«Η σχέση μεταξύ μνημονικής ικανότητας και επιδόσεων σε γλωσσικές δοκιμασίες», της εκπαιδευτικού: Γεωργίας Κίτσου ΠΕ03 Αθήνα, 2015

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«Η σχέση μεταξύ μνημονικής ικανότητας και επιδόσεων σε γλωσσικές δοκιμασίες», της εκπαιδευτικού: Γεωργίας Κίτσου ΠΕ03 Αθήνα, 2015"

Transcript

1 «Η σχέση μεταξύ μνημονικής ικανότητας και επιδόσεων σε γλωσσικές δοκιμασίες», της εκπαιδευτικού: Γεωργίας Κίτσου ΠΕ03 Αθήνα,

2 Ευχαριστίες: Ευχαριστώ, ιδιαίτερα, την εκπαιδευτικό Άννα Αρχοντοπούλου (ΠΕ60) για τη συμμέτοχή της στην εισαγωγή και τη βιβλιογραφική ανασκόπηση της παρούσας μελέτης αλλά και για την ηθική στήριξη στην προσπάθεια αυτή. Επίσης, τις εκπαιδευτικούς: Ειρήνη Πανταζίδου (ΠΕ02) και Μαγδαληνή Στεφανίδου (ΠΕ23) που συνεισέφεραν, εν μέρει, όσον αφορά τη μεθοδολογία της έρευνας. 2

3 Περιεχόμενα Εισαγωγή Bιβλιογραφική ανασκόπηση Σκοπός, ερευνητικά ερωτήματα και υποθέσεις Σκοπός Ερευνητικά ερωτήματα Ερευνητικές υποθέσεις Μεθοδολογία έρευνας Η ερευνητική μέθοδος Πληθυσμός και δείγμα της έρευνας Μέθοδος δειγματοληψίας Συλλογή δεδομένων και ερευνητικά εργαλεία Ηθικά ζητήματα και περιορισμοί Αποτελέσματα Περιγραφική Στατιστική Αναγνωστική ευχέρεια Μνημονική ικανότητα (μνήμη αριθμών) Τάξη Κατανόηση γραπτού κειμένου Φύλο Λεξιλόγιο Ηλικία Επαγωγική Στατιστική Συζήτηση Βιβλιογραφικές αναφορές

4 Εισαγωγή Η αντίληψη, η παραγωγή και η χρήση της γλώσσας αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισμα του ανθρώπινου είδους και στοχεύει στην έκφραση αισθημάτων, σκέψεων και αφηρημένων εννοιών. Η πολύπλοκη φύση της ανθρώπινης γλώσσας (Δανασσής & Αφεντάκης, 1991) εκδηλώνεται σε διάφορα στάδια, τόσο της βιολογικής ανάπτυξης των ατόμων όσο και της ένταξής τους στο κοινωνικό πλαίσιο, ενώ σχετίζεται με γνωστικούς παράγοντες, όπως είναι η μνημονική ικανότητα. Η σχέση μεταξύ γλωσσικών επιδόσεων και μνημονικής ικανότητας αποτελεί αντικείμενο μελέτης πολλών ερευνών, γι αυτό και το ενδιαφέρον, στην παρούσα έρευνα, εστιάζεται στη σχέση αυτή. Η εν λόγω μελέτη ξεκινάει με μια σύντομη βιβλιογραφική ανασκόπηση ερευνών που σχετίζονται με το εν λόγω θέμα. Ακολουθεί η ανάλυση δεδομένων, με στόχο την αναζήτηση του βαθμού συσχέτισης και επίδρασης που παρατηρείται μεταξύ των επιλεγμένων μεταβλητών και η παρουσίαση των αποτελεσμάτων, έτσι όπως προκύπτουν από τη στατιστική ανάλυση. Συγκεκριμένα, οι παράγοντες που μελετούνται είναι: το φύλο, η ηλικία, η σχολική τάξη και η μνημονική ικανότητα (μνήμη αριθμών) των μαθητών, ενώ οι γλωσσικές δοκιμασίες που επιλέχθηκαν είναι: η κατανόηση κειμένου, το εύρος λεξιλογίου και η αναγνωριστική ευχέρεια. Η εργασία ολοκληρώνεται με την αξιολόγηση των ευρημάτων σε σύγκριση με ευρήματα αντίστοιχων ερευνών, την παρουσίαση των πιθανών περιορισμών της μεθοδολογίας που εφαρμόστηκε και τους τρόπους αντιμετώπισής τους. 4

5 1.Bιβλιογραφική ανασκόπηση Η πολύπλοκη φύση της ανθρώπινης γλώσσας (Δανασσής & Αφεντάκης, 1991) εκδηλώνεται σε διάφορα στάδια, τόσο της βιολογικής ανάπτυξης των ατόμων, όσο και της ένταξής τους στο κοινωνικό πλαίσιο και σχετίζεται με γνωστικούς παράγοντες, όπως είναι η μνημονική ικανότητα. Σύμφωνα με το θεωρητικό πλαίσιο της ψυχολογίας, υπάρχουν τρία επίπεδα μνημονικής ανάλυσης και επεξεργασίας: ένα αισθητηριακό, ένα βραχύχρονο και ένα μακρόχρονο (Baddeley, 2003). Αναλυτικότερα, η αισθητηριακή μνήμη απαιτείται σε οτιδήποτε πρέπει να μαθευτεί, διότι χειρίζεται της πληροφορίες, αλληλεπιδρά με τη μακρόχρονη μνήμη και ταυτόχρονα είναι υπεύθυνη για την επεξεργασία και την αποθήκευση της πληροφορίας. Η μακρόχρονη μνήμη είναι επίσης απαραίτητη για τη μάθηση, αλλά η λειτουργία της είναι περιορισμένη ως προς την απόκτηση της γνώσης και των δεξιοτήτων, δίχως την υποστήριξη της βραχύχρονης και της αισθητηριακής μνήμης. Η αισθητηριακή μνήμη παίζει τον καθοριστικό ρόλο στη μάθηση, γιατί εκεί η γνώση συντίθεται, τροποποιείται και πραγματώνεται η κωδικοποίησή της. Όσον αφορά τη λειτουργία της μνήμης, κάθε ερέθισμα παραγωγής γλώσσας δημιουργεί στο φλοιό του εγκεφάλου αρχικά ένα αποτύπωμα, ένα είδος κλειδαριάς, και στη συνέχεια πραγματοποιείται η διαδικασία της κωδικοποίησης. Αυτή επιφέρει ως αποτέλεσμα την αποθήκευση κάποιων πληροφοριών στο μνημονικό σύστημα και έπεται το τελευταίο στάδιο, που είναι η ανάκτηση. Διακρίνεται: α) στην αναγνώριση ή β) την εξαγωγή της πληροφορίας από την αποθήκη του μνημονικού συστήματος, με την προϋπόθεση να πραγματοποιηθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα, καθώς μόνο ότι έχει αποθηκευτεί μπορεί να ανακληθεί και το πώς μπορεί να ανακληθεί, εξαρτάται από το πώς έχει αποθηκευτεί (Tulving & Thomson, 1973). Επομένως, το γνωστικό μας σύστημα για να έχει επαφή με τον εξωτερικό και εσωτερικό κόσμο σε πραγματικούς χρόνους, είναι αναγκασμένο να επεξεργάζεται μέσω της μνήμης ένα τεράστιο όγκο πληροφοριών, όσο το δυνατόν πιο γρήγορα και αποτελεσματικά. Η σχέση μεταξύ της μνημονικής ικανότητας και της μάθησης είναι στενή και εδραιωμένη (Berlinger & Richards, 2002; Swanson, 2000; Swanson & Berlinger, 1996). Η μνήμη, σύμφωνα με πολλές έρευνες, θεωρείται υπεύθυνη για την ανάπτυξη 5

6 και εξέλιξη των γλωσσικών και μαθηματικών δεξιοτήτων, όπως και για τις ατομικές διαφορές των ικανοτήτων μάθησης (Gathercole, Lamont & Alloway, 2006; Swanson, Cochran & Ewers, 1990). Συγκεκριμένα, η απόδοση στην σχολική τάξη και η ανάπτυξη γνωστικών δεξιοτήτων, όπως είναι η ανάγνωση και τα μαθηματικά, εξαρτώνται από την ικανοποιητική λειτουργία της μνημονικής ικανότητας του ατόμου. Πέρα από την ανάγνωση, παρατηρείται μεγάλη συσχέτιση μεταξύ της μνήμης και της κατανόησης κειμένου (De Jong, 1998; Hulme & Mackenzie, 1992). Ενδεικτικά, η συνεργασία αυτή μπορεί να γίνει φανερή μέσα από 1) την αποκωδικοποίηση των λέξεων και την κατανόησή τους, 2) την παρακολούθηση και την κατανόηση του κειμένου κατά τη διαδικασία της ανάγνωσης, 3) τη σύνθεση των νοημάτων των λέξεων σε μεγαλύτερες ενότητες κ. ά Η άρτια σύνδεση που παρατηρείται μεταξύ της μνήμης και της απόκτησης γνωστικών δεξιοτήτων, επιφέρει, τέλος, γενικότερους προβληματισμούς για τη σχέση μεταξύ της μνήμης και της νοημοσύνης (Babcock, 1994; Kyllonn & Christal, 1990). Η ευφυΐα και οι υψηλές επιδόσεις δεν μπορούν να αποδοθούν στην καλύτερη δυνατή επεξεργασία πληροφοριών και την αποτελεσματικότερη αισθητηριακή μνήμη, παρά μόνο στην ουσιαστική συσχέτιση που υπάρχει μεταξύ της νοημοσύνης και της μνημονικής ικανότητας (Σαββίδου & Σπανούδης, 2008; Coway & Engle, 1996). Για τους μαθητές με χαμηλές επιδόσεις, η ευχέρεια ανάγνωσης κειμένου είναι ισχυρά συσχετισμένη με την ευχέρεια ανάγνωσης λέξεων, ενώ για τους μαθητές με υψηλές επιδόσεις η κατανόηση αποβαίνει προγνωστικά σημαντικότερη (Jenkins et all., 2003) Τα χαρακτηριστικά του αναγνώστη, όπως το φύλο (Martinez, Aricak & Jewell, 2008) και η ηλικία (Floyd, Bergeron & Alfonso, 2006) αποτελούν παράγοντες που επηρεάζουν την επίδοση της ανάγνωσης και την κατανόηση του κειμένου (Μαριδάκη-Κασσωτάκη, 1998). Στο εύρος του λεξιλογίου και την επιλογή των λέξεων παρατηρείται διαφοροποίηση (Egan & Perry, 2001). Το λεξιλόγιο των αγοριών είναι λιγότερο πλούσιο, με περισσότερες επαναλήψεις και πιο απλές λέξεις από αυτό των κοριτσιών, κυρίως στις μικρότερες ηλικίες. Όσο πιο μικρή είναι η σχολική τάξη τόσο πιο έντονες είναι οι διαφορές (Coates, 1993). Σε μικρό ηλικιακό επίπεδο παρατηρούνται μικρότερες επιδόσεις στην ανάγνωση συγκριτικά με μαθητές σε μεγαλύτερες σχολικές τάξεις. Στατιστικά σημαντικές διαφορές υπάρχουν σχετικά με το ενδιαφέρον και την αποτελεσματικότητα των φύλων στην ανάγνωση και την 6

7 κατανόηση κειμένου, με τα κορίτσια να υπερτερούν και στους δυο δείκτες (Pecjak & Peklaj, 2006). 2. Σκοπός, ερευνητικά ερωτήματα και υποθέσεις 2.1. Σκοπός Ο σκοπός της έρευνας είναι να διερευνήσει τη σχέση μεταξύ των γνωστικών παραγόντων και των επιδόσεων σε γλωσσικές δοκιμασίες, μαθητών Γ, Δ και Ε Δημοτικού από διάφορα σχολεία της Αττικής Ερευνητικά ερωτήματα Υπάρχει συσχέτιση μεταξύ της μνημονικής ικανότητας (μνήμη αριθμών) των μαθητών και των επιδόσεών τους στην αναγνωστική ευχέρεια; Κατά πόσο το φύλο των μαθητών επηρεάζει τις επιδόσεις τους στην κατανόηση γραπτού κειμένου; Υπάρχει συσχέτιση μεταξύ της ηλικίας των μαθητών και των επιδόσεών τους όσον αφορά την ευρύτητα του λεξιλογίου τους; Κατά πόσο η σχολική τάξη επηρεάζει τις επιδόσεις των μαθητών στην αναγνωστική ευχέρεια; 2.3. Ερευνητικές υποθέσεις Η μνημονική ικανότητα σχετίζεται με την αναγνωστική ευχέρεια Το φύλο επιδρά στις επιδόσεις όσον αφορά την κατανόηση γραπτού κειμένου Η ηλικία συνάδει με το εύρος λεξιλογίου Η σχολική τάξη επηρεάζει τις επιδόσεις σχετικά με την αναγνωστική ευχέρεια. 7

8 3. Μεθοδολογία έρευνας 3.1. Η ερευνητική μέθοδος Με βάση προηγούμενες έρευνες, έγινε προσπάθεια να διερευνηθεί η σχέση μεταξύ γνωστικών παραγόντων (μνημονική ικανότητα) και επιδόσεων σε γλωσσικές δοκιμασίες (ανάγνωση, κατανόηση γραπτού λόγου και λεξιλόγιο). Η έρευνα ήταν μεικτή και περιελάμβανε ποσοτικές και πειραματικές μεθόδους ανάλυσης (Cohen & Manion, 2008), με τη διεξαγωγή του σταθμισμένου τεστ αξιολόγησης των γνωστικών λειτουργιών WISC III και τη στατιστική επεξεργασία των ποσοτικών δεδομένων, που προέκυψαν από τη βαθμολόγηση αυτή, σύμφωνα με την κλίμακα WISC. Πιο αναλυτικά, η ερευνητική μεθοδολογία που ακολουθήθηκε και περιγράφεται στην παρούσα μελέτη, για τη διερεύνηση των προαναφερόμενων ισχυρισμών, παραδοχών και αντιλήψεων, αφορά, αρχικά, τη διενέργεια μιας σειράς, συνολικά, 4 πειραμάτων μεταξύ της μνημονικής ικανότητας (μνήμη αριθμών) και της αναγνωστικής ευχέρειας, του φύλλου και της κατανόησης γραπτού κειμένου, της ηλικίας και του λεξιλογίου και τέλος της σχολικής τάξης και της αναγνωστικής ευχέρειας. Στη συνέχεια, πραγματοποιήθηκε η συγκέντρωση των ποσοτικών δεδομένων, η ανάλυσή τους και η εξαγωγή συμπερασμάτων, για τον υπό μελέτη πληθυσμό, με τη βοήθεια της επαγωγικής στατιστικής, μέσω του στατιστικού προγράμματος SPSS Πληθυσμός και δείγμα της έρευνας Η έρευνα αφορούσε παιδιά δημόσιων δημοτικών σχολείων στην περιοχή της Αττικής και διεξήχθη κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους Σε κάθε ερευνητικό πείραμα εξετάζονταν κατά μέσο όρο 176 μαθητές, ηλικίας 8-10 ετών, καθώς οι μαθητές ανήκαν στις Γ, Δ και Ε τάξεις Δημοτικού. 8

9 3.3. Μέθοδος δειγματοληψίας Η μέθοδος δειγματοληψίας που εφαρμόστηκε είναι η δειγματοληψία κατά συστάδες, σε μια γεωγραφικά κλειστή περιοχή, ώστε το δείγμα να είναι αντιπροσωπευτικό του υπό εξέταση πληθυσμού (Cohen & Manion, 2008) Συλλογή δεδομένων και ερευνητικά εργαλεία Για τη συλλογή των δεδομένων της συγκεκριμένης έρευνας χρησιμοποιήθηκαν διαφορετικές πηγές δεδομένων, όπως: η πραγματοποίηση ψυχομετρικών τεστ και η βιβλιογραφική ανασκόπηση, ενώ τα ερευνητικά εργαλεία που εφαρμόστηκαν ήταν ορισμένες υποκλίμακες της κλίμακας WISC. Συγκεκριμένα, χρησιμοποιήθηκε το WISC III, το οποίο είναι τεστ νοημοσύνης για παιδιά ηλικίας 6-16 ετών, αποτελείται από 6 λεκτικές και 7 πρακτικές υποκλίμακες και εξετάζει τις γνωστικές λειτουργιές, έχοντας επίπεδο δυσκολίας ανάλογο με την ηλικία του παιδιού (Γεώργας, Παρασκευόπουλος, Μπεζεβέγκης, Γιαννίτσας, 1997). Στα εν λόγω πειράματα, από τις λεκτικές δοκιμασίες, επιλέχθηκαν: η αναγνωστική ευχέρεια, η μνήμη αριθμών, η κατανόηση γραπτού κειμένου και το λεξιλόγιο. Οι εξετάσεις έγιναν από εθελοντές ψυχολόγους, σε ήσυχο και χωρίς διασπαστικούς παράγοντες περιβάλλον, με χρήση Η/Υ και υποστηρικτική τεχνολογία, ενώ η εξεταστέα ύλη ήταν γνωστοποιημένη από πριν και τα θέματα διατυπώθηκαν με ακρίβεια και σαφήνεια Ερευνητικό εργαλείο: Αναγνωστική ευχέρεια Με αυτή την υποκλίμακα, αξιολογείται η αναγνωστική ευχέρεια του παιδιού, η οποία σχετίζεται με την ικανότητα αποκωδικοποίησης των λέξεων και αφορά τόσο την ακρίβεια άρθρωσης όσο και την ταχύτητα ανάγνωσης. 9

10 Ερευνητικό εργαλείο: Μνήμη αριθμών Η συγκεκριμένη υποκλίμακα εξετάζει τη βραχυπρόθεσμη μνήμη του παιδιού, την ικανότητά του να συγκεντρωθεί και την άμεση μηχανική ανάκληση. Η επίδοση του παιδιού εξαρτάται από τη δυνατότητα συγκέντρωσης. Πιο συγκεκριμένα, ζητείται από το παιδί να επαναλάβει ακολουθίες αριθμών με την ίδια σειρά (ευθεία) από εκείνη με την οποία τις εκφωνεί ο εξεταστής (Συνολικά: 15 ζεύγη ακολουθιών ευθείας) Ερευνητικό εργαλείο: Κατανόηση γραπτού κειμένου Με την υποκλίμακα αυτή, διερευνάται η κατανόηση γραπτού κειμένου σχετικά με το συμβολικό περιεχόμενο, τις συνέπειες γεγονότων, πράξεων, ηρώων κτλ., η οποία θεωρείται ότι εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ικανότητα αποκωδικοποίησης των λέξεων που απαρτίζουν το κείμενο Ερευνητικό εργαλείο: Λεξιλόγιο Η εν λόγω υποκλίμακα εξετάζει την ικανότητα μάθησης του παιδιού, το εύρος των γνώσεών του, τον πλούτο της σκέψης του, τη μνήμη και την εξέλιξη του λόγου του. Ο αριθμός λέξεων που μπορεί το παιδί να εξηγήσει, δείχνει την ικανότητά του να μαθαίνει και να συγκρατεί πληροφορίες. Αυτή η ικανότητα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εμπειρίες του παιδιού και από τα εκπαιδευτικά ερεθίσματα που δέχεται από το περιβάλλον. Οι ερωτήσεις είναι του τύπου: «Τι σημαίνει μικροσκόπιο, μύθος, προβολή;», ενώ το παιδί δίνει προφορικούς ορισμούς λέξεων, όπως για παράδειγμα: «Τι είναι ομπρέλα;» ή «Τι σημαίνει φεύγω;» ή «Τι είναι ομοφωνία;» κ.ά. (Συνολικά: 30 ερωτήσεις) Ηθικά ζητήματα και περιορισμοί Στο σημείο αυτό θεωρήσαμε απαραίτητο να αναφέρουμε τα ηθικά ζητήματα και τους περιορισμούς κατά τη διεξαγωγή της παρούσας έρευνας. 10

11 Εφόσον, λήφθηκε η συναίνεση από τη διεύθυνση και τους διδάσκοντες των συγκεκριμένων σχολείων καθώς και από τους γονείς των παιδιών, πραγματοποιήθηκαν τα τεστ WISC III, στους 176 μαθητές, με την εθελοντική συμμετοχή ψυχολόγων, οι οποίοι διέθεταν τόσο άδεια ασκήσεως επαγγέλματος όσο και την απαραίτητη εκπαίδευση αλλά και την εμπειρία στην εφαρμογή ψυχομετρικών μέσων αξιολόγησης γνωστικών λειτουργιών, όπως είναι η κλίμακα WISC. Ωστόσο, επειδή δεν πρόκειται για ενήλικες, οι διευκρινήσεις που δόθηκαν ήταν όσο το δυνατόν πιο διαφωτιστικές σχετικά με τους σκοπούς της έρευνας, ώστε να μετριαστεί η επιφυλακτικότητα και η ανησυχία των παιδιών, σε μια πιθανόν πρωτόγνωρη εμπειρία. Επιπροσθέτως, υπήρξε ιδιαίτερη επιμέλεια, όσον αφορά τις διευκρινήσεις σχετικά με την εξασφάλιση της εμπιστευτικότητας και τη διατήρηση της ανωνυμίας των συμμετεχόντων, με την επισήμανση ότι θα διαφυλαχθούν τα ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα τους, με τη χρήση κατάλληλης κωδικοποίησης για τον κάθε μαθητή, ξεχωριστά. Οι περιορισμοί της εν λόγω διαδικασίας αφορούν στο ζήτημα της αξιοπιστίας της βαθμολογίας στις διάφορες δοκιμασίες, η οποία θα πρέπει να είναι απαλλαγμένη από σφάλματα που μπορεί να οφείλονται σε τυχόν επιδράσεις άλλων παραγόντων, όπως: μη κατάλληλες συνθήκες και οδηγίες, θέματα που διαβάζονται γρήγορα, λάθη στη χρονομέτρηση κτλ. Φαινόμενα σαν τα παραπάνω, σε περίπτωση που δεν εξετάζονταν, διεξοδικά, θα είχαν ως αποτέλεσμα την αύξηση του σφάλματος της έρευνας και θα έβλαπταν την εγκυρότητα των αποτελεσμάτων. Επίσης, ένας άλλος σημαντικός περιορισμός ήταν σε θέματα συντονισμού, προγράμματος και διαχείρισης χρόνου, επειδή έπρεπε να συνεργαστούν μεταξύ τους πολλοί και διαφορετικοί άνθρωποι πέραν των ερευνητών. 11

12 4. Αποτελέσματα Σε αυτή την ενότητα, παρουσιάζονται τα αποτελέσματα της εν λόγω έρευνας, μέσα από την ανάλυση και ερμηνεία των δεδομένων. Συγκεκριμένα, οι εξαρτημένες μεταβλητές είναι οι επιδόσεις των μαθητών σε γλωσσικές δοκιμασίες, ενώ οι παράγοντες που επηρεάζουν τις επιδόσεις αυτές, όπως: το φύλο, η ηλικία, η σχολική τάξη και η μνημονική τους ικανότητα, είναι οι ανεξάρτητες μεταβλητές. Η ανάλυση των δεδομένων γίνεται σε δύο επίπεδα. Στο πρώτο επίπεδο, εφαρμόζεται η περιγραφική στατιστική και στο δεύτερο, η επαγωγική στατιστική μέσω του στατιστικού προγράμματος SPSS. Για την εξαγωγή των αποτελεσμάτων, αρχικά, στην περιγραφική στατιστική, χρησιμοποιήθηκαν οι δείκτες κεντρικής τάσης και διασποράς, ενώ τα στατιστικά στοιχεία παρουσιάζονται σε πίνακες και ανάλογα διαγράμματα, όπως ιστογράμματα και θηκογράμματα. Στη συνέχεια, με την επαγωγική στατιστική, τα δεδομένα αναλύθηκαν με το Independent Samples T-Test για το φύλο, με το One-Way Anova για τη σχολική τάξη, με το συντελεστή Pearson r για τη συσχέτιση, τόσο της μνημονικής ικανότητας των μαθητών όσο και της ηλικίας τους, με τις επιδόσεις τους στις γλωσσικές δοκιμασίες, αντίστοιχα, και τέλος με την ανάλυση παλινδρόμησης, όσον αφορά τις μεταβλητές που η συσχέτιση βρέθηκε στατιστικά σημαντική. Παρόλο που οι μεταβλητές της έρευνας δεν είναι όλες αριθμητικές, ωστόσο, λόγω του ότι οι εξαρτημένες μεταβλητές μετρούνται σε ισοδιαστημική κλίμακα αλλά και επειδή οι κατανομές τους προσεγγίζουν την κανονική κατανομή σε ικανοποιητικό βαθμό, ενώ, παράλληλα, η έρευνα πραγματοποιείται στο πλαίσιο των κοινωνικών επιστημών, η ανάλυση των δεδομένων γίνεται με παραμετρικά κριτήρια. 12

13 4.1. Περιγραφική Στατιστική Αναγνωστική ευχέρεια Μία από τις εξαρτημένες μεταβλητές στην παρούσα έρευνα είναι η αναγνωστική ευχέρεια των μαθητών της οποίας η κατανομή ακολουθεί την κανονική. Οι υπόλοιπες εξαρτημένες μεταβλητές είναι: η ευρύτητα λεξιλογίου και η κατανόηση κειμένου. (Διάγραμμα 1. Εξαρτημένη μεταβλητή: Αναγνωστική ευχέρεια) Η συγκεκριμένη εξαρτημένη μεταβλητή έχει μετρηθεί σε κλίμακα ίσων διαστημάτων, με ελάχιστη τιμή: Min = 43 και μέγιστη: Max = 188 (μονάδες κλίμακας WISC) και η κατανομή της ακολουθεί την κανονική, με μέσο όρο: Μ.Ο. = , διάμεσο: Δμ = 105 και η τυπική απόκλιση: s =

14 Οι ανεξάρτητες μεταβλητές για τις οποίες θα διερευνηθεί η επίδραση τους στην εν λόγω εξαρτημένη μεταβλητή είναι η μνημονική ικανότητα (μνήμη αριθμών) των μαθητών και η σχολική τάξη Μνημονική ικανότητα (μνήμη αριθμών) Για κάθε ομάδα μαθητών, προκύπτει ο μέσος όρος και η διάμεσος σχετικά με τη αναγνωστική τους ευχέρεια. Συνολικά, οι 176 μαθητές χωρίζονται σε 11 ομάδες με κριτήριο των αριθμό των σωστών απαντήσεών τους, στη δοκιμασία που αφορά τη μνημονική τους ικανότητα (μνήμη αριθμών), με ελάχιστο αριθμό σωστών απαντήσεων: Min = 5 και μέγιστο: Max = 15 (ανώτερος βαθμός 16 της κλίμακας WISC), ενώ ο μέσος όρος και η διάμεσος της κατανομής αυτής ήταν, αντίστοιχα: (Μ.Ο. = 8.32, Δμ = 8.00). Συγκεκριμένα, η επίδοση στη δοκιμασία της αναγνωστικής ευχέρειας της ομάδας που είχε δώσει 5 σωστές απαντήσεις, είχε μέσο όρο και διάμεσο: (Μ.Ο. = 98.56, Δμ = ), ενώ της ομάδας με 6 σωστές απαντήσεις, η επίδοση είχε: (Μ.Ο. = 90.59, Δμ = 90.00). Η ομάδα με 8 σωστές απαντήσεις, που είναι και το μεγαλύτερο ποσοστό των μαθητών (47/176), είχε επίδοση με: (Μ.Ο. = , Δμ = ). Ακολουθούν οι ομάδες με 9 και 10 σωστές απαντήσεις, που είναι το αμέσως επόμενο μεγαλύτερο ποσοστό των μαθητών (22/176), οι οποίες συγκέντρωσαν βαθμολογίες στην αναγνωστική ευχέρεια με: (Μ.Ο. = , Δμ = ) και (Μ.Ο. = , Δμ = ), αντίστοιχα, και τέλος η επίδοση της ομάδας με 12 σωστές απαντήσεις, που είναι το επόμενο μεγαλύτερο ποσοστό των μαθητών (9/176), είχε: (Μ.Ο. = , Δμ = ). Χαρακτηριστικό είναι ότι οι υπόλοιπες ομάδες με 13, 14 και 15 σωστές απαντήσεις στη μνημονική ικανότητα αποτελούνταν από ένα άτομο η καθεμία, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να υπολογιστούν στατιστικοί δείκτες, για τις μεμονωμένες αυτές τιμές, όσον αφορά την αναγνωστική ευχέρεια. 14

15 (Διάγραμμα 2. Μνήμη αριθμών: Θηκόγραμμα) Από τα παραπάνω στατιστικά στοιχεία, διαφαίνεται μια τάση στο συγκεκριμένο δείγμα ότι όσο αυξάνεται ο αριθμός των σωστών απαντήσεων στη δοκιμασία της μνημονικής ικανότητας (μνήμη αριθμών), τόσο αυξάνονται και οι δείκτες κεντρικής τάσεις των επιδόσεων στην αναγνωστική ευχέρεια. Ωστόσο, όπως παρατηρούμε και από το θηκόγραμμα, στο διάγραμμα 2, δεν μπορούμε να οδηγηθούμε σε ασφαλή συμπεράσματα για τη γραμμικότητα των δύο μεταβλητών, επειδή στο εν λόγω δείγμα υπάρχουν έκτοπες τιμές που, πιθανόν, επηρεάζουν τους δείκτες κεντρικής τάσης αλλά και την επαγωγική στατιστική, γενικότερα Τάξη Με βάση τη σχολική τάξη, διερευνάται η αναγνωστική ευχέρεια των μαθητών. Σύμφωνα με τον πίνακα 1 αλλά και το διάγραμμα 3, όσο η σχολική τάξη μεγαλώνει τόσο οι δείκτες κεντρικής τάσης αυξάνονται, με την μεγαλύτερη τάξη να 15

16 συγκεντρώνει, εμφανώς, τις καλύτερες επιδόσεις, όσον αφορά τον πλούτο του λεξιλογίου. Αναγνωστική ευχέρεια Τάξη Πλήθος Μέσος όρος Διάμεσος Τυπική απόκλιση Γ Δημοτικού Δ Δημοτικού Ε Δημοτικού (Πίνακας 1. Τάξη: Δείκτες Κεντρικής Τάσης και Διασποράς) Έτσι, οι μαθητές που πηγαίνουν σε μεγαλύτερη τάξη έχουν μεγαλύτερη αναγνωστική ευχέρεια. Συγκεκριμένα, στην Γ τάξη Δημοτικού, ο μέσος όρος είναι: M.O. = 89.96, η διάμεσος: Δμ = 88 και η τυπική απόκλιση: s = 24.18, ενώ στην Ε τάξη Δημοτικού, ο μέσος όρος είναι: M.O. = 123, η διάμεσος: Δμ = 120 και η τυπική απόκλιση: s = (Διάγραμμα 3. Θηκόγραμμα Τάξης σε σχέση με τις επιδόσεις στην Αναγνωστική ευχέρεια) 16

17 Κατανόηση γραπτού κειμένου H εξαρτημένη μεταβλητή, όσον αφορά την κατανόηση γραπτού κειμένου των μαθητών, μετρείται σε κλίμακα ίσων διαστημάτων, με ελάχιστη τιμή: Min = 3 και μέγιστη τιμή: Max = 21 (μονάδες κλίμακας WISC) και η κατανομή της προσεγγίζει την κανονική, με μέσο όρο: Μ.Ο. = 14.97, διάμεσο: Δμ = 16 και τυπική απόκλιση: s = Η ανεξάρτητη μεταβλητή που θα εξεταστεί η επίδρασή της πάνω στη συγκεκριμένη μεταβλητή είναι το φύλο των μαθητών. (Διάγραμμα 4. Εξαρτημένη μεταβλητή: Κατανόηση γραπτού κειμένου) Φύλο Μία ακόμη ανεξάρτητη μεταβλητή για την οποία εξετάζεται η επίδρασή της στην κατανόηση γραπτού κειμένου είναι το φύλο των μαθητών. Ο μέσος όρος των αγοριών 17

18 σχετικά με τις επιδόσεις αυτές είναι: Μ.Ο. = 15.30, η διάμεσος: Δμ = 16 και η τυπική απόκλιση: s = 3.61, ενώ ο μέσος όρος των κοριτσιών είναι: Μ.Ο. = 14.75, η διάμεσος: Δμ = 15 και η τυπική απόκλιση: s = Κατανόηση κειμένου Φύλο Πλήθος Μέσος όρος Διάμεσος Τυπική απόκλιση Αγόρια Κορίτσια (Πίνακας 2. Φύλο: Δείκτες Κεντρικής Τάσης και Διασποράς) Σύμφωνα με τον πίνακα 2, οι δείκτες κεντρικής τάσης και διασποράς στα δύο φύλα διαφέρουν, με τα αγόρια να συγκεντρώνουν καλύτερες επιδόσεις, όσον αφορά το μέσο όρο και τη διάμεσο, έναντι των κοριτσιών, παρόλο που τα κορίτσια παρουσιάζουν μεγαλύτερη ομοιογένεια στις τιμές, ενώ συγκεντρώνουν καλύτερες επιδόσεις μεταξύ των 10 και 18 σωστών απαντήσεων, όπως προκύπτει από το διάγραμμα 5. (Διάγραμμα 5. Αλληλεπίδραση των μεταβλητών: Φύλο και Κατανόηση κειμένου) 18

19 (Διάγραμμα 6. Θηκόγραμμα Φύλου σε σχέση με τις επιδόσεις στην Κατανόηση κειμένου) Επίσης, από το θηκόγραμμα, στο διάγραμμα 6, είναι φανερό ότι στο δείγμα των αγοριών παρουσιάζονται έκτοπες τιμές που, ίσως, επηρεάζουν τόσο τους δείκτες κεντρικής τάσης όσο και την επαγωγική στατιστική Λεξιλόγιο Η εξαρτημένη μεταβλητή σχετικά με την ευρύτητα λεξιλογίου των μαθητών μετρείται σε κλίμακα ίσων διαστημάτων, έχει ελάχιστη τιμή: Μin = 2 και μέγιστη τιμή: Μax = 42 (ανώτερος βαθμός 60 της κλίμακας WISC) και η κατανομή της ακολουθεί την κανονική, με μέσο όρο: Μ.Ο. = 23.72, διάμεσο: Δμ = 24 και τυπική απόκλιση: s = Η ανεξάρτητη μεταβλητή που θα μελετηθεί η επίδρασή της πάνω σε αυτή είναι η ηλικία των μαθητών. 19

20 (Διάγραμμα 7. Εξαρτημένη μεταβλητή: Λεξιλόγιο) Ηλικία Η ηλικία του δείγματος κυμαίνεται από 101 μήνες (8 έτη και 5 μήνες) μέχρι 136 μήνες (11 έτη και 4 μήνες). Ο μέσος όρος των επιδόσεων σχετικά με το εύρος του λεξιλογίου των μαθητών, από την ηλικία των 109 μηνών και πάνω είναι μεταξύ 20 και 31 μονάδων της κλίμακας μέτρησης (WISC) και, συνεπώς, όσο αυξάνεται η ηλικία τους αυξάνεται και η επίδοσή τους. Αντίθετα, οι ηλικίες κάτω από 109 μηνών έχουν μέσο όρο επιδόσεων από 15 έως 19 μονάδες της κλίμακας WISC. 20

21 (Διάγραμμα 8. Θηκόγραμμα Ηλικίας σε σχέση με τις επιδόσεις στο εύρος Λεξιλογίου) Επομένως, όσο αυξάνεται η ηλικία των μαθητών, ομοίως, αυξάνεται και ο βαθμός επίδοσής τους σχετικά με την ευρύτητα του λεξιλογίου τους. Δηλαδή, οι συγκεκριμένες μεταβλητές, μάλλον, έχουν γραμμική σχέση μεταξύ τους. Όμως, δεδομένου ότι στο θηκόγραμμα, σύμφωνα με το διάγραμμα 8, υπάρχουν έκτοπες τιμές, στο δείγμα, οι δείκτες κεντρικής τάσης καθώς και η επαγωγική στατιστική μπορεί να επηρεάζονται. 21

22 4.2. Επαγωγική Στατιστική Υπάρχει συσχέτιση μεταξύ της μνημονικής ικανότητας των μαθητών και των επιδόσεών τους στην αναγνωστική ευχέρεια; Υποθέσεις: : Η μνημονική ικανότητα του ατόμου δεν συσχετίζεται με τις επιδόσεις του στην αναγνωστική ευχέρεια. : Η μνημονική ικανότητα του ατόμου συσχετίζεται με τις επιδόσεις του στην αναγνωστική ευχέρεια. Ο κατάλληλος συντελεστής για τη συγκεκριμένη συσχέτιση είναι ο συντελεστής Pearson r, επειδή πρόκειται για δύο ποσοτικές μεταβλητές (Ρούσσος, & Τσαούσης, 2011). Έτσι, σύμφωνα με το συντελεστή Pearson r, δεν υπάρχει σημαντική σχέση μεταξύ της μνημονικής ικανότητας (μνήμη αριθμών) του ατόμου και των επιδόσεών του στην αναγνωστική ευχέρεια: r (176) = 0.31, p < Όμως, σύμφωνα με το θηκόγραμμα (βλ. διαγρ. 2) υπάρχουν έκτοπες τιμές, οι οποίες πιθανόν να επηρεάζουν τη γραμμική σχέση μεταξύ των δυο μεταβλητών. Ο δείκτης r: r (176) = 0.31, p < 0.001, αναδεικνύει τη θετική σχέση της μνημονικής ικανότητας (μνήμη αριθμών) με τις επιδόσεις στην αναγνωστική ευχέρεια, η οποία είναι στατιστικά σημαντική. Αυτό σημαίνει ότι, όσο αυξάνεται ο αριθμός των σωστών απαντήσεων στη μνημονική ικανότητα τόσο αυξάνεται ο αριθμός που μετρά τις επιδόσεις στην αναγνωστική ευχέρεια. Λόγω του ότι η συσχέτιση από το Pearson r είναι πολύ χαμηλή, η ανάλυση μεταξύ αυτών των δύο μεταβλητών δεν θα προχωρήσει στην ανάλυση της παλινδρόμησης. 22

23 Κατά πόσο το φύλο των μαθητών επηρεάζει τις επιδόσεις τους στην κατανόηση γραπτού κειμένου; Υποθέσεις: : Οι επιδόσεις των αγοριών και των κοριτσιών σχετικά με την κατανόηση γραπτού κειμένου δεν διαφέρουν. : Οι επιδόσεις των αγοριών και των κοριτσιών σχετικά με την κατανόηση γραπτού κειμένου διαφέρουν. Για να διαπιστώσουμε ποια επίδοση, όσον αφορά την κατανόηση γραπτού κειμένου (εξαρτημένη μεταβλητή), είναι υψηλότερη μεταξύ των αγοριών και των κοριτσιών, θα πρέπει να εξετάσουμε, αν η διαφορά μεταξύ των μέσων όρων τους είναι στατιστικά σημαντική. Κατάλληλο κριτήριο για την περίπτωση αυτή είναι το κριτήριο t, για δύο ανεξάρτητα δείγματα (Independent Samples T-Test), αφού η κλίμακα μέτρησης της εξαρτημένης μεταβλητής είναι ίσων διαστημάτων, τα δείγματα είναι ανεξάρτητα (αγόρια κορίτσια) και πληρούνται οι προϋποθέσεις για τη χρήση παραμετρικών κριτηρίων: κανονικότητα κατανομής της εξαρτημένης μεταβλητής (βλ. διαγρ. 4) και ομοιογένεια διακύμανσης (Ρούσσος, & Τσαούσης, 2011), για την οποία γίνεται λόγος, παρακάτω. Σύμφωνα με το κριτήριο Independent Samples T-Test, οι επιδόσεις των αγοριών και των κοριτσιών διαφέρουν ως προς την κατανόηση κειμένου (p < 0.5). Γι αυτό, απορρίπτουμε τη μηδενική υπόθεση που υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ των επιδόσεών τους ως προς την κατανόηση κειμένου. Εφαρμόζοντας, λοιπόν, το κριτήριο Independent Samples T-Test, αναδεικνύεται ότι είναι στατιστικά σημαντική η διαφορά μεταξύ αγοριών και κοριτσιών σχετικά με την κατανόηση γραπτού κειμένου: t (174) = 1.13, p = 0.26, με τα αγόρια (Μ.Ο. = 15.30) να υπερτερούν έναντι των κοριτσιών (Μ.Ο. = 14.75). Τέλος, η ομοιογένεια διακύμανσης των δύο ομάδων, εξασφαλίστηκε με την εφαρμογή του Levene Statistic Test, αφού το αποτέλεσμα βρέθηκε στατιστικά μη σημαντικό (p = 0.06 > 0.05) και, επομένως, δεχόμαστε ότι οι διακυμάνσεις των δύο ομάδων είναι ίσες. 23

24 Υπάρχει συσχέτιση μεταξύ της ηλικίας των μαθητών και των επιδόσεών τους όσον αφορά την ευρύτητα του λεξιλογίου τους; Υποθέσεις: : Η ηλικία των μαθητών δεν συσχετίζεται με τις επιδόσεις τους σχετικά με την ευρύτητα του λεξιλογίου τους. : Η ηλικία των μαθητών συσχετίζεται με τις επιδόσεις τους σχετικά με την ευρύτητα του λεξιλογίου τους. Ο συντελεστής που είναι κατάλληλος, για την εν λόγω συσχέτιση, είναι ο συντελεστής Pearson r, επειδή και οι δύο μεταβλητές που εξετάζονται είναι ποσοτικές. Έτσι, σύμφωνα με το συντελεστή Pearson r, υπάρχει μέτρια συσχέτιση μεταξύ της ηλικίας των μαθητών και των επιδόσεών τους σχετικά με την ευρύτητα του λεξιλογίου τους: r (168) = 0.44, p < 0.001, αφού, σύμφωνα με το θηκόγραμμα (βλ. διαγρ. 8), υπάρχουν έκτοπες τιμές, οι οποίες πιθανόν να επηρεάζουν τη συσχέτιση μεταξύ των δυο μεταβλητών. Ο δείκτης r: r (168) = 0.44, p < 0.001, αναδεικνύει τη θετική σχέση της ηλικίας των μαθητών με τις επιδόσεις τους, όσον αφορά το εύρος του λεξιλογίου τους, η οποία είναι στατιστικά σημαντική. Αυτό σημαίνει ότι, όσο αυξάνεται ο αριθμός της ηλικίας τόσο αυξάνεται ο αριθμός που μετρά τις επιδόσεις αυτές. Επίσης, λόγω του ότι αναδεικνύεται γραμμική σχέση από το συντελεστή Pearson r, η οποία είναι στατιστικά σημαντική (Sig < 0.001), η ανάλυση μεταξύ αυτών των δύο μεταβλητών συνεχίστηκε με την ανάλυση της απλής παλινδρόμησης (Ρούσσος, & Τσαούσης, 2011) και βρέθηκε η γραμμική σχέση που συνδέει τις δύο μεταβλητές: Λεξιλόγιο (βαθμός σε κλίμακα WISC) = * Ηλικία (σε μήνες) Έτσι, από την ανάλυση παλινδρόμησης προέκυψε ότι ο συντελεστής παλινδρόμησης έχει τιμή: Αυτό σημαίνει ότι όταν η ανεξάρτητη μεταβλητή (ηλικία) προσεγγίζει το μηδέν, τότε η εξαρτημένη μεταβλητή (λεξιλόγιο) είναι κοντά στο της κλίμακας WISC. Το γεγονός ότι η τιμή του είναι αρνητική, δηλώνει ότι το λεξιλόγιο των μαθητών είναι φτωχό. Επίσης, διαπιστώνουμε ότι υπάρχει θετική 24

25 σχέση (0.32 > 0) μεταξύ των δυο μεταβλητών και είναι στατιστικά σημαντική (Sig < 0.001), ενώ η ανεξάρτητη μεταβλητή (ηλικία) μπορεί, πράγματι, να αποτελέσει προβλεπτικό παράγοντα της μεταβλητής κριτήριο (λεξιλόγιο): t (- 2.38) = 6.31, p < Ακόμη, περίπου το 19.3% της συνολικής διακύμανσης της εξαρτημένης μεταβλητής (λεξιλόγιο) οφείλεται στην ανεξάρτητη μεταβλητή (ηλικία). Συγκεκριμένα, κάθε φορά που η ηλικία του μαθητή αυξάνεται κατά μία μονάδα (ένα μήνα), τότε το λεξιλόγιο θα αυξάνεται κι αυτό κατά 0.32 μονάδες της κλίμακας WISC Κατά πόσο η σχολική τάξη επηρεάζει τις επιδόσεις των μαθητών στην αναγνωστική ευχέρεια; Υποθέσεις: : Δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ των τριών τάξεων σχετικά με τις επιδόσεις τους στην αναγνωστική ευχέρεια. : Υπάρχει διαφορά μεταξύ των τριών τάξεων σχετικά με τις επιδόσεις τους στην αναγνωστική ευχέρεια. Το κατάλληλο παραμετρικό κριτήριο για τη μελέτη της επίδρασης μιας ανεξάρτητης μεταβλητής (τάξη) στην εξαρτημένη (αναγνωστική ευχέρεια), εφόσον τα δείγματα ή οι συνθήκες της ανεξάρτητης μεταβλητής είναι περισσότερα από δύο (Γ, Δ και Ε τάξη Δημοτικού) και πληρούνται οι προϋποθέσεις για τη χρήση του, όπως στην προκειμένη περίπτωση, είναι η μονοπαραγοντική ανάλυση διακύμανσης, One-Way Anova (Ρούσσος, & Τσαούσης, 2011). Πράγματι, η εξαρτημένη μεταβλητή (αναγνωστική ευχέρεια) είναι μετρημένη σε ισοδιαστημική κλίμακα, τα δείγματα είναι ανεξάρτητα (Γ, Δ και Ε τάξη Δημοτικού), ενώ ισχύουν οι προϋποθέσεις χρήσης παραμετρικών κριτηρίων, όπως είναι: η κανονικότητα της κατανομής της 25

26 εξαρτημένης μεταβλητής (βλ. διάγρ. 1) και η ομοιογένεια διακύμανσης των τριών συνθηκών, η οποία αναλύεται, παρακάτω. Συνεπώς, σύμφωνα με το κριτήριο One Way Anova, υπάρχει διαφορά μεταξύ των τριών σχολικών τάξεων σχετικά με τις επιδόσεις των μαθητών στην αναγνωστική ευχέρεια: F (2, 173) = 30.65, p < και είναι στατιστικά σημαντική. Επίσης, έγινε έλεγχος για την ομοιογένεια διακύμανσης μεταξύ των τριών συνθηκών, με το Levene Statistic Test και η διαφορά τους βρέθηκε στατιστικά μη σημαντική (p = 0.8 > 0.5), οπότε δεχόμαστε ότι οι διακυμάνσεις μεταξύ των τριών συνθηκών είναι ίσες. Στη συνέχεια, αφού το κριτήριο One Way Anova έδειξε ότι η επίδραση της ανεξάρτητη μεταβλητής (τάξη) στην εξαρτημένη μεταβλητή (αναγνωστική ευχέρεια) είναι στατιστικά σημαντική, πραγματοποιήθηκε η ανάλυση πολλαπλών συγκρίσεων Post Hock, μέσω του κριτηρίου Scheffe, το οποίο θεωρείται ότι είναι το πιο ισχυρό, ώστε να διαπιστωθεί ποιες από τις διαφορές μεταξύ των συνθηκών, είναι στατιστικά σημαντικές. Καταληκτικά, από την αρχική ανάλυση, απορρίφθηκε η μηδενική υπόθεση και αναδείχτηκαν, εκ των υστερών, με το Scheffe κριτήριο, οι διαφορές που υπάρχουν μεταξύ των τριών τάξεων, ανά ζεύγη, οι οποίες είναι στατιστικά σημαντικές σε όλους τους πιθανούς συνδυασμούς. Για παράδειγμα, η διαφορά των μέσων όρων μεταξύ της Ε τάξης και της Γ τάξης είναι και είναι στατιστικά σημαντική (p < 0.001), ενώ η διαφορά μεταξύ της Ε τάξης και της Δ τάξης είναι και είναι, επίσης, στατιστικά σημαντική (p < 0.001). Ακόμη, η διαφορά της Δ τάξης με την Γ τάξη είναι και είναι, ομοίως, στατιστικά σημαντική (p < 0.05). Επομένως, η σχολική τάξη επηρεάζει τις επιδόσεις των μαθητών, όσον αφορά την αναγνωστική ευχέρεια, με τη μεγαλύτερη τάξη να συγκεντρώνει καλύτερες επιδόσεις από κάθε μικρότερη τάξη. 26

27 5. Συζήτηση 5.1. Σύνδεση με το θεωρητικό πλαίσιο και τις υποθέσεις της έρευνας Σε γενικές γραμμές, τα ευρήματα της έρευνας έδειξαν να συμβαδίζουν με τα ευρήματα παλαιότερων ερευνών γύρω από το θέμα, όσον αφορά τη σχέση μεταξύ γνωστικών παραγόντων και γλωσσικών επιδόσεων (De Jong, 1998; Hulme & Mackenzie, 1992), αν εξαιρεθεί ο παράγοντας φύλο, ο όποιος εν μέρη έρχεται σε αντίθεση με τις μέχρι σήμερα έρευνες (Pecjak & Peklaj, 2006). Όπως ήταν αναμενόμενο, σύμφωνα με ανάλογες έρευνες στο παρελθόν (Berlinger & Richards, 2002; Swanson, 2000; Swanson & Berlinger, 1996) αλλά και με την πρώτη υπόθεσή μας, η μνημονική ικανότητα (μνήμη αριθμών) σχετίζεται με τις επιδόσεις σε γλωσσικές δοκιμασίες, όπως: η αναγνωστική ευχέρεια, χωρίς, όμως, η συσχέτιση να είναι σημαντική. Ωστόσο, δεν προκύπτει γραμμική σχέση μεταξύ τους, παρόλο που στην εν λόγω μελέτη, επικρατεί μια υπολανθάνουσα τάση, οι επιδόσεις στην αναγνωστική ευχέρεια να αυξάνονται ανάλογα με τον αριθμό των σωστών απαντήσεων στη μνημονική ικανότητα. Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι στο εν λόγω δείγμα υπάρχουν έκτοπες τιμές που, ενδεχομένως, επηρεάζουν το αποτέλεσμα. Επίσης, μπορεί να οφείλεται στην αλληλεπίδραση και άλλων παραγόντων όπως, για παράδειγμα, είναι η μνημονική ικανότητα σε συνδυασμό με την ηλικία των μαθητών. Τα ευρήματα που αφορούν στις διαφορές των επιδόσεων ως προς την κατανόηση γραπτού κειμένου μεταξύ αγοριών και κοριτσιών συμβαδίζουν και αυτά, τόσο με τα ευρήματα της διεθνούς βιβλιογραφίας, όσο και με την υπόθεσή μας ότι το φύλο επιδρά στις επιδόσεις αυτές (Martinez, Aricak & Jewell, 2008; Pecjak & Peklaj, 2006). Ωστόσο, το γεγονός ότι τα αγόρια παρουσιάζουν καλύτερους μέσους όρους από τα κορίτσια, δεν συνάδει με την έρευνα των Pecjak και Peklaj (2006). Έτσι, παρόλο, που οι επιδόσεις των κοριτσιών είναι καλύτερες, κατά ένα μεγάλο μέρος, από εκείνες των αγοριών, έχουν χαμηλότερους μέσους όρους, ίσως, επειδή, στο δείγμα των αγοριών εμφανίζεται μεγαλύτερη ανομοιομορφία, με ακραίες τιμές, η οποία, ωστόσο, είναι στατιστικά μη σημαντική. Οπότε, ο λόγος θα μπορούσε να αναζητηθεί στο γεγονός ότι δεν εξετάζεται η επίδραση άλλων παραγόντων, συνδυαστικά με το φύλο, όπως: η μνημονική ικανότητα ή ηλικία των μαθητών. 27

28 Η ηλικία θεωρείται μια σημαντική παράμετρος, σε προηγούμενες έρευνες, (Floyd, Bergeron & Alfonso, 2006) και πιστοποιήθηκε και από την παρούσα ότι σχετίζεται με τις επιδόσεις σε γλωσσικές δοκιμασίες, όπως: η ευρύτητα του λεξιλογίου, σε αντιστοιχία με την αρχική υπόθεσή μας. Ωστόσο, δεν παρουσιάζεται υψηλή συσχέτιση, παρόλο που, όντως, υπάρχει, όπως είναι αναμενόμενο, θετική συσχέτιση μεταξύ ηλικίας και λεξιλογίου (Egan & Perry, 2001). Δηλαδή, οι επιδόσεις, όσον αφορά τον πλούτο του λεξιλογίου, αυξάνονται όσο μεγαλώνει η ηλικία των μαθητών, ενώ η ηλικία αποτελεί προβλεπτικό παράγοντα, χωρίς, όμως, να είναι ο καθοριστικός, αλλά, προφανώς, θα πρέπει να αναζητηθούν και άλλοι παράγοντες που συμβάλλουν στις επιδόσεις αυτές. Ένα, επίσης, προβλεπόμενο εύρημα ήταν αυτό που έχει να κάνει με το ότι η σχολική τάξη επηρεάζει τις επιδόσεις σε γλωσσικές δοκιμασίες, όπως: η αναγνωστική ευχέρεια, με βάση την τελευταία υπόθεσή μας καθώς και προγενέστερες έρευνες (Coates, 1993). Πράγματι, διαπιστώθηκε ότι υπάρχει διαφορά μεταξύ των τριών σχολικών τάξεων σχετικά με τις επιδόσεις των μαθητών στην αναγνωστική ευχέρεια, με την Ε τάξη Δημοτικού να παρουσιάζει καλύτερες επιδόσεις από την Δ και την Γ τάξη, αντίστοιχα, ενώ η Δ τάξη εμφανίζει καλύτερες επιδόσεις από την Γ τάξη. Συνεπώς, η μεγαλύτερη τάξη έχει μεγαλύτερο μέσο όρο επιδόσεων από τη μικρότερη. Εν κατακλείδι, αν το ζητούμενο είναι η συσχέτιση μεταξύ γνωστικών παραγόντων και γλωσσικών δοκιμασιών, θα λέγαμε, με βάση τη συγκεκριμένη έρευνα, ότι η σχέση αυτή εξαρτάται από παράγοντες όπως είναι: το φύλο, η ηλικία και η σχολική τάξη, με τα μεγαλύτερα παιδιά να συγκεντρώνουν καλύτερες επιδόσεις στις γλωσσικές δοκιμασίες και τα αγόρια συγκριτικά με τα κορίτσια Εισηγήσεις για περαιτέρω έρευνες σχετικά με τη σχέση γνωστικών παραγόντων και επιδόσεων σε γλωσσικές δοκιμασίες Τα ανωτέρω ευρήματα, ιδιαίτερα εκείνα που αφορούν το φύλο, παραπέμπουν στην ανάγκη περαιτέρω έρευνας, με συνδυαστική συσχέτιση περισσότερων της μίας παραμέτρου, μεταξύ των αρχικά επιλεγμένων παραγόντων και των αντίστοιχων γλωσσικών δοκιμασιών, όπως: το φύλο και η μνημονική ικανότητα (μνήμη αριθμών), 28

29 το φύλο και η ηλικία ή η σχολική τάξη και η μνημονική ικανότητα και η ηλικία ή η σχολική τάξη, σε συνδυασμό με τις επιδόσεις στις τρεις γλωσσικές δοκιμασίες: αναγνωστική ευχέρεια, εύρος λεξιλογίου και κατανόηση γραπτού κειμένου, καθώς διαφαίνεται ότι οι επιδόσεις στις γλωσσικές δοκιμασίες δεν συνδέονται αποκλειστικά με μια παράμετρο, αλλά είναι παράγωγα ενός συνδυασμού παραγόντων. Επομένως, μια τέτοια προσέγγιση θα συνέβαλε στη διαμόρφωση μιας πιο σφαιρικής εικόνας για τη σχέση μεταξύ γνωστικών παραγόντων και γλωσσικών επιδόσεων. 29

30 Βιβλιογραφικές αναφορές Ελληνόγλωσσες αναφορές Γεώργας, Δ., Παρασκευόπουλος, Ι., Μπεζεβέγκης, Η., Ν., Γιαννίτσας (1997). Ελληνικό WISC-III, Wechsler Κλίμακες Νοημοσύνης για παιδιά. Οδηγός εξεταστή. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Δανασσής-Αφεντάκης, Α. Κ. (1991). Μάθηση και ανάπτυξη. Αθήνα: Αυτοέκδοση. Cohen, L., Manion, L., Morrison, K. (2008). Μεθοδολογία εκπαιδευτικής έρευνας, μτφρ. Κ. Κυρανάκης / Μ. Μαυράκη κ. ά., Αθήνα: Μεταίχμιο. Μαριδάκη-Κασσωτάκη, Α. (1998). Ικανότητα βραχύχρονης συγκράτησης φωνολογικής πληροφοριών και επίδοση στην ανάγνωση: Μια προσπάθεια διερεύνησης της μεταξύ τους σχέσης. Ψυχολογία, Τεύχος 1, σελ Ανακτήθηκε στις 9 Μαΐου 2015 από 01.html Ρούσσος, Π. & Τσαούσης, Γ. (2011). Στατιστική στις επιστήμες της συμπεριφοράς με τη χρήση του SPSS. Αθήνα: Τόπος Σαββίδου, Ε. & Σπανούδης, Γ. (2008). Σχέσεις μεταξύ ρέουσας νοημοσύνης και εργαζόμενης μνήμης: Γνωστικές και αναπτυξιακές προοπτικές. 10 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρίας Κύπρου. Ποιότητα στην εκπαίδευση: Έρευνα και Διδασκαλία, 6-7 Ιουνίου 2008 (σελ ). Λευκωσία: Πανεπιστήμιο Κύπρου. Ανακτήθηκε στις 9 Μαΐου 2015 από Ξενόγλωσσες αναφορές Baddeley, A. (2003). Working memory and language: An overview. Journal of Communication Disorders, 36(3), Retrieved from ERIC database. Berniger V. W., & Richards, T. L. (2002). Brain literacy for educators and psychologists. San Diego: Academic Press. 30

31 Coates, J. (1993). Women, men and language: A sociolinguistic account of gender differences in language. London, UK: Longman. De Jong, P. F. (1998). Working memory deficits of reading disabled children. Journal of Experimental Child Psychology, 70, Egan, S. K., & Perry, D. G. (2001). Gender identity: A multidimensional analysis with implications for psychosocial adjustment. Developmental Psychology, 37, Floyd, R., Bergeron, R., & Alfonso, V. (2006, July). Cattell Horn Carroll cognitive ability profiles of poor comprehenders. Reading & Writing, 19(5), Retrieved July 19, 2009, doi: /s Gathercole, Lamont, & Alloway. (2006). Working memory in the classroom. In Pickering (Ed.), Working memory and education (pp ). Burlington: MA: Academic Press. Hulme, C., & Mackenzie, S. (1992). Working memory and severe learning difficulties. East Sassex, UK.: Lawrence Erlbaum. Kyllonen, P.C., & Christal, R.E. (1990). Reasoning ability is (little more than) working memory capacity? Intelligence, 14, Martínez, R.S., Aricak, T., & Jewell, J. (2008). Influence of reading attitude on reading achievement: A test of the temporal-interaction model. Psychology in the Schools, 45, Swanson, H. L. (2000). Are working memory deficits in readers with learning disabilities hard to change? Journal of Learning Disabilities, 33, Swanson, &. Berlinger. (1996). Individual differences in children's working memory and writing skills. Journal of Experimental Child Psychology, 63, Swanson, Cochran, & Ewers. (1990). Can learning disabilities be determined from working memory performance? Journal of Learning Disabilities, 23, Pecjak, S., & Peklaj, C. (2006). Dimensions of reading motivation and reading achievement in 3rd and 7th grade students. Studia Psychologica, 48,

32 Tulving, E., & Thomson, D.M. (1973). Encoding specificity and retrieval processes in episodic memory. Psychology Review, 80,

Σ ΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

Σ ΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Σ ΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μ ΑΪΟΥ 2002 2004 Δ ΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ Π ΕΡΙΛΗΨΗ: Η μελέτη αυτή έχει σκοπό να παρουσιάσει και να ερμηνεύσει τα ευρήματα που προέκυψαν από τη στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός του κεφαλαίου είναι η κατανόηση των βασικών στοιχείων μιας στατιστικής έρευνας.

Σκοπός του κεφαλαίου είναι η κατανόηση των βασικών στοιχείων μιας στατιστικής έρευνας. 7 ο ΜΑΘΗΜΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ Σκοπός Σκοπός του κεφαλαίου είναι η κατανόηση των βασικών στοιχείων μιας στατιστικής έρευνας. Προσδοκώμενα αποτελέσματα Όταν θα έχετε ολοκληρώσει τη μελέτη αυτού του κεφαλαίου

Διαβάστε περισσότερα

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Παλαιγεωργίου Γιώργος Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Ιανουάριος 2011 Ψυχομετρία Η κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

ROWPVT & EOWPVT 3 rd Edition (Μια συνδυαστική πιλοτική μεταφορά και αξιολόγηση τους στην ηλικιακή ομάδα των 2 ετών έως 2 ετών και 11 μηνών)

ROWPVT & EOWPVT 3 rd Edition (Μια συνδυαστική πιλοτική μεταφορά και αξιολόγηση τους στην ηλικιακή ομάδα των 2 ετών έως 2 ετών και 11 μηνών) ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ROWPVT & EOWPVT 3 rd Edition (Μια συνδυαστική πιλοτική μεταφορά και αξιολόγηση τους στην ηλικιακή ομάδα των 2 ετών έως 2 ετών και 11 μηνών) Κουμούλλη Τσαμπίκα (Α.Μ.: 10155)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία- ISO 9001 Σαπφούς 3, 81100 Μυτιλήνη (1ος Όροφος) 2251054739 (09:00-14:30) academy@aigaion.org civilacademy.ucoz.org «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Ανδρέας Κυθραιώτης- Πέτρος Πασιαρδής Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Συνέδριο Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Νοημοσύνη. Μπορεί να μετρηθεί; Βασίλειος Κωτούλας 2 η Περιφέρεια ΔΕ Καρδίτσας

Νοημοσύνη. Μπορεί να μετρηθεί; Βασίλειος Κωτούλας 2 η Περιφέρεια ΔΕ Καρδίτσας Νοημοσύνη Μπορεί να μετρηθεί; Βασίλειος Κωτούλας 2 η Περιφέρεια ΔΕ Καρδίτσας S Αμφισβήτηση S Αξιολόγηση της νοημοσύνης (Νασιάκου, (1980): Νοημοσύνη είναι ό,τι μετρούν τα τεστ νοημοσύνης) S Τρόπος αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης 1. Ο κλάδος της περιγραφικής Στατιστικής: α. Ασχολείται με την επεξεργασία των δεδομένων και την ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας A. Montgomery Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας Καρολίνα Δουλουγέρη, ΜSc Υποψ. Διαδάκτωρ Σήμερα Αναζήτηση βιβλιογραφίας Επιλογή μεθοδολογίας Ερευνητικός σχεδιασμός Εγκυρότητα και αξιοπιστία

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Έλεγχοι Υποθέσεων

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Έλεγχοι Υποθέσεων Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Έλεγχοι Υποθέσεων Ένα Ερευνητικό Παράδειγμα Σκοπός της έρευνας ήταν να διαπιστωθεί εάν ο τρόπος αντίδρασης μιας γυναίκας απέναντι σε φαινόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων. Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων. Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ Περιεχόμενο μαθήματος (γενικά) Μέρος Ι: Εισαγωγή στην Εκπαιδευτική Έρευνα Μέρος ΙΙ: Ποσοτικές Προσεγγίσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Βασικές έννοιες

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Βασικές έννοιες ΕΙΣΑΓΩΓΗ Βασικές έννοιες Σε ένα ερωτηματολόγιο έχουμε ένα σύνολο ερωτήσεων. Μπορούμε να πούμε ότι σε κάθε ερώτηση αντιστοιχεί μία μεταβλητή. Αν θεωρήσουμε μια ερώτηση, τα άτομα δίνουν κάποιες απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΆΣΚΗΣΗ 1 Η διάμεσος τιμή της ηλικίας των Ελλήνων το 1990 ήταν 30 έτη. Το 2001, η διάμεσος τιμή ήταν 33,1 (Πηγή:Ε.Σ.Υ.Ε.).

ΆΣΚΗΣΗ 1 Η διάμεσος τιμή της ηλικίας των Ελλήνων το 1990 ήταν 30 έτη. Το 2001, η διάμεσος τιμή ήταν 33,1 (Πηγή:Ε.Σ.Υ.Ε.). ΛΥΜΕΝΕΣ ΣΚΗΣΕΙΣ ΆΣΚΗΣΗ 1 Η διάμεσος τιμή της ηλικίας των Ελλήνων το 1990 ήταν 30 έτη. Το 2001, η διάμεσος τιμή ήταν 33,1 (Πηγή:Ε.Σ.Υ.Ε.). a. Τι μπορεί να συνέβη όταν η διάμεσος αυξήθηκε; Το γεγονός ότι

Διαβάστε περισσότερα

T-tests One Way Anova

T-tests One Way Anova William S. Gosset Student s t Sir Ronald Fisher T-tests One Way Anova ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ Νίκος Ζουρμπάνος Ρούσσος, Π.Λ., & Τσαούσης, Γ. (2002). Στατιστική εφαρμοσμένη στις κοινωνικές επιστήμες. Αθήνα: Ελληνικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ και ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ και ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Θεσσαλονίκης Τμήμα Πληροφορικής Εργαστήριο «Θεωρία Πιθανοτήτων και Στατιστική» ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ και ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ Περιεχόμενα 1. Συσχέτιση μεταξύ δύο ποσοτικών

Διαβάστε περισσότερα

Η αυθεντική ηγεσία και ο ρόλος της στις αλλαγές. Ονοματεπώνυμο: Μουμτζής Ευάγγελος- Δημήτριος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Ολίβια Κυριακίδου

Η αυθεντική ηγεσία και ο ρόλος της στις αλλαγές. Ονοματεπώνυμο: Μουμτζής Ευάγγελος- Δημήτριος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Ολίβια Κυριακίδου Η αυθεντική ηγεσία και ο ρόλος της στις αλλαγές Ονοματεπώνυμο: Μουμτζής Ευάγγελος- Δημήτριος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Ολίβια Κυριακίδου Δεκέμβριος 2012 Στόχος Έρευνας Στόχος της έρευνας είναι να σκιαγραφηθούν

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R

Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R, Επίκουρος Καθηγητής, Τομέας Μαθηματικών, Σχολή Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Περιεχόμενα Εισαγωγή στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ονοματεπώνυμα Σπουδαστριών: Μποτονάκη Ειρήνη (5422), Καραλή Μαρία (5601) Μάθημα: Β06Σ03 Στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1 Βασικές έννοιες

Διάλεξη 1 Βασικές έννοιες Εργαστήριο SPSS Ψ-4201 (ΕΡΓ) Λεωνίδας Α. Ζαμπετάκης Β.Sc., M.Env.Eng., M.Ind.Eng., D.Eng. Εmail: statisticsuoc@gmail.com Διαλέξεις αναρτημένες στο: Διαλέξεις: ftp://ftp.soc.uoc.gr/psycho/zampetakis/ Διάλεξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ2 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ι ΠΟΣΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) Πέτρος Ρούσσος ΔΙΑΛΕΞΗ 6 Τι είναι Νοημοσύνη; Η ικανότητα του ατόμου να αφομοιώνει νέες πληροφορίες, να επωφελείται από τις εμπειρίες του και να προσαρμόζεται ρμ σε νέες

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία έρευνας ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΔΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ/ΕΙΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Μεθοδολογία έρευνας ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΔΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ/ΕΙΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Μεθοδολογία έρευνας ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΔΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ/ΕΙΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Μεθοδολογία έρευνας Η ερευνητική διαδικασία έχει ως αφορμή ένα προβληματισμό και προσπαθεί να απαντήσει σε ένα ερευνητικό ερώτημα.

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Εκτελεστικών Λειτουργιών

Αξιολόγηση Εκτελεστικών Λειτουργιών Αξιολόγηση Εκτελεστικών Λειτουργιών Εισαγωγή: οκιμασίες Εκτελεστικών Λειτουργιών και η Συμβολή τους στην Επαγγελματική σας Επιλογή Η σημασία της αξιολόγησης των γνωστικών δεξιοτήτων Οι γνωστικές ικανότητες

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Εργασίες

Ερευνητικές Εργασίες Ερευνητικές Εργασίες 1. Οδηγίες μεθοδολογίας της έρευνας, συλλογής δεδομένων και εξαγωγής συμπερασμάτων. 2. Συγγραφή της ερευνητικής εργασίας. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Η ΜΕΘΟΔΟΣ PROJECT Επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών Ανακοίνωση στο 7 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας, Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

Αναγνώριση και Διεκδίκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών σε Σχέση με την Πίστη σε Ένα Δίκαιο Κόσμο

Αναγνώριση και Διεκδίκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών σε Σχέση με την Πίστη σε Ένα Δίκαιο Κόσμο Αναγνώριση και Διεκδίκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών σε Σχέση με την Πίστη σε Ένα Δίκαιο Κόσμο Χρύσα Μαλανδράκη, Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική Νευροψυχολογία του Παιδιού Διδάσκων: Α.Β. Καραπέτσας

Κλινική Νευροψυχολογία του Παιδιού Διδάσκων: Α.Β. Καραπέτσας WECHLER INTELLIGENCE SCALE FOR CHILDREN III (WISC -III) Κλινική Νευροψυχολογία του Παιδιού Διδάσκων: Α.Β. Καραπέτσας Υποκλίμακες του WISC Λεκτικές υποκλίμακες Πληροφορίες Λεξιλόγιο Ομοιότητες Κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

Σπουδαστές Γιαννουλάκης Αντρέας Α.Μ. 11796 Τσουρουνάκης 'Αγγελος Α.Μ. 12133 Μουτουσίδου Πόπη Α.Μ. 12279 Εισηγητής: Ταφιάδης Χρ.

Σπουδαστές Γιαννουλάκης Αντρέας Α.Μ. 11796 Τσουρουνάκης 'Αγγελος Α.Μ. 12133 Μουτουσίδου Πόπη Α.Μ. 12279 Εισηγητής: Ταφιάδης Χρ. ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Σπουδαστές Γιαννουλάκης Αντρέας Α.Μ. 11796 Τσουρουνάκης 'Αγγελος Α.Μ. 12133 Μουτουσίδου Πόπη Α.Μ. 12279 Εισηγητής: Ταφιάδης Χρ. Διονύσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 1 2 ΤΟ PASW ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ... 13 3 ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ: Η ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΕΣΟΣ... 29

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 1 2 ΤΟ PASW ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ... 13 3 ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ: Η ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΕΣΟΣ... 29 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 1 Μεταβλητές...5 Πληθυσμός, δείγμα...7 Το ευρύτερο γραμμικό μοντέλο...8 Αναφορές στη βιβλιογραφία... 11 2 ΤΟ PASW ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ... 13 Περίληψη... 13 Εισαγωγή... 13 Με μια ματιά...

Διαβάστε περισσότερα

iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος

iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος xi 1 Αντικείμενα των Πιθανοτήτων και της Στατιστικής 1 1.1 Πιθανοτικά Πρότυπα και Αντικείμενο των Πιθανοτήτων, 1 1.2 Αντικείμενο της Στατιστικής, 3 1.3 Ο Ρόλος των Πιθανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΕΟ 13 ΠΟΣΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ 3 η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΑ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΕΟ 13 ΠΟΣΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ 3 η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΕΟ 13 ΠΟΣΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ 3 η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ 1 ο Τα δεδομένα της στήλης Grade (Αρχείο Excel, Φύλλο Ask1) αναφέρονται στη βαθμολογία 63 φοιτητών που έλαβαν μέρος σε

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλευτική Σεμινάρια

Νοσηλευτική Σεμινάρια Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Νοσηλευτική Σεμινάρια Ενότητα 6: Τρόποι Συγγραφής της Μεθόδου και των Αποτελεσμάτων μιας επιστημονικής εργασίας Μαίρη Γκούβα 1 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά»

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» «Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» Θεοδώρα Πάσχου α.μ 12181 Τμήμα Λογοθεραπείας-Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ Εισαγωγικές επισημάνσεις 1) η εκδήλωση διαταραχών στην κατάκτηση μαθησιακών δεξιοτήτων προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφική Στατιστική. Ακαδ. Έτος 2012-2013 1 ο εξάμηνο. Κ. Πολίτης

Περιγραφική Στατιστική. Ακαδ. Έτος 2012-2013 1 ο εξάμηνο. Κ. Πολίτης Περιγραφική Στατιστική Ακαδ. Έτος 2012-2013 1 ο εξάμηνο Κ. Πολίτης 1 2 Η στατιστική ασχολείται με τη συλλογή, οργάνωση, παρουσίαση και ανάλυση πληροφοριών. Οι πληροφορίες αυτές, πολύ συχνά αριθμητικές,

Διαβάστε περισσότερα

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Πληθυσμός Δείγμα Δείγμα Δείγμα Ο ρόλος της Οικονομετρίας Οικονομική Θεωρία Διατύπωση της

Διαβάστε περισσότερα

Βιοστατιστική ΒΙΟ-309

Βιοστατιστική ΒΙΟ-309 Βιοστατιστική ΒΙΟ-309 Χειμερινό Εξάμηνο Ακαδ. Έτος 2015-2016 Ντίνα Λύκα lika@biology.uoc.gr 1. Εισαγωγή Εισαγωγικές έννοιες Μεταβλητότητα : ύπαρξη διαφορών μεταξύ ομοειδών μετρήσεων Μεταβλητή: ένα χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ και ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ. «Επαγγελματική Συμβουλευτική και Προσανατολισμός»

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ και ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ. «Επαγγελματική Συμβουλευτική και Προσανατολισμός» ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ και ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟ ΕΓΚΡΙΣΗ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Επαγγελματική Συμβουλευτική και Προσανατολισμός» Πρόσκληση υποβολής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πρόλογος στη δεύτερη έκδοση Πρόλογος στην πρώτη έκδοση Εισαγωγή Τι είναι η μεθοδολογία έρευνας Οι μέθοδοι έρευνας ΜEΡOΣ A : ΓNΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜOΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙO 1: Γενικά για την επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές ασκήσεις ΔΙΠ 50

Ενδεικτικές ασκήσεις ΔΙΠ 50 Ενδεικτικές ασκήσεις ΔΙΠ 50 Άσκηση 1 (άσκηση 1 1 ης εργασίας 2009-10) Σε ένα ράφι μιας βιβλιοθήκης τοποθετούνται με τυχαία σειρά 11 διαφορετικά βιβλία τεσσάρων θεματικών ενοτήτων. Πιο συγκεκριμένα, υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

Κάποιες βασικές έννοιες στη μεθοδολογία της ψυχολογίας

Κάποιες βασικές έννοιες στη μεθοδολογία της ψυχολογίας Κάποιες βασικές έννοιες στη μεθοδολογία της ψυχολογίας 3 βασικές μέθοδοι έρευνας: ενδοσκόπηση παρατήρηση πείραμα (+ μοντέλλα) πειραματική ψυχολογία υποκείμενα/συμμετέχοντες πειραματική διαδικασία, έργο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (SPSS)

ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (SPSS) ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (SPSS) Έλεγχος Υποθέσεων για τους Μέσους - Εξαρτημένα Δείγματα (Paired samples t-test) Το κριτήριο Paired samples t-test χρησιμοποιείται όταν θέλουμε να συγκρίνουμε

Διαβάστε περισσότερα

Γιαννάκης Βασιλειάδης, Γιώργος Σαββίδης, Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Γιαννάκης Βασιλειάδης, Γιώργος Σαββίδης, Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αναγνωστικός Αλφαβητισµός σε Μαθητές Ε Τάξης ηµοτικού ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟΣ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ Ε ΤΑΞΗΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΣΕ ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΜΗ ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΟΥ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΝΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΟΝΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης

Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης και συγγραφή ερευνητικής έκθεσης / διατριβής. Δρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π.,., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστική Ι (ΨΥΧ-122) Διάλεξη 1 Εισαγωγή

Στατιστική Ι (ΨΥΧ-122) Διάλεξη 1 Εισαγωγή (ΨΥΧ-122) Λεωνίδας Α. Ζαμπετάκης Β.Sc., M.Env.Eng., M.Ind.Eng., D.Eng. Εmail: statisticsuoc@gmail.com Διαλέξεις αναρτημένες στο: ftp://ftp.soc.uoc.gr/psycho/zampetakis/ Διάλεξη 1 Εισαγωγή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜEΡOΣ A : ΓNΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜOΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜEΡOΣ A : ΓNΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜOΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος στη δεύτερη έκδοση........................................... 13 Πρόλογος στην πρώτη έκδοση............................................ 17 Εισαγωγή................................................................

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος Β /Στατιστική. Μέρος Β. Στατιστική. Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Μαθηματικών&Στατιστικής/Γ. Παπαδόπουλος (www.aua.

Μέρος Β /Στατιστική. Μέρος Β. Στατιστική. Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Μαθηματικών&Στατιστικής/Γ. Παπαδόπουλος (www.aua. Μέρος Β /Στατιστική Μέρος Β Στατιστική Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Μαθηματικών&Στατιστικής/Γ. Παπαδόπουλος (www.aua.gr/gpapadopoulos) Από τις Πιθανότητες στη Στατιστική Στα προηγούμενα, στο

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας Σημερα και την επόμενη βδομάδα Η ερευνητική διαδικασία Επαγωγικός και παραγωγικός συλλογισμός Είδη ερευνητικών ερωτημάτων Ερευνητικές υποθέσεις Βασικές ερευνητικές

Διαβάστε περισσότερα

Πίσω στα βασικά: Βασικές αρχές στατιστικής για κοινωνιολογικές έρευνες

Πίσω στα βασικά: Βασικές αρχές στατιστικής για κοινωνιολογικές έρευνες Σχετικές πληροφορίες: http://dlib.ionio.gr/~spver/seminars/statistics/ Πίσω στα βασικά: Βασικές αρχές στατιστικής για κοινωνιολογικές έρευνες Σπύρος Βερονίκης Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Θεματικές

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής

Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής 21-22 Μαρτίου 2014, Λευκωσία 16-17 Μαΐου 2014, Λεμεσός Η αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ:Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική Πούλιου Χριστίνα(5543) Κορρέ Πελαγία(5480) Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ:Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική Πούλιου Χριστίνα(5543) Κορρέ Πελαγία(5480) Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ:Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική Πούλιου Χριστίνα(55) Κορρέ Πελαγία(580) Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εαρινό εξάμηνο 0 Ρέθυμνο, 5/6/0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ:. Εισαγωγή.

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημολογικές πεποιθήσεις για τα μαθηματικά και επίδοση σε αριθμητικά έργα με το μηδέν

Επιστημολογικές πεποιθήσεις για τα μαθηματικά και επίδοση σε αριθμητικά έργα με το μηδέν Επιστημολογικές πεποιθήσεις για τα μαθηματικά και επίδοση σε αριθμητικά έργα με το μηδέν Σοφοκλέους Παρασκευή Πανεπιστήμιο Κύπρου & Φιλίππου Γιώργος Πανεπιστήμιο Κύπρου Περίληψη Σημαντικό μέρος της έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΚΑΙ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ» Τριανταφυλλίδου Ιωάννα Μαθηματικός

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΚΑΙ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ» Τριανταφυλλίδου Ιωάννα Μαθηματικός ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΚΑΙ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΜΕ ΤΟ SPSS To SPSS θα: - Κάνει πολύπλοκη στατιστική ανάλυση σε δευτερόλεπτα -

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΗ ΠΑΡΑΜΕΤΡΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ

ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΗ ΠΑΡΑΜΕΤΡΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Να δοθούν οι βασικές αρχές των µη παραµετρικών ελέγχων (non-parametric tests). Να παρουσιασθούν και να αναλυθούν οι γνωστότεροι µη παραµετρικοί έλεγχοι Να αναπτυχθεί η µεθοδολογία των

Διαβάστε περισσότερα

Kruskal-Wallis H... 176

Kruskal-Wallis H... 176 Περιεχόμενα KΕΦΑΛΑΙΟ 1: Περιγραφή, παρουσίαση και σύνοψη δεδομένων................. 15 1.1 Τύποι μεταβλητών..................................................... 16 1.2 Κλίμακες μέτρησης....................................................

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση 1 Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά 2 Περιεχόμενο παρουσίασης: Παρούσα κατάσταση-ελλείψεις-ανάγκες Μεθοδολογίες μάθησης συμβατές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ σ. 2 Α. ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ Ε ΟΜΕΝΩΝ 2

ΕΙΣΑΓΩΓΗ σ. 2 Α. ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ Ε ΟΜΕΝΩΝ 2 1 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ σ. 2 Α. ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ Ε ΟΜΕΝΩΝ 2 Β. ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑ 1. Γενικά Έννοιες.. 2 2. Πρακτικός Οδηγός Ανάλυσης εδοµένων.. 4 α. Οδηγός Λύσεων στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015 Η Επίδραση της Επαφής και της Διαδραστικής Συνεργασίας με Νέους με Αναπηρίες στη Στάση των Μαθητών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης: Ένα Πιλοτικό Πρόγραμμα Παρέμβασης Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία Ελέγχου Μηδενικών Υποθέσεων

Διαδικασία Ελέγχου Μηδενικών Υποθέσεων Διαδικασία Ελέγχου Μηδενικών Υποθέσεων Πέτρος Ρούσσος, Τμήμα Ψυχολογίας, ΕΚΠΑ Η λογική της διαδικασίας Ο σάκος περιέχει έναν μεγάλο αλλά άγνωστο αριθμό (αρκετές χιλιάδες) λευκών και μαύρων βόλων: 1 Το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΕΑΠΗ ΜΑΘΗΜΑ: Μαθηματικά στην προσχολική εκπαίδευση ΕΞΑΜΗΝΟ: Ε (2015 2016) ΟΔΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΕΑΠΗ ΜΑΘΗΜΑ: Μαθηματικά στην προσχολική εκπαίδευση ΕΞΑΜΗΝΟ: Ε (2015 2016) ΟΔΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΕΑΠΗ ΜΑΘΗΜΑ: Μαθηματικά στην προσχολική εκπαίδευση ΕΞΑΜΗΝΟ: Ε (2015 2016) ΟΔΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ος κύκλος (Μαθήματα 1-3): Περιεχόμενο και βασικός

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Στόχοι του Προγράμματος Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης στη θεωρία και στην εφαρμογή των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΘΕΜΑ: Αξιολόγηση και Εκπαίδευση των μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες. Προσαρμογές αναλυτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: ΜΕΤΡΑ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: ΜΕΤΡΑ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Μέτρα διασποράς - Συντελεστής μεταβολής ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ: Καραγιάννης Βασίλης ΑΜ: 201118 Οικονόμου Κυριάκος AM: 201102 ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ: Στατιστική Γ Λυκείου

Διαβάστε περισσότερα

Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163

Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163 Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Ζαχαρούλα

Διαβάστε περισσότερα

Συσχέτιση μεταξύ δύο συνόλων δεδομένων

Συσχέτιση μεταξύ δύο συνόλων δεδομένων Διαγράμματα διασποράς (scattergrams) Συσχέτιση μεταξύ δύο συνόλων δεδομένων Η οπτική απεικόνιση δύο συνόλων δεδομένων μπορεί να αποκαλύψει με παραστατικό τρόπο πιθανές τάσεις και μεταξύ τους συσχετίσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία αποτελεσμάτων Ανάλυση διακύμανσης κατά ένα παράγοντα

Ερμηνεία αποτελεσμάτων Ανάλυση διακύμανσης κατά ένα παράγοντα Ερμηνεία αποτελεσμάτων Ανάλυση διακύμανσης κατά ένα παράγοντα Αρχείο δεδομένων school.sav Στον πίνακα Descriptives, μας δίνονται για την Επίδοση ως προς τις πέντε διαφορετικές μεθόδους διδασκαλίας, το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική διαδικασία και συγγραφή διατριβής: Μεθοδολογικές παρατηρήσεις ρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας Τα βασικά στάδια για την εκπόνηση

Διαβάστε περισσότερα

Επαγωγική Στατιστική. Εισαγωγή Βασικές έννοιες

Επαγωγική Στατιστική. Εισαγωγή Βασικές έννοιες Επαγωγική Στατιστική Εισαγωγή Βασικές έννοιες Επαγωγική Στατιστική Πως μπορούμε να συγκρίνουμε μεταβλητές μεταξύ τους? Διαφορά συγκρίνοντας το μέσο μιας μεταβλητής (λόγος ή διάστημα) στις ομάδες πχ. t-test

Διαβάστε περισσότερα

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η παρούσα έρευνα έχει σκοπό τη συλλογή εμπειρικών δεδομένων σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

«Δοκιμασία Εκφραστικού Λεξιλογίου σε τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά ηλικίας 6 8 ετών»

«Δοκιμασία Εκφραστικού Λεξιλογίου σε τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά ηλικίας 6 8 ετών» «Δοκιμασία Εκφραστικού Λεξιλογίου σε τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά ηλικίας 6 8 ετών» Γλώσσα: Το φυσικό εκείνο σύστημα επικοινωνίας που χρησιμοποιείται από τον άνθρωπο και έχει ως βάση του τον έναρθρο λόγο.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ - 9900 ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ

ΜΕ - 9900 ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΕ9900 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή Λέκτορας Διάλεξη

Διαβάστε περισσότερα

Δύο κύριοι τρόποι παρουσίασης δεδομένων. Παράδειγμα

Δύο κύριοι τρόποι παρουσίασης δεδομένων. Παράδειγμα Δύο κύριοι τρόποι παρουσίασης δεδομένων Παράδειγμα Με πίνακες Με διαγράμματα Ονομαστικά δεδομένα Εδώ τα περιγραφικά μέτρα (μέσος, διάμεσος κλπ ) δεν έχουν νόημα Πήραμε ένα δείγμα από 25 άτομα και τα ρωτήσαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ 1. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΕΝΑ ΚΡΙΤΗΡΙΟ 2. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΔΥΟ ΚΡΙΤΗΡΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ 1. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΕΝΑ ΚΡΙΤΗΡΙΟ 2. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΔΥΟ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ II ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ 1. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΕΝΑ ΚΡΙΤΗΡΙΟ. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΔΥΟ ΚΡΙΤΗΡΙΑ 1. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΕΝΑ ΚΡΙΤΗΡΙΟ (One-Way Analyss of Varance) Η ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Approaches to Research) Δρ ΚΟΡΡΕΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2013 Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Research

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: Η «ΤΘΔΔ» και οι Εξετάσεις Αγγλικής στο Λύκειο

ΝΕΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: Η «ΤΘΔΔ» και οι Εξετάσεις Αγγλικής στο Λύκειο ΝΕΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: Η «ΤΘΔΔ» και οι Εξετάσεις Αγγλικής στο Λύκειο Καθ. Β. Δενδρινού Τι είναι η «Τράπεζα Θεμάτων»; H «Τράπεζα Θεμάτων» είναι ένα αποθετήριο στο οποίο καταχωρίζονται,

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Τι είναι Μαθησιακές Δυσκολίες; Καμπύλη Νοημοσύνης Δείκτης Νοημοσύνης ποσοστό % κατηγορία πάνω από

Διαβάστε περισσότερα

«Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης»

«Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης» «Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης» Ονοματεπώνυμο: Ταχταρά Κατερίνα Σειρά: 8 η Επιβλέπων Καθηγητής: Βρεχόπουλος Αδάμ

Διαβάστε περισσότερα

Ικανότητες. Μηδέν είναι μήτε τέχνην άνευ μελέτης μήτε μελέτην άνευ τέχνης ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ

Ικανότητες. Μηδέν είναι μήτε τέχνην άνευ μελέτης μήτε μελέτην άνευ τέχνης ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Ικανότητες Υπολογιστική ικανότητα Μαθηματική ικανότητα Μηχανική ικανότητα Ικανότητα αντίληψης χώρου Γλωσσική ικανότητα Ικανότητα για δουλειές γραφείου Επιδεξιότητα Εικαστική ικανότητα Επαγγελματικές κατευθύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφική και πειραματική έρευνα

Περιγραφική και πειραματική έρευνα 1 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΥΚΩΝ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ : Τρασανίδης Γεώργιος, διπλ. Ηλεκ/γος Μηχανικός Μsc ΠΕ12 05 Περιγραφική και πειραματική έρευνα Σε μια έρευνα που περιλαμβάνει δύο μεταβλητές

Διαβάστε περισσότερα

«Επιδράσεις των Στάσεων για την Τοποθέτηση Προϊόντος στη Συμπεριφορά των Ελλήνων Kαταναλωτών»

«Επιδράσεις των Στάσεων για την Τοποθέτηση Προϊόντος στη Συμπεριφορά των Ελλήνων Kαταναλωτών» «Επιδράσεις των Στάσεων για την Τοποθέτηση Προϊόντος στη Συμπεριφορά των Ελλήνων Kαταναλωτών» Ονοματεπώνυμο: Κωνσταντίνα Τσούτσου Σειρά: 9 η Επιβλέπων Καθηγητής: κ. Γ. Ι. Σιώμκος Δεκέμβριος 2012 Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : καταγραφή δεδομένων Το πιο πρακτικό

Διαβάστε περισσότερα

Αίτια - Διάγνωση Μαθησιακές Δυσκολίες

Αίτια - Διάγνωση Μαθησιακές Δυσκολίες Βασίλειος Κωτούλας Σχολικός Σύμβουλος 2ης Εκπ. Περ. ΠΕ Καρδίτσας vaskotoulas@sch.gr http://dipe.kar.sch.gr/grss Αίτια - Διάγνωση Μαθησιακές Δυσκολίες Δομή Εισήγησης Ορισμός - Χαρακτηριστικά Βασικές παραδοχές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΟΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΟΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΟΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Χατζηπαντελής Θ. ΓκίνηςΔ. ΜπερσίμηςΣ. 1 Μεθοδολογία της έρευνας 1η Φάση της έρευνας Σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

1. Μετρήσεις και τεστ... 21

1. Μετρήσεις και τεστ... 21 Περιεχόμενα Πρόλογος........................................................ 13 Πρόλογος στη νεότερη έκδοση.................................... 17 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΤΕΣΤ, ΙΣΤΟΡΙΑ, ΘΕΩΡΙΕΣ, ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστική είναι το σύνολο των μεθόδων και θεωριών που εφαρμόζονται σε αριθμητικά δεδομένα προκειμένου να ληφθεί κάποια απόφαση σε συνθήκες

Στατιστική είναι το σύνολο των μεθόδων και θεωριών που εφαρμόζονται σε αριθμητικά δεδομένα προκειμένου να ληφθεί κάποια απόφαση σε συνθήκες Ορισμός Στατιστική είναι το σύνολο των μεθόδων και θεωριών που εφαρμόζονται σε αριθμητικά δεδομένα προκειμένου να ληφθεί κάποια απόφαση σε συνθήκες αβεβαιότητας. Βασικές έννοιες Η μελέτη ενός πληθυσμού

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα Παλινδρόμησης. Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ

Μοντέλα Παλινδρόμησης. Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ Μοντέλα Παλινδρόμησης Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ Εισαγωγή (1) Σε αρκετές περιπτώσεις επίλυσης προβλημάτων ενδιαφέρει η ταυτόχρονη μελέτη δύο ή περισσότερων μεταβλητών, για να προσδιορίσουμε με ποιο

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας ΚΟΕΔ Μαρία Γεωργίου, Μαρία Ηλιοφώτου-Μένον, Όλγα Παπαγιάννη, Πέτρος Πασιαρδής, Γιάννης Σαββίδης, Ανδρέας

Διαβάστε περισσότερα

Περίγραμμα Εισηγήσεων

Περίγραμμα Εισηγήσεων Περίγραμμα Εισηγήσεων Τίτλος Μαθήματος: Αναπτυξιακή ψυχολογία Κωδικός Μαθήματος: 724 Διάλεξη 1 Εισαγωγή στην αναπτυξιακή ψυχολογία πρέπει να γνωρίζουν: τους στόχους και το αντικείμενο της Εξελικτικής Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα