Τειράδιο μαθητή για ίο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Τειράδιο μαθητή για ίο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα"

Transcript

1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ >0 Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΤΤοροΤων Σερρών Τειράδιο μαθητή για ίο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα mm«îwe umiu ui Μ Η ΕΛΛΑΛΑ^ I zoos Hin ItHIII lilwifh! IWlIt»NUkliMI impmiinira ItPMiMHMMigUHM H ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ K0PY9H ErmtipnotoKO ΠρΟνο Εκηοίδιυσης και Αοχ Επογγελμαικης Κοιαρι ιση<

2 ΥΠΕΠΘ-E.I.N. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ποροΐων Σερρών Δ/νση: Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Μ. Ε. Κάτω Ποροΐων Τ.Κ , Πορόια Σερρών Τηλ.: , Fax: Το τετράδιο του μαθητή έγινε για τις ανάγκες του εκπαιδευτικού προγράμματος του Κέτρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (Κ.Π.Ε.) Ποροίων από τους εκπαιδευτικούς: Τάτση Κωστούλα, Βιολόγο, Υπεύθυνη του Κ.Π.Ε. Κεχαγιόγλου Στράτο Φυσικό, Αναπληρωτή Υπεύθυνο του Κ.Π.Ε. ISBN:

3 Αγαπητοί μαθητές, Το τετράδιο αυτό είναι ένα εκπαιδευτικό π^όγ^αμμα που σ"α υλοποιήβετε κατά την παραμονή 6ας 6το Περιβαλλοντικό Κέντρο. Το Κέντρο δεν είναι 6χολείο, αλλά ούτε βέβαια και χώ^ος για μια απλή εκδρομή. Ιτο Κέντρο μαθαίνουμε, όχι όμως με τον πα^>αδο6ΐακό τ^όπο. Αιαοκεδάζουμε, αλλά όχι όπως 6ε μια εκδρομή. Ιπειδή πΐοτεύουμε ότι... Πρώτος δάοκαλος είναι η (ρΰόη και μετά ο ίδιος μας ο εαυτός μέβα από όλες τις αΐ6ο*ή6εις μας, π(ρο6πασόυμε να 6ας δώοουμε τη δυνατότητα να βγείτε 6τη (ρΰβη, να μάθετε να χ^ηοΐμοποιείτε τις αιβο'ήοεις 6ας και μέβα από δ^αβτη^ιότητες, να αποκτήοετε γνώοεις, να π^»οβληματΐ6τείτε, να προτείνετε. Το εκπαιδευτικό π^όγ^αμμα Το μονοπάτι της Αλεπούς' επιλέχθηκε γιατί το Περιβαλλοντικό Κέντρο β^ίδκεται 6τους πρόποδες του ό^ους Λπέλες, που είναι και το ^υβικό 6\JVOÇ»O της ΐλλάδας με τη βουλνα^ία. Πΐ6τεΰουμε ότι περπατώντας 6τα μονοπάτια του δάδους και μέβα από τις δ^αοτη^ιότητες που ο"α κάνουμε 6το ^έ^ωτο του δάοους, σα 6υμβάλλουμε όχι μόνο 6τη γνώοη αλλά και 6την ευαίο^ητοποίηβη βας και βτην υιο^έτηβη μιας περιβαλλοντικής 6τά6ης ζωής. Καλώς ή(?σ*ατε λοιπόν 6το Κέντρο μας...

4 Χαι^όμαοτε που για λίγες μέ^ες σ*α μοι^αοτοΰμε τη χα^ά να εξε^ευνήοουμε, να δουλέψουμε, να μάθουμε, να δια6κεδα6ουμε. π "Παιδαγωγική ομάδα τουκτ1ε "Ποροΐων Κω6τοΰλα Τάτ6η Στράτος Κεχαγιόγλου Τάόος "Παπαβ^αμίδης

5 Πρόλογος 1 Δραστηριότητες στο δάσος Χάρτης Διαδρομής 4 Πρώτες εντυπώσεις 5 Αναγνώριση χλωρίδας 6 Φύλλο αναγνώρισης 1 7 Φύλλο αναγνώρισης 2 8 Φύλλο αναγνώρισης 3 9 Φύλλο αναγνώρισης 4 10 Υιοθετώ ένα δέντρο και... μετρώ το ύψος του 12 μετρώ την περίμετρο 12 μετρώ την ηλικία 13 σκιτσάρω το φύλλο 15 σκιτσάρω το άνθος 15 παρατηρώ το δέντρο 16 ζωγραφίζω το δέντρο 17 εκδίδω την ταυτότητα του 18 Ο υπόγειος κόσμος του δάσους 19 Ο μαγικός κόσμος ενός θάμνου 21 Η ζωή κάτω από τις πέτρες 21 Βιολογικοί δείκτες 22 Πως κάνουμε τον προσδιορισμό 24 Δραστηριότητες στο Κέντρο. Επεξεργασία δραστηριοτήτων 26 Σχεδιασμός αφίσας 26 Επίλυση ζητήματος 27 Βιβλιογραφία 28

6 Δραστηριότητες στο Δάσος Χάρτης διαδρομής Διαδρομή με Λεωφορείο (10 λεπτά). Διαδρομή πεζή (15-20 λεπτά). Τα πεδία των δραστηριοτήτων.

7 Δραστηριότητα 1 Πρώτες εντυπώσεις (ατομική δραστηριότητα) Διάλεξε ένα χώρο που σου αρέσει, ένα άνετο σημείο για να καθίσεις και άφησε τον εαυτό σου να παρατηρήσει το χώρο γύρω σου. Απάντησε στις ερωτήσεις: Δώσε ένα όνομα στο χώρο... Ποια είναι τα πρώτα πράγματα που παρατηρείς... Περιέγραψε τα συναισθήματα που σου δημιουργεί ο χώρος σου... Νιώθεις την ανάγκη να αλλάξεις το όνομα που έδωσες στην αρχή στο χώρο σου; Αν ναι, ποιο θα έδινες τώρα;

8 -* m - -* ' Δραστηριότητα 2 Αναγνώριση χλωρίδας 1. Παρατηρούμε με προσοχή τη βλάστηση γύρω μας. Συμβουλευόμαστε τα φύλλα αναγνώρισης φυτών του τετραδίου μας και συμπληρώνουμε τον παρακάτω πίνακα. Είδος Φυτού Δένδρα Θάμνοι Αειθαλή Φυλλοβόλα Αειθαλείς Φυλλοβόλοι Ποώδη Κατώτερα Φυτά 8

9 Φύλλο Αναγνώρισης 1 ΔΕΝΔΡΑ αειθαλή φυλλοβόλα πεύκο έλατο κέδρο πλατάνι

10 Φύλλο Αναγνώρισης 2 ΘΑΜΝΟΙ αειθαλείς πρίνος n πουρνάρι λαγομηλιά αρκουδοπούρναρο φυλλοβόλοι βατομουριά αγριοτριανταφυλλιά αναρριχομενα ja κλιματσίδα (φυλλοβόλο) κισσός (αειθαλές)

11 Φύλλο Αναγνώρισης 3 ΠΟΩΔΗΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗ κυκλάμινο αγριοφράουλα αγριοθυμάρι^^ κροκός πεντανευρο χιλιόφυλλο καμπανούλες

12 Φύλλο Αναγνώρισης 4 ΚΑΤΩΤΕΡΑ ΦΥΤΑ ΜΥΚΗΤΕΣ - ΒΡΥΑ - ΛΕΙΧΗΝΕΣ φτέρη λειχήνες λειχήνες

13 Υιοθετώ ένα δέντρο και

14 Μετρώ το ύψος του Διάρκεια: 15 λεπτά Τι θα χρειαστείτε: μετροταινία, ραβδί. Πώς θα δουλέψετε: 1. Μετρήστε το ύψος του φίλου σας. Το ύψος τουείναΐ:ΐι = 2. Ζητείστε του να σταθεί στη βάση του δέντρου ενώ εσείς στέκεστε λίγο πιο μακρυά. 3. Κρατάτε το ραβδί με τεντωμένο το χέρι σας. Η άκρη του ραβδιού πρέπει να «βλέπει» το κεφάλι του φίλου σας. Με το μολύβι τραβάτε μια γραμμή στο ραβδί σας στο σημείο που «βλέπετε» τα πόδια του φίλου σας. Μετράτε και α= 4. Δεν μετακινήστε από τη θέση σας. Με τεντωμένο το χέρι μετακινείστε το ραβδί τόσο, ώστε η άκρη του να «βλέπει» την κορυφή του δέντρου. 5. Με το μολύβι κάνετε μια γραμμή πάω στο ραβδί, στο σημείο που «βλέπετε» τη βάση του δέντρου. Μετράτε την απόσταση και β= 6. Τώρα μπορείτε να βρείτε το ύψος του δέντρου. Πώς; Πολλαπλασιάστε το υ Χ β. Αυτό που βρίσκετε το διαιρείτε με το α. Αρα το ύψος είναι: ύψος = υχβ α Μετρώ την περίμετρο Διάρκεια 5 λεπτά Η περίμετρος θα μετρηθεί σε ένα ύψος 135 εκατοστά πάνω από την επιφάνεια του εδάφους. Το ύψος αυτό αναφέρεται από τους επιστήμονες σαν «ύψος στήθους». Πάρε λοιπόν την μετρυταινία και μέτρησε την περίμετρο του δέντρου σου. Η περίμετρος είναι: Μ ' ' (j y. Τ /iw 1(1 11 r- Ύ^ ι ^Β" ^ m rimmrw^rij^ 1 V Λ t I 11 III * ι Τ» Λ "Ι Ι Λ Μ i«*«\ \ Ε ' I ν ^ώ

15 Δραστηριότητα 5' Μετρώ την ηλικία Α. Αν βρεις τον κορμό ενός κομμένου δέντρου, μπορείς, όχι μόνο να βρεις την ηλικία του, αλλά και να βγάλεις τα συμπεράσματα σου για το πώς ήταν το κλίμα κατά την περίοδο της ανάπτυξης του, αν υπέστη φθορές από βλαβερά έντομα και πολλά άλλα. Κάθε χρόνο ο κορμός των δέντρων σχηματίζει έναν δακτύλιο (κύκλο), που αποτελείται από τα νέα αγγεία μεταφοράς των χυμών που σχηματίζονται κάτω από τον φλοιό. Δηλαδή οι δακτύλιοι, είναι αποτέλεσμα της διαφοράς στην αύξηση του δέντρου κατά την περίοδο της Ανοιξης σε σχέση με την περίοδο του Χειμώνα. Μετρώντας λοιπόν τους δακτυλίους, βρίσκεις την ηλικία του δέντρου. Παρατηρώντας επίσης τους κύκλους και στηριζόμενος στο παρακάτω σχήμα και παράδειγμα, μπορείς να βγάλεις πολλά συμπεράσματα. 36 βίων 30 ειών 15 etov 10 ετ,ών er-ων Σχισμές που προκλήθηκαν από nayeto 1. Οι κύκλοι δεν είναι ομόκεντροι. Αυτό σημαίνει ότι το δέντρο στην αρχή της ζωής του είχε κάποια εμπόδια. 2. Τα σχισίματα είναι ένδειξη περιόδου παγετού. 3. Οι ομόκεντροι πυκνοί κύκλοι υποδηλώνουν αργή ανάπτυξη, π.χ περίοδος ξηρασίας. 4. Απότομες διαταραχές στην κυλινδρικότητα, είναι σημάδι εξωτερικής φθοράς π.χ πυρκαγιάς. Ομαλοί ομόκεντροι κύκλο, δηλώνουν ομαλή ανάπτυξη. Η ηλικία του είναι:

16 Β. Αν όμως θέλεις να βρεις την ηλικία ενός ζωντανού δέντρου, Τότε τα πράγματα αλλάζουν, γιατί οι δακτύλιοι δεν φαίνονται και δεν θα κόψουμε βέβαια τον κορμό για να μετρήσουμε τους κύκλους!! Τι κάνουμε λοιπόν για να βρούμε, κατά προσέγγιση, την ηλικία του: Αν το δέντρο σου είναι κάπου μόνο του, τότε αφού μετρήσεις την περίμετρο σε εκατοστά όπως είπαμε πριν, την διαιρείς με τον αριθμό 2,5. Ο αριθμός που θα βρεις, είναι η κατά προσέγγιση ηλικία του δέντρου σου. Η ηλικία του είναι: Αν όμως το δέντρο σου ζει στο δάσος ανάμεσα σε άλλα δέντρα, επειδή πρέπει να ανταγωνιστεί τα άλλα δέντρα για να αποκτήσει το απαραίτητο φως, νερό και θρεπτικά συστατικά, η ανάπτυξη του χρειάζεται περισσότερο χρόνο. Έτσι, για να βρεις την ηλικία του θα πρέπει, να βρεις την περίμετρο του, να την διαιρέσεις με τον αριθμό 2,5 και αυτό που θα βρεις, να το πολλαπλασιάσεις με τον αριθμό 2. Η ηλικία του είναι:

17 Δραστηριότητα 6 η & 7 Σκιτσάρισε το φύλλο του δέντρου σου. Σκιτσάρισε το άνθος του δέντρου σου.

18 Δραστηριότητα 8 Για 10 λεπτά και χωρίς να μιλάς, παρατήρησε το δέντρο σου Επισκέφτηκαν πουλιά το δέντρο σου; Αν ναι και τα ξέρεις, γράψε τα ονόματα τους Αν δεν τα ξέρεις, περιέγραψε τα ή ζωγράφισε τα Επισκέφτηκαν έντομα το δέντρο σου; Αν ναι και τα ξέρεις, γράψε τα ονόματα τους Αν δεν τα ξέρεις, περιέγραψε τα ή ζωγράφισε τα

19 Δραστηριότητα 9 Ζωγράφισε το Δέντρο σου Γράψε ένα γράμμα ή ένα τραγούδι για το δέντρο σου.

20 Δραστηριότητα 10 r Είσαι έτοιμος να εκδώσεις την ταυτότητα του δέντρου σου; Δελτίο ταυτότητας Όνομα: Ηλικία: Ύψος: Χρώμα κορμού: Σχήμα φύλλων: Ανθος: Δ/νση κατοικίας: Δήμος: Ημερομηνία έκδοσης: Χαϊδευτικό όνομα: Περίμετρος: Καρπός: Νομός: Φωτογραφία (σκίτσο):

21 Δραστηριότητα 11 Ο υπόγειος κόσμος του δάσους Διάρκεια: 15 λεπτά Όσο περπατάς στο μονοπάτι, σου περνάει από το μυαλό ότι κάτω από τα πόδια σου είναι κρυμμένος ένας ολόκληρος ζωντανός κόσμος; Ένα μικρό κομμάτι γης, έχει περισσότερους κατοίκους από ολόκληρο το ανθρώπινο γένος. Αν κάνουμε μια τομή 30 εκατοστών στο έδαφος, θα συναντήσουμε, σε ένα μόλις τετραγωνικό μέτρο έκταση, περίπου 60 δισεκατομμύρια βακτήρια, 1 δισεκατομμύριο μύκητες, 500 εκατομμύρια πρωτόζωα, 10 εκατομμύρια νηματόζωα, 200 σκουλήκια και άλλους μικροοργανισμούς. Όλα αυτά τα πλάσματα παίρνουν μέρος στην αποικοδόμηση των νεκρών φυτών και ζώων. Για να δεις όλον αυτό το θαυμαστό κόσμο, ακολούθησε τις οδηγίες.

22 Δυο παιδιά από την ομάδα, φορέστε τα γάντια και μαζέψτε με γρήγορες κινήσεις από το έδαφος και από ένα μόνο σημείο πεσμένα φύλλα, όχι μόνο αυτά που βρίσκονται πάνω - πάνω, αλλά όλα, μέχρι να φτάσετε στο υγρό έδαφος. Απλώστε τα γρήγορα σε ένα μεγάλο νάιλον και αρχίστε να τα ταξινομείτε. Θα δείτε ότι όλα τα φύλλα δεν έχουν την ίδια όψη. Αλλα διατηρούν το χρώμα τους, άλλα είναι σκούρα ή ξερά, άλλα είναι ολόκληρα, άλλα τεμαχισμένα, άλλα σάπια ή έχει μείνει μόνο ο σκελετός τους. Συμπληρώστε τον πίνακα : Έχουν το χρώμα τους Είναι σκούρα Είναι ξερά Είναι ολόκληρα Είναι τεμαχισμένα Είναι σάπια Είναι μόνο σκελετός Πολλά Λίγα Καθόλου

23 Δραστηριότητα 12 1 & 13 Ο μαγικός κόσμος ενός θάμνου Διάρκεια: 10 λεπτά Τοποθετείστε ένα άσπρο σεντόνι κάτω από έναν θάμνο και «τινάξτε τον» προσεκτικά. Τι βλέπετε; Η ζωή κάτω από τις πέτρες Διάρκεια: 10 λεπτά Αναποδογυρίστε προσεκτικά μια πέτρα. Τι βλέπετε; ίρευδσσκορπιός?/< / Νηματώδης ΧειλόποΟο Ισόηοδο Κκαρ ΚοΛίμΡολο Δ β ρ μ ό π Ι ί ; ρ ο Κολβόηνορο KoÄeontepo Πρσνύμφη öinvepou Πρσνύμφη KO/\eOn"D6f?OU

24 Δραστηριότητα 14' Βιολογικός δείκτης καθαρότητας νερού Η ζωή στο νερό είναι δυνατή σε συγκεκριμένη ποιότητα νερού. Οι οργανισμοί έχουν διαφορετικές απαιτήσεις και έτσι, προτιμούν συγκεκριμένο επίπεδο ποιότητας νερού. Για το λόγο αυτό πολλοί οργανισμοί μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως βιολογικοί δείκτες της ποιότητας του νερού. Οι οργανισμοίαυτοίείναι τα βενθικό μικροασπόνδυλα και χρησιμοποιούνται διότι: 1. Είναι οργανισμοί που έχουν σχέση με το βυθό, μετακινούνται λίγο και δεν μεταφέρονται παθητικά όπως το πλαγκτόν. Επομένως δέχονται και αντιδρούν στις συνθήκες του χώρου που ζουν αλλά και σε ρύπους που προέρχονται από απομακρυσμένες πηγές ρύπανσης. Το γεγονόςαυτό τα κάνει μοναδικά. 2. Η βιοσύνθεση των κοινωνιών τους μας πληροφορεί για τυχόν αλλαγές που έχουν συμβεί στο οικοσύστημα και αυτό διότι οι βιοκοινωνίες τους απαρτίζονται από πολλά είδη τα οποία άλλα λιγότερο και άλλα περισσότερο είναι ευαίσθητα στους ρύπους και κυρίως στη μείωση του διαλυμένου οξυγόνου που προκαλούν αυτοί. Για να είμαστε σίγουροι ότι η εξαφάνιση ορισμένων ειδών από αυτά οφείλεται στη ρύπανση, θα πρέπει να γνωρίζουμε κάποια χαρακτηριστικά για το βιολογικό τους κύκλο και τις προτιμήσεις τους. Οι νύμφες των Plecoptera εντόμων, που θεωρούνται από τα πιο ευαίσθητα μικροασπόνδυλα στη ρύπανση, είναι τα πρώτα που εξαφανίζονται. Αυτές ζουν και αγαπούν ποικιλία υποστρώματος και χαμηλές θερμοκρασίες. Αρα περιμένουμε να τα βρούμε στις πηγές και στα πάνω τμήματα ενός ποτάμιου οικοσυστή ματος και όχι κατά το τέλος του καλοκαιριού και το φθινόπωρο γιατί τότε επικρατούν υψηλές θερμοκρασίες στο νερό. Κατά τους μήνες αυτούς, έχει γίνει ήδη η εκκόλαψη και τα έντομα αυτά πετούν στον αέρα ως ενήλικα. Αρα αν τα συναντήσουμε σε μεγάλο αριθμό, τότε τα νερά είναι εξαιρετικής ποιότητας. Οι προνύμφες των Trichoptera εντόμων, τόσο αυτές με θήκες όσο και αυτές χωρίς θήκες, αγαπούν ποικιλία υποστρώματος και αντέχουν στη μεγάλη ροή. Τις περιμένουμε λοιπόν να τις βρούμε στο ανάντι ενός ποταμού. Αρα αν τα συναντήσουμε σε μεγάλο αριθμό, τότε τα νερά είναι εξαιρετικής ποιότητας. Οι προνύμφες των Διπτέρων εντόμων (που είναι ουσιαστικά οι μύγες, τα κουνούπια και οι σκνίπες) και ειδικά αυτές της οικογένειας Chironomiaae θεωρούνται από τα πλέον ανθεκτικά μικροασπόνδυλα στη ρύπανση. Επομένως μπορούμε να τα βρούμε στα πολύ καθαρά νερά αλλά ποτέ σε μεγάλους αριθμούς. Όταν όμως υπάρχουν σε μεγάλους αριθμούς, τότε τα νερά είναι κακής ή πολύ κακής ποιότητας. Τα ολιγόχαιτα (Oligochaeta), είναι τα σκουλήκια του γλυκού νερού. Όταν ένας σταθμός είναι ρυπασμένος, δηλαδή νερά με κακή ή πολύ κακή ποιότητα, τότε αυτά βρίσκονται σε μεγάλους αριθμούς. Σε ρυπασμένους σταθμούς αναμένεται να βρεθούν γαστερόποδα (σαλιγκάρια) με επίπωμα (μια τάπα που φράζει το άνοιγμα του κελύφους τους). Αυτά, ενώ αναπνέουν με βράγχια, όταν το νερό είναι ρυπασμένο τότε κλείνουν το άνοιγμα του κελύφους τους με το επίπωμα κι απομονώνονται από τις δυσμενείς συνθήκες. Μπορούμε όμως να βρούμε και σαλιγκάρια χωρίς επίπωμα σε ρυπασμένους σταθμούς. Αυτά αναπνέουν με πνεύμονα αλλά επειδή κολλούν πάνω στα υδρόφυτα, δεν εξαρτώνται άμεσα από το υδρόβιο περιβάλλον.

25 Ol ΠΙΟ ΚΟΙΝΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΒΕΝΘΙΚΩΝ ΜΑΚΡΟΑΣΠΟΝΔΥΛΩΝ ΠΟΥ ΟΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΤΕ Νβμφη, Πλεκόπτερου (ως 30mm). Ptecoptera Νύμφη Εφημερόκτερου (ως Ephemeroptera é mm) Προνύμφες Τριχοπτέρων με θήκη (Cased ) και χωρίς θήκη (Casetoss). Trkhoptera à& mmâi W abtttfc «Ufa Σέρνεται πολύ αργά σε γρήγορα τρεχούμενα νερά. Τα βραγχια δεν είναι συνήθως εμφανή. 4: Γαριδάκι γλυκού νερού (ς 20mm) (<.»mmarida*). Β: ψείρα του γλυκού νερού (ως 12mm) (AseIHdae). ( Καρκινοειδή-Cr u$tacea ) Επίπεδο με ημισεληνοειδές κεφάλι και at waatt ΜΗ fraute te Βραγχια μικρά δεξιά και αριστερά στα πλευρά του σώματος Α: Προ νύμφη διπτέρου. Β: χρυοαλίοα διπτέρου. (Diptera ( hironomidae με κόκκινο χριόμσ) Ζουν σε μιά θήκη από άμμο. πετρούλες. κλαδάκια, ή κομμάτια φύλλων Σέρνονται κουβαλώντας τη θήκη. Αυτά χωρίς θήκη έχουν βραγχια κατά μήκος της κάτω πλευράς του σώματος και συνήθως σκληροποιημένα τα τρία πρώτα μεταμερή. Σκουλήκι γλυκού νερού (ς 40mm). Otigochaeta ^ Τα γαριδάκια κολυμπάνε πλάγια πολύ γρήγορα και είναι πλευρικά πλατυσμένα. Οι φείρες είναι νωτοκοιλιακά πλατυσμένες και σέρνονται πάνω στο υπόστρωμα. Η προνύμφη έρπει Kot κολυμπάει γρήγορα με κυματοειδείς κινήσεις Σαν ένα μικρό σκουλήκι της στεριάς Νύμφη Οοοντόγναθου (ως 30mm). Odonata (Aaisoptera και Zvgoptera) Βόέλλα (Annelida, Huridineal Κωπηλάτες (ως 38mm). A: Heteroptera, Β : Coleopiera Ιτην κάτω πλευρά του κεφαλίου φέρουν μια χαρακτηριστική μάσκα. Οι νύμφες των Zygoptera έχουν λεπτό μακρύ σώμα. πλατύ κεφάλι και τρείς πλατιές ουρές οι οποίες λειτουργούν ως βραγχια. Προνύμφες κολεοπτέρων. Coleopiera MHMUÎBW t»an «; Ι ι Εχουν όλες από τρία ζεύγη ποδιών κοιλιακά και συνήθως σκληροποιημένο το νωτιαίο τμήμα των μεταμερών του σώματόί Οι βδέλλες έχουν μυζητήρες (βεντούζες) στα δυο άκρα του σώματος. Το σώμα τους φέρει πολυάριθμους δακτυλίους (Δακτυλιοσκώληκες=Annelida ) Δίθυρα. (Bivalvia) To πρώτο έχει πολύμορφο σχήμα Ιο δεύτερο μπορεί να έχει εσωτερικά πάνω στο χείλος ένα μικρό δοντάκι ( L'nio) ή να μην το έχει (Anodoma ) Στους κωπηλάτες τα άκρα των ποδιών τους είναι πλατυσμένα Στα ετερόπτερα στο άκρο της πλάτης σχηματίζεται ρόμβος ενώ η πλάτη των κολεοπτέρων χωρίζεται από μια γραμμή. Σαλιγκάρια (οκ 50mm). Gastropoda 44 Σκληρά κελύφη περιελιγμένα εκτός από την πεταλίδα του γλυκού νερού (το τελευταίο) που φέρει κορυφούλα.

26 Πώς κάνουμε τον προσδιορισμό Γίνεται η συλλογή των οργανισμών με απόχη και τοποθετούνται αυτοί, μέσα σε ένα δοχείο. Η συλλογή τους γίνεται είτε από έναν εκπαιδευτικό του Κ.Π.Ε είτε από εσάς με την επιτήρηση και βοήθεια των συνοδών, τον κατάλληλο εξοπλισμό και σύμφωνα με τις οδηγίες που θα σας δοθούν. Γεμίζετε τις παγοθήκες με καθαρό νερό. Με πινέλα και μεγάλη προσοχή, ταξινομείτε στις παγοθήκες τους οργανισμούς και καταγράφετε τον πληθυσμό τους. Με την κλείδα αναγνώρισης, προσδιορίζετε τους οργανισμούς και την ποιότητα των νερών. Οργανισμοί που υποδηλώνουν το βαθμό της ρύπανσης Καθαρό νερό Αρκετά καθαρό νερό προνυμφη τριχοπτερου στη θήκη της νύμφη εφήμερου νύμφη πλεκόπτερου γαρίδα γλυκού νερού Μερική ρύπανση Ρυπασμενο νερό σκουλήκι της λάσπης νύμφη του χειρονομου νερόψυλλος προνυμφη ερισταλίδας

27 Δραστηριότητες στο κέντρο

28 Δραστηριότητα 1 Επεξεργασία δραστηριοτήτων πεδίου Η κάθε ομάδα επεξεργάζεται τις δραστηριότητες που έγιναν στο πεδίο, λαμβάνοντας υπόψη τις μετρήσεις και όσα στοιχεία δίνονται στο τετράδιο καθώς και όσα συζητήθηκαν στην αρχή του προγράμματος κατά τη θεωρητική προσέγγιση αυτού. Ετοιμάζει μια αναφορά ώστε να τα παρουσιάσει στις άλλες ομάδες. Η παρουσίαση μπορεί να είναι μια απλή ανάγνωση, μπορεί όμως να είναι και με μορφή θεατρικού, μιας ιστορίας ή όπως αλλιώς αποφασίσει η ομάδα. Δραστηριότητα 2 Σχεδιάζω μια αφίσα Κατασκευάστε τη δικιά σας αφίσα συζητώντας: S το θέμα που θα έχει V^ σε ποιους θα απευθύνεστε V^ το μήνυμα που θέλετε να στείλετε μέσα απ' αυτή y^ αν θα περιέχει κείμενο ή μόνο εικόνες S τα υλικά που θα χρησιμοποιήσετε

29 Δραστηριότητα 3' Επίλυση ζητήματος Α. Διαβάστε προσεκτικά το ζήτημα που ακολουθεί. «Μια εταιρία θέλει να κτίσει ένα μεγάλο ξενοδοχείο μέσα στο δάσος, το οποίο θα διαθέτει εξωτερική πισίνα, γήπεδο τον γκολφ, υπαίθριο μπαρ κ,λ.π. Κάνει αίτηση στο Δήμο για να εγκρίνει την κατασκευή. Ο Δήμαρχος καλεί το Δημοτικό Συμβούλιο καθώς και τους εκπροσώπους της εταιρίας για να συζητήσουν το θέμα». Δύο ομάδες επεξεργάζονται το παραπάνω ζήτημα. Η μια ομάδα εκπροσωπεί την εταιρία και κάποιους δημοτικούς συμβούλους που θέλουν να κτιστεί το ξενοδοχείο. Βρείτε επιχειρήματα ώστε να υποστηρίξετε ότι το ξενοδοχείο δεν θα δημιουργήσει κανένα πρόβλημα στο οικοσύστημα του δάσους. Η άλλη ομάδα εκπροσωπεί μια μερίδα δημοτικών συμβούλων που δεν θέλουν να κτιστεί το ξενοδοχείο διότι πιστεύουν ότι θα είναι καταστροφικό για το δάσος. Βρείτε επιχειρήματα για να υποστηρίξετε αυτή την άποψη. Αντιπρόσωποι από την κάθε ομάδα θα επιχειρηματολογήσουν υποστηρίζοντας τις απόψεις τους κατά την διάρκεια της παρουσίασης, αφού στην αρχή θα γίνει μια μικρή παρουσίαση των θέσεων της ομάδας. Β. Διαβάστε προσεκτικά το ζήτημα που ακολουθεί. «Οι δασοφύλακες βλέπουν ένα φορτηγό στο δάσος, σταματούν τον οδηγό για έλεγχο και βρίσκουν μέσα μια αρκούδα. Τον συλλαμβάνουν και αυτός υποστηρίζει ότι την αρκούδα την έπιασε για να τη μάθει να χορεύει ώστε να διασκεδάζουν οι άνθρωποι. Τον παραπέμπουν σε δίκη». Δύο ομάδες επεξεργάζονται το παραπάνω ζήτημα Η μια ομάδα βρίσκει επιχειρήματα ώστε να υποστηρίξει την άποψη ότι καλώς έκανε και έπιασε την αρκούδα ώστε να μπορεί ο κόσμος να διασκεδάζει. Η άλλη ομάδα υποστηρίζει την αντίθετη άποψη. Αντιπρόσωποι από την κάθε ομάδα θα επιχειρηματολογήσουν υποστηρίζοντας τις απόψεις τους κατά την διάρκεια της παρουσίασης, αφού στην αρχή θα γίνει μια μικρή παρουσίαση των θέσεων της ομάδας.

30 Βιβλιογραφία 1000 Ερωτήσεις κι απαντήσεις, εκδ. Susaeta Το βιβλίο του βουνού, Φρεντερίκ Λισακ & Φρεντερίκ Πιγιό, εκδ. Ερευνητές. Φύση και Ζωή στα Οικοσυστήματα, τόμος 2ος, εκδ. Πατάκη Ανακαλύπτω τη Φύση, Davia Burnie, εκδ. Ερευνητές National Geographic, Φεβρουάριος 1999 Βιολογία Γ Λυκείου, ΟΕΔΒ. Τα δάση γύρω από τη Μεσόγειο, πρόγραμμα Π.Ε για το Γυμνάσιο, WWF. Φωτογραφίες: Κεχαγιόγλου Στράτος, Παπαβραμίδης Τάσος

31

32

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ροή του νερού μεταξύ των άλλων καθορίζει τη ζωή και τις λειτουργίες των έμβιων οργανισμών στο ποτάμι. Διαμορφώνει το σχήμα του σώματός τους, τους

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Σχολική χρονιά 2012-13 ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑΣ 3, 16451

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια: Χριστίνα Τσώτα

Επιμέλεια: Χριστίνα Τσώτα ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ Σχολ. Έτος: 2011 2012 Επιμέλεια: Χριστίνα Τσώτα ΦΩΚΙΑ ΜΟΝΑΧΟΥΣ - ΜΟΝΑΧΟΥΣ Κοινό όνομα: Μεσογειακή φώκια Μήκος: 2 3 μέτρα Βάρος: 300

Διαβάστε περισσότερα

«ΤΟ ΠΟΤΑΜΙ» ΗΜΕΡΑ ΤΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

«ΤΟ ΠΟΤΑΜΙ» ΗΜΕΡΑ ΤΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Σελίδα 1 από 7 ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΤΟ ΠΟΤΑΜΙ» ΗΜΕΡΑ ΤΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ Δ Καλαϊτζίδης & Καθ Μ Λαζαρίδου 1 η Απριλίου 2001 ΦΟΡΜΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ Νομός: Σχολείο: Ηλικία μαθητών (μικρότερη-μεγαλύτερη)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β Ελένη ΚΑΜΠΕΡΗ - ΤΖΟΥΡΙΑΔΟΥ Σχολική Σύμβουλος Προσχολικής Αγωγής Σταυρούλα ΠΑΝΤΑΖΗ Νηπιαγωγός ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2004 1 λίγα λόγια για τις δραστηριότητες Στο τεύχος αυτό περιλαμβάνονται:

Διαβάστε περισσότερα

Στο δάσος υπάρχουν πολλά και διαφορετικά φυτά: δέντρα, θάμνοι, πόες, βρύα

Στο δάσος υπάρχουν πολλά και διαφορετικά φυτά: δέντρα, θάμνοι, πόες, βρύα Στο δάσος υπάρχουν πολλά και διαφορετικά φυτά: δέντρα, θάμνοι, πόες, βρύα 21 22 2.1 Δέντρα, θάμνοι, πόες Προσέγγιση των φυτών του δάσους, διαπίστωση της παρουσίας διαφορετικών φυτικών ειδών και διαχωρισμός

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ποροΐων Σερρών. Τετράδιο μαθητή για το Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Κερκίνη η λίμνη μας

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ποροΐων Σερρών. Τετράδιο μαθητή για το Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Κερκίνη η λίμνη μας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ποροΐων Σερρών Τετράδιο μαθητή για το Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Κερκίνη η λίμνη μας ΥΠΕΠΘ - Ε.Ι.Ν. Δ/νση: Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Μ. Ε. Κάτω Ποροίων Τ.Κ. 62055,

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 9: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα - Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών

Σενάριο 9: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα - Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών Σενάριο 9: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα - Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών Φύλλο Εργασίας 1 (Εισαγωγικό) Τίτλος: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών Γνωστικό Αντικείμενο:

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Επιμέλεια παρουσίασης: Ιωάννα Υφαντίδου Υπεύθυνη Τμήματος Ενημέρωσης και Γραφείου Τύπου

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Επιμέλεια παρουσίασης: Ιωάννα Υφαντίδου Υπεύθυνη Τμήματος Ενημέρωσης και Γραφείου Τύπου Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Επιμέλεια παρουσίασης: Ιωάννα Υφαντίδου Υπεύθυνη Τμήματος Ενημέρωσης και Γραφείου Τύπου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο υγροβιότοπος των λιμνών Κορώνειας Βόλβης, είναι ένας από τους σημαντικότερους

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Στόχος της δραστηριότητας αυτής είναι να γνωρίσουμε και να καταγράψουμε τους ελληνικούς βιότοπους και να εντοπίσουμε τα ζώα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΕΝΝΕΑ (9) ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΕΝΝΕΑ (9) ΣΕΛΙΔΕΣ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2011-2012 ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1:30 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΜΗΜΑ:...

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά της Αλυκής και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ. Ένας «χάρτης» από λέξεις. αρθρώσεις. σκελετό. είναι γερό όταν. φροντίζουμε. για τη διατροφή μας. προσέχουμε.

ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ. Ένας «χάρτης» από λέξεις. αρθρώσεις. σκελετό. είναι γερό όταν. φροντίζουμε. για τη διατροφή μας. προσέχουμε. 103-112_22ENOTHTA5 4/3/2013 12:35 µµ Page 103 ENOTHTA 5 ENOTHTA 5 ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΚΑΙ ΠΡΟΣΕΧΟΥΜΕ ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ (Άτομο - Άνθρωπος) Ένας «χάρτης» από λέξεις μυς αρθρώσεις σκελετό άλλα όργανα: μάτια, έχει έχει έχει

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος Ασφαλώς Κυκλοφορώ (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Tάξη & Τμήμα:... Σχολείο:... Ημερομηνία:.../.../200... Όνομα:... Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς

Διαβάστε περισσότερα

4. Ως αυτότροφοι οργανισμοί χαρακτηρίζονται α. οι καταναλωτές Α τάξης. β. οι παραγωγοί. γ. οι αποικοδομητές. δ. οι καταναλωτές Β τάξης.

4. Ως αυτότροφοι οργανισμοί χαρακτηρίζονται α. οι καταναλωτές Α τάξης. β. οι παραγωγοί. γ. οι αποικοδομητές. δ. οι καταναλωτές Β τάξης. ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη φράση που συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Κάρτες Προσδιορισµού των ζώων του γλυκού νερού

Κάρτες Προσδιορισµού των ζώων του γλυκού νερού Κάρτες Προσδιορισµού των ζώων του γλυκού νερού Barbara Bis Καθ. Βιολογίας, Τµ. Λιµνολογίας και Οικολογίας Ασπονδύλων, Ινστιτούτο Οικολογίας και Περιβαλλοντικής Προστασίας, Πανεπιστήµιο Łódž, Πολωνία Grażyna

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι. Εργαστηριακή άσκηση: Εξάποδα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι. Εργαστηριακή άσκηση: Εξάποδα Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Βιολογίας Τομέας Βιολογίας Ζώων ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι Εργαστηριακή άσκηση: Εξάποδα Επιμέλεια: Σίνος Γκιώκας Πάτρα 2015 1 ΕΞΑΠΟΔΑ ΠΡΑΚΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΤΑΞΕΩΝ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΕΙΟ: Δημοτικό Σχολείο Παλώδιας ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2011-2012 Αρ. Μαθητών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα: 38 Αρ. Εκπαιδευτικών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα: 7 Εκπαιδευτικοί:

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά του Θαμνώνα και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

αναπτύσσεται και αποδίδει σε συγκεκριµένο έδαφος, κλίµα, υψόµετρο υγρασία και έκθεση. Εποχή φύτευσης

αναπτύσσεται και αποδίδει σε συγκεκριµένο έδαφος, κλίµα, υψόµετρο υγρασία και έκθεση. Εποχή φύτευσης Οδηγός φυτεύσεων Επιλογή θέσης φύτευσης Η θέση φύτευσης επιλέγεται, µε βάση τις τοπικές συνθήκες, το µέγεθος της επέµβασης και το σκοπό που θα εξυπηρετήσει. Η επιβίωση του φυτού κρίνεται από το βάθος του

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΩΝ Γ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΣΕΡΒΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένα καλό σέρβις είναι ένα από τα πιο σημαντικά χτυπήματα επειδή μπορεί να δώσει ένα μεγάλο πλεονέκτημα στην αρχή του πόντου. Το σέρβις είναι το πιο σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Τι σκεφτόμαστε; Διδακτική πρόταση 5: Τι να σκέφτονταν οι άνθρωποι της Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Πρόοδος από το προηγούμενο μάθημα Τα παιδιά μεταφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει...

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... Ο γιος του ψαρά κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... ια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας ψαράς που δεν είχε παιδιά. Κάποια μέρα, εκεί που πήγαινε με

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιμέλεια: Aβραμίδου Δέσποινα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιμέλεια: Aβραμίδου Δέσποινα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιμέλεια: Aβραμίδου Δέσποινα ΘΕΜΑ Α 1. γ 2. α 3. β 4. β 5. δ ΘΕΜΑ Β Β1. 1. Β 2. Α 3. Α 4. Β 5. Β 6. Α 7. Α 8. Β Β2. Η απάντηση βρίσκεται στη σελίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Στις 17 Φεβρουαρίου 2014, οι τετάρτες τάξεις του Θ Δημοτικού Σχολείου Πάφου πήγαν εκδρομή στο Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού. Ο σκοπός τους ήταν να περπατήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου. Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003

Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου. Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003 Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003 Διδακτικοί στόχοι: Ευαισθητοποίηση της όρασης των παιδιών. Επαφή με τις έννοιες βασικά και συμπληρωματικά χρώματα. Να προβληματιστούν να πειραματιστούν,

Διαβάστε περισσότερα

τον ΤΥΧΕΡΟ ΑΠΟΔΕΚΤΗ αυτής της πρόσκλησης.

τον ΤΥΧΕΡΟ ΑΠΟΔΕΚΤΗ αυτής της πρόσκλησης. Ευχές σε σένα Ευχές σε σένα Ευχές σε σένα Ευχές σε σένα Ευχές σε σένα Ευχές σε σένα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Γιόρτασε την 50ή λαχταριστή επέτειο του βιβλίου Ο ΤΣΑΡΛΙ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΣΟΚΟΛΑΤΑΣ. Αγαπητέ/ή αναγνώστη/τρια,

Διαβάστε περισσότερα

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς WWW.KINDYKIDS.GR Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς Το υλικό αυτό αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του KindyKids.gr και διανέμεται δωρεάν. ΖΩΑ ΠΟΥ ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στο θέατρο των Γιτάνων

Στο θέατρο των Γιτάνων Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας τετράδιο για τον μαθητή Στο θέατρο των Γιτάνων εκπαιδευτική περιήγηση Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Κύπρου 68, 461 00 Ηγουμενίτσα, e-mail: efathe@culture.gr, amig@culture.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. Ατμοσφαιρική ρύπανση: Αίτια, συνέπειες και αντιμετώπιση. Ηλικιακή ομάδα 9-12

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. Ατμοσφαιρική ρύπανση: Αίτια, συνέπειες και αντιμετώπιση. Ηλικιακή ομάδα 9-12 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση: Αίτια, συνέπειες και αντιμετώπιση Ηλικιακή ομάδα 9-12 Φυσική καταστροφή, ηλικιακή ομάδα, γνωστικό αντικείμενο Το σενάριο απευθύνεται σε μαθητές δημοτικού ηλικίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ

Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ Οι περιοχές των τροπικών δασών όπως βλέπεις και στον παραπάνω παγκόσμιο χάρτη, βρίσκονται στη Νότια Αμερική(γύρω από τον ισημερινό), στη Βόρεια Αμερική(ανάμεσα από τον Τροπικό του

Διαβάστε περισσότερα

Χειρισμός και τοποθέτηση των πλακών

Χειρισμός και τοποθέτηση των πλακών Χειρισμός και τοποθέτηση των πλακών Προετοιμασία για τη νέα καλλιέργεια 3-3 Παράδοση 1 Η εξωτερική αποθήκευση δεν συνίσταται. Αποθηκεύστε σε χώρο καθαρό και στεγνό ξέχωρο από το χώρο παραγωγής. 3 Μην στοιβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΤΙ ΑΣΧΟΛΗΘΗΚΑΜΕ ΜΕ ΤΗΝ ΥΦΑΝΤΙΚΗ

ΓΙΑΤΙ ΑΣΧΟΛΗΘΗΚΑΜΕ ΜΕ ΤΗΝ ΥΦΑΝΤΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΜΥΡΙΝΑΣ ΛΗΜΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: «ΥΦΑΝΤΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΥΦΑΝΤΙΚΗΣ» ΣΧΟΛ ΕΤΟΣ 2006-07 καθηγήτριες: Ολυμπία Μανουσογαννάκη ΠΕ 04 συντονίστρια

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015 Βιολογία Γ λυκείου γενικής παιδείας

Γενικές εξετάσεις 2015 Βιολογία Γ λυκείου γενικής παιδείας Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μελλίδης Κ. Πασσιά Α. Θέμα Α Γενικές εξετάσεις 2015 Βιολογία Γ λυκείου γενικής παιδείας Να

Διαβάστε περισσότερα

για τους µαθητές της 1ης ηµοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Ιατρικής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής

για τους µαθητές της 1ης ηµοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Ιατρικής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής για τους µαθητές της 1ης ηµοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Ιατρικής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2006 1 Αυτό το βιβλίο εργασίας ανήκει στ... µαθητ Αντώνης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

1 η Συνάντηση Γονέων και Κηδεμόνων του Παιδικού Σταθμού «Η ΦΩΛΙΑ»

1 η Συνάντηση Γονέων και Κηδεμόνων του Παιδικού Σταθμού «Η ΦΩΛΙΑ» ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Έτος ιδρύσεως 1914 ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ Σύρος, 3 Οκτωβρίου 2012 ΠΑΙΔΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ «Η ΦΩΛΙΑ» Έτος ιδρύσεως 1882 Ανδρέα Κάργα 12-14, 84100 Ερμούπολη Τηλ. 22810.87713 87791

Διαβάστε περισσότερα

Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:.

Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:. Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:. Συντομογραφίες: β.μαθ.ε βιβλίο Μαθητή Ε τάξης τ.εργ.ε τετράδιο Εργασιών Ε τάξης Παρατήρησε τα παρακάτω σκίτσα στα οποία εικονίζονται «επικίνδυνες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Θεοδοσία Βασιλείου Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής: Ανάληψη

Διαβάστε περισσότερα

2ο φύλο του ζωικού βασιλείου ( ~100.000 είδη) Μεγαλύτερο ασπόνδυλο

2ο φύλο του ζωικού βασιλείου ( ~100.000 είδη) Μεγαλύτερο ασπόνδυλο 2ο φύλο του ζωικού βασιλείου ( ~100.000 είδη) Μεγαλύτερο ασπόνδυλο Απολιθώματα πολλά και σε όλο το γεωλογικό χρόνο Οικοσυστήματα Μέγεθος Διάρκεια ζωής Θηρευτές χρήσεις από τον άνθρωπο κόσμηματα τέχνη

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε να γράφετε 4/5. ετών. Από τελείες στη γραµµή γραµµές και διακοσµήσεις από τη γραµµή της επιστολής. να κάνετε στο σπίτι

Μάθετε να γράφετε 4/5. ετών. Από τελείες στη γραµµή γραµµές και διακοσµήσεις από τη γραµµή της επιστολής. να κάνετε στο σπίτι Υ Ο Μ Σ Η Φ Α Ρ Γ ΙΟ Α ΤΟ ΤΕΤΡ Μάθετε να γράφετε 4/5 ετών Από τελείες στη γραµµή γραµµές και διακοσµήσεις από τη γραµµή της επιστολής να κάνετε στο σπίτι 2 Από το σχολείο στο σπίτι Από το σχολείο στο σπίτι

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά της Φύσης και της Ζωής

Μαθηματικά της Φύσης και της Ζωής Μαθηματικά της Φύσης και της Ζωής Τάξη:Ε Ονοματεπώνυμο:.. Σχολείο: Το ημερολόγιο Ο Πέτρος ζήτησε από το φίλο του Χρήστο να διαλέξει 4 αριθμούς από το διπλανό ημερολόγιο που να σχηματίζουν τετράγωνο (για

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 11: Παρεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον του

Σενάριο 11: Παρεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον του Σενάριο 11: Παρεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον του Φύλλο Εργασίας Τίτλος: Παρεμβάσεις του Ανθρώπου στο Περιβάλλον Γνωστικό Αντικείμενο: Βιολογία Διδακτική Ενότητα: Παρεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Περί Γνώσεως Φροντιστήριο Μ.Ε. Φυσική Α Γυμνασίου. ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ Μήκους - Μάζας Χρόνου.

Περί Γνώσεως Φροντιστήριο Μ.Ε. Φυσική Α Γυμνασίου. ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ Μήκους - Μάζας Χρόνου. 10 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΤΗΣ Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ > ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ Μήκους - Μάζας Χρόνου. Επιμέλεια ύλης και απαντήσεων: Γ.Φ.Σ ι ώ ρ η ς Φυσικός.- Email: georgesioris@yahoo.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π.Ε. & Δ.Ε. ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 20.06.2014 Δ/ΝΣΗ Π.Ε. Ν.ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση(προσωρινή): Ηλία Ζερβού 10 Ταχ. Κώδικας : 28100

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. ΖΗΤΗΜΑ 1 ο

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. ΖΗΤΗΜΑ 1 ο ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΖΗΤΗΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη φράση, η οποία συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Παρατηρώ, μαθαίνω. και υπολογίζω!

Παρατηρώ, μαθαίνω. και υπολογίζω! Παρατηρώ, μαθαίνω και υπολογίζω! Δραστηριότητες μαθηματικών για την προσχολική αγωγή, Common core aligned for τις πρώτες τάξεις Δημοτικού και PreK Kindergarten 1 s t την Ειδική αγωγή Grade www.schoolessons.gr

Διαβάστε περισσότερα

Φωλιές η φύση κατοικίες οι άνθρωποι!

Φωλιές η φύση κατοικίες οι άνθρωποι! Αν ρίξουμε μια προσεκτική ματιά γύρω μας, θα δούμε με πόση σοφία, χάρη και ομορφιά είναι όλα φτιαγμένα. Το κάθε έμψυχο και άψυχο δημιούργημα της φύσης αποτελεί ένα έργο τέχνης. Όλα γύρω θυμίζουν πίνακες,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.

ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ 1. Ποιος από τους παρακάτω οργανισμούς χαρακτηρίζεται ως αυτότροφος; 1. αλεπού 2. βάτραχος 3. βελανιδιά 4. ψύλλος. 2. Ποιος από τους παρακάτω παράγοντες χαρακτηρίζεται ως αβιοτικός; 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2014 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2014 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμο καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΕΛΩΝΑ ΠΟΥ ΖΩΓΡΑΦΙΖΕΙ

Η ΧΕΛΩΝΑ ΠΟΥ ΖΩΓΡΑΦΙΖΕΙ Η ΧΕΛΩΝΑ ΠΟΥ ΖΩΓΡΑΦΙΖΕΙ Στον υπολογιστή σου κρύβεται μια χελώνα που της αρέσει να ζωγραφίζει. Κρατάει ένα «μαγικό» μολύβι που αλλάζει χρώματα, γράφει άλλοτε λεπτά και άλλοτε πιο χοντρά και μπορεί να δώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ. ΟΝΟΜΑ: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΥΠΡΗ ΤΑΞΗ: Β 1 ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Θέµα: Τούνδρα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ; (ΣΕΛ. 4-7) 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ας αναζητήσουµε τις φωτογραφίες που λείπουν

Ας αναζητήσουµε τις φωτογραφίες που λείπουν ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ο ΥΣΣΕΑΣ 2 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΥΚΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΥΛΗΣ ΤΡΙΚΑΛΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 3 Ο : 27.4.2008 ΦΥΛΛΟ Δραστηριοτήτων Όνοµα:... Ας αναζητήσουµε τις φωτογραφίες που λείπουν

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΝΟΤΗΤΩΝ Α ΤΑΞΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 4

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΝΟΤΗΤΩΝ Α ΤΑΞΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 4 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΝΟΤΗΤΩΝ Α ΤΑΞΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 4 Ένα συνεκτικό και επαρκές σώμα γνώσεων Τα παιδιά: να αναγνωρίζουν ονομαστικά τα στοιχεία του χώρου που μελετούν, χρησιμοποιώντας το κατάλληλο λεξιλόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Ζώα στη ζωγραφική» ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΓΥΜΝΑΣΙΑ 2015 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

1 η ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΓΥΜΝΑΣΙΑ 2015 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ 1 η ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΓΥΜΝΑΣΙΑ 2015 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ 2 1. Ο Άρης έφαγε 5 μιας σοκολάτας και ο Φίλιππος έφαγε 1 10 σοκολάτας περισσότερο από τον Άρη. Τι μέρος της σοκολάτας έμεινε;

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

Αυτή η ενότητα έχει στόχο να διδάξει τους μαθητές πως η υγιεινή του αναπνευστικού μπορεί να οδηγήσει στη μετάδοση μικροοργανισμών και ασθενειών.

Αυτή η ενότητα έχει στόχο να διδάξει τους μαθητές πως η υγιεινή του αναπνευστικού μπορεί να οδηγήσει στη μετάδοση μικροοργανισμών και ασθενειών. Τάξεις Δ, Ε, ΣΤ Μάθημα Αγωγή Υγείας και Φυσικές Επιστήμες (π.χ. Μελέτη Περιβάλλοντος, Φυσική, Γεωγραφία, κ.α. ) Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας 50 λεπτά Αυτή η ενότητα έχει στόχο να διδάξει τους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία. Γ λυκειου ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Βιολογία. Γ λυκειου ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Βιολογία Γ λυκειου ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Σειρά: Γενικό Λύκειο Θετικές Επιστήμες Νότα Λαζαράκη, Βιολογία Γ Λυκείου Γενικής Παιδείας Υπεύθυνος έκδοσης: Αποστόλης Αντωνόπουλος Θεώρηση κειμένου: Κυριάκος Εμμανουηλίδης

Διαβάστε περισσότερα

Πώς περνάμε τη μέρα μας;

Πώς περνάμε τη μέρα μας; Πώς περνάμε τη μέρα μας; Διδακτική πρόταση 2: Συνοπτικό πλαίσιο καθημερινής ζωής Ερώτημα-κλειδί Πώς περνούμε τη μέρα μας από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Σύνδεση με το προηγούμενο μάθημα Στο προηγούμενο

Διαβάστε περισσότερα

Επιµέλεια: ΗΛ Ι Α Σ Η Μ Η Τ Ρ Ι Ο Υ & Ε Υ Α Κ Ο Λ Ο Μ Π Α Ρ Η, Ε Λ. Κ Ε. Θ. Ε.

Επιµέλεια: ΗΛ Ι Α Σ Η Μ Η Τ Ρ Ι Ο Υ & Ε Υ Α Κ Ο Λ Ο Μ Π Α Ρ Η, Ε Λ. Κ Ε. Θ. Ε. ράσεις ιατήρησης των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων (Μ.Ε.Λ.) στην Κρήτη ((LLIIFFEE0044NAATT//GGRR//000000110055)) Καταγραφή ειιδών Μακροασπονδύλων στιις περιοχές των Μ.Ε.Λ. της υτικής Κρήτης Επιµέλεια: ΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας

Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας Φύλλο Εργασίας 1 (Εισαγωγικό) Τίτλος: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος Ο ρόλος της ενέργειας Γνωστικό Αντικείμενο:

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας. MicroWorlds Pro. Πολυμεσικές Εφαρμογές με την χρήση της γλώσσας LOGO Στο Γυμνάσιο. Β. Χ. Χρυσοχοΐδης

Φύλλα εργασίας. MicroWorlds Pro. Πολυμεσικές Εφαρμογές με την χρήση της γλώσσας LOGO Στο Γυμνάσιο. Β. Χ. Χρυσοχοΐδης Φύλλα εργασίας MicroWorlds Pro Πολυμεσικές Εφαρμογές με την χρήση της γλώσσας LOGO Στο Γυμνάσιο Β. Χ. Χρυσοχοΐδης Πρόεδρος Συλλόγου Εκπαιδευτικών Πληροφορικής Φλώρινας 2 «Σχεδίαση και ανάπτυξη δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης µε θέµα «Ένα σπίτι στην πόλη»

Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης µε θέµα «Ένα σπίτι στην πόλη» Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης µε θέµα «Ένα σπίτι στην πόλη» Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης που αφορούν στην επεξεργασία κειµένου Ο ΣΚΑΝΤΖΟΧΟΙΡΟΣ Ο σκαντζόχοιρος είναι πολύ συνηθισµένο είδος στη χώρα µας.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ. (Monachus monachus)

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ. (Monachus monachus) ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΑ ΕΙ Η ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ (Monachus monachus) Η Μεσογειακή Φώκια είναι το µόνο είδος φώκιας που συναντάται στη Μεσόγειο και αποτελεί ένα από τα πλέον απειλούµενα είδη θαλάσσιων θηλαστικών στον

Διαβάστε περισσότερα

ΗΧΟΣ 10-0133.indb 143 25/2/2013 3:35:01 μμ

ΗΧΟΣ 10-0133.indb 143 25/2/2013 3:35:01 μμ ΗΧΟΣ 10-0133.indb 143 25/2/2013 3:35:01 μμ 144 ΦΕ1: ΠΩΣ ΠΑΡΑΓΕΤΑΙ Ο ΗΧΟΣ Παρατήρησε τις εικόνες. Πώς παράγεται ο ήχος; 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Πείραμα Στήριξε με το χέρι σου στην άκρη του θρανίου

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές δοκιμασίες για την εισαγωγή στα Πρότυπα Γυμνάσια 2015. Εισαγωγικό σημείωμα

Ενδεικτικές δοκιμασίες για την εισαγωγή στα Πρότυπα Γυμνάσια 2015. Εισαγωγικό σημείωμα Ενδεικτικές δοκιμασίες για την εισαγωγή στα Πρότυπα Γυμνάσια 015 Εισαγωγικό σημείωμα Σύμφωνα με τις οδηγίες της ΔΕΠΠΣ: Στα Μαθηματικά ελέγχονται οι ικανότητες των μαθητών/τριών στην κατανόηση και στην

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ

Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ Η μέλισσα έχει τρίχωμα διαφορετικού χρώματος στο σώμα της που κάνουν τις ρίγες των μελισσών να φαίνονται καφέ και κίτρινες. Στο κεφάλι της έχει δεξιά και αριστερά δύο μεγάλα μάτια,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 10 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Στις ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 9: Μεγαδιαπλάσεις Χερσαία Οικοσυστήματα (I) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Μικρά ζώα, μικρές δράσεις

Μικρά ζώα, μικρές δράσεις Με τη συνεισφορά του χρηματοδοτικού μέσου LIFE της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Μικρά ζώα, μικρές δράσεις Η Κύπρος είναι νησί και η θάλασσα τη χωρίζει από Ασία Ευρώπη Αφρική Χάρη στην απομόνωση εξελίχτηκαν μοναδικά

Διαβάστε περισσότερα

Κλιματική αλλαγή και αύξηση της ελάτης

Κλιματική αλλαγή και αύξηση της ελάτης ΤΕΙ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ & ΤΕΧΝ. ΤΡΟΦΙΜΩΝ KAI ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Τ.Ε.Ι. ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Επιστημονική ανακοίνωση Κλιματική αλλαγή και αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Μία αλεπού και ένα τσακάλι που ζουν σε ένα οικοσύστημα ανήκουν: Α. Στον ίδιο πληθυσμό Β. Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. Ατμοσφαιρική ρύπανση και ο περιορισμός της χρήσης ενέργειας. Ηλικιακή ομάδα 9-12

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. Ατμοσφαιρική ρύπανση και ο περιορισμός της χρήσης ενέργειας. Ηλικιακή ομάδα 9-12 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση και ο περιορισμός της χρήσης ενέργειας Ηλικιακή ομάδα 9-12 Φυσική καταστροφή, ηλικιακή ομάδα, γνωστικό αντικείμενο Το σενάριο απευθύνεται σε μαθητές δημοτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ - ΙΟΡΔΑΝΗΣ ΣΑΡΑΝΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Αθήνα 2007 3 4 Π Ρ Ο Λ Ο Γ Ο Σ Η μελέτη των αλληλεπιδράσεων του ανθρώπινου οργανισμού με τον περιβάλλοντα

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Μένης Θεοδωρίδης Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Η μικρή εισαγωγή στη φωτογραφική έκφραση για παιδιά 6-12 χρόνων που ακολουθεί, γράφτηκε με σκοπό να ενθαρρύνει τους εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αθλήματα σπορ

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αθλήματα σπορ Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αθλήματα σπορ Ενότητα: Αθλητισμός (3 Φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 6 ώρες (3 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: 1. Για τον διδάσκοντα: 1 υπολογιστής με

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός και Τεχνολογία Α και Β ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΦΙΓΟΥΡΕΣ

Σχεδιασμός και Τεχνολογία Α και Β ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΦΙΓΟΥΡΕΣ Σχεδιασμός και Τεχνολογία Α και Β ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΦΙΓΟΥΡΕΣ Από Ειρήνη Πετράκη Ειρήνη Μάντολε (δασκάλες / σύμβουλοι ΣΧ.Τ.) ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΦΙΓΟΥΡΕΣ (ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΧ.Τ: Συνδέσεις) ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΜΑ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 1 Ο 80λεπτο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Για τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στην σωστή απάντηση

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Για τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στην σωστή απάντηση 1 A' ΛΥΚΕΙΥ ΖΗΤΗΜΑ 1 ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Για τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στην σωστή απάντηση 1. Το µέτρο της µετατόπισης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT ΑΠΟ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ Β1 ΚΑΙ Β2 ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΕΜΠΑΣ στα πλαίσια της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης

PROJECT ΑΠΟ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ Β1 ΚΑΙ Β2 ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΕΜΠΑΣ στα πλαίσια της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης PROJECT ΑΠΟ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ Β1 ΚΑΙ Β2 ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΕΜΠΑΣ στα πλαίσια της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Χαρακτηριστικά τρέμιθου: Είναι φυλλοβόλο δέντρο. Το ύψος του φτάνει τα 15 μέτρα. Τα φύλλα του

Διαβάστε περισσότερα