ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΙ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. Αθήνα, 22 Σεπτεμβρίου 2009

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΙ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. Αθήνα, 22 Σεπτεμβρίου 2009"

Transcript

1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΙ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ Οικοδομώντας την αειφόρο ανάπτυξη των αγροτικών κοινωνιών Δρ. Ε. ΚΑΡΠΟΔΙΝΗ-ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗ Αρχαιολόγος-Εθνογράφος Αθήνα, 22 Σεπτεμβρίου 2009 Ε.ΚΔ. 1

2 Τα έθιμα, οι τελετουργίες και οι διάφορες εκδηλώσεις, που συνδέονται με τον λαϊκό πολιτισμό διαδραματίζουν έναν κεντρικό ρόλο στις κοινωνίες του αγροτικού χώρου. Διαφυλάττουν ζωντανή τη συλλογική μνήμη και καταδεικνύουν με τον πιο εύγλωττο τρόπο τη σύνδεση με την πολιτιστική κληρονομιά, την πολιτιστική ταυτότητα και την κοινωνική και πολιτιστική εξέλιξη. Οι επιστήμονες 1 συνήθως διακρίνουν τα έθιμα της λαϊκής λατρείας σε δύο μεγάλες κατηγορίες: σε αυτά που συνδέονται με συγκεκριμένες εποχές του έτους (ημερολογιακά ή εποχικά/περιοδικά) και εκείνα που συνδέονται με τον κύκλο της ανθρώπινης ζωής (περιστατικά) την κοινωνική οργάνωση και την εργασία. Το λαϊκό ημερολόγιο είναι εξαιρετικά σύνθετο, κυρίως γιατί συνδυάζει πολλά και διαφορετικά αλληλένδετα μεταξύ τους συστήματα που συνδέονται με τον κύκλο του έτους, την παραγωγικότητα της φύσης, την ευγονία των ανθρώπων και την ευετηρία. Γι αυτό και οι σημαντικότερες αγροτικές ασχολίες είναι στενά συνδεδεμένες με εορτές του ορθόδοξου ημερολογίου 2. Για τις ανάγκες του συγκεκριμένου έργου (Cult Rural) τα έθιμα, οι εκδηλώσεις λαϊκής λατρείας και οι τελετές εξετάστηκαν ανά ομάδες σύμφωνα με τους συμβολισμούς τους αλλά και την ιδιαίτερη σημασία που έχουν για την κοινότητα, την επιβίωση και την ανάπτυξή της. Η έρευνα αποτελείται από τρία μέρη. 1. Στο πρώτο μέρος γίνεται μια σύντομη παρουσίαση του πολιτιστικού και ιστορικού υπόβαθρου μέσα στο οποίο αναπτύχθηκε η πολιτιστική ταυτότητα των αγροτικών κοινωνιών στην Ελλάδα και προσεγγίζονται κομβικές έννοιες, που έχουν σχέση με την πολιτιστική ταυτότητα, τα χαρακτηριστικά και τις εκφράσεις της, και τον τρόπο που αντικατοπτρίζουν όψεις της κοινωνικής ζωής μιας αγροτικής κοινότητας. 2. Το δεύτερο μέρος αφορά στα διάφορα σημάδια και σύμβολα που συνδέονται με εκδηλώσεις της καθημερινής ζωής και συγκροτούν έναν πολιτιστικό κώδικα, ο οποίος εκδηλώνεται με την αφορμή εθίμων και εκδηλώσεων. Παρουσιάζονται χαρακτηριστικά έθιμα και εκδηλώσεις λαϊκής λατρείας, τα οποία έχουν παρόμοια ή 1 Βλ. σχετικά Γεωργίου Α. Μέγα, Εισαγωγή εις την Λαογραφία, Αθήνα, 1972, (β εκδ.) σσ και όπου και δημοσιεύεται η πλήρης έρευνα, που διεξήχθη στο πλαίσιο της Θεματικής Ενότητας 3 του έργου CULT RURAL. 2 Όλα τα δημοσιεύματα και οι εκδόσεις για τον ελληνικό λαϊκό πολιτισμό περιλαμβάνουν ειδικές αναφορές στα ελληνικά αγροτικά έθιμα, βλ. μεταξύ άλλων, Δημ. Σ Λουκάτου, Χριστουγεννιάτικα και των Γιορτών, Αθήνα 1984, Πασχαλινά και της Άνοιξης, Αθήνα 1988, Γεωργίου Α. Μέγα, Ελληνικαί εορταί και έθιμα λαϊκής λατρείας, Αθήνα 1963 (εκδ. Β) κ.ά. Ε.ΚΔ. 2

3 και κοινά σύμβολα έκφρασης. Η παρουσίαση περιλαμβάνει τέσσερις θεματικές ομάδες: Αποτροπαϊκά έθιμα, της Γονιμότητας και αναζωογόνησης της φύσης, Έθιμα εκστατικής λατρείας και Διαβατήρια Έθιμα. 3. Στο τρίτο μέρος παρουσιάζονται τα συμπεράσματα και οι παρατηρήσεις που συνδέονται με τη βιώσιμη ανάπτυξη των αγροτικών κοινωνιών, όπως προέκυψαν όχι μόνον από την ελληνική έρευνα αλλά και από τις υπόλοιπες χώρες (Πολωνία, Βουλγαρία) που συμμετείχαν στη συγκεκριμένη θεματική ενότητα του έργου CULT RURAL. Η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε για την ελληνική μελέτη ήταν ένας συνδυασμός της παραδοσιακής εθνογραφικής/λαογραφικής έρευνας αλλά και εκείνης των λοιπών κοινωνικών επιστημών. Η έμφαση δόθηκε όχι τόσο στην παρουσίαση των διαφόρων εθιμικών εκδηλώσεων, αλλά κυρίως στην ερμηνεία τους και στο ρόλο τους στις σύγχρονες κοινωνίες της υπαίθρου. Για το σκοπό αυτό από τα έθιμα επελέγησαν εκείνα που παρουσιάζουν αντοχή στο χρόνο και παράλληλα εκφράζουν βαθύτερες κοινωνικοπολιτικές σχέσεις μεταξύ των μελών της κοινότητας. Για τις ανάγκες του έργου επελέγησαν έθιμα από την Βόρειο Ελλάδα, που παρουσιάζουν παραδόσεις και πρακτικές από τις παλιότερες γενιές και συνεχίζουν να τελούνται έως σήμερα από κοινωνικές ομάδες των αγροτικών περιοχών. Ο κύριος στόχος δεν ήταν να γίνει μία περιγραφική παρουσίαση, αλλά να προβληθούν τα στοιχεία εκείνα που δίνουν τη δυνατότητα να ερμηνεύσουμε και να κατανοήσουμε την πλούσια εθιμική συμπεριφορά των κατοίκων της υπαίθρου. ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ. Όπως είναι γνωστό, η Ελλάδα, στο νότιο άκρο της Βαλκανικής χερσονήσου, στο σταυροδρόμι της Ανατολής με τη Δύση, έχει να επιδείξει μια μακραίωνη πολιτιστική παράδοση που έχει αποτυπωθεί τόσο στο τοπίο της υπαίθρου όσο και στη μνήμη των ανθρώπων των αγροτικών κοινωνιών. Οι αγροτικές περιοχές, ιδίως εκείνες του Βορρά (Ήπειρος, Μακεδονία, Θράκη) συνέβαλαν καθοριστικά στην πολιτισμική εξέλιξη. Κατοικώντας αιώνες τώρα οι Έλληνες στον ίδιο γεωγραφικό χώρο, μιλώντας μια γλώσσα που έχει φυσικά εξελιχθεί από την αρχαιότητα, συνεχίζουν, κυρίως στις αγροτικές περιοχές, να επιδίδονται στις ίδιες ή παρόμοιες παραδοσιακές εθιμικές εκδηλώσεις. Έθιμα, που χρονολογούνται από την αρχαιότητα, σημάδια και σύμβολα που εμφανίζονται σε διάφορες περιπτώσεις, κυρίως κατά τη διάρκεια εορταστικών εκδηλώσεων, και που συνδυάζουν χριστιανικά με Ε.ΚΔ. 3

4 προχριστιανικά στοιχεία, αντικατοπτρίζουν την πολυπρόσωπη και πολυεπίπεδη πολιτιστική ταυτότητα των αγροτικών περιοχών και ρυθμίζουν τις κοινωνικές πρακτικές της καθημερινής ζωής. Καθοριστικός είναι ο ρόλος των αποτροπαϊκών εθίμων (αποτρεπτικά του κακού και προστατευτικά από τα κακά πνεύματα), που τα συναντάμε σε όλες τις αγροτικές κοινότητες και είναι ίσως από τα παλαιότερα στην ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού. Λαμβάνουν χώρα στις κρίσιμες περιόδους του χρόνου κατά το χειμερινό ηλιοστάσιο και την περίοδο που η βλάστηση αφυπνίζεται την Άνοιξη ως μια αντίδραση στις φθοροποιές δυνάμεις που συχνά απειλούν την ίδια την ύπαρξη του ατόμου. Σ αυτό τον κύκλο ανήκουν και οι μεταμφιέσεις, τόσο του Δωδεκαημέρου (από τα Χριστούγεννα έως τα Θεοφάνια) όσο και των Απόκρεω. ΕΘΙΜΑ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΚΡΕΩ Οι μεταμφιέσεις της περιόδου των Απόκρεω 3 είναι μια αφορμή για τα μέλη της κοινότητας να πανηγυρίσουν, να ψυχαγωγηθούν και να γιορτάσουν μαζί. Απαντώνται σε όλο τον κόσμο, έλκουν την καταγωγή τους στην αρχαιότητα και οι απαρχές τους συνδέονται με μαγικές και δεισιδαιμονικές συνήθειες, για τις κρίσιμες περιόδους του χρόνου όπως είναι η περίοδος που η βλάστηση αφυπνίζεται την Άνοιξη. Σε πολλές από τις αγροτικές περιοχές εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται διαχρονικά σύμβολα μάσκες, προσωπεία, δέρματα ζώων, φαλλοί, ξύλινα ραβδιά που μαζί με τις συμβολικές πράξεις και μιμικές κινήσεις (αναπαράσταση γάμου, αρπαγή νύφης, αστεϊσμοί κλπ) συνειδητά ή ασυνείδητα παραπέμπουν σε αρχαϊκές μορφές λατρείας, που αποτελεί και τον πυρήνα των περισσότερων λαϊκών εθιμικών τελετουργιών. Τα κύρια σύμβολα παραμένουν τα ίδια 4 : 3 Αναφερόμαστε αποκλειστικά σε μεταμφιέσεις που διατηρούν τα παραδοσιακά τους στοιχεία και όχι σε εκείνες που αντλούν επιδράσεις ή και μιμούνται αστικά καρναβάλια. 4 Η περιγραφή των μεταμφιέσεων για τη μελέτη του έργου Cult Rural βασίστηκε σε επιτόπια έρευνα που είχαμε διεξάγει στο πλαίσιο ευρωπαϊκών Σεμιναρίων τα έτη 1995 & 1997 στη Νάουσα και στο Σοχό καθώς και σε επιλεγμένη σχετική βιβλιογραφία: Γ.Ν. Αικατερινίδη, Τα καρναβάλια του Σοχού Θεσσαλονίκης, Αθήνα: 1984 (ανάτυπο από τα Πρακτικά του Γ Συμποσίου Λαογραφίας του Βορειοελλαδικού Χώρου (Αλεξανδρούπολη, Οκτωβρίου, 1976). ΙΜΧΑ, Θεσσαλονίκη 1979, σελ και dr. E. KARPODINI-DIMITRIADI, Masquerades during carnival, Ethnography of European traditional cultures- Their role and perspectives in a multicultural world, Αθήνα 1995 σ. 80 κ.ε & E.KARPODINI- DIMITRIADI, Les cloches et les masques festives en Grèce, VI Atelier PACT-EURETHNO, Les marqueurs du temps, la cloche; invention européenne du temps compte, St Martin de Vésubie, 4-9 Avril 1993 και W. Puchner, The Popular and traditional theatre in the Balkans, στο Dr E. Karpodini-Dimitriadi (ed), Ethnography of European traditional cultures-their role and perspectives in a multicultural world, Αθήνα 1995, σσ , περίληψη του έργου του συγγραφέα, Λαϊκό θέατρο στην Ελλάδα και τα βαλκάνια Ε.ΚΔ. 4

5 Μάσκες με ποικιλία μορφών, που σκοπό έχουν να αποκρύψουν την ταυτότητα του προσώπου, αλλά και να απομακρύνουν τα κακά πνεύματα, τις δυνάμεις του σκότους και να διευκολύνουν την προσέλευση των αγαθών και γονιμοποιών δυνάμεων της Άνοιξης. Μεγάλα κουδούνια του κοπαδιού που προσαρτώνται γύρω από τη μέση των μεταμφιεσμένων και που σκοπό έχουν να αποδιώξουν τις βλαβερές δυνάμεις με τον ήχο τους και Δέρματα ζώων τα οποία φορούν οι ομάδες που περιέρχονται στους δρόμους των χωριών και επιδίδονται σε συμβολικές μιμικές πράξεις και κινήσεις. Οι μεταμφιεσμένοι γνωστοί με διάφορα ονόματα (Καρναβάλια, Κουδουνάτοι, Κουκούγεροι κλπ) κυκλοφορούν σε ομάδες, άλλοτε σε οργανωμένο σχήμα (πχ γαμπρός, νύφη κλπ), και άλλοτε με την έμπνευση της στιγμής. Από τις τοπικές παραλλαγές που παρατηρούνται, και που σε ορισμένες περιοχές συνδέονται με ιστορικά γεγονότα. ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι μεταμφιέσεις της Νάουσας και εκείνες του Σοχού. Οι μεταμφιέσεις της Νάουσας στη βορειοδυτική Μακεδονία είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα εθίμου που έχει τις ρίζες του στην τοπική ιστορική παράδοση. Το έθιμο, γνωστό ως ο χορός του Γενίτσαρου και της Μπούλας συνδέεται με τη μάχη των κατοίκων κατά των Τούρκων την περίοδο της Τουρκικής κατοχής. Έλκει, όμως, την καταγωγή του από τις αρχαίες τελετές για τον εορτασμό της Άνοιξης. Συμβολικές κινήσεις, χοροί και άλλες μιμικές χειρονομίες απεικονίζουν τις απαρχές του εθίμου, στο οποίο αργότερα κατά τη διάρκεια της εξέλιξής του προστέθηκαν και νέα στοιχεία. Το εντυπωσιακότερο στοιχείο αποτελούν οι μάσκες με τις οποίες οι μεταμφιεσμένοι καλύπτουν τα πρόσωπά τους. Φτιαγμένες από κερί, ολόλευκες, φέρουν χρώματα μόνον στη θέση των φρυδιών, ένα ψεύτικο μουστάκι και πολύ μικρά ανοίγματα στη θέση του στόματος και των ματιών. Σειρές από πλήθος νομισμάτων καλύπτουν το στήθος τους, που παράγουν έναν ιδιότυπο ήχο, όταν οι μεταμφιεσμένοι κινούνται ή χορεύουν. Τα κοστούμια με τα εξαρτήματά τους διακρίνονται για την αυθεντικότητά τους, κατασκευάζονται από ντόπιους τεχνίτες και η παράδοση μεταδίδεται από γενιά σε γενιά. Η μουσική και οι χορευτικές κινήσεις επίσης ακολουθούν την παραδεδομένη μορφή. Η όλη εκδήλωση ακολουθεί συγκεκριμένο τυπικό, εκτελείται από ομάδες στις οποίες παλιότεροι και νεώτεροι πρέπει να ενταχθούν ώστε να εκπαιδευθούν ανάλογα, αφού περιθώρια για αυθορμητισμούς δε υπάρχουν. Ο κύριος στόχος, όπως τονίζουν οι ίδιοι οι κάτοικοι, παραμένει η διαιώνιση (συγκριτική μελέτη), Αθήνα 1989, όπου και πλούσια βιβλιογραφία, καθώς και Yvonne de Sike, Fêtes et croyances populaires en Europe, au fil des saisons, France (Bordas) 1994, σ. 98 Ε.ΚΔ. 5

6 του εθίμου ως ένδειξη σεβασμού στην παράδοση της περιοχής, αλλά και ως έκφραση της συλλογικής μνήμης και ταυτότητας. Ανάμεσα στις πιο εντυπωσιακές μεταμφιέσεις της περιόδου του Καρναβαλιού είναι αυτές του Σοχού, ενός ορεινού χωριού κοντά στη Θεσσαλονίκη. Ξεκινούν το Τριώδιο και κλιμακώνονται τη τελευταία Κυριακή της Αποκριάς και την Καθαρή Δευτέρα. Οι μεταμφιεσμένοι διαφέρουν από εκείνους άλλων περιοχών σε δύο κύρια σημεία: στις μάσκες και τα κουδούνια. Η μάσκα (που ονομάζεται σαγιάκι, από το μαύρο μάλλινο υλικό της κατασκευής της) είναι διακοσμημένη με πολύχρωμα γεωμετρικά σχέδια και χάνδρες. Καλύπτει ολόκληρο το πρόσωπο και καταλήγει σε ένα περίεργο κωνικό κάλυμμα του κεφαλιού γεμισμένο με άχυρο - στην ουσία προέκτασή της- επίσης διακοσμημένο με πλούσιες πολύχρωμες χάρτινες κορδέλες, μια ουρά αλεπούς στην κορυφή και αλογότριχες για μουστάκι. Γύρω από τη μέση οι μεταμφιεσμένοι κρεμάνε πέντε μεγάλα βαριά κουδούνια, που τα έχουν επιλέξει ειδικά για την περίσταση. Κρατώντας ένα μακρύ ραβδί ή ένα ξύλινο σπαθί στο ένα χέρι και μια μποτίλια με δυνατό ποτό (ρακί) στο άλλο, τα Καρναβάλια τριγυρίζουν στους δρόμους του χωριού κινούμενα ρυθμικά και κάνοντας τα κουδούνια της μέσης τους να παράγουν ένα ιδιαίτερο ήχο. Προσφέρουν σε όσους συναντούν ποτό και ανταλλάσσουν μαζί τους ευχές. Το έθιμο συνδέεται στενά με την παραγωγικότητα των χωραφιών και τη γονιμότητα των κοπαδιών και σ αυτό συμμετέχει ολόκληρη η κοινότητα. Μνημονεύουμε, επίσης, και τις μεταμφιέσεις της Σκύρου, που συνδέονται με αρχαιοελληνικές παραδόσεις και παρουσιάζουν εξαιρετική αντοχή στο χρόνο και ευρεία συμμετοχή της κοινότητας. Ο χαρακτήρας των μεταμφιέσεων του καρναβαλιού και στις άλλες χώρες που συμμετείχαν στο έργο είναι λίγο ως πολύ ίδιος, κυρίως σε ότι αφορά στα σύμβολα μάσκες και κοστούμια. Αναφέρουμε ενδεικτικά το χαρακτηριστικό έθιμο των Κούκερων στη Βουλγαρία. Γενικά οι μεταμφιέσεις της περιόδου των Απόκρεω έχουν κυρίως ψυχαγωγικό χαρακτήρα, παρά ταύτα ο συμβολικός χαρακτήρας εξακολουθεί να υπάρχει και βασίζεται σε μακραίωνες παραδόσεις που συνδέονταν με τη βαθιά επιθυμία των κατοίκων να εξασφαλίσουν την ευετηρία και την γονιμότητα της γης και των ανθρώπων. Έλκουν την καταγωγή τους στη Διονυσιακή λατρεία που πρωτοεμφανίστηκε στη Θράκη και τη Μακεδονία και από εκεί εξαπλώθηκε σε όλη την Ελλάδα. Ε.ΚΔ. 6

7 ΕΘΙΜΑ ΕΚΣΤΑΤΙΚΗΣ ΛΑΤΡΕΙΑΣ Αναστενάρια Από την αρχαία, προχριστιανική, τελετουργική λατρεία του Διονύσου, προέρχεται ένα θρησκευτικό έθιμο που μεταφέρθηκε στα Βαλκάνια από τη Μαύρη Θάλασσα και τελείται σήμερα μόνο στην Ελλάδα (Αναστενάρια) και στη Βουλγαρία (Nestinar). Στην Ελλάδα το έθιμο 5 συνδέεται με την εορτή των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης (21 Μαΐου) και έχει τις καταβολές του στη ΒΑ Θράκη. Σήμερα τηρείται μόνο σε περιοχές της Αν. Μακεδονίας και κυρίως στα χωριά Λαγκαδάς Θεσσαλονίκης, στην Αγία Ελένη και στην Κερκίνη Σερρών, και αναβιώνουν, επίσης, στη Μελίκη Ημαθίας και στη Μαυρολεύκη της Δράμας, ενώ στη Βουλγαρία στα χωριά της περιοχής Strandzha. Το πιο αξιοσημείωτο μέρος του εθίμου παραμένει ο κυκλικός χορός γύρω από τη φωτιά που ανάβεται από ένα μέλος της ομάδας που έχει κληρονομήσει το σχετικό προνόμιο από τους προγόνους του και η πυροβασία πάνω στα κόκκινα καυτά κάρβουνα. Οι Αναστενάρηδες κρατώντας τα αμανέτια (μαντήλια) και τις χάρες (εικόνες) των Αγίων χορεύουν ασταμάτητα. Με τη συνοδεία μουσικής που ολοένα δυναμώνει και φθάνουν σε κατάσταση έκστασης, βγάζοντας αναστεναγμούς από όπου και η ονομασία του εθίμου. Η πυροβασία ως έσχατο σημάδι αγιότητας του αναστενάρη και η αντοχή των αναστενάρηδων στο κάψιμο, προσελκύει πολλούς επισκέπτες. Πολλοί επιστήμονες, κυρίως ψυχολόγοι, παρατήρησαν το έθιμο για να βρουν μια εξήγηση για αυτή την αντοχή, που παραμένει όμως ανεξήγητη. Το εκστατικό έθιμο παραπέμπει στους αρχαίους προχριστιανικούς χρόνους και ίσως συνδέεται με ένα συμβολικό δρώμενο θυσίας στη φωτιά. 5 Βλ. Γεωργίου Α. Μέγα, Ελληνικαί εορταί και έθιμα λαϊκής λατρείας, Αθήνα 1979, σ.203 & Η έννοια και ο χαρακτήρ των Αναστεναρίων Λαογραφία (29) 1974, σσ καθώς και Ζητήματα Ελληνικής λαογραφίας, Αθήνα 1975, και Αναστενάρια και έθιμα της Τυρινής Δευτέρας εις το Κωστή και τα πέριξ αυτού χωρία της Ανατολικής Θράκης, Λαογραφία 19 ( ), σσ και Κ. Κακούρη, Διονυσιακά, Αθήνα 1963, Γ. Ν. Αικατερινίδη, Αναστενάρια: Μύθος και Πραγματικότητα, Αθήνα 1993 (ανάτυπο από τα Σερραϊκά Χρονικά, τ. 11, σσ ) και Β. Πούχνερ, ο.π. σσ & , όπου και αναφορά σε βουλγαρικές μελέτες. Ε.ΚΔ. 7

8 ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ Πασχαλινά έθιμα Έθιμα και παραδόσεις, που συνδέονται με την Άνοιξη, την Αναγέννηση και την Ανάσταση της φύσης και που ορισμένα έχουν τις ρίζες τους στην αρχαιότητα, βρίσκουμε και στο Πάσχα, που αποτελεί τη μεγαλύτερη γιορτή για τον Ορθόδοξο κόσμο. Στην Ελλάδα το Πάσχα γνωστό και ως Λαμπρή αλλά και Ανάσταση ενσωματώνει όχι μόνον το θρησκευτικό περιεχόμενο της Ανάστασης του Χριστού, αλλά αποτελεί και τη μεγαλύτερη ανοιξιάτικη γιορτή που συμβολικά εκφράζει τη χαρά των ανθρώπων για την αναζωογόνηση της φύσης και την έναρξη της δημιουργίας. Πλήθος είναι τα σύμβολα και οι συμβολικές πράξεις που προσδίδουν το συγκεκριμένο χαρακτήρα στους πασχαλινούς εορτασμούς και παρατηρούνται κυρίως τη Μεγάλη εβδομάδα 6. Από τους αγερμούς του Λαζάρου, από ομάδες κυρίως κοριτσιών (Λαζαρίνες) που αναγγέλλουν την ανάσταση του Λαζάρου και το ανοιξιάτικο ξύπνημα της φύσης, έως το μάζεμα και το πλέξιμο των κλαδιών (Βάγια) που θα φέρουν, αφού ευλογηθούν στην εκκλησία, υγεία και ευτυχία στην οικογένεια οι Πασχαλινοί εορτασμοί, αντίθετα από τα Χριστούγεννα, έχουν έντονα το στοιχείο της θηλυκότητας. Σε όλες τις προετοιμασίες που συνδέονται με τη μεγάλη γιορτή οι γυναίκες διαδραματίζουν ένα πρωταγωνιστικό ρόλο. Η σχεδόν αποκλειστική συμμετοχή των γυναικών συνδέεται με τη γονιμότητα και την ανάπτυξη, αφού είναι αυτές που δίνουν τη ζωή και τη γέννηση. Άφθονα είναι τα πασχαλινά σύμβολα που συναντώνται σε όλες τις χώρες. Το αβγό 7 είναι το κατ εξοχήν σύμβολο του Πάσχα. Τα αβγά, και μάλιστα τα κόκκινα, είναι ευρέως διαδεδομένα σε όλο τον ορθόδοξο κόσμο. Θεωρούμενα ως πηγή ζωής, αλλά και τελειότητας, συμβολίζουν την ανανέωση της ζωής και την ευετηρία, ενώ το κόκκινο, ένα δυνατό και αποτροπαϊκό χρώμα, συνδέθηκε με αρχαιοελληνικές και προχριστιανικές παραδόσεις (π.χ. θάνατος του Άδωνη 8, του Αττη 9 κλπ) αλλά και με το κόκκινο αίμα του 6 Βλ. Δημ. Σ. Λουκάτου, Πασχαλινά και της Άνοιξης, Αθήνα Για τη συμβολική σημασία και τη χρήση του αβγού βλ. Marie-Christine Anest-Couffin, Le temps mythique et l oeuf dans le calendrier populaire grec, PACT/EURETHNO: Actes IV, σσ και Στίλπων Κυριακίδης, Τα κόκκινα αβγά του Πάσχα, Θ Βυζαντινολογικό Συνέδριο Θεσσαλονίκης, Πεπραγμένα Γ 1957, σσ Πρόκειται για ένα σημιτικό θεό, που λατρεύτηκε στην αρχαία Ελλάδα ήδη από τον 7ο αι. π.χ και του οποίου τον πρόωρο θάνατο και την ανάσταση γιόρταζαν οι γυναίκες με ειδικές τελετές (Αδώνια) την Άνοιξη. Την ιστορία του Άδωνη περιγράφει ο Οβίδιος στις Μεταμορφώσεις του. Για το σύγχρονο Ε.ΚΔ. 8

9 Χριστού, ως κύριου μέσου αποτροπής του κακού. Το τσούγκρισμα των κόκκινων αβγών και η ανταλλαγή ευχών (Χριστός Ανέστη, Αληθώς Ανέστη) έχουν χαρακτήρα χαιρετιστήριο αλλά και μαγικό αφού όποιος διατηρήσει ανέπαφο το αβγό του θα εξασφαλίσει και καλή υγεία. Τα κεριά και τα άνθη θεωρούνται ότι έχουν θαυμαστή δύναμη ενώ συνδέονται και με ταφικά έθιμα που κυρίως τελούνται τη Μεγάλη Πέμπτη και τη Μεγάλη Παρασκευή. Το αρνί παραμένει το παραδοσιακό πασχαλινό φαγητό σε όλο τον Ορθόδοξο κόσμο. Εκκλησιαστικό σύμβολο, ο Αμνός του Θεού σύμφωνα με την Αποκάλυψη, συγκεντρώνει τη δύναμη της νίκης έναντι του θανάτου. Σε όλο τον Μεσογειακό πολιτισμό το αρνί, και μάλιστα το νεογέννητο, είναι η έκφραση της αναζωογόνησης της φύσης την Άνοιξη. Η μοίρα του είναι να θυσιαστεί για να εξασφαλίσει την αναγέννηση. Επειδή το Πάσχα δεν είναι μόνο μια μεγάλη θρησκευτική αλλά παράλληλα και μια κληρονομημένη αρχαία γιορτή της υπαίθρου, με φυσικό συμβολισμό, συνοδεύεται με γενικότερη ευφορία, μουσική, χορούς και αθλητικά αγωνίσματα, που στόχο έχουν την επίδειξη δύναμης και δεξιότητας καθώς και την προβολή του κοινοτικού πνεύματος. Παρόμοια είναι τα σύμβολα και οι συμβολισμοί στη Βουλγαρία, όσο και στην Πολωνία όπου κυριαρχεί και ένα πασχαλινό γλύκισμα, το επονομαζόμενο paska. νεκρολατρικό έθιμο βλ. και Γεωργίου Α. Μέγα, Οι «Αδώνιδος κήποι» των Σερρών, Α Συμπόσιο Λαογραφίας του βορειο-ελλαδικού χώρου. Πρακτικά, Θεσσαλονίκη 1975 ΙΜΧΑ, σσ Ο Αττις λατρευόταν στην Φρυγία ως θεός της βλάστησης. Προς τιμήν του γινόταν τελετές την Άνοιξη που προσομοιάζουν με εκείνες του Άδωνη, βλ. Sir James George Fraser, the Golden Bough, 1922 Ε.ΚΔ. 9

10 ΕΡΜΗΝΕΥΟΝΤΑΣ ΤΑ ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΕΘΙΜΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΙΕΣ Σύμβολα και συμβολισμοί χρησιμοποιήθηκαν από όλους τους πολιτισμούς ως μέσο για να εκφράσουν οι άνθρωποι στοιχεία της καθημερινής ζωής, αλλά και σημαντικά ουράνια και φυσικά φαινόμενα, διαβατήρια έθιμα, να διηγηθούν την ιστορία του τόπου τους, αλλά και για να ξεπεράσουν τις αντίξοες συχνά συνθήκες στα βουνά και τις πεδιάδες. Με το πέρασμα του χρόνου πολλά από αυτά τα σύμβολα ενσωματώθηκαν σε διάφορες μορφές καλλιτεχνικής έκφρασης, και απέκτησαν διπλή χρήση όχι μόνον ως αντικείμενα λατρείας και ιστορικής σημασίας αλλά και ως στοιχεία της ζωής της αγροτικής κοινότητας αφήνοντας τα ίχνη τους σε διάφορες εκφράσεις της. Έτσι ο πολιτισμός αυτών των περιοχών αποτελεί στην ουσία το αποτέλεσμα της συλλογικής ταυτότητας που εκφράζεται μέσω συμβολικών μορφών με τις οποίες οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται και εκφράζουν όσα έχουν γι αυτούς σημασία. δηλ. τις πίστεις, τις πεποιθήσεις τους, τις αξίες και τα βιώματα τους. Η ζωή στην ύπαιθρο και η καλλιέργεια των αγρών αλλά και οι άλλες ασχολίες της υπαίθρου εξαρτώνται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τη συλλογική προσπάθεια και τη συνεργασία. Οι ειδικές εκδηλώσεις και τελετές επινοήθηκαν από τις αγροτικές κοινότητες όχι μόνον για να κατευνάσουν τα στοιχεία της φύσης αλλά επίσης και να ενισχύσουν τους δεσμούς μεταξύ των μελών της κοινότητας δημιουργώντας μια συλλογική ταυτότητα που θα αντικατόπτριζε τους κοινούς στόχους, αλλά κυρίως την ανάγκη για επιβίωση και καλή ζωή. Για τον λόγο αυτό οι τελετές και εκδηλώσεις κατέχουν κεντρική θέση στις αγροτικές κοινότητες κατά τη διαδικασία διαμόρφωσης της κοινωνικής και πολιτιστικής ταυτότητας. Γι αυτό και πολλές από τις παραδοσιακές εκδηλώσεις εξακολουθούν να τελούνται έως σήμερα έστω και εάν ο αρχικός λόγος ύπαρξης τους έχει εκλείψει. Όπως προέκυψε από την ελληνική έρευνα, αλλά και από τις έρευνες των χωρών που συμμετείχαν στη θεματική Ενότητα3 του έργου -Βουλγαρία, Πολωνία-, οι εθιμικές εκδηλώσεις κατέχουν μια κεντρική θέση στις αγροτικές κοινότητες, είτε πρόκειται για περιπτώσεις που τα έθιμα επιβιώνουν είτε πρόκειται για αναβιώσεις, έστω και αν δεν πραγματοποιούνται για τους ίδιους λόγους, όπως στο παρελθόν. Παρατηρήθηκαν περιπτώσεις που έθιμα ξεχασμένα άρχισαν να αναβιώνουν υπό την επίδραση του φολκλορισμού (π.χ. παραδοσιακά καρναβάλια, γιορτές της Κούνιας κατά το Πάσχα) είτε για τις ανάγκες του τουρισμού. Πρέπει όμως να τονιστεί ότι όλες οι εκδηλώσεις παρά το σύγχρονο ψυχαγωγικό χαρακτήρα τους έχουν διαφυλάξει τα αρχικά τους ίχνη. Πάνω από όλα όμως διατηρούν το μαζικό τους χαρακτήρα, δηλ. συμμετέχει σ αυτές όλη η Ε.ΚΔ. 10

11 κοινότητα. Διατηρώντας το τυπικό των διαφόρων εθιμικών εκδηλώσεων οι κάτοικοι αντλούν τη δύναμη συντήρησής τους. Κι από αυτή την άποψη ο «τύπος» μεταβάλλεται σε νέα ουσία. Όλα τα έθιμα και οι εκδηλώσεις, που παρουσιάζονται αναλυτικά στις έρευνες του έργου, καταδεικνύουν ότι αυτά προσφέρουν μια ευκαιρία στα μέλη της κοινότητας να συναντηθούν, να πανηγυρίσουν μαζί, να δείξουν το σεβασμό στις παραδόσεις και τη δέσμευσή τους στους κοινούς δεσμούς που τους συνδέουν. Με τον τρόπο αυτό οι διάφορες εκδηλώσεις συμβάλλουν στη διατήρηση της συλλογικής μνήμης, στην αμοιβαία κατανόηση και την ενδυνάμωση της κοινωνικής ταυτότητας. Πολύ συχνά αποτελούν αφορμή για τα άτομα που έχουν μετοικήσει στις αστικές και ημιαστικές περιοχές να επιστρέψουν στον τόπο καταγωγής τους, να επανασυνδεθούν με τα άλλα μέλη της κοινότητας. Παράλληλα μπορούν να δημιουργήσουν ένα δίαυλο ευρύτερης επικοινωνίας με άλλες ομάδες που προσελκύονται από τις εκδηλώσεις και καταφθάνουν στην ύπαιθρο είτε ως τουρίστες, είτε ως επισκέπτες, είτε ως ερευνητές και παρατηρητές. Αποδεικνύουν, επίσης, με τον πιο συγκλονιστικό τρόπο ότι πέρα από τις διαφορές και την ποικιλία, όλες αυτές οι εκδηλώσεις έχουν κοινά στοιχεία που διαμορφώνουν την κοινή ευρωπαϊκή κληρονομιά καθώς αντικατοπτρίζουν όχι μόνο τον αγροτικό πολιτιστικό πλούτο αλλά και τις ομοιότητες που συνδέουν τους αγροτικούς πληθυσμούς μεταξύ τους. Τα διάφορα σύμβολα που χρησιμοποιούνται ανέκαθεν αποτελούσαν το μέσο για να εκφράσουν οι πολιτισμοί τη σχέση τους με τα διάφορα φαινόμενα και να δομήσουν την επιβίωσή τους, όπως ήδη αναφέρθηκε, συχνά σε ένα εχθρικό φυσικό περιβάλλον. Τα έθιμα και οι λαϊκές λατρείες αποτέλεσαν όχι μόνον στοιχεία αντιμετώπισης της φύσης και εξευμενισμού της αλλά μέσο ενδυνάμωσης των δεσμών και της συλλογικής ταυτότητας. Γι αυτό και παρουσιάζουν αντοχή στον πολιτισμό των αγροτικών κοινωνιών. Βεβαίως ο αρχικός σκοπός των εθιμικών εκδηλώσεων δεν έχει μείνει ο ίδιος. Έχει μεταβληθεί. Η σύγχρονη οικονομική ανάπτυξη και η παγκοσμιοποίηση έχει επιδράσει πρωτίστως στις κοινωνίες της υπαίθρου, κυρίως σε ότι αφορά στο κοινωνικό και οικονομικό κεφάλαιο, όχι με τον ίδιο τρόπο σε όλες. Σε άλλες λιγότερο σε άλλες περισσότερο. Συγχρόνως, όμως, οι σύγχρονες αγροτικές κοινωνίες κατόρθωσαν να διατηρούν τη δυναμική τους ώστε να βρίσκουν λύσεις και διεξόδους στα ενδογενή αλλά και εξωγενή προβλήματα που αντιμετωπίζουν, συχνά συντηρώντας στοιχεία του παραδοσιακού πολιτισμού τους. Η επίδραση της παγκοσμιοποίησης στον παραδοσιακό πολιτισμό της υπαίθρου και σε σχέση με τα σημάδια και σύμβολα έκφρασής του είναι ένα πεδίο που απαιτεί περαιτέρω έρευνα. Ε.ΚΔ. 11

12 Παράλληλα αναπτύσσονται νέες μορφές που αξιοποιούν τους πολιτιστικούς πόρους των αγροτικών κοινωνιών και την τεχνογνωσία, όπως ο αγρο-τουρισμός, ο πολιτιστικός τουρισμός και οι λοιπές ποιοτικές τουριστικές υπηρεσίες, που αναδεικνύουν τη λαϊκή κληρονομιά της υπαίθρου σε σημαντικό στοιχείο της αγροτικής οικονομικής ανάπτυξης. Σε πολλές περιπτώσεις ο πολιτισμός του αγροτικού χώρου έχει συνδεθεί με την ακίνητη κληρονομιά και την προστασία των διαφόρων μνημείων. Τα τελευταία χρόνια όμως συγχρόνως με την ανάδειξη των μνημείων και των ιστορικών κτιρίων, η προσοχή έχει στραφεί και στην άυλη κληρονομιά., στις τοπικές παραδόσεις, στις τελετουργίες και τα έθιμα. Το ερώτημα, βεβαίως, παραμένει. Μπορούν οι παραδοσιακές εκδηλώσεις να συμβάλλουν στην βιώσιμη ανάπτυξη των κοινωνιών της υπαίθρου; Η απάντηση είναι θετική, και σε μεγάλο βαθμό εξαρτάται από τους πολιτιστικούς πόρους που η κοινότητα διαθέτει και τους οποίους επιδιώκει να διατηρήσει και να προβάλει μαζί με τους δεσμούς της με την παράδοση. Η τήρηση των εθίμων και των παραδοσιακών εκδηλώσεων λειτουργεί ως αναζωογονητική δύναμη στο εσωτερικό των κοινωνιών δίνοντας την ευκαιρία διαφυγής από την καθημερινότητα. Συγχρόνως αποτελεί μια πηγή έμπνευσης, ενέργειας και δημιουργικότητας, κυρίως για τους νέους, παράλληλα με το αίσθημα της συνεργασίας και της διαιώνισης της ιστορικής και πολιτιστικής συνέχειας. Οι πρόσφατες μελέτες, σε παγκόσμιο επίπεδο 10, τονίζουν ότι ο πολιτισμός στην ευρύτερη έννοια του και σύμφωνα με την ανθρωπολογική προσέγγιση αξίες, σύμβολα, πεποιθήσεις, παραδόσεις αποτελεί την κινητήρια δύναμη για την κοινωνική, πολιτική και οικονομική διάρθρωση των σύγχρονων κοινωνιών. Βεβαίως οι πολιτισμοί δεν είναι στατικοί. Αλλάζουν, εξελίσσονται, μεταμορφώνονται. Για να θυμηθούμε, όμως, τον Bourdieu 11 είναι οι πολιτισμοί που όχι μόνον εμπνέουν τους ανθρώπους για να καθορίσουν τις αξίες και να κατακτήσουν τους στόχους τους αλλά και παρέχουν και τα μέσα για να σχεδιάσουν τις μορφές και τις στρατηγικές δράσης τους, οι οποίες συχνά διατηρούνται περισσότερο από τους στόχους που είχαν θέσει. Επομένως, οι διάφορες εκδηλώσεις προσφέρουν μία ευκαιρία στους πληθυσμούς της υπαίθρου και οι ίδιοι να επωφεληθούν τόσο στο εσωτερικό τους περιβάλλον ενίσχυση δεσμών, σύσφιξη σχέσεων, ενδυνάμωση της ταυτότητας, όσο και στο εξωτερικό περιβάλλον αναπτύσσοντας τις ανταλλαγές και την επικοινωνία και κατ επέκταση την τουριστική και οικονομική ανάπτυξη, δίνοντας την ευκαιρία και στους νέους ανθρώπους 10 Βλ. το πρόσφατο εξαιρετικά ενδιαφέρον συλλογικό έργο David Held και Henrietta L. Moore (eds) Cultural Politics in a Global Age, Uncertainty, Solidarity and Innovation, Oneworld Publications Bourdieu, P., Outline of a Theory of Practice, Cambridge University Press 1977 Ε.ΚΔ. 12

13 να παραμείνουν ή/και να επιστρέψουν στην ύπαιθρο, αφού θα μπορούν να βιώσουν ένα περιβάλλον στο οποίο θα συνυπάρχουν η παράδοση με τη μοντερνικότητα. Οι σύγχρονες, πολυπολιτισμικές κοινωνίες, που βιώνουν καθοριστικές αλλαγές στην οικονομία και την κοινωνική συγκρότηση, έχουν ανάγκη περισσότερο από ποτέ να δρομολογήσουν ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης, το οποίο, δεν θα στηρίζεται αποκλειστικά στην υλική παραγωγή και κατανάλωση, αλλά σε ένα σύστημα κοινωνικών αξιών και οικονομίας της γνώσης και των σχέσεων 12. Στον τομέα αυτό οι κοινωνίες της υπαίθρου έχουν να προσφέρουν πολλά και να επωφεληθούν από αυτό. 12 Βλ. πρόσφατη ανακοίνωση των οικολόγων πράσινων στο Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο (What is to be done?) και Daniel Cohn Bendit, Que Faire?, Hachette 2009 Ε.ΚΔ. 13

Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ

Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΕΛΕΝΗ ΜΑΙΣΤΡΟΥ 1 Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

Κόλιντα (Colinda) : Τα Χριστουγεννιάτικα κάλαντα είναι ενα παραδοσιακό λαϊκό τραγούδι, που το λένε παιδιά, έφηβοι και άντρες για να γιορτάσουν τα

Κόλιντα (Colinda) : Τα Χριστουγεννιάτικα κάλαντα είναι ενα παραδοσιακό λαϊκό τραγούδι, που το λένε παιδιά, έφηβοι και άντρες για να γιορτάσουν τα Κόλιντα (Colinda) : Τα Χριστουγεννιάτικα κάλαντα είναι ενα παραδοσιακό λαϊκό τραγούδι, που το λένε παιδιά, έφηβοι και άντρες για να γιορτάσουν τα Χριστούγεννα και την πρωτοχρονιά. Colindul românesc: Το

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ Σχολικό έτος 2013-14 Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΚΑΡΑΜΠΕΛΑΣ ΜΑΡΙΟΣ-ΔΗΜΗΤΡΗΣ Τάξη : Α1 ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΑΣΧΑ: Η γιορτή και ο υπολογισμός της ημερομηνίας

Διαβάστε περισσότερα

Φωτογραφίες από τον Σύλλογο εν Αθήναι Βονιτσάνων & αρχείο Γιώργου Μπελεσιώτη

Φωτογραφίες από τον Σύλλογο εν Αθήναι Βονιτσάνων & αρχείο Γιώργου Μπελεσιώτη Φωτογραφίες από τον Σύλλογο εν Αθήναι Βονιτσάνων & αρχείο Γιώργου Μπελεσιώτη 1 Στην Βόνιτσα υπάρχει το έθιμο του Αχυρένιου Γληγοράκη το οποίο αναβιώνει κάθε Καθαρά Δευτέρα στην πόλη της Βόνιτσας. Είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ

ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ ΤΑΞΗ: Α3 ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ ΟΝΟΜ/ΜΟ : ΠΕΠΠΑΣ ΦΟΙΒΟΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ 1 Περιεχόμενα Εισαγωγή... σελ. 3 Νεκρικές Μάσκες... σελ. 4 Θεατρικές Μάσκες... σελ. 4 Εορταστικές

Διαβάστε περισσότερα

Το ανακαινισμένο κτίριο που στεγάζει τον ιστορικό μας Σύλλογο

Το ανακαινισμένο κτίριο που στεγάζει τον ιστορικό μας Σύλλογο Το ανακαινισμένο κτίριο που στεγάζει τον ιστορικό μας Σύλλογο Η Χωριστή Δράμας και ο Πολιτιστικός Σύλλογος Η Αναγεννηθείσα Μακεδονία ή απλά ο Σύλλογος όπως για χάρη συντομίας τον αποκαλούν οι Χωριστιανοί,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τα τελευταία χρόνια η ενδογενής ανάπτυξη, η αξιοποίηση δηλαδή του ενδογενούς φυσικού και πολιτιστικού πλούτου καθώς και του ανθρώπινου δυναµικού του κάθε τόπου,

Διαβάστε περισσότερα

Τα κύρια συστατικά του ψωμιού είναι : αλεύρι, νερό, αλάτι, μαγιά ή προζύμι.

Τα κύρια συστατικά του ψωμιού είναι : αλεύρι, νερό, αλάτι, μαγιά ή προζύμι. Το ψωμί (άρτος) είναι βασικό είδος τροφίμου με ιδιαίτερη θρεπτική αξία. Ανήκει στην παραδοσιακή διατροφή, ιδιαίτερα αυτής των φτωχών. Το ψωμί είναι η βασική τροφή στην Ευρώπη, αλλά και στους πολιτισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Ωστόσο, δεν υπάρχει αµφιβολία ότι ο πολιτισµός χρειάζεται τον τουρισµό και το αντίστροφο. Γιατί ο πρώτος χρειάζεται χρηµατοδότηση των συχνά

Ωστόσο, δεν υπάρχει αµφιβολία ότι ο πολιτισµός χρειάζεται τον τουρισµό και το αντίστροφο. Γιατί ο πρώτος χρειάζεται χρηµατοδότηση των συχνά ΗΚεντρική Μακεδονία είναι η χώρα των θεών του Ολύµπου, του πολιτισµού των αρχαίων Μακεδόνων, της δόξας του Μεγάλου Αλεξάνδρου, αλλά και της βυζαντινής Ορθόδοξης µεγαλοπρέπειας. Είναι η γη των µύθων, των

Διαβάστε περισσότερα

Το Τριώδιο ή αλλιώς Αποκριά είναι μια περίοδος 3 εβδομάδων που γιορτάζουμε κάθε χρόνο πριν από τη Σαρακοστή του Πάσχα.

Το Τριώδιο ή αλλιώς Αποκριά είναι μια περίοδος 3 εβδομάδων που γιορτάζουμε κάθε χρόνο πριν από τη Σαρακοστή του Πάσχα. Το Τριώδιο ή αλλιώς Αποκριά είναι μια περίοδος 3 εβδομάδων που γιορτάζουμε κάθε χρόνο πριν από τη Σαρακοστή του Πάσχα. Το Τριώδιο το τοποθετούμε χρονικά ως εξής: Πάσχα Τριώδιο ή Αποκριά Σαρακοστή Η λέξη

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο για έναν Ιδανικό Πολιτιστικό Τουρισμό Στρατηγικές Προτεραιότητες

Δίκτυο για έναν Ιδανικό Πολιτιστικό Τουρισμό Στρατηγικές Προτεραιότητες Δίκτυο για έναν Ιδανικό Στρατηγικές Προτεραιότητες Πλαίσιο έργου Το Δίκτυο Για έναν Ιδανικό δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του έργου «Για ένα Ιδανικό», συγχρηματοδοτούμενο από το πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΑΡΚΑΔΩΝ ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΕΝΩΣΗ ΑΡΚΑΔΩΝ ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗ ΑΡΚΑΔΩΝ ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ 40 Χρόνια Ιστορία Η Ένωση Αρκάδων Αγ. Δημητρίου ιδρύθηκε το 1975 με πρωταρχικό στόχο τη σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ των Αρκάδων που κατοικούσαν στον Άγιο Δημήτριο. Σιγά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Νίκη της Δράμας»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Νίκη της Δράμας» Δράμα 29-10-2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «Η Νίκη της Δράμας» Πραγματοποιήθηκαν στις 28 Οκτώβρη 2013 τα αποκαλυπτήρια του μνημείου - σύμβολο για την επέτειο των 100 χρόνων από την απελευθέρωση του τόπου μας, που γιορτάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία. Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά

Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία. Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά 1 2 Η Εγνατία Οδός δίνει άλλες διαστάσεις και ευκαιρίες στην επισκεψιμότητα. Η δυνατότητα του επισκέπτη να διασχίσει όλη

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΝΩ ΟΙΝΟΗΣ ΟΡΕΣΤΙΑ ΟΣ «ΤΟ ΚΡΑΣΟΧΩΡΙ»

ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΝΩ ΟΙΝΟΗΣ ΟΡΕΣΤΙΑ ΟΣ «ΤΟ ΚΡΑΣΟΧΩΡΙ» ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΝΩ ΟΙΝΟΗΣ ΟΡΕΣΤΙΑ ΟΣ «ΤΟ ΚΡΑΣΟΧΩΡΙ» Βιογραφικό του Συλλόγου Ο Λαογραφικός & Πολιτιστικό Σύλλογος Άνω Οινόης «Το Κρασοχώρι» ιδρύθηκε το 1991 και τα µέλη του κατοικούν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΡΙΕΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΘΗΒΑΙΩΝ

ΑΠΟΚΡΙΕΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΘΗΒΑΙΩΝ ΑΠΟΚΡΙΕΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΘΗΒΑΙΩΝ Ελάτε να γιορτάσουμε μαζί τις Απόκριες στο Δήμο Θηβαίων με Βλάχικο Γάμο, Γιορτή της Φασολάδας, Κιθαιρώνεια, Γαϊτανάκι και Κούλουμα!!!! Πολλές και ποικίλου ενδιαφέροντος είναι

Διαβάστε περισσότερα

«Να σας συγχαρώ για την οργάνωση του συνεδρίου και μάλιστα με ένα θέμα που αποτελεί βασικό ζητούμενο αλλά και εργαλείο στήριξης του αγροτικού χώρου.

«Να σας συγχαρώ για την οργάνωση του συνεδρίου και μάλιστα με ένα θέμα που αποτελεί βασικό ζητούμενο αλλά και εργαλείο στήριξης του αγροτικού χώρου. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ Δ/νση: Αχαρνών 2, 101 76 Αθήνα 5/ 11/ 2015 Τηλ: 210-2124388 Fax: 210-5237904 Θέμα: Ομιλία Υπουργού Αγροτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ: ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΝ ΓΕΝΕΙ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ

ΤΙΤΛΟΣ: ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΝ ΓΕΝΕΙ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΝΟΜΟΣ: 3028/2002 ΦΕΚ: Α 153/28.06.2002 ΤΙΤΛΟΣ: ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΝ ΓΕΝΕΙ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ: ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΡΘΡΟ 1: ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ 1. Στην προστασία που παρέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιληπτική Απόδοση Κειμένων ΑΣΚΗΣΗ: Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου που ακολουθεί σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων. (Πανελλαδικές Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ: ΚΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΥΛΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ

ΤΙΤΛΟΣ: ΚΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΥΛΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ NOMOΣ: 3521/2006 ΦΕΚ: Α 275/22.12.2006 ΤΙΤΛΟΣ: ΚΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΥΛΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ***ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: Σύμφωνα με την Ανακοίνωση Υπ. Εξωτ. Φ.0544/Μ.5682/ΑΣ.39/2007 (ΦΕΚ

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

F ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑ ή ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΤΕ ΣΤΑ ΤΕΤΡΑΓΩΝΑΚΙΑ þ:

F ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑ ή ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΤΕ ΣΤΑ ΤΕΤΡΑΓΩΝΑΚΙΑ þ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ F ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑ ή ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΤΕ ΣΤΑ ΤΕΤΡΑΓΩΝΑΚΙΑ þ: ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΠΟΥ ΡΩΤΕΙΤΑΙ: -ΦΥΛΟ: ΑΡΣΕΝΙΚΟq, ΘΗΛΥΚΟ q -

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Νοικοκύρεμα, οικονομική περισυλλογή, αύξηση παραγωγικότητας, ηλεκτρονική διακυβέρνηση.

Νοικοκύρεμα, οικονομική περισυλλογή, αύξηση παραγωγικότητας, ηλεκτρονική διακυβέρνηση. Σε συνεργασία με το δημοτικό συμβούλιο, αρμόδιους φορείς και πρόσωπα, δεσμευόμαστε ότι στις πρώτες ενενήντα μέρες ανάληψης της δημαρχίας από εμάς, θα φροντίσουμε ώστε να τροχιοδρομηθούν οι διαδικασίες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η σημαία της Βουλγαρίας αποτελείται από τρεις ισομεγέθεις οριζόντιες λωρίδες χρώματος λευκού(στην κορυφή), πράσινου και κόκκινου. Το λευκό αντιπροσωπεύει την ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

Καρναβάλι Νάουσας. digitalarchive

Καρναβάλι Νάουσας. digitalarchive digitalarchive publishing by tag Καρναβάλι Νάουσας Το Καρναβάλι της Νάουσας είναι ένα από τα πιο σημαντικά της Ελλάδας. Τα Μπουλούκια, οι Μπούλες και οι Γενίτσαροι αποτελούν παραδοσιακά, μοναδικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενες λύσεις. Θεματικό κέντρο: Σημασία και αξιοποίηση των αρχαίων χώρων θεάτρου και διαβούλευσης

Προτεινόμενες λύσεις. Θεματικό κέντρο: Σημασία και αξιοποίηση των αρχαίων χώρων θεάτρου και διαβούλευσης Πανελλήνιες 2015 Προτεινόμενες λύσεις ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 18/5/2015 Α1. Νοηματικοί άξονες περίληψης Θεματικό κέντρο: Σημασία και αξιοποίηση των αρχαίων χώρων θεάτρου και διαβούλευσης 1

Διαβάστε περισσότερα

Η Αγροδιατροφική Παράδοση

Η Αγροδιατροφική Παράδοση ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΝΕΩΤΕΡΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΑΠΟΘΕΜΑΤΟΣ & ΑΫΛΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ Η Αγροδιατροφική Παράδοση ως Άυλη Πολιτιστική

Διαβάστε περισσότερα

Β1. α. Σωστό β. Λάθος γ. Λάθος δ. Λάθος ε. Σωστό

Β1. α. Σωστό β. Λάθος γ. Λάθος δ. Λάθος ε. Σωστό Α. Ο συγγραφέας πραγματεύεται την αναγκαιότητα εξοικείωσης του σύγχρονου ανθρώπου με τα αρχαία ελληνικά μνημεία θέασης και ακρόασης. Επισημαίνει πως η αρχιτεκτονική των χώρων αυτών πιστοποιεί το δημοκρατικό

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ 5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΚΛΗ 5 ος αι. π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η Μόρφωση των νέων - αγοριών Η εκπαίδευση στην αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

1. Θέµα project κριτήρια επιλογής θέµατος

1. Θέµα project κριτήρια επιλογής θέµατος ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «Ταξίδι στα µέρη του ιονύσου» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : 2013-2014 ΤΑΞΗ : Γ 1. Θέµα project κριτήρια

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Βυζαντινά Χρόνια Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Τι έτρωγαν Στη διατροφή των Βυζαντινών βασικό ρόλο είχαν το ψωμί, τα λαχανικά, τα όσπρια και τα δημητριακά που τα μαγείρευαν με διάφορους

Διαβάστε περισσότερα

Α. Δράσεις που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης «Πάφος 2017»

Α. Δράσεις που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης «Πάφος 2017» ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΣΤΟΧΟΣ 3 ος : Η αξιοποίηση του πολιτιστικού πλούτου του συνόλου των κατοίκων της Ευρώπης και η ανάδειξη των κοινών στοιχείων και της πολυμορφίας των ευρωπαϊκών πολιτισμών, μέσα από πολιτιστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΟΖΑΝΗΣ ΔΗΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΕΡΕΥΝΑΣ &ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΟΖΑΝΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΔΙΟΥ Οκτώβριος 2014 IV. ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ: ΚΑΤΟΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Αίτιο Αποτέλεσμα: Αίτιο: «δηλαδή.. ανάδειξής τους» - Αποτέλεσμα: «θα προσφέρει του πλούτου». Παραδείγματα: «την ιστορία τους.. ανάδειξή τους».

Αίτιο Αποτέλεσμα: Αίτιο: «δηλαδή.. ανάδειξής τους» - Αποτέλεσμα: «θα προσφέρει του πλούτου». Παραδείγματα: «την ιστορία τους.. ανάδειξή τους». Ενδεικτικές απαντήσεις Πανελλήνιες 2015 Νεοελληνική Γλώσσα Α1. Τα κείμενο αναφέρεται στην προσέγγιση της πολιτιστικής κληρονομιάς μέσω των χώρων τέχνης. Άλλωστε οι καλλιτεχνικοί χώροι σημειολογούν τον

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο στην Πύλο με θέμα: «ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ»

Σεμινάριο στην Πύλο με θέμα: «ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ» Σεμινάριο στην Πύλο με θέμα: «ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ» Την Παρασκευή 5 Δεκεμβρίου πραγματοποιήθηκε στην Πύλο σεμινάριο με θέμα «Αειφόρο Σχολείο-Βιωματικές Δράσεις» το οποίο οργάνωσε η Σχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ. Βρυξέλλες, 26 Οκτωβρίου 2010 (04.11) (OR. fr) 15448/10 CULT 97 SOC 699

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ. Βρυξέλλες, 26 Οκτωβρίου 2010 (04.11) (OR. fr) 15448/10 CULT 97 SOC 699 ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Βρυξέλλες, 26 Οκτωβρίου 2010 (04.11) (OR. fr) 15448/10 CULT 97 SOC 699 ΣΗΜΕΙΩΜΑ της: Γενικής Γραμματείας του Συμβουλίου προς: την Επιτροπή των Μονίμων Αντιπροσώπων (1ο τμήμα)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : Κείμενο του ενημερωτικού εντύπου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : Κείμενο του ενημερωτικού εντύπου ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : Κείμενο του ενημερωτικού εντύπου [ΕΓΝΑΤΙΑ - κείμενο εντύπου.doc] ΑΝΚΟ σελ 1/5 ΕΓΝΑΤΙΑ, ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Η Εγνατία οδός είναι ένα έργο εξαιρετικά σημαντικό για την ανάπτυξη του τόπου. Ένας αυτοκινητόδρομος

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα επικαιροποίησης γνώσεων αποφοίτων ΑΕΙ στην οργάνωση, διοίκηση τουριστικών επιχειρήσεων και στην προώθηση τουριστικών προορισμών

Πρόγραμμα επικαιροποίησης γνώσεων αποφοίτων ΑΕΙ στην οργάνωση, διοίκηση τουριστικών επιχειρήσεων και στην προώθηση τουριστικών προορισμών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ Πρόγραμμα επικαιροποίησης γνώσεων αποφοίτων ΑΕΙ στην οργάνωση, διοίκηση τουριστικών επιχειρήσεων και στην προώθηση τουριστικών προορισμών 11 Η Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιοι Μαθητικοί Καλλιτεχνικοί Αγώνες 2006 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ 2006

Πανελλήνιοι Μαθητικοί Καλλιτεχνικοί Αγώνες 2006 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ 2006 Πανελλήνιοι Μαθητικοί Καλλιτεχνικοί Αγώνες 2006 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ 2006 1 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ Α ) Οι Αγώνες Χορού περιλαµβάνουν τρεις κύριους τοµείς : Αγώνες Ελληνικών Παραδοσιακών χορών. Αγώνες Κλασικού Μπαλέτου.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Αγαπητοί κυρίες και κύριοι, Η διαφορετικότητα των φυσικών και ανθρώπινων συνθηκών ορίζει τα τοπία των περιοχών μας. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 «ΙΑΧΡΟΝΙΚΑ Ι ΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» Οι αγώνες

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΗΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ»

«ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΗΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ» «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΗΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ» Εισηγήτρια: Έφη Γουνελά Στέλεχος της ΕΕΤΑΑ ΑΠΟΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ & ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ Η υλοποίηση μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής για

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στη σπουδαιότητα των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης. Αρχικά τονίζει πως

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΤΗΣ Ε.Ε. Δρ Νικόλαος Λυμούρης

ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΤΗΣ Ε.Ε. Δρ Νικόλαος Λυμούρης ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΤΗΣ Ε.Ε. Δρ Νικόλαος Λυμούρης ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2015 Πολιτικά Συστήματα Το πολιτικό σύστημα είναι το σύνολο των κανόνων που ορίζει: Τη σχέση (δικαιώματα και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ. www.kavala.gov.gr τηλ. 2513500204, 2513500205 Φαξ: 2510-620405 email: politismos@dkavalas.

ΕΝΤΥΠΟ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ. www.kavala.gov.gr τηλ. 2513500204, 2513500205 Φαξ: 2510-620405 email: politismos@dkavalas. ΕΝΤΥΠΟ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ www.kavala.gov.gr τηλ. 2513500204, 2513500205 Φαξ: 2510-620405 email: politismos@dkavalas.gr Όνοµα συλλόγου Βιογραφικό Πχ. έτος ίδρυσης, ιδρυτές ιστορικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα Πτυχιακής Εργασίας Η Επίδραση της Κινηματογραφικής Εικόνα στη Δημιουργία Τουριστικής Κίνησης. Ονόματα Φοιτήτριας Μαρίνα Πατούλα

Θέμα Πτυχιακής Εργασίας Η Επίδραση της Κινηματογραφικής Εικόνα στη Δημιουργία Τουριστικής Κίνησης. Ονόματα Φοιτήτριας Μαρίνα Πατούλα ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Θέμα Πτυχιακής Εργασίας Η Επίδραση της Κινηματογραφικής Εικόνα στη Δημιουργία Τουριστικής Κίνησης Ονόματα Φοιτήτριας Μαρίνα Πατούλα ΜΑΙΟΣ, 2014 Εισαγωγή Αναφερόμενοι

Διαβάστε περισσότερα

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν).

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΜΑΘΗΜΑ 25 Ο ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β α. «Κατ οίκον εκκλησία» 1.

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΑΝΟΙΞΗ ΤΗΣ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΗ ΛΕΣΒΟ" ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ

«ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΑΝΟΙΞΗ ΤΗΣ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΗ ΛΕΣΒΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ «Ο Πολιτισμός ως εργαλείο Ανάπτυξης της Νησιωτικής Ελλάδας». «ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΑΝΟΙΞΗ ΤΗΣ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΗ ΛΕΣΒΟ" ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΗΜΕΡΑ ΘΕΜΑ ΘΕΩΡΙΑ (σε ώρες) ΠΡΑΚΤΙΚΗ (σε ώρες) ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ 1 η Ελληνική Γεωργία στην Ε.Ε. Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ). Παγκοσμιοποίηση αγοράς. Δυνατότητες των

Διαβάστε περισσότερα

Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ των Δήμων Βόλου, Ηρακλείου και Καβάλας

Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ των Δήμων Βόλου, Ηρακλείου και Καβάλας Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ των Δήμων Βόλου, Ηρακλείου και Καβάλας για τον σχηματισμό πιλοτικού άξονα των τριών πόλεων με στόχο τη δυναμική τουριστική ανάπτυξή τους, με μοχλό εξέλιξης τη δημιουργία σύγχρονων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ Βέροια, 14 Ιουλίου 2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΜΑΘΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΒΕΡΟΙΑΣ Γραφείο Επικοινωνίας & Δημοσίων Σχέσεων Πληροφορίες: Όλγα Ιγνατίου Email: presver@otenet.gr Τηλέφωνο: 2331350617 www.veria.gr Προς:

Διαβάστε περισσότερα

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ICOM ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Αγ.Ασωμάτων 15 ΑΘΗΝΑ 105 53 Τηλ./Fax: 210 3219414 www.otenet.gr/icom Email icom@otenet.gr ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

2ο Γυμνάσιο Χαϊδαρίου. Πασχαλινά Έθιμα στην Ελλάδα

2ο Γυμνάσιο Χαϊδαρίου. Πασχαλινά Έθιμα στην Ελλάδα 2ο Γυμνάσιο Χαϊδαρίου Πασχαλινά Έθιμα στην Ελλάδα Του Θανάση Παναγόπουλου Α1 2011-2012 Το Πάσχα ονομάζεται και Λαμπρή η Πασχαλιά, είναι η πιο σημαντική γιορτή του έτους στην Ελλάδα. Το Πάσχα γιορτάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήρι Καρναβαλικών & Καλλιτεχνικών Κατασκευών Δήμου Πατρέων. Το Εργαστήρι

Εργαστήρι Καρναβαλικών & Καλλιτεχνικών Κατασκευών Δήμου Πατρέων. Το Εργαστήρι Εργαστήρι Καρναβαλικών & Καλλιτεχνικών Κατασκευών Δήμου Πατρέων Το Εργαστήρι Το Καρναβαλικό Εργαστήρι Δήμου Πατρέων βρίσκεται στην περιοχή Πετρωτό κοντά στην έξοδο Γλαύκου της περιμετρικής Πατρών. Είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Το κείµενο αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ 2/Θ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓΙΑΣΟΥ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σχολικό έτος 2004 2005 ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΙ: ΖΟΥΜΠΟΥΛΗ ΜΑΤΕΛΗ ΜΥΡΣΙΝΗ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΖΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική της Π.Ν.Α για τον Τουρισμό « Έτος Πολιτισμού»

Στρατηγική της Π.Ν.Α για τον Τουρισμό « Έτος Πολιτισμού» ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Στρατηγική της Π.Ν.Α για τον Τουρισμό «2014 - Έτος Πολιτισμού» Ελευθερία ΦΤΑΚΛΑΚΗ Αντιπεριφερειάρχης Ν.Αιγαίου Τρία Κομβικά σημεία προβληματισμού για την δημιουργία ενός δημιουργικού

Διαβάστε περισσότερα

2η: Στις 5 Ιανουαρίου παραμονή των Θεοφανείων τρώμε μόνον ΑΛΑΔΑ, εάν όμως συμπέσει Σάββατο ή Κυριακή τρώμε ΛΑΔΕΡΑ.

2η: Στις 5 Ιανουαρίου παραμονή των Θεοφανείων τρώμε μόνον ΑΛΑΔΑ, εάν όμως συμπέσει Σάββατο ή Κυριακή τρώμε ΛΑΔΕΡΑ. Οι Νηστείες της Αγίας μας Εκκλησίας Οι νηστείες, όπως αρχίζουν από την αρχή σχεδόν του χρόνου, είναι οι εξής: 1η: Από την ημέρα των Χριστουγέννων μέχρι τις 4 Ιανουαρίου τρώμε τα πάντα είτε έχουμε ΤΕΤΑΡΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΕΜΒΕΛΕΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΕΜΒΕΛΕΙΑΣ ΚΕΝΤΡΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΘΕΡΜΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΕΜΒΕΛΕΙΑΣ Επιμέλεια: Δρ. Γεώργιος Κουλαουζίδης Ειδικός Σύμβουλος για θέματα Δια Βίου Μάθησης 2012 Ανάπτυξη και προβολή της οινοτεχνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Ανταποκρινόμενη στην διεθνή τάση για διεύρυνση και διαφοροποίηση του τουριστικού της προϊόντος, τα τελευταία χρόνια, η Ελλάδα προσφέρει ελκυστικά πακέτα και υπηρεσίες εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Εναλλακτικός

Διαβάστε περισσότερα

Εγκύκλιος. Οδηγίες εφαρµογής του άρθρου 3 παρ. 1 περ. δ(x) του Ν. 3299/2004 ( επενδυτικά σχέδια δηµιουργίας χώρων κοινωνικών και πολιτιστικών

Εγκύκλιος. Οδηγίες εφαρµογής του άρθρου 3 παρ. 1 περ. δ(x) του Ν. 3299/2004 ( επενδυτικά σχέδια δηµιουργίας χώρων κοινωνικών και πολιτιστικών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ Ι ΙΩΤΙΚΩΝ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ /ΝΣΗ ΕΓΚΡΙΣΗΣ & ΕΛΕΓΧΟΥ Ι ΙΩΤΙΚΩΝ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΟΥΤΑΡΕΩΣ ΣΚΟΥΤΑΡΙ ΣΕΡΡΩΝ 90 ΧΡΟΝΙΑ

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΟΥΤΑΡΕΩΣ ΣΚΟΥΤΑΡΙ ΣΕΡΡΩΝ 90 ΧΡΟΝΙΑ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΟΥΤΑΡΕΩΣ «Ασπίδα μου, αγλάισμα της Θρώσσας γης που εχάθη, στα λαξευμένα μάρμαρα της μνήμης τ όνομά σου...» ΣΚΟΥΤΑΡΙ ΣΕΡΡΩΝ 90 ΧΡΟΝΙΑ Από τις αλησμόνητες πατρίδες στους νέους τόπους Η

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Περίπτωσης Νέο Μουσείο Ακρόπολης

Μελέτη Περίπτωσης Νέο Μουσείο Ακρόπολης Μελέτη Περίπτωσης Νέο Μουσείο Ακρόπολης Μελέτη Περίπτωσης Νέο Μουσείο Ακρόπολης Χαρακτηριστικό Παράδειγµα της Πολιτιστικής Πολιτικής της Ελλάδας Γενικές Αρχές: Α. Η πολιτιστική πολιτική της χώρας µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Eναλλακτικός Τουρισμός - είναι μια καινούρια φιλοσοφία στον τομέα του τουρισμού και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Μουσειοπαιδαγωγική αξιοποίηση Βιοµηχανικών Μουσείων. Η ανάγκη τεκµηρίωσης και διαφύλαξης της σύγχρονης λαογραφικής και εθνογραφικής

Μουσειοπαιδαγωγική αξιοποίηση Βιοµηχανικών Μουσείων. Η ανάγκη τεκµηρίωσης και διαφύλαξης της σύγχρονης λαογραφικής και εθνογραφικής Μουσειοπαιδαγωγική αξιοποίηση Βιοµηχανικών Μουσείων ρ. Αναστασία Π. Βαλαβανίδου αρχιτέκτων µηχ.-µουσειολόγος Εφορεία Νεωτέρων Μνηµείων Κεντρικής Μακεδονίας, ΥΠΠΟΤ Ελένη Χρ. Οικονοµοπούλου αρχιτέκτων µηχ.,

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Θέμα/τίτλος: Η δική μου πολιτεία-διάσημα Κτίρια Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε 2 Διάρκεια: 7Χ80 λεπτά Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές/μαθήτριες ανακαλούν εμπειρίες, εκφράζουν συναισθήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ (ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΡΝΑΓΙΟΥ) ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ (ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΡΝΑΓΙΟΥ) ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Ο Λ Ο Κ Λ Η Ρ Ω Μ Ε Ν Ω Ν Π Α Ρ Ε Μ Β Α Σ Ε Ω Ν Α Σ Τ ΙΙ Κ Η Σ Α Ν Α Π Τ Υ Ξ Η Σ Ε.. Τ.. Π.. Α.. & Ε.. Κ.. Τ.. ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΗΜΟΥ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πολιτισμός ως στρατηγικός παράγοντας ανάπτυξης στην Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Δρ Λίνα Μενδώνη Γενική Γραμματέας

Ο Πολιτισμός ως στρατηγικός παράγοντας ανάπτυξης στην Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Δρ Λίνα Μενδώνη Γενική Γραμματέας Ο Πολιτισμός ως στρατηγικός παράγοντας ανάπτυξης στην Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Δρ Λίνα Μενδώνη Γενική Γραμματέας Περιφερειακό Αναπτυξιακό Συνέδριο Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για την προγραμματική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ A : ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ KATA ΘΕΜΑ

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ A : ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ KATA ΘΕΜΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ A : ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ KATA ΘΕΜΑ ΘΕΟΙ - ΛΑΤΡΕΙΑ: Αφροδίτη: Πεζογραφία, Β3, σ. 100. Πεζογραφία, Β16, σ. 116. Λατρεία Αφροδίτη : Κύπρια έπη, σ. 37. Κινύρα, Α12, σ. 42. ΔΙΑΤΡΟΦΗ: Αλάτι: Διατροφή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΑΚΤΙΚΟ 23 ο /12-9-2013 ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΗ 980/2013

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΑΚΤΙΚΟ 23 ο /12-9-2013 ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΗ 980/2013 ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΑΚΤΙΚΟ 23 ο /12-9-2013 ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΗ 980/2013 ΘΕΜΑ 49 ο Έγκριση συνδιοργάνωσης εκδηλώσεων Π.Ε. Λάρισας. ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ INTERREG

ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ INTERREG 1 ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ INTERREG Έρευνα και καινοτομία Καινοτόμες δημόσιες συμβάσεις στη διαχείριση των υδατικών πόρων. Ο στόχος της ιδέας αυτής είναι οι τοπικές αρχές, οι διαχειριστές των υδατικών

Διαβάστε περισσότερα

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας:

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας: Ιουδαϊσµός α) Παρουσίαση θρησκείας: Ο Ιουδαϊσµός είναι η παραδοσιακή θρησκεία των Εβραίων. Σύµφωνα µε τον ορθόδοξο Ιουδαϊσµό και τους βαθιά θρησκευόµενους Εβραίους, ο βιβλικός πατριάρχης Αβραάµ ήταν ο

Διαβάστε περισσότερα

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σοφία Τσιροπούλου Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Έβρου softsi@sch.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Σ

Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Σ Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Σ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Το Υπουργείο Τουρισμού εκπροσωπούμενο από την Υπουργό Τουρισμού,

Διαβάστε περισσότερα

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη 1 Για το βιβλίο Λιμνών Αποξηράνσεις Το βιβλίο βασίστηκε στα αποτελέσματα του ερευνητικού έργου «Αποξηράνσεις

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης Η σύγχρονη εκπαίδευση στοχεύει στην ολόπλευρη ανάπτυξη του µαθητή τόσο σε ατοµικό όσο και σε

Διαβάστε περισσότερα

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας»)

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας») Α1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο πραγματεύεται το διαχρονικό ρόλο και τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής τέχνης σε παγκόσμια κλίμακα. Αρχικά, επισημαίνεται ότι ο καλλιτέχνης προσπαθεί μέσω της τέχνης να αποστασιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Αντικείμενο και Στόχοι του Έργου

Αντικείμενο και Στόχοι του Έργου ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ: «POLYPHONIC SONG: A CHANNEL TO NETWORKING AND DISTINCTION OF COMMON CULTURAL CHARACTERISTICS IN THE AREAS OF POGONI AND GRECIA SALENTINA» Αντικείμενο και Στόχοι του Έργου Ο Δήμος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ: ΚΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ

ΤΙΤΛΟΣ: ΚΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ NOMOΣ: 3520/2006 ΦΕΚ: Α 274/22.12.2006 ΤΙΤΛΟΣ: ΚΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ ***ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: Σύμφωνα με την Ανακοίνωση Υπ.Εξωτ. Φ.0544/Μ.5848/ΑΣ.46/2007

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΣΧΑΛΙΝΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

ΠΑΣΧΑΛΙΝΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΠΑΣΧΑΛΙΝΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ Με πολύ μεγάλη χαρά, σας πληροφορούμε ότι προκειμένου να απολαύσουνε με ψυχή και να απασχοληθούν δημιουργικά τα παιδιά μας τις Άγιες Ημέρες του εφετινού Πάσχα, σας προσκαλούμε να

Διαβάστε περισσότερα

Οι αποδέκτες της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης

Οι αποδέκτες της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης Κογκίδου, Δ. & Τσιάκαλος Γ. Οι αποδέκτες της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης. Πρώτη δημοσίευση στην εφημερίδα Η Κυριακάτικη Αυγή στις 24 Απριλίου 2005 και στο: Γ. Τσιάκαλος (2006) Απέναντι στα εργαστήρια του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΧΥΡΡΥΘΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΩΝ ΞΕΝΑΓΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΤΑΧΥΡΡΥΘΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΩΝ ΞΕΝΑΓΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΤΑΧΥΡΡΥΘΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΩΝ ΞΕΝΑΓΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Δευτέρα 17 Φεβρουαρίου 2014 Βασικές έννοιες και αρχές της τουριστικής βιομηχανίας/ Η

Διαβάστε περισσότερα

Απολογισμός Greek Βreakfast Ελληνικό Πρωινό. Γιώργος Πίττας Επικεφαλής Ελληνικού Πρωινού

Απολογισμός Greek Βreakfast Ελληνικό Πρωινό. Γιώργος Πίττας Επικεφαλής Ελληνικού Πρωινού Απολογισμός Greek Βreakfast Ελληνικό Πρωινό Γιώργος Πίττας Επικεφαλής Ελληνικού Πρωινού Το όραμα του ΞΕΕ το 2010 για το Ελληνικό Πρωινό Τα ξενοδοχεία μας να γίνουν πρεσβευτές της ελληνικής γαστρονομίας

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα στη ζωή μιας γυναίκας που φτιάχνει «μαρτενίτσες»

Μια μέρα στη ζωή μιας γυναίκας που φτιάχνει «μαρτενίτσες» Μια μέρα στη ζωή μιας γυναίκας που φτιάχνει «μαρτενίτσες» Ονομάζομαι Μαρία, είμαι συνταξιούχα, και κατασκευάζω «μαρτενίτσες» από χόμπι αλλά και για ένα μικρό εισόδημα. Πρώτα, όμως, θα σας εξηγήσω τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Μιλώντας με τα αρχαία

Μιλώντας με τα αρχαία Επίσκεψη στο μαντείο της Δωδώνης Πώς έβλεπαν το μέλλον οι αρχαίοι; Πώς λειτουργούσε το πιο αρχαίο μαντείο της Ελλάδας; Τι μορφή, σύμβολα και ρόλο είχε ο κύριος θεός του, ο Δίας; Τι σημασία είχαν εκεί οι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ»

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Ειρηάννα Δραγώνα Θεατροπαιδαγωγός- Εμψυχώτρια Θεάτρου [ Το κείμενο βασίστηκε στις

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εκδηλώσεων. Τόποι/ταυτότητες/ φυσική και πολιτιστική κληρονομιά: κρίσι-μα θέματα στρατηγικού σχεδιασμού

Πρόγραμμα Εκδηλώσεων. Τόποι/ταυτότητες/ φυσική και πολιτιστική κληρονομιά: κρίσι-μα θέματα στρατηγικού σχεδιασμού ΠΜΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Τόποι/ταυτότητες/ φυσική και πολιτιστική κληρονομιά: κρίσι-μα θέματα στρατηγικού σχεδιασμού Εορτασμός Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς «Κρίσεις: συνέχειες

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 09:00-12:00 ΑΙΘΟΥΣΑ Α

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 09:00-12:00 ΑΙΘΟΥΣΑ Α Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ Ευρωπαϊκή Ιστορία, 19ος αιώνας ΣΥΡΙΑΤΟΥ ΑΘΗΝΑ 18:00-21:00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Π.Ν. Ευρωπαϊκή Ιστορία, 20ος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΖΕΥΞΗ ΓΕΝΕΩΝ ΜΕΣΩ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ (ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΚΑΛΛΙΘΕΑΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΤΙΚΛΕΙΑ»

ΣΥΖΕΥΞΗ ΓΕΝΕΩΝ ΜΕΣΩ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ (ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΚΑΛΛΙΘΕΑΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΤΙΚΛΕΙΑ» ΣΥΖΕΥΞΗ ΓΕΝΕΩΝ ΜΕΣΩ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ (ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΚΑΛΛΙΘΕΑΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΤΙΚΛΕΙΑ» Αθανασία Σκουρτανιώτη, Φιλόλογος- Νηπιαγωγός, Δήμος Καλλιθέας Στρατής Χατζηχαραλάμπους, Κοινωνιολόγος-

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα FARRINGTON ANDREW 2 09:00-12:00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Π.Ν. Ιστορική Γεωγραφία και ηµογραφία του Ρωµαϊκού Κράτους Η Ελληνική Αναγέννηση Οικονοµική και Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα