Η φιλοσοφία και οι στόχοι του ιεπιστηµονικού Προγράµµατος Μεταπτυχιακών Σπουδών (.Π.Μ.Σ.) του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου «Περιβάλλον και Ανάπτυξη»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η φιλοσοφία και οι στόχοι του ιεπιστηµονικού Προγράµµατος Μεταπτυχιακών Σπουδών (.Π.Μ.Σ.) του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου «Περιβάλλον και Ανάπτυξη»"

Transcript

1 Η φιλοσοφία και οι στόχοι του ιεπιστηµονικού Προγράµµατος Μεταπτυχιακών Σπουδών (.Π.Μ.Σ.) του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου «Περιβάλλον και Ανάπτυξη». Ρόκος, Καθηγητής Ε.Μ.Π..Μ.Π.Σ. του Ε.Μ.Π. "Περιβάλλον και Ανάπτυξη" Μετσόβιο Κέντρο ιεπιστηµονικής Έρευνας (ΜΕ.Κ..Ε.) του Ε.Μ.Π. Εισαγωγή Στις κάθε φορά συγκεκριµένες ιστορικές, κοινωνικές, πολιτικές, οικονοµικές και πολιτισµικές συνθήκες, όπως αυτές αλληλεπιδρούν και αλληλοδιαµορφώνονται διαλεκτικά µε τις αξίες, την κατάσταση, τις προόδους, τις ποιότητες και τις ιεραρχήσεις προτεραιοτήτων της παιδείας, της έρευνας και της τεχνολογίας, στην αρένα της διαρκούς µαχητικής συνύπαρξης των επιλογών των δυνάµεων που βρίσκονται στην εξουσία, µε τη µέση κοινωνική συνείδηση και την κοινωνική δυναµική, τόσο η πολυσηµία και οι αντιφάσεις της αξιολογικής έννοιας και φιλοσοφίας της "Ανάπτυξης" όσο και το περιεχόµενό της αντίστοιχα, αλλά και τα µέσα και οι διαδικασίες επιδίωξής της, σηµαδεύονται και οριοθετούνται σε χαρακτηριστικές περιόδους "αναφοράς", ανάλογα πάντα µε την "µερική", "ειδική", "σύνθετη" ή και "ολιστική" οπτική θεώρησης και προσέγγισής τους. (Esteva 1999, Ρόκος 2003) Την περίοδο µεταξύ 1759 και 1859, κατά την οποία οι Wolff και αρβίνος αντίστοιχα, αλλά και οι σύγχρονοί τους επιστήµονες, χρησιµοποιούσαν εναλλακτικά τους όρους "εξέλιξη" και "Ανάπτυξη", σηµειώθηκε η πρώτη µεταβολή της έννοιας της "Ανάπτυξης", από την αντίληψη του µετασχηµατισµού προς µια "κατάλληλη" µορφή, στην αντίληψη του µετασχηµατισµού προς µια "ακόµη πιο τέλεια" µορφή, για να ακολουθήσει στα τέλη του 18 ου αιώνα το πέρασµα της βιολογικής µεταφοράς στην κοινωνική σφαίρα από τον J.Moser, ο οποίος από το 1768 χρησιµοποιούσε τη λέξη "Entwicklung" για να υπαινιχθεί την βαθµιαία διαδικασία της κοινωνικής αλλαγής. Για να φθάσουµε στη σύγχρονη βαθύτατα πολιτική αντίληψη για την "Ανάπτυξη", η οποία όµως εγκλωβίστηκε έως και ευτελίστηκε από τον Truman το 1949 και τους επιγόνους του στην µονοδιάστατη έννοια της οικονοµικής αύξησης και τις κατά καιρούς ψιµυθιώσεις της, περάσαµε 1

2 από τον Marx, στο έργο του οποίου η "Ανάπτυξη" αποτέλεσε την κεντρική κατηγορία, συνυφαίνοντας την αρβινική έννοια της εξέλιξης µε την Εγελιανή αντίληψη της ιστορίας (Esteva 1999). Η πολυδιάστατη, εγγενώς θετική και δηµιουργική αντίληψη για την "Ανάπτυξη" µε κινητήρια δύναµη, πρωταγωνιστή της ιστορίας, τον χειραφετηµένο και ολόπλευρα µορφωµένο πολίτη, επιστήµονα και εργαζόµενο και τις συλλογικότητές του, ασφυκτιά πλέον στην κυρίαρχη ιδρυµατική της µορφή την οποία επέβαλε η µετεξέλιξη και µεταλλαγή της δυτικής καπιταλιστικής παράδοσης, ακρωτηριάζοντας ακόµη και το οριακά "κοινωνικό" κράτος στη νεοφιλελεύθερη εκδοχή του, ως υπηρέτη και εγγυητή των συµφερόντων των όλο και ισχυρότερων πολυεθνικών επιχειρήσεων (Ρόκος 2003). Έτσι, οι σχεδιασµοί της αστικής "Ανάπτυξης" από τις αρχές του 20 ου αιώνα, της "Ανάπτυξης και Ευηµερίας των Αποικιών", (όπως το 1939 η Βρετανία µετονόµασε τον Νόµο των αρχών του 19 ου αιώνα για την "Ανάπτυξη των Αποικιών", πηγή των φυσικών και των ανθρωπίνων διαθεσίµων τους τα οποία αυτή εκµεταλλευόταν για τη δική της ανάπτυξη, και τη δική τους καθήλωση στην υπανάπτυξη), από αντικειµενικά πολυδιάστατες, διεπιστηµονικές, ολοκληρωµένες δηµοκρατικές, συµµετοχικές διαδικασίες σε οικονοµικό, κοινωνικό, πολιτικό, πολιτισµικό, τεχνικό/τεχνολογικό και περιβαλλοντικό επίπεδο, περιορίστηκαν, στις καλύτερες περιπτώσεις, σε κεντρικές συγκεντρωτικές γραφειοκρατικές διαδικασίες "ειδικών εµπειρογνωµόνων", για την µε επιστηµονικό επιχειρησιακό τρόπο οργάνωση του χώρου και των οικονοµικών δράσεων, προς όφελος, πριν απ όλα, του κεφαλαίου. Στα πανεπιστήµια όµως και στην κοινωνία, η ελευθερία της έρευνας και της διδασκαλίας επέτρεψε να διατυπωθούν θεωρίες αλλά και να εφαρµοσθούν µεθοδολογίες και διαδικασίες "Ανάπτυξης", µε ανοιχτά παράθυρα στη ζωή, τον άνθρωπο, και το φυσικό και πολιτισµικό του περιβάλλον. Θα σταθούµε παρακάτω στη µεθοδολογία και στις διαδοχικές φάσεις των σχεδιασµών "Ανάπτυξης", όπως αυτές τεκµηριώθηκαν στα κείµενα δύο σπουδαίων επιστηµόνων και διανοητών, των Patrick Geddes και Peter Hall και στις εργασίες µας για την Αξιοβίωτη Ολοκληρωµένη Ανάπτυξη (Ρόκος 2003). Οι διαδοχικές φάσεις της µεθοδολογίας ενός σχεδιασµού ανάπτυξης κατά την παραδοσιακή αντίληψη η οποία τεκµηριώθηκε από τον Sir Patrick Geddes ( ) και επικράτησε από το 1920 ως το 1960 ακολουθούσαν τη σειρά: 2

3 Απογραφή (Survey), µ άλλα λόγια: αποτύπωση των µεγεθών, της κατάστασης και της ποιότητας της φυσικής και της κοινωνικοοικονοµικής πραγµατικότητας, (ή σύµφωνα µε άλλες επιστηµονικές πειθαρχίες, του φυσικού και κοινωνικοοικονοµικού χώρου/του φυσικού και κοινωνικοοικονοµικού περιβάλλοντος/των φυσικών και ανθρωπίνων διαθεσίµων) Ανάλυση (Analysis) των στοιχείων αυτών και Προγραµµατισµός (Planning) των αναπτυξιακών δράσεων (Geddes 1904, 1915). Ο Sir Patrick Geddes, γεωλόγος, βιολόγος που ανακάλυψε τη χλωροφύλλη (1879), κοινωνιολόγος και πολεοδόµος, υπήρξε ένας από τους πρωτοπόρους της έννοιας και της επιστήµης του αστικού και του περιφερειακού σχεδιασµού, µε ισχυρότατο ενδιαφέρον για τις θεωρίες παιδείας και γνώσης, αλλά και για τα πεδία της τέχνης, της ιστορίας κ.λπ. Καθηγητής της Βοτανολογίας στο Πανεπιστήµιο Dundee από το 1888 ως το 1918 (part time), µε εξαιρετικής ποιότητας διεπιστηµονική και ολιστική κουλτούρα, εφάρµοσε τις µεθόδους των φυσικών επιστηµών στην κοινωνική ανάλυση και στις διαδικασίες οικονοµικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής αλλαγής. Ανάπτυξε έτσι µια καινοτοµική φιλοσοφία αστικού σχεδιασµού (1904, 1915) η οποία υπερβαίνει αντικειµενικά τα όριά του και αποτέλεσε έτσι για σαράντα χρόνια και πλέον τη βασική µεθοδολογία αντιµετώπισης των πολύπλοκων και πολυδιάστατων προβληµάτων της ζωής, της ανάπτυξης και του περιβάλλοντος στην ευρύτερή τους µορφή. Ως καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήµιο της Βοµβάης ( ) µε τις έρευνες του στην Ινδία, τη Σκωτία, το Μεξικό και την Παλαιστίνη και επηρεασµένος βαθειά από τα επιχειρήµατα του αρβίνου για την εξελικτική θεωρία, σχηµάτισε την πεποίθηση ότι η φύση της ανάπτυξης των ανθρωπίνων κοινοτήτων είναι κυρίως βιολογική και συγκροτείται και εξαρτάται από την αλληλεπίδραση των ανθρώπων και των δραστηριοτήτων τους µε το περιβάλλον. Μετά τον Geddes, oι διαδοχικές φάσεις της µεθοδολογίας ενός σχεδιασµού ανάπτυξης κατά τη σύγχρονη αντίληψη, η οποία επηρεάσθηκε καταλυτικά από τις αναπτυσσόµενες τότε και τις διαφαινόµενες για το άµεσο µέλλον νέες δυνατότητες των υπολογιστών και της κυβερνητικής, αλλά και της ανάγκης συστηµικής προσέγγισης των αντικειµενικά πολύπλοκων προβληµάτων της ανάπτυξης και του περιβάλλοντος και τεκµηριώθηκε µε επάρκεια από τον Sir Peter Hall, (πολυγραφότατο και µεγάλου επιστηµονικού κύρους Καθηγητή τότε Γεωγραφίας στο 3

4 Πανεπιστήµιο του Reading και τα τελευταία χρόνια Σχεδιασµού στο Bartlett School Αρχιτεκτονικής και Σχεδιασµού), θα µπορούσαν να συνοψισθούν µε την παρακάτω σειρά: Σκοπός και αντικειµενικοί στόχοι του σχεδιασµού ανάπτυξης, Συνεχής πληροφόρηση για τα µεγέθη, την ποιότητα και την κατάσταση των στοιχείων τα οποία συγκροτούν τη φυσική και την κοινωνικοοικονοµική πραγµατικότητα µιας περιοχής/περιφέρειας, Εκτίµηση µε βάση τις υφιστάµενες τάσεις και µορφοποίηση των σεναρίων δυνατών εναλλακτικών µελλοντικών καταστάσεων, Αξιολόγηση/Προαποτίµηση των συνεπειών και επιπτώσεων της εφαρµογής του κάθε σεναρίου, Επιλογή του βέλτιστου σεναρίου, Εφαρµογή του βέλτιστου σεναρίου, συνεχής παρακολούθηση, ανάδραση (Hall 1974). Στο πλαίσιο τέλος της εκπαιδευτικής και ερευνητικής διαδικασίας, αλληλεπίδρασης και συνεργασίας του Εργαστηρίου Τηλεπισκόπησης του Ε.Μ.Π. µε το Κέντρο Ερευνών και Μελετών ιεπιστηµονικής Προσέγγισης της Ανάπτυξης (Κ.Ε.Μ. Ι.Π.Α.) 1 από το 1987, µε το ιεπιστηµονικό Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών (.Π.Μ.Σ.) του Ε.Μ.Πολυτεχνείου "Περιβάλλον και Ανάπτυξη" από το 1994 και το Μετσόβιο Κέντρο ιεπιστηµονικής Έρευνας (ΜΕ.Κ..Ε.) του Ε.Μ.Π. 2 για την Προστασία και Ανάπτυξη του Ορεινού Περιβάλλοντος και των Τοπικών Ευρωπαϊκών Πολιτισµών από το 1993, αξιοποιώντας και την εµπειρία από την αναµόρφωση του Μεταπτυχιακού Προγράµµατος "Περιφερειακής Ανάπτυξης" του Παντείου Πανεπιστηµίου από το 1983, µε πρωτοβουλία του αείµνηστου συναδέλφου και συντρόφου Σάκη Καράγιωργα, αναπτύχθηκαν και τεκµηριώθηκαν σε θεωρητικό και πρακτικό επίπεδο η φιλοσοφία, η έννοια και το περιεχόµενο της Αξιοβίωτης Ολοκληρωµένης Ανάπτυξης (Ρόκος 2003), ως δυνάµει "δρόµου" για ένα ειρηνικό και καλύτερο κόσµο σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό, υπερεθνικό και πλανητικό επίπεδο. Η αντίληψη, η φιλοσοφία, η µεθοδολογία και οι φάσεις των σχεδιασµών ανάπτυξης, επηρεάσθηκαν αποφασιστικά από την χρεωκοπία των µέχρι τότε "µονοδιάστατων", "µερικών" και "ειδικών" προσεγγίσεων της Ανάπτυξης και του Περιβάλλοντος, τόσο από τους αµείλικτους θιασώτες της αντί πάσης θυσίας "Ανάπτυξης", µε απόλυτη αγνόηση των πολυδιάστατων και βαρύτατων συνεπειών και επιπτώσεων των δράσεων της στον άνθρωπο και το φυσικό και πολιτισµικό του περιβάλλον, όσο και από τους νοσταλγικούς φυσιολάτρες οι οποίοι στο όνοµα 4

5 της "προστασίας της φύσης" µηδένιζαν τις πραγµατικές ανάγκες της ζωής και των παραγωγικών διαδικασιών ικανοποίησής τους. Και οι δύο αντιµαχόµενες οµάδες, κατέχοντας τη µισή αλήθεια η κάθε µια, αγνοούσαν θεληµένα ή αθέλητα τις πολυδιάστατες αντικειµενικές διαλεκτικές σχέσεις της φύσης µε την κοινωνία, οι οποίες επέβαλαν µε διαφορετικό, κριτικό, διεπιστηµονικό (και όχι µονοεπιστηµονικό ή πολυεπιστηµονικό) και ολιστικό (και όχι "µερικό", "ειδικό", "αποσπασµατικό" κι "ευκαιριακό") τρόπο, την θεώρηση, την αντίληψη, την προσέγγιση, την µελέτη, την έρευνα και την αντιµετώπιση των θεµάτων και προβληµάτων της Ανάπτυξης και του Περιβάλλοντος. Η θεµελιακή αντίληψη της διεπιστηµονικής και ολιστικής µεθοδολογίας της Ολοκληρωµένης Ανάπτυξης ενισχύθηκε αποφασιστικά από την ραγδαία ανάπτυξη της επιστήµης και τεχνικής της τηλεπισκόπησης, στην διαστηµική της εποχή τη δεκαετία του 70, µετά την εκτόξευση και λειτουργία του πρώτου τηλεπισκοπικού δορυφόρου του προγράµµατος Earth Resources Technology Satellite (ERTS) των Η.Π.Α. τον Ιούλιο του 1972 (που ονοµάσθηκε στη συνέχεια Landsat). Οι τηλεπισκοπικοί δέκτες του Landsat και των στη συνέχεια αντίστοιχων πιο εξελιγµένων προγραµµάτων των Η.Π.Α. (IKONOS, Quickbird κ.λπ.) της Γαλλίας (SPOT), της πρώην Ε.Σ.Σ.. (Cosmos, MIR κ.λπ.), της Ινδίας, της Κίνας, της Ευρώπης, της Ιαπωνίας, της Βραζιλίας κ.λπ. απεικόνιζαν και/ή απεικονίζουν σε πολλές περιοχές του φάσµατος της ηλεκτροµαγνητικής ακτινοβολίας, µε συστηµατικό και επαναληπτικό τρόπο από πολικές ηλιοσύγχρονες τροχιές, την φυσική και την κοινωνικοοικονοµική πραγµατικότητα του κοινού µας σπιτιού του πλανήτη γη, (αλλά και τις πολυδιάστατες σχέσεις, αλληλεξαρτήσεις και αλληλεπιδράσεις τους και τις τάσεις µεταβολών τους δια µέσου του χρόνου). Οι διαχρονικές και διεποχικές τηλεπισκοπικές απεικονίσεις του φυσικού και κοινωνικοοικονοµικού περιβάλλοντος, διαφορετικών κλιµάκων και ακριβειών, αποτελούν πολύτιµα αρχεία δυναµικών δεδοµένων, από τα οποία, µε κατάλληλες φωτοερµηνευτικές και τηλεπισκοπικές µεθόδους, αναλογικές και ψηφιακές, σε περιβάλλον Γεωγραφικών Συστηµάτων Πληροφοριών (GIS), µπορούν να αντληθούν πολύτιµες πληροφορίες, µετρητικές και ποιοτικές για τα φυσικά και τα ανθρώπινα διαθέσιµα, για τις χρήσεις/καλύψεις γης καθώς και για τις αναπτυξιακές δυνατότητες, τα προβλήµατα και τους περιορισµούς της κάθε περιοχής/περιφέρειας (Ρόκος 1988). Οι διεθνείς διασκέψεις του Οργανισµού Ηνωµένων Εθνών οι οποίες οδήγησαν στο United Nations Development Programme (U.N.D.P.) το 1965, στο United Nations Environment 5

6 Programme (U.N.E.P.) το 1972, και µετά το 1972 και το 1982 στις ιασκέψεις Κορυφής για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη στο Ρίο το 1992 (Rio Declaration on Environment and Development, Agenda 21, και πρωτοβουλίες για την προστασία της βιοποικιλότητας και την µελέτη της κλιµατικής αλλαγής) και για την Κοινωνική Ανάπτυξη στην Κοπεγχάγη το 1995, πέρασαν σταδιακά από τις µερικές, ειδικές και ανεξάρτητες προσεγγίσεις: του Περιβάλλοντος ως ενιαίας ενότητας, έρευνας, µελέτης και αντιµετώπισης και της Ανάπτυξης ως έτερης ενιαίας ενότητας έρευνας, µελέτης και αντιµετώπισης, στην αντικειµενικά ορθότερη ολιστική διεπιστηµονική θεώρηση και προσέγγιση της αδιάσπαστης ενότητας του Περιβάλλοντος και της Ανάπτυξης. Και σ αυτή την πορεία, οι διαστηµικές κυρίως εξελίξεις και πρόοδοι της επιστήµης και τεχνικής της φωτοερµηνείας και της τηλεπισκόπησης έπαιξαν ένα ουσιαστικότατο ρόλο (Ρόκος 2003). Η φιλοσοφία της Ολοκληρωµένης Ανάπτυξης ως θεµέλιο της φιλοσοφίας του.π.μ.σ. του Ε.Μ.Π. "Περιβάλλον και Ανάπτυξη" Ως αναπόδραστη συνέπεια: της "µερικότητας" της επιστηµονικής, της ερευνητικής και της "πολιτικής" γενικότερα θεώρησης, προσέγγισης, ανάλυσης και αντιµετώπισης των εξαιρετικά πολύπλοκων, ιδιαίτερα σήµερα, θεµάτων και προβληµάτων τα οποία απασχολούν τις σύγχρονες κοινωνίες, αλλά και της εντεινόµενης τάσης για µεγαλύτερο κατακερµατισµό της επιστηµονικής και της τεχνολογικής γνώσης και για αυστηρότερη οριοθέτηση των σχετικών εξελίξεων, στο πλαίσιο όλο και περισσότερων αλλά και ταυτοχρόνως στενότερων εξειδικεύσεων των ήδη ειδικών επιστηµόνων και τεχνικών, τόσο η επιστηµονική κοινότητα, όσο και τα ΜΜΕ, αλλά και η κοινή γνώµη συνήθιζαν αλλά και συνηθίζουν να χειρίζονται όλα τα θέµατα τα οποία αφορούν στο "Περιβάλλον" και την "Ανάπτυξη" µερικά, αποσπασµατικά, µονοδιάστατα και το κυριότερο, ανεξάρτητα από τις αντικειµενικά πολυδιάστατες διαλεκτικές σχέσεις, αλληλεξαρτήσεις και αλληλεπιδράσεις τους στο χώρο και το χρόνο. Το "περιβάλλον", ως "µερικό όλον", σύµφωνα µε την κυρίαρχη αντίληψη, εξειδικευόταν αλλά και συνεχίζει να εξειδικεύεται, εξετάζεται και τείνει να αντιµετωπίζεται πάντα "τοµεακά" σε κύριες κατηγορίες και θεµατικά πεδία, όπως φυσικό, οικονοµικό, πολιτικό, κοινωνικό, πολιτισµικό, τεχνικό/τεχνολογικό, αλλά και ειδικότερα, (ενδεικτικά): 6

7 σε οικογενειακό, εργασιακό, σχολικό, κ.λπ., σε γήινο, θαλάσσιο και ατµοσφαιρικό, σε εναέριο και διαστηµικό, σε κοµµατικό και κοινοβουλευτικό (κυβερνητικό και αντιπολιτευτικό) και σε εξωκοινοβουλευτικό και της κοινωνίας των πολιτών κ.λπ., σε καθαρό/υγιές και ρυπασµένο/µολυσµένο/υποβαθµισµένο, κ.λπ., παραγνωρίζοντας τις αιτιώδεις συνάφειες και επιπτώσεις των σχετικών δράσεων και ενεργηµάτων που "τελούνται" σ αυτό, τόσο µεταξύ τους, όσο και στο πλαίσιο το οποίο καθορίζουν οι "µερικές" τρέχουσες αντιλήψεις, διαδικασίες, πολιτικές και τα αντίστοιχα προγράµµατα "Ανάπτυξης". Η "Ανάπτυξη", ως έτερο "µερικό όλον", σύµφωνα µε τις κρατούσες αντιλήψεις, προσεγγιζόταν και προσεγγίζεται, ερευνάται, σχεδιάζεται, προγραµµατίζεται, υλοποιείται και/ή γενικότερα αντιµετωπίζεται: είτε µονοδιάστατα, ως µόνο οικονοµική, µόνο κοινωνική, µόνο πολιτική, µόνο πολιτισµική, µόνο τεχνική/τεχνολογική, ή ειδικά/κλαδικά/θεµατικά, ως µεµονωµένα αγροτική/γεωργική/της υπαίθρου, βιοµηχανική, εµπορική, τουριστική, ανθρώπινη, πνευµατική, οργανική κ.λ.π., χωρίς να λαµβάνονται υπόψιν οι συνέπειες των αλληλεπιδράσεων, των αλληλοεπηρεασµών και των επιπτώσεων των ενεργηµάτων και δράσεών της, τόσο µεταξύ τους όσο και µε το πολυδιάστατο "περιβάλλον" µέσα στο οποίο αυτή "τελείται". Η ενότητα όµως της κάθε φορά συγκεκριµένης φυσικής και κοινωνικής πραγµατικότητας σε µια χώρα/περιφέρεια η οποία συγκροτεί το συγκεκριµένο "ολικό" περιβάλλον της ως αδιάσπαστο ενιαίο "όλον", αποδίδει πιστά την κατάσταση και την ποιότητα της "Ανάπτυξής" της, αλλά και υφίσταται ταυτοχρόνως, τόσο συγκεκριµένες "µερικές" σαφείς και προβλέψιµες µεταβολές, αλλαγές και ευµενείς ή δυσµενείς επιπτώσεις από συγκεκριµένες "µερικές" και/ή ειδικά σχεδιασµένες αναπτυξιακές δραστηριότητες, όσο και πολλές άλλες, ασαφείς και απρόβλεπτες εκ πρώτης όψεως, οι οποίες συνηθέστατα προκαλούν σε άλλα πεδία, διαχρονικά αλλά ακόµη και σε πλανητικό επίπεδο, πολύ περισσότερα και πολύ µεγαλύτερα προβλήµατα απ αυτά, τα οποία, αυτές οι αναπτυξιακές δράσεις επρόκειτο να λύσουν στο συγκεκριµένο χώρο και χρόνο. 7

8 Στα άλλα σχετικά κείµενα του υπογραφοµένου από το 1994 (Ρόκος 2003), αλλά και σε διεθνές επίπεδο (Rist 1997, Rokos 1988, 1972, Sachs 1992 κ.λπ.) έχει τεκµηριωθεί, ότι η αδιάσπαστη ενότητα του "όλου" της συγκεκριµένης φυσικής και κοινωνικοοικονοµικής πραγµατικότητας µιας περιοχής/περιφέρειας µε τις πολυδιάστατες διαλεκτικές σχέσεις, αλληλεξαρτήσεις και αλληλεπιδράσεις τους και τις τάσεις µεταβολής τους στο χώρο και το χρόνο, χαρακτηρίζει και καθορίζει την κατάσταση και την ποιότητα του πραγµατικού οργανικού "όλου" της διαλεκτικής σχέσης της Ανάπτυξης και του Περιβάλλοντός της και όχι µόνο του µηχανιστικού αθροίσµατος των µερικών "όλων" τους. Συνεπώς, κάθε αξιόπιστη αναπτυξιακή δράση και πολιτική γενικότερα για µια περιοχή/περιφέρεια θα πρέπει να στοχεύουν στην βελτίωση της κατάστασης και της ποιότητας του "όλου" της αδιάσπαστης ενότητας της φυσικής και της κοινωνικοοικονοµικής της πραγµατικότητας, αλλά και ταυτοχρόνως του ολικού της -έως και του πλανητικού τηςπεριβάλλοντος. Αυτό µπορεί να επιτευχθεί µόνο, όταν η ίδια η κοινωνία, µε τις κυρίαρχες επιλογές των κάθε φορά πολιτικών της εκφράσεων, την µέση κοινωνική συνείδηση που αυτές επηρεάζουν καταλυτικά (έως και διαµορφώνουν) µε τα Μέσα Μαζικής Ενηµέρωσης, αλλά και τη συγκεκριµένη δυναµική της, µπορεί να δηµιουργεί και να διασφαλίζει τις απαραίτητες "ολικές" σχετικές προϋποθέσεις: σχεδιάζοντας, συντονίζοντας και εκπονώντας συστηµατικά, αξιόπιστα και αποτελεσµατικά τις απαιτούµενες έρευνες και µελέτες και στη συνέχεια αποφασίζοντας, νοµοθετώντας, προγραµµατίζοντας και πραγµατοποιώντας συνεργιστικά ενεργήµατα και δράσεις που να τείνουν διηνεκώς στην Ολοκληρωµένη της Ανάπτυξη, µιαν Ανάπτυξη δηλαδή που να αξίζει να βιωθεί σε όλες τις διαστάσεις της από τα υποκείµενά της, αλλά και η οποία να µη συνεπάγεται, σε άλλους τόπους και για οποιουσδήποτε άλλους, οποιασδήποτε φύσης δυσµενείς επιπτώσεις. Η έννοια της "ολοκλήρωσης" στην Ολοκληρωµένη Ανάπτυξη αναφέρεται στα υποκείµενά της, στους στόχους της, στο χώρο, τον χρόνο, τις αξίες, τις κατευθύνσεις, τη µεθοδολογία, τα µέσα και τις ποιότητες των ενεργηµάτων της στη θεωρία και την πράξη, αποτελεί τον σκοπό και ορίζει το "ταξίδι" µιας κοινωνίας που θέλει να ζήσει σ ένα καλύτερο κόσµο. Υποκείµενα του ταξιδιού προς την Ολοκληρωµένη Ανάπτυξη, σύµφωνα µε τις αρχές, τη φιλοσοφία και την ηθική της, είναι οι άνθρωποι, όλοι οι άνθρωποι, ανεξαρτήτως εθνικής 8

9 προέλευσης, πολιτισµικών χαρακτηριστικών, χρώµατος, φυλής, θρησκείας, κοσµοθεωριών που ασπάζονται και πολιτικών προτιµήσεων, οπουδήποτε και αν ζουν ειρηνικά και εργάζονται σήµερα, ή θα ζήσουν και θα εργάζονται στο κοινό µας µέλλον στον πλανήτη γη, που αποτελεί και θα αποτελεί όσο υπάρχει ζωή, το κοινό µας σπίτι. Θα µπορούσαµε λοιπόν να ορίσουµε ως Αξιοβίωτη Ολοκληρωµένη Ανάπτυξη την διαχρονική πορεία προς την ταυτόχρονα οικονοµική, κοινωνική, πολιτική, πολιτισµική και τεχνική/τεχνολογική ανάπτυξη, η οποία θα τελείται πάντα σε διαλεκτική αρµονία και µε σεβασµό στον άνθρωπο και το "ολικό" του περιβάλλον, φυσικό και πολιτισµικό, µέσα στο οποίο αυτός και οι συλλογικότητές του οφείλουν να εντάσσονται, να δρουν και να αλληλεπιδρούν ειρηνικά και δηµιουργικά, ως αναπόσπαστα µέρη του και όχι ως κυρίαρχοι, ιδιοκτήτες και εκµεταλλευτές του. Κι αυτή η ανάπτυξη ως σκοπός ταξιδιού του σύγχρονου ανθρώπου στην ιστορία, αυτονοήτως, δεν έχει αντικειµενικά καµµιά σχέση µε ότι σήµερα φέρεται ως "ανάπτυξη" σύµφωνα µε τις σχετικές κυρίαρχες αξίες, επιλογές και πολιτικές της νεοφιλελεύθερης νέας τάξης και τα ζωτικά "στρατηγικά" συµφέροντα της παγκόσµιας στρατιωτικής και οικονοµικής ηγεµονικής της δύναµης, των ΗΠΑ, στα οποία -όπως εκφράζονται κυρίως από τον Παγκόσµιο Οργανισµό Εµπορίου, το ιεθνές Νοµισµατικό Ταµείο και τη ιεθνή Τράπεζα- υποτάσσονται τελικά ακόµα και οι υπόλοιπες µεγάλες δυνάµεις και οι υπερεθνικοί τους σχηµατισµοί. Γιατί οι αξίες της Ολοκληρωµένης Ανάπτυξης και η αντικειµενικά ηθική φιλοσοφία της δίνουν µε αρµονικό τρόπο το ίδιο βάρος διαχρονικά στην οικονοµική, την κοινωνική, την πολιτική, την πολιτισµική και την τεχνική/τεχνολογική της συνιστώσα, σε πλανητικό επίπεδο και για κάθε ανθρώπινο ον, ώστε όλες οι συνειδητές και υπεύθυνες δράσεις και τα σχετικά ενεργήµατά τους, σε κάθε επίπεδο, εξ ορισµού να σχεδιάζονται, να προγραµµατίζονται και να ασκούνται χωρίς να αφήνουν θύµατα τα τέσσερα πέµπτα των κατοίκων της γης αλλά και το πλανητικό, φυσικό και πολιτισµικό περιβάλλον. Η οπτική του.π.μ.σ. του Ε.Μ.Π. "Περιβάλλον και Ανάπτυξη" για την φερόµενη ως "Βιώσιµη ή Αειφόρο Ανάπτυξη" Τον εκέµβριο του 1983 ο Γενικός Γραµµατέας του Ο.Η.Ε. Javier Pérez de Cuéllar y de la Guerra λαµβάνοντας υπ όψη τα πορίσµατα σχετικών µε τα συνεχώς διευρυνόµενα, οξυνόµενα και διογκούµενα θέµατα και προβλήµατα Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος επιτροπών του, αλλά 9

10 και την αυξανόµενη ανησυχία, ευαισθητοποίηση και συνειδητοποίηση των πολιτών του κόσµου, κάλεσε την Gro Harlem Brundtland, µια επίλεκτη και διεθνώς αναγνωρισµένη πολιτική προσωπικότητα, να συγκροτήσει και να προεδρεύσει σε µια Ειδική Ανεξάρτητη Επιτροπή για την αντιµετώπιση της κύριας πλέον πρόκλησης για τη διεθνή κοινότητα. Να πάρει δηλαδή την τεράστια ευθύνη να διατυπώσει µε την Επιτροπή της µια «πλανητική ηµερήσια διάταξη» για την αλλαγή της πορείας της ανθρωπότητας και του πλανήτη µας προς την καταστροφή. Η Gro Harlem Brundtland, Καθηγήτρια Πανεπιστηµίου, ηγέτης του Σοσιαλιστικού Κόµµατος και Πρωθυπουργός της Νορβηγίας, µε µακρά θητεία ως Υπουργός Περιβάλλοντος και υπεύθυνη και µαχητική πολίτις σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, µετά από πολλούς ενδοιασµούς για το µέγεθος και τη σοβαρότητα µιας τέτοιας ευθύνης που θα έπρεπε να αναληφθεί και να ασκείται παράλληλα µε τα έτσι κι αλλιώς βαριά πολιτικά της καθήκοντα, αποδέχθηκε την πρόταση της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωµένων Εθνών και συγκρότησε την Παγκόσµια Επιτροπή για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη «World Commission on Environment and Development». Με την ανάθεση του εξαιρετικά φιλόδοξου αυτού έργου, ο Ο.Η.Ε. ζητούσε από την Επιτροπή «να προτείνει µακροπρόθεσµες περιβαλλοντικές στρατηγικές για επίτευξη διατηρήσιµης ανάπτυξης (sustainable development) µέχρι το 2000 και µετά, να συστήσει τρόπους ανάπτυξης του γενικού ενδιαφέροντος για το περιβάλλον, οι οποίοι θα µπορούσαν να µεταφραστούν σε µεγαλύτερη συνεργασία µεταξύ αναπτυσσοµένων χωρών και χωρών σε διάφορα στάδια οικονοµικής και κοινωνικής ανάπτυξης και να οδηγήσουν στην επίτευξη κοινών και αµοιβαία υποστηρικτικών στόχων που θα λαµβάνουν υπ όψη τους τις αµοιβαίες σχέσεις µεταξύ λαών, φυσικών διαθεσίµων, Περιβάλλοντος και Ανάπτυξης, να µελετήσουν τρόπους και µέσα, µε τα οποία η διεθνής κοινότητα µπορεί να χειριστεί µε πιο αποτελεσµατικό τρόπο τις περιβαλλοντικές υποθέσεις και να βοηθήσει να προσδιορισθούν κοινές αντιλήψεις για τα µακροπρόθεσµα περιβαλλοντικά θέµατα και για τις κατάλληλες προσπάθειες οι οποίες απαιτούνται για την επιτυχή αντιµετώπιση των προβληµάτων προστασίας και ενίσχυσης του περιβάλλοντος, µια µακροπρόθεσµη agenda για δράση για τις επόµενες δεκαετίες και φιλόδοξοι στόχοι για τη διεθνή κοινότητα» Προηγήθηκαν, αλλά και απετέλεσαν θεµελιακές αναφορές της προσπάθειας της Gro Harlem Brundtland, σε επίπεδο πολιτικής δράσης κα υπευθυνότητας, τα πορίσµατα της Επιτροπής 10

11 Brandt σε θέµατα Βορρά Νότου «Πρόγραµµα για Επιβίωση και Κοινή Κρίση» και της Επιτροπής Palme για θέµατα ασφάλειας και αφοπλισµού «Κοινή Ασφάλεια». Η απολύτως ανεξάρτητη World Commission on Environment and Development (W.C.E.D.) συγκροτήθηκε µε απολύτως αξιόπιστη "ολική" αντιπροσωπευτικότητα, από είκοσι δύο διεθνείς έµπειρες πολιτικές και επιστηµονικές προσωπικότητες του "αναπτυγµένου" και του αναπτυσσόµενου κόσµου και η Πρόεδρός της αναγνώρισε (W.C.E.D. 1987) την πολύτιµη και ουσιαστική συµβολή όλων των µελών της και ιδιαίτερα του Αντιπροέδρου της Mansour Khalid (Σουδάν) και του Γενικού Γραµµατέα της Jim Mac Neill (Καναδάς). Το πόρισµα της Επιτροπής ετοιµάσθηκε µε τη συµβολή χιλιάδων επιστηµονικών, εκπαιδευτικών και ερευνητικών φορέων, (δηµόσιων, κοινωνικών και ιδιωτικών), καθώς και προσώπων, κοινωνικών οργανώσεων και οργανισµών απ όλο τον κόσµο, από τον πλούσιο βορρά και τον φτωχό νότο, από τις αναπτυγµένες και αναπτυσσόµενες χώρες, προοδευτικών και συντηρητικών, εθνικών, υπερεθνικών και διεθνών, οι οποίοι διεπιστηµονικά και ολοκληρωµένα, "διαπολιτικά", "διαϊδεολογικά" και "διαβιωµατικά", εξέτασαν τα σχετικά θέµατα και παρουσιάσθηκε στη Γενική Συνέλευση του Οργανισµού Ηνωµένων Εθνών το 1987 ως ένα τρίτο και «υποχρεωτικό» πλέον κάλεσµα για πλανητική πολιτική δράση µε τίτλο «Το κοινό µας µέλλον» (Our Common Future). Το κείµενο της Επιτροπής εκδόθηκε το 1987 από το Oxford University Press, ανατυπώθηκε έξι φορές το 1987 και τρεις φορές το Το 1991 είχε γίνει η δέκατη τρίτη του ανατύπωση, αλλά παρά τις έξοχες, διεισδυτικές και τεκµηριωµένες αναλύσεις του, ο πολύς κόσµος και ιδιαίτερα οι πολιτικοί (κυρίως των κοµµάτων εξουσίας, αλλά και όχι µόνον) της κεντρικής πολιτικής σκηνής σε όλο τον κόσµο, τα µέσα µαζικής επικοινωνίας τα οποία διαµορφώνουν και χειραγωγούν τη µέση κοινωνική συνείδηση, οι υπερεθνικοί οργανισµοί, οι περισσότεροι ευάλωτοι στις σχέσεις τους µε την πολιτική εξουσία και τις επιχειρήσεις επιστήµονες, (αλλά και πολλοί καλόπιστα αφελείς), καθώς και οι κυβερνητικές δήθεν "µη κυβερνητικές" οργανώσεις, περιορίσθηκαν να διαβάσουν µόνο, αλλά και να µυθοποιήσουν κατά το δοκούν, σύµφωνα µε τα κάθε φορά συµφέροντά τους, τον εξαιρετικά αµφιλεγόµενο ορισµό της "Βιώσιµης" (Sustainable) ή "Αειφόρου" (όπως απολύτως αντιεπιστηµονικά πλειοδότησε η κατεστηµένη ελληνική επιστηµονική κοινότητα) ότι λύση για τα δεινά του κόσµου είναι η "Βιώσιµη Ανάπτυξη". Μιας Ανάπτυξης δηλαδή, η οποία "ικανοποιεί τις ανάγκες του παρόντος, χωρίς να διακυβεύει τις δυνατότητες των µελλοντικών γενεών να ικανοποιούν τις δικές τους ανάγκες". 11

12 Πυρήνα της, σύµφωνα µε την Agenda 21 της Συνάντησης Κορυφής του ΟΗΕ στο Ρίο το 1992, την Στρατηγική της Λισσαβόνας το 2000, τους Αναπτυξιακούς Στόχους της Χιλιετίας (Millennium Development Goals) δυστυχώς τελικά απετέλεσαν και µάλιστα αυστηρά και µόνο στο πεδίο της οικονοµικής της διάστασης: η ανταγωνιστικότητα, στην ακραία της µορφή της απόλυτης ασυδοσίας των αγορών, η επιχειρηµατικότητα, η οποία ενσταλλάσσεται στις ψυχές των νέων πολιτών στα σχολεία, από τις πιο ευαίσθητες ηλικίες, η καινοτοµία, η οποία οδηγεί στη υποταγή της ελευθερίας της παιδείας και της έρευνας ως δηµοσίου αγαθού στα συµφέροντα των επιχειρήσεων και οι ευέλικτες µορφές εργασίας, οι οποίες γέννησαν σε πλανητικό επίπεδο στην καλύτερη περίπτωση της γενιά των 700 ευρώ. Απόλυτη και απόλυτα αξιόπιστη τεκµηρίωση για αυτό είναι οι ετήσιες εκθέσεις του Γραφείου Ανθρώπινης Ανάπτυξης του ΟΗΕ, οι αυτοκριτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις "επιτεύξεις" της Στρατηγικής της Λισσαβόνας, η αποτυχία επίτευξης των Αναπτυξιακών Στόχων της Χιλιετίας και η κατάρρευση των νεοφιλελεύθερου αναπτυξιακού µοντέλου της νέας τάξης µε την "πλανητική οικονοµική κρίση" του 2009, το οποίο εκλογίκευσαν στο εύηχο σωτήριο ιδεολόγηµα της δήθεν "Βιώσιµης ή Αειφόρου Ανάπτυξης". Αλλά ας δούµε από µια αξιόπιστη διεθνώς πηγή και συγκεκριµένα µε βάση τα στοιχεία του Human Development Report Office (U.N.D.P. 1999) µια εικόνα ενδεικτική της "Ανάπτυξης" σε πλανητικό επίπεδο (πέντε χρόνια µετά την απογείωση της "Βιώσιµης Ανάπτυξης" στο Ρίο), αλλά και της φύσης και της ποιότητάς της (. Ρόκος, "Θεµελιώδεις προϋποθέσεις για ένα σχέδιο Αξιοβίωτης Ολοκληρωµένης Ανάπτυξης. Η περίπτωση µιας Ελληνικής Περιφέρειας. Από τη θεωρία στην πράξη", 2000). Συγκεκριµένα το 1997: (α) το πλουσιότερο 20% του πληθυσµού της γης, µοιραζόταν το 86% του παγκόσµιου ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (Α.Ε.Π.), το µέσων εισοδηµάτων 60% µοιραζόταν το 13%, ενώ το φτωχότερο 20% µοιραζόταν µόλις το 1% του παγκόσµιου Α.Ε.Π., (β) το πλουσιότερο 20% µοιραζόταν το 82% των εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών, το µέσων εισοδηµάτων 60% µοιραζόταν το 17% και το φτωχότερο 20% µόλις το 1%, (γ) το πλουσιότερο 20% µοιραζόταν το 68% των άµεσων ξένων επενδύσεων, το µέσων εισοδηµάτων 60% το 31% και το φτωχότερο 20% µόλις το 1%, (δ) το πλουσιότερο 20% διέθετε το 93,3% των χρηστών του διαδικτύου, το µέσων εισοδηµάτων 60% διέθετε το 6,5% και το φτωχότερο 20% διέθετε µόλις το 0,2%, 12

13 (ε) οι χώρες του O.E.C.D. µε το 19% του παγκόσµιου πληθυσµού της γης είχαν το 71% του παγκόσµιου εµπορίου αγαθών και υπηρεσιών, το 58% των άµεσων ξένων επενδύσεων και το 91% του συνόλου των χρηστών του διαδικτύου. Ακόµη, οι διακόσιοι πλουσιότεροι άνθρωποι του πλανήτη υπερδιπλασίασαν την καθαρή αξία των περιουσιών τους στα τέσσερα χρόνια ως το 1998 φθάνοντάς την σε περισσότερα από 1 τρις δολάρια, περισσότερα δηλαδή απ όσα κατέχει το 41% του παγκόσµιου πληθυσµού, ενώ οι τρεις µεγαλύτεροι δισεκατοµµυριούχοι είχαν ενεργητικό µεγαλύτερο από το Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν όλων των ελάχιστα αναπτυγµένων χωρών και των 600 εκατοµµυρίων κατοίκων τους. Παρά την πρόοδο που επιτεύχθηκε τον εικοστό αιώνα και η οποία εκτιµάται από την Έκθεση για την Ανθρώπινη Ανάπτυξη του 1999 του U.N.D.P. ως τεράστια, η φτώχεια και η κοινωνική ανισότητα εξακολουθούν να βρίσκονται παντού, τόσο στις «αναπτυσσόµενες» όσο και στις «αναπτυγµένες» χώρες. Συγκεκριµένα: (α) στις «αναπτυσσόµενες» χώρες, µε τροµακτικές και στο εσωτερικό τους ανισότητες σε περιφερειακό και πολιτικό επίπεδο αλλά και µεταξύ ανδρών και γυναικών, - περισσότεροι από το ένα τέταρτο των 4.5 δις κατοίκων τους εξακολουθούν να µη έχουν πρόσβαση στη γνώση και στις ελάχιστες ατοµικές και δηµόσιες υπηρεσίες, το δε προσδόκιµο της ζωής τους δεν ξεπερνά τα 40 χρόνια, - περίπου 1.3 δις του πληθυσµού τους δεν έχουν πρόσβαση σε καθαρό νερό, - περίπου 840 εκατοµµύρια ανθρώπων υποσιτίζονται, - ένα στα εφτά παιδιά δεν αποκτά ούτε τη στοιχειώδη εκπαίδευση κλπ. (β) στις βιοµηχανικές ή αλλιώς «αναπτυγµένες» χώρες απ την άλλη µεριά, και πάλι µε σηµαντικότατες εσωτερικές ταξικές και περιφερειακές ανισότητες, ένας στους οκτώ κατοίκους ακόµη και των πλουσιοτέρων χωρών του κόσµου επηρεάζεται από κάποια από τα στοιχεία της ανθρώπινης φτώχειας, όπως η µακροχρόνια ανεργία, ένα εισόδηµα κάτω από το όριο φτώχειας, η µη δυνατότητα να διαβάζουν και να γράφουν, το µέγιστο δυνατό όριο ζωής τους να είναι τα 60 χρόνια. Αλλά και το Μάιο του 2009 η Επιτροπή για τη Βιώσιµη Ανάπτυξη (Commission on Sustainable Development) του ΟΗΕ αναγνωρίζει την αδυναµία των "σωτήριων" πολιτικών της δήθεν "Βιώσιµης ή Αειφόρου Ανάπτυξης" και ανασύρει από το παρελθόν µια νέα σωτήρια συνταγή: την "πράσινη επανάσταση", την οποία ήδη µηρυκάζουν και επαγγέλλονται όλα τα κόµµατα εξουσίας σ ολόκληρο τον κόσµο ως "πράσινη οικονοµία" και "πράσινη ανάπτυξη", µέχρι να 13

14 υπάρξει, αν δεν προχωρήσουµε στη λογική της "Αξιοβίωτης Ολοκληρωµένης Ανάπτυξης", η νοµοτελειακά επερχόµενη επόµενη κρίση. Οι στόχοι του.π.μ.σ. του Ε.Μ.Π. "Περιβάλλον και Ανάπτυξη" Με βάση τα παραπάνω στοιχεία, µια τέτοια "Ανάπτυξη", όπως η φερόµενη ως "Βιώσιµη" ή "Αειφόρος" και η οποία δυστυχώς ως "θέσφατον" εµφυλοχώρησε, ως µη όφειλε, παρά την οξύτατη σχετική κριτική και από δασκάλους του.π.μ.σ., τόσο στο Σύνταγµα της Ελλάδας όσο και στο Νόµο για τα ΑΕΙ µε τον οποίο επιχειρήθηκε η ανατροπή του Νόµου Πλαισίου 1268/82 για τα ΑΕΙ, µε τον τρόπο που τεχνηέντως διαχέεται, ως "αντίληψη", καταιγιστικά προπαγανδίζεται και συστηµατικά επιχειρείται να προσλαµβάνεται από τους λαούς του κόσµου στην παγκοσµιοποιηµένη της µορφή, ως το µόνο σωτήριο όραµα, η µόνη ρεαλιστική δυνατότητα και η µόνη διέξοδος για ένα "ελεύθερο" και "δηµοκρατικό" πλανητικό σύστηµα διακυβέρνησης, αποτελεί σήµερα και θα αποτελεί στα χρόνια που έρχονται το µεγαλύτερο, το πιο ανήθικο και το πιο εγκληµατικό ψέµα, αν οι πολίτες του κόσµου σε κάθε γωνιά της γης, ως υπεύθυνοι και συνειδητοί επιστήµονες, καλλιτέχνες, παιδαγωγοί, εργαζόµενοι και καταναλωτές, δεν αρθρώσουν και δεν στηρίξουν στη θεωρία και την πράξη µιαν αξιόπιστη και αποδεικτικά, σ όλα τα επίπεδα, "καλύτερη" και πραγµατοποιήσιµη εναλλακτική λύση. Τη λύση αυτή, την οποία υπηρετεί και το.π.μ.σ. του Ε.Μ.Π. «Περιβάλλον και Ανάπτυξη", στην κατεύθυνση της επιδίωξης µιας Αξιοβίωτης Ολοκληρωµένης Ανάπτυξης µε τις αξίες, τα χαρακτηριστικά και τις ποιότητες που προαναφέρθηκαν, ως ένα κοινό όραµα για έναν ειρηνικό και καλύτερο κόσµο µε τον ένα ή άλλο τρόπο, περισσότερο ή λιγότερο συστηµατικά και πειστικά, µε στενότερο ή ευρύτερο περιεχόµενο και µε τοπική ως και πλανητική διάσταση, την προδιαγράφουν τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι ανεξάρτητοι επιστήµονες, στοχαστές και πανεπιστηµιακοί, αλλά και οµάδες πολιτών και εργαζοµένων, οι οποίοι συγκροτούν νέες συλλογικότητες και κινήµατα απαλλαγµένα από τις θεµιτές ή αθέµιτες µονοµέρειες αλλά και τους αποκλεισµούς των µέχρι σήµερα "σωτηριακών" δογµάτων. Ο Wolfgang Sachs ως συγγραφέας µέρους αλλά και ως επιµελητής του ρηξικέλευθου συλλογικού τόµου "The Development Dictionary" (1992, 1999) που εξέδωσε ο εκδοτικός οίκος Zed Books Ltd., (πρωτοπόρος µε τα βιβλία πλειάδος συνεργατών του στην διεπιστηµονική και ολιστική κριτική του κυρίαρχου δυτικού υποδείγµατος "Ανάπτυξης") και οι συνσυγγραφείς του θεµελιώνουν, µαζί µε πολλούς άλλους, τους καινούργιους δρόµους στην ανοιχτή, αδογµάτιστη 14

15 και πολιτικά υπεύθυνη επιστηµονική σκέψη στην έρευνα και µελέτη των διαλεκτικών σχέσεων της Ανάπτυξης µε το Περιβάλλον. Καινούργιους δρόµους, τους οποίους παίρνουν πολλές απ τις νέες πολιτικές, κοινωνικές, πολιτισµικές και οικολογικές συλλογικότητες. Ο κίνδυνος που ελλοχεύει γι αυτές τις συλλογικότητες και τα κινήµατα είναι η αναγόρευση της µερικής "αλήθειας" τους στην οποία καταλήγουν, σε αδιαπραγµάτευτη αξία και η συνακόλουθη επιφύλαξη και καχυποψία τους προς κάθε άλλη συγγενική αλλά όχι πανοµοιότυπη "αλήθεια", µε µοιραία συνέπεια την πολυδιάσπαση των δυνάµεων που αντικειµενικά θα µπορούσαν ν αποτελέσουν το ισχυρό υποκείµενο µιας αξιόπιστης εναλλακτικής πορείας για το σύγχρονο κόσµο. Στη δική µας προσπάθεια στο.π.μ.σ. του Ε.Μ.Π. "Περιβάλλον και Ανάπτυξη" για την ολιστική προσέγγιση των διαλεκτικών σχέσεων της ανάπτυξης µε το περιβάλλον, µε τα επιστηµονικά εφόδια των ειδικοτήτων των συνεργατών του, τη µεθοδολογία της διεπιστηµονικότητας και την συνειδητή επιλογή µας για την ανάγκη ολοκληρωµένης θεώρησης, έρευνας, ανάλυσης, µελέτης και αντιµετώπισης των αντικειµενικά πολυδιάστατων, ιδιαίτερα σήµερα, θεµάτων και προβληµάτων Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, τα ένδεκα τελευταία χρόνια συνεισφέρουµε σε επίπεδο διδασκαλίας και έρευνας αλλά και θεωρίας και πράξης στη διαµόρφωση των απαραιτήτων προϋποθέσεων για αξιόπιστες, τεκµηριωµένες, δηµιουργικές και αποτελεσµατικές συνθέσεις των σ αυτά τα πεδία επιστηµονικών, κοινωνικών, πολιτικών, πολιτισµικών και τεχνικών/τεχνολογικών ιδεών, απόψεων, και οπτικών. Ο ενδιαφερόµενος µελετητής µπορεί να βρει σχετικά ενδεικτικά "κείµενα για την Ολοκληρωµένη Ανάπτυξη" στην ιστοσελίδα του.π.μ.σ. Στόχοι του.π.μ.σ. του Ε.Μ.Π. "Περιβάλλον και Ανάπτυξη" εξακολουθούν ανάµεσα σε άλλους να είναι: η καλλιέργεια, ανάπτυξη, εµπέδωση και δηµιουργική αξιοποίηση ενός κοινού κώδικα διαλεκτικής επικοινωνίας των διαφόρων επιστηµονικών πειθαρχιών οι οποίες εµπλέκονται αντικειµενικά στα πολυδιάστατα θέµατα "Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος", η καθόλου εύκολη διαµόρφωση των προϋποθέσεων για ισότιµο διάλογο όλων όσων ερευνούν, µελετούν, σχεδιάζουν, υλοποιούν σχετικές δράσεις, αλλά και υφίστανται τις µοιραίες επιπτώσεις τους, 15

16 η γνώση, η αξιολόγηση και η δηµιουργική αξιοποίηση µε σεβασµό, της αυτόχθονης σοφίας και των παραδοσιακών υλικών, δεξιοτήτων και τεχνικών κάθε περιοχής/περιφέρειας, µε τα οποία οι κάτοικοι κατάφερναν και καταφέρνουν να επιβιώνουν και να λύνουν µε κοινωνική αλληλεγγύη και ίδια µέσα τα προβλήµατά τους, κάτω από ιδιαίτερα αντίξοες συνθήκες σε δυσπρόσιτες, ορεινές και µειονεκτικές περιοχές, η εξάσκηση σε επίπεδο θεωρίας και πράξης στην διεπιστηµονική και ολοκληρωµένη προσέγγιση, έρευνα, µελέτη, ανάλυση και αντιµετώπιση θεµάτων και προβληµάτων Ολοκληρωµένης Ανάπτυξης των νοµών και περιφερειών της χώρας µας, µε ιδιαίτερη έµφαση στο ορεινό περιβάλλον, η κριτική προσέγγιση και αντίληψη της σηµασίας της πολιτικής, του πολιτισµού, και συνεπώς και της παιδείας, της έρευνας και της τεχνολογίας ως πολύτιµων και ανεκτίµητων δηµοσίων αγαθών και κοινωνικών δικαιωµάτων, στη διερεύνηση, µελέτη και αντιµετώπιση των θεµάτων και προβληµάτων Περιβάλλοντος και Ανάπτυξης, η συνεχής κριτική αξιολόγηση, ο εµπλουτισµός και η βελτίωση της ολιστικής διεπιστηµονικής µεθοδολογίας και των φάσεων και των διαδικασιών Αξιοβίωτης Ολοκληρωµένης Ανάπτυξης µιας περιοχής/περιφέρειας, µιας ανάπτυξης δηλαδή η οποία υπερτιµά την πρόληψη από την καταστολή, ενσωµατώνοντας την προστασία και δηµιουργική ανάδειξη της φύσης και του πολιτισµού ως θεµελιωδών συστατικών σε κάθε ένα από τα παρακάτω βήµατά της: - ιεπιστηµονική και ολιστική τεκµηρίωση, διαβούλευση, συµφωνία και αποδοχή από τους φορείς των πρωτοβουλιών ανάπτυξης, της Ολοκληρωµένης Ανάπτυξης και των αρχών, των αξιών, των στόχων, των δράσεων και των ενεργηµάτων της, ως βέλτιστης επιλογής. - ιεξαγωγή των απαραίτητων ερευνών και µελετών Ολοκληρωµένων Αποδόσεων της φυσικής και της κοινωνικοοικονοµικής πραγµατικότητας της περιοχής/περιφέρειας (αλλά και των πολυδιάστατων σχέσεων, αλληλεξαρτήσεων και αλληλεπιδράσεών τους) και συστηµατική παρακολούθηση των τάσεων µεταβολών τους δια µέσου του χρόνου. - Ανάλυση των στοιχείων τα οποία συγκροτούν την δυναµική της φυσικής και της κοινωνικοοικονοµικής της πραγµατικότητας, (ιστορικών, στατιστικών, βιβλιογραφικών, κλιµατολογικών, απαντήσεων ειδικών ερωτηµατολογίων, µαρτυριών, 16

17 απόψεων και προτάσεων των κατοίκων και των φορέων της περιοχής, φωτοερµηνείας και ψηφιακών τηλεπισκοπικών επεξεργασιών, ειδικών ερευνών και µελετών κ.λπ.). - ιατύπωση και τεκµηρίωση εναλλακτικών αναπτυξιακών σεναρίων Ολοκληρωµένης Ανάπτυξης της περιοχής/περιφέρειας. - ιερεύνηση των προβληµάτων, των δυνατοτήτων υλοποίησης και των αντικειµενικών περιορισµών κάθε σεναρίου. - Προεκτίµηση και αξιολόγηση του ισοζυγίου των θετικών και αρνητικών στοιχείων του κάθε σεναρίου και επιλογή του βέλτιστου για την Ολοκληρωµένη Ανάπτυξη της περιοχής/περιφέρειας. - Εφαρµογή του βέλτιστου σεναρίου Ολοκληρωµένης Ανάπτυξης της περιοχής/περιφέρειας, συνεχής παρακολούθηση, συνεχείς έλεγχοι και ανάδραση. Σηµειώσεις 1. Το 1987, ορισµένοι λίγοι αρχικά πανεπιστηµιακοί και ερευνητές, σε µερικά Πανεπιστήµια της Ευρώπης και της Αµερικής µελετώντας το πόρισµα της ιεθνούς Επιτροπής Περιβάλλοντος και Ανάπτυξης (W.C.E.D.), για τη "Βιώσιµη ή Αειφόρο Ανάπτυξη" και έχοντας συνεισφέρει από την ιδιαίτερη επιστηµονική τους σκοπιά, µε τεκµηριωµένες αναλύσεις τους στη διεπιστηµονική προσέγγιση των προβληµάτων του Περιβάλλοντος και της Ανάπτυξης, διαπιστώνουν την σοβαρή πιθανότητα να αγνοηθούν οι έξοχες αναλύσεις της Επιτροπής και να σχεδιάζονται και να υλοποιούνται "στο όνοµα της", Πολιτικές Περιβάλλοντος και Ανάπτυξης σε πλανητικό, υπερεθνικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο, σύµφωνες µε τις αρχές, τις αξίες και τα συµφέροντα των δυνάµεων που εναλλάσσονται στην εξουσία και µπορούν να διαβάζουν και να ερµηνεύουν κατά το δοκούν αµφίσηµες και αµφιλεγόµενες διατυπώσεις "σηµαινόντων", ριζικά διαφορετικών από τα πραγµατικά "σηµαινόµενα". Από το 1987 άρχισαν να δηµοσιεύονται κριτικές απόψεις γι αυτές τις πολιτικές. Συγκεκριµένα στην Ελλάδα το 1987, µε πρωτοβουλία µιας οµάδας πανεπιστηµιακών από όλα τα ΑΕΙ της Αθήνας, οι οποίοι, από διαφορετικούς δρόµους και διαφορετικές επιστηµονοτεχνικές και κοσµοθεωρητικές οπτικές, είχαν συνειδητοποιήσει την αδήριτη πλέον αναγκαιότητα ολοκληρωµένης και διεπιστηµονικής προσέγγισης των πολυδιάστατων προβληµάτων της Ανάπτυξης και του Περιβάλλοντος στη δυναµική ισορροπία της µαχητικής τους συνύπαρξης 17

18 συγκροτήθηκε το Κέντρο Ερευνών και Μελετών ιεπιστηµονικής Προσέγγισης της Ανάπτυξης (Κ.Ε.Μ. Ι.Π.Α). Στο Κ.Ε.Μ. Ι.Π.Α συνεργάστηκαν από την ίδρυσή του οι Λ. Βασενχόβεν, καθηγητής Ε.Μ.Π., Μ. Καρανδεινός, καθηγητής Γεωργικού Πανεπιστηµίου Αθηνών, Ν. Κόνσολας, καθηγητής Παντείου Πανεπιστηµίου Πολιτικών και Κοινωνικών Επιστηµών, Κ. Κουτσόπουλος, καθηγητής Ε.Μ.Π., Γ. Κριµπάς, καθηγητής Πανεπιστηµίου Αθηνών, Κ. Λάσκαρις, ερευνητής Ε.Μ.Π., Θ. Λιανός, καθηγητής Οικονοµικού Πανεπιστηµίου Αθηνών, Κ. Παπαγεωργίου, καθηγητής Γεωργικού Πανεπιστηµίου Αθηνών και. Ρόκος, καθηγητής Ε.Μ.Π. Από τον Ιανουάριο του 1991 ως το 1994 συµµετείχαν επίσης στο Κ.Ε.Μ. Ι.Π.Α ο Π. Καρύδης, καθηγητής Ε.Μ.Π. και ο Η. Κουρλιούρος, ερευνητής Ε.Μ.Π. στις θέσεις των καθηγητών Θ. Λιανού που δεν συµµετείχε πλέον και Ν. Κονσόλα που έγινε επίτιµο µέλος. Το Κ.Ε.Μ. Ι.Π.Α λειτούργησε άτυπα ως τον Ιανουάριο του 1991 (που πήρε τη µορφή µη κερδοσκοπικού κυριολεκτικά φορέα) ως άτυπη διεπιστηµονική οµάδα των ιδρυτικών µελών του. Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του πραγµατοποίησε δύο ιεπιστηµονικά/ ιαπανεπιστηµιακά Συνέδρια και ένα ιεπιστηµονικό Σεµινάριο στα οποία τα θέµατα και τα προβλήµατα Περιβάλλοντος και Ανάπτυξης εξετάσθηκαν και συζητήθηκαν µε βάση την αναγκαία ολιστική και διεπιστηµονική προσέγγισή τους, στην κατεύθυνση επιδίωξης µιας πραγµατικά ριζικής αλλαγής του επικρατούντος κυρίαρχου, αλλά και άνισου και άδικου και καταστροφικού για το περιβάλλον υπερκαταναλωτικού αναπτυξιακού µοντέλου. Συγκεκριµένα, το Κέντρο Ερευνών και Μελετών ιεπιστηµονικής Προσέγγισης της Ανάπτυξης µε τη συµπαράσταση του Ε.Μ.Πολυτεχνείου οργάνωσε το πρώτο ιεπιστηµονικό Συνέδριο για τη «ιεπιστηµονική Προσέγγιση της Ανάπτυξης» το οποίο και πραγµατοποιήθηκε στις 11, 12 και 13 Μαΐου 1988 στο Ε.Μ.Π. Τα πρακτικά του, µε επιµέλεια του καθηγητή Λ. Βασενχόβεν, δηµοσιεύθηκαν και κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Παπαζήση. Το 1989, το Κ.Ε.Μ. Ι.Π.Α σε συνεργασία µε τον Τοµέα Γεωγραφίας και Περιφερειακού Σχεδιασµού του Ε.Μ.Π. πραγµατοποίησε το διεπιστηµονικό σεµινάριο µε θέµα «Ανάπτυξη και Σχεδιασµός» και το διδακτικό και ερευνητικό του υλικό, µε επιµέλεια του καθηγητή Κ. Κουτσόπουλου, δηµοσιεύθηκε και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Παπαζήση. Τον Νοέµβριο του 1992 (26-28) το Κ.Ε.Μ. Ι.Π.Α σε συνεργασία µε τα Εργαστήρια Τηλεπισκόπησης και Γεωγραφίας του Ε.Μ.Π. πραγµατοποίησαν το δεύτερο ιαπανεπιστηµιακό, 18

19 ιεπιστηµονικό Συνέδριο µε θέµα «Επιστήµες και Περιβάλλον στα τέλη του αιώνα. Προβλήµατα και Προοπτικές». Τα πρακτικά του µε επιµέλεια του καθηγητή. Ρόκου δηµοσιεύθηκαν και κυκλοφορούν από τις Εναλλακτικές Εκδόσεις. Στον τόµο αυτό στον οποίο περιλαµβάνονται οι εισηγήσεις του Συνεδρίου που εγκρίθηκαν από την επιστηµονική επιτροπή του, δηµοσιεύθηκαν και οι προσκεκληµένες συµβολές των συναδέλφων Αλεξάνδρας εληγιώργη, Κωνσταντίνου Τσουκαλά, Γιάννη Σαµαρά, Ερατοσθένη Καψωµένου, Λουδοβίκου Βασενχόβεν, Κωστή Κουτσόπουλου και του αείµνηστου Αριστοµένη Προβελέγγιου, οι οποίοι παρακλήθηκαν να καλύψουν από τις ειδικότερες επιστηµονικές τους οπτικές την ανάγκη ολοκληρωµένης διεπιστηµονικής προσέγγισης των θεµάτων του Συνεδρίου. Χαρακτηριστικά, στο προλογικό σηµείωµα των Πρακτικών του 2 ου ιεπιστηµονικού/ ιαπανεπιστηµιακού Συνεδρίου του Κέντρου Ερευνών και Μελετών ιεπιστηµονικής Προσέγγισης της Ανάπτυξης µε τίτλο "Επιστήµες και Περιβάλλον στα τέλη του Αιώνα. Προβλήµατα και Προοπτικές" (Ρόκος 1994), ο υπογραφόµενος σηµείωνε: «Στα τέλη του αιώνα που διανύουµε, όλο και περισσότεροι επιστήµονες, πολλές φορές µε αργόσυρτες, ατελείς και επώδυνες προσωπικές και/ή συλλογικές διαδικασίες αντιλαµβανόµαστε την οριακή κρισιµότητα των πολυδιάστατων περιβαλλοντικών προβληµάτων που αντιµετωπίζει το κοινό µας σπίτι, ο πλανήτης γη σήµερα και συνειδητοποιούµε αργά αλλά σταθερά και τις δικές µας ευθύνες. Γιατί πέρα από τις τεράστιες ευθύνες των κυβερνήσεων, των πολιτικοϊδεολογικών και κοινωνικών συστηµάτων και των συναφών µοντέλων παραγωγής, ανάπτυξης και κατανάλωσης, (τα οποία βασίσθηκαν στον άκριτο µετασχηµατισµό και την «καθυπόταξη» της φύσης, στον ανηλεή ανταγωνισµό και τη µεγιστοποίηση της απόδοσης και του κέρδους), υπάρχουν σαφώς και συγκεκριµένες µεγάλες δικές µας ευθύνες, ως παθητικών, ανενεργών ή λιγότερο ενεργών πολιτών και στελεχών της έρευνας, της ανάπτυξης και της παραγωγής, που ανέχονται, ακολουθούν και στηρίζουν επιλογές, στάσεις και συµπεριφορές µε προφανείς δυσµενείς επιπτώσεις στο φυσικό και πολιτισµικό µας περιβάλλον. Το Κέντρο Ερευνών και Μελετών ιεπιστηµονικής Προσέγγισης της Ανάπτυξης θέλοντας να συµβάλει ουσιαστικά στη δηµιουργία των προϋποθέσεων για έναν συστηµατικό διεπιστηµονικό διάλογο πάνω στις πολυδιάστατες σχέσεις της Ανάπτυξης µε το Περιβάλλον διοργάνωσε µια σειρά από επιστηµονικά συνέδρια και σεµινάρια µέσα από τα οποία προβλήθηκαν και τεκµηριώθηκαν πειστικά ιδέες και προτάσεις : 19

20 - Για την ανάγκη διατήρησης και προστασίας του φυσικού και πολιτισµικού περιβάλλοντος των λαών της γης. - Για τη διάσωση των τροπικών δασών και την παρεµπόδιση της διάβρωσης, της ερηµοποίησης και της υποβάθµισης των εδαφών. - Για τη ριζική αλλαγή των µοντέλων παραγωγής και κατανάλωσης : ώστε να µικρύνει το χάσµα Βορρά Νότου και η συνεχιζόµενη µεταφορά πόρων από τον φτωχό Νότο στον πλούσιο Βορρά, να µειωθεί η διαφορική υπερκατανάλωση ενέργειας, να σταµατήσει ολοσχερώς η αναίτια πλέον κούρσα των εξοπλισµών, να µειωθούν οι δραµατικά αυξανόµενες ανισότητες στον πρώτο κόσµο και να ελαχιστοποιηθούν οι εκποµπές των οξειδίων κυρίως του άνθρακα στην ατµόσφαιρα, η χρήση χλωροφθορανθράκων και η παραγωγή τοξικών αποβλήτων. - Για τον ριζικό επαναπροσανατολισµό της παιδείας και της έρευνας, ώστε οι νέοι πολίτες του κόσµου, µέσα και έξω από τα πανεπιστήµια, αλλά και στους χώρους παραγωγής και δηµιουργίας να είναι σε θέση να αντιλαµβάνονται, να συνειδητοποιούν και να συνεκτιµούν µε ολοκληρωµένο τρόπο την ευθύνη τους ως επιστηµόνων και εργαζοµένων, µια που οι επαγγελµατικές τους δραστηριότητες και επιλογές, αλλά και ο τρόπος ζωής τους µπορεί να στηρίζουν "δυνάµει", ολέθριες για τον πλανήτη µας και την ανθρωπότητα πολιτικές, στάσεις και συµπεριφορές. Και αυτά, ήδη, σε συνθήκες πανθοµολογούµενων διαπιστώσεων φαινοµένων: - Εκφυλισµού της δηµοκρατίας, - ιαφορικής και υποκριτικής ευαισθησίας της "νέας τάξης" απέναντι στα δικαιώµατα των λαών της γης και - Προδιαγραφόµενης στα στρατηγικά κέντρα της "νέας τάξης" και ελεγχόµενης δηµιουργίας και συντήρησης εστιών τοπικών και περιφερειακών συρράξεων, που µε την σειρά τους «νοµιµοποιούν» τις παρεµβάσεις και επεµβάσεις της.» Με την ίδρυση από το 1994 και λειτουργία από το 1996 του ιεπιστηµονικού Προγράµµατος Μεταπτυχιακών Σπουδών (.Π.Μ.Σ.) του Ε.Μ.Πολυτεχνείου «Περιβάλλον και Ανάπτυξη», που συγκροτήθηκε µε την συνεργασία επτά τµηµάτων του Ε.Μ.Π. και στη βάση των αρχών, των αξιών, των στόχων και των επεξεργασιών του Κ.Ε.Μ. Ι.Π.Α, οι εκπαιδευτικές και ερευνητικές δραστηριότητες των πολυτεχνειακών µελών του ασκούνται στο πλαίσιο του.π.μ.σ. 20

21 2. Το ιεπιστηµονικό Ερευνητικό Κέντρο του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου (Ε.Μ.Π.) µε τίτλο Μετσόβιο Κέντρο ιεπιστηµονικής Έρευνας (ΜΕ.Κ..Ε.) του Ε.Μ.Π. για την προστασία και ανάπτυξη του ορεινού περιβάλλοντος και των τοπικών ευρωπαϊκών πολιτισµών, ιδρύθηκε το 1993 από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, µε απόφαση της Συγκλήτου µετά από εισήγηση του τότε Πρύτανη Καθηγητή Ν. Μαρκάτου και συγκροτήθηκε, µετά από εισήγηση του Πρύτανη Καθηγητή Θ. Ξανθόπουλου, µε την απόφαση της 22ας Συνεδρίασης της Συγκλήτου του Ε.Μ.Π. της 23 ης για τη: «Συγκρότηση, τη λειτουργία και τις αρµοδιότητες του Μετσοβίου Κέντρου ιεπιστηµονικής Έρευνας (ΜΕ.Κ..Ε.) για την προστασία και ανάπτυξη του ορεινού περιβάλλοντος και των τοπικών ευρωπαϊκών πολιτισµών» και την τροποποίησή της µε την απόφαση της 09ης/2007 συνεδρίασης της Συγκλήτου της 21ης , µετά από εισήγηση του Πρύτανη Καθηγητή Ε.Μ.Π. Κ. Μουτζούρη. Σκοπός του ΜΕ.Κ..Ε. του Ε.Μ.Π. σύµφωνα µε τις αποφάσεις της Συγκλήτου για τη συγκρότηση, τη λειτουργία και τις αρµοδιότητές του, είναι η ανάπτυξη στενής συνεργασίας µε τους τοπικούς φορείς παιδείας, έρευνας και πολιτιστικής ανάπτυξης της Ηπείρου και ειδικότερα µε το ήµο Μετσόβου, το Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων, τον Εξωραϊστικό Σύλλογο Μετσόβου και το Ίδρυµα Εγνατία Ηπείρου, µε απώτερο στόχο την πραγµατοποίηση ουσιαστικής σύνδεσης του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου µε την γενέτειρα των Ιδρυτών του, το Μέτσοβο, και την αποτελεσµατική συµβολή του στην Ολοκληρωµένη Ανάπτυξή του. Η αποστολή του ΜΕ.Κ..Ε. του Ε.Μ.Π. συµπεριλαµβάνει, ενδεικτικά και όχι περιοριστικά, τη διεξαγωγή ερευνών, µελετών και σεµιναρίων σχετικών µε το ευρύτερο αντικείµενο του ΜΕ.Κ..Ε., τη δηµιουργία ενός Ευρωπαϊκού ικτύου υπό την αιγίδα του Κέντρου µε φορείς αναλόγων δραστηριοτήτων ή τη συµµετοχή του σε ήδη υπάρχοντα ίκτυα µε απώτερο σκοπό την αξιοποίησή του από τους πανεπιστηµιακούς, πολιτιστικούς ερευνητικούς και παραγωγικούς φορείς, ώστε το Μέτσοβο να γίνει Ευρωπαϊκό Κέντρο αποκεντρωµένης διεπιστηµονικής, εκπαιδευτικής, ερευνητικής, τεχνολογικής και πολιτιστικής δραστηριότητας του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου. Για την επίτευξη του απώτερου σκοπού το ΜΕ.Κ..Ε. ανέπτυξε και αναπτύσσει σειρά δραστηριοτήτων οι βασικότερες από τις οποίες είναι: Η ανάληψη και εκπόνηση ερευνών και µελετών διεπιστηµονικού χαρακτήρα στα πεδία ανάπτυξης και προστασίας του ορεινού περιβάλλοντος και των τοπικών ευρωπαϊκών πολιτισµών, είτε αποκλειστικά από το ΜΕ.Κ..Ε. ή σε συνεργασία µε ερευνητικά 21

22 εργαστήρια του Ε.Μ.Π. και/ή του Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων, ή άλλων ελληνικών ή αλλοδαπών εκπαιδευτικών, ερευνητικών ή εν γένει επιστηµονικών φορέων. Η ίδρυση της σχετικής µε το αντικείµενο των δραστηριοτήτων του βιβλιοθήκης, η οποία στο µέλλον θα αποκτήσει τη δυνατότητα αυτόνοµης έκδοσης των τεχνικών εκθέσεων των ερευνών καθώς επίσης και µελετών και εργασιών που πραγµατοποιούνται στο ΜΕ.Κ..Ε. Η δηµιουργία σεµιναριακού κέντρου διεπιστηµονικής συνεργασίας και επικοινωνίας ευρωπαίων πανεπιστηµιακών και ερευνητών στα σχετικά πεδία δραστηριοποίησης του ΜΕ.Κ..Ε. Η βασική πηγή χρηµατοδότησης του ΜΕ.Κ..Ε. του Ε.Μ.Π. είναι το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, ερευνητικά προγράµµατα από την Ελλάδα και την Ευρώπη και Προγραµµατικές Συµβάσεις µε τη Νοµαρχία Ιωαννίνων. Το Ε.Μ.Π. και το ΜΕ.Κ..Ε. του Ε.Μ.Π. καθιέρωσαν το θεσµό οργάνωσης και διεξαγωγής ανά τριετία ιεπιστηµονικών/ ιαπανεπιστηµιακών Συνεδρίων συναφών µε το σκοπό και την αποστολή του στο Μέτσοβο, πατρίδα των ιδρυτών και µεγάλων ευεργετών του Ε.Μ.Π. Στη σειρά αυτή πραγµατοποιήθηκαν: - το 1 ο ιεπιστηµονικό/ ιαπανεπιστηµιακό Συνέδριο του Ε.Μ.Π. και του ΜΕ.Κ..Ε. του Ε.Μ.Π. «Το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο για το Μέτσοβο. Επιστρέφοντας ένα µέρος του χρέους», στο Συνεδριακό Κέντρο Μετσόβου, 5-7 Μαΐου Παρουσιάστηκαν και συζητήθηκαν 39 διεπιστηµονικές ερευνητικές εργασίες και δηµοσιεύτηκαν στα Πρακτικά του Συνεδρίου (744 σελίδες), - το 2 ο ιεπιστηµονικό/ ιαπανεπιστηµιακό Συνέδριο του Ε.Μ.Π. και του ΜΕ.Κ..Ε. του Ε.Μ.Π. «Τεχνολογία, Πολιτισµός και Αποκέντρωση», στο Συνεδριακό Κέντρο Μετσόβου, 3-6 Ιουνίου Παρουσιάστηκαν και συζητήθηκαν 50 διεπιστηµονικές ερευνητικές εργασίες και δηµοσιεύτηκαν στα Πρακτικά του Συνεδρίου (760 σελίδες), - το 3 ο ιεπιστηµονικό/ ιαπανεπιστηµιακό Συνέδριο του Ε.Μ.Π. και του ΜΕ.Κ..Ε. του Ε.Μ.Π. «Η Ολοκληρωµένη Ανάπτυξη στις Ορεινές Περιοχές. Θεωρία και Πράξη», Συνεδριακό Κέντρο Μετσόβου, 7-10 Ιουνίου Παρουσιάστηκαν και συζητήθηκαν 55 διεπιστηµονικές ερευνητικές εργασίες και δηµοσιεύτηκαν στα Πρακτικά του Συνεδρίου (1004 σελίδες) - το 4 ο ιεπιστηµονικό/ ιαπανεπιστηµιακό Συνέδριο του Ε.Μ.Π. και του ΜΕ.Κ..Ε. του Ε.Μ.Π. «Η Ολοκληρωµένη Ανάπτυξη της Ηπείρου», Συνεδριακό Κέντρο Μετσόβου, 23-22

Καθηγητής Δ. Ρόκος. Σχολή Αγρονόμων Τοπογράφων Μηχανικών Δ.Π.Μ.Σ. του Ε.Μ.Π. «Περιβάλλον και Ανάπτυξη» ΜΕ.Κ.Δ.Ε. του Ε.Μ.Π.

Καθηγητής Δ. Ρόκος. Σχολή Αγρονόμων Τοπογράφων Μηχανικών Δ.Π.Μ.Σ. του Ε.Μ.Π. «Περιβάλλον και Ανάπτυξη» ΜΕ.Κ.Δ.Ε. του Ε.Μ.Π. ΗΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣΥΜΒΟΛΗΤΟΥΕ.Μ.Π. ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΒΙΩΤΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΟΡΕΙΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ. ΤΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΜΕ.Κ.Δ.Ε.) ΤΟΥ Ε.Μ.Π. ΕΠΙΣΤΡΕΦΟΝΤΑΣ ΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ ΧΡΕΟΥΣ ΣΤΗΝ ΠΑΤΡΙΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ολοκληρωµένη Ανάπτυξη της Ηπείρου Προβλήµατα, υνατότητες και Περιορισµοί

Η Ολοκληρωµένη Ανάπτυξη της Ηπείρου Προβλήµατα, υνατότητες και Περιορισµοί Η Ολοκληρωµένη Ανάπτυξη της Ηπείρου Προβλήµατα, υνατότητες και Περιορισµοί. Ρόκος, Καθηγητής Ε.Μ.Π. Εργαστήριο Τηλεπισκόπησης Ε.Μ.Π. Μετσόβιο Κέντρο ιεπιστηµονικής Έρευνας ΜΕ.Κ..Ε. του Ε.Μ.Π. Ίδρυµα Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Η διαλεκτική σχέση της Ανάπτυξης µε το Περιβάλλον. Η ανάγκη για ριζική ανατροπή των κυρίαρχων στερεοτύπων.

Η διαλεκτική σχέση της Ανάπτυξης µε το Περιβάλλον. Η ανάγκη για ριζική ανατροπή των κυρίαρχων στερεοτύπων. Η διαλεκτική σχέση της Ανάπτυξης µε το Περιβάλλον. Η ανάγκη για ριζική ανατροπή των κυρίαρχων στερεοτύπων.. Ρόκος, Οµ. Καθηγητής Ε.Μ.Π..Π.Μ.Σ. του Ε.Μ.Π. «Περιβάλλον και Ανάπτυξη» Μετσόβιο Κέντρο ιεπιστηµονικής

Διαβάστε περισσότερα

1. Γένεση, καταβολές καιεξέλιξητηςπε

1. Γένεση, καταβολές καιεξέλιξητηςπε 1. Γένεση, καταβολές καιεξέλιξητηςπε Η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση γεννιέται. Πότε; Η ΠΕ γεννιέται και διαµορφώνεται σε αυτόνοµο πεδίο στις δεκαετίες 1960 1970 Πώς; Προέρχεται από τη συνειδητοποίηση του

Διαβάστε περισσότερα

ηµήτριος Ρόκος, Καθηγητής

ηµήτριος Ρόκος, Καθηγητής Η ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ Ε.Μ.Π. ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΒΙΩΤΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΟΡΕΙΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ. ΤΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΜΕ.Κ..Ε.) ΤΟΥ Ε.Μ.Π. Επιστρέφοντας ένα µέρος του χρέους στην πατρίδα

Διαβάστε περισσότερα

ENA, Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών Ζαλοκώστα 8, 2ος όροφος T enainstitute.org

ENA, Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών Ζαλοκώστα 8, 2ος όροφος T enainstitute.org Ιδρυτική Διακήρυξη 1. 2. 3. Το Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών - ΕΝΑ ενεργοποιείται σε μια κρίσιμη για την Ελλάδα περίοδο. Σε μια περίοδο κατά την οποία οι κοινωνικοί και πολιτικοί θεσμοί λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη Παρουσίαση Μαθημάτων Σχολής Αγρονόμων Τοπογράφων Μηχανικών. Στη θεματική περιοχή: Περιβάλλον

Σύντομη Παρουσίαση Μαθημάτων Σχολής Αγρονόμων Τοπογράφων Μηχανικών. Στη θεματική περιοχή: Περιβάλλον Σύντομη Παρουσίαση Μαθημάτων Σχολής Αγρονόμων Τοπογράφων Μηχανικών Στη θεματική περιοχή: Περιβάλλον Προπτυχιακά μαθήματα Στη θεματική περιοχή: Περιβάλλον Μάθημα Στόχοι / Περιεχόμενο Εξάμηνο Υποχρ. /Επιλ.

Διαβάστε περισσότερα

Page 1 of 1. Dimitris Panagiotopoulos

Page 1 of 1. Dimitris Panagiotopoulos Page 1 of 1 Dimitris Panagiotopoulos From: mirc [mirc@central.ntua.gr] Sent: Τρίτη, 4 Ιανουαρίου 2011 12:13 µµ To: Subject: career@asfa.gr ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟ ΤΑΙΝΙΩΝ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ (Documentaries)

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ενότητα 03: Ιστορική Εξέλιξη της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΙΙ Πολυξένη Ράγκου Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

3ο Ενημερωτικό Δελτίο του έργου EU-WATER Διακρατική ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων στη γεωργία http://www.eu-water.eu Αειφορική Αγροτική Ανάπτυξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση Το πρόγραμμα EU.WATER

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο Economist The Sustainability Summit 2016: Adapt or die. 30 Νοεμβρίου 2016, Divani Apollon, Αθήνα

Συνέδριο Economist The Sustainability Summit 2016: Adapt or die. 30 Νοεμβρίου 2016, Divani Apollon, Αθήνα Συνέδριο Economist The Sustainability Summit 2016: Adapt or die 30 Νοεμβρίου 2016, Divani Apollon, Αθήνα Χαιρετισμός Αναπληρωτή Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Σωκράτη Φάμελλου Αξιότιμε Αντιπρόεδρε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε.

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε. ΑΑΑ Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση A global sustainability framework and initiative of the United Nations Environment Programme Finance Initiative Ένα παγκόσμιο πλαίσιο και μια πρωτοβουλία της Πρωτοβουλίας

Διαβάστε περισσότερα

«Η Αξιοποίηση του ΑΒΕΚΤ για τις Βιβλιοθήκες Κυβερνητικών Υπηρεσιών»

«Η Αξιοποίηση του ΑΒΕΚΤ για τις Βιβλιοθήκες Κυβερνητικών Υπηρεσιών» Οµιλία στο Πρώτο Συνέδριο Κυπριακών Βιβλιοθηκών «Ο Ρόλος της Βιβλιοθήκης στον 21ον Αιώνα» 2 Νοεµβρίου 2001 Με θέµα «Η Αξιοποίηση του ΑΒΕΚΤ για τις Βιβλιοθήκες Κυβερνητικών Υπηρεσιών» Εισαγωγή Επιτρέψετε

Διαβάστε περισσότερα

Θεσµικά Όργανα για την Περιβαλλοντική Πολιτική σε ιεθνές Επίπεδο

Θεσµικά Όργανα για την Περιβαλλοντική Πολιτική σε ιεθνές Επίπεδο Θεσµικά Όργανα για την Περιβαλλοντική Πολιτική σε ιεθνές Επίπεδο Οργανισµός Οικονοµικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) (Organization for Economic Co-operation and Development OECD) Ίδρυση 1960 Στόχος η

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Επαγγελματικές Προοπτικές Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση Καθηγητής Ιορδάνης Ψημμένος, Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Καθηγητής Βασίλειος Χατζόπουλος, Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ/ΠΑΙΔΙ/0308(ΒΙΕ)/07 ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία (ΕΠΑ):

Η εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία (ΕΠΑ): Η εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία (ΕΠΑ): στόχοι, μέθοδοι, προοπτικές Αναγνωστάκης Σπύρος, Υπεύθυνος - Οικονόμου Κων., Μέλος Π.Ο. ΚΠΕ Κισσάβου Ελασσόνας Επιμορφωτικό Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

II.2 ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ. ... (το όργανο θα προσδιοριστεί)

II.2 ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ. ... (το όργανο θα προσδιοριστεί) II.2 ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ... (το όργανο θα προσδιοριστεί) 1. υπενθυµίζοντας ότι η ανθρωπότητα και η φύση βρίσκονται σε κίνδυνο κι ότι, πιο συγκεκριµένα, οι αρνητικές επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΥΚΛΑ ΩΝ Επιτροπή των Περιφερειών ιάσκεψη µε θέµα Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν. Χαιρετισµός. κ. Οδυσσέα Κυριακόπουλου. Προέδρου του ΣΕΒ. στην Ηµερίδα που διοργανώνει

Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν. Χαιρετισµός. κ. Οδυσσέα Κυριακόπουλου. Προέδρου του ΣΕΒ. στην Ηµερίδα που διοργανώνει Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Χαιρετισµός κ. Οδυσσέα Κυριακόπουλου Προέδρου του ΣΕΒ στην Ηµερίδα που διοργανώνει το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο µε θέµα: «Οικονοµία Επιχειρηµατικότητα

Διαβάστε περισσότερα

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY»

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY» Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Οµιλία του Γενικού ιευθυντή, Μέλους του Σ του ΣΕΒ κ. Ιωάννη ραπανιώτη στο ιεθνές Συνέδριο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη «Εξασφαλίζοντας ένα µέλλον

Διαβάστε περισσότερα

Πριν όµως περάσω στο θέµα που µας απασχολεί, θα ήθελα µε λίγα λόγια να σας µιλήσω για το ρόλο του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας.

Πριν όµως περάσω στο θέµα που µας απασχολεί, θα ήθελα µε λίγα λόγια να σας µιλήσω για το ρόλο του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας. Οµιλία του Προέδρου του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας κ. Γ. Καραµπάτου στο Α.Τ.Ε.Ι. Καλαµάτας µε θέµα: «Η ανάγκη συνεργασίας µεταξύ Επιµελητηρίου και Πανεπιστηµίων µέσω των γραφείων διασύνδεσης» Τρίτη, 30 Σεπτεµβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Γεώργιος Κ. Ζάχος Διευθυντής Βιβλιοθήκης Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Δρ. Γεώργιος Κ. Ζάχος Διευθυντής Βιβλιοθήκης Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Ο ρόλος των Δημοσίων Βιβλιοθηκών στην ενίσχυση της Κοινωνικής Συνοχής Δρ. Γεώργιος Κ. Ζάχος Διευθυντής Βιβλιοθήκης Πανεπιστημίου Ιωαννίνων 1 Κύρια σημεία της παρουσίασης Ρόλοι των Δημοσίων Βιβλιοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση ιεθνούς Συνάντησης AGE/inc, Κολόνια, Γερµανία 16-17 Μαΐου 2006 Στα πλαίσια ενός υπερεθνικού προγράµµατος ανταλλαγής µε χρηµατοδότηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, συναντήθηκαν εκπρόσωποι συνδέσµων

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 1 ης Συνάντησης ιαβούλευσης για την κατάρτιση του Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου Ανάπτυξης (Ε.Σ.Σ.Α.)

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 1 ης Συνάντησης ιαβούλευσης για την κατάρτιση του Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου Ανάπτυξης (Ε.Σ.Σ.Α.) ιαχειριστική Αρχή ΚΠΣ 2000-2006 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 1 ης Συνάντησης ιαβούλευσης για την κατάρτιση του Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου Ανάπτυξης (Ε.Σ.Σ.Α.) 2007-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 28.2.2012

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 28.2.2012 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων 28.2.2012 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με την προετοιμασία για τη διάσκεψη κορυφής «Ρίο+20» - Συνεδρίαση Διακοινοβουλευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργασία για την Ανοικτή Διακυβέρνηση. Σχέδιο Δράσης

Συνεργασία για την Ανοικτή Διακυβέρνηση. Σχέδιο Δράσης Συνεργασία για την Ανοικτή Διακυβέρνηση Σχέδιο Δράσης 2016-2018 Δέσμευση : Ενίσχυση της εξωστρέφειας και της προσιτότητας του Κοινοβουλίου στον πολίτη Στόχος: Ενίσχυση της διαφάνειας των κοινοβουλευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. ΑΠΟ ΤΙΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. ΑΠΟ ΤΙΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. ΑΠΟ ΤΙΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ηµήτρης Ρόκος ιεπιστηµονικό Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών (.Π.Μ.Σ.) του Ε.Μ.Π. "Περιβάλλον και Ανάπτυξη", Σχολή Αγρονόµων Τοπογράφων

Διαβάστε περισσότερα

Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών για το Νέο Σχολείο: Η γνώση είναι ο δρόμος για το μέλλον!

Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών για το Νέο Σχολείο: Η γνώση είναι ο δρόμος για το μέλλον! Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών για το Νέο Σχολείο: Η γνώση είναι ο δρόμος για το μέλλον! 1 ΣΥΝΟΨΗ 150.000 εκπαιδευτικοί όλων των ειδικοτήτων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης θα συμμετάσχουν μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

σηµαντικών προβληµάτων της σύγχρονης ελληνικής ζωής και κοινωνίας. (β) τον προοδευτικό εθισµό του αναγνώστη σε µια νηφάλια, διεισδυτική και

σηµαντικών προβληµάτων της σύγχρονης ελληνικής ζωής και κοινωνίας. (β) τον προοδευτικό εθισµό του αναγνώστη σε µια νηφάλια, διεισδυτική και ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΕΣ / «ΦΑΚΕΛΛΟΥΣ» 1. Αντικειµενικός Στόχος Οι Έρευνες/»Φάκελοι» έχουν ως αντικειµενικό στόχο: (α) την πολυδιάστατη κι ολοκληρωµένη κατά το δυνατό θεώρηση κι ανάλυση σηµαντικών προβληµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση στην πόλη της Κέρκυρας με εστίαση στην πολιτιστική & δημιουργική οικονομία

Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση στην πόλη της Κέρκυρας με εστίαση στην πολιτιστική & δημιουργική οικονομία ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Π.Ι.Ν. Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση στην πόλη της Κέρκυρας με εστίαση στην πολιτιστική & δημιουργική οικονομία εισήγηση στην 1 η συνάντηση για την ΟΧΕ πόλης Κέρκυρας -ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Κογκίδου ήµητρα Χαιρετισµός στην ηµερίδα του Παιδαγωγικού Τµήµατος ηµοτικής Εκπαίδευσης στο Α.Π.Θ. ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Κατά τα δύο προηγούµενα ακαδηµαϊκά έτη το Α.Π.Θ. προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ Ε.Π. ΔΕΠΙΝ

Α. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ Ε.Π. ΔΕΠΙΝ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ κ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΗ 2 Η ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΟΥ Ε.Π. ΔΕΠΙΝ 2007-2013. (ΛΟΥΤΡΑΚΙ 20/03/2009) Α. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ Καλημέρα σας. Αξιότιμοι Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι Με μεγάλη χαρά το Ελληνικό Δίκτυο του Οικουμενικού Συμφώνου του ΟΗΕ υποδέχεται σήμερα, στην Πρώτη Περιφερειακή

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικό και Αστικό Περιβάλλον. Αειφορική Διαχείριση & Βιώσιμη Ανάπτυξη

Φυσικό και Αστικό Περιβάλλον. Αειφορική Διαχείριση & Βιώσιμη Ανάπτυξη Φυσικό και Αστικό Περιβάλλον Αειφορική Διαχείριση & Βιώσιμη Ανάπτυξη Δημήτρης Μπότσης 1 Περιβάλλον Το σύνολο των φυσικών και ανθρωπογενών παραγόντων και στοιχείων που βρίσκονται σε αλληλεπίδραση και επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΤΕΙΑΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΑ 100 ΕΤΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Ε.Κ.Π.Α.

ΕΠΕΤΕΙΑΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΑ 100 ΕΤΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Ε.Κ.Π.Α. ΕΠΕΤΕΙΑΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΑ 100 ΕΤΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Ε.Κ.Π.Α. Αικατερίνη Καραγιάννη Σήμερα βρισκόμαστε εδώ για να γιορτάσουμε την επέτειο των 100 χρόνων από την ίδρυση της Οδοντιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Ολοκληρωµένα Προγράµµατα, Πρωτοβουλίες και Δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων Καινοτομίας Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία

Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία Τι είναι περιβάλλον; Το περιβάλλον προσεγγίζεται... ως «πρόβλημα»... ως φυσικός πόρος... ως φύση... ως ο χώρος της καθημερινής μας ζωής... ως ο χώρος της συλλογικής

Διαβάστε περισσότερα

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 ΑΡΧΕΣ https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 Όλο το καταστατικό 2.1 Άμεσης Δημοκρατίας 2.2.1 Άμεσης Δημοκρατίας Μαζική αλλαγή. Οι αλλαγές στο 2.1 και 2.2.1 είναι στις

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ενότητα 02: Ιστορική Εξέλιξη της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ι Πολυξένη Ράγκου Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωµένος Αναδασµός

Ολοκληρωµένος Αναδασµός 27/3/2003 Ολοκληρωµένος Αναδασµός Μια ολοκληρωµένη πολιτική γης, περιβάλλοντος και ανάπτυξης στις ορεινές περιοχές οφείλει να αξιοποιεί τις πολυδιάστατες δυνατότητες του ολοκληρωµένου αναδασµού. Ο ολοκληρωµένος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ. Ιδέες από το Αναπτυξιακό Συνέδριο

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ. Ιδέες από το Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ Ιδέες από το Αναπτυξιακό Συνέδριο εκέµβριος 2005 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Από τη διενέργεια του Αναπτυξιακού Συνεδρίου της Περιφέρειας, αλλά και από τις επιµέρους συσκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση στην πόλη της Κέρκυρας με εστίαση στην πολιτιστική & δημιουργική οικονομία

Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση στην πόλη της Κέρκυρας με εστίαση στην πολιτιστική & δημιουργική οικονομία ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Π.Ι.Ν. Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση στην πόλη της Κέρκυρας με εστίαση στην πολιτιστική & δημιουργική οικονομία εισήγηση στην 1 η συνάντηση για την ΟΧΕ πόλης Κέρκυρας -ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ συν. ΓΙΑΝΝΗ ΚΑΚΚΑ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΗΣ 28 ΙΟΥΝΙΟΥ 2017

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ συν. ΓΙΑΝΝΗ ΚΑΚΚΑ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΗΣ 28 ΙΟΥΝΙΟΥ 2017 ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ συν. ΓΙΑΝΝΗ ΚΑΚΚΑ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΗΣ 28 ΙΟΥΝΙΟΥ 2017 Κύριε Πρόεδρε, Κύριε ντα Σύµβουλε, Συναδέλφισσες- Συνάδελφοι

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Το εθνικό πλαίσιο εφαρμογής των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης

Το εθνικό πλαίσιο εφαρμογής των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ, ΘΕΣΜΙΚΩΝ, ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Το εθνικό πλαίσιο εφαρμογής των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης Συνάντηση διαλόγου για τους

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια εκπαίδευση για αλλαγή, πέρα από το Ευρωπαϊκό Έτος Ανάπτυξης 2015:

Παγκόσμια εκπαίδευση για αλλαγή, πέρα από το Ευρωπαϊκό Έτος Ανάπτυξης 2015: Παγκόσμια εκπαίδευση για αλλαγή, πέρα από το Ευρωπαϊκό Έτος Ανάπτυξης 2015: Εμπλοκή των νέων της Ευρώπης από σχολικούς κήπους σε βιώσιμα συστήματα παραγωγής και διανομής τροφίμων Παγκόσμια εκπαίδευση για

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου. Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε η Διεθνής Ημερίδα της ΕΕΔΣΑ

Δελτίο Τύπου. Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε η Διεθνής Ημερίδα της ΕΕΔΣΑ Αθήνα, 02.07. 2015 Δελτίο Τύπου Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε η Διεθνής Ημερίδα της ΕΕΔΣΑ «Συνέργειες Αποβλήτων και Πόρων προς την κατεύθυνση της Κυκλικής Οικονομίας στην Ελλάδα και στις Μεσογειακές

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ - ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Πρόσκληση υποβολής αιτήσεων υποψηφίων Μεταπτυχιακών Φοιτητών για την 1 η κατεύθυνση σπουδών

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Συγκρουσιακές Θεωρήσεις Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 5ο (σελ. 128 136) Οι θέσεις του Althusser Οι θέσεις του Gramsci 2 Karl Marx (1818-1883)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 - Με την παρούσα εγκύκλιο γίνεται αποτύπωση της προόδου των διαπραγµατεύσεων για τη διαµόρφωση του Κανονιστικού πλαισίου της νέας περιόδου, καθώς και των σηµαντικών

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Διεθνές Συνέδριο... για να ξαναφανταστούμε το σχολείο...

1 ο Διεθνές Συνέδριο... για να ξαναφανταστούμε το σχολείο... 1 ο Διεθνές Συνέδριο... για να ξαναφανταστούμε το σχολείο... Οι Επιμορφωτικές Ανάγκες των Διοικητικών Υπαλλήλων των Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών: Μια Εμπειρική Διερεύνηση στη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ»

ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια. Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος. του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό.

Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια. Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος. του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό. Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια 1 Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο Δρ. Αργύριος Θ. Αργυρίου Διευθυντής Εκπαίδευσης Περιφερειακής ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ κ. ΦΑΝΗΣ ΠΑΛΛΗ ΠΕΤΡΑΛΙΑ ΣΤΗΝ ΗΜΕΡΙ Α ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΣΥΜΠΡΑΞΗΣ

ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ κ. ΦΑΝΗΣ ΠΑΛΛΗ ΠΕΤΡΑΛΙΑ ΣΤΗΝ ΗΜΕΡΙ Α ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΣΥΜΠΡΑΞΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ κ. ΦΑΝΗΣ ΠΑΛΛΗ ΠΕΤΡΑΛΙΑ ΣΤΗΝ ΗΜΕΡΙ Α ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΣΥΜΠΡΑΞΗΣ «e-πιμενω» Θέµα ηµερίδας:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Περιγραφή Συμβουλευτικής ανήκει στην ευρύτερη κατηγορία των Συμβουλευτικών Κέντρων. Τα Συμβουλευτικά Κέντρα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Διάρθρωση Κοινωνικές κατασκευές για το περιβάλλον Περιβαλλοντική Ιστορία Περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΛΛΑΓΩΝ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ (αναφορικά µε την κατηγορία, τον κωδικό, τον τίτλο, το επίπεδο

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΛΛΑΓΩΝ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ (αναφορικά µε την κατηγορία, τον κωδικό, τον τίτλο, το επίπεδο ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΛΛΑΓΩΝ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2008-2009 (αναφορικά µε την κατηγορία, τον κωδικό, τον τίτλο, το επίπεδο συνθετότητας και το εξάµηνο διδασκαλίας του κάθε µαθήµατος)

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Περιεχόμενα Παρουσίασης Η Στρατηγική «Ευρώπη 2020» Οι Δήμοι στη νέα προγραμματική περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

αειφορία και περιβάλλον

αειφορία και περιβάλλον ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Αειφορία και Περιβάλλον ΠΟΜ 215 Ι ΑΡΧΕΣ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ http://www.evangelosakylas.weebly.com Ευάγγελος Ακύλας Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΘΗΝΑ, ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ & ΕΡΓΑΣΙΑΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ, PROLEPSIS Η ΑΝΑΓΚΗ Η οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι Σύνεδροι,

Κυρίες και Κύριοι Σύνεδροι, Ομιλία της Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Τίνας Μπιρμπίλη, στο 14 ο Εθνικό Συνέδριο Ενέργειας του Ινστιτούτου Ενέργειας Νοτιοανατολικής Ευρώπης Την Τρίτη 10 Νοεμβρίου 2009 Κυρίες

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια

Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια Το έργο «Ολοκληρωµένα προγράµµατα, πρωτοβουλίες και δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων εξωστρέφειας» υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα «Δείκτες ερευνητικής δραστηριότητας και σχεδιασμός πολιτικών για έρευνα, Τεχνολογική Ανάπτυξη και Καινοτομία

Ημερίδα «Δείκτες ερευνητικής δραστηριότητας και σχεδιασμός πολιτικών για έρευνα, Τεχνολογική Ανάπτυξη και Καινοτομία 1 Ημερίδα «Δείκτες ερευνητικής δραστηριότητας και σχεδιασμός πολιτικών για έρευνα, Τεχνολογική Ανάπτυξη και Καινοτομία Αθήνα 2 Μαΐου 2012 Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (Αμφιθέατρο Λ. Ζερβας) Κ. Κοκκινοπλιτης Γενικός

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας Ηγεσία και Διοικηση Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας 1. Η έννοια της αποτελεσματικής ηγεσίας Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε πως η έννοια της ηγεσίας δεν είναι ταυτόσημη με τις έννοιες της

Διαβάστε περισσότερα

Αικατερίνη Πετροπούλου Βιβλιοθήκη, Πανεπιστήµιο Πελοποννήσου

Αικατερίνη Πετροπούλου Βιβλιοθήκη, Πανεπιστήµιο Πελοποννήσου Παγκόσµια ηµέρα βιβλιοθηκών: ακαδηµαϊκές βιβλιοθήκες, εκπαιδευτική κοινότητα, τοπική κοινωνία Αικατερίνη Πετροπούλου Βιβλιοθήκη, Πανεπιστήµιο Πελοποννήσου Παγκόσµια ηµέρα βιβλιοθηκών Ο εορτασµός µιας παγκόσµιας

Διαβάστε περισσότερα

«ΣΧΕΔΙΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΔΗΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ» Ιωάννης Αναστασάκης, Αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων, Αυτεπιστασίας & Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων

«ΣΧΕΔΙΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΔΗΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ» Ιωάννης Αναστασάκης, Αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων, Αυτεπιστασίας & Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων «ΣΧΕΔΙΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΔΗΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ» Ιωάννης Αναστασάκης, Αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων, Αυτεπιστασίας & Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΣΟΑΠ Το Σχέδιο Ολοκληρωμένων Αστικών Παρέμβασεων

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 1: Ανάπτυξη με σεβασμό στο Περιβάλλον Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητοί κύριοι συνάδελφοι,

Αγαπητοί κύριοι συνάδελφοι, Αγαπητοί κύριοι συνάδελφοι, Η Ελλάδα εκτιµούµε και τα στοιχεία το επιβεβαιώνουν- ότι αποτελεί ένα επιτυχηµένο παράδειγµα της Πολιτικής της Συνοχής της ΕΕ. Η επίπονη προσπάθεια σχεδόν δύο δεκαετιών συνέβαλε

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv 1. Πόλη και σχεδιασμός: oι βασικές συνιστώσες... 18 1.1 Αναγκαιότητα του χωρικού σχεδιασμού....18 1.2 Η ρύθμιση των χρήσεων γης...20 1.3

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Στρατηγικού Σχεδίου για τη βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας στην Ελλάδα Παιδεία Οδικής Ασφάλειας

Ανάπτυξη Στρατηγικού Σχεδίου για τη βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας στην Ελλάδα Παιδεία Οδικής Ασφάλειας Εσπερίδα «Προτάσεις για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας στην Ελλάδα» Ρόδος, 22 Μαρτίου 2012 Ανάπτυξη Στρατηγικού Σχεδίου για τη βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας στην Ελλάδα Παιδεία Οδικής Ασφάλειας Γ. Κανελλαΐδης,

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ:

Περιγραφή ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: Περιγραφή Η ομαδοσυνεργατική διδασκαλία αποτελεί τη διδακτική έκφραση της προβληματικής του σύγχρονου σχολείου, το οποίο επιδιώκει να αναπτύξει τον ολοκληρωμένο και αυτόνομο δημοκρατικό πολίτη, που θα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013 ΕΙ ΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Επιστηµονική και Οργανωτική Γραµµατεία Σχεδιασµού και Κατάρτισης Αναπτυξιακού Προγραµµατισµού 2007-2013 ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικά οι σκοποί και τα μέσα περιγράφονται στον Ιδρυτικό νόμο του ΕΙΕΑΔ, άρθρο 88 του Ν.3996/2011.

Αναλυτικά οι σκοποί και τα μέσα περιγράφονται στον Ιδρυτικό νόμο του ΕΙΕΑΔ, άρθρο 88 του Ν.3996/2011. Αναλυτικά οι σκοποί και τα μέσα περιγράφονται στον Ιδρυτικό νόμο του ΕΙΕΑΔ, άρθρο 88 του Ν.3996/2011. Σύμφωνα με το άρθρο 88 του νόμου Ν.3996/2011, ως σκοποί του Ε.Ι.Ε.Α.Δ. αναφέρονται 1 η παροχή επιστημονικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ιαδικασία του Χωροταξικού Σχεδιασµού

Η ιαδικασία του Χωροταξικού Σχεδιασµού Τµήµα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών Ειδικό Εργαστήριο Χωροταξικού Σχεδιασµού Εργαστήριο επιλογής χειµερινού εξαµήνου, Πάτρα 2016 Η ιαδικασία του Χωροταξικού Σχεδιασµού Βασίλης Παππάς, Καθηγητής vpappas@upatras.gr

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος του Τμήματος: Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152)

Στόχος του Τμήματος: Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152) Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152) Το Τμήμα: Το Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης ιδρύθηκε το 1989 με αρχική ονομασία «Τμήμα Αστικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης». Ανήκει στην ομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ (Α ΦΑΣΗ

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ (Α ΦΑΣΗ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ 2014-2019 (Α ΦΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ) Αξιότιμοι συνάδελφοι, Οι Δήμοι, στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Ηφιλοσοφίατων ΕΠΠΣκαιτωνΑΠΣ. Γιώργος Αλβανόπουλος Σχολικός Σύµβουλος Ειδικής Αγωγής http://amaked-thrak.pde.sch.gr/symdim-kav4/ ΑλβανόπουλοςΓ. Σχ. Σύµβουλος 1 ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εποχή µας χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Αειφόρος Ανάπτυξη. Αµφιλεγόµενη έννοια αλλά και στόχος των νέων πολιτικών Τρεις άξονες: οικονοµία, περιβάλλον, κοινωνία

Αειφόρος Ανάπτυξη. Αµφιλεγόµενη έννοια αλλά και στόχος των νέων πολιτικών Τρεις άξονες: οικονοµία, περιβάλλον, κοινωνία Αειφόρος Ανάπτυξη Αµφιλεγόµενη έννοια αλλά και στόχος των νέων πολιτικών Τρεις άξονες: οικονοµία, περιβάλλον, κοινωνία Η µετάβαση προς την αειφόρο ανάπτυξη Οικονοµική µεγέθυνση: παραγωγή, κατανάλωση, εκσυγχρονισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 Διανύουμε το τελευταίο έτος εφαρμογής της Γ Προγραμματικής Περιόδου και κατ ακολουθία και αν δεν εδίδετο παράταση λόγω των καταστροφικών

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 21 Μαΐου 2013 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας πραγματεύεται τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα από την είσοδο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο 2014-2020 υιοθετήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Θεόδουλος Μεσημέρης Ανώτερος Λειτουργός Περιβάλλοντος 8 Ιουνίου Συμφωνία του Παρισιού Πακέτο για το Κλίμα και την Ενέργεια

Δρ. Θεόδουλος Μεσημέρης Ανώτερος Λειτουργός Περιβάλλοντος 8 Ιουνίου Συμφωνία του Παρισιού Πακέτο για το Κλίμα και την Ενέργεια Δρ. Θεόδουλος Μεσημέρης Ανώτερος Λειτουργός Περιβάλλοντος 8 Ιουνίου 2017 Συμφωνία του Παρισιού Πακέτο για το Κλίμα και την Ενέργεια Περιεχόμενα Συμφωνία Παρισιού (state of play) Στόχοι για την Ευρώπη Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ»

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» «H AΠΑΣΧΟΛΗΣΗ A ΩΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» Ημερίδα του ΠΑΣΥΠΚΑ «Δράσεις ένταξης των κινητικά αναπήρων στην παραγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα