαναστάσεων (24-30) Τόµας Κουν: από τη Φυσική στην Ιστορία των Επιστηµών και στην ερασιτεχνική Επιστηµολογία Νέα ορολογία: «επιστηµονική κοινότητα» που αποδέχεται κοινό «Παράδειγµα» (σύνολο πεποιθήσεων αξιών και τεχνικών 1

2 προ-επιστήµη παράδειγµα επιστηµονική κοινότητα φυσιολογική επιστήµη ανωµαλίες κρίση ιδιόρρυθµη επιστήµη επιστηµονική επανάσταση νέο παράδειγµα νέα επιστηµονική κοινότητα γ) εξέλιξη των αντιλήψεων του Κουν (30-34) Είναι η πρώτη ολοκληρωµένη εναλλακτική λύση στην θετικιστική επιστηµολογία Ενσωµατώνει τη φυσική γλώσσα στη γλώσσα της θεωρίας Η επιστηµονική επανάσταση οδηγεί στην αλλαγή της σηµασίας των όρων των θεωριών κάθε θεωρία εκφράζεται στη δική της γλώσσα δ) γενικά χαρακτηριστικά του νέου ρεύµατος (35-36) η ιστορία των επιστηµών αποτελεί οπλοστάσιο της επιστηµολογίας η επιστήµη είναι ανθρώπινο δηµιούργηµα, πολιτιστικό φαινόµενο η κοσµοθεωρία [δίκτυο πεποιθήσεων, αξιών, θεωριών] αποτελεί Παράδειγµα η έννοια της αντικειµενικής αλήθειας παύει να είναι λειτουργική 3. φιλοσοφικές συνέπειες (36-39) η διάκριση παρατήρησης και θεωρίας είναι αυθαίρετη (36) η γλώσσα της παρατήρησης δεν καθορίζει τη σηµασία των θεωρητικών όρων αντίθετα: η παρατήρηση και οι επιστηµονικοί όροι είναι διαποτισµένοι από τη θεωρία προσοχή προσέγγιση της επιστηµολογίας στη φιλοσοφία της γλώσσας κατάργηση των εννοιών: αλήθεια, αντικειµενικότητα κλπ κριτήριο είναι η συµφωνία των µελών της επιστηµονικής κοινότητας δηλαδή, έχουµε ιστορικιστική στροφή Όµως, παρουσιάζεται πρόβληµα σχετικό µε την πρόοδο και την ορθολογικότητα της επιστήµης ζήτηµα ορολογίας και απόδοσής της στα ελληνικά Μεταφραστικό σηµείωµα (49-51) 2

3 Η δοµή των κοινωνικών επαναστάσεων [1962] πρόλογος (53-61) Νέες µορφές ιστορικής και κοινωνιολογικής έρευνας (57) Ανωµαλίες (57) ιάστηµα συνύπαρξης Παραδειγµάτων, που δε γίνεται αντιληπτή στη σχηµατική εικόνα της επιστηµονικής εξέλιξης (58) Συνέπειες στη γενική φιλοσοφική στάση (59) Τα αυτοβιογραφικά εξυπηρετούν προσωπικές οφειλές και ευχαριστίες (60-61) Ι. Εισαγωγή: Ένας ρόλος για την ιστορία των επιστηµών (62-72) Ιστορία επιστηµών α) ξυπηρετεί τη διαπαιδαγώγηση και δίνει µια «τουριστική»εικόνα των επιστηµών [γεγονότα, θεωρίες και µέθοδοι που αναπτύσσονται συσσωρευτικά β) µια διαφορετική εικόνα θα µετασχηµάτιζε την αντίληψη για τν επιστήµη (62) ύσκολα ερωτήµατα: πότε; Ποιος; Ίσως η επιστήµη να µην αναπτύσσεται µε απλή συσώρευση (63-64) Αυτή η ιστοριογραφική επανάσταση δίνει την ιστορική ολότητα της επιστήµης στον καιρό της Ακολουθεί η παρουσίαση των κεφ. που ακολουθούν (65-72) ΙΙ. ο δρόµος προς τη φυσιολογική επιστήµη (73-86) Η φυσιολογική επιστήµη καθορίζει την έρευνα στηριγµένη σε επιτεύγµατα αναγνωρισµένα από την επιστηµονική κοινότητα (73) χαρακτηρίζεται από 1. πρωτοτυπία που συσπειρώνει την επιστηµονική κοινότητα και 2. ατέλεια που προσφέρει προβλήµατα για επίλυση. Το Παράδειγµα είναι πρότυπο και συµπαγής παράδοση επιστηµονικής έρευνας (π.χ. νευτώνεια δυναµική). Η µελέτη ενός Παραδείγµατος εντάσσει τον σπουδαστή σε επιστηµονική κοινότητα (74) π.χ. φυσική οπτική Πλανκ και Αινστάιν αρχές 20 ου (75) και ηλεκτρισµός αρχές 18 ου [αποτελεί υπεραπλούστευση να αποδίδεται ένα εκτεταµένο ιστορικό γεγονός µε το όνοµα ενός επιστήµονα (78)] προσοχή: ανοιχτό ζήτηµα ποιοι τοµείς κοινωνικών επιστηµών έχουν αποκτήσει έστω και ένα παράδειγµα (79) δύσκολο, γιατί: ζήτηµα επιλογής γεγονότων, τυχαία παρατήρηση, επιλογή αξιολόγηση κριτική (80) στην αφετηρία µιας επιστήµης τίθενται τέτοια ζητήµατα (81) η εµφάνιση ενός Παραδείγµατος θίγει τη δοµή της οµάδας (82) όταν καθιερώνεται επιβάλλεται αυστηρότερος ορισµός επιστηµονικού πεδίου που καθορίζει την επιστηµονική οµάδα ο δηµιουργικός επιστήµονας δε γράφει βιβλία, αλλά άρθρα που απευθύνονται στα υπόλοιπα µέλη της επιστηµονικής οµάδας το Παράδειγµα καθοδηγεί την έρευνα όλης της οµάδας (84) ΙΙΙ. η φύση της φυσιολογικής επιστήµης (87-100) Παράδειγµα: 1. δεν αποτελεί αντικείµενο αναπαραγωγής 2. προσφέρεται για περαιτέρω διάρθρωση συνιστά υπόσχεση επιτυχίας (88) και µε βάση αυτό θα πρέπει να γίνουν εκκαθαρίσεις 3

4 Όµως, η φυσιολογική επιστήµη δε στοχεύει να ανακαλύψει νέα είδη φαινοµένων, συχνά δεν τα αντιλαµβάνεται καν η έρευνα τείνει στη διάρθρωση φαινοµένων και θεωριών που ήδη προφέρονται από το Παράδειγµα διαθέτει µηχανισµό ασφάλειας και χαλαρώνει τους περιορισµούς της έρευνας όταν το Παράδειγµα δε λειτουργεί αποτελεσµατικά η φυσιολογική έρευνα στηριγµένη σε Παράδειγµα ασχολείται γεγονότα αποκαλυπτικά για τη φύση των πραγµάτων γεγονότα που µπορούν να συγκριθούν µε τις προβλέψεις της θεωρίας εµπειρική εργασία µε σκοπό τη ιάρθρωση της Παραδειγµατικής Θεωρίας και την επίλυση ασαφειών προσοχή: ατέλεια επαγωγικής µεθόδου (93) Θεωρητικά προβλήµατα της φυσιολογικής επιστήµης (95) πώς θα χρησιµοποιηθούν οι δεδοµένες θεωρίες διαδικασία διάρθρωσης του Παραδείγµατος (95-98) προβλήµατα διάρθρωσης υπάρχουν και στις µαθηµατικές επιστήµες (98) οδηγούµαστε σε αναδιατυπώσεις του Παραδείγµατος (99) άρα: τρεις κατηγορίες προβληµάτων (99-100) προσδιορισµός σηµαντικού γεγονότος συνταίριασµα γεγονότων θεωρίας διάρθρωση θεωρίας VI. Φυσιολογική επιστήµη και επίλυση γρίφων ( ) Φυσιολογική έρευνα: εκ των προτέρων γνωστά αποτελέσµατα πρόβληµα όταν τα αποτελέσµατα είναι απρόβλεπτα (τίθεται και ζήτηµα λάθους του επιστήµονα) Γιατί ερευνούµε; διευρύνεται η έκταση και η ακρίβεια του Παραδείγµατος όταν επιλύονται απρόβλεπτα αποτελέσµατα πραγµατώνεται το αναµενόµενο µε νέο τρόπο Παραλληλισµός των επιστηµονικών προβληµάτων µε τους γρίφους προσοχή: ορισµένα προβλήµατα δεν έχουν λύσεις (π.χ. πόλεµος) (103). Ανάγκη ορισµού του επιστηµονικού προβλήµατος. προσοχή: Η επιστηµονική κοινότητα αποστασιοποιείται από κοινωνικά προβλήµατα που δεν ορίζονται ως γρίφοι/ επιστηµονικά που δε µπορούν να ενταχθούν στη γλώσσα εννοιών και εργαλείων του Παραδείγµατος Ο επιστήµονας εξειδικεύεται και εντάσσεται ως ερευνητής στα πλαίσια ενός Παραδείγµατος Τήρηση κανόνων που οδηγούν σε επιστηµονική λύση. Οι κανόνες µπορεί να εντοπιστούν, ή όχι, από την ιστορική έρευνα. Πυκνό δίκτυο δεσµεύσεων εννοιολογικών θεωρητικών πειραµατικών µεθοδολογικών Συνεπώς, η φυσιολογική επιστήµη είναι αυστηρά προσδιορισµένη δραστηριότητα αλλά, το Παράδειγµα µπορεί να καθοδηγεί την έρευνα και χωρίς κανόνες 4

5 V. Η προτεραιότητα των Παραδειγµάτων ( ) Παράδειγµα: σύνολο διατυπώσεων θεωριών, εφαρµογών σε έννοιες, παρατηρήσεων, οργάνων. Εκφράζεται σε βιβλία, παραδόσεις διδασκαλίας, εργαστήρια (111) Κανόνες: αποδεκτές αρχές που καθορίζουν µια ερευνητική παράδοση κανόνες δεν εντοπίζονται πάντα (112) το Παράδειγµα ΕΝ προϋποθέτει κανόνες Πώς ο επιστήµονας εντάσσεται σε ερευνητική παράδοση; (113) Έµµεση απάντηση [Wittgenstein, µελέτη της γλώσσας. Η γλώσσα και οι φυσικές οικογένειες των λέξεων] ο επιστήµονας εργάζεται µε τη βοήθεια µοντέλων που κατέχει από την εκπαίδευση του (114) εντάσσεται διαισθητικά στην κοινότητα που υιοθετεί το ίδιο Παράδειγµα Τα Παραδείγµατα καθορίζουν τη φυσιολογική επιστήµη χωρίς την παρεµβολή προσδιορίσιµων κανόνων (115) λόγοι δύσκολα ανακαλύπτουµε κανόνες η εκπαίδευση των επιστηµόνων δεν αφορά αφηρηµένα και µεµονοµένα έννοιες, νόµους, θεωρίες, αλλά γίνεται σε συνάφεια µε εφαρµογές τους ( ) η φυσιολογική επιστήµη αναπτύσσεται χωρίς κανόνες, όσο η κοινότητα δέχεται χωρίς συζήτηση επιλύσεις που έχουν επιτευχθεί ( ) Μπορεί να υπάρξει αλλαγή Παραδείγµατος σε επιµέρους επιστήµες χωρίς επέκταση σε άλλες επιστηµονικές παραδόσεις ( ) VI. Οι ανωµαλίες και η ανάδυση των επιστηµονικών ανακαλύψεων ( ) Καινοτοµίες γεγονότων και θεωριών παράγονται µε βάση σύνολο κανόνων η επεξεργασία τους απαιτεί και επεξεργασία άλλου συνόλου Εµφάνιση αλλαγών (122) ανακαλύψεις και επινοήσεις, αλληλοπλέκονται η διάκριση ανακάλυψης και επινόησης αποτελεί επίπλαστη διάκριση από το θετικισµό ξεκινούν µε την επίγνωση της ανωµαλίας τελειώνουν µε τη διόρθωση του Παραδείγµατος, ώστε το «ανώµαλο» να γίνει αναµενόµενο π.χ. ανακάλυψη οξυγόνου απαιτεί νέο λεξιλόγιο (123) δε µπορεί να αποδοθεί σε έναν (125) δε µπορεί να χρονολογηθεί ακριβώς (125) αποτελεί διαδικασία που έχει διάρκεια (συνύφανση παρατήρησης και εννοιολογικής έκφρασης, γεγονότος και θεωρητικής αφοµοίωσης) Τίθεται ζήτηµα διόρθωσης ή αλλαγής Παραδείγµατος (126) (η εκ των προτέρων συνείδηση δυσκολιών δίνει επίγνωση της ανωµαλίας και επιτρέπει την ανακάλυψη) π.χ. ακτίνες Χ ( ) φιάλη Leyden ( ) χαρακτηριστικά ανακαλύψεων (133) - πείραµα Bruner Postman [1949] µε τραπουλόχαρτα αρχικά γίνεται αντιληπτό µόνο το αναµενόµενο (134) η εξοικείωση οδηγεί στην επίγνωση της ανωµαλίας (135) αναπροσαρµογή των εννοιολογικών κατηγοριών (135) στην επιστήµη 5

6 1. το πρώτο Παράδειγµα εξηγεί τις περισσότερες παρατηρήσεις 2. αλλά σταδιακά περιστέλλει την οπτική του επιστήµονα, κάνει την επιστήµη άκαµπτη 3. εµφάνιση της ανωµαλίας (απρόβλεπτων παρατηρήσεων, αποτελεσµάτων) 4. αλλαγή του Παραδείγµατος όταν οι ανωµαλίες φτάσουν στον πυρήνα της υπάρχουσας γνώσης VII. Οι κρίσεις και η ανάδυση των επιστηµονικών θεωριών ( ) γεγονός και θεωρία, ανακάλυψη και επινόηση: δε διακρίνονται σαφώς «ο Priestley ανακάλυψε πρώτος το οξυγόνο και ο Lavoisier στη συνέχεια το επινόησε» (137) η επίγνωση ανωµαλιών οδηγεί στην ανάδυση νέων ειδών φαινοµένων (138) η «βαθιά» επίγνωση οδηγεί σε αποδεκτές αλλαγές της θεωρίας η «βαθιά» επίγνωση και η επαγγελµατική αβεβαιότητα οδηγούν σε τροποποίηση ή αλλαγή του Παραδείγµατος (139) π.χ. Κοπέρνικος ( ) Λαβουαζιέ: από τη φλογιστική στην οξυγονική θεωρία ( ) Αϊνστάιν: από τη θεωρία του αιθέρα Maxwell στην ειδική θεωρία της σχετικότητας 1905 ( ) γρίφος αποτυχία επίλυσης από την φυσιολογική επιστήµη εµφάνιση νέας θεωρίας (147) όταν δεν υπάρχει κρίση πολλές ιδέες περνούν απαρατήρητες. π.χ. Αρίσταρχος ηλιοκεντρικό σύστηµα 3 ος π.χ. (148) επιστηµολογία τα δεδοµένα θεµελιώνουν δύο ή και περισσότερες θεωρητικές κατασκευές η ιστορία των επιστηµών δείχνει ότι στην αρχή της ανάπτυξης ενός Παραδείγµατος εύκολα επινοούνται εναλλακτικές λύσεις τα εργαλεία του Παραδείγµατος ωθούν σε γρήγορη ανάπτυξη οι κρίσεις είναι ένδειξη αλλαγής Παραδείγµατος VIII. Η αντίδραση στην κρίση ( ) κριτική στο θετικισµό τα Παραδείγµατα δεν απορρίπτονται λόγω αντενδείξεων ανωµαλιών (150) χάνουν την εγκυρότητά τους µόνο όταν υπάρχει εναλλακτικό Παράδειγµα για να υιοθετηθεί (151) δηλαδή δεν ισχύει το κριτήριο της διαψευσιµότητας (151) η σύγκριση γίνεται µεταξύ δύο Παραδειγµάτων και µεταξύ δύο Παραδειγµάτων και Φύσης ανωµαλίες και αντενδείξεις οδηγούν στην κρίση (κόσµος χωρίς συνοχή) οδηγεί: α) σε εγκατάλειψη Παραδείγµατος που σηµαίνει εγκατάλειψη επιστήµης (153) β) ή... η φυσιολογική επιστήµη προσπαθεί να φέρει θεωρία και γεγονός σε συµφωνία (154) (οι εφαρµογές στα βιβλία δεν είναι στοιχείο εγκυρότητας Παραδείγµατος αλλά µέρος εκµάθησης του Παραδείγµατος) Κρίση (αντένδειξη ή ανωµαλία στη σχέση θεωρίας και φύσης). Πώς αντιδρούν οι επιστήµονες; 1. τροποποίηση Παραδείγµατος σε επιµέρους ζητήµατα 6

7 2. οι αντενδείξεις µπορούν να οριστούν και να τεθούν στο περιθώριο για µελλοντική έρευνα (156) 3. ιδιόρρυθµη επιστήµη, όταν η ανωµαλία/ κρίση δε µπορεί να γίνει αντιληπτή ως γρίφος/ επιστηµονικό πρόβληµα (157) ύο καθολικές συνέπειες της κρίσης: 1. εξασθένηση Παραδείγµατος και χαλάρωση των κανόνων της φυσιολογικής επιστήµης (158) 2. οι κρίσεις κλείνουν µε έναν από τους τρεις τρόπους: χειραγώγηση του προβλήµατος από τη φυσιολογική επιστήµη το πρόβληµα τίθεται στο περιθώριο εµφάνιση νέου παραδείγµατος µετάβαση σε νέο Παράδειγµα σηµαίνει: (159) ο κλάδος θα αλλάξει µεθόδους, απόψεις, σκοπούς (συναρµολογείται νέο σύστηµα σχέσεων και δοµής) ρήξη µε µια παράδοση επιστηµονικής πρακτικής (160) ιδιόρρυθµη έρευνα για να συµµορφωθεί η ανωµαλία µε τους φυσικούς νόµους Α. χαρακτηριστικά ιδιόρρυθµης έρευνας πολλές φορές η διαµόρφωση εναλλακτικής λύσης γίνεται ασυνείδητα (161) χρειάζεται αρκετό χρονικό διάστηµα ο επιστήµονας προσπαθεί να δώσει συγκεκριµένη µορφή στην ανωµαλία ψάχνει στην τύχη προσπαθεί συνεχώς να διατυπώσει πετυχηµένες θεωρίες, που θα οδηγήσουν σε νέο Παράδειγµα (162) Β. χαρακτηριστικό ιδιόρρυθµης έρευνας στροφή στη φιλοσοφία (163) Γ. χαρακτηριστικό ιδιόρρυθµης έρευνας πολλαπλασιασµός των ανακαλύψεων. πιθανά χαρακτηριστικά ιδιόρρυθµης έρευνας χαλάρωση στερεότυπων ώστε τα δεδοµένα να οδηγήσουν σε µεταβολή του Παραδείγµατος (165) νέοι επιστήµονες επιτυγχάνουν επινοήσεις νέων Παραδειγµάτων (165) η µετάβαση σε νέο Παράδειγµα συνιστά επιστηµονική επανάσταση IX. H φύση και η αναγκαιότητα των επιστηµονικών επαναστάσεων ( ) επιστηµονικές επαναστάσεις είναι «µη συσωρευτικά αναπτυξιακά επεισόδια, στη διάρκεια των οποίων ένα παλιότερο Παράδειγµα αντικαθίσταται ολοκληρωτικά ή τµηµατικά από ένα νέο ασυµβίβαστο Παράδειγµα. (167) γιατί επανάσταση; προϋπόθεση είναι η αίσθηση κακής λειτουργίας και κρίσης δεν υπάρχει άλλη διέξοδος αποτελεί εκλογή ανάµεσα σε ασύµβατους τρόπους συλλογικής ζωής το πρόβληµα της εκλογής Παραδείγµατος δε µπορεί να ρυθµιστεί µόνο µε τη λογική και το πείραµα (κριτική στο θετικισµό) ποιοι λόγοι εξηγούν την απόρριψη του παλιού παραδείγµατος όταν υιοθετηθεί ένα νέο; µπορεί το νέο Παράδειγµα να µην έρχεται σε αντίθεση µε το παλιό; να είναι περισσότερο γενικό και να εµπεριέχει το παλιό δηλ. να αποδεχτούµε ότι η επιστηµονική ανάπτυξη είναι συσωρευτική; (θετικισµός) τα παραπάνω αποτελούν κυρίαρχη γνωσιολογία, η γνώση θεµελιώνεται σε άµεσα αισθητηριακά δεδοµένα (171) Όχι, γιατί η ιστορία των επιστηµών δείχνει το αντίθετο (µόνο όταν οι επιστήµονες επιλέγουν τα προβλήµατα που µπορούν να λυθούν και αγνοούν ή αφήνουν τις ανωµαλίες) τρεις τύποι φαινοµένων αυτά που εξηγούνται από το υπάρχον Παράδειγµα 7

8 αυτά που οδηγούν στην περαιτέρω διάρθρωση του Παραδείγµατος αυτά που αποτελούν αναγνωρισµένες ανωµαλίες, και πιθανόν οδηγούν σε κρίσεις (173) Νέες θεωρίες αναδύονται από την κρίση µε χαρακτηριστικό ότι είναι ασυµβίβαστες µε τις παλιές Αϊνστάιν, Λαβουαζιέ, Κοπέρνικος Μπορεί η σχέση των δύο θεωριών να είναι σχέση λογικού εγκλεισµού (θετικισµός); όχι, γιατί είναι θεµελιακά ασυµβίβαστες Θα µπορούσαν οι παλιότερες να διατηρηθούν περιορισµένες σε συγκεκριµένες εφαρµογές; (175) ναι, αλλά οι αναγκαίοι περιορισµοί και οι απαγορεύσεις αναιρούν το χαρακτήρα της επιστήµης, δεσµεύουν τον επιστήµονα µόνο στις γνωστές εφαρµογές ( ) Μπορεί τα νέα Παραδείγµατα ως νεότερα να εµπεριέχουν τα παλιότερα; ηλαδή να υπάρχει σχέση λογικής παραγωγής των παλιότερων από τα νέα; φαινοµενικά ναι, αλλά µε αποδοχή προσεγγίσεων των εννοιών που δεν ταυτίζονται, π.χ. Αϊνστάιν και Νεύτων. Μπορούµε να εξηγήσουµε γιατί χρησιµοποιούµε παλιά Παραδείγµατα, αλλά αυτά ΕΝ υπάρχει σχέση λογικής παραγωγής από τα νέα. (178) Επιπλέον, έχουµε εννοιολογικές µεταβολές και µετασχηµατισµό της παλιάς θεωρίας (179) ιαφορές παλιών και νέων Παραδειγµάτων µας δίνουν διαφορετικές πληροφορίες αποτελούν διαφορετική αφετηρία µεθόδων, προβληµάτων, κριτηρίων λύσης κλπ π.χ. Νεύτων, Φραγκλίνος Λέυντεν, Λαβουαζιέ, Μάξγουελ, Αϊνστάιν ( ) Τα Παραδείγµατα ρυθµίζουν την επιστηµονική ζωή συνθέτουν ένα χάρτη µε πληροφορίες για τη φύση και φαινόµενα για έρευνα (εξίσου σηµαντικό µε την παρατήρηση και το πείραµα) µε την εκπαίδευση σε ένα Παράδειγµα ο επιστήµονας µαθαίνει θεωρία, µεθόδους και κριτήρια σε ένα ενιαίο σύνολο. Άρα, τα Παραδείγµατα είναι συστατικά στοιχεία της επιστήµης. και της φύσης... Χ. Οι επαναστάσεις ως αλλαγές κοσµοθεώρησης ( ) Βασική θέση του κεφαλαίου: όταν αλλάζουν τα Παραδείγµατα αλλάζει µαζί τους και ο κόσµος Ψυχολογικά πειράµατα µε επιδείξεις εναλλαγής οπτικών µορφών (σελ. 133) και άλλα ( ) Γίνονται οπτικοί µετασχηµατισµοί, ώστε να γίνει αντιληπτό το ερέθισµα µε αυτό τον τρόπο εκπαιδεύεται και ο επιστήµονας, µε µια σειρά οπτικών µετασχηµατισµών «Ο κόσµος δεν είναι οριστικά παγιωµένος από τη φύση του περιβάλλοντος και από την επιστήµη» (1189) Σε καιρούς επιστηµονικής επανάστασης ο επιστήµονας αναπροσαρµόζει τις παραστάσεις Απαιτούνται επιπλέον κατηγορίες για την αντίληψη του κόσµου, γιατί αυτό που βλέπει κάποιος εξαρτάται από την οπτική-εννοιολογική του εµπειρία. Αλλιώς επικρατεί µια «εκτυφλωτική σύγχυση» (191) Ιστορία των επιστηµών. Η περίοδος κατά την οποία το φως είναι άλλοτε κύµα και άλλοτε σωµατίδιο είναι περίοδος κρίσης. Η αλλαγή του Παραδείγµατος είναι και αλλαγή του κόσµου. π.χ Αστρονοµία [ο δορυφόρος γίνεται πλανήτης] ( ) Η κοσµοθεώρηση των Κινέζων επέτρεπε τηνουράνια µεταβολή, γι αυτό αντιλαµβάνονταν έναν άλλο κόσµο. Ηλεκτρισµός ( ) 8

9 Χηµεία (196) Το εκκρεµές στον Αριστοτέλη και στο Γαλιλαίο ( ) Αριστοτέλης και Γαλιλαίος, Πρίστλεϋ και Λαβουαζιέ: έβλεπαν διαφορετικά πράγµατα όταν κοιτούσαν τα ίδια είδη αντικειµένων. Όταν υιοθετούµε ένα νέο Παράδειγµα, δεν έχουµε µόνο αλλαγή πεποιθήσεων και ερµηνείας του κόσµου (199) αλλάζει και ο κόσµος ηλ. ο Αριστοτέλης έβλεπε ένα σώµα σε πτώση και ο Γαλιλαίος ένα εκκρεµές (200) εν υπάρχει καθαρή «παρατηρησιακή γλώσσα», όπως ήθελε ο Ντεκάρτ (205) και είναι δύσκολο να αποκτηθεί, όπως δείχνουν τα ψυχολογικά πειράµατα «Ο κόσµος του επιστήµονα είναι το αποτέλεσµα της ενσωµατωµένης σε Παράδειγµα πείρας της φυλής, του πολιτισµού και, τελικά, του επιστηµονικού κλάδου» (206) Τόσο οι απλοί άνθρωποι, όσο και οι επιστήµονες βλέπουν τον κόσµο συνολικά και όχι αποσπασµατικά, ένα στοιχείο µετά το άλλο. Συλλαµβάνουν ολόκληρες περιοχές µέσα στη ροή της εµπειρίας. (207) «Τα Παραδείγµατα καθορίζουν ταυτόχρονα εκτεταµένες περιοχές της εµπειρίας». Έχουµε ταυτόχρονη αλλαγή στις εργαστηριακές διεργασίες και στο Παράδειγµα (208) π.χ. χηµεία, εκεί που ένας βλέπει χηµική ένωση, άλλος βλέπει φυσικό µίγµα (211) Με την αλλαγή της θεωρίας και του Παραδείγµατος έπρεπε να ξαναµπεί σε τάξη και η φύση (214) ΧΙ. Το αθέατο των επαναστάσεων ( ) γιατί οι επαναστάσεις δε γίνονται αντιληπτές; προσοχή, εύκολη εφαρµογή στις ανθρωπιστικές επιστήµες Η ύπαρξή τους αποκρύπτεται από τις επίσηµες πηγές (βιβλία, εκλαϊκεύσεις, φιλοσοφικές εργασίες ( ) Αντικείµενό τους είναι ένα ήδη διαµορφωµένο Παράδειγµα και η θετικιστική επιστηµολογία «αναλύει τη λογική δοµή του ίδιου ολοκληρωµένου σώµατος επιστηµονικής γνώσης» Τα παιδαγωγικά εγχειρίδια είναι µέσα για τη διαιώνηση της φυσιολογικής επιστήµης και επιβάλλουν ένα υποκατάστατο αυτού που έχει εξαλειφθεί Τα επιστηµονικά βιβλία δεν περιέχουν ιστορία της επιστήµης (217) Αναφέρονται µόνο σε όσες πλευρές παλιότερων έργων µπορούν να φανούν ως συµβολή στη διαµόρφωση του Παραδείγµατος «Μια επιστήµη που διστάζει να ξεχάσει τους θεµελιωτές της είναι καταδικασµένη» Whitehead (218) Κάνουµε την ιστορία των επιστηµών να µοιάζει ευθύγραµµη και συσωρευτική Η ανασυγκρότηση της ιστορίας ολοκληρώνεται στα «µετεπαναστατικά» εγχειρίδια (219) Τα επιστηµονικά κείµενα είναι ανιστορικά Όµως η επιστήµη αναπτύσσεται αλλιώς (220) Αλλάζει όλο το πλέγµα γεγονότων και θεωριών που το Παράδειγµα του βιβλίου εφαρµόζει στη φύση, αλλά τα βιβλία µετασχηµατίζουν πληροφορίες σε γεγονότα ακόµα και αν δεν υπήρξαν σε προηγούµενο Παράδειγµα Ο τρόπος γραφής των βιβλίων καθορίζει την εικόνα που σχηµατίζουµε για την επιστηµονική ανάπτυξη (221) Οι λέξεις αποκτούν νέα σηµασία στο νέο Παράδειγµα, αλλά αυτό δε γίνεται αντιληπτό (223) Τα παραπάνω αποτελούν παιδαγωγική πρακτική εκµάθησης Παραδείγµατος ΧΙΙ. Η κατάληξη των επαναστάσεων ( ) Πώς µεταστρέφεται ο κόσµος σε νέα αντίληψη της επιστήµης και του σύµπαντος; 9

10 Ο ερευνητής, δεσµευµένος στη φυσιολογική επιστήµη, ασχολείται µόνο µε την επίλυση γρίφων, δεν ελέγχει το ίδιο το Παράδειγµα που υιοθετεί (225) Σύγκριση ικανότητας διαφορετικών θεωριών να εξηγούν τις ενδείξεις. παρατηρησιακά δεδοµένα µε το κριτήριο επαλήθευσης και διάψευσης (226) Καρλ Πόπερ: µόνο διάψευση µπορεί να υπάρξει, περίπου αναλογικά µε το ρόλο που παίζουν οι εµπειρικές ανωµαλίες. Αλλά κάθε έλλειψη συνταιριάσµατος δεδοµένων και θεωρίας θεωρούνταν διάψευση θα είχαµε πρόβληµα. Άρα είναι αναγκαία η έννοια της «έλλειψης πιθανότητας» ή «βαθµού διάψευσης» (227). Βέβαια, όλες οι µεγάλες θεωρίες συµφωνούσαν µε τα γεγονότα λίγο ή πολύ (228). προσοχή Άρα το ζητούµενο είναι ποια θεωρία ταιριάζει καλύτερα µε τα γεγονότα. Αλλά, η διαµάχη ανάµεσα σε οπαδούς διαφορετικών Παραδειγµάτων δε λύνεται µε αποδείξεις. Υπάρχει «ασυµµετρότητα» ανάµεσα στα Παραδείγµατα (229) διαφωνία σχετικά µε τα προβλήµατα διαφορετική χρήση λεξιλογίου, εννοιών, οργανικού εξοπλισµού οι οπαδοί διαφορετικών Παραδειγµάτων ζουν σε διαφορετικούς κόσµους (Αριστοτέλης - σώµα σε πτώση, Γαλιλαίος - εκκρεµές) Συνεπώς: ως ένα βαθµό οι επιστήµονες δε δέχονται τη µεταστροφή και την αλλαγή Παραδείγµατος Έναν αιώνα µετά ελάχιστοι υιοθέτησαν τη θεωρία του Κοπέρνικου 50 χρόνια µετά τα Principia, το έργο του Νεύτωνα δεν ήταν αποδεκτό στην ηπειρωτική Ευρώπη (232) Η µετάθεση εµπιστοσύνης από ένα Παράδειγµα σε άλλο συναντά αντιστάσεις, τη βεβαιότητα επιστηµόνων του δουλεύουν µε το παλιό Παράδειγµα, κάτι που µοιάζει στενοκεφαλιά σε περιόδους επαναστάσεων (233) Πώς προκύπτει τελικά η µεταστροφή; Τι αντιστάσεις συναντά; (233) εν υπάρχει µοναδική και καθολική απάντηση. 1. τυχαία γεγονότα, εθνικότητα, φήµη κλπ 2. το νέο Παράδειγµα µπορεί να λύσει τα προβλήµατα που οδήγησαν σε κρίση το παλιό (234) 3. και κυρίως να κάνει προβλέψεις που δε µπορούσε το παλιό (236). Συγκριτική ικανότητα Παραδειγµάτων. 4. αίσθηση κανονικότητας και καλαισθησίας, υποκειµενικές και αισθητικές εκτιµήσεις (237) προσοχή 5. Πίστη (αναιτιολόγητη) ότι το νέο Παράδειγµα θα µπορέσει να λύσει προβλήµατα που ακόµη δεν έχουν εµφανιστεί (239) ΧΙΙΙ. Πρόοδος µέσα από τις επαναστάσεις ( ) Γιατί η πρόοδος αποδίδεται µόνο σε δραστηριότητες που θεωρούµε επιστήµη; προσοχή: η κοινωνική επιστήµη είναι πράγµατι επιστήµη; κριτήριο είναι η συµφωνία της επιστηµονικής κοινότητας (243) στενή σύνδεση εννοιών επιστήµης και προόδου (243) όµως πρόοδος υπάρχει π.χ. και στη ζωγραφική Ζήτηµα αιτιών και συνεπειών: ένα πεδίο προοδεύει επειδή είναι επιστήµη ή είναι επιστήµη επειδή προοδεύει; (244) Χαρακτηριστικά επιστήµης πρόοδος, σε περίοδο φυσιολογικής επιστήµης (245) αµφιβολίες όµως η επιστηµονική πρόοδος, τελικά, δεν είναι διαφορετική από τις προόδους άλλων τοµέων (246) γιατί προοδεύουν εµφανώς οι µαθηµατικές επιστήµες; η επιστηµονική οµάδα, ως σύνολο, λύνει προβλήµατα προσοχή: κάθε επιστήµονας απευθύνεται στην οµάδα, η οποία αποκόπτεται από την κοινωνία 10

11 προσοχή σε αντίθεση µε τις κοινωνικές επιστήµες που είναι σε συνάφεια µε την κοινωνία και µε το σύνολο των προβληµάτων και των αντιτιθέµενων ασύµµετρων λύσεων που προτάθηκαν στην ιστορία ( ) Οι φυσικές επιστήµες χαρακτηρίζονται από αφοσίωση στα Παραδείγµατα σ αυτό το στοιχείο βασίζεται και η εκπαίδευση των επιστηµόνων τέλεια προετοιµασία, αλλά άκαµπτη εκπαίδευση αποτελεσµατικότητα στη λύση γρίφων, πρόοδος (249) Πρόοδος και ιδιόρρυθµη επιστήµη η επιστηµονική επανάσταση πρέπει να είναι πρόοδος η επιστηµονική κοινότητα ξαναγράφει την ιστορία της επιστήµης δηλ. των τεσσάρων τελευταίων αιώνων προσοχή: Ποια είναι τα χαρακτηριστικά αυτών των επιστηµονικών κοινοτήτων που συνιστούν και την πρακτική τους; ( ) απόπειρες γενικεύσεων αφοσίωση σε προβλήµατα σχετικά µε τη δοµή της φύσης αφοσίωση σε λεπτοµέρειες ανάγκη αποδεκτών λύσεων απαγόρευση προσφυγής στο κοινό ή στην κρατική εξουσία αναγνώριση µιας αρµόδιας επιστηµονικής οµάδας ως κριτή Η επιστηµονική κοινότητα µεγιστοποιεί την ακρίβεια, λύνει γρίφους και επιφέρει πρόοδο Η επιστηµονική κοινότητα είναι απρόθυµη να υιοθετήσει νέο Παράδειγµα εκτός αν: έχει την ικανότητα επίλυσης ανωµαλιών διατηρεί στα πλαίσιά του και παλιές λύσεις άλλων προβληµάτων Επιστηµονική επανάσταση αύξηση της εξειδίκευσης, εµβάθυνση εξασθένηση επικοινωνίας µε άλλες οµάδες πολλαπλασιασµός ειδικοτήτων Το ζήτηµα της προόδου η έννοια της αλήθειας ως «πεποίθηση του επιστήµονα ότι δε µπορούν να συνυπάρχουν ασυµβίβαστοι κανόνες για την άσκηση της επιστήµης» διαδικασία προς πληρέστερη κατανόηση της φύσης δεν αποτελεί πορεία προς ένα σκοπό δεν υπάρχει µια πλήρης, αντικειµενική και αληθής περιγραφή της φύσης προς την οποία οδηγείται η επιστήµη εξέλιξη µε αφετηρία αυτό που ήδη ξέρουµε π.χ. αρβίνου, εξέλιξη ειδών βασικό χαρακτηριστικό της είναι η άρνηση του τελεολογικού µοντέλου, η εξέλιξη δεν είναι διαδικασία προς κάποιο σκοπό, έχει µόνο πρωταρχικές αφετηρίες αναλογικά το ίδιο ισχύει για τις επιστήµες τα διαδοχικά στάδια, φυσιολογική επιστήµη επανάσταση νέα φυσιολογική επιστήµη είναι διαδικασία βελτίωσης της διάρθρωσης και αύξησης της εξειδίκευσης σειρά ερωτηµάτων που τείνουν στην άποψη ότι «κάθε σύλληψη της φύσης που εναρµονίζεται µε την ιδέα της αύξουσας ανάπτυξης της επιστήµης είναι συµβιβάσιµη µε την εξελικτική εικόνα της επιστήµης» (257) Βασίλης Σ. 11

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ *ΡΙΖΙΚΕΣ ΑΝΑΚΑΤΑΤΑΞΕΙΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΑΓΓΛΟΣΑΞΟΝΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ *ΡΙΖΙΚΕΣ ΑΝΑΚΑΤΑΤΑΞΕΙΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΑΓΓΛΟΣΑΞΟΝΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ *ΡΙΖΙΚΕΣ ΑΝΑΚΑΤΑΤΑΞΕΙΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΑΓΓΛΟΣΑΞΟΝΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΑ Το 1962 κυκλοφόρησε η οµή των Επιστηµονικών Επαναστάσεων του Thomas S. Kuhn. Το έργο θεωρείται ήδη κλασσικό και χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Εννοιών τη Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία

Διδακτική Εννοιών τη Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Διδακτική Εννοιών τη Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ενότητα 2η: Η Διδακτική της Φυσικής στο σύγχρονο πλαίσιο Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης http://users.uoa.gr/~dhatziha Αριθμός: 1 Η εισαγωγή σε μια επιστήμη πρέπει να απαντά σε δύο ερωτήματα: Ποιον τομέα και με ποιους τρόπους

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

THOMAS SAMUEL KUHN (1922-1996) (Τόμας Σάμιουελ Κουν) Το Παράδειγμα και οι επιστημονικές επαναστάσεις.

THOMAS SAMUEL KUHN (1922-1996) (Τόμας Σάμιουελ Κουν) Το Παράδειγμα και οι επιστημονικές επαναστάσεις. 25 THOMAS SAMUEL KUHN (1922-1996) (Τόμας Σάμιουελ Κουν) Το Παράδειγμα και οι επιστημονικές επαναστάσεις. «Με μια έννοια που δεν μπορώ να εξηγήσω περισσότερο, οι οπαδοί αντίθετων Παραδειγμάτων ασκούν το

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική αντίληψη. Μετά?..

Οπτική αντίληψη. Μετά?.. Οπτική αντίληψη Πρωτογενής ερεθισµός (φυσικό φαινόµενο) Μεταφορά µηνύµατος στον εγκέφαλο (ψυχολογική αντίδραση) Μετατροπή ερεθίσµατος σε έννοια Μετά?.. ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΟΥΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Ο ΝΤΕΤΕΡΜΙΝΙΣΜΟΣ

Η ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Ο ΝΤΕΤΕΡΜΙΝΙΣΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 5: Η ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Ο ΝΤΕΤΕΡΜΙΝΙΣΜΟΣ Salviati: Εκεί όπου δεν μας βοηθούν οι αισθήσεις πρέπει να παρέμβει η λογική, γιατί μόνο αυτή θα επιτρέψει να εξηγήσουμε τα φαινόμενα ΓΑΛΙΛΑΪΚΟΙ ΔΙΑΛΟΓΟΙ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Ενότητα # 2: Επιστημολογία και Φιλοσοφικά Ρεύματα Μιλτιάδης Χαλικιάς Τμήμα Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης)

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Πανεπιστήµιο Αιγαίου Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης Μιχάλης Σκουµιός Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Παρατήρηση ιδασκαλίας και Μοντέλο Συγγραφής Έκθεσης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διδακτική των Θετικών Επιστημών

Εισαγωγή στη Διδακτική των Θετικών Επιστημών Εισαγωγή στη Διδακτική των Θετικών Επιστημών Ενότητα 2η: Οι σύγχρονες Διδακτικές των Θετικών Επιστημών Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλης (384-322 π.χ) : «Για να ξεκινήσει και να διατηρηθεί μια κίνηση είναι απαραίτητη η ύπαρξη μιας συγκεκριμένης αιτίας»

Αριστοτέλης (384-322 π.χ) : «Για να ξεκινήσει και να διατηρηθεί μια κίνηση είναι απαραίτητη η ύπαρξη μιας συγκεκριμένης αιτίας» Εισαγωγή Επιστημονική μέθοδος Αριστοτέλης (384-322 π.χ) : «Για να ξεκινήσει και να διατηρηθεί μια κίνηση είναι απαραίτητη η ύπαρξη μιας συγκεκριμένης αιτίας» Διατύπωση αξιωματική της αιτίας μια κίνησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙ ΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΑΡΤΗΣ ΧΡΗΣΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ. β. φιλιππακοπουλου 1

ΕΙ ΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΑΡΤΗΣ ΧΡΗΣΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ. β. φιλιππακοπουλου 1 ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΧΑΡΤΗΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΧΡΗΣΗ β. φιλιππακοπουλου 1 Αναλυτικό Πρόγραµµα 1. Εισαγωγή: Μια επιστηµονική προσέγγιση στη χαρτογραφική απεικόνιση και το χαρτογραφικό σχέδιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Δρ. Βασίλης Π. Αγγελίδης Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Δρ. Βασίλης Π. Αγγελίδης Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Δρ. Βασίλης Π. Αγγελίδης Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Περιεχόμενα Επιστημονική έρευνα Σε τι μας βοηθάει η έρευνα Χαρακτηριστικά της επιστημονικής

Διαβάστε περισσότερα

710 -Μάθηση - Απόδοση. Κινητικής Συμπεριφοράς: Προετοιμασία

710 -Μάθηση - Απόδοση. Κινητικής Συμπεριφοράς: Προετοιμασία 710 -Μάθηση - Απόδοση Διάλεξη 5η Ποιοτική αξιολόγηση της Κινητικής Συμπεριφοράς: Προετοιμασία Περιεχόμενο ενοτήτων Ποιοτική αξιολόγηση Ορισμός και στάδια που περιλαμβάνονται Περιεχόμενο: στοιχεία που τη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΩΣ ΩΣ ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ. Κατερίνα Νικηφοράκη Ακτινοφυσικός (FORTH)

ΤΟ ΦΩΣ ΩΣ ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ. Κατερίνα Νικηφοράκη Ακτινοφυσικός (FORTH) ΤΟ ΦΩΣ ΩΣ ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ Κατερίνα Νικηφοράκη Ακτινοφυσικός (FORTH) ΟΙΚΕΙΟ ΦΩΣ Φιλοσοφική προσέγγιση με στοιχεία επιστήμης προσωκρατικοί φιλόσοφοι έχουν σκοπό να κατανοήσουν και όχι να περιγράψουν

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφία της Γλώσσας

Φιλοσοφία της Γλώσσας Φιλοσοφία της Γλώσσας Ενότητα: Θεωρίες Νοήματος. Επαληθευσιοκρατικές θεωρίες νοήματος Ελένη Μανωλακάκη Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Μεθοδολογίας, Ιστορίας και Θεωρίας της Επιστήμης (Μ.Ι.Θ.Ε.) 1. Επαληθευσιοκρατικές

Διαβάστε περισσότερα

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού Αθανασία Καρακίτσιου, PhD 1 Η Διαδικασία του προγραμματισμού Προγραμματισμός είναι η διαδικασία καθορισμού στόχων και η επιλογή μιας μελλοντικής πορείας για την

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΙΚΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. Αναστασία Κ. Καδδά Δρ.Κοινωνιολογίας Υγείας Μsc Διοίκηση Μονάδων Υγείας

ΠΟΙΟΤΙΚΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. Αναστασία Κ. Καδδά Δρ.Κοινωνιολογίας Υγείας Μsc Διοίκηση Μονάδων Υγείας ΠΟΙΟΤΙΚΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Αναστασία Κ. Καδδά Δρ.Κοινωνιολογίας Υγείας Μsc Διοίκηση Μονάδων Υγείας ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ «Ποιοτικές μέθοδοι έρευνας στις κοινωνικές επιστήμες»,

Διαβάστε περισσότερα

αντικειµενικά, λογικά και ανεξάρτητα της ανθρώπινης παρουσίας και των ανθρώπινων ικανοτήτων

αντικειµενικά, λογικά και ανεξάρτητα της ανθρώπινης παρουσίας και των ανθρώπινων ικανοτήτων Ο χαρακτηρισµός των Μαθηµατικών ως αντικειµενικά, λογικά και ανεξάρτητα της ανθρώπινης παρουσίας και των ανθρώπινων ικανοτήτων έχει αποτελέσει αντικείµενο έντονων αντιπαραθέσεων µεταξύ των ερευνητών. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Επιστημολογίας. Ρένια Γασπαράτου

Θέματα Επιστημολογίας. Ρένια Γασπαράτου Ρένια Γασπαράτου Τι είναι επιστήμη; ποιες είναι (οι) επιστήμες; Π.χ.: φυσική χηµεία αλχηµεία βιολογία αστρολογία αστρονοµία ρεφλεξολογία βελονισµός οµοιοπαθητική γραφολογία νευρολογία φρενολογία µετεωρολογία

Διαβάστε περισσότερα

Σύµφωνα µε την Υ.Α /Γ2/ Εξισώσεις 2 ου Βαθµού. 3.2 Η Εξίσωση x = α. Κεφ.4 ο : Ανισώσεις 4.2 Ανισώσεις 2 ου Βαθµού

Σύµφωνα µε την Υ.Α /Γ2/ Εξισώσεις 2 ου Βαθµού. 3.2 Η Εξίσωση x = α. Κεφ.4 ο : Ανισώσεις 4.2 Ανισώσεις 2 ου Βαθµού Σύµφωνα µε την Υ.Α. 139606/Γ2/01-10-2013 Άλγεβρα Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΛ Ι. ιδακτέα ύλη Από το βιβλίο «Άλγεβρα και Στοιχεία Πιθανοτήτων Α Γενικού Λυκείου» (έκδοση 2013) Εισαγωγικό κεφάλαιο E.2. Σύνολα Κεφ.1

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΗΜΟΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ. 1. Σι είναι επιστήμη 2. Η γέννηση της επιστημονικής γνώσης 3. Οριοθέτηση θεωριών αστικότητας

ΕΠΙΣΗΜΟΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ. 1. Σι είναι επιστήμη 2. Η γέννηση της επιστημονικής γνώσης 3. Οριοθέτηση θεωριών αστικότητας ΕΠΙΣΗΜΟΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ 1. Σι είναι επιστήμη 2. Η γέννηση της επιστημονικής γνώσης 3. Οριοθέτηση θεωριών αστικότητας 1. Μια διαδεδομένη αντίληψη περί επιστήμης Γνώση / Κατανόηση των φαινομένων του φυσικού κόσμου

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην κοινωνική έρευνα. Earl Babbie. Κεφάλαιο 1. Βασικές αρχές 1-1

Εισαγωγή στην κοινωνική έρευνα. Earl Babbie. Κεφάλαιο 1. Βασικές αρχές 1-1 Εισαγωγή στην κοινωνική έρευνα Earl Babbie Κεφάλαιο 1 Βασικές αρχές 1-1 Σύνοψη κεφαλαίου Αναζητώντας την πραγματικότητα Τα θεμέλια της κοινωνικής επιστήμης Η διαλεκτική της κοινωνικής έρευνας Σχέδιο ερευνητικής

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια 18 ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια χαρακτηριστικά αποδίδουμε σε ένα πρόσωπο το οποίο λέμε

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Προλογικό Σημείωμα... 17

Περιεχόμενα. Προλογικό Σημείωμα... 17 11 Προλογικό Σημείωμα... 17 Ενότητα Ι: Δημιουργική Αναζήτηση... 19 Δ01 Ο Ιωνικός Διαφωτισμός και η Ανάδυση της Επιστημονικής Σκέψης...21 Δ1.1 Ο Ιωνικός Διαφωτισμός... 21 Δ1.2 Η Επιστημονική Σκέψη... 22

Διαβάστε περισσότερα

Λογική. Μετά από αυτά, ορίζεται η Λογική: είναι η επιστήμη που προσπαθεί να εντοπίσει και να αναλύσει τους καθολικούς κανόνες της νόησης.

Λογική. Μετά από αυτά, ορίζεται η Λογική: είναι η επιστήμη που προσπαθεί να εντοπίσει και να αναλύσει τους καθολικούς κανόνες της νόησης. Λογική Εισαγωγικά, το ζήτημα της Λογικής δεν είναι παρά η άσκηση 3 δυνάμεων της νόησης: ο συλλογισμός, η έννοια και η κρίση. Ακόμη και να τεθεί θέμα υπερβατολογικό αναφορικά με το ότι πρέπει να αποδειχθεί

Διαβάστε περισσότερα

Ιστοσελίδα: Γραφείο: ΣΘΕ, 4 ος όροφος, γραφείο 3 Ώρες: καθημερινά Βιβλίο: Ομότιτλο, εκδόσεις

Ιστοσελίδα:  Γραφείο: ΣΘΕ, 4 ος όροφος, γραφείο 3 Ώρες: καθημερινά Βιβλίο: Ομότιτλο, εκδόσεις Ιστοσελίδα: http://www.astro.auth.gr/~varvogli/ Γραφείο: ΣΘΕ, 4 ος όροφος, γραφείο 3 Ώρες: 10.00-12.00 καθημερινά Βιβλίο: Ομότιτλο, εκδόσεις Πλανητάριο, 200 σελίδες Ημερολόγιο μαθήματος Μέθοδος διδασκαλίας:

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ημερολόγιο αναστοχασμού (Reflective Journal)

Ημερολόγιο αναστοχασμού (Reflective Journal) Ημερολόγιο αναστοχασμού (Reflective Journal) Ορισμός Ημερολόγιο αναστοχασμού (Reflective Journal) είναι ένα σταδιακά αναπτυσσόμενο κείμενο στον οποίο καταγράφονται παρατηρήσεις και αντιδράσεις σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος Η έννοια πρόβληµα Ανάλυση προβλήµατος Με τον όρο πρόβληµα εννοούµε µια κατάσταση η οποία χρήζει αντιµετώπισης, απαιτεί λύση, η δε λύση της δεν είναι γνωστή ούτε προφανής. Μερικά προβλήµατα είναι τα εξής:

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση προβλήματος. Κεφάλαιο 1

Ανάλυση προβλήματος. Κεφάλαιο 1 Ανάλυση προβλήματος Κεφάλαιο 1 Η έννοια πρόβλημα Με τον όρο πρόβλημα εννοείται μια κατάσταση η οποία χρήζει αντιμετώπισης, απαιτεί λύση, η δε λύση της δεν είναι γνωστή, ούτε προφανής Στάδια αντιμετώπισης

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών. Αναστασία Σοφιανοπούλου, MSc, PhD

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών. Αναστασία Σοφιανοπούλου, MSc, PhD Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Αναστασία Σοφιανοπούλου, MSc, PhD Η επιστημονική μέθοδος (Ι) Πληροφορίες αμερόληπτες και αντικειμενικές Πέντε βήματα: Παρατήρηση Διατύπωση ερευνητικού ερωτήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΝΤΕΤΕΡΜΙΝΙΣΜΟΣ

ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΝΤΕΤΕΡΜΙΝΙΣΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 5: ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΝΤΕΤΕΡΜΙΝΙΣΜΟΣ Salviati: Εκεί που δεν μας βοηθούν οι αισθήσεις πρέπει να παρέμβει η λογική, γιατί μόνο αυτή θα επιτρέψει να εξηγήσουμε τα φαινόμενα ΓΑΛΙΛΑΪΚΟΙ ΔΙΑΛΟΓΟΙ Η μαθηματική

Διαβάστε περισσότερα

Αλγόριθµοι δροµολόγησης µε µέσα µαζικής µεταφοράς στο µεταφορικό δίκτυο των Αθηνών

Αλγόριθµοι δροµολόγησης µε µέσα µαζικής µεταφοράς στο µεταφορικό δίκτυο των Αθηνών 1 Αλγόριθµοι δροµολόγησης µε µέσα µαζικής µεταφοράς στο µεταφορικό δίκτυο των Αθηνών ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Κωτσογιάννη Μαριάννας Περίληψη 1. Αντικείµενο- Σκοπός Αντικείµενο της διπλωµατικής αυτής εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Κατακόρυφη πτώση σωμάτων

Κατακόρυφη πτώση σωμάτων Κατακόρυφη πτώση σωμάτων Τα ερωτήματα Δύο σώματα έχουν το ίδιο σχήμα και τις ίδιες διαστάσεις με το ένα να είναι βαρύτερο του άλλου. Την ίδια στιγμή τα δύο σώματα αφήνονται ελεύθερα να πέσουν μέσα στον

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικές εφαρμογές Η/Υ. Μάθημα 1 ο

Παιδαγωγικές εφαρμογές Η/Υ. Μάθημα 1 ο Παιδαγωγικές εφαρμογές Η/Υ Μάθημα 1 ο 14/3/2011 Περίγραμμα και περιεχόμενο του μαθήματος Μάθηση με την αξιοποίηση του Η/Υ ή τις ΤΠΕ Θεωρίες μάθησης Εφαρμογή των θεωριών μάθησης στον σχεδιασμό εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση Ενότητα # 1.2: Η προοπτική των βασικών αρχών της φύσης των Φυσικών Επιστημών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 18 Μηχανική Μάθηση Ένα φυσικό ή τεχνητό σύστηµα επεξεργασίας πληροφορίας συµπεριλαµβανοµένων εκείνων µε δυνατότητες αντίληψης, µάθησης, συλλογισµού, λήψης απόφασης, επικοινωνίας και δράσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Στασίνου 36, Γραφ. 102, Στρόβολος 2003 Λευκωσία, Κύπρος Τηλ: 22378101- Φαξ:22379122 cms@cms.org.cy, www.cms.org.cy ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η Κυπριακή Μαθηματική Εταιρεία

Διαβάστε περισσότερα

Οι γλώσσες αλλάζουν (5540)

Οι γλώσσες αλλάζουν (5540) Κείμενο 1 Οι γλώσσες αλλάζουν (5540) Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη σκέψη, για να διαπιστώσει κανείς ότι οι φυσικές γλώσσες αλλάζουν με το πέρασμα του χρόνου, όπως όλες οι πτυχές του φυσικού κόσμου και της ζωής

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Επιστημολογίας. Ρένια Γασπαράτου

Θέματα Επιστημολογίας. Ρένια Γασπαράτου Ρένια Γασπαράτου Eπαληθευσιμότητα & διαψευσιμότητα άχρονα / διαχρονικά επιστημολογικά κριτήρια η αρχή της επαληθευσιμότητας μια θεωρία είναι επιστημονική όταν μπορεί να επαληθευτεί από παρατηρησιακές προτάσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικά. Ενότητα A: Διασάφηση βασικών παιδαγωγικών εννοιών. Ζαχαρούλα Σμυρναίου Σχολή Φιλοσοφίας Τμήμα Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας

Παιδαγωγικά. Ενότητα A: Διασάφηση βασικών παιδαγωγικών εννοιών. Ζαχαρούλα Σμυρναίου Σχολή Φιλοσοφίας Τμήμα Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας Παιδαγωγικά Ενότητα A: Διασάφηση βασικών παιδαγωγικών εννοιών Ζαχαρούλα Σμυρναίου Σχολή Φιλοσοφίας Τμήμα Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας Σκοποί ενότητας Εννοιολογική προσέγγιση των βασικών εννοιών της Παιδαγωγικής,

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη εφαρµογών σε προγραµµατιστικό περιβάλλον (στοιχεία θεωρίας)

Ανάπτυξη εφαρµογών σε προγραµµατιστικό περιβάλλον (στοιχεία θεωρίας) Ανάπτυξη εφαρµογών σε προγραµµατιστικό περιβάλλον (στοιχεία θεωρίας) Εισαγωγή 1. Τι είναι αυτό που κρατάς στα χέρια σου. Αυτό το κείµενο είναι µια προσπάθεια να αποτυπωθεί όλη η θεωρία του σχολικού µε

Διαβάστε περισσότερα

Συµπεριφορά του Καταναλωτή

Συµπεριφορά του Καταναλωτή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Συµπεριφορά του Καταναλωτή ΑΝΑΜΙΞΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Χρυσή Κ. Καραπαναγιώτη Τμήμα Χημείας Αντικείμενο και Αναγκαιότητα Μετασχηματισμός της φυσικοεπιστημονικής γνώσης στη σχολική της εκδοχή.

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα της παρουσίασης. Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Τι είναι το αναλυτικό

Θέµατα της παρουσίασης. Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Τι είναι το αναλυτικό ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής ιγγελίδης Νικόλαος Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Θέµατα της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας. Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού. Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας

Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας. Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού. Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας Διαδικασία η γνώση ως ανάπτυξη υψηλών νοητικών λειτουργιών (

Διαβάστε περισσότερα

Κατακόρυφη πτώση σωμάτων. Βαρβιτσιώτης Ιωάννης Πρότυπο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Αγίων Αναργύρων Μάιος 2015

Κατακόρυφη πτώση σωμάτων. Βαρβιτσιώτης Ιωάννης Πρότυπο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Αγίων Αναργύρων Μάιος 2015 Κατακόρυφη πτώση σωμάτων Βαρβιτσιώτης Ιωάννης Πρότυπο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Αγίων Αναργύρων Μάιος 2015 Α. Εισαγωγή Ερώτηση 1. Η τιμή της μάζας ενός σώματος πιστεύετε ότι συνοδεύει το σώμα εκ κατασκευής

Διαβάστε περισσότερα

Περί της Ταξινόμησης των Ειδών

Περί της Ταξινόμησης των Ειδών Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Φυσικής 541 24 Θεσσαλονίκη Καθηγητής Γεώργιος Θεοδώρου Tel.: +30 2310998051, Ιστοσελίδα: http://users.auth.gr/theodoru Περί της Ταξινόμησης

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΑΞΗΣ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΛΥΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΣΤΟΝ ΑΞΟΝΑ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή

ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΑΞΗΣ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΛΥΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΣΤΟΝ ΑΞΟΝΑ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΑΞΗΣ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΛΥΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΣΤΟΝ ΑΞΟΝΑ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ Αθανάσιος Γαγάτσης Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής Πανεπιστήµιο Κύπρου Χρήστος Παντσίδης Παναγιώτης Σπύρου Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία

2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία 2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία Α Μέρος: ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ Τα επίπεδα συνείδησης Ύπνος Μισοξύπνιο Αφύπνιση Ελάχιστη εργασία των εξωτερικών αισθήσεων Με εικόνες

Διαβάστε περισσότερα

Β06Σ03 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

Β06Σ03 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Β06Σ03 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Ενότητα 2: Επαγωγική-περιγραφική στατιστική, παραµετρικές

Διαβάστε περισσότερα

Το περιβάλλον ως σύστηµα

Το περιβάλλον ως σύστηµα Το περιβάλλον ως σύστηµα Σύστηµα : ηιδέατουστηθεώρησητουκόσµου Το σύστηµα αποτελεί θεµελιώδη έννοια γύρω από την οποία οργανώνεται ο τρόπος θεώρησης του κόσµου και των φαινοµένων που συντελούνται µέσα

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΟ31 ΘΕΜΑ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΟ31 ΘΕΜΑ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΟ31 ΘΕΜΑ «Προτάξτε τρεις βασικές προϋποθέσεις της Επιστημονικής Επανάστασης. Αναλύστε και τεκμηριώστε τις επιλογές σας» Επαναδιατύπωση του θέματος- Στόχοι της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

1 Ανάλυση Προβλήματος

1 Ανάλυση Προβλήματος 1 Ανάλυση Προβλήματος 1.1 Η Έννοια Πρόβλημα Τι είναι δεδομένο; Δεδομένο είναι οτιδήποτε μπορεί να γίνει αντιληπτό από έναν τουλάχιστον παρατηρητή, με μία από τις πέντε αισθήσεις του. Τι είναι επεξεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγητής Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος. Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος

Εισηγητής Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος. Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος Εισηγητής Δύναμη: Η πιθανότητα που έχει ο «άνθρωπος» να είναι σε θέση να «περάσει» τις δικές του επιθυμίες μέσα από μία κοινωνική σχέση παρά την αντίσταση. Εξουσία: Η εξουσία ορίζεται ως το νόμιμο δικαίωμα

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία 3

Γνωστική Ψυχολογία 3 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Γνωστική Ψυχολογία 3 Ενότητα #9: Κατηγοριοποίηση Διδάσκων: Οικονόμου Ηλίας ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών

Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών Σχεδιασμός... αντιμετωπίζει ενιαία το πλαίσιο σπουδών (Προδημοτική, Δημοτικό, Γυμνάσιο και Λύκειο), είναι συνέχεια υπό διαμόρφωση και αλλαγή, για να αντιμετωπίζει την εξέλιξη,

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 2: Κοινωνιολογία - πολιτισμός - κουλτούρα. Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική ή Εκπαίδευση ΙΙ

Παιδαγωγική ή Εκπαίδευση ΙΙ Παιδαγωγική ή Εκπαίδευση ΙΙ Ενότητα 1 Ζαχαρούλα Σμυρναίου Σχολή: Φιλοσοφική Τμήμα: Φιλοσοφίας Παιδαγωγικής Ψυχολογίας Βασικές παιδαγωγικές έννοιες. Εισαγωγή Ανάπτυξη & Εξέλιξη ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Βιολογικά ο όρος

Διαβάστε περισσότερα

Δεδομενοθηρία ή θεωριολαγνεία;

Δεδομενοθηρία ή θεωριολαγνεία; Δεδομενοθηρία ή θεωριολαγνεία; Στάθης Ψύλλος ΕΚΠΑ Αλλαγή μεθοδολογικού παραδείγματος στην μοριακή βιολογία. Η αλλαγή αυτή προκαλείται από μια έκρηξη στην συλλογή αξιόπιστων δεδομένων. Το νέο αναδυόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί πως η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

«DARIAH-CRETE Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδοµής για τις ανθρωπιστικές επιστήµες ΥΑΣ»

«DARIAH-CRETE Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδοµής για τις ανθρωπιστικές επιστήµες ΥΑΣ» «DARIAH-CRETE Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδοµής για τις ανθρωπιστικές επιστήµες ΥΑΣ» ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ ΕΚ ΑΘΗΝΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ Ι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ Θέμα διδακτικού υλικού: Όνομα αξιολογητή: Ημερομηνία αξιολόγησης: Γενικές Οδηγίες Να αξιολογήσετε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί ότι η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στο ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων

Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων Ενότητα 5: Η Έννοια της Κριτικής Συνειδητοποίησης Γιώργος Κ. Ζαρίφης

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Βεμπεριανές απόψεις για την Εκπαίδευση Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 12ο (σελ. 274 282) 2 Max Weber (1864 1920) Βεμπεριανές απόψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

Κβαντική µηχανική. Τύχη ή αναγκαιότητα. Ηµερίδα σύγχρονης φυσικής Καραδηµητρίου Μιχάλης

Κβαντική µηχανική. Τύχη ή αναγκαιότητα. Ηµερίδα σύγχρονης φυσικής Καραδηµητρίου Μιχάλης Κβαντική µηχανική Τύχη ή αναγκαιότητα Ηµερίδα σύγχρονης φυσικής Καραδηµητρίου Μιχάλης Ηφυσικήστόγύρισµα του αιώνα «Όλοι οι θεµελιώδεις νόµοι και δεδοµένα της φυσικής επιστήµης έχουν ήδη ανακαλυφθεί και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ Ενημερωτικό Φυλλάδιο Αθήνα, Οκτώβριος 2016 Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 7- Πρόσθετο Υλικό: Πολυπλοκότητα Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Εισαγωγή 1 H γοητεία της δουλειάς του ιστορικού είναι ότι έχει να αντιμετωπίσει

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 7: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Τα εργαλεία του ιστορικού. Από τις αιτίες στα αποτελέσματα ή από τα αποτελέσματα στις αιτίες; Γνωσιοθεωρητικές

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ

1 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΑΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΤ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ Σκοπός της άσκησης 1 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Σκοπός αυτής της άσκησης είναι η εξοικείωση των σπουδαστών με τα σφάλματα που

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα: ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ - ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ. Διδάσκων : Επίκουρος Καθηγητής Στάθης Παπασταθόπουλος

Ενότητα: ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ - ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ. Διδάσκων : Επίκουρος Καθηγητής Στάθης Παπασταθόπουλος Τίτλος Μαθήματος: ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Ι Ενότητα: ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ - ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ Διδάσκων : Επίκουρος Καθηγητής Στάθης Παπασταθόπουλος Τμήμα: Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικές Επιστήμες. Επιμόρφωση εκπαιδευτικών στα νέα βιβλία των Φ.Ε. για την Ε Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης. Πέτρος Κλιάπης 12η Περιφέρεια Θεσσαλονίκης

Φυσικές Επιστήμες. Επιμόρφωση εκπαιδευτικών στα νέα βιβλία των Φ.Ε. για την Ε Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης. Πέτρος Κλιάπης 12η Περιφέρεια Θεσσαλονίκης Φυσικές Επιστήμες Επιμόρφωση εκπαιδευτικών στα νέα βιβλία των Φ.Ε. για την Ε Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ «Το νέο βιβλίο είναι χειρότερο από το παλιό όχι επειδή διαφέρει ως προς το περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Νοητική Διεργασία και Απεριόριστη Νοημοσύνη

Νοητική Διεργασία και Απεριόριστη Νοημοσύνη (Επιφυλλίδα - Οπισθόφυλλο). ΜΙΑ ΣΥΝΟΨΗ Η κατανόηση της νοητικής διεργασίας και της νοητικής εξέλιξης στην πράξη απαιτεί τη συνεχή και σε βάθος αντίληψη τριών σημείων, τα οποία είναι και τα βασικά σημεία

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα»

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» Ο συγγραφέας στο νέο του βιβλίο παρουσιάζει μια ορθολογική θέαση της κρίσης Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» 23 Jan 201611.00 ΜΕΓΕΝΘΥΝΣΗ Συνέντευξη στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. του αντικειμένου προσεγγίσεων...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. του αντικειμένου προσεγγίσεων... ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Εισαγωγή..................................................... 17 1.1 Νόηση και γνώση και η σχέση

Διαβάστε περισσότερα

Τελικός τίτλος σπουδών:

Τελικός τίτλος σπουδών: Επωνυμία προγράμματος: Τελικός τίτλος σπουδών: ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ (ΠΤΥΧΙΟ) Πτυχίο Ο γραφίστας ασχολείται με τη μελέτη, τη διαμόρφωση και γενικότερα την αισθητική επιμέλεια κάθε είδους εκτυπωτικής εργασίας.

Διαβάστε περισσότερα

Πέτρος Γαλάνης, MPH, PhD Εργαστήριο Οργάνωσης και Αξιολόγησης Υπηρεσιών Υγείας Τμήμα Νοσηλευτικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Πέτρος Γαλάνης, MPH, PhD Εργαστήριο Οργάνωσης και Αξιολόγησης Υπηρεσιών Υγείας Τμήμα Νοσηλευτικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών Πέτρος Γαλάνης, MPH, PhD Εργαστήριο Οργάνωσης και Αξιολόγησης Υπηρεσιών Υγείας Τμήμα Νοσηλευτικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών Σχέση μεταξύ εμβολίων και αυτισμού Θέση ύπνου των βρεφών και συχνότητα εμφάνισης του

Διαβάστε περισσότερα

Δράση και Διακεκριμένη Επίδοση Σελίδα.1

Δράση και Διακεκριμένη Επίδοση Σελίδα.1 Δράση και Διακεκριμένη Επίδοση Σελίδα.1 (Επιφυλλίδα - Οπισθόφυλλο) Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΕΠΙΔΟΣΗ. Η δράση που έχει σχέση με τη διακεκριμένη επίδοση, την προοπτική και την αειφορία προκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Κογκίδου ήµητρα Χαιρετισµός στην ηµερίδα του Παιδαγωγικού Τµήµατος ηµοτικής Εκπαίδευσης στο Α.Π.Θ. ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Κατά τα δύο προηγούµενα ακαδηµαϊκά έτη το Α.Π.Θ. προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική.

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική. ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ από το 2000 µέχρι σήµερα ένα εργαστήρι σκηνικής έκφρασης και δηµιουργίας, ή µια πρόταση ασκήσεων δηµιουργικής φαντασίας -------------------------------------------- (α) αντικείµενο και ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη χρήση των ΤΠΕ στην Ελληνική Εκπαίδευση

Σχετικά με τη χρήση των ΤΠΕ στην Ελληνική Εκπαίδευση Σχετικά με τη χρήση των ΤΠΕ στην Ελληνική Εκπαίδευση Τα σημαντικότερα ζητήματα Γιώργος Κομίνης 2010 Ένταξη των ΤΠΕ στην εκπαίδευση σύμφωνα με τα διεθνή δεδομένα σημαίνει. 1) Ανάπτυξη δεξιοτήτων σε εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Ορισμός αυθεντικής μάθησης Αυθεντική μάθηση είναι η μάθηση που έχει

Διαβάστε περισσότερα

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Νίκος Ναγόπουλος Για τη διεξαγωγή της κοινωνικής έρευνας χρησιμοποιούνται ποσοτικές ή/και ποιοτικές μέθοδοι που έχουν τις δικές τους τεχνικές και

Διαβάστε περισσότερα