ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ : Σχολική Παιδαγωγική ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (θεωρητική ανάλυση και εμπειρική διερεύνηση) Εισηγήτρια : Άννα Συμεωνίδου Θεσσαλονίκη

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 6 1. Η εκπαίδευση των εκπαιδευτικών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης μέχρι και την ίδρυση των πανεπιστημιακών παιδαγωγικών τμημάτων 7 2. Η ιδιωτική εκπαίδευση στην Ελλάδα Νομοθετικές ρυθμίσεις για την ιδιωτική εκπαίδευση Συνδικαλιστικά όργανα και η Ομοσπονδία Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών Λειτουργών Ελλάδας (Ο.Ι.Ε.Λ.Ε.) Τα ιδιωτικά σχολεία της Θεσσαλονίκης Τα ιδιωτικά δημοτικά σχολεία της Θεσσαλονίκης Το προφίλ των εκπαιδευτικών και ο ρόλος τους στις σύγχρονες κοινωνίες 54 ΕΜΠΕΙΡΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Αφετηρία, σκοπός και στόχος της έρευνας Επιμέρους στόχοι της έρευνας Το δείγμα της έρευνας Μεθοδολογία της έρευνας Ανάλυση δεδομένων του ερωτηματολογίου και πορίσματα της έρευνας Ανάλυση πινάκων συχνοτήτων (πίν. 1-38) Ανάλυση δεδομένων με τη μέθοδο των διασταυρωμένων πινάκων (πίν ) Πορίσματα της έρευνας 89 ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 91 Αποφάσεις Συμβουλίου Επικρατείας 107 Υπουργικές αποφάσεις 107 Διατάγματα 107 Βασιλικά διατάγματα 107 Νομοθετικά διατάγματα 107 Προεδρικά διατάγματα 108 Εγκύκλιοι Υπουργείου Παιδείας 108 Νόμοι 108 Αναγκαστικοί νόμοι 110 Συντάγματα 110 Ιστοσελίδες 110 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 112 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 117 Επιστολή προς τις διευθύνσεις των ιδιωτικών δημοτικών σχολείων 118 Επιστολή προς τους εκπαιδευτικούς 119 Ερωτηματολόγιο εκπαιδευτικών 120 Στατιστικοί πίνακες 130 2

3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η μακρά επαγγελματική μου δραστηριότητα ως εκπαιδευτικού στην πρωτοβάθμια ιδιωτική εκπαίδευση, η παρακολούθηση μαθημάτων του μεταπτυχιακού προγράμματος σπουδών του Τομέα Παιδαγωγικής της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ., ιδιαίτερα του μαθήματος που αναφερόταν στην εκπαίδευση και επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, καθώς και το προσωπικό μου ενδιαφέρον αποτέλεσαν τους βασικότερους λόγους να επιλέξω ως θέμα μεταπτυχιακής εργασίας «Το προφίλ των εκπαιδευτικών των ιδιωτικών δημοτικών σχολείων στο Νομό Θεσσαλονίκης». Ως διδάσκουσα, λοιπόν, σε ιδιωτικό σχολείο της πόλης Θεσσαλονίκης για αρκετά χρόνια, είχα την ευκαιρία να αποκτήσω πολύτιμη εμπειρία και να συνεργαστώ με πολλούς συναδέλφους τόσο από την πρωτοβάθμια όσο και από τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, ιδιαίτερα από την πρωτοβάθμια. Για κάποιους, το ιδιωτικό σχολείο αποτέλεσε ένα σταθμό μέχρι να διοριστούν στη δημόσια εκπαίδευση, και για άλλους χώρο επαγγελματικής καριέρας μέχρι τη συνταξιοδότησή τους. Κύριο γνώρισμα όλων αυτών των εκπαιδευτικών ήταν η ανομοιογένεια του επιπέδου σπουδών τους, δεδομένου ότι ήταν και είναι απόφοιτοι εκπαιδευτικών ιδρυμάτων με διαφορετικά προγράμματα σπουδών και με σπουδές διαφορετικής διάρκειας. Για παράδειγμα, οι μεγαλύτεροι σε ηλικία εκπαιδευτικοί είναι κατά κανόνα απόφοιτοι των παιδαγωγικών ακαδημιών (διάρκειας δύο ή τριών χρόνων) ή κάτοχοι τίτλων εκκλησιαστικών σχολών (δύο ή τριών χρόνων), ενώ οι νεότεροι, από τη δεκαετία του 1990 και εντεύθεν, προέρχονται από πανεπιστημιακά παιδαγωγικά τμήματα ή εκπαιδευτικά ιδρύματα του εξωτερικού (π.χ. Σερβίας). Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι υπάρχει και μία κατηγορία εκπαιδευτικών που διδάσκουν σε ιδιωτικά δημοτικά σχολεία, όπως δικηγόροι, μαθηματικοί, μαίες, στελέχη τουριστικών επαγγελμάτων κ.ά., οι οποίοι μετά από επιτυχείς κατατακτήριες εισαγωγικές εξετάσεις στις παιδαγωγικές ακαδημίες σε πολύ λίγο χρόνο, ένα εξάμηνο φοίτησης, απέκτησαν το πτυχίο του εκπαιδευτικού. Από όλες τις παραπάνω κατηγορίες εκπαιδευτικών που διδάσκουν σε ιδιωτικά δημοτικά σχολεία, άλλοι έχουν επιμορφωθεί στη Σχολή Επιμόρφωσης Λειτουργών Δημοτικής Εκπαίδευσης (Σ.Ε.Λ.Δ.Ε.), άλλοι στα Περιφερειακά Επιμορφωτικά Κέντρα (Π.Ε.Κ.) τρίμηνη ή βραχείας διάρκειας επιμόρφωση, άλλοι έχουν μετεκπαιδευτεί στα Διδασκαλεία Δημοτικής Εκπαίδευσης π.χ. Μαράσλειο, άλλοι έχουν και δεύτερο πτυχίο, άλλοι έχουν μεταπτυχιακό ή διδακτορικό τίτλο και άλλοι δεν έχουν κανενός είδους επιμόρφωση ή επιπρόσθετες σπουδές. Από τους παραπάνω εκπαιδευτικούς άλλοι με το έργο τους συμβάλλουν στη δημιουργία απόκτησης καλής φήμης του σχολείου που υπηρετούν, στην αύξηση των μαθητών/τριών τους, και άλλοι, ίσως, όχι. Μάλιστα, από το σχολικό έτος το Υπουργείο Παιδείας έχει εκδώσει με εγκύκλιό του, λόγω έλλειψης δασκάλων, άδεια στους ιδιοκτήτες των ιδιωτικών δημοτικών σχολείων να προσλαμβάνουν και να απασχολούν νηπιαγωγούς, εκπαιδευτικούς ειδικής αγωγής καθώς και συνταξιούχους εκπαιδευτικούς. Αρκετές φορές μάλιστα, προσλαμβάνουν φοιτητές/τριες παιδαγωγικών τμημάτων καθώς και καθηγητές διαφόρων ειδικοτήτων, π.χ. φιλόλογους, μαθηματικούς, φυσικούς κ.ά., στους οποίους δεν εκδίδουν διοριστήρια, τους απολύουν κατά την περίοδο των διακοπών κτλ. (εδώ οφείλει κανείς να διερωτηθεί αν οι εκπαιδευτικοί της κατηγορίας αυτής μπορούν να αντεπεξέλθουν με επιτυχία στις απαιτήσεις των μαθητών/τριών). Τα παραπάνω αποτελούν μια πραγματικότητα για τους εκπαιδευτικούς των ιδιωτικών δημοτικών σχολείων, η οποία θα επιχειρηθεί να διερευνηθεί, ώστε να αποτυπωθεί το προφίλ τους, το έργο που προσφέρουν οι εκπαιδευτικοί τους, δεδομένου ότι δεν υπάρχουν πολλές εργασίες που να έχουν αποκλειστικό αντικείμενο έρευνας τον/την εκπαιδευτικό της ιδιωτικής εκπαίδευσης. Βέβαια παρατηρείται το φαινόμενο ο 3

4 ιδιωτικός εκπαιδευτικός να αποτελεί μέρος του γενικού δείγματος, το οποίο ο ερευνητής αξιοποιεί, κάνοντας συγκρίσεις ανάμεσα σε δημόσιους και ιδιωτικούς εκπαιδευτικούς κτλ. (Ξωχέλλης, 1987, Χατζηδήμου/Ταρατόρη, 1992). Έρευνες, όμως, που να μελετούν το κοινωνικό συναισθηματικό κλίμα της ομάδας των εργαζομένων, τις αρμονικές κοινωνικές σχέσεις τους, την τήρηση ή μη της κείμενης νομοθεσίας, τη διευκόλυνση των εκπαιδευτικών στην επαγγελματική τους ανάπτυξη (Μπίκος, 2004), καθώς και το φαινόμενο να αναζητά ο εκπαιδευτικός να προσληφθεί σε ιδιωτικά δημοτικά σχολεία, όταν έχει τη δυνατότητα να διοριστεί στη δημόσια εκπαίδευση, δεν υπάρχουν πολλές. Η εργασία αποτελείται από δύο μέρη, το θεωρητικό και το εμπειρικό. Στο θεωρητικό μέρος γίνεται αρχικά αναφορά στο επάγγελμα του εκπαιδευτικού (Χατζηδήμου, 2001), στα προγράμματα σπουδών των τμημάτων εκπαίδευσης εκπαιδευτικών της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, στην εξέλιξη της πορείας της εκπαίδευσης των υποψηφίων εκπαιδευτικών στην Ελλάδα (Αντωνίου, 2002), η οποία έχει σχέση με την εκπαιδευτική πολιτική που ακολουθήθηκε (Τερζής, 1993). Στη συνέχεια παρουσιάζεται συνοπτικά η πορεία της ιδιωτικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα, η οποία ξεκίνησε πολλά χρόνια πριν από την Ελληνική Επανάσταση με την ίδρυση σχολείων από διάφορες ιεραποστολές, που ανέπτυξαν κοινωνική και εκπαιδευτική δράση στα αστικά κέντρα της εποχής (Ζιώγου Καραστεργίου, 1986, Ανδρέου, 1997), από Έλληνες της διασποράς και ντόπιους (με δωρεές ευεργετών ιδρύθηκαν ιδιωτικά σχολεία πριν από και μετά την Επανάσταση), από αλλοδαπούς (ξένα σχολεία), όπως το Κολέγιο Ανατόλια, η Γερμανική Σχολή, το Κολέγιο Δελασάλ και το Καλαμαρί στη Θεσσαλονίκη (Αγραφιώτου-Ζαχοπούλου, 1997), παρόλο που από τον 19 ο αιώνα ως σήμερα μειώθηκε ο αριθμός των ξένων σχολείων και αυξήθηκε ο αριθμός των σχολείων με Έλληνες ιδρυτές. Οι φορείς και οι υποστηριχτές της ιδιωτικής εκπαίδευσης δικαιολογούν την ύπαρξή της με βάση τις ελλείψεις της δημόσιας εκπαίδευσης και δηλώνουν ότι η ιδιωτική υπερτερεί (Μαθητικά μηνύματα, 2005) έναντι της δημόσιας εκπαίδευσης. Τέλος, αναφέρεται και το Ανώτερο Παρθεναγωγείο του Βόλου, το οποίο αποτελεί ιδιαίτερη περίπτωση ιδιωτικού σχολείου στο ελεύθερο ελληνικό κράτος (Δελμούζος, 1950). Περαιτέρω, γίνεται λόγος για τα διατάγματα, τις εγκυκλίους και τους νόμους, όπως το Διάταγμα 6/18 Φεβρουαρίου του 1834, το Διάταγμα της 31 ης Δεκεμβρίου του 1836, ο Νόμος 4862/193, ο Νόμος 682/77 και ο Νόμος 1566/85 (Ανδρέου, 1997, Δημαράς, 1973), που κατοχύρωσαν την ύπαρξη της ιδιωτικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα και ρύθμισαν τα σχετικά με αυτήν θέματα. Επίσης, ακολουθεί μια σύντομη αναφορά στο συνδικαλιστικό κίνημα των ιδιωτικών εκπαιδευτικών, που έχει ως αρχή του το 1925 (www.siel.gr), στη συνδικαλιστική οργάνωση των ιδιωτικών εκπαιδευτικών, που είναι η Ομοσπονδία Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών Λειτουργών Ελλάδας Ο.Ι.Ε.Λ.Ε., καθώς και στην εφημερίδα «Ιδιωτικός Εκπαιδευτικός», το τριμηνιαίο όργανο της Ο.Ι.Ε.Λ.Ε. Επειδή η έρευνα διεξήχθει στα ιδιωτικά δημοτικά σχολεία της Θεσσαλονίκης, θεώρησα σκόπιμο να αναφερθώ στην ιδιωτική εκπαίδευση που υπήρχε στη Θεσσαλονίκη και κάλυπτε όλο το φάσμα της εκπαίδευσης (στοιχειώδη μέση επαγγελματική) από τα μέσα του 19 ου αιώνα (Αντωνίου, 1997). Τα σχολεία αυτά χωρίζονταν σε σχολεία που ανήκαν σε Έλληνες ιδιώτες (π.χ. η Σχολή Κωνσταντινίδη) και ξένα σχολεία υπό την άμεση εποπτεία ξένων κυβερνήσεων, εθνικών ή θρησκευτικών ομάδων π.χ. αμερικάνικα, γαλλικά, γερμανικά, ισραηλίτικα κ.ά. (Αγραφιώτου Ζαχοπούλου, 1997). Με την πάροδο των χρόνων τα περισσότερα έκλεισαν, κάποια άντεξαν και λειτουργούν μέχρι σήμερα, όπως η Αμερικάνικη Γεωργική Σχολή, το Κολέγιο Ανατόλια, η Γερμανική Σχολή, το Καλαμαρί. 4

5 Στη συνέχεια αναφέρω τα ιδιωτικά δημοτικά σχολεία που λειτουργούν σήμερα στη Θεσσαλονίκη (κάποια στοιχεία για την ιστορία τους, τα ονόματα των ιδρυτών τους, των διευθυντών από τη στιγμή της ίδρυσής τους μέχρι σήμερα, καθώς και σημαντικών προσώπων της κοινωνίας μας που υπήρξαν μαθητές τους). Η τελευταία ενότητα του θεωρητικού μέρους αναφέρεται στο προφίλ των εκπαιδευτικών και το ρόλο τους στις σύγχρονες κοινωνίες, οι οποίες χαρακτηρίζονται από ραγδαίες εξελίξεις και μεταβολές σε διάφορους τομείς της ανθρώπινης ζωής και δραστηριότητας, που δημιουργούν νέα δεδομένα π.χ. ανάπτυξη επιστημών, πολλαπλασιασμός γνώσεων, τεχνολογικές εξελίξεις, οικολογική καταστροφή, πολυπολιτισμικότητα, παγκοσμιοποίηση κ.ά. (Κοσσυβάκη, 2003, Ξωχέλλλης, 2005, Χατζηγεωργίου, 1998). Ο εκπαιδευτικός καλείται να παίξει ένα πολύπλευρο ρόλο, το ρόλο του ειδικού, του παιδαγωγού, του κοινωνικού λειτουργού, του οργανωτή των διαδικασιών της διδασκαλίας και της μάθησης, του ατόμου που προσφέρει ίσες ευκαιρίες εκπαίδευσης στους μαθητές, του ατόμου που μεταβάλλει την κοινωνία και φέρει σε πέρας ένα πολύπλοκο αλλά συγχρόνως ενδιαφέρον έργο (Χατζηδήμου, 2006). Ο επαρκώς ενημερωμένος, ο κριτικά σκεπτόμενος, ο συνεχώς επιμορφούμενος και ανοιχτός σε καινοτομίες εκπαιδευτικός, χρειάζεται σήμερα όσο ποτέ άλλοτε, γιατί μόνο έτσι θα μπορέσει να ανταποκριθεί στις σημερινές και μελλοντικές συνθήκες και απαιτήσεις των σχολικών μονάδων και γενικά της κοινωνίας. Απαιτείται επαναπροσδιορισμός του επαγγέλματος του εκπαιδευτικού, αναδιάρθρωση των περιεχομένων της εκπαίδευσής του (Σταμέλλος, 2001), αλλαγές στους στόχους και στα περιεχόμενα διδασκαλίας και μάθησης, στους τρόπους εργασίας και αποτίμησης του επιτελούμενου έργου στο σχολείο και στις σχέσεις εκπαιδευτικών και μαθητών. Στο εμπειρικό μέρος παραθέτω το σκοπό, το στόχο, τους επί μέρους στόχους, το δείγμα, τη μεθοδολογία, την ανάλυση των δεδομένων της έρευνας και παρουσιάζω τα πορίσματά, τα οποία εξήχθησαν. Στο τέλος της εργασίας παραθέτω τη βιβλιογραφία, το ερωτηματολόγιο και τους στατιστικούς πίνακες. Το δεύτερο μέρος της εργασίας που βασίζεται σε δεδομένα που προέκυψαν από τη συμπλήρωση των ερωτηματολογίων από τους υπηρετούντες δασκάλους στα ιδιωτικά δημοτικά σχολεία, πραγματοποιήθηκε με τη βοήθεια των διευθύνσεων και το εκπαιδευτικό προσωπικό των εξής σχολείων της ανατολικής Θεσσαλονίκης: Αριστοτέλειο Κολέγιο, Αρσάκεια Σχολεία Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας, Γερμανική Σχολή, Λεωνίδεια Εκπαιδευτήρια, Μακεδονικά Εκπαιδευτήρια, Εκπαιδευτήρια Μαντουλίδης, Πρότυπα Εκπαιδευτήρια, Εκπαιδευτικός Όμιλος Ανατόλια, Pinwood School και της δυτικής Θεσσαλονίκης: Ανδρεάδη Παναθήναια, Κολέγιο Δελασάλ και Εκπαιδευτήρια Φρυγανιώτη. Σε όλους αυτούς εκφράζω τις ευχαριστίες μου. Επίσης τις ευχαριστίες μου θέλω να εκφράσω στον καθηγητή Παιδαγωγικής κ. Δ. Χατζηδήμου, επόπτη της παρούσας εργασίας, για την καθοδήγηση και τη στήριξη που μου παρείχε σ όλη τη διάρκεια της συγγραφής της, στο δεύτερο αξιολογητή της εργασίας καθηγητή Κοινωνιολογίας κ. Μ. Κελπανίδη, για την κοπιαστική απασχόληση να τη μελετήσει και να την κρίνει καθώς και στο διδάκτορα Παιδαγωγικής κ. Δ. Κυρίτση για τη συμβολή του στη στατιστική επεξεργασία και ανάλυση των δεδομένων. 5

6 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 6

7 1. Η εκπαίδευση των εκπαιδευτικών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης μέχρι και την ίδρυση των πανεπιστημιακών παιδαγωγικών τμημάτων Στο κεφάλαιο αυτό γίνεται αναφορά στο επάγγελμα του εκπαιδευτικού, στην εξέλιξη της πορείας της εκπαίδευσης των εκπαιδευτικών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ελλάδα, στα προγράμματα σπουδών με τα οποία εκπαιδεύτηκε και στη σχέση της εκπαίδευσής του με την εκπαιδευτική πολιτική που ακολουθήθηκε από τις ελληνικές κυβερνήσεις. Ο όρος «δάσκαλος» 1 με την ευρύτερη έννοια σημαίνει το άτομο από το οποίο διδάσκεται και μαθαίνει κανείς οτιδήποτε, το άτομο που ασχολείται συστηματικά με τη διδασκαλία, το άτομο που μαθαίνει κάποιον ένα επάγγελμα, το άτομο που χωρίς να είναι επαγγελματίας διδάσκει στους άλλους με τον τρόπο που ζει και συμπεριφέρεται στο κοινωνικό σύνολο, με τον τρόπο που ασκεί το επάγγελμά του και γίνεται συνήθως πρότυπο προς μίμηση αλλά και με τη στενή του σημασία, υποδηλώνει το άτομο που διδάσκει σε μαθητές του δημοτικού σχολείου, δηλαδή στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, εξασκώντας το επάγγελμά του. Το επάγγελμα του δασκάλου είναι σχετικά καινούριο, σε σχέση με τα άλλα επαγγέλματα. Ασκείται συστηματικά από τα τέλη του 18 ου και τις αρχές του 19 ου αιώνα, από τότε, δηλαδή που καθιερώθηκε νομότυπα η σχολική φοίτηση 2, που κατοχυρώθηκε το δικαίωμα του πολίτη για εκπαίδευση και υποχρεώθηκε η πολιτεία για τη δημιουργία και παροχή των απαραίτητων προς τούτο δυνατοτήτων. Πρώτη η Πρωσία θέσπισε τη δωρεάν υποχρεωτική εκπαίδευση για τα πρώτα 7 έως 8 έτη, για τις ηλικίες 6 έως ετών, στην περίοδο της βασιλείας του Φρειδερίκου Β, στα τέλη του 18 ου αιώνα 3. Το έργο του δασκάλου στους αρχαίους χρόνους το επιτελούσαν συνήθως μέλη της οικογένειας, μορφωμένοι σκλάβοι, αξιωματούχοι, σοφιστές και φιλόσοφοι. Στην αρχαία Ρώμη ασκούσαν χρέη δασκάλου Έλληνες αιχμάλωτοι. Από το μεσαίωνα και μετά κυριάρχησε η θρησκευτική διαπαιδαγώγηση, που επεδίωκε την ομοίωση του ανθρώπου με το Θεό και ασκούνταν το έργο του δασκάλου από τους θεολόγους, ιερείς και διανοούμενους της εποχής, χωρίς ιδιαίτερη παιδαγωγική κατάρτιση 4. Σήμερα ασκείται από τους αποφοίτους σχολών εκπαίδευσης εκπαιδευτικών, οι οποίες επιβάλλεται να έχουν ως κύριο στόχο την προετοιμασία εκπαιδευτικών με κριτική και δημιουργική σκέψη, υπευθυνότητα, ικανότητα διδασκαλίας και αξιολόγησης, δημοκρατικό ήθος, να καταστούν ικανοί να αντιμετωπίσουν τα σύγχρονα αιτήματα και προβλήματα και να συμβάλλουν στη δημιουργία δημοκρατικών πολιτών που θα είναι σε θέση να κατανοούν και να αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις της εποχής τους 5. Η εξέλιξη της πορείας της εκπαίδευσης των υποψηφίων δασκάλων στην Ελλάδα υπήρξε μακρόχρονη και πολύπλοκη μέχρι τη δημιουργία των Πανεπιστημιακών Παιδαγωγικών Τμημάτων Δημοτικής Εκπαίδευσης. Τμήμα του συνολικού ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος, αποτελεί η εκπαίδευση των δασκάλων/διδασκαλισσών και η οποία έχει άμεση σχέση με την εκπαιδευτική πολιτική, που ακολουθήθηκε από τη δημιουργία του νεοσύστατου ελληνικού κράτους μετά την απελευθέρωση από τους Τούρκους, μέχρι σήμερα. Πόλεμοι (απελευθερωτικοί-εμφύλιος), οικονομικές δυσκολίες, πολιτική αστάθεια, αλλά και το γλωσσικό ζήτημα (καθαρεύουσα εναντίον δημοτικής απ τις αρχές του 20 ου αιώνα μέχρι το 1976, όπου καθιερώθηκε η δημοτική ως επίσημη γλώσσα της εκπαίδευσης), ήταν μερικοί από τους παράγοντες που συνέβαλαν στην αργή, ελλειπτική, αναχρονιστική, αποσπασματική και εφήμερη εκπαιδευτική πολιτική που ασκήθηκε με εξαίρεση ελάχιστα διαλείμματα που δε βασιζόταν σε δεδομένα της πραγματικότητας και ήταν εμπειριστική στη σύλληψη και αντιφατική στην εφαρμογή της 6. 7

8 Όταν ξεκίνησε ο αγώνας των Ελλήνων ενάντια στους Τούρκους το 1821, τα μηνύματα του νεοελληνικού διαφωτισμού, που με έξαρχο τον Α. Κοραή θεωρούσε το φωτισμό του γένους απαραίτητη προϋπόθεση για την αξιοποίηση της ελευθερίας που θα κερδιζόταν με τα όπλα, είχαν επηρεάσει τους συμμετέχοντες στον αγώνα και η προσδοκία τους ήταν ότι το έθνος μόνο με την εκπαίδευση θα μπορούσε να αποβάλει τα ελαττώματα που του προσέδωσε η περίοδος της δουλείας και οραματίζονταν να μεταμορφωθούν οι ραγιάδες σε πολίτες με τη βοήθεια της εκπαίδευσης, στην οποία ο δάσκαλος θα έπαιζε βασικό ρόλο 7. Ο πρώτος φορέας για τη βελτίωση της θέσης του δασκάλου και για τη διαμόρφωση χρήσιμης νέας γενιάς δασκάλων ήταν το Διδασκαλείο που ιδρύθηκε στο Άργος το Στο Διδασκαλείο φοιτούσαν νέοι που ήθελαν να αφιερωθούν στο διδασκαλικό επάγγελμα, αλλά και δάσκαλοι οι οποίοι έπαιρναν οδηγίες για την εφαρμογή της αλληλοδιδακτικής μεθόδου 8. Στόχος του Διδασκαλείου ήταν οι δάσκαλοι που εκπαιδεύονταν σ αυτό, αφού καταρτίζονταν στη νέα μέθοδο, θα επέστρεφαν στις επαρχίες του, όπου έπρεπε να ιδρύσουν σχολεία. Εξαιτίας έλλειψης οικονομικών πόρων το Διδασκαλείο έπαψε να λειτουργεί και τον Ιούνιο του 1825 καταστράφηκε από τον Ιμπραήμ 9. Λίγα χρόνια αργότερα ο πρώτος Κυβερνήτης της Ελλάδας Ι. Καποδίστριας, τον οποίο εξέλεξε η Γ Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας το 1827, προσπάθησε να οργανώσει την εκπαίδευση. Πίστευε ότι για να μορφωθεί ο λαός έπρεπε να είχε ένα αριθμό ικανών δασκάλων 10. Για το σκοπό αυτό ιδρύθηκε στην Αίγινα ένα Πρότυπο Αλληλοδιδακτικό Σχολείο που είχε σκοπό να εκπαιδεύσει και να μετεκπαιδεύσει δασκάλους στην αλληλοδιδακτική μέθοδο των A. Bell και Lancaster, η οποία είχε τροποποιηθεί από το L.C. Sarazin 11.Το σχολείο λειτούργησε για τέσσερις τριμηνίες από το 1830 έως το 1831 και τα μαθήματα που διδάσκονταν ήταν : ελληνική γλώσσα, αριθμητική, γεωμετρία, γεωγραφία, θρησκευτικά, ιστορία, καλλιγραφία και οι φοιτούντες ασκούνταν πρακτικά στο ορφανοτροφείο που ιδρύθηκε και λειτουργούσε στην Αίγινα από το Περίπου σαράντα τέσσερα άτομα αποφοίτησαν και κατατάχτηκαν ανάλογα με τη βαθμολογία τους σε δασκάλους α, β και γ βαθμού 12. Από το περιορισμένο αναλυτικό πρόγραμμα παρατηρούμε ότι το διδασκαλείο αυτό είχε ως κύριο σκοπό να εφοδιάσει τους μελλοντικούς δασκάλους μόνο με γνώσεις γενικής φύσης, ενώ οι δοκιμαστικές διδασκαλίες στα σχολεία ασκήσεων ήταν μια πράξη αποκομμένη από τη θεωρία 13. Με βάση το Διάταγμα υπ αριθμ. 97 της 1 ης Νοεμβρίου 1829 συστάθηκε το Κεντρικό Σχολείο που ιδρύθηκε τον Ιανουάριο του 1830 και είχε ως σκοπό να προπαρασκευάσει όσους επιθυμούσαν να γίνουν αλληλοδιδάσκαλοι, αλλά δεν είχαν τα απαιτούμενα γνωστικά εφόδια. Στο πρόγραμμά του προβλεπόταν η διδασκαλία των εξής μαθημάτων: πενήντα τέσσερις ώρες την εβδομάδα αρχαία ελληνικά συντακτικό, ιστορία, μαθηματικά, γεωγραφία, γαλλικά, θρησκευτικά, ιχνογραφία, σκιαγραφία, μουσική 14. Η δολοφονία όμως του Καποδίστρια, στις 28 Σεπτεμβρίου 1831, είχε ως αποτέλεσμα να ανακόψει στη γέννησή της την πρώτη συστηματική οργανωμένη προσπάθεια για την εκπαίδευση των δασκάλων. Στις διατάξεις του Δόμου «Περί δημοτικών σχολείων» της 3 ης Μαρτίου του 1834 άρθρα 6 και 65, στα πρώτα χρόνια της βασιλείας του Όθωνα Α περιλαμβανόταν και η ίδρυση του πρώτου Ελληνικού Διδασκαλείου ή Διδασκαλοδιδακτηρίου, όπου οι δάσκαλοι θα αποκτούσαν βασική, γενική και κατάλληλη παιδαγωγική μόρφωση. Αν και υπήρχαν οικονομικές και τεχνικές δυσκολίες, το έτος 1834 ιδρύθηκε στο Ναύπλιο το πρώτο Διδασκαλείο για την εκπαίδευση νέων για το επάγγελμα του δασκάλου, το οποίο, ένα χρόνο αργότερα, με τη μεταφορά της πρωτεύουσας στην Αθήνα, μεταφέρθηκε εκεί, όπου λειτούργησε μέχρι το έτος 1864, οπότε και καταργήθηκε 15. Ο πρώτος διευθυντής του, Christian Ludwig Kurck (Γερμανός γιατρός), προσπάθησε να το οργανώσει σύμφωνα με τα πρωσικά πρότυπα, ο οποίος παραιτήθηκε τον Οκτώβριο του 1835 και τη διεύθυνση 8

9 ανέλαβε ο Ι. Κοκκώνης 16. Σκοπός του Διδασκαλείου ήταν να εκπαιδεύσει τους μελλοντικούς δασκάλους, αλλά και να εξετάσει όσους από τους αυτοδίδακτους δασκάλους επιθυμούσαν να αποκτήσουν πτυχίο δασκάλου. Οι υποψήφιοι ήταν απόφοιτοι του Ελληνικού Σχολείου ή είχαν τελειώσει τη δεύτερη τάξη του 17. Εγγράφονταν στο Διδασκαλείο μετά από επιτυχείς εισιτήριες εξετάσεις και η φοίτηση ήταν διετής. Τα μαθήματα που διδάσκονταν και καθιερώθηκαν σταδιακά ως την παύση του ήταν : αρχαία ελληνικά, νέα ελληνικά, θρησκευτικά, γεωμετρία, γεωγραφία, ιστορία, καλλιγραφία, μουσική, γυμναστική, ιχνογραφία, εκκλησιαστική μουσική, διδακτική μέθοδος, πρακτική άσκηση, παιδαγωγική, φυσική ιστορία, φυσική, γεωργική, βιβλιοδετική. Οι αυτοδιδαχθέντες δάσκαλοι που ήθελαν να αποκτήσουν πτυχίο εξετάζονταν δημόσια ενώπιον επιτροπής, η οποία αποτελούνταν από το προσωπικό του Διδασκαλείου 18. Οι πτυχιούχοι δάσκαλοι ανάλογα με το βαθμό της επιτυχίας τους στις απολυτήριες εξετάσεις κατατάσσονταν σε δασκάλους α, β ή γ κατηγορίας και υπηρετούσαν ως δάσκαλοι Νομών, Δήμων α τάξεως και Δήμων β τάξεως αντίστοιχα. Στα πρώτα χρόνια της λειτουργίας του δημιούργησε την εντύπωση ότι η εκπαίδευση των μελλοντικών δασκάλων ήταν ικανοποιητική. Όμως με την πάροδο των χρόνων έπαυσαν να τηρούνται οι κανονισμοί οργάνωσής του, οι υποψήφιοι δε διέθεταν τις απαραίτητες προκαταρκτικές γνώσεις, απονέμονταν πτυχία με εξαιρετική ευκολία και η υποβάθμιση των σπουδών ήταν εμφανής 19. Η Εθνική Συνέλευση αποφάσισε με νόμο την κατάργηση του Διδασκαλείου, το οποίο έκλεισε το Μάρτιο του 1864, διότι η κοινή γνώμη είχε αποδώσει στο Διδασκαλείο «την ευθύνη για τις ανυπόφορες σχολικές συνθήκες» 20. Τα χρόνια που ακολούθησαν δεν υπήρχε ικανός αριθμός δασκάλων για να καλύψουν τις ανάγκες, οι οποίες αυξήθηκαν με την ένωση το 1864 της Επτανήσου με την Ελλάδα. Οι τοπικές αρχές άρχισαν να διορίζουν δασκάλους, οι οποίοι δεν είχαν πτυχίο. Το Υπουργείο Παιδείας αντέδρασε και με εγκύκλιό του προς τους Νομάρχες της χώρας (αρ. πρωτ. 7068, 4 η Σεπτεμβρίου 1867) ζήτησε να αναφέρουν στο Υπουργείο τις περιπτώσεις εκείνων των πρωτοδιοριζόμενων ή μετατιθέμενων δασκάλων που δεν παρουσιάζουν το πτυχίο τους «εν πρωτοτύπω» 21. Με τον υπ αριθμ. 3155, 28 Μαΐου 1868, Διαταγή του Υπουργείου συστάθηκαν «επιτροπές προς εξέτασιν των δημοδιδασκάλων» στις πρωτεύουσες των Νομών Αρκαδίας, Φθιώτιδας, Κέρκυρας, Κεφαλληνίας, Ζακύνθου και Κυκλάδων, οι οποίες εξέταζαν και έχριζαν δασκάλους εν ενεργεία δασκάλους, που δεν είχαν πτυχίο δασκάλου, αλλά και όσους ήθελαν να γίνουν δάσκαλοι, είχαν εκπαιδευτεί οπουδήποτε και είχαν τα απαιτούμενα πιστοποιητικά. Το 1872 καταργήθηκαν οι παραπάνω επιτροπές και συστάθηκε μια «διαρκής επιτροπή» με έδρα την Αθήνα και μέλη δύο καθηγητές του πανεπιστημίου, τους γυμνασιάρχες των δύο γυμνασίων της Αθήνας ή τους αναπληρωτές τους, σε περιπτώσεις που κωλύονταν, καθηγητές των παραπάνω γυμνασίων και από το διευθυντή των δημοτικών σχολείων, ως προέδρου 22. Οι εξεταζόμενοι υποψήφιοι δάσκαλοι δεν ήταν υποχρεωμένοι να προσκομίσουν καμία βεβαίωση για τη μέχρι τότε εκπαίδευσή τους με αποτέλεσμα οι δάσκαλοι που προήλθαν από αυτό το σύστημα να είναι λιγότερο άξιοι από αυτούς που προήλθαν από τα διδασκαλεία. Από το 1864 έως το 1878 (έτος ιδρύσεως του τριτάξιου Διδασκαλείου Αθηνών) η ιδιωτική πρωτοβουλία φρόντιζε για την εκπαίδευση των δασκάλων. Η Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία ανέλαβε να συντηρήσει το Ανώτατο Παρθεναγωγείο Αθηνών, αναγνωρισμένο από το 1861 ως ισότιμο προς το Διδασκαλείο Αθηνών, και το Αρσάκειο Παρθεναγωγείο, αναγνωρισμένο ως ισότιμο προς το Διδασκαλείο Αθηνών από το 1867, όπου εκπαιδεύονταν οι Ελληνίδες δασκάλες. «Ο Σύλλογος προς διάδοσιν των Ελληνικών Γραμμάτων» ανέλαβε την εκπαίδευση των αρρένων δασκάλων, ο οποίος το 1871 έστειλε στη Γερμανία για παιδαγωγικές σπουδές τρεις νέους (Σπ. Μωραΐτη, Χ. Παπαμάρκου και Π. Οικονόμου) και το 1874 ίδρυσε στην Αθήνα το εξατάξιο Παιδαγωγείο (αρρένων) με διευθυντή τον Σπ. Μωραΐτη για την άσκηση των δασκάλων, 9

10 και στη Θεσσαλονίκη το τριτάξιο Διδασκαλείο (αρρένων) με διευθυντή τον Χ. Παπαμάρκου. Σκοπός αυτών των προσπαθειών ήταν να διαδοθεί η συνδιδακτική μέθοδος σύμφωνα με το Ερβαρτιανό σύστημα. Τα προγράμματα αυτών των προσπαθειών και ιδιαίτερα του Διδασκαλείου Θεσσαλονίκης και του Προτύπου του Σχολείου (με διευθυντή τον Π. Οικονόμου) αποτέλεσαν τη βάση των προγραμμάτων των κρατικών διδασκαλείων και των προτύπων σχολείων τους που ιδρύθηκαν από το Το 1878 η Ελληνική Πολιτεία κατάργησε το Παιδαγωγείο και με το Νόμο ΧΘ, 24 Ιανουαρίου 1878 επανίδρυσε το καταργημένο από το 1867 Διδασκαλείο Αθηνών, το οποίο επαναλειτούργησε ως τριτάξιο Διδασκαλείο Αθηνών. Στα πολιτικά πράγματα κυριαρχούσε ο Χ. Τρικούπης, και είχε γίνει αισθητή η απουσία εκπαιδευμένων δασκάλων, οι οποίοι θα εκπαίδευαν τους Έλληνες σφυρηλατώντας την εθνική τους συνείδηση, θα τους ένωναν για την υλοποίηση του οράματος της Μεγάλης Ιδέας. Η διάρκεια φοίτησης ήταν τριετής. Οι υποψήφιοι έδιναν εισιτήριες εξετάσεις και έπρεπε να είναι αρτιμελείς και να έχουν ηλικία 16 έως 20 ετών και ενδεικτικό πρώτης ή δεύτερης τάξης γυμνασίου. Αυτοί που είχαν ενδεικτικό δεύτερης τάξης γυμνασίου εγγράφονταν στη δεύτερη τάξη του Διδασκαλείου 24. Επίσης μπορούσαν να φοιτήσουν και δάσκαλοι αναγνωρισμένοι. Οι γ βαθμού, κατατάσσονταν στην πρώτη τάξη, ενώ οι β βαθμού στη δεύτερη τάξη του Διδασκαλείου. Το διδακτικό προσωπικό αποτελούνταν από το διευθυντή, δύο φιλολόγους και ένα φυσικό. Για τη διδασκαλία ορισμένων μαθημάτων προσλαμβάνονταν δάσκαλοι ή καθηγητές από άλλα δημόσια εκπαιδευτικά ιδρύματα. Τα μαθήματα που διδάσκονταν ήταν : αρχαία ελληνικά, νέα ελληνική, ιστορία, γεωγραφία, φυσική, χημεία, ζωολογία, αριθμητική, γεωμετρία, σωματολογία και βοτανική, παιδαγωγικά, υποδειγματική διδασκαλία, ασκητική των μαθητών εν τη διδακτική, φιλοσοφική, υγιεινή, κηπουρική, μουσική, οργανική, καλλιγραφία, ιχνογραφία, γυμναστική. Από το πρόγραμμα των μαθημάτων φαίνεται ότι δινόταν μεγαλύτερη βαρύτητα στη γενική εγκυκλοπαιδική γνώση και όχι στην παιδαγωγική κατάρτιση των δασκάλων, ενώ η τεχνική της διδασκαλίας ήταν σύμφωνη με την ερβαρτιανή μέθοδο. Με το Νόμο ΩΝΘ του 1880, συστάθηκαν τα Διδασκαλεία Τρίπολης και Κέρκυρας, ενώ με το Νόμο ΑΙΒ του 1882, συστάθηκε το Διδασκαλείο της Λάρισας 25 τα οποία οργανώθηκαν όπως το Διδασκαλείο των Αθηνών και καταργήθηκαν το Το Διδασκαλείο Αθηνών συνέχισε να λειτουργεί, αναδιοργανώθηκε με το Νόμο ΓΧΖ Β, 5 ης Απριλίου 1910 και μετονομάστηκε σε Μαράσλειο 26 από το όνομα του Γ. Μαρασλή, Έλληνα ομογενή από την Οδησσό, ο οποίος το 1902 προσέφερε το ποσό των δραχμών για την αποπεράτωση του κτιρίου, στο οποίο στεγάστηκε. Το διδασκαλείο έγινε τετρατάξιο. Στην Α τάξη του εγγράφονταν, έπειτα από εξετάσεις, νέοι αρτιμελείς, ηλικίας ετών, κάτοχοι ενδεικτικού Β τάξης γυμνασίου, με βαθμό τουλάχιστον «καλώς» και διαγωγή «άμεμπτη». Το σχήμα εκπαίδευσης των δασκάλων ήταν: 4 έτη Δημοτικό + 3 Σχολαρχείο + 2 Γυμνάσιο + 4 Διδασκαλείο 27. Για το διδακτικό προσωπικό προβλέπονταν 17 θέσεις καθηγητών διαφόρων ειδικοτήτων. Το πρόγραμμα των μαθημάτων ήταν επηρεασμένο από τις βασικές αρχές του εκπαιδευτικού δημοτικισμού και έδινε βαρύτητα στη νεοελληνική γλώσσα, στα φυσιογνωστικά μαθήματα, στις πρακτικές γνώσεις και στις χειροτεχνικές δεξιότητες. Οι πρωτεργάτες του Εκπαιδευτικού Ομίλου Δ. Γληνός, Α. Δελμούζος και Μ. Τριανταφυλλίδης ήταν πεπεισμένοι πως η μεταρρύθμιση έπρεπε ν αρχίσει από τους δασκάλους, οι οποίοι για να διδάξουν την ελληνική γλώσσα έπρεπε να τη βιώσουν και να τη γνωρίσουν στην ιστορική της εξέλιξη 28. Το Μαράσλειο Διδασκαλείο «επεδίωκε να δώσει στην ελληνική κοινωνία εκπαιδευτικούς για τη στοιχειώδη εκπαίδευση καλύτερους απ ό,τι άλλοτε και παράλληλα με το νέο πνεύμα που εισήγαγε στη σχολική ζωή να δώσει εδραιωμένες νέας ποιότητας σχέσεις εκπαιδευτικών και μαθητών, ώστε να προκύψουν καλύτερες συνθήκες»

11 Με τους νικηφόρους βαλκανικούς πολέμους ( ) διπλασιάστηκε η έκταση και ο πληθυσμός της Ελλάδας 30. Δημιουργήθηκε τότε το πρόβλημα της έλλειψης των δασκάλων, οι οποίοι θ αναλάμβαναν την εκπαίδευση των κατοίκων. Με το Νόμο 381 του 1914 δόθηκε το δικαίωμα στο Εκπαιδευτικό Συμβούλιο 31, να ορίζει ανάλογα με τις υπάρχουσες κάθε φορά ανάγκες, την ίδρυση διδασκαλείων, με τον περιορισμό να μην υπερβαίνουν τα επτά για κάθε φύλο και να αποφασίζει για τον αριθμό των σπουδαστών που θα εισάγονταν κάθε σχολικό έτος στα διδασκαλεία, οι οποίοι έπρεπε να ήταν κάτοχοι ενδεικτικού Β τάξης τετρατάξιου γυμνασίου ή Γ τάξης εξατάξιου γυμνασίου. Ιδρύθηκαν διδασκαλεία στην Τρίπολη, Λαμία, Ιωάννινα, Θεσσαλονίκη, Φλώρινα, Καστοριά, Κοζάνη, Σέρρες, Δράμα, Αλεξανδρούπολη και Ηράκλειο. Με τον παραπάνω νόμο το Μαράσλειο Διδασκαλείο μεταρρυθμίστηκε και η φοίτηση σ αυτό ξανάγινε τριετής 32. Λειτούργησε ως τριτάξιο έως το 1923, το 1924 ως τετρατάξιο και από το 1925 ως πεντατάξιο με νέα διαφορετικά προγράμματα που εκπονήθηκαν από τον Α. Δελμούζο με τη συνεργασία του προσωπικού 33. Με το Νομοθετικό Διάταγμα της 11 ης Οκτωβρίου του 1923, το Μαράσλειο Διδασκαλείο μετατράπηκε σε τετρατάξιο και προσαρτήθηκε στην Παιδαγωγική Ακαδημία, για να αποτελέσει το πρότυπο διδασκαλείο του κράτους 34. Η Παιδαγωγική Ακαδημία ιδρύθηκε με το Νόμο 2243 του 1920 ως μεταπτυχιακή σχολή διετούς φοίτησης. Σκοπός της ήταν η ειδική μόρφωση καθηγητών (φιλολόγων, φυσικών, μαθηματικών και θεολόγων), για να διοριστούν μετά την αποφοίτησή τους, κατά προτίμηση στα διδασκαλεία του κράτους και να συντελέσουν στην καλύτερη κατάρτιση των δασκάλων 35. Διευθυντής του Μαρασλείου διορίστηκε ο Α. Δελμούζος και της Παιδαγωγικής Ακαδημίας ο Δ. Γληνός. Το παιδαγωγικό και μεταρρυθμιστικό έργο τους στα δύο παραπάνω ιδρύματα, προκάλεσε ισχυρή αντίδραση από τη μεριά των αντιπάλων τους. Σύντομα ξέσπασε το σκάνδαλο, που έμεινε στην ιστορία με τον τίτλο «Μαρασλειακά» 36 και που είχε σαν αποτέλεσμα το 1926 Α. Δελμούζος και ο Δ. Γληνός να απολυθούν, η Παιδαγωγική Ακαδημία να κλείσει και το μεταρρυθμιστικό έργο του δημοτικισμού ν ανακοπεί. Ο Α. Δελμούζος κατηγορήθηκε για αντιθρησκευτικότητα, αντεθνικότητα και ανηθικότητα. Το πόρισμα της ανάκρισης του Αρεοπαγίτη Γ. Αντωνακάκη «Διοικητικήν ανάκρισην επί των γεγονότων και διαδόσεων, των γνωστών υπό το όνομα Μαρασλειακά» 37 δικαίωσε το έργο των δύο ιδρυμάτων και αποκατέστησε ηθικά τους διευθυντές και τους συνεργάτες τους και διαπίστωσε ότι η πέτρα του σκανδάλου ήταν η εισαγωγή της δημοτικής γλώσσας στο Μαράσλειο και την Παιδαγωγική Ακαδημία. Ο Δ. Γληνός και ο Α. Δελμούζος με την Παιδαγωγική Ακαδημία και το Μαράσλειο Διδασκαλείο με το πρότυπο δημοτικό σχολείο, σκόπευαν να επηρεάσουν τη στοιχειώδη εκπαίδευση, δηλαδή να προετοιμάσουν τους καθηγητές της μέσης εκπαίδευσης που θα δίδασκαν στα διδασκαλεία όλης της χώρας και να δώσουν στην ελληνική κοινωνία εκπαιδευτικούς για το δημοτικό σχολείο καλύτερους απ ό,τι άλλοτε, να δημιουργήσουν σχέσεις ποιότητας εκπαιδευτικών μαθητών και καλύτερες γενικά συνθήκες 38. Με το Βασιλικό Διάταγμα 1 της 5 ης Σεπτεμβρίου 1913 (άρθρο 1) ιδρύθηκαν κατά το σχολικό έτος τρία μονοτάξια διδασκαλεία αρρένων στις πόλεις : Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Ιωάννινα με σκοπό την ταχύρρυθμη παραγωγή δασκάλων. Με το Νόμο 381, 19 Νοεμβρίου 1914, αποφασίσθηκε τα μονοτάξια διδασκαλεία να προσαρτηθούν στα πολυτάξια διδασκαλεία ως επιμορφωτικές τάξεις, όπου διδάσκονταν φιλοσοφικά, παιδαγωγικά, πρακτικά και τεχνικά μαθήματα διάρκειας ενός έτους. Δικαίωμα εγγραφής είχαν μετά από εξετάσεις εν ενεργεία δάσκαλοι απόφοιτοι γυμνασίου και απόφοιτοι γυμνασίου ή ισότιμης ιερατικής σχολής. Στους αποφοίτους χορηγούνταν πτυχίο δασκάλου. Από τις τάξεις αυτές αποφοίτησαν συνολικά 721 δάσκαλοι 39. Το 1922 μετά την καταστροφή της Μικράς Ασίας και του Πόντου περίπου πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν στην Ελλάδα. Τεράστια προβλήματα οικονομικά και κοινωνικά δημιουργήθηκαν 40. Τα διδασκαλεία αδυνατούσαν να καλύψουν τις ανάγκες 11

12 σε εκπαιδευτικό προσωπικό. Με το Νομοθετικό Διάταγμα της ιδρύθηκαν μονοτάξια διδασκαλεία, όπου μετά τις εξετάσεις εγγράφονταν απόφοιτοι γυμνασίου ή πρακτικού λυκείου μέχρι 25 χρονών. Ο αριθμός των εισακτέων ήταν περιορισμένος (έως 40 άνδρες και 20 γυναίκες) και όλοι υπότροφοι του κράτους. Από το τα μονοτάξια διδασκαλεία λειτούργησαν στις πόλεις: Αθήνα, Πύργος, Χανιά, Καστοριά, Σέρρες και Μυτιλήνη, από το η έδρα λειτουργία τους μεταφέρθηκε στις πόλεις: Αίγιο, Σπάρτη, Πρέβεζα, Καρπενήσι, Λάρισα ενώ παρέμειναν ως έχουν των Αθηνών και της Μυτιλήνης. Τα διδασκαλεία αυτού του τύπου καταργήθηκαν με τη μεταρρύθμιση του Με το Νόμο 3182, του 1924 ιδρύθηκαν και πεντατάξια και εξατάξια διδασκαλεία. Πεντατάξια διδασκαλεία ιδρύθηκαν στην Παλαιά Ελλάδα, στην Ήπειρο και σε μέρη όπου λειτουργούσαν ελληνικά σχολεία (Σχολαρχεία), ενώ εξατάξια ιδρύθηκαν στις Νέες Χώρες (Μακεδονία, Κρήτη, Νησιά Αιγαίου Πελάγους) και δέχονταν αποφοίτους εξατάξιων σχολείων που λειτουργούσαν σ αυτές. Με το Νόμο 4368 του 1929 καταργήθηκαν τα μονοτάξια διδασκαλεία και όλα τα πολυτάξια μεταρρυθμίστηκαν σε πεντατάξια. Σκοπός τους ήταν η εγκύκλια (γενική μόρφωση) και η επαγγελματική κατάρτιση. Εισάγονταν στην Α τάξη τους κάτοχοι ενδεικτικού Β τάξης γυμνασίου (σχήμα εκπαίδευσης 6+2+5) 41. Με το Νόμο 5802/1933 «Περί ιδρύσεως Παιδαγωγικών Ακαδημιών» καταργήθηκαν τα διδασκαλεία και καθιερώθηκε ο θεσμός των Παιδαγωγικών Ακαδημιών (Π.Α.). Η ίδρυση του θεσμού στηρίχθηκε στο σχέδιο του Eduard Spranger και στις πρωσικές παιδαγωγικές ακαδημίες. Εισηγητής του θεσμού ήταν ο παιδαγωγός Γ. Παλαιολόγου, με κύριο χαρακτηριστικό του το χωρισμό της γενικής και επαγγελματικής μόρφωσης. Η εγκύκλια (γενική) μόρφωση θα πραγματοποιούνταν στο γυμνάσιο και η επαγγελματική στην Π.Α 42. Η φοίτηση ορίστηκε διετής. Εισάγονταν μετά από επιτυχείς εξετάσεις απόφοιτοι/ες εξαταξίου γυμνασίου ή πρακτικού λυκείου, με βαθμό τουλάχιστον «καλώς», διαγωγή «κοσμιωτάτη», αρτιμέλεια, υγεία σωματική και ψυχική και ανάστημα 1,60 τουλάχιστον για τους άνδρες και 1,55 για τις γυναίκες, που δε συμπλήρωσαν το 21 ο έτος της ηλικίας τους. Αργότερα εισάγονταν χωρίς εξετάσεις αριστούχοι της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Καθορίστηκε επίσης αναλογία για τον αριθμό των εισαγομένων : 2/3 για τους άνδρες και 1/3 για τις γυναίκες 43. Ιδρύθηκαν έξι Π.Α., οι οποίες με το Νόμο 6322 του 1934 αυξήθηκαν σε επτά και οι οποίες λειτούργησαν στις πόλεις : Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Αλεξανδρούπολη, Ηράκλειο, Λαμία, Τρίπολη και Ιωάννινα. Σε κάθε Π.Α. προσαρτήθηκαν δύο δημοτικά σχολεία, ένα πολυτάξιο και ένα μονοτάξιο (μονοθέσιο), που αποτέλεσαν τα πρότυπα δημοτικά σχολεία. Με τον Αναγκαστικό Νόμο 953/1937 (άρθρο 1) οι Π.Α. ορίστηκαν ως σχολές ανώτατης εκπαίδευσης. Η φοίτηση ήταν διετής, αλλά ήταν δυνατόν να επεκταθεί σε τριετή. Με τις υπ αριθμ. 1623/1953 και 1248/1958 Αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας οι Π.Α. θεωρήθηκαν ως ανώτερες σχολές, γιατί έλειπαν απ αυτές τα βασικά πανεπιστημιακά χαρακτηριστικά, δηλαδή αυτοτέλεια και αυτοδιοίκηση 44. Οι Π.Α. άρχισαν να λειτουργούν με το υπερφορτωμένο πρόγραμμα του 1934, το οποίο με ορισμένες τροποποιήσεις ίσχυσε ως το Τα μαθήματα ήταν υποχρεωτικά και μπορούσαν να αυξηθούν ή να μειωθούν με την έκδοση σχετικού διατάγματος. Στη συνέχεια παρατίθεται το ωρολόγιο πρόγραμμα του 1934 των πρώτων Π.Α., όπου φαίνεται ότι ο σκοπός του νομοθέτη ήταν η επαγγελματική κατάρτιση των μελλοντικών δασκάλων να γίνεται στις Π.Α., ενώ η γενική τους μόρφωση στα ειδικά μαθήματα να γίνεται στα γυμνάσια και στα λύκεια. Ακολουθεί η παράθεση του προγράμματος του 1964, το οποίο στόχευε να προετοιμάσει τους νέους για την εποχή των μεγάλων κοινωνικών, οικονομικών και πολιτικών μεταβολών που ερχόταν. 12

13 ΩΡΟΛΟΓΙΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΩΝ ΑΚΑΔΗΜΙΩΝ Από το Διάταγμα της 16 Φεβρουαρίου Τάξις Α Τάξις Β 1. Παιδαγωγικά α. Γενική παιδαγωγική 2 1 β. Γενική διδακτική 3 - γ. Ειδική διδακτική - 3 δ. Διδακτικές ασκήσεις Φροντιστήρια - 8 ε. Ιστορία της παιδαγωγικής Ψυχολογία Σχολική νομοθεσία Φιλοσοφικά Στοιχεία δημοσίου δικαίου κτλ Υγιεινή και σωματολογία Θρησκειολογία Αρχαία και νεοελληνική λογοτεχνία Ξένη γλώσσα Στοιχεία γεωπονίας και ζωοτεχνίας Γυμναστική Μουσική : α. Ωδική 2 2 β. Ενόργανος μουσική 2 2 γ. Εκκλησιαστική μουσική Τεχνικά : α. Καλλιγραφία 1 - β. Ιχνογραφία 1 ½ 2 γ. Χειροτεχνία 1 ½ 1 Το όλον Παρατηρώντας το πρόγραμμα διαπιστώνουμε πως τα μαθήματα παιδαγωγικής και ψυχολογίας ως προς τον αριθμό μαθημάτων κατέχουν την πρώτη θέση (6), ενώ ως προς τις ώρες διδασκαλίας την πρώτη θέση κατέχουν τα ειδικά μαθήματα (26). Περιορίζονται όμως στα στοιχεία γεωπονίας και ζωοτεχνίας, στη γυμναστική, στη μουσική και τα τεχνικά. Δεν περιλαμβάνονται μαθήματα που διδάσκονται στο δημοτικό σχολείο (π.χ. μαθηματικά, φυσική) όπως συνέβαινε στα διδασκαλεία. Αυτό συμβαίνει γιατί σύμφωνα με το νομοθέτη στις Π.Α. θα γινόταν η επαγγελματική κατάρτιση, ενώ η γενική τους κατάρτιση στα ειδικά μαθήματα θα γινόταν στα γυμνάσια και στα λύκεια των οποίων οι απόφοιτοι εισάγονταν στις Π.Α 46. Διαπιστώθηκαν πολλές αδυναμίες, διαχρονικά, με τη λειτουργία των Π.Α. αλλά και ελλείψεις : υπερφορτωμένο, άκαμπτο και ασυγχρόνιστο πρόγραμμα, ανεπάρκεια στο χρόνο φοίτησης, ελλιπείς πρακτική άσκηση των σπουδαστών, έλλειψη κατάλληλου διδακτικού προσωπικού κ.ά. Με το Νόμο 4379/1964 τα έτη φοίτησης στις Π.Α. αυξήθηκαν σε τρία και αναπροσαρμόστηκε το πρόγραμμα των μαθημάτων και η κατανομή του διδακτικού προσωπικού. Με τη μεταρρύθμιση του 1964 δικαιώνονταν οι πόθοι και οι ελπίδες των δασκάλων για εκπαίδευση και μόρφωση μεγαλύτερη σε έκταση και βάθος, άλλωστε δε νοείται μεταρρύθμιση εκπαιδευτική χωρίς να ληφθούν μέτρα για την εκπαίδευση και τη μόρφωση του διδακτικού προσωπικού

14 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΩΝ ΑΚΑΔΗΜΙΩΝ (Νόμος 4379/1964) 1. Εισαγωγή στη φιλοσοφία 2. Ιστορία της φιλοσοφίας 3. Γενική παιδαγωγική ψυχολογία (Ψυχολογία της μάθησης Ψυχολογία της προσαρμογής Εξελικτική ψυχολογία των ατομικών διαφορών) 4. Θεωρία και ιστορία της αγωγής 5. Γενική και ειδική αγωγή 6. Επαγγελματικός προσανατολισμός 7. Ερμηνεία της Καινής Διαθήκης και Πατρολογία 8. Νεοελληνική γλώσσα 9. Νεοελληνική γραμματεία 10. Αγωγή του λόγου 11. Γενική ιστορία και ιστορία του πολιτισμού 12. Ξένες γλώσσες (αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά) 13. Μαθηματικά 14. Φυσικές επιστήμες 15. Στοιχεία γεωπονίας 16. Στοιχεία δημοκρατικού πολιτεύματος και δικαίου 17. Εισαγωγή στα οικονομικά 18. Λαογραφία 19. Κοινωνιολογία 20. Υγιεινή 21. Ελεύθερο σχέδιο 22. Χειροτεχνία 23. Οικιακή οικονομία 24. Γυμναστική Το παρόν πρόγραμμα είναι μια προσπάθεια αναπροσανατολισμού του προγράμματος. Εισήχθησαν νέα μαθήματα (π.χ. μαθηματικά, φυσικές επιστήμες, εισαγωγή στα οικονομικά κ.ά.) τα οποία στόχευαν να μορφώσουν τους νέους και να τους ετοιμάσουν να ζήσουν στην εποχή που ερχόταν με τις μεγάλες οικονομικές και πολιτικές μεταβολές 48. Το πρόγραμμα του 1964/1966, Βασιλικό Διάταγμα , που καταρτίστηκε για τις Π.Α. τρίχρονης φοίτησης, αποτέλεσε τον κορμό όλων των μετέπειτα προγραμμάτων αν και τα χρόνια φοίτησης περιορίστηκαν σε δύο με τον Αναγκαστικό Νόμο 129/1967 και το Νόμο 842/1971 της δικτατορίας, που επέφερε αλλαγές στο πρόγραμμα μαθημάτων και στη σύνθεση του προσωπικού 49. Η ίδρυση των Π.Α. το 1933 ήταν μια τομή στην εκπαίδευση των δασκάλων, όμως η υπαγωγή τους στο Υπουργείο Παιδείας, εξασφάλισε στις κυρίαρχες κοινωνικές δυνάμεις τον έλεγχο της μόρφωσης των δασκάλων και όλες οι τροποποιήσεις που έγιναν αποσκοπούσαν στην ενίσχυση αυτού του ελέγχου. Κορύφωση αυτών των τροποποιήσεων ήταν η διάταξη που θέσπισε η δικτατορία «δι έκαστον των 14

15 διδασκομένων μαθημάτων εις τας Παιδαγωγικάς Ακαδημίας χρησιμοποιείται έν και το αυτό διδακτικόν εγχειρίδιον» (Αναγκαστικός Νόμος 129/ , άρθρο 14). Στο ίδιο πλαίσιο πρέπει να ερμηνευτούν οι προτάσεις των κυβερνήσεων την περίοδο και οι καθυστερήσεις για την υλοποίηση του αιτήματος της «ανωτατοποίησης» 50. Μετά την μεταπολίτευση υπήρξαν έντονα και συνεχή τα αιτήματα του κλάδου των λειτουργών της δημοτικής εκπαίδευσης για αρτιότερη εκπαίδευση πανεπιστημιακού επιπέδου, ανάλογη με τις επιστημονικές, παιδαγωγικές εξελίξεις, κοινωνικές ανάγκες και απαιτήσεις. Με το Νόμο 1268/ «Για τη δομή και λειτουργία των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων» καταργήθηκαν οι Παιδαγωγικές Ακαδημίες και οι Σχολές Νηπιαγωγών και ιδρύθηκαν τα Πανεπιστημιακά Παιδαγωγικά Τμήματα. Το άρθρο 46 του παραπάνω Νόμου όριζε να ιδρυθούν Παιδαγωγικά Τμήματα Δημοτικής Εκπαίδευσης και Παιδαγωγικά Τμήμα Νηπιαγωγών στα Πανεπιστήμια Αθηνών, Θεσσαλονίκης, Πατρών, Ιωαννίνων, Θράκης και Κρήτης. Η διάρκεια σπουδών ορίστηκε τουλάχιστον σε οκτώ εξάμηνα και τα τμήματα διέπονταν από τις διατάξεις του παρόντος Νόμου και γενικά της νομοθεσίας για τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα 51. Έδρα του Παιδαγωγικού Τμήματος Κρήτης ορίστηκε το Ρέθυμνο και της Θράκης η Αλεξανδρούπολη. Το 1984 ιδρύθηκαν τα Τμήματα του Βόλου (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας) και της Ρόδου (Πανεπιστήμιο Αιγαίου). Το 1989 ιδρύθηκε το Τμήμα της Φλώρινας υπαγόμενο στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (συνολικά 9 τμήματα). Το άρχισαν τη λειτουργία τους μόνο τα Παιδαγωγικά Τμήματα Αθηνών, Ιωαννίνων και Ρεθύμνου 52. Το Υπουργείο Παιδείας φοβούμενο την έλλειψη δασκάλων μέχρι την αποφοίτηση των πρώτων πτυχιούχων των Παιδαγωγικών Τμημάτων, όρισε την παράλληλη λειτουργία των Παιδαγωγικών Ακαδημιών και των Παιδαγωγικών Τμημάτων. Με το Προεδρικό Διάταγμα 320/ προσδιορίστηκαν οι λεπτομέρειες για τη σταδιακή κατάργηση των Παιδαγωγικών Ακαδημιών, οι οποίες θα έπαυαν να λειτουργούν οριστικά το ακαδημαϊκό έτος Η παράλληλη όμως λειτουργία τους είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός μεγάλου αριθμού αδιόριστων πτυχιούχων των Παιδαγωγικών Ακαδημιών, οι οποίες εκτός του αριθμού των εισαγομένων με πανελλήνιες εξετάσεις, κατά τα τελευταία έτη της λειτουργίας τους, δέχτηκαν ένα μεγάλο αριθμό εισακτέων με κατατακτήριες εξετάσεις από ανώτερες και ανώτατες σχολές της Ελλάδας και μεταγγραφές από σχολές του εξωτερικού και κυρίως της πρώην Γιουγκοσλαβίας 53, με αποτέλεσμα να υπάρξουν πτυχιούχοι με διαφορετικό είδος εκπαίδευσης. Οι Παιδαγωγικές Ακαδημίες εκπαίδευαν τους Έλληνες δασκάλους ομοιόμορφα, όπως αποφάσιζε κάθε φορά το Υπουργείο, χωρίς τη συμμετοχή των διδασκόντων και των διδασκομένων. Στα Πανεπιστημιακά Παιδαγωγικά Τμήματα Δημοτικής Εκπαίδευσης το κάθε Τμήμα έχει διαμορφώσει το δικό του Πρόγραμμα Σπουδών μέσα στα πλαίσια του Νόμου 1268/ (άρθρο 1), και του Προεδρικού Διατάγματος 320/ (άρθρο 2), όπου διαφαίνεται η φιλοσοφία του για τον τύπο του Έλληνα δασκάλου που θέλει να προετοιμάσει. Για παράδειγμα το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Θεσσαλονίκης φιλοδοξεί να προετοιμάσει εκπαιδευτικούς ικανούς να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός σχολείου σ ένα διαρκώς μεταλλασσόμενο κόσμο 54. Το ίδιο αισιοδοξεί να επιτύχει και το Παιδαγωγικό Τμήμα της Ρόδου 55. Το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης της Σχολής των Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Πατρών, θεωρεί πως έχει αποστολή να καλλιεργεί τις επιστήμες της αγωγής και να καταρτίζει επιστήμονες με προσόντα επιστημονικά και επαγγελματικά, για να εργασθούν με επιτυχία ως εκπαιδευτικοί λειτουργοί 56. Το Παιδαγωγικό Τμήμα Ρεθύμνου της Σχολής Επιστημών της Αγωγής του Πανεπιστημίου Κρήτης μεταξύ άλλων επιδιώκει να καλλιεργήσει στους μελλοντικούς δασκάλους πνεύμα ελεύθερης αναζήτησης της γνώσης, συλλογική προσπάθεια, δημοκρατική συμπεριφορά, κριτική ανάλυση θεσμών και καταστάσεων, κατανόηση και αντιμετώπιση σύγχρονων κοινωνικών προβλημάτων, αλλά και να καταστούν ικανοί να καλλιεργήσουν την κριτική ικανότητα, προσωπική έκφραση και αυτενέργεια των μαθητών τους 57.Η ίδρυση των Παιδαγωγικών Τμημάτων 15

16 αποτέλεσε τη σημαντικότερη τομή στην εκπαίδευση των δασκάλων και επέφερε σημαντικές ανακατατάξεις και αλλαγές στο σώμα των εκπαιδευτικών ως επαγγελματική κατηγορία και γενικά στη στοιχειώδη εκπαίδευση. Ταυτόχρονα με την ίδρυση των Παιδαγωγικών Τμημάτων, στο Νόμο 1268/ , το Υπουργείο Παιδείας δεσμευόταν πως με προεδρικά διατάγματα θα καθορίζονταν τα θέματα της επιμόρφωσης, της μετεκπαίδευσης των αποφοίτων των Παιδαγωγικών Τμημάτων, αλλά και οι προϋποθέσεις και η διαδικασία εξομοίωσης των πτυχίων των Παιδαγωγικών Ακαδημιών με τα αντίστοιχα πτυχία των Παιδαγωγικών Τμημάτων. Η θεσμοθέτηση της εξομοίωσης έγινε ταυτόχρονα με την ίδρυση των Παιδαγωγικών Τμημάτων, αλλά η υλοποίησή της αποφασίσθηκε μετά από χρόνια με το Προεδρικό Διάταγμα 130/ από τον Υπουργό Παιδείας της Υπηρεσιακής Κυβέρνησης, Κ. Δεσποτόπουλο 58. Το Υπουργείο Παιδείας ανταποκρίθηκε στο αίτημα των δασκάλων για την αναβάθμιση της εκπαίδευσής τους με την εξομοίωση των πτυχίων, εκδίδοντας το παραπάνω Προεδρικό Διάταγμα, αλλά αφαίρεσε από τα αυτόνομα Παιδαγωγικά Τμήματα το δικαίωμα ν αποφασίσουν μόνα τους για την οργάνωση και τη μέθοδο με τις οποίες θα πραγματοποιούνταν η εξομοίωση αλλά και για το χρόνο φοίτησης των δασκάλων. Σ ορισμένα Παιδαγωγικά Τμήματα ξεκίνησε η εξομοίωση των πτυχίων (π.χ. Νηπιαγωγών Θεσσαλονίκης) στα τέλη του Νοεμβρίου του 1990, αλλά τα μαθήματα διακόπηκαν στα τέλη του Φεβρουαρίου του 1991, γιατί το Υπουργείο Παιδείας δεν υποστήριξε έμπρακτα την εφαρμογή του Προεδρικού Διατάγματος. Το Φεβρουάριο του 1997 το Υπουργείο Παιδείας μπόρεσε να εκπληρώσει τα αιτήματα των Παιδαγωγικών Τμημάτων για την υλοποίηση του Προεδρικού Διατάγματος 130 του 1990, όπως αύξηση πιστώσεων για πρόσληψη ικανού αριθμού ειδικών επιστημόνων, γραμματειακή υποστήριξη και παραχώρηση χώρων, όπου θα πραγματοποιούνταν η διδασκαλία και η εργαστηριακή άσκηση, με συγχρηματοδότηση με την Ευρωπαϊκή Ένωση (χορήγηση του δεύτερου κοινοτικού πλαισίου στήριξης) και αφού υπογράφηκε η σύμβαση για ένα πρόγραμμα αναβάθμισης των πτυχίων των δασκάλων και των νηπιαγωγών, μεταξύ του Υπουργείου Παιδείας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η «εξομοίωση» αν και αποφασίσθηκε ερήμην των Παιδαγωγικών Τμημάτων, υλοποιήθηκε τελικά από τα ίδια τα Τμήματα. Η συμβολή των τμημάτων «εξομοίωσης» στον κλάδο των δασκάλων υπήρξε σημαντική, γιατί παρείχε ένα πτυχίο που επέτρεπε στους κατόχους τους την πρόσβαση στα τμήματα μεταπτυχιακών σπουδών, έφερε σ επαφή δασκάλους διαφορετικών γενεών, οι οποίοι προσέγγισαν νέες παιδαγωγικές θεωρίες, αντιλήψεις, νέους τρόπους επικοινωνίας και συμπεριφοράς, νέα γνωστικά αντικείμενα και συνειδητοποίησαν ότι η βασική τους εκπαίδευση δεν αρκεί, για να είναι αποτελεσματικοί στο έργο τους, αλλά απαιτείται συνεχής ενημέρωση και προσαρμογή στα νέα δεδομένα της εποχής και στις απαιτήσεις της νέας γενιάς. Το πρόγραμμα «εξομοίωσης» όπως λειτούργησε παρουσίασε προβλήματα στην οργάνωσή του και αδικήθηκαν δάσκαλοι περιοχών όπου δε λειτούργησαν παρόμοια τμήματα. Όμως συνέβαλε στο να συνειδητοποιήσουν οι δάσκαλοι και οι αρμόδιοι εκπαιδευτικοί φορείς, ότι οι προπτυχιακές σπουδές δεν επαρκούν για την αποτελεσματική άσκηση του επαγγέλματος του δασκάλου και πως απαιτείται σε τακτά χρονικά διαστήματα συστηματική επιμόρφωση 59. Ολοκληρώνοντας την ιστορική ανασκόπηση της εκπαίδευσης των δασκάλων, θα αναφερθώ σύντομα στους γραμματοδιδασκάλους, στα υποδιδασκαλεία αλλά και στις εκκλησιαστικές σχολές, γιατί συμμετείχαν στην εκπαίδευση του ελληνικού λαού. Οι γραμματοδιδάσκαλοι ήταν ελάχιστα μορφωμένοι πολίτες, οι οποίοι δίδασκαν κατά την Τουρκοκρατία στα γραμματοσχολεία στοιχειώδη ανάγνωση, γραφή και αρίθμηση. Το 1844 το Υπουργείο Παιδείας εξουσιοδότησε τις τοπικές αρχές να νομιμοποιήσουν ως δασκάλους τους εφημέριους ή τους γραμματοδιδασκάλους, επειδή οι απόφοιτοι του πρώτου Διδασκαλείου Αθηνών δεν επαρκούσαν, αφού υποβάλλονταν σε κάποιου είδους εξέταση, να γράψουν δηλαδή ένα ιδιόχειρο δείγμα μπροστά στις τοπικές αρχές και τους 16

17 δημοδιδασκάλους. Το επίπεδο των γραμματοδιδασκάλων ήταν πολύ χαμηλό, έτσι το Υπουργείο Παιδείας το 1872 εξέδωσε νέο κανονισμό για την εξέταση των υποψηφίων. Ο δημοδιδάσκαλος θα υπαγόρευε στον εξεταζόμενο τέσσερις έως πέντε στίχους από ένα βιβλίο. Με το Βασιλικό Διάταγμα 1 ( ) ορίσθηκε πως για να διοριστεί κάποιος γραμματοδιδάσκαλος έπρεπε να έχει απολυτήριο ελληνικού σχολείου ή ιερατικής σχολής ή πρότυπου δημοτικού σχολείου προσαρτημένου στα διδασκαλεία, να είναι τουλάχιστον δεκαέξι (16) ετών και να έχει αποδεικτικό άσκησης σαράντα (40) ημερών σε διδασκαλείο στη μέθοδο της διδασκαλίας 60. Το επίπεδό τους όμως εξακολουθούσε να παραμένει χαμηλό. Με το Νόμο ΒΟΘ της 11 ης Αυγούστου 1892 αποφασίσθηκε η ίδρυση ενός υποδιδασκαλείου σε κάθε Νομό με σκοπό την απομάκρυνση από την εκπαίδευση των ακατάρτιστων επαγγελματικά γραμματοδιδασκάλων και την αντικατάστασή τους με δασκάλους που διέθεταν κάποια στοιχειώδη παιδαγωγική κατάρτιση. Η φοίτηση ήταν μονοετής. Οι υποψήφιοι έπρεπε να ήταν υγιείς, ηλικίας ετών, με άμεπτη διαγωγή και απόφοιτοι σχολαρχείου. Το διδακτικό προσωπικό αποτελούνταν από δύο δημοδιδασκάλους α βαθμού, απόφοιτους διδασκαλείου, με τριετή υπηρεσία, χωρίς πειθαρχική ποινή. Ο διευθυντής αναλάμβανε την πρακτική άσκηση και δίδασκε τα μαθήματα : θρησκευτικά, τεχνικά και παιδαγωγικά, ενώ ο δεύτερος όλα τ άλλα τα μαθήματα. Τα υποδιδασκαλεία λειτούργησαν 15 χρόνια και αποφοίτησαν απ αυτά υποδιδάσκαλοι. Το 1915 τους δόθηκε το δικαίωμα να λάβουν μέρος σ εξετάσεις και να αναγνωρισθούν ως δάσκαλοι βαθμού γ. Η συμβολή τους ήταν θετική, γιατί μείωσαν τον αριθμό των γραμματοδιδασκάλων, που δε διέθεταν καμιά επαγγελματική εκπαίδευση 61. Οι εκκλησιαστικές σχολές ιδρύθηκαν με σκοπό την ειδική προπαρασκευή του κλήρου. Όμως κάποιες απ αυτές εκπαίδευαν, κατά καιρούς, ταυτόχρονα ιερείς και δασκάλους, τους ιεροδιδασκάλους, στους οποίους παρείχαν πτυχία ισότιμα με των Διδασκαλείων και των Παιδαγωγικών Ακαδημιών. Το πρώτο ιεροδιδασκαλείο ιδρύθηκε το 1911 στην Ιερά Μονή Βελλάς Ιωαννίνων, με σκοπό να καταρτίζει ιεροδιδασκάλους, οι οποίοι θα κάλυπταν τις κενές θέσεις της περιοχής και θα διαπαιδαγωγούσαν τους υπόδουλους Έλληνες της Ηπείρου. Άλλα ιεροδιδασκαλεία ήταν : η Ριζάρειος Εκκλησιαστική Σχολή στην Αθήνα, της οποίας οι σπουδαστές παρακολουθούσαν παιδαγωγικά μαθήματα και διδακτικές ασκήσεις στο Μαράσλειο Διδασκαλείο, η Ανωτέρα Εκκλησιαστική Σχολή Θεσσαλονίκης, που ιδρύθηκε με το Νομοθετικό Διάταγμα 3885 του 1958, η οποία χορηγούσε πτυχίο ισότιμο με των Παιδαγωγικών Ακαδημιών για τη δημοσιοϋπαλληλική και μόνο κατάστασή τους ως διοριζομένων δημοδιδασκάλων 62,της Ιεράς Μονής Πεντέλης, της Αγίας Αναστασίας στα Βασιλικά της Χαλκιδικής, της Άρτας, της Κέρκυρας, της Κορίνθου, του Μεσολογγίου, της Λαμίας, της Σάμου, των Σερρών, της Τρίπολης και των Χανίων. Το 1974 το Ιεροδιδασκαλείο Βελλάς μετατράπηκε σε τετρατάξιο εκκλησιαστικό λύκειο και σε εκκλησιαστική παιδαγωγική ακαδημία τριετούς φοίτησης, ενώ η Ανωτέρω Εκκλησιαστική Σχολή Θεσσαλονίκης μετονομάστηκε σε Ανωτέρα Εκκλησιαστική Παιδαγωγική Ακαδημία. Με το Νόμο 1566 του 1985 οι εκκλησιαστικές σχολές έπαψαν να εκπαιδεύουν ταυτόχρονα ιερείς και δασκάλους. Από το ακαδημαϊκό έτος οι παραπάνω εκκλησιαστικές Παιδαγωγικές Ακαδημίες έπαψαν να λειτουργούν ως Παιδαγωγικές Ακαδημίες και λειτουργούσαν μόνο ως ανώτερες εκκλησιαστικές σχολές 63. Η ύπαρξη των ιεροδιδασκαλείων και των εκκλησιαστικών Παιδαγωγικών Ακαδημιών δείχνει τους ισχυρούς δεσμούς της Ορθόδοξης Εκκλησίας και της Ελληνικής Πολιτείας, όπως και την προσπάθεια της Ορθόδοξης Εκκλησίας να συμμετέχει στην εκπαίδευση των Ελλήνων Δασκάλων 64. Ανακεφαλαιώνοντας μπορούμε να πούμε ότι από το 1828 έως σήμερα η εκπαίδευση των δασκάλων πέρασε από τα εξής στάδια : Διδασκαλεία, Παιδαγωγικές Ακαδημίες και Παιδαγωγικά Τμήματα. 17

18 Από το 1828 έως το 1914 δεν υπήρχε ενιαία εκπαιδευτική πολιτική για την εκπαίδευση των δασκάλων. Ο δάσκαλος έπρεπε να μπορεί να διδάξει πρακτικά στοιχειώδεις γνώσεις. Ο τύπος του δασκάλου που διαμορφώθηκε ήταν καταπιεσμένος, αναποτελεσματικός με χαμηλό κοινωνικό κύρος. Αιτία ήταν η ελλιπής επιστημονική εκπαίδευση, η πενιχρή αμοιβή, η έλλειψη συνδικαλιστικού οργάνου και η δυνατότητα των πολιτικών να διορίζουν, να μεταθέτουν και να απολύουν ανάλογα με τη θέλησή τους. Τα προγράμματα των σπουδών επηρεάστηκαν από τη Μεγάλη Ιδέα, με αποτέλεσμα να δίδεται βαρύτητα στα αρχαία ελληνικά, στην κλασική αρχαιότητα και στην ένδοξη ελληνική παράδοση. Στα χρόνια που κυβέρνησε ο Ε. Βενιζέλος ( ) σχεδιάστηκε μια ενιαία μακρόχρονη εκπαιδευτική πολιτική. Η ιδεολογία του εκπαιδευτικού δημοτικισμού, με την ενεργό συμμετοχή των μελών του Εκπαιδευτικού Ομίλου, επηρέασε τα προγράμματα εκπαίδευσης των δασκάλων. Το 1929 ιδρύθηκαν πεντατάξια διδασκαλεία σ όλη την Ελλάδα με σκοπό να διαμορφώσουν άρτια εκπαιδευμένους δασκάλους, επιστημονικά και παιδαγωγικά, ελεύθερους πολίτες, που με βάση τη δημοτική γλώσσα, θα οδηγούσαν τους μαθητές τους στη γνώση της ελληνικής κοινωνίας και στη συνειδητοποίηση των προβλημάτων και των προοπτικών της σύγχρονης Ελλάδας. Στην υλοποίηση του παραπάνω σκοπού σημαντικό ρόλο έπαιξαν η ίδρυση του πανελλήνιου συνδικαλιστικού οργάνου της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας Ελλάδος το 1922 (Δ.Ο.Ε.) και η μονιμοποίηση των δασκάλων στο δημόσιο τομέα το Το 1933 ιδρύθηκαν οι Παιδαγωγικές Ακαδημίες, οι οποίες μέχρι την οριστική τους παύση λειτούργησαν κάτω από απόλυτο κρατικό έλεγχο. Το Υπουργείο Παιδείας ρύθμιζε συγκεντρωτικά και γραφειοκρατικά όλα τα θέματα που αφορούσαν τις Παιδαγωγικές Ακαδημίες, έλεγχε καθημερινά τους μελλοντικούς δασκάλους και τους τιμωρούσε, όταν παρέβαιναν τον εσωτερικό κανονισμό των σχολών. Στόχος του Υπουργείου Παιδείας ήταν να προετοιμάσει δασκάλους παιδαγωγικά και ψυχολογικά καταρτισμένους, αποτελεσματικούς στη μεθοδολογία της διδασκαλίας, ενσυνείδητους νομοταγείς δημόσιους υπαλλήλους, που δεν είχαν λόγο στη διαμόρφωση των αναλυτικών προγραμμάτων και δε συμμετείχαν στην κοινωνική και πολιτική ζωή της χώρας. Με την ίδρυση των Παιδαγωγικών Τμημάτων το 1982, άλλαξε ουσιαστικά η εκπαιδευτική πολιτική σχετικά με την εκπαίδευση των δασκάλων. Σημαντικό ρόλο έπαιξε η επιθυμία των ίδιων των δασκάλων για ανωτατοποίηση των σπουδών τους, το συνδικαλιστικό τους όργανο η Δ.Ο.Ε., η πανεπιστημιακή κοινότητα αλλά κυρίως η πολιτική βούληση των Κυβερνήσεων εκείνης της περιόδου. Τα Προγράμματα Σπουδών των Παιδαγωγικών Τμημάτων σκοπεύουν να προετοιμάσουν τον κριτικά σκεπτόμενο δάσκαλο, που με ευελιξία αντιμετωπίζει με παιδαγωγικό τρόπο τις προβληματικές καταστάσεις της τάξης του, που συμμετέχει ενεργά στα δρώμενα της τάξης, του σχολείου, του τοπικού και διεθνούς κοινωνικού, οικονομικού, πολιτικού, πολιτισμικού περιβάλλοντος, που μαθαίνει στους μαθητές του να αναζητούν τη γνώση, να μαθαίνουν το πώς να μαθαίνουν, αλλά και ο ίδιος να συμμετέχει ενεργά στη «διά βίου» μάθηση. Όσο η κοινωνία, ελληνική και διεθνής, θα εξελίσσεται τόσο και τα προγράμματα σπουδών της εκπαίδευσης των Ελλήνων δασκάλων θα χρειάζονται ανανέωση αναπροσαρμογή και εκσυγχρονισμό

19 2. Η ιδιωτική εκπαίδευση στην Ελλάδα Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζεται συνοπτικά η πορεία της ιδιωτικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα, της οποίας η αρχή εντοπίζεται στα χρόνια πριν την επανάσταση των Ελλήνων κατά των Τούρκων και τη δημιουργία του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους και φθάνει μέχρι σήμερα. Η ιδιωτική εκπαίδευση στο χώρο της Ελλάδας ξεκίνησε στα χρόνια της Τουρκοκρατίας με την ίδρυση σχολείων από διάφορες ιεραποστολές και από Έλληνες της διασποράς, ιδιώτες, συλλόγους ή οργανώσεις. Μετά την ελληνική επανάσταση η δημόσια και η ιδιωτική εκπαίδευση συνυπάρχουν μέχρι σήμερα. Η πολιτεία με μια σειρά νομοθετικών ρυθμίσεων καθόρισε το πλαίσιο ίδρυσης και λειτουργίας των ιδιωτικών σχολείων. Η λέξη ιεραποστολή είναι σύνθετη λέξη από ιερ(ο)+αποστολή, γαλλικά mission και σημαίνει οργανωμένη ομάδα από κληρικούς ή καλόγερους που πηγαίνουν σε μια χώρα, για να διδάξουν και να διαδώσουν μια θρησκεία ή ένα θρησκευτικό δόγμα 66. Η χριστιανική θρησκεία μεταδόθηκε γρήγορα σε πολλούς λαούς από μαθητές και αποστόλους του Χριστούς οι οποίοι ακολούθησαν την εντολή του «πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τα έθνη». Η Ανατολική Εκκλησία με ιεραποστόλους στα χρόνια του Βυζαντίου εκχριστιάνισε τους Σλάβους 67, τους Βούλγαρους και τους Ρώσους. Η Δυτική Εκκλησία με την ανακάλυψη των νέων Ηπείρων συστηματοποίησε τις ιεραποστολές. Με τα μοναχικά τάγματα και τις αποστολές ιερέων και κηρύκων μετέφεραν το χριστιανισμό σ όλο τον κόσμο. Στην πραγματικότητα οι ιεραποστολές άνοιγαν το δρόμο στα αποικιοκρατικά στρατεύματα. Στον ελλαδικό χώρο προτεστάντες και καθολικοί ιεραπόστολοι εμφανίστηκαν πολλά χρόνια πριν την ελληνική επανάσταση αλλά και μετά, όπου ανέπτυξαν κοινωνική και εκπαιδευτική δράση στα αστικά κέντρα της εποχής : Τήνο 68, Σύρο 69, Αθήνα, Πάτρα, Θεσσαλονίκη, Χανιά, Σμύρνη, Ρόδο, Βόλο, Λαύριο, Θήρα, Κεφαλλονιά, Κέρκυρα, Ζάκυνθο, Ιθάκη, Κύθηρα, Άργος, Ναύπλιο. Το Τάγμα των Ουρσουλίνων Μοναχών το 1670 ίδρυσε στη Νάξο σχολική μονάδα, η οποία ήταν το πρώτο σχολείο που ιδρύθηκε από ιεραποστολή 70. Οι ιεραποστολές ίδρυσαν νοσοκομεία, ορφανοτροφεία, οικοτροφεία, αλληλοδιδακτικά σχολεία, «ανώτερα» σχολεία για κορίτσια των ευπόρων τάξεων 71 και ενδιαφέρονταν για τη μόρφωση των διδασκαλισσών, των διευθυντών των κοινών σχολείων αλλά και για τις εκδόσεις διδακτικών βιβλίων. Τα ιεραποστολικά σχολεία με το έργο τους κάλυπταν αρχικά την ανύπαρκτη εκπαίδευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας αλλά και στη συνέχεια τις ελλείψεις στην προσφερόμενη εκπαίδευση του νεοελληνικού κράτους κυρίως στο γυναικείο πληθυσμό, στα υλικά μέσα, στο εκπαιδευτικό προσωπικό κ.ά. Με την πάροδο των χρόνων ο αριθμός των μαθητών και μαθητριών που φοιτούσαν αυξάνονταν. Ο πρώτος Κυβερνήτης της Ελλάδας, ο Ι. Καποδίστριας έδειξε ανοχή στη δραστηριότητα των ιεραποστολών, γιατί ο κρατικός μηχανισμός αδυνατούσε να ανταποκριθεί στις υπάρχουσες εκπαιδευτικές ανάγκες. Τα εκπαιδευτικά προγράμματα των ιεραποστολών τα στήριξαν τα ανώτερα κοινωνικά στρώματα αλλά και η αντιβασιλεία στα χρόνια του Όθωνα. Η Εκκλησία όμως αντέδρασε, γιατί πίστευε ότι οι ιεραποστολές επέβαλαν κανόνες υποταγής και διοχέτευαν θρησκευτικές και πολιτικές κατευθύνσεις. Το 1836 ο Πατριάρχης Γρηγόριος ο ΣΤ είχε εκδώσει καταδικαστική εγκύκλιο για τη δραστηριότητα των ιεραποστολών στον ελλαδικό χώρο, στη Μικρά Ασία και στα Επτάνησα. Άλλωστε, η Ανατολική Εκκλησία, από τα βυζαντινά χρόνια, δυσπιστούσε και ανησυχούσε για ό,τι προερχόταν από τη Δύση και επιχείρησε πολλές φορές στα επόμενα χρόνια, να φράξει το δρόμο «προς τη δυτική παιδεία και προς τις δυτικές γλώσσες» 72. Η Εκκλησία διεκδίκησε την εποπτεία της εκπαίδευσης και ζήτησε την επιστροφή της θρησκευτικότητας στα σχολεία. Αποτέλεσμα της αντίδρασης 73 ήταν το κλείσιμο πολλών ιεραποστολικών σχολείων. 19

20 Εκτός από τις ιεραποστολές, Έλληνες της διασποράς αλλά και ντόπιοι Έλληνες ίδρυσαν ιδιωτικά σχολεία στα χρόνια πριν και μετά την ελληνική επανάσταση. Το οθωμανικό κράτος όχι μόνο ήταν ανίκανο να οργανώσει οποιοδήποτε σχολικό μηχανισμό, αλλά και τορπίλιζε κάθε παρόμοια προσπάθεια. Με το Διάταγμα 6 της 18 ης Φεβρουαρίου 1834 «Περί δημοδιδασκάλων εν γένει και δημοτικών σχολείων» και με το διάταγμα της 31 ης Δεκεμβρίου 1836 «Περί κανονισμού ελληνικών σχολείων και γυμνασίων» κατοχυρώθηκε η ύπαρξη της ιδιωτικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα. Με τον όρο ιδιωτική εκπαίδευση νοούνταν α) Η «κατ οίκον διδασκαλία», β) τα ιδιωτικά ελληνικά σχολεία και γ) τα ξένα σχολεία 74. Έκτοτε ο αριθμός των ιδιωτικών σχολείων στη δημοτική και μέση εκπαίδευση για αγόρια και κορίτσια στο ελληνικό κράτος αυξήθηκε. Τα περισσότερα ιδιωτικά σχολεία βρίσκονταν στα αστικά κέντρα. Δημιούργησαν ένα εκπαιδευτικό σύστημα παράλληλα με το κρατικό, διατήρησαν μια σχετική ανεξαρτησία ως προς το είδος των σπουδών που παρείχαν και ανέλαβαν εξ ολοκλήρου από το κράτος την εκπαίδευση των κοριτσιών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα συλλογικής πρωτοβουλίας Ελλήνων ντόπιων και της διασποράς είναι η ίδρυση της «εν Αθήναις Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας» το 1836, η οποία χάρη στις προσφορές ενός μεγάλου κύκλου ευεργετών και δωρητών 75 «ίδρυσε ή ενίσχυσε πάνω από σαράντα σχολεία τα οποία αργότερα μετατράπηκαν σε κοινοτικά ή δημόσια με συνολικό αριθμό 5000 μαθητριών» 76. Αρκετές «Αρσακειάδες» γυναίκες που αποφοίτησαν από τα σχολεία της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας ίδρυσαν σχολεία στο ελληνικό κράτος αλλά και σε περιοχές του ελληνισμού της διασποράς. Ιδιώτες ιδρυτές ιδιωτικών σχολείων υπήρξαν αρκετοί απόφοιτοι της Μεγάλης του Γένους Σχολής στην Κωνσταντινούπολη 77 καθώς και πολλοί κοσμοκαλόγεροι, όπως ο Στ. Νούκας που σπούδασε στη Χάλκη, στην Αθωνιάδα, στη Ριζάρειο και στη Θεολογική του Πανεπιστημίου της Αθήνας και ο οποίος ίδρυσε στη Θεσσαλονίκη το «Μαράσλειον Λύκειον Στ. Νούκα» αλλά και το «Πρότυπον Παρθεναγωγείον Στ. Νούκα» με δωρεές ευεργετών όπως του Γ. Μαρασλή και του Δ. Σγούτα 78. Κάποια ιδιωτικά σχολεία επαγγελματικής εκπαίδευσης, αφού αναγνωρίσθηκαν από το κράτος, εντάχθηκαν στη συνέχεια στη δημόσια εκπαίδευση όπως η Βιομηχανική και Εμπορική Ακαδημία του Ο.Α. Ρουσόπουλου, που ιδρύθηκε το 1894 αλλά και το Διδασκαλείο Νηπιαγωγών Καλλιθέας, που ιδρύθηκε και λειτουργούσε υπό την καθοδήγηση της «Ένωσης Ελληνίδων» και με το Νομοθετικό Διάταγμα η Πολιτεία το αναγνώρισε «ως δημόσιο εκπαιδευτικό ίδρυμα, το ένταξε στη δημοτική εκπαίδευση, ανέλαβε τα έξοδα λειτουργίας του και καθόρισε τον τρόπο διορισμού νηπιαγωγών σε νηπιαγωγεία που ίδρυε το κράτος, σωματεία, εταιρείες και φιλανθρωπικούς συλλόγους» 79. Ιδιαίτερη περίπτωση ιδιωτικού σχολείου είναι το Ανώτερο Παρθεναγωγείο του Βόλου που ιδρύθηκε το 1908 από το Δήμο Παγασών και έκλεισε το 1911, στο οποίο σχολείο «έγινε μέσα στο ελεύθερο πια Κράτος η πρώτη προσπάθεια στη σχολική πράξη, για να λυτρωθεί το παιδί από άλλου είδους σκλαβιά, που αλυσόδενε την ψυχή του μαζί με όλη την πνευματική ζωή του τόπου» 80. Τα ξένα σχολεία ήταν τα σχολεία που ιδρύθηκαν από αλλοδαπούς στο ελληνικό κράτος. Συγκεκριμένα στη Θεσσαλονίκη υπήρχαν αμερικάνικα σχολεία (η Αμερικανική Γεωργική Σχολή 81 που ιδρύθηκε το 1902 από το Dr. J. M. House από δωρεές στα ανατολικά της Καλαμαριάς, το Κολέγιο Ανατόλια 82 που ιδρύθηκε στη Μερτζιφόν του Πόντου από αμερικανούς ιεραποστόλους και μεταφέρθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1924). Επίσης υπήρχαν γερμανικά σχολεία (η Γερμανική Σχολή 83 που ιδρύθηκε το 1888 στη Θεσσαλονίκη για τα παιδιά των υπαλλήλων των Ανατολικών Σιδηροδρόμων), γαλλικά σχολεία (το Κολέγιο Δελασάλ 84 που ιδρύθηκε το 1888 από πέντε φρερ, αδελφοί, του τάγματος του Αγίου Ιωάννου Βαπτιστού της Σάλλης στη Θεσσαλονίκη και το Καλαμαρί που ιδρύθηκε από τις καθολικές αδελφές του ελέους του Αγίου Βικεντίου του Παύλου και από το 1894 λειτούργησαν δημοτικό θηλέων στη Θεσσαλονίκη) 85 και ισραηλίτικα σχολεία (η Σχολή Αλτσέχ, η Σχολή Σόλων Τζαχών και άλλα σχολεία, σχολές και ορφανοτροφεία) 86. Το 1910 υπήρχαν σε διάφορες πόλεις της Ελλάδος δώδεκα ιταλικά 20

http://sep4u.gr Oι συνολικές θέσεις εισακτέων το 2009 στα Ελληνικά ΑΕΙ: 4370 και το 2014 3.925

http://sep4u.gr Oι συνολικές θέσεις εισακτέων το 2009 στα Ελληνικά ΑΕΙ: 4370 και το 2014 3.925 1 ο Επιστημονικό Πεδίο Κοινά με άλλα Επιστημονικά Πεδία 1ο και 4ο - Διαχείρισης Πολιτισμικού Περιβάλλοντος και Νέων Τεχνολογιών (Αγρίνιο) -Πολιτισμικής Τεχ/γίας και Επικ/νίας (Μυτιλήνη) -Τεχνών Ήχου και

Διαβάστε περισσότερα

Η εξέλιξη της ελληνικής παιδαγωγικής σκέψης και πράξης

Η εξέλιξη της ελληνικής παιδαγωγικής σκέψης και πράξης Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής & Τεχνολογικής Εκπαίδευσης 2013-14 Α εξάμηνο Η εξέλιξη της ελληνικής παιδαγωγικής σκέψης και πράξης Υπεύθυνος καθηγητής: Μαυρικάκης Εμμανουήλ Συμμετέχοντες

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΦΕΚ 2499 Β / 19-11-2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Αποτελεί ένα από τα τέσσερα τμήματα της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών και Επιστημών της Αγωγής. Υπήρξε το πολυπληθέστερο σε φοιτητές τμήμα. Έχει παραδώσει στην κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Τα Παιδαγωγικά Τμήματα Δημοτικής Εκπαίδευσης, σκοπό έχουν την ανάδειξη επιστημόνων που θα καλύψουν τις εκπαιδευτικές ανάγκες της Πρωτοβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση.

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση. ΔΙATMHMATΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (ΠΠΔΕ) ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ (Απόσπασμα από τα Πρακτικά της 325 ης /08-05-2014 Τακτικής Συνεδρίασης της Συγκλήτου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πειραιάς 5 Νοεμβρίου 2012 Αρ. Πρωτ. 20126093 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «BRINGING EUROPE TO SCHOOL TEACHERS (B.E.S.T.)» ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μπράτης Δημήτρης Αθήνα 2/9/ 2013 Αιρετός του ΚΥΣΠΕ d.mpratis@gmail.com http://www.mpratis.gr τηλ. 6974750402 2103312790 2103442884 fax: 2103246893

Μπράτης Δημήτρης Αθήνα 2/9/ 2013 Αιρετός του ΚΥΣΠΕ d.mpratis@gmail.com http://www.mpratis.gr τηλ. 6974750402 2103312790 2103442884 fax: 2103246893 Μπράτης Δημήτρης Αθήνα 2/9/ 2013 Αιρετός του ΚΥΣΠΕ d.mpratis@gmail.com http://www.mpratis.gr τηλ. 6974750402 2103312790 2103442884 fax: 2103246893 Καταργείται η προτεραιότητα των κατόχων διδακτορικών και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.

Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Σπύρος Πανέτσος Επιστ. Υπευθ. Γραφείου Διασύνδεσης Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Η Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΤΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΕΡΕΥΝΑ ΤΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΡΕΥΝΑ ΤΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Τα στοιχεία που ακολουθούν αποτελούν ευρήματα της επιστημονικής ομάδας της ORIENTUM υπό την επίβλεψη των συμβούλων επαγγελματικού προσανατολισμού Νίκου Παυλάκου

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 2. Διάρθρωση Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Γενικού Λυκείου

Άρθρο 2. Διάρθρωση Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Γενικού Λυκείου Άρθρο 2 Διάρθρωση Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Γενικού Λυκείου 1. Η Α Τάξη Ημερήσιου Γενικού Λυκείου αποτελεί τάξη αποκλειστικά γενικής παιδείας, στην οποία εφαρμόζεται πρόγραμμα μαθημάτων τριάντα πέντε

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτης Ιστοσελίδας. Υπηρεσίες Συνδέσεις Εγκύκλιοι Έντυπα Downloads

Χάρτης Ιστοσελίδας. Υπηρεσίες Συνδέσεις Εγκύκλιοι Έντυπα Downloads Το Υπουργείο Το Eκπαιδευτικό Σύστημα Πρόσβαση στη Γνώση Θρησκεύματα Μηχανή Αvαζήτησης Επικοινωνία Συχνές Ερωτήσεις Χάρτης Ιστοσελίδας Προκηρύξεις/ Νέα Διαγωνισμοί Συνέδρια/ Ημερίδες Εποπτευόμενοι Φορείς

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΙ ΙΣΧΥΕ ΤΙ ΘΑ ΙΣΧΥΣΕΙ Σελίδα 1 από 10 ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Η Α Τάξη Γενικού Λυκείου αποτελεί τάξη αποκλειστικά γενικής παιδείας, στην οποία εφαρμόζεται πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

IONIO ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ TMHMA ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ

IONIO ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ TMHMA ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ IONIO ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ TMHMA ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Πληροφορίες: Στ. Πρεντουλή Μέγαρο Καποδίστρια, 49100 Κέρκυρα Τηλ.: 26610-87223 Φαξ: 26610-22293 Κέρκυρα, Αριθμ. Πρωτ.: ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΕΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ

ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΕΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ 3330 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Οι πτυχιούχοι του Τμήματος κατέχουν τις απαραίτητες επιστημονικές γνώσεις και δεξιότητες στην εφαρμογή μεθόδων που τους δίνουν τη

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου

Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου ΙΣΧΥΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΩΡΕΣ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ 2011 1. Θρησκευτικά 2 Θρησκευτικά: 2 ώρες 2. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα & Γραμματεία

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικά οι Ομάδες Προσανατολισμού των Πανελλήνιων εξετάσεων:

Αναλυτικά οι Ομάδες Προσανατολισμού των Πανελλήνιων εξετάσεων: Τρεις κατευθύνσεις προσανατολισμού : Ανθρωπιστικές Θετικές Οικονομίας και Πληροφορικής καθώς και πέντε επιστημονικά πεδία, περιλαμβάνει το νέο σύστημα των Πανελλήνιων εξετάσεων, όπως ανακοίνωσε το υπ.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Εισαγωγή Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφεται το σύστηµα των Γενικών Εξετάσεων για την εισαγωγή στην τριτοβάθµια εκπαίδευση το οποίο ίσχυσε την περίοδο 1983-1999 και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΤΟ ΝΕΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΟ ΝΕΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Ποια μαθήματα διδάσκονται οι μαθητές της Α Λυκείου; Ποια από τα μαθήματα ανήκουν στους ίδιους κλάδους μαθημάτων; Ο παρακάτω πίνακας περιέχει όλους τους κλάδους των μαθημάτων,

Διαβάστε περισσότερα

1. Ο Ν. 3966/2011 ενοποιεί τα Πειραματικά και τα Πρότυπα Σχολεία εξομοιώνοντας τα.

1. Ο Ν. 3966/2011 ενοποιεί τα Πειραματικά και τα Πρότυπα Σχολεία εξομοιώνοντας τα. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ----- Ταχ. Δ/νση: Α. Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180 - Μαρούσι Ιστοσελίδα: www.minedu.gov.gr E-mail: press@minedu.gov.gr

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016. www.psych.uoa.gr

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016. www.psych.uoa.gr Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 201-2016 www.psych.uoa.gr Πληροφορίες για το ΠΜΣ όπως αυτές αναφέρονται στο σχετικό ΦΕΚ ίδρυσής του και στην Προκήρυξη υποβολής υποψηφιοτήτων:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Μελέτη Καταγραφής Επαγγελματικών Δικαιωμάτων Αποφοίτων Τμήματος Πληροφορικής Ιονίου Πανεπιστημίου

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Μελέτη Καταγραφής Επαγγελματικών Δικαιωμάτων Αποφοίτων Τμήματος Πληροφορικής Ιονίου Πανεπιστημίου ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Αποφοίτων Τμήματος Πληροφορικής Ιονίου Πανεπιστημίου Περιεχόμενα Περίληψη. 3 Εισαγωγή..4 Το Τμήμα Πληροφορικής Σπουδές...... 4 Θέσεις Εργασίας για τους Αποφοίτους του Τμήματος Πληροφορικής....

Διαβάστε περισσότερα

5ο Επιστημονικό Πεδίο ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

5ο Επιστημονικό Πεδίο ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ 3ο Επιστημονικό Πεδίο 3 5ο Επιστημονικό Πεδίο ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Οι πτυχιούχοι της Σχολής: Στατιστικής του Πειραιά εγγράφονται στο Οικονομικό Επιμελητήριο, ενώ του Αιγαίου (2ο Πεδίο) δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΔΙΠΛΩΜΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ «ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ: ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ» Διάρκεια σπουδών: Τέσσερα (4) εξάμηνα ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ-ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016 Το Παιδαγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

Αποστολή και έργο του Τμήματος Βαλκανικών Σπουδών

Αποστολή και έργο του Τμήματος Βαλκανικών Σπουδών Φλώρινα, Ιούνιος 2012 Αποστολή και έργο του Τμήματος Βαλκανικών Σπουδών Νίκος Ζάικος Eπίκουρος καθηγητής Τμήμα Βαλκανικών Σπουδών Υπεύθυνος Συντονιστής Τμήματος Βαλκανικών Σπουδών ΠΔΜ 1 Η παρούσα έκθεση

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΘΕΜΑ: ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ Λεωφόρος Δημητρίου Βικέλα 52 152 33 Χαλάνδρι Τηλ: 210 6878952, Fax: 210 6878840 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Ερυθρού Σταυρού 28 & Καρυωτάκη 22 100 ΤΡΙΠΟΛΗ Τηλ : 2710-230000,Fax:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Α ΑΘΗΝΑΣ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Α ΑΘΗΝΑΣ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Α ΑΘΗΝΑΣ http://1kesyp-a-athin.att.sch.gr ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Πολιτική ηγεσία Υπουργείου Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης & Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Πολιτική ηγεσία Υπουργείου Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης & Θρησκευμάτων Ένωση Πληροφορικών Ελλάδας Κοδριγκτώνος 33, 5ος όροφος ΤΚ 10434, Αθήνα http://www.epe.org.gr e-mail: info@epe.org.gr ΠΡΟΣ: Πολιτική ηγεσία Υπουργείου Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης & Θρησκευμάτων ΚΟΙΝ: Βουλευτές

Διαβάστε περισσότερα

TO NEO ΣΧΟΛΕΙΟ. Τα µαθήµατα του κοινού εκπαιδευτικού προγράµµατος (γενικής παιδείας) είναι τα εξής:

TO NEO ΣΧΟΛΕΙΟ. Τα µαθήµατα του κοινού εκπαιδευτικού προγράµµατος (γενικής παιδείας) είναι τα εξής: TO NEO ΣΧΟΛΕΙΟ «3. Στη Γ Τάξη Ηµερήσιου Γενικού Λυκείου εφαρµόζεται πρόγραµµα µαθηµάτων τριάντα τριών (33) ωρών, που περιλαµβάνει µαθήµατα γενικής παιδείας δεκατριών (13) συνολικά διδακτικών ωρών εβδοµαδιαίως

Διαβάστε περισσότερα

Πηγή: imerisia.gr. Όπως αναφέρει το υπουργείο, οι αλλαγές γίνονται γιατί:

Πηγή: imerisia.gr. Όπως αναφέρει το υπουργείο, οι αλλαγές γίνονται γιατί: Πηγή: imerisia.gr Το νέο εξεταστικό σύστημα για την εισαγωγή στα Πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ, ανακοίνωσε το υπουργείο Παιδείας, σύστημα που θα ισχύσει το σχολικό έτος 2015-2016. Όπως αναφέρει το υπουργείο,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2015 2016

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2015 2016 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ» ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ.

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. Είδαμε πως το 4.2% των μαθητών στο δείγμα μας δεν έχουν ελληνική καταγωγή. Θα μπορούσαμε να εξετάσουμε κάποια ειδικά χαρακτηριστικά αυτών των ξένων μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ψυχολογία 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΣΕΕ

ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΣΕΕ Ιουλιανού 28 (1 ος όροφος) - 10434 ΑΘΗΝΑ Τηλέφωνο: 210 88 38 680 Φαξ: 210 88 38 148 Email: kanep@tenet.gr Δικτυακός τόπος: www.kanep-gsee.gr Α.Π. :. Αθήνα ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΤΟ ΝΕΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΤΟ ΝΕΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΤΟ ΝΕΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Ομάδες Προσανατολισμού Τρεις Ομάδες Προσανατολισμού Σπουδών προβλέπει το μεταβατικό σύστημα πρόσβασης στα πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ το οποίο θα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση εκπαιδευτικών, εκπαιδευτική πολιτική και κοινωνική δικαιοσύνη

Εκπαίδευση εκπαιδευτικών, εκπαιδευτική πολιτική και κοινωνική δικαιοσύνη 1 Εκπαίδευση εκπαιδευτικών, εκπαιδευτική πολιτική και κοινωνική δικαιοσύνη Χρήστος Ηρ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ Αναπλ. Καθηγητής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Θεσσαλονίκη. Ελλάδα antwniou@auth.gr 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Θέμα: Το νέο σύστημα εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση για το σχολικό έτος 2015-2016

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Θέμα: Το νέο σύστημα εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση για το σχολικό έτος 2015-2016 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ----- Ταχ. Δ/νση: Α. Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180 - Μαρούσι Ιστοσελίδα: www.minedu.gov.gr E-mail: press@minedu.gov.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων. οργάνωση και λειτουργία

Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων. οργάνωση και λειτουργία Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων οργάνωση και λειτουργία Μαρία Φουσέκα, φιλόλογος 1 Τα Ευρωπαϊκά Σχολεία είναι επίσημα εκπαιδευτικά ιδρύματα που συστάθηκαν, αρχικά, για τα παιδιά των υπαλλήλων της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

113 ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 330 115 ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ( ΡΕΘΥΜΝΟ) ΚΡΗΤΗΣ 200 109 ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΑΘΗΝΑΣ 330

113 ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 330 115 ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ( ΡΕΘΥΜΝΟ) ΚΡΗΤΗΣ 200 109 ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΑΘΗΝΑΣ 330 Κλάδος ΠΕ 02 Φιλολόγων: [Κωδικός: ΠΕ 02.00] [ΦΕΚ 515/8-10-2008] Τα πτυχία που οδηγούν στο επάγγελµα του εκπαιδευτικού στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση αναφέρονται στη προκήρυξη του ΑΣΕΠ που δηµοσιεύτηκε στο

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό Επαγγελµατικό Γυµνάσιο. Ειδικού Τεχνολογικού Λυκείου

Ειδικό Επαγγελµατικό Γυµνάσιο. Ειδικού Τεχνολογικού Λυκείου Κοινή Πρόταση για την Ειδική Επαγγελµατική Εκπαίδευση Ειδικό Επαγγελµατικό Γυµνάσιο µε τάξεις Ειδικού Τεχνολογικού Λυκείου Επικαιροποιηµένη σύµφωνα µε το προσχέδιο νόµου του τεχνολογικού λυκείου Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ & Η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. (Mε βάση το Νόμο 4186/2013)

ΤΟ ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ & Η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. (Mε βάση το Νόμο 4186/2013) ΤΟ ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ & Η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Mε βάση το Νόμο 4186/2013) Α Τάξη Ημερησίου Γενικού Λυκείου Η Α Τάξη Ημερησίου Γενικού Λυκείου αποτελεί τάξη αποκλειστικά γενικής παιδείας, στην

Διαβάστε περισσότερα

Το Σχολείο του 21 ου Αιώνα Ε ενδύοντας στη Γνώση. Πρόταση για το νέο. Γυμνάσιο

Το Σχολείο του 21 ου Αιώνα Ε ενδύοντας στη Γνώση. Πρόταση για το νέο. Γυμνάσιο Το Σχολείο του 21 ου Αιώνα Ε ενδύοντας στη Γνώση Πρόταση για το νέο Γυμνάσιο Συντάκτες: Παναγιώτης Ε. Καταγής Θανάσης Ι. Νικολόπουλος Νίκος Ι. Παρίκος Γυμνάσιο Κατευθύνσεις 1. Γενική 2. Τεχνολογική 3.

Διαβάστε περισσότερα

Το Τμήμα Νομικής της Σχολής Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ. Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Το Τμήμα Νομικής της Σχολής Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ. Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Το Τμήμα Νομικής της Σχολής Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ. Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γραφείο Διασύνδεσης Σπουδών & Σταδιοδρομίας Α.Π.Θ. Θεσσαλονίκη,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΙΤΑΛΙΑΣ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΙΤΑΛΙΑΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΙΤΑΛΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑ Η εκπαίδευση στην Ελλάδα χωρίζεται κυρίως σε τρία επίπεδα, ονομασμένα πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια εκπαίδευση, με ένα επιπρόσθετο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : Ν. ΛΕΣΒΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : ΑΙΒΑΛΙΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : Ν. ΛΕΣΒΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : ΑΙΒΑΛΙΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 211-212 ΕΚΦΕ : Ν. ΛΕΣΒΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : ΑΙΒΑΛΙΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ 1.Επικαιροποιημένα στοιχεία του ΕΚΦΕ. Ονοματεπώνυμο Ειδικότητα Είδος

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΤΟ ΝΕΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΤΟ ΝΕΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΤΟ ΝΕΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Ομάδες Προσανατολισμού Τρεις Ομάδες Προσανατολισμού Σπουδών προβλέπει το μεταβατικό σύστημα πρόσβασης στα πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ το οποίο θα

Διαβάστε περισσότερα

Η προσχολική εκπαίδευση και η εκπαίδευση των εκπαιδευτικών στην Ελλάδα και στις ελληνικές κοινότητες της διασποράς

Η προσχολική εκπαίδευση και η εκπαίδευση των εκπαιδευτικών στην Ελλάδα και στις ελληνικές κοινότητες της διασποράς Η προσχολική εκπαίδευση και η εκπαίδευση των εκπαιδευτικών στην Ελλάδα και στις ελληνικές κοινότητες της διασποράς Α. Σύντοµη ιστορική διαδροµή Η ελληνική προσχολική εκπαίδευση γεννιέται και αναπτύσσεται

Διαβάστε περισσότερα

Βιογραφικό. Διδακτικό έργο

Βιογραφικό. Διδακτικό έργο ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ Βιογραφικό Ο Χρήστος Ηρ. Αντωνίου γεννήθηκε στη Ζούζουλη Καστοριάς. 1977: Πτυχίο Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. 1982: Δίπλωμα μεταπτυχιακών σπουδών Magister

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΣΤΑΣ Λ. ΖΩΡΑΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΚΩΣΤΑΣ Λ. ΖΩΡΑΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΚΩΣΤΑΣ Λ. ΖΩΡΑΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ι. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Γεννήθηκα στην Αθήνα στις 21 Αυγούστου 1950. Γονείς μου είναι ο Λύσανδρος Κ. Ζώρας και η Λήδα Ζώρα το γένος Ο. Λαμπροπούλου. ΙΙ. ΣΠΟΥΔΕΣ Α. Μέση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΟΛΤΕΕ ΓΙΑ ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΟΛΤΕΕ ΓΙΑ ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ Ο.Λ.Τ.Ε.Ε. ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΩΝ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δ/NΣΗ : ΑΧΙΛΛΕΩΣ 37 Τ.Κ 10436 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210 5238973-210 5121399 6932798177 FAX: 210 5202798-210 5121399 ΗΛΕΚΤ/ΚΗ ΣΕΛΙΔΑ: http://www.oltee.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ και ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ. «Επαγγελματική Συμβουλευτική και Προσανατολισμός»

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ και ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ. «Επαγγελματική Συμβουλευτική και Προσανατολισμός» ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ και ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟ ΕΓΚΡΙΣΗ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Επαγγελματική Συμβουλευτική και Προσανατολισμός» Πρόσκληση υποβολής

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΡΟΠΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΝΕΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΡΟΠΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΝΕΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΡΟΠΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (αφορά στους μαθητές που ενεγράφησαν ή θα εγγραφούν στην Α τάξη του Γενικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑλλΑγες ςτο λυκειο ςεπτεμβριος 2013

ΑλλΑγες ςτο λυκειο ςεπτεμβριος 2013 ΑλλΑγες ςτο λυκειο ςεπτεμβριος 2013 Σύμφωνα με το πρόσφατο νομοσχέδιο του Υπουργείου Παιδείας θα πραγματοποιηθούν σημαντικές αλλαγές στο Λύκειο και στον τρόπο εισαγωγής στα Τμήματα των Πανεπιστημίων και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: 1. Περιφερειακούς Διευθυντές Εκπ/σης 2. Δ/ντές Δ/νσεων Δ.Ε. 3. Δ/ντές ΓΕΛ (δια των Δ/νσεων Δ.Ε.) 4. ΚΕΣΥΠ (διά των Δ/νσεων Δ.Ε.

ΠΡΟΣ: 1. Περιφερειακούς Διευθυντές Εκπ/σης 2. Δ/ντές Δ/νσεων Δ.Ε. 3. Δ/ντές ΓΕΛ (δια των Δ/νσεων Δ.Ε.) 4. ΚΕΣΥΠ (διά των Δ/νσεων Δ.Ε. ΑΔΑ: ΒΛ1Η9-ΛΕΜ 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: ----- ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ Μαρούσι, 19-11 - 2013 ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ - ΤΜΗΜΑ Β Αρ.Πρωτ.

Διαβάστε περισσότερα

Ζωοδόχου Πηγής 8, Σαλαμίνα Τηλ: 210.46.51.576 7, 210.46.44.500 ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ

Ζωοδόχου Πηγής 8, Σαλαμίνα Τηλ: 210.46.51.576 7, 210.46.44.500 ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ Ζωοδόχου Πηγής 8, Σαλαμίνα Τηλ: 210.46.51.576 7, 210.46.44.500 ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2015 2016 ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 1. Ελληνική Γλώσσα (9 ώρες) 2. Μαθηματικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΠΑΕ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2009-2010

ΤΕΠΑΕ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2009-2010 ΤΕΠΑΕ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2009-2010 Άλλα 8 αντίστοιχα τμήματα στην Ελλάδα Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία, ΤΕΑΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η. ΘΕΜΑ: Προκήρυξη διαγωνισμού υποψήφιων δικαστικών επιμελητών

Α Π Ο Φ Α Σ Η. ΘΕΜΑ: Προκήρυξη διαγωνισμού υποψήφιων δικαστικών επιμελητών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ Δ/ΝΣΗ Δ3 ΤΜΗΜΑ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΗΜΑΤΟΣ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κέρκυρα, 01-07-2011 Αριθµ. Πρωτ.:. 1.2/2898 α /Φ023

Κέρκυρα, 01-07-2011 Αριθµ. Πρωτ.:. 1.2/2898 α /Φ023 IONIO ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ TMHMA ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Πληροφορίες: Στ. Πρεντουλή Μέγαρο Καποδίστρια, 49100 Κέρκυρα Τηλ.: 26610-87223 Φαξ: 26610-22293 Κέρκυρα, 01-07-2011 Αριθµ. Πρωτ.:.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ημερομηνία: 30-7-2015 Αριθμ. πρωτ.: Δ/1933 ΕΤΗΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ (ΕΠΠΑΙΚ) ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

8 ο ΓΕΛΠάτρας ΕρευνητικήΕργασία Μάιος 2012

8 ο ΓΕΛΠάτρας ΕρευνητικήΕργασία Μάιος 2012 8 ο ΓΕΛΠάτρας ΕρευνητικήΕργασία Μάιος 2012 ΗΕξέλιξηκαιη Ιστορίατης Εκπαίδευσηςανά τουςαιώνες Τομάθημαστην αρχαίαελλάδα. Αντί για βιβλία είχαν πήλινες πλάκες και το μάθημα γινόταν με δύο άτομα, τον μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΛΕΖ9-ΔΑΩ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΑΠΟΦΑΣΗ

ΑΔΑ: ΒΛΕΖ9-ΔΑΩ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΔΑ: ΒΛΕΖ9-ΔΑΩ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Α/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Β/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

1. ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

1. ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ . ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Έτος Ίδρυσης: 7 ΑΛΕΞΙΟΥ ΑΓΓΕΛΙΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Η ΚΑΤΑ ΦΥΛΟ ΣΥΝΘΕΣΗ ΔΕΠ (ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ).... ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΔΕΠ ΚΑΤΑ ΦΥΛΟ ΚΑΙ ΒΑΘΜΙΔΑ (ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ)....

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Πολιτική Επιστήμη 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

O Υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων

O Υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΜΟΝΑΔΑ Β3 ----- Ταχ. Δ/νση : Α. Παπανδρέου 37 Τ.Κ. - Πόλη : 151 80

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ (ΓΕ.Λ.)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ (ΓΕ.Λ.) ΝΟΜΟΣ ΥΠ ΑΡΙΘ. 4186 Αναδιάρθρωση της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και λοιπές διατάξεις. Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή: Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ (ΓΕ.Λ.)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. Τμήμα Μαθηματικών & Εφαρμοσμένων Μαθηματικών. Σχολή Θετικών και Τεχνολογικών Επιστημών. οδηγός σπουδών

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. Τμήμα Μαθηματικών & Εφαρμοσμένων Μαθηματικών. Σχολή Θετικών και Τεχνολογικών Επιστημών. οδηγός σπουδών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τμήμα Μαθηματικών & Εφαρμοσμένων Μαθηματικών Σχολή Θετικών και Τεχνολογικών Επιστημών οδηγός σπουδών Ιστορικά Στοιχεία Ίδρυση του Τμήματος: Το Τμήμα δημιουργήθηκε τον Ιούνιο του 2013

Διαβάστε περισσότερα

10) Μία (1) θέση Μαθηματικού με σύμβαση ορισμένου χρόνου στον κύκλο Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του αγγλόφωνου τμήματος(γλώσσα διδασκαλίας Αγγλικά)

10) Μία (1) θέση Μαθηματικού με σύμβαση ορισμένου χρόνου στον κύκλο Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του αγγλόφωνου τμήματος(γλώσσα διδασκαλίας Αγγλικά) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΟΜΟΓΕΝΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Γ ΞΕΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ αρ. πρωτ. 979 Α /97529/Ζ1/24-06-2014

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΦΟΙΤΗΤΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ

ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΦΟΙΤΗΤΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΦΟΙΤΗΤΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΥΠΟΒΟΛΗ ΑΙΤΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ / ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΣ ΜΕΤΕΓΓΡΑΦΕΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΠΤΥΧΙΟΥ Η Υπηρεσία Σπουδών και Φοιτητικής Μέριμνας του Πανεπιστημίου Κύπρου ανακοινώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Ένωση Πληροφορικών Ελλάδας Κοδριγκτώνος 33, 5ος όροφος ΤΚ 10434, Αθήνα http://www.epe.org.gr e-mail: info@epe.org.gr

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Ένωση Πληροφορικών Ελλάδας Κοδριγκτώνος 33, 5ος όροφος ΤΚ 10434, Αθήνα http://www.epe.org.gr e-mail: info@epe.org.gr Ένωση Πληροφορικών Ελλάδας Κοδριγκτώνος 33, 5ος όροφος ΤΚ 10434, Αθήνα http://www.epe.org.gr e-mail: info@epe.org.gr ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΘΕΜΑ: «Σχέδιο Νόμου που παραβιάζει το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο τόσο των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ " Ι ΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΜΕ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ"

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ  Ι ΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΜΕ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ - ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ - ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ " Ι ΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΜΕ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ" ιευθύντρια:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Γνωστικό περιεχόμενο Περιεχόμενο Τμήματος Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας καταλαμβάνει σημαντική θέση στο χώρο των

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακά στην Ελλάδα

Μεταπτυχιακά στην Ελλάδα Μεταπτυχιακά στην Ελλάδα Μουντάκης Κώστας: Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Πελοποννήσου Πρώην σύμβουλος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Dr. Αρβανίτη Νέλη: Σχολική Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής 1 Δικαιολογητικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145 Ευστράτιος Παπάνης Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου και

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί αγωνίζονται οι εκπαιδευτικοί;

Γιατί αγωνίζονται οι εκπαιδευτικοί; Γιατί αγωνίζονται οι εκπαιδευτικοί; Πολλά έχουν αλλάξει ήδη Μισθολόγιο Αποκέντρωση Καταργήσεις-συγχωνεύσεις σχολείων «Νέο Λύκειο» Διαμαντοπούλου Υποχρεωτικές μεταθέσεις Αξιολόγηση Αύξηση ωραρίου εκδίωξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Δ.Ε ΓΕΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα Θεσσαλονίκης

Παράρτημα Θεσσαλονίκης Με την αριθμ. 18/02-06-2015 πράξη της Δ.Ε. της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. τροποποιείται η προκήρυξη του Π.Μ.Σ. του Παιδαγωγικού Τμήματος με τίτλο «Οργάνωση και Διοίκηση της Εκπαίδευσης» αναφορικά με τις κατηγορίες υποψηφίων.

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Μπασλής ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ Το μακροβιότερο εκπαιδευτικό περιοδικό

Γιάννης Μπασλής ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ Το μακροβιότερο εκπαιδευτικό περιοδικό Γιάννης Μπασλής ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ Το μακροβιότερο εκπαιδευτικό περιοδικό Το 1976 υπήρξε, όπως γνωρίζουμε, μια καταλυτική χρονιά για τη νεοελληνική κοινωνία και εκπαίδευση. Ήταν η χρονιά που σημάδεψε όσο καμιά

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΦΟΙΤΗΤΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ

ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΦΟΙΤΗΤΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΦΟΙΤΗΤΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΥΠΟΒΟΛΗ ΑΙΤΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ / ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΣ ΜΕΤΕΓΓΡΑΦΕΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΠΤΥΧΙΟΥ Η Υπηρεσία Σπουδών και Φοιτητικής Μέριμνας του Πανεπιστημίου Κύπρου ανακοινώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ. Αξιολόγηση, Προαγωγή και Απόλυση Μαθητών Γενικού Λυκείου

ΤΟ ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ. Αξιολόγηση, Προαγωγή και Απόλυση Μαθητών Γενικού Λυκείου ΤΟ ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ Στους μαθητές που θα φοιτήσουν φέτος στην Α Λυκείου θα αρχίσει να εφαρμόζεται η νέα δομή του λυκείου. Για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση θα μετράει επιπλέον και ο μέσος όρος των

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών ΤΜΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Παγκόσµιο Θέατρο: Πράξη - Δραµατουργία - Θεωρία ΙΣΧΥΕΙ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΕΩΣ

Διαβάστε περισσότερα

1987-1989: Μεταδιδακτορικές σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Φραγκφούρτης στην Καθολική Θεολογία

1987-1989: Μεταδιδακτορικές σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Φραγκφούρτης στην Καθολική Θεολογία Όνομα: ΗΡΑΚΛΗΣ Επώνυμο: ΡΕΡΑΚΗΣ Όνομα πατρός: ΜΑΤΘΑΙΟΣ Χρον. γέννησης: 1952 Τόπος γέννησης: ΡΕΘΥΜΝΟ Βαθμίδα: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Σχολή: ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ Τμήμα: ΠΟΙΜ. & ΚΟΙΝ. ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Εργαστήριο: ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ Τηλ.: 2310

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας- Μεσοπόλεμος)

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας- Μεσοπόλεμος) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας- Μεσοπόλεμος) Ενότητα 10: Η Παιδαγωγική στο Αθηνών (19ος αι.) Ε. Αβτζή,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Σπουδών Β Λυκείου ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Ιακωβίδης Γιώργος, Φυσικός Παπαχρήστου Μαίρη, Φιλόλογος Η Β Τάξη Γενικού Λυκείου μαθήματα γενικής παιδείας δύο (2) Ομάδες Μαθημάτων Προσανατολισμού, Ανθρωπιστικών

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία 2 Θρησκευτικά 2 Ιστορία 2 Μαθηματικά 2 Άλγεβρα 3/2 Γεωμετρία 2/3 Ξένη Γλώσσα (Αγγλικά ή Γαλλικά ή Γερμανικά) 2 Φυσική 2

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία 2 Θρησκευτικά 2 Ιστορία 2 Μαθηματικά 2 Άλγεβρα 3/2 Γεωμετρία 2/3 Ξένη Γλώσσα (Αγγλικά ή Γαλλικά ή Γερμανικά) 2 Φυσική 2 Στους μαθητές που θα φοιτήσουν φέτος στην Α Λυκείου θα αρχίσει να εφαρμόζεται η νέα δομή του λυκείου. Για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση θα μετράει επιπλέον και ο μέσος όρος των βαθμών των τριών

Διαβάστε περισσότερα

1ο Επιστημονικό Πεδίο Ανθρωπιστικών, Νομικών & Κοινωνικών Επιστημών

1ο Επιστημονικό Πεδίο Ανθρωπιστικών, Νομικών & Κοινωνικών Επιστημών 1ο Επιστημονικό Πεδίο Ανθρωπιστικών, Νομικών & Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστήμια Τμήμα Εισαγωγική κατεύθυνση (κατευθύνσεις προχωρημένου εξαμήνου) 2014 2013 2012 127 Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας 19.964

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του Νέου Λυκείου

Παρουσίαση του Νέου Λυκείου Παρουσίαση του Νέου Λυκείου Σελίδα 2 από 32 (Α) Απολυτήριο Γενικού Λυκείου Σελίδα 3 από 32 Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Μ Α Θ Η Μ Α Τ Ω Ν Τάξη Α ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΩΡΕΣ Αρχαία Ελληνική Γλώσσα & Γραμματεία 5 Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Ταχ. Δ/νση: Ερμού 15, 101 85 ΑΘΗΝΑ Τηλέφωνο: 210 3233051 FAX: 210 3231763 an. 31 Πληροφορίες: Ν. Σταθόπουλος ΑΠΟΦΑΣΗ

Ταχ. Δ/νση: Ερμού 15, 101 85 ΑΘΗΝΑ Τηλέφωνο: 210 3233051 FAX: 210 3231763 an. 31 Πληροφορίες: Ν. Σταθόπουλος ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 10-07 - 2006 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Αρ. πρωτ. 69598/Γ2 ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδικές εξετάσεις : μεταβατικό το νέο σύστημα και με περισσότερες επιλογές

Πανελλαδικές εξετάσεις : μεταβατικό το νέο σύστημα και με περισσότερες επιλογές Πανελλαδικές εξετάσεις : μεταβατικό το νέο σύστημα και με περισσότερες επιλογές Το σύστημα Εξετάσεων Εισαγωγής που περιγράφεται στις επόμενες παραγράφους σχεδιάστηκε ως μεταβατικό σύστημα, για να αντιμετωπίσει

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα Διαλόγου. Συντονιστές: Βαγγέλης Ανάγνου, Δανάη-Μερόπη Βαϊκούση & Δημήτρης Βεργίδης

Θέμα Διαλόγου. Συντονιστές: Βαγγέλης Ανάγνου, Δανάη-Μερόπη Βαϊκούση & Δημήτρης Βεργίδης Θέμα Διαλόγου «ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΣΤΑ ΣΔΕ ΚΑΙ ΣΤΑ ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ» Συντονιστές: Βαγγέλης Ανάγνου, Δανάη-Μερόπη Βαϊκούση & Δημήτρης Βεργίδης Θέματα για συζήτηση: [Μπορείτε να συμμετάσχετε, στέλνοντας

Διαβάστε περισσότερα

Δημητρακόπουλος Γιώργος

Δημητρακόπουλος Γιώργος Δημητρακόπουλος Γιώργος Υποψήφιος Αιρετός ΚΥΣΠΕ (με το ψηφοδέλτιο «Ανεξάρτητη Ενωτική Εκ-κίνηση») Υποψήφιος Αιρετός ΠΥΣΠΕ Πειραιά (με το ψηφοδέλτιο «Ενωτική Ριζοσπαστική Κίνηση») Τηλ. επικοινωνίας 6977

Διαβάστε περισσότερα

Α ΛΥΚΕΙΟΥ. ΓΕΝΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ 1. Θρησκευτικά 2 ώρες 2. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα & Γραμματεία

Α ΛΥΚΕΙΟΥ. ΓΕΝΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ 1. Θρησκευτικά 2 ώρες 2. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα & Γραμματεία Α ΛΥΚΕΙΟΥ Η Α Λυκείου, η οποία είναι τάξη προσανατολισμού, περιέχει γενικά μαθήματα συνολικής διάρκειας 9 ωρών εβδομαδιαίας διδασκαλίας και μαθήματα επιλογής, από τα οποία ο μαθητής είναι υποχρεωμένος

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Φαρμακευτική 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα