ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΙΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΙΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ"

Transcript

1 ΟΝΟΜΑ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗ: ΑΛΕΞΙΟΥ ΕΥΤΥΧΙΑ ΑΕΜ:2800 ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΙΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΜΑΡΜΑΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΧΟΛΗ:ΣΤΕΦ ΤΜΗΜΑ:ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΚΑΒΑΛΑ, ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2012

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 5 ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Περιοχή ποταμού Καλαμά και Έλους Καλοδικίου Περιοχή ποταμού Αχέροντα Περιοχή ποταμού Αώου - Εθνικός Δρυμός Βίκου- Αώου... 7 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ... 7 Σύμβαση CITES... 7 Σύμβαση της Βέρνης... 8 Σύμβαση Ramsar... 8 Κόκκινη Λίστα Απειλούμενων Ειδών της IUCN... 8 Οδηγία 79/409/ΕΟΚ... 8 Οδηγία 92/43/ΕΕ Ευρωπαϊκό Οικολογικό Δίκτυο Natura Κόκκινο Βιβλίο των Απειλούμενων Ζώων της Ελλάδας... 9 WCMC Plants Database Δίκτυο NATURA ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΚΑΛΑΜΑ ΚΑΙ ΕΛΟΥΣ ΚΑΛΟΔΙΚΙΟΥ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΑ ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ ΒΙΟΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΠΙΕΣΕΙΣ ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ ΒΟΣΚΗΣΗ ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΕΔΑΦΩΝ

3 1.3.6 ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ ΕΚΧΕΡΣΩΣΕΙΣ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΥΔΑΤΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΑ - ΑΠΟΡΡΙΜΑΤΑ ΟΧΛΗΣΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ - ΗΧΟΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΨΥΧΗ ΔΙΑΝΟΙΞΗ ΔΡΟΜΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΑΧΕΡΟΝΤΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΑ ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ ΒΙΟΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΠΙΕΣΕΙΣ ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ ΒΟΣΚΗΣΗ ΑΛΙΕΙΑ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑ ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΕΔΑΦΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ ΕΚΧΕΡΣΩΣΕΙΣ ΑΜΜΟΛΗΨΙΑ - ΧΑΛΙΚΟΛΗΨΙΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ - ΑΠΟΡΡΙΜΑΤΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΥΔΑΤΩΝ ΟΧΛΗΣΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ - ΗΧΟΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΨΥΧΗ ΚΥΝΗΓΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΑΩΟΥ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΒΙΚΟΥ- ΑΩΟΥ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

4 3.2 ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΑ ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ ΒΙΟΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΠΙΕΣΕΙΣ ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ ΒΟΣΚΗΣΗ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑ ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΕΔΑΦΩΝ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΥΔΑΤΩΝ ΡΥΠΑΝΣΗ - ΑΠΟΒΛΗΤΑ - ΑΠΟΡΡΙΜΑΤΑ ΠΑΡΑΝΟΜΗ ΑΛΙΕΙΑ ΠΑΡΑΝΟΜΟ ΚΥΝΗΓΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΨΥΧΗ ΔΙΑΝΟΙΞΗ ΔΡΟΜΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΣΥΖΗΤΗΣΗ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ - ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΗ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗ

5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σήμερα, ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι συνειδητοποιούν τον βαθμό αλλοίωσης και καταστροφής του φυσικού περιβάλλοντος, γεγονός που οδήγησε πριν από ένα αιώνα στο θεσμό των προστατευόμενων περιοχών. Στόχος του θεσμού ήταν η προστασία των ζωντανών οργανισμών και των ιδιαιτέρων αξιών της φύσης. Σύμφωνα με τον Κασιούμη (1993), «προστατευόμενες περιοχές είναι χερσαίες ή υδάτινες εκτάσεις με ιδιαίτερα φυσικά, οικολογικά ή τοπιακά χαρακτηριστικά που προστατεύονται νομοθετικά και βρίσκονται κάτω από ειδικό καθεστώς διαχείρισης, με κύριο σκοπό, τη διατήρηση των ιδιαίτερων αξιών τους, καθώς και την κατάλληλη αξιοποίηση τους για την εξυπηρέτηση οικολογικών, κοινωνικών και οικονομικών αναγκών, προς όφελος της παρούσας και των μελλοντικών γενεών". Οι κυριότερες κατηγορίες προστατευόμενων περιοχών είναι οι εθνικοί δρυμοί, τα αισθητικά δάση, τα διατηρητέα μνημεία της φύσης, τα αποθέματα της πανίδας και οι υγροβιότοποι διεθνούς σπουδαιότητας. Για την αποτελεσματική προστασία των προστατευόμενων περιοχών, καθοριστικός παράγοντας είναι η ύπαρξη νομοθεσίας. Έτσι στη χώρα μας δημιουργήθηκαν προστατευόμενες περιοχές και θεσπίστηκε κατάλληλο νομικό καθεστώς προστασίας, συμμετέχοντας στην προσπάθεια που γίνεται παγκοσμίως για τη διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος. Η παρούσα μελέτη εκπονήθηκε με σκοπό την αναγνώριση και αξιολόγηση της οικολογικής αξίας των στοιχείων του φυσικού περιβάλλοντος και του βιοτικού περιεχομένου (χλωρίδα και πανίδα) συγκεκριμένων περιοχών που ανήκουν στην περιφέρεια Ηπείρου, την αναγνώριση της οικολογικής αξίας των περιοχών αυτών ως προς τους υπάρχοντες τύπους οικοτόπων (φυσικής βλάστησης) και ιδιαίτερων γεωτόπων, δηλαδή σπάνιων ή ασυνήθιστων γεωλογικών σχηματισμών, όπως οι χαράδρες, και τέλος την ανάλυση της σημασίας και των επιπτώσεων των ανθρωπογενών επεμβάσεων σε αυτές. ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕΛΕΤΗΣ 1. Περιοχή ποταμού Καλαμά και Έλους Καλοδικίου Ο ποταμός Καλαμάς, ή Θύαμις ή Θύαμης, είναι ο μεγαλύτερος σε μήκος ποταμός της Ηπείρου και ο έβδομος μεγαλύτερος τη Ελλάδας. Θύαμις είναι το αρχαίο όνομά του, ενώ Καλαμάς αποκαλούνταν στο παρελθόν ο μεγαλύτερος παραπόταμός του, αλλά με το πέρασμα του χρόνου οι δύο ονομασίες ταυτίστηκαν. Το 5

6 συνολικό μήκος του είναι 115 χιλιόμετρα και οι πηγές του βρίσκονται στο όρος Δούσκο, κοντά στα σύνορα του νομού Ιωαννίνων με την Αλβανία. Περιλαμβάνει πλήθος παραποτάμων και πηγών και σχεδόν ολόκληρη η λεκάνη απορροής του (1800Km²) ανήκει στην Ελλάδα. Διαρρέει τα εδάφη δέκα δήμων από τις πηγές ως τις εκβολές του. Διασχίζει το οροπέδιο που σχηματίζεται ανάμεσα στα όρη Κασιδιάρης και Μιτσικέλι, στα νότια του Κασιδιάρη κατευθύνεται προς τη Θεσπρωτία και τελικά εκβάλλει στο Ιόνιο Πέλαγος, στα βόρεια της Ηγουμενίτσας, όπου και σχηματίζει Δέλτα. Το Έλος Καλοδικίου αποτελεί μια λιμναία έκταση που βρίσκεται στα νότια του Νομού Θεσπρωτίας, στα όρια με το Νομό Πρεβέζης, σε ένα οροπέδιο που δημιουργήθηκε σε υψόμετρο περίπου 100 μέτρων μεταξύ των βουνών της Πάργας και της οροσειράς του Μαργαριτίου. Αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους υγροτόπους στην Ελλάδα με μεγάλη αισθητική και οικολογική αξία. Αποτελεί Περιοχή Κοινοτικού Ενδιαφέροντος (SCI) και έχει ενταχθεί στο ευρωπαϊκό δίκτυο προστατευόμενων περιοχών Natura Μαζί με άλλους υγρότοπους της περιοχής έχει χαρακτηριστεί ως Ζώνη Ειδικής Προστασίας (Special Protected Area - SPA) και τέλος, σύμφωνα με τους χαρακτηρισμούς του άρθρου 19 παρ. 2 του Ν.1650/86, έχει προταθεί να χαρακτηριστεί ως περιοχή προστασίας της φύσης λόγω της μεγάλης οικολογικής και βιολογικής του αξίας. Η σημαντικότητα του έγκειται στο μεγάλο πλήθος πουλιών που φιλοξενεί, καθώς βρίσκεται στη δυτική μεταναστευτική οδό των πουλιών στην Δυτική Ελλάδα και αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του δικτύου μεταναστευτικών σταθμών, ενώ έχει ιδιαίτερα φυσικά χαρακτηριστικά (είναι έλος γλυκού νερού με πλούσια βλάστηση από νούφαρα, κ.α.). 2. Περιοχή ποταμού Αχέροντα Ο Αχέροντας είναι ποταμός που ανήκει στην περιφέρεια της Ηπείρου. Το μεγαλύτερο τμήμα του ανήκει στον Νομό Πρέβεζας αλλά διασχίζει και τους Νομούς Ιωαννίνων και Θεσπρωτίας. Οι πηγές του είναι πολλές: οι πρώτες βρίσκονται στο Όρος Τόμαρος του Ν. Ιωαννίνων, και οι υπόλοιπες στα όρη Σουλίου και Παραμυθιάς της Θεσπρωτίας και στο χωριό Βουβοπόταμος κοντά στη Γλυκή. Ο Αχέροντας εκβάλλει στο Ιόνιο Πέλαγος, στο χωριό Αμμουδιά του Νομού Πρεβέζης, όπου σχηματίζει Δέλτα, από το οποίο διαμορφώνονται τα δύο κύρια έλη της περιοχής, της Σπλάντζας και της Βαλανιδορράχης. Ο Αχέροντας, λόγω της παράδοσης και της περιβαλλοντικής του αξίας, προσελκύει πλήθος επισκεπτών από τις πηγές έως και τις 6

7 εκβολές του. Το μήκος του ανέρχεται στα 52Km, ενώ από τα νερά του αρδεύονται περίπου στρέμματα, εκ των οποίων βρίσκονται στο Νομό Θεσπρωτίας και στο Νομό Πρεβέζης. Εναλλακτικά ο Αχέροντας ήταν γνωστός και ως Μαυροπόταμος, Φαναριώτικος ή Καμαριώτικο ποτάμι. 3. Περιοχή ποταμού Αώου - Εθνικός Δρυμός Βίκου- Αώου Ο ποταμός Αώος, που βρίσκεται στο βόρειο τμήμα του Εθνικού Δρυμού Βίκου-Αώου, διατρέχει τις πλαγιές της Τύμφης, της Τραπεζίτσας και του Ραδοβουνίου και διασχίζει ιδιαίτερα πυκνή βλάστηση. O Εθνικός Δρυμός Βίκου- Αώου είναι μια περιοχή προστατευόμενου φυσικού πλούτου που βρίσκεται στο Ζαγόρι της Ηπείρου στα βόρεια των Ιωαννίνων και διακρίνεται για τις έντονες εναλλαγές στο φυσικό τοπίο, όπου κατάφυτες πυκνές εκτάσεις αλληλοδιαδέχονται απότομους γκρεμούς. Η επίσημη ανακήρυξη του ως εθνικός δρυμός έγινε το 1973, ενώ εντάχθηκε στο ευρωπαϊκό δίκτυο προστατευόμενων περιοχών Natura Η περιοχή αποτελεί έναν από τους δέκα εθνικούς δρυμούς της Ελλάδας και περιλαμβάνει το φαράγγι του Βίκου, τμήμα της οροσειράς της Τύμφης, τη χαράδρα του Αώου και μια σειρά από παραδοσιακούς οικισμούς. Η περιοχή περιλαμβάνει ένα εξαιρετικά σπάνιο και ευαίσθητο οικοσύστημα και γι αυτό το λόγο δεν επιτρέπεται καμία ανθρώπινη δραστηριότητα εντός αυτής, εκτός της περιήγησης και αναψυχής. Το φαράγγι του Βίκου έχει μήκος 12Km, βάθος άνω των 1000m (αποτελεί το βαθύτερο φαράγγι του πλανήτη) και πλάτος από 100 ως 1000m (έχει καταγραφεί ως το φαράγγι με το μικρότερο άνοιγμα παγκοσμίως στο βιβλίο Γκίνες). Η χαράδρα του Αώου έχει μήκος συνολικά 8Km ενώ το πλάτος της κυμαίνεται από 300 ως 2500m. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Σύμβαση CITES (Σύμβαση της Ουάσιγκτον για το Διεθνές Εμπόριο των Απειλούμενων Ειδών Άγριας Πανίδας και Χλωρίδας. Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora, 1973). Ρυθμίζει το διεθνές εμπόριο ειδών της αυτοφυούς χλωρίδας και άγριας πανίδας που απειλούνται με εξαφάνιση. Τα κράτη-μέρη της Σύμβασης, έχουν συμφωνήσει στην τήρηση και εφαρμογή ενιαίων αρχών, κανόνων και συγκεκριμένων διαδικασιών διακίνησης και εμπορίας των ειδών της άγριας πανίδας και χλωρίδας, προκειμένου να προστατευθούν σε παγκόσμιο επίπεδο είδη που απειλούνται με εξαφάνιση (www.ypeka.gr). 7

8 Σύμβαση της Βέρνης για τη διατήρηση της άγριας ζωής και του φυσικού περιβάλλοντος της Ευρώπης ( ). Υπογράφτηκε τον Σεπτέμβριο του 1979 και τέθηκε σε ισχύ τον Ιούνιο του Στην Ελλάδα έχει υιοθετηθεί με τον Ν. 1335/83. Σύμβαση Ramsar, υπογράφηκε το 1971 στο Ιράν, στην πόλη Ramsar και κυρώθηκε στην Ελλάδα το Καθορίζει ότι τα κράτη μέλη της υποχρεούνται να υποδεικνύουν κατάλληλους υγρότοπους στην επικράτειά τους και να εφαρμόζουν εθνικά σχέδια διαχείρισης, προστασίας και εκμετάλλευσης αυτών των περιοχών που θα ευνοούν τη διατήρηση των υγροτόπων και της ορνιθοπανίδας τους με τη δημιουργία ζωνών προστασίας. Κόκκινη Λίστα Απειλούμενων Ειδών της IUCN (IUCN Red List of Threatened Species). Καθιερώθηκε το 1948, είναι το πλέον περιεκτικό ευρετήριο για την παγκόσμια κατάσταση φυσικής προστασίας ειδών φυτών και ζώων (www.iucnredlist.org/). Οδηγία 79/409/ΕΟΚ Προβλέπει τη λήψη κατάλληλων μέτρων για την προστασία, διατήρηση και ορθολογική διαχείριση των άγριων πτηνών που απαντούν στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την κατάταξή τους σε κατηγορίες ως εξής: κατηγορία Ι, είδη σπάνια, απειλούμενα με εξαφάνιση ή ιδιαίτερα ευαίσθητα στις ανθρώπινες επεμβάσεις, κατηγορία ΙΙ, είδη που μπορούν να ανεχτούν κάποιο βαθμό εκμετάλλευσης, συμπεριλαμβανομένου και του κυνηγιού, κατηγορία ΙΙΙ, είδη που έχουν διαφορετικές δυνατότητες και ικανότητες επιβίωσης στα διάφορα κράτη της ΕΕ. Οδηγία 92/43/ΕΕ Ευρωπαϊκό Οικολογικό Δίκτυο Natura 2000 «για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας», είναι ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Αποσκοπεί στην προστασία της βιολογικής ποικιλότητας στην Ευρώπη, μέσω της διατήρησης των φυσικών οικοτόπων και της άγριας χλωρίδας και πανίδας. Στο Παράρτημα Ι της Οδηγίας αναφέρονται οι τύποι οικοτόπων κοινοτικού ενδιαφέροντος και στο Παράρτημα ΙΙ τα είδη πανίδας και χλωρίδας. Στο παράρτημα ΙΙΙ δίδονται τα κριτήρια αξιολόγησης βάσει των οποίων αναγνωρίζονται οι Περιοχές Κοινοτικού Ενδιαφέροντος (SCI) που χαρακτηρίζονται ως Ειδικές Ζώνες Διατήρησης καθώς και οι Ζώνες Ειδικής Προστασίας (SPA) της Οδηγίας 79/409 για τη διατήρηση της άγριας ορνιθoπανίδας. Η Ελλάδα εναρμονίστηκε 8

9 με την Οδηγία 92/43/ΕΕ με την έκδοση της υπ αριθμ /3028/98 ΚΥΑ (ΦΕΚ 1289/Β/98). Κόκκινο Βιβλίο των Απειλούμενων Ζώων της Ελλάδας Πρωτοεκδόθηκε το 1992 χωρίς να περιλαμβάνει τα ασπόνδυλα και επικαιροποιείται μετά από 17 ολόκληρα χρόνια. Πρόκειται για μια έκδοση του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, σε συνεργασία με την Ελληνική Ζωολογική Εταιρία και τις οργανώσεις WWF Ελλάς, Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, Ελληνική Ερπετολογική Εταιρεία, Ινστιτούτο Σπηλαιολογικών Ερευνών Ελλάδας και τους πολλούς έλληνες ζωολόγους. Η έκδοσή του χρηματοδοτήθηκε από το πρόγραμμα ΕΠΠΕΡ - Γ' ΚΠΣ (www.ypeka.gr). WCMC Plants Database. Ηλεκτρονική βάση δεδομένων που περιλαμβάνει όλα τα απειλούμενα είδη χλωρίδας του κόσμου (http://www.unep-wcmcapps.org/species/plants/overview.htm). Εμπεριέχει τέσσερις βάσεις δεδομένων από διάφορες γεωγραφικά διαμερίσματα: The Nature Conservancy που αφορά στη Βόρεια και Νότια Αμερική) (http://www.nature.org/) Australian Nature Conservation Agency που αφορά στην Αυστραλία (http://www.anca.org.au/) National Botanical Institute που αφορά στη Νότιο Αφρική (http://www.nbi.org.za/pages/default.aspx) και Flora Europaea που αφορά στην Ευρώπη (http://rbgweb2.rbge.org.uk/fe/fe.html) Δίκτυο NATURA Σε εφαρμογή της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, η χώρα μας ανέλαβε την υποχρέωση να υλοποιήσει ένα έργο που χρηματοδοτήθηκε από την Ε.Ε. κατά 75% και τα (τέως) Υπουργεία ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. και Γεωργίας. Το έργο «Καταγραφή, αναγνώριση και χαρτογράφηση των τύπων οικοτόπων και των ειδών χλωρίδας και πανίδας της Ελλάδας» εκτελέστηκε από το Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας, μέσω του Ελληνικού Κέντρου Υγροτόπων που συντόνιζε 100 επιστήμονες από διάφορα Πανεπιστήμια και Ερευνητικά Ινστιτούτα. 9

10 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΚΑΛΑΜΑ ΚΑΙ ΕΛΟΥΣ ΚΑΛΟΔΙΚΙΟΥ 1.1 ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Τα δυο τμήματα της ευρύτερης περιοχής μελέτης (λεκάνη απορροής του Καλαμά, λεκάνη απορροής του Έλους Καλοδικίου) εντάσσονται διοικητικά στην Περιφέρεια Ηπείρου με έδρα τα Ιωάννινα. Το μεγαλύτερο τμήμα της λεκάνης απορροής του Καλαμά βρίσκεται στο Νομό Θεσπρωτίας με έδρα την Ηγουμενίτσα, ενώ τμήματά της επεκτείνονται και στο Νομό Ιωαννίνων. Η λεκάνη απορροής Καλοδικίου βρίσκεται εξ ολοκλήρου στο Νομό Θεσπρωτίας. Στην περιοχή περιλαμβάνονται οι περιοχές ενδιαφέροντος (i) Εκβολές (Δέλτα) Καλαμά (GR ) (ii) Έλος Καλοδικίου (GR ) και (iii) Στενά Καλαμά (GR ) που είναι προστατευόμενες και εντάχθηκαν στο δίκτυο NATURA 2000, με απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (2008) που ενέκρινε τον Κατάλογο των Τόπων Κοινοτικής Σημασίας (ΤΚΣ: Sites of Community Importance-SCI) για τη Μεσογειακή Βιογεωγραφική Περιοχή (2008/335/ΕΚ, ). Εικόνα 1. Η θέση του ποταμού Καλαμά (http://www.kalamas-acherontas.gr) 10

11 Στην ευρύτερη περιοχή ανήκουν και κάποιες άλλες τοποθεσίες, χαρακτηρισμένες ως Ζώνες Ειδικής Προστασίας, με βάση την Οδηγία 79/409/ΕΟΚ, συγκεκριμένα: Υγρότοπος Εκβολών Καλαμά και νήσος Πρασούδι (GR ), Έλη Καλοδικίου, Μαργαριτίου, Καρτέρι & Λίμνη Προντάνη (GR ), Στενά Παρακάλαμου (GR ), Όρη Παραμυθιάς, Στενά Καλαμά και Στενά Αχέροντα (GR ), Όρη Τσαμαντά, Φιλιατών, Φαρμακοβούνι, Μεγάλη Ράχη (GR ). Εικόνα 2. Ο Ποταμός Καλαμάς (http://www.tsamantas.com). Το Έλος Καλοδικίου, όσο και το Δέλτα και Στενά Καλαμά, είναι περιοχές με μεγάλη ποικιλία σε τύπους οικοτόπων ιδιαίτερης σημασίας, πολλοί εκ των οποίων περιλαμβάνονται στο Παράρτημα Ι της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ. Επίσης δύο (2) από αυτούς αποτελούν οικότοπους προτεραιότητας με ιδιαίτερη οικολογική αξία. Στην ευρύτερη περιοχή απαντώνται και άλλοι τύποι οικοτόπων που δεν περιλαμβάνονται στα Παραρτήματα των Οδηγιών 92/43/EE και 79/409/EE αλλά θεωρούνται μεγάλης σημασίας, όπως επίσης και οικότοποι περιορισμένης έκτασης με μικρούς πληθυσμούς σπανίων ειδών που παρουσιάζουν επιστημονικό ή οικολογικό ενδιαφέρον. Γενικά η περιοχή Δέλτα και Στενά Καλαμά χωρίζεται σε δύο οικολογικά διακριτές ενότητες που ανήκουν στο Νομό Θεσπρωτίας και στη φυτογεωγραφική 11

12 περιοχή της Νότιας Πίνδου. Οι δύο περιοχές διαφέρουν μεταξύ τους ως προς την έκταση, την οικολογική τους κατάσταση, τον περιεχόμενο αριθμό φυτικών ειδών αλλά και ως προς τον τύπο και την ένταση των ανθρωπογενών επιδράσεων σε κάθε μία από αυτές. Όλη η περιοχή παρουσιάζει μεγάλη ποικιλότητα σε τύπους οικοτόπων με σημαντικά φυτικά είδη και κατά συνέπεια έχει ιδιαίτερο επιστημονικό και διαχειριστικό ενδιαφέρον. Το Δέλτα του Καλαμά περιλαμβάνεται στην αλυσίδα των υγροτόπων της Δυτικής Ελλάδας. Εδώ απαντούν 14 τύποι οικοτόπων της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ (16 εάν συμπεριληφθούν και δύο ελληνικοί τύποι που δεν υπάρχουν στο Παράρτημα Ι) που δημιουργούν ένα σύνθετο μωσαϊκό βλάστησης. Ένας εκ των οικοτόπων αυτών, ο οικότοπος Λιμνοθάλασσες (κωδ. 1150) είναι προτεραιότητας. Τα Στενά περιλαμβάνουν τέσσερις (4) τύπους οικοτόπων της Οδηγίας (συνολικά 7 εάν συμπεριληφθούν και τρεις ελληνικοί τύποι που δεν υπάρχουν στο Παράρτημα Ι), οι οποίοι καταλαμβάνουν μικρότερη έκταση από τους οικοτόπους του Δέλτα αλλά βρίσκονται σε πολύ καλή οικολογική κατάσταση. Εικόνα 3. Το Έλος Καλοδικίου (http://labastia.blogspot.com) Το Έλος Καλοδικίου ανήκει επίσης στο Νομό Θεσπρωτίας και βρίσκεται στη Νότια Πίνδο. Αποτελεί έναν εσωτερικό υγρότοπο που περιλαμβάνει πέντε (5) τύπους οικοτόπων της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και 2 ελληνικούς. Ιδιαίτερης σημασίας είναι ο οικότοπος «ασβεστούχοι βάλτοι με Cladium mariscus και Carex davalliana» (κωδ. 12

13 7210) που αποτελεί τύπο προτεραιότητας και μάλιστα με άμεση προτεραιότητα για προστασία και διαχείριση στο σύνολο της επικράτειάς του στους Τόπους Κοινοτικής Σημασίας του δικτύου Natura 2000 στην Ευρώπη. 1.2 ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ποταμός Καλαμάς Η λεκάνη του ποταμού Καλαμά έχει τυπικό, μεσογειακό κλίμα, με ήπια ψυχρή εποχή, ξηρό καλοκαίρι με λίγες βροχές (υψηλότερες βροχοπτώσεις παρατηρούνται από το φθινόπωρο ως αργά την άνοιξη) και ετήσιο θερμομετρικό εύρος χαμηλό. Οι συνθήκες αυτές σε συνδυασμό με τις χαμηλές χιονοπτώσεις και χαμηλή παρουσία πάχνης και ισχυρών ανέμων διευκολύνουν την πραγματοποίηση ανθρώπινης δραστηριότητας στην περιοχή. Οι κλιματικές συνθήκες της περιοχής παρουσιάζονται με βάση τα δεδομένα του σταθμού της Μετεωρολογικής Υπηρεσίας Κέρκυρας, περιόδου Η μέση θερμοκρασία αέρα παρουσιάζει ένα ελάχιστο τους μήνες Ιανουάριο και Φεβρουάριο, ενώ από το Μάρτιο είναι αισθητή η άνοδός της που συνεχίζεται μέχρι τον Ιούλιο και Αύγουστο, οπότε και φτάνει στη μέγιστη τιμή της. Μέση ετήσια θερμοκρασία είναι ο C. H σχετική υγρασία, εξαιρουμένων των θερινών μηνών, υπερβαίνει το 70% με το μέγιστο της να παρατηρείται τον Νοέμβριο και το ελάχιστο τον Ιούλιο. Υγρότεροι μήνες είναι ο Νοέμβριος και ξηρότεροι ο Ιούλιος και ο Αύγουστος. Όσον αφορά στις βροχοπτώσεις, ο πιο βροχερός μήνας είναι ο Δεκέμβριος και ο ξηρότερος ο Ιούλιος. Το ύψος βροχής υπερβαίνει τα 100mm ετησίως κατατάσσοντας την περιοχή στις βροχερότερες της Ελλάδας. Ένα άλλο χαρακτηριστικό της περιοχής είναι ότι ο ψυχρός αέρας των ορεινών όγκων που περιβάλλουν την κοιλάδα του Καλαμά κατέρχεται και αναμειγνύεται με τις θερμότερες και υγρότερες αέριες, σχηματίζοντας ομίχλες. Στο φαινόμενο επιδρά και η διαμόρφωση του εδάφους, η γειτνίαση με υδάτινους όγκους, οι αίθριες με νηνεμία νύχτες κατά τους ψυχρούς μήνες και άλλοι παράγοντες Έλος Καλοδικίου Στην περίμετρο της περιοχής που μας ενδιαφέρει δεν υπάρχουν μετεωρολογικοί σταθμοί σε λειτουργία. Για το λόγο αυτό, οι κλιματικές συνθήκες της περιοχής παρουσιάζονται με βάση τα δεδομένα των σταθμών (i) της Μετεωρολογικής 13

14 Υπηρεσίας Κέρκυρας, επειδή απέχει μόνο 50Km σε ευθεία απόσταση και βρίσκεται στις ίδιες περίπου συνθήκες (ii) του βροχομετρικού σταθμού της Παραμυθιάς, του οποίου οι μετρήσεις θεωρούνται αντιπροσωπευτικές των βροχοπτώσεων της υπό εξέταση περιοχής και (iii) του υδροηλεκτρικού εργοστασίου Λούρου της Δ.Ε.Η., το οποίο βρίσκεται σε διαφορετική λεκάνη αλλά τα στοιχεία του είναι πολύ αξιόπιστα. Το κλίμα της περιοχής είναι μεσογειακό με σχετικά θερμό και γλυκό χειμώνα. Η μέση μηνιαία θερμοκρασία παρουσιάζει ένα μέγιστο κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο με θερμότερο τον Αύγουστο και ψυχρότερο τον Ιανουάριο. Η σχετική υγρασία παρουσιάζει μέγιστο τον Νοέμβριο (77,4%) και ελάχιστο τον Ιούλιο (περίπου 60%), με μέση ετήσια σχετική υγρασία το 70,7%, δηλαδή το κλίμα είναι υγρό. Σχετικά με το ύψος βροχοπτώσεων, οι περισσότερες καταγράφονται από τον Οκτώβριο έως τον Μάρτιο με μέγιστο τους μήνες Νοέμβριο και Δεκέμβριο (185mm) και ελάχιστο τον Ιούλιο (9mm). Ως ξηρή περίοδος θεωρείται το εξάμηνο Απρίλιος - Σεπτέμβριος και υγρή το Οκτώβριος Μάρτιος. Το μέσο ετήσιο ύψος βροχής για την περίοδο ήταν περίπου 1100mm ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ Η λεκάνη απορροής του ποταμού Καλαμά φαίνεται ότι έχει υποστεί δύο κύρια επεισόδια ανύψωσης και διάβρωσης. Κατά τη διάρκεια του Κατωτέρου Πλειστόκαινου ήταν λίμνη με αποτέλεσμα τα υπολείμματα των λιμναίων αποθέσεων να απαντώνται διάσπαρτα σε διάφορα σημεία εκτός της λεκάνης απορροής αλλά και βόρεια από το Φαράγγι. Κατά το Μέσο Πλειστόκαινο όμως, οι τεκτονικές κινήσεις σχημάτισαν της οροσειράς του Κασιδιάρη που με τη σειρά της συντέλεσε στο άνοιγμα του φαραγγιού του Σουλόπουλου αποστραγγίζοντας τη λίμνη. Γενικά, η γεωμορφολογία, γεωλογία και τεκτονική δομή της λεκάνης απορροής του Καλαμά ανήκουν στην Ιόνιο γεωτεκτονική ζώνη που εκτείνεται από την Αλβανία και καταλαμβάνει όλη τη Δυτική Ελλάδα καταλήγοντας στην ΒΔ Πελοπόννησο Στενά Καλαμά Η περιοχή αυτή ορίζεται από το φαράγγι μήκους 4Km που έχει διανοίξει ο ποταμός μεταξύ των χωριών Ραβενή και Πέντε Εκκλησιές (Οζντίνα). Η κλίση του είναι πολύ μεγάλη με σχεδόν κατακόρυφα πρανή στα χαμηλά. Η διάβρωση δίνει πλούσιο υλικό πλευρικών κορημάτων, τα οποία εμφανίζονται ισχυρά συγκολλημένα 14

15 σε πολλές θέσεις. Σε μερικές από αυτές λόγω των πλημμυρών του ποταμού δημιουργούνται σπηλαιώσεις και καταπτώσεις Δέλτα Καλαμά Ο υγρότοπος των εκβολών του Καλαμά περιλαμβάνει τη νέα και την παλαιά κοίτη του ποταμού, ένα σημαντικό αριθμό αρδευτικών και αποστραγγιστικών καναλιών και ένα σύνολο από παράκτιες προσχωσιγενείς ελώδεις εκτάσεις που κατακλύζονται συχνά από τη θάλασσα. Οι επίπεδες δελταϊκές εκτάσεις έχουν υψόμετρο 0-12m, ενώ παρατηρούνται και υψηλοί λόφοι (Μαύρο Όρος, Μαστιλίτσα κ.α.), με μέγιστο υψόμετρο εκείνο του Μαύρου Όρους (509m). Οι αμμώδεις προσχώσεις του ποταμού μετακινούνται συνέχεια από τα κύματα και τα παράκτια ρεύματα με διεύθυνση κυρίως Ν.Α και τείνουν να κλείσουν τους σχηματιζόμενους όρμους Έλος Καλοδικίου Το έλος Καλοδικίου βρίσκεται σε υψόμετρο 100m, σε ένα οροπέδιο μεταξύ των βουνών της Πάργας δυτικά και της οροσειράς του Μαργαριτίου ανατολικά. Βρίσκεται στη λεκάνη Μαργαριτίου, μια κλειστή επιμήκη λεκάνη, έκτασης 69Km 2, με γενική διεύθυνση ΒΒΔ-ΝΝΑ, μέγιστο πλάτος περίπου 9,5Km και μήκος 17,5Km. Η περιοχή περιλαμβάνει τρία τμήματα: (i) το ανατολικό όπου βρίσκονται τα όρη του Μαργαριτίου (ii) το δυτικό όπου εκτείνονται τα όρη της Πάργας και (iii) το κεντρικό που καταλαμβάνεται από την πεδιάδα Μαργαριτίου και το έλος Καλοδικίου. Η λεκάνη περιβάλλεται από έντονο και τραχύ ανάγλυφο που διακόπτεται από επίπεδες περιοχές. Το έλος Καλοδικίου έχει συνολική έκταση περίπου 4Km 2, από την οποία μικρό τμήμα χρησιμοποιείται για γεωργική και κτηνοτροφική χρήση, ενώ το υπόλοιπο είναι υδροβιότοπος και καλύπτεται από νερά. Το υψόμετρο του υγροτόπου αυτού είναι της τάξης των 120m. Εμφανίζει ελώδη μορφή, είναι επίπεδος ή περιφερειακά εμφανίζει κλίση μέχρι 2%. Περιβάλλεται από έντονο ανάγλυφο ασβεστολιθικών σχηματισμών, εκτός από το δυτικό άκρο, στο οποίο υπάρχει ένα στενό άνοιγμα προς την πεδιάδα του Μαργαριτίου, και όπου έχει κατασκευαστεί τεχνητό φράγμα. Στα δυτικά παρατηρείται επίσης ένας μικρός ασβεστολιθικός λοφίσκος με υψόμετρο 160m, ενώ προς το ΒΑ άκρο μία ευρεία υπερυψωμένη κατά 4-5m ζώνη που χρησιμοποιείται ως βοσκότοπος και χωρίζει το έλος στα δύο. 15

16 Η ευρύτερη περιοχή ανήκει στην Ιόνια ζώνη και έχει την ανάλογη γεωλογία και τεκτονική που παρατίθεται κατωτέρω ΓΕΩΛΟΓΙΑ Τα αλπικά ιζήματα της Ιονίου ζώνης αρχίζουν με γύψο στο κατώτερο επίπεδο, ενώ τα υπερκείμενα πετρώματα περιλαμβάνουν δολομίτες και ασβεστόλιθους της σειράς της Βίγλας και τέλος φλύσχη και Μεταλπικά ιζήματα. Από τα κατώτερους προς τους ανώτερους λιθοστρωματογραφικούς ορίζοντες, η ακολουθία είναι: 1. Γύψος (G), η οποία αν και δεν παίζει σημαντικό ρόλο στην υδρολογία της περιοχής, μπορεί να αλλοιώσει την ποιότητα των νερών, Τριαδικά λατυποπαγή (Τb), Ασβεστόλιθοι Τριαδικού με Cardita (Ti), Κάτω ιουρασικοί δολομίτες (Jid) και ασβεστόλιθοι Σινιών και Παντοκράτορα (Jik). 2. Σχιστόλιθοι με Ποσειδώνιες που παίζουν σημαντικό ρόλο στην υδρογεωλογία και Δογγέριοι ασβεστόλιθοι (Jmk) και ασβεστόλιθοι Ammonitico Rosso (AR). 3. Ασβεστόλιθοι Βιγλών. 4. Ασβεστόλιθοι Ανώτερου Σενώνιου. 5. Ασβεστόλιθοι Παλαιόκαινου- Ηώκαινου 6. Φλύσχης που συντελεί καθοριστικά στη διαμόρφωση των υπογείων υδροφόρων οριζόντων. 7. Νεώτερα ιζήματα και αποθέσεις (νεογενή ιζήματα από μάργες, άμμους, κροκαλοπαγή, παλαιό και σύγχρονο αλλούβιο, πλευρικά κορήματα, λατυποπαγή πλαγιών, ολισθημένα κομμάτια και κώνοι κορημάτων Δέλτα Καλαμά Το Δέλτα του Καλαμά σχηματίζεται από προσχώσεις του ποταμού που αποτελούνται από αποθέσεις φερτών υλικών του εδάφους και προϊόντων αποσάθρωσης των πετρωμάτων της λεκάνης απορροής του Καλαμά. Στην κορυφή της πεδιάδας της Θυάμιδος, η οποία σχηματίζεται μεταξύ των ελών στη νότια παράκτια ζώνη και της σημερινής κοίτης του ποταμού, επικρατούν πυριτικές προσχώσεις, νεογενείς αμμούχες μάργες και σύγχρονοι κώνοι κορρημάτων. Η ευρύτερη περιοχή δομείται από τεταρτογενή ιζήματα και ανθρακικά πετρώματα ποικίλης ηλικίας. Στα βόρεια της πεδιάδας επικρατεί φλύσχης από εναλλαγές ψαμμιτών και ιλιωδών κόκκινων και πράσινων αργίλων που αποσαρθρώνονται εύκολα. Στα ΝΑ επικρατούν Τριαδικά λατυποπαγή, ενώ αξιοσημείωτη είναι η 16

17 παρουσία γύψου στα ανατολικά, η χημική αποσάθρωση της οποίας εμπλουτίζει τα νερά και τα εδάφη του Δέλτα με θεϊκά ιόντα Έλος Καλοδικίου Στην περιοχή του έλους Καλοδικίου απαντώνται: 1. ΑΛΠΙΚΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Τριαδικά λατυποπαγή στα νοτιοανατολικά της λεκάνης που αποτελούνται από κροκάλες και λατύπες ασβεστόλιθων, δολομιτών και γύψων με αργιλοαμμώδη συνδετικά υλικά. Ασβεστόλιθοι Κ.-Μ. Λιασίου, λεπτοκοκκώδεις, λευκοί μέχρι γκρίζοι, άστρωτους μέχρι παχυστρωματώδεις, δολομιτιωμένοι με μεταβαλλόμενο βαθμό. 2. ΑΠΟΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ Καστανέρυθροι πηλοί από αργίλους που είναι προϊόντα εξαλλοίωσης των ασβεστόλιθων με απασβεστωμένες ψηφίδες κατά θέσεις. Καστανόφαιοι πηλοί, ο σχηματισμός μετάβασης μεταξύ των προηγούμενων πηλών και των τελματικών αποθέσεων, αποτελούνται από αργίλους σκούρουμαύρου χρώματος με μικρό ποσοστό ψηφίδων κατά θέσεις και οργανική ουσία. Τελματικές αποθέσεις, αποτελούνται από Τύρφη και αναπτύσσονται σε όλη την έκταση ελώδους βλάστησης ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΑ Στενά Καλαμά Όπως προαναφέρθηκε, η περιοχή είναι ένα βαθύ φαράγγι με ελάχιστες ζώνες απόθεσης εδαφικών υλικών, εκτός από τα σημεία του ποταμού που σχηματίζονται μαιανδρισμοί, όπου εναποτίθεται αμμοχάλικο. Στα υψηλά τμήματα του φαραγγιού, και κυρίως στη ζώνη του φλύσχη, υπάρχουν αργιλικές αποθέσεις σε επίπεδα με μορφή ταρατσών. Τα πλευρικά κορήματα έχουν ως επί τω πλείστο βραχώδη χαρακτηριστικά Δέλτα Καλαμά Το έδαφος των εκβολών του ποταμού Καλαμά προέκυψε από το μητρικό υλικό, τις τοπογραφικές συνθήκες και το κλίμα της περιοχής. Το μητρικό υλικό αποτελείται από πρόσφατες αποθέσεις φερτών υλικών του ποταμού που 17

18 αποτελούνται από εδαφικό υλικό και προϊόντα αποσάθρωσης των πετρωμάτων της λεκάνης του Καλαμά. Είναι ένα μίγμα άμμου, ιλύος και αργίλου, ασβεστολιθικής ορυκτολογικής προελεύσεως ή προϊόντων αποσάθρωσης του φλύσχη. Κατά το σύστημα FAO-UNESCO, στην περιοχή αναγνωρίστηκαν οι κατηγορίες εδαφών: Calcaric Fluvisols Gleyic Fluvisols αλατούχα Gleyic fluvisols αλκαλιωμένα Gleyic Fluvisols αλατουχοαλκαλιωμένα Eutric Histosols Chronic Luvisols. Με βάση τις διαπλάσεις της βλάστησης και συνεπεία της διάβρωσης, της επιφανειακής επιρροής, της μακρόχρονης επίδρασης του κλίματος και των ανθρωπογενών παρεμβάσεων, οι εδαφικές συνθήκες περιγράφονται ως εξής (Σούλης, 1969): Αμμώδεις παραλίες, πρόκειται για αμμώδη υλικά που προέρχονταν από τη θάλασσα και συσσωρεύτηκαν κατά μήκος της παραλίας. Χοδρόκοκκα εδάφη πρόσφατων αλλουβιακών αποθέσεων, δηλαδή αργιλώδους ή ιλυοαργιλώδους σύστασης με υψηλή περιεκτικότητα σε άργιλο, η οποία μειώνεται με το βάθος, ενώ στα βαθύτερα στρώματα κυριαρχεί άμμος. Είναι εδάφη βασικού ph 8,0-9,0, μεγάλης περιεκτικότητας σε ελεύθερο ανθρακικό ασβέστιο (5% έως 30%), μέτριας έως υψηλής αλατότητας (5000 έως μs/cm) και μικρής έως μέτριας αλκαλικότητας. Λεπτόκοκκα εδάφη προσφάτων αλλουβιακών αποθέσεων, βασικής αντίδρασης (ph = 8,0-9,0), πλούσια σε ελεύθερο ανθρακικό ασβέστιο (5 έως 30%), μέτριας έως υψηλής αλατότητας (7.000 έως μs/cm) και ελαφριάς έως ισχυρής αλκαλικότητας. Εδάφη καλλιεργούμενων εδαφικών εκτάσεων, γόνιμα και παραγωγικά, σχηματισθέντα πάνω σε πρόσφατες αλλουβιακές αποθέσεις, ιλυοπηλώδους έως ιλυοαργιλώδους μηχανικής σύστασης, βασικής αντίδρασης (ph 8,0 έως 8,4), με αρκετό ελεύθερο ανθρακικό ασβέστιο (5-20%), περιεχόμενη οργανική ουσία επιφανειακού στρώματος 2,5-6,1% και γύρω στο 1,0% σε βάθος>80cm, χαμηλή 18

19 περιεκτικότητα σε ευδιάλυτα άλατα (ηλεκτρική αγωγιμότητα μικρότερη από μs/cm) και πολύ μικρό βαθμό αλκαλίωσης. Εδάφη παραποτάμιων διαπλάσεων, κατά μήκος της παλιάς και νέας κοίτης του Καλαμά, παρόμοια με τα καλλιεργούμενων γεωργικών εκτάσεων, βαθιά, πηλώδους έως ιλιοαργιλοπηλώδους υφής, μικρής περιεκτικότητας σε ευδιάλυτα άλατα και γενικά γόνιμα που αποστραγγίζουν και αερίζονται καλά. Εδάφη περιοχών που άμεσα περιβάλλουν τους υγρότοπους, πολύ υποβαθμισμένα, πάνω σε σκληρούς ασβεστόλιθους, αβαθή, πετρώδη, συνεχώς διακοπτόμενα από συμπαγής βράχους, αργιλοπηλώδους υφής και ισχυρής λεπτής κοκκώδους ή γωνιώδους δομής, ph 7,5-8,0 με ή χωρίς ελεύθερο ανθρακικό ασβέστιο, πολύ καλής αποστράγγισης, ξηρά κατά το μεγαλύτερο μέρος του έτους. Κατά θέσεις, με μικρότερη κλίση, υπάρχει σχετικά περισσότερο χώμα και καλλιεργούνται ελαιόδεντρα με μικρές αποδόσεις. Οι εκτάσεις αυτές επηρεάζουν τον υγρότοπο των εκβολών του Καλαμά με τις επιφανειακές και υπόγειες απορροές και το εδαφικό υλικό της διάβρωσης ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ Ποταμός Καλαμάς H Δυτική Ελλάδα δέχεται, όπως είναι γνωστό, πολλές βροχοπτώσεις. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τη μορφολογία του εδάφους, έχει ως αποτέλεσμα το πυκνό υδρογραφικό δίκτυο του ποταμού Καλαμά με κατεύθυνση ροής των νερών προς το Ιόνιο πέλαγος. Το μήκος του φτάνει τα 113Km και η επιφάνεια απορροής του τα 1747Km 2. Η ροή του είναι συνεχής και ως επί το πλείστον τυρβώδης. Το Δέλτα του Καλαμά περιλαμβάνει την παλιά και την νέα κοίτη του ποταμού (μετά το 1958 έγινε εκτροπή των νερών του ποταμού με την κατασκευή φράγματος στην κοινότητα Ραγίου), ένα εκτεταμένο δίκτυο αρδευτικών και αποστραγγιστικών καναλιών και πολλές παράκτιες προσχωσιγενείς ελώδεις εκτάσεις που περιοδικά κατακλύζονται από τη θάλασσα. Τα στενά του Καλαμά περιλαμβάνουν την περιοχή γύρω από το ποτάμι, λίγο μετά τα σύνορα μεταξύ Ν. Ιωαννίνων και Ν. Θεσπρωτίας, δηλαδή την περιοχή στο βόρειο μέρος του όρους της Παραμυθιάς. Εντός της λεκάνης του ποταμού Καλαμά υπάρχουν πολλές μεγάλες πηγές νερού. Ο ποταμός Καλαμάς σχετίζεται με τις εξής δραστηριότητες της ευρύτερης περιοχής: 19

20 1. Χρησιμοποιείται για την ύδρευση 9 κοινοτήτων του Ν. Θεσπρωτίας (στοιχεία Νομαρχίας, 1985). 2. Χρησιμοποιείται για την άρδευση των εκτάσεων που βρίσκονται γύρω από το δέλτα (κάμπος Σαγιάδας, Ραγίου, Κεστρίνης, Ασπροκκλησίου και Ν. Σελεύκειας). 3. Αποτελεί τον τελικό αποδέκτη των επεξεργασμένων λυμάτων του λεκανοπεδίου Ιωαννίνων κατά τη μη αρδευτική περίοδο. 4. Αποτελεί τον τελικό αποδέκτη των ρύπων από την εφαρμογή λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων στις καλλιεργούμενες εκτάσεις της περιοχής. 5. Αποτελεί τον αποδέκτη των ρύπων της ασκούμενης κτηνοτροφίας στην περιοχή του δέλτα. 6. Αποτελεί τον αποδέκτη των στερεών απορριμμάτων των οικισμών της περιοχής Έλος Καλοδικίου Ο υγρότοπος του Καλοδικίου τροφοδοτείται από τις επιφανειακές και υποεπιφανειακές απορροές νερού από τους ασβεστολιθικούς σχηματισμούς. Το υδρογραφικό δίκτυο γύρω από το έλος είναι απλό και αποτελείται από ρέματα πρώτης τάξης και μικρού μήκους που αναπτύσσονται στα ασβεστολιθικά πετρώματα. Σύμφωνα με τους Γεωργιάδη & συνεργάτες (1994), η περιοχή έχει ξεπεράσει το στάδιο του ευτροφισμού 1 και τείνει να μετατραπεί σε βαλτώδη έκταση. Οι εκτάσεις της ευρύτερης περιοχής που βρίσκονται σε υψόμετρο χαμηλότερο των 110m μέτρων καλύπτονται με νερό για 8 με 10 μήνες το χρόνο, αν και τα τελευταία χρόνια πιστεύεται ότι ο υγρότοπος χάνει σημαντικές ποσότητες νερού υποεπιφανειακά από γεωτρήσεις που έγιναν σε χαμηλότερες θέσεις στην περιοχή της Πάργας. Ο υγρότοπος του έλους Καλοδικίου σχετίζεται με τις εξής δραστηριότητες της ευρύτερης περιοχής: 1 Το φαινόμενο του ευτροφισμού είναι ένα από τα μείζονα προβλήματα ρύπανσης των υδάτων που προκαλείται από αυξημένες συγκεντρώσεις θρεπτικών στοιχείων στο νερό - κυρίως αζώτου και φωσφόρου που προκύπτουν τόσο από τη κτηνοτροφική όσο και από τη γεωργική δραστηριότητα, τα οποία με τη σειρά τους προκαλούν ραγδαία ανάπτυξη βακτηρίων και αλγών που ζουν σε αυτό δημιουργώντας ένα επικάλυμμα στην υδάτινη επιφάνεια που σκιάζει το εσωτερικό του νερού. Αυτό έχει ως συνέπεια την αδυναμία ανάπτυξης των φωτοσυνθετικών οργανισμών του πυθμένα και τον θάνατό τους που προκαλεί εκ νέου ανάπτυξη βακτηρίων. Τα βακτήρια αυτά υπερκαταναλώνουν το διαθέσιμο οξυγόνο του νερού με αποτέλεσμα το θάνατο των ψαριών και εν συνεχεία όλων των ζώντων οργανισμών του πυθμένα και τελικά τη δημιουργία ενός νεκρού οικοσυστήματος. Η ποιότητα του νερού υποβαθμίζεται, η χλωρίδα και η πανίδα των νερών μεταβάλλονται και η αισθητική αξία του περιβάλλοντος εκμηδενίζεται. 20

21 1. Αποτελεί τον αποδέκτη των ρύπων από τις καλλιεργούμενες εκτάσεις και την ασκούμενη κτηνοτροφία της περιοχής. 2. Αποτελεί τον αποδέκτη των υγρών απόβλητων των οικισμών της περιοχής. 3. Αποτελεί τον αποδέκτη των στραγγισμάτων των χώρων διάθεσης στερεών απορριμμάτων των οικισμών της περιοχής Ποσότητα και ποιότητα υπόγειων νερών Δέλτα Καλαμά Η υπόγεια τροφοδοσία στο δέλτα του Καλαμά είναι ακόμα θετική. Ο υδροφόρος ορίζοντας των προσχώσεων προς το παρόν δεν αντλείται και παρατηρείται περίσσεια γλυκού νερού. Είναι επίσης πιθανόν, το ίδιο θετική να είναι και η υπόγεια τροφοδοσία της πεδινής ζώνης της Σαγιάδας με γλυκό νερό Έλος Καλοδικίου Το υδατικό ισοζύγιο για το έλος Καλοδικίου όπως φαίνεται από τη μελέτη των Γκόφα και συνεργάτες (1996) είναι ασφαλές. Το έλος αυτό δημιουργήθηκε από το τεχνητό φράγμα που κατασκευάστηκε το 1930 από τους κατοίκους της περιοχής για την ανάσχεση και εκμετάλλευση των νερών για άρδευση. Το φράγμα αυτό παρουσιάζει διαρροές από το σώμα του αλλά και από κάτω και πλευρικά, με αποτέλεσμα τη διαφυγή μεγάλων ποσοτήτων νερού προς την πεδιάδα του Μαργαριτίου, αν και πριν την κατασκευή του ξεραινόταν κάθε καλοκαίρι λόγω της μικρής χωρητικότητάς του. Σήμερα ο πυθμένας του έλους είναι στεγανός μέχρι τα 107,70m υψόμετρο, σημείο στο οποίο η λεκάνη καλύπτεται από αδιαπέρατα αργιλικά ιζήματα μεγάλου πάχους. Στο βόρειο τμήμα του, στο υψόμετρο αυτό υπάρχουν καταβόθρες και η στάθμη του υπόγειου υδροφορέα είναι γενικά χαμηλότερη από αυτή του έλους με αποτέλεσμα όταν η στάθμη του έλους υπερβεί τα 107,7m να πραγματοποιούνται εκροές μέσω των καταβοθρών στον υπόγειο υδροφορέα βόρεια του έλους. Η ετήσια στάθμη του νερού στο έλος κυμαίνεται ανάλογα με τις βροχοπτώσεις. Οι εισροές είναι κυρίως επιφανειακές με ετήσια τιμή από 2,3 έως 5,6 εκατ. m 3 ανάλογα με τις υδρολογικές συνθήκες. Οι εκροές οφείλονται στις προαναφερόμενες εκροές προς τον υπόγειο υδροφορέα βόρεια του έλους, τις διαρροές από το τεχνητό λίθινο φράγμα και την εξάτμιση (με βάση τα στοιχεία του 21

22 σταθμού Λούρου της ΔΕΗ, το μέσο ετήσιο ύψος εξάτμισης ανέρχεται στα 1271,4mm). Οι γεωτρήσεις στο βόρειο τμήμα του έλους δεν το επηρεάζουν άμεσα καθώς όπως προαναφέρθηκε, η στάθμη των υπόγειων νερών είναι χαμηλότερη από αυτήν του έλους. Αντίθετα, οι γεωτρήσεις στο νότιο τμήμα που αφορούν την ύδρευσης της Πάργας μπορούν να υποβιβάσουν τη στάθμη των υπόγειων νερών και να μειώσουν τις εισροές ΒΙΟΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Η ευρύτερη περιοχή μελέτης παρουσιάζει γενικά μεγάλη ποικιλομορφία τύπων οικοτόπων και φυτοκοινωνιών, ιδιαίτερα στο Δέλτα Καλαμά και το έλος Καλοδικίου. Τα Στενά Καλαμά χαρακτηρίζονται από την παρουσία σπάνιων φυτικών ειδών αλλά έχουν σημαντικά μικρότερη ποικιλομορφία τύπων οικοτόπων και φυτοκοινωνιών. Πιο συγκεκριμένα, στο Δέλτα Καλαμά η βλάστηση χαρακτηρίζεται από την παρουσία 19 φυσικών οικοτόπων που αντιστοιχούν σε 21 φυτοκοινωνίες και 3 τύπους φυτοκοινοτήτων. Στο έλος Καλοδικίου, απαντούν 18 φυτοκοινωνίες συγκεκριμένα στην περιοχή του έλους και επιπλέον μία (1) φυτοκοινωνία και ένας (1) τύπος φυτοκοινότητας στην περιβάλλουσα βλάστηση, συνολικά δε καταγράφονται 14 τύποι οικοτόπων, 19 φυτοκοινωνίες και 1 φυτοκοινότητα. Στα Στενά Καλαμά έχουν καταγραφεί 7 τύποι οικοτόπων, 2 φυτοκοινωνίες και 3 τύποι φυτοκοινοτήτων ΧΛΩΡΙΔΑ Στο Δέλτα και τα στενά Καλαμά, δεν έχουν βρεθεί φυτικά είδη που να θεωρούνται σπάνια ή προστατευόμενα και να υπόκεινται στη Συνθήκη της Βέρνης, τον Κατάλογο CITES, την IUCN Red Data Book ή στο προεδρικό Διάταγμα 67/81. Ωστόσο, υπάρχει ένα είδος, το Trachelium rumelianum (Sieber) Boiss, Οικ. Campanulaceae, το οποίο εντάσσεται σε καθεστώς προστασίας, σύμφωνα με την W.C.M.C. Plants Database. Επίσης, κάποια άλλα είδη θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικά για τη διατήρηση και διαχείριση της περιοχής: 1. Alnus glutinosa (Σκλήθρο) 2. Azolla filiculoides (Αζώλη) 3. Campanula spatulata subsp. spruneriana 4. Cyclamen hederifolium (Κυκλάμινο). 5. Dictamnus albus (Ρακοβότανο) 22

23 6. Iris pseudocorus (Νερόκρινος) 7. Lilium martagon 8. Malcolmia bicolor 9. Moltkia petraea (Μόλτκια η πετρώδης) 10. Petrorhagia obcordata 11. Quercus ithaburensis subsp. macrolepis (Δρυς η μακρολέπια) Δέλτα Καλαμά Στην περιοχή απαντάται αζωνική βλάστηση και χερσαία βλάστηση των λοφωδών σχηματισμών, βιοκλιματικά καθοριζόμενη. Η αζωνική βλάστηση περιλαμβάνει: 1. Αμμόφιλη βλάστηση, δεν εμφανίζει μεγάλη ποικιλομορφία και αντιπροσωπεύεται από μία θεροφυτική, μεσουγρόφιλη, αλονιτρόφιλη (ή αμμονιτρόφιλη) φυτοκοινωνία και μία αποκλειστικά αμμόφιλη που βρίσκεται προς το εσωτερικό όπου μειώνονται η εδαφική υγρασία, η αλατότητα και η ποσότητα φυτικών υπολειμμάτων. 2. Αλοφυτική βλάστηση, η ποικιλότητά της οφείλεται στις διακυμάνσεις υγρασίας και αλατότητας και επηρεάζεται από τα ιδιαίτερα μορφολογικά και λοιπά εδαφολογικά χαρακτηριστικά. Περιλαμβάνει πέντε φυτοκοινωνίες και δύο υποφυτοκοινωνίες. 3. Βλάστηση υγρών λιβαδιών με Juncus sp., δηλαδή βιότοποι που δημιουργήθηκαν από την είσοδο γλυκού νερού λόγω της λειτουργίας αρδευτικών καναλιών σε περιοχές που παλαιότερα ήταν αλίπεδα. Έχει υποστεί μεγάλη υποβάθμιση και τα υγρά λιβάδια που έχουν απομείνει καλύπτονται από υγρο-νιτρόφιλη βλάστηση που προκύπτει από την ανάμιξη με ζιζάνια των γεωργικών καλλιεργειών. 4. Υδρόβια βλάστηση, περιλαμβάνει φυτοκοινωνίες με τελείως βυθισμένα, υδρόβια φυτά και φυτοκοινωνίες με ριζωμένα στον πυθμένα ή όχι, είδη με επιπλέοντα άνθη ή φύλλα. 5. Ελοφυτική βλάστηση, χαρακτηρίζεται κυρίως από διαπλάσεις καλαμώνων. 6. Θαμνώνες με αρμυρίκια (Tamarix sp), συστάδες πυκνές, με ύψος 3-4m, από φυτικά είδη ανθεκτικά στις πλημμύρες και την αλατότητα του εδάφους που μπορούν να αναπτύσσονται σε εδάφη κατακλυζόμενα από αλμυρά, υφάλμυρα ή γλυκά νερά αλλά και σε μη κατακλυζόμενα. 23

24 7. Παρόχθια βλάστηση με Salix alba, S. fragilis, Populus alba, Alnus glutinosa, Ulmus minor, Platanus orientalis και Fraxinus angustifolia, υγρόφιλα είδη που αναπτύσσονται σε έδαφος που δεν επηρεάζεται από το αλμυρό νερό αλλά τροφοδοτείται συνεχώς από το γλυκό νερό των ποταμών που περιέχει άφθονα θρεπτικά στοιχεία. Πρόκειται για παραποτάμια δάση που αποτελούν φυσικούς σχηματισμούς υψηλής οικολογικής αξίας, αλλά στην συγκεκριμένη περιοχή έχουν υποστεί μεγάλες καταστροφές λόγω των εκχερσώσεων και άλλων ασκούμενων ανθρωπογενών πιέσεων και επεμβάσεων. Η χερσαία βλάστηση των λοφωδών σχηματισμών, η οποία είναι βιοκλιματικά καθοριζόμενη, διαφοροποιείται ανάλογα και με το μητρικό πέτρωμα, τις υδατικές συνθήκες, το ανάγλυφο του εδάφους και τις ανθρώπινες πιέσεις και δραστηριότητες (Tomaselli, 1976). Περιλαμβάνει: 1. Βλάστηση που ανήκει στον θερμομεσογειακό όροφο, δηλαδή θαμνώνες με Juniperus phoenicea, Euphorbia dendroides και τη θερμόφιλη σειρά του Quercus coccifera. 2. Βλάστηση που ανήκει στην ευμεσογειακή ζώνη, δηλαδή μακκία με Quercus coccifera και φρύγανα με Phlomis fruticosa και δασικές συστάδες με Quercus ithaburensis ssp. macrolepis και άλλα είδη φυλλοβόλων δρυών Στενά Καλαμά Στην περιοχή απαντάται αζωνική βλάστηση και βιοκλιματικά καθοριζόμενη βλάστηση. Οι αζωνικές διαπλάσεις περιλαμβάνουν καλά ανεπτυγμένες συστάδες όπου το κυρίαρχο είδος είναι το Platanus orientalis, ενώ απαντώνται και διάφορα άλλα φυτικά είδη όπως: Arum italicum, Tamus communis, Clematis flamula, Rubus ulniflorus, Hedera helix, Ulmus campestris, Crataegus monogyna, Brachypodium sylvaticum, Cyclamen hederifolium, Poa sp., Pteridium aquillium, Piptatherum milliaceum, Rumex conglomeratus, Carex distachya, Dactylis glomerata, Lithospermum purpurocaeruleum και σποραδικά τα Alnus glutinosa, Salix alba, S. amplexicaulis, S. eleagnus και Tamarix sp. Η βιοκλιματικά καθοριζόμενη βλάστηση περιλαμβάνει: 1. Μακκία βλάστηση, ευμεσογειακή ζώνη βλάστησης (Ντάφη, 1973, Clavac et al., 1974), αείφυλλη, σκληρόφυλλη, όπου απαντώνται κυρίως πουρνάρια (Quercus coccifera), Q. calliprinos, και Φιλλυρέα (Phillyrea latifolia) (Barbero-Quezel, 24

25 1976). Στους ξηρούς σταθμούς συναντάμε θερμόφιλα είδη όπως ελιά (Olea europaea) και μαστιχόδενδρο (Pistacia lentiscus), ενώ στους υγρούς και ιδίως στα m, Φράξο (Fraxinus ornus) και Carpinus orientalis. 2. Δασικές συστάδες με Quercus frainetto που είναι το κυρίαρχο φυτικό είδος, ενώ απαντώνται και τα Q. pubescens, Carpinus orientalis, Fraxinus ornus, Campanula spatulata, Lathyrus laxiflorus, Lotus corniculatus, Fragaria vesca, Anemone blanda, και τα ορχεοειδή Epipactis heleborine, Platanthera chlorantha, Ophris scolopax. Τα δάση αυτά έχουν μεγάλη αισθητική αξία που συμβάλει κατά πολύ στην οικοτουριστική ανάπτυξη της περιοχής και της προσδίδει μια ιδιαίτερη φυσιογνωμία. 3. Δασικές συστάδες με Quercus ithaburensis ssp. macrolepis, οι οποίες έχουν απομείνει από παλιά δάση που υποβαθμίστηκαν από τη συνεχή επιρροή υπερβόσκησης, κοπής δένδρων, πυρκαγιών, εκχερσώσεων κ.α. Στην περιοχή απαντώνται και τα είδη Phlomis fruticosa, Asparagus acutifolius, Urginea maritima, Micromeria juliana, τα οποία κατατάσσονται στο μεσομεσογειακό όροφο βλάστησης (Ντάφη, 1973, Clavac et al., 1979, Μαυρομμάτη, 1980). 4. Φρυγανικές διαπλάσεις με κυρίαρχο είδος την ασφάκα (Phlomis fruticosa) και δευτερεύοντα τα Salvia officinalis, Cistus creticus, Micromeria juliana, Dictamus albus κ.ά. Οι διαπλάσεις αυτές έχουν προέλθει από την υποβάθμιση της μακκίας βλάστησης εξαιτίας υπερβόσκησης, πυρκαγιών και διάβρωσης του εδάφους. Μάλιστα σε αρκετά σημεία έχει εμφανιστεί ο ασβεστόλιθος που ήταν το μητρικό πέτρωμα. 5. Βραχόφιλες διαπλάσεις που καλύπτουν τους ασβεστολιθικούς βράχους της περιοχής, οι οποίοι σε πολλά σημεία είναι κάθετοι ή εμφανίζουν ισχυρές κλίσεις. Οι βράχοι αυτοί έχουν κατά κανόνα μικρή φυτοκάλυψη, συνήθως με χασμόφυτα είδη, κυρίως Moltkia petraea, και δευτερευόντως Asplenium trichomonas, Ceterach officinarum, Sedum ruber, Aurinia saxatilis subsp. orientalis, Campanula versicoloris, Ephedra fragilis subsp. campylopoda, Asperula chlorantha, Inula candida subsp. verbascifolia, Alyssum repens, Centranthus ruber κ.ά Ευρύτερη περιοχή Έλους Καλοδικίου Στην περιοχή απαντάται αζωνική και περιβάλλουσα χερσαία βλάστηση. Οι αζωνικές διαπλάσεις περιλαμβάνουν 18 φυτοκοινωνίες που μπορούν να ενταχθούν σε επτά (7) ομάδες διαπλάσεων (Gilissen et Wiecherink, 1996). 25

26 1. 1η Ομάδα, χαρακτηρίζεται από την παρουσία των ειδών Phragmites australis, Sium latifolium, Sparganium erectum, Lycopus europaeus, Myosotis palustris, Phalaris arundinacea, Oenanthe fistulosa, Eleocharis palustris και Typha angustifolia, γι αυτό και οι φυτοκοινωνίες της εντάσσονται στην Κλάση Phragmitetea. 2. 2η Ομάδα, με χαρακτηριστικά είδη που κατατάσσονται σε μια φυτοκοινωνία και στην κλάση Potametea: Potamogeton crispus, P. natans, Myriophyllum spicatum, Ceratophyllum demersus, Hydrocharis morsus-ranas. 3. 3η Ομάδα, πρόκειται για μια φυτοκοινότητα με τρεις φυτοκοινωνίες, μία που προτιμά τα μεσοτροφικά ή ευτροφικά νερά με βάθος 0,5-3m και αναπτύσσεται σε τυρφώδη εδάφη και δύο που περιέχουν ευτροφικές φυτοκοινωνίες σε βαθιά νερά 4. 4η Ομάδα, περιλαμβάνει μια φυτοκοινωνία που εμφανίζεται σε πλημμυρισμένες με νερό εκτάσεις, με μέτρια περιεκτικότητα σε θρεπτικά στοιχεία και κατά θέσεις πλούσια ποώδη βλάστηση με χαρακτηριστικό κυρίαρχο είδος το Agrostis stolonifera και δεύτερο το Urticularia australis. 5. 5η Ομάδα, εδώ συναντούνται τα είδη Gratiola officinalis, που είναι το κυρίαρχο και συναντάται στα αμμώδη έως αργιλώδη αναχώματα του έλους που κατακλύζονται τη χειμερινή περίοδο, και τα Urticularia australis, Galium palustre, Alisma plantago-aquatica και Agrostis stolonifera. 6. 6η Ομάδα, περιλαμβάνει μια ευαίσθητη στον παγετό φυτοκοινωνία που καταλαμβάνει αμμώδη τμήματα, περιοδικά κατακλυζόμενα από νερό και χαρακτηρίζεται από τα είδη Vitex agnus-castus, Galium palustre και Agrostis stolonifera. 7. 7η Ομάδα, η φυτοκοινότητα συναντάται συνήθως σε ευτροφικά έλη, κατέχει θέσεις με σημαντικές μεταβολές του υδατικού επιπέδου και χαρακτηρίζεται από την καθολική κυριαρχία του είδους Ludwigia palustris. Η περιβάλλουσα χερσαία βλάστηση είναι βιοκλιματικά καθοριζόμενη, εντάσσεται στην ευμεσογειακή ζώνη βλάστησης (Ντάφη, 1973, Horvat et al, 1974) και διακρίνεται σε δύο ενότητες: Η πρώτη χαρακτηρίζεται από τις διαπλάσεις (μακκία) του Quercus coccifera και η δεύτερη από τις φρυγανικές διαπλάσεις της Phlomis fruticosa (ασφάκα). 1. Μακκία βλάστηση, τοπικά πυκνή, σχεδόν αδιαπέραστη, σε πολλά σημεία πολύ υποβαθμισμένη από υπερβόσκηση, κοπή κ.α., με συνέπεια να παρατηρείται έντονη 26

27 διάβρωση των σκληρών ασβεστόλιθων. Παρατηρείται κυριαρχία των ειδών Quercus coccifera (Q. calliprinos) και Phillyrea latifolia. 2. Φρυγανικές διαπλάσεις με εκτεταμένους σχηματισμούς ασφάκας (Ρhlomis fruticosa), όπου απαντώνται επίσης τα είδη Phagnalon graecum, Micromeria juliana, Cistus creticus, Osyris alba, Teucrium divaricatum, Calycotome villosa, Coridothymus capitatus και Sarcopoterium spinosum. Παρατηρείται επίσης έντονη διάβρωση με συνέπεια τη εμφάνιση του μητρικού ασβεστολιθικού πετρώματος και τελικά τη μεταφορά των υλικών διάβρωσης προς το έλος Καλοδικίου. Γενικά, τα περισσότερα φυτικά είδη που απαντώνται στο έλος Καλοδικίου έχουν υγροτοπικό χαρακτήρα. Δε βρέθηκαν απειλούμενα, σπάνια και προστατευόμενα φυτικά είδη, αν και υπάρχουν είδη σπάνια ή κινδυνεύοντα όπως το υδρόβιο Cladium mariscus που σχηματίζει μια χαρακτηριστική φυτοκοινωνία, το Nypmhaea alba που αναπτύσσεται σε θέσεις υπήνεμες και σε κινούμενα νερά, προσδίδοντας μεγάλη αισθητική αξία στις φυτοκοινωνίες που σχηματίζει, αλλά οι πληθυσμοί του είναι ιδιαίτερα υποβαθμισμένοι, και τέλος το Ranunculus trichophyllus, ευρωπαϊκής προέλευσης που δημιουργεί εντυπωσιακούς σχηματισμούς μέσα στα νερά. Από το σύνολο των φυτικών ειδών της περιοχής, τα Campanula spatulata subsp. spatulata και Petrorhagia obcordata subsp. epirotica είναι ενδημικά των Βαλκανίων και μάλιστα το δεύτερο υπάρχει μόνο στην Ελλάδα και τις χώρες της πρώην Γιουγκοσλαβίας ΠΑΝΙΔΑ Δέλτα του ποταμού Καλαμά ΟΡΝΙΘΟΠΑΝΙΔΑ Τα είδη ορνιθοπανίδας της περιοχής κατατάσσονται σε δύο ομάδες, μία που περιλαμβάνει 53 είδη του παραρτήματος I της κοινοτικής οδηγίας 79/409 «για την /διατήρηση των αγρίων πτηνών» και μία που περιλαμβάνει 117 είδη που δεν αναφέρονται στο ως άνω παράρτημα. Ιδιαίτερης σημασίας είναι το γεγονός ότι τα 53 είδη της πρώτης ομάδας αποτελούν το 31% του συνόλου των ειδών που απαντώνται στην περιοχή. Αρκετά από αυτά περιλαμβάνονται στο Κόκκινο Βιβλίο των Απειλούμενων Σπονδυλοζώων της Ελλάδας, όπως η Λαγγόνα, ο Αργυροπελεκάνος, ο Αργυροτσικνιάς, η Λεπτομύτα, η Χουλιαρομύτα, η Χαλκόκοτα, το Φερεντίνι, η 27

28 Βαρβάρα, η Αβοκέττα, ο Στικταετός, ο Βασιλαετός, ο Κραυγαετός, ο Θαλασσαετός κ.ά. Η περιοχή αποτελεί σημαντικό χώρο διαχείμασης για τους Ερωδιούς (Egretta garzetta, Egretta alba, Ardea cinerea Οικ. Ardeidae) και ιδιαίτερα τον Αργυροτσικνιά. ΑΜΦΙΒΙΑ ΚΑΙ ΕΡΠΕΤΑ Στο Δέλτα του Καλαμά, απαντώνται ορισμένα ενδημικά είδη των Βαλκανίων, όπως το Rana epeirotica και τα ερπετά Algyroides nigropunctatus, Podarcis taurica ionica και Coluber gemonensis. Τα είδη αμφιβίων και ερπετών που απαντώνται στην περιοχή αναφέρονται αναλυτικά στον πίνακα 1. ΠΙΝΑΚΑΣ 1. Αμφίβια και ερπετά που έχουν καταγραφεί στο δέλτα Καλαμά ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΟΝΟΜΑ ΚΟΙΝΟ ΟΝΟΜΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ 92/43 ΚΟΚΚΙΝΟ ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΛΗΘΥ- ΣΜΟΥ 1. Bufo bufo χωματόφρυνος C 2. Bufo viridis πρασινόφρυνος C 3. Hyla arborea δενδροβάτραχος C 4. Rana ridibunda ηπειρωτικός λιμνοβάτραχος 5. Emys orbicularis βαλτοχελώνα * C 6. Mauremys caspica ποταμοχελώνα * C 7. Testudo hermanni ονυχοχελώνα * C 8. Testudo marginata κρασπεδοχελώνα * R 9. Caretta caretta θαλάσσια χελώνα καρέτα C * R 10. Ophisaurus apodus φιδόσαυρα R 11. Algyroides nigropunctatus 12. Lacerta trilineata πρασινόσαυρα C 13. Podarcis taurica ionica βαλκανόσαυρα C 14. Coluber caspius αστραπόφιδο R 15. Coluber gemonensis δενδρογαλιά R 16. Coluber najadum σαϊτα R 17. Elaphe quatorlineata λαφίτης * 18. Malpolon monspessulanus σαυρόφιδο-σαπίτης * C R 28

29 19. Natrix natrix νερόφιδο C 20. Natrix narix κυβόφιδο C 21. Vipera ammodytes οχιά, αστρίτης C ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ: * : είναι στη λίστα προτεραιότητας προστασίας του είδους από το Παράρτημα ΙΙ της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ. Εκτίμηση πληθυσμού, C: κοινό (common), R: σπάνιο (rare), V: πολύ σπάνιο (very rare), P: παρόν αλλά έλλειψη στοιχείων. ΘΗΛΑΣΤΙΚΑ Στο Δέλτα του Καλαμά, απαντώνται ορισμένα ενδημικά είδη των Βαλκανίων, όπως τα θηλαστικά Microtus tomasii, και τα Apodemus epimelas mistacinus και Apodemus flavicolis brauneri. Όλα τα είδη στην περιοχή αναφέρονται στον Πίνακα 2, όπου αναλύεται και η κατάσταση του πληθυσμού, η σημαντικότητα κάθε είδους και το θεσμικό πλαίσιο προστασίας τους. ΠΙΝΑΚΑΣ 2. Είδη θηλαστικών που έχουν καταγραφεί στο δέλτα Καλαμά ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΟΝΟΜΑ ΚΟΙΝΟ ΟΝΟΜΑ ΠΑΡΑΡΤΗ ΜΑ ΙΙ 92/43 ΚΟΚΚΙΝΟ ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ 1. Erinaceus concolor σκαντζόχοιρος C 2. Neomys anomalus βαλτομυγαλίδα * C 3. Crocιdura suaveolens κηπομυγαλίδα C 4. Microtus (Terricola) thomasi σκαπτοποντικός του Thomas C 5. Apodemus mystacinus βραχοποντικός 6. Apodemus sylvaticus δασοποντικός 7. Apodemus flavicolis κρικοποντικός C 8. Rattus rattus μαυροποντικός C 9. Rattus nirvegicus δεκατιστής C 10. Mus musculus σταχτοποντικός 11. Myocastor coypus μυοκάστορας, νούτρια C 12. Vulpes vulpes αλεπού 13. Mustela nivalis νυφίτσα C 14. Martes foina κουνάβι C 15. Meles meles ασβός C 29

22. ΛΙΜΝΗ ΑΓΙΑΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: Νοτιοδυτικά της πόλης των Χανίων στον δρόµο προς τον Οµαλό φαράγγι Σαµαριάς. Κατάλληλος χώρος στάθµευσης κοντά στην

22. ΛΙΜΝΗ ΑΓΙΑΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: Νοτιοδυτικά της πόλης των Χανίων στον δρόµο προς τον Οµαλό φαράγγι Σαµαριάς. Κατάλληλος χώρος στάθµευσης κοντά στην 22. ΛΙΜΝΗ ΑΓΙΑΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: Νοτιοδυτικά της πόλης των Χανίων στον δρόµο προς τον Οµαλό φαράγγι Σαµαριάς. Κατάλληλος χώρος στάθµευσης κοντά στην εκκλησία πάνω στο δρόµο και εντός του οικισµού, στα νότια

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ

ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Από τα μέσα της δεκαετίας του 50 μέχρι σήμερα, έχουν κατασκευαστεί από τη ΔΕΗ Α.Ε. και βρίσκονται σε λειτουργία, 15 μεγάλα και 9 μικρά Υδροηλεκτρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ Θ. Παπαδημητρίου, Π. Σιδηρόπουλος, Δ. Μιχαλάκης, Μ. Χαμόγλου, Ι. Κάγκαλου Φορέας Διαχείρισης Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Σωτήρης Ορφανίδης Δρ. Βιολόγος-Αναπληρωτής Ερευνητής Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ινστιτούτο Αλιευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑΣ Ή ΘΗΣΑΥΡΟΣ; ΙΑΚΩΒΟΣ ΤΖΙΩΡΤΖΙΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ ENALIA PHYSIS ENVIRONMENTAL RECEARCH CENTER

Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑΣ Ή ΘΗΣΑΥΡΟΣ; ΙΑΚΩΒΟΣ ΤΖΙΩΡΤΖΙΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ ENALIA PHYSIS ENVIRONMENTAL RECEARCH CENTER Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑΣ Ή ΘΗΣΑΥΡΟΣ; ΙΑΚΩΒΟΣ ΤΖΙΩΡΤΖΙΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ ENALIA PHYSIS ENVIRONMENTAL RECEARCH CENTER ΣΥΝΟΨΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγή στο δίκτυο NATURA 2000 2. Βασικά υδρολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΚΠΣ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ ΜΕΤΡΟ 2.2, ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΑΞΗΣ 2.6.1.ια. ΕΡΓΟ: «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ-Ενίσχυση ερευνητικών ομάδων του ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ»

Γ ΚΠΣ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ ΜΕΤΡΟ 2.2, ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΑΞΗΣ 2.6.1.ια. ΕΡΓΟ: «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ-Ενίσχυση ερευνητικών ομάδων του ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ» Γ ΚΠΣ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ ΜΕΤΡΟ 2.2, ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΑΞΗΣ 2.6.1.ια ΕΡΓΟ: «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ-Ενίσχυση ερευνητικών ομάδων του ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ» ΥΠΟΕΡΓΟ 1: «Εφαρμογή του Περιβαλλοντικού Συστήματος Στήριξης Αποφάσεων Expert

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΑΘΑΡΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΔΕΛΤΑ. Εθελοντικός Οργανισμός για τη Προστασία Αστικού Περιβάλλοντος

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΑΘΑΡΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΔΕΛΤΑ. Εθελοντικός Οργανισμός για τη Προστασία Αστικού Περιβάλλοντος ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΑΘΑΡΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΔΕΛΤΑ Εθελοντικός Οργανισμός για τη Προστασία Αστικού Περιβάλλοντος ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Η περιοχή εφαρμογής του πιλοτικού προγράμματος αφορά

Διαβάστε περισσότερα

ρ. ρ. MSc Νίκη Ευελπίδου, ΕΚΠΑ

ρ. ρ. MSc Νίκη Ευελπίδου, ΕΚΠΑ Το Εθνικό Πάρκο Σχοινιά Μαραθώνα βρίσκεται στην Αττική και στην πεδιάδα του Μαραθώνα, στην ομώνυμη περιοχή. Το δάσος του Σχοινιά Μαραθώνα βρίσκεται στο Β.Α. τμήμα της Αττικής, σε απόσταση 45χλμ. από την

Διαβάστε περισσότερα

Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική

Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική Εθνικό Πάρκο Υγροτόπων ΚοτυχίουΚοτυχίου Στροφυλιάς Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική Ορφανού,

Διαβάστε περισσότερα

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία iv. Παράκτια Γεωμορφολογία Η παράκτια ζώνη περιλαμβάνει, τόσο το υποθαλάσσιο τμήμα της ακτής, μέχρι το βάθος όπου τα ιζήματα υπόκεινται σε περιορισμένη μεταφορά εξαιτίας της δράσης των κυμάτων, όσο και

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ροή του νερού μεταξύ των άλλων καθορίζει τη ζωή και τις λειτουργίες των έμβιων οργανισμών στο ποτάμι. Διαμορφώνει το σχήμα του σώματός τους, τους

Διαβάστε περισσότερα

ACTION 3: RIVER BASIN FUNCTIONS AND VALUES ANALYSIS AND WATER QUALITY CRITERIA DETERMINATION

ACTION 3: RIVER BASIN FUNCTIONS AND VALUES ANALYSIS AND WATER QUALITY CRITERIA DETERMINATION ACTION 3: RIVER BASIN FUNCTIONS AND VALUES ANALYSIS AND WATER QUALITY CRITERIA DETERMINATION Giannouris Ε. & Manolaki P. giannouris.epaminondas@gmail.com manolaki@upatras.gr ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΔΗΓΙΑ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ. Δρ Γεώργιος Μιγκίρος

ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ. Δρ Γεώργιος Μιγκίρος ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΕΞΩΜΑΛΥΝΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ Δρ Γεώργιος Μιγκίρος Καθηγητής Γεωλογίας ΓΠΑ Ο πλανήτης Γη έτσι όπως φωτογραφήθηκε το 1972 από τους αστροναύτες του Απόλλωνα 17 στην πορεία τους για τη σελήνη. Η

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ INTERREG IIIA / PHARE CBC ΕΛΛΑΔΑ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ: ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ Καθηγητής Βασίλειος A. Τσιχριντζής Διευθυντής, Εργαστήριο Οικολογικής Μηχανικής και Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Η εργασία έγινε στο μάθημα της Χημείας στα πλαίσια της προώθησης του Πρώτου Στόχου της Σχολικής Χρονιάς 2013-14 Δεν ξεχνώ Αγωνίζομαι Διεκδικώ

Η εργασία έγινε στο μάθημα της Χημείας στα πλαίσια της προώθησης του Πρώτου Στόχου της Σχολικής Χρονιάς 2013-14 Δεν ξεχνώ Αγωνίζομαι Διεκδικώ Η εργασία έγινε στο μάθημα της Χημείας στα πλαίσια της προώθησης του Πρώτου Στόχου της Σχολικής Χρονιάς 2013-14 Δεν ξεχνώ Αγωνίζομαι Διεκδικώ ΗΧΗΤΙΚΟ - ΠΕΝΤΑΔΑΚΤΥΛΕ ΜΟΥ Ο Πενταδάκτυλος είναι επιμήκης ασβεστολιθική

Διαβάστε περισσότερα

Ïé Üíèñùðïé êáé ïé ëßìíåò Ý ïõí. ó Ýóç áëëçëåîüñôçóçò. Ç. âéùóéìüôçôü ôïõò åíéó ýåôáé. åãêáèéäñýïíôáò êáé äéáôçñþíôáò. ó Ýóåéò ðïõ åíþíïõí ôéò

Ïé Üíèñùðïé êáé ïé ëßìíåò Ý ïõí. ó Ýóç áëëçëåîüñôçóçò. Ç. âéùóéìüôçôü ôïõò åíéó ýåôáé. åãêáèéäñýïíôáò êáé äéáôçñþíôáò. ó Ýóåéò ðïõ åíþíïõí ôéò 2 Ïé Üíèñùðïé êáé ïé ëßìíåò Ý ïõí ó Ýóç áëëçëåîüñôçóçò. Ç âéùóéìüôçôü ôïõò åíéó ýåôáé åãêáèéäñýïíôáò êáé äéáôçñþíôáò ó Ýóåéò ðïõ åíþíïõí ôéò áíèñþðéíåò áíüãêåò ìå ôá ëéìíáßá ïéêïóõóôþìáôá ìå Ýíáí áñìïíéêü

Διαβάστε περισσότερα

Παρά το γεγονός ότι παρατηρείται αφθονία του νερού στη φύση, υπάρχουν πολλά προβλήματα σε σχέση με τη διαχείρισή του.

Παρά το γεγονός ότι παρατηρείται αφθονία του νερού στη φύση, υπάρχουν πολλά προβλήματα σε σχέση με τη διαχείρισή του. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το νερό είναι ανανεώσιμος πόρος και αποτελεί ζωτικό στοιχείο για την επιβίωση του ανθρώπου, της πανίδας, της χλωρίδας και τη διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος. Η ύπαρξη και η επάρκειά του είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Αποσάθρωση Ονομάζουμε τις μεταβολές στο μέγεθος, σχήμα και την εσωτερική δομή και χημική σύσταση τις οποίες δέχεται η στερεά φάση του εδάφους με την επίδραση των παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία από το ερευνητικό έργο «Υγρότοποι Αττικής» ΕΛΚΕΘΕ / ΕΟΕ 2010

Στοιχεία από το ερευνητικό έργο «Υγρότοποι Αττικής» ΕΛΚΕΘΕ / ΕΟΕ 2010 Η ανάγκη διατήρησης-παρακολούθησης-ανάδειξης των υγροτόπων της Αττικής Στοιχεία από το ερευνητικό έργο «Υγρότοποι Αττικής» ΕΛΚΕΘΕ / ΕΟΕ 2010 Υπεύθυνος έργου από πλευράς ΕΛΚΕΘΕ: Δρ. Σταμάτης Ζόγκαρης zogaris@ath.hcmr.gr

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Κωνσταντίνου Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης

Κώστας Κωνσταντίνου Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης Έρευνες για τεχνητό εμπλουτισμό των υπόγειων νερών της Κύπρου με νερό τριτοβάθμιας επεξεργασίας (παραδείγματα από Λεμεσό και Κοκκινοχώρια) Κώστας Κωνσταντίνου Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης Υπουργείο Γεωργίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ. Α/Α ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΦΩΤ. ΠΕΡΙΟΧΗ 1 Π1 Γενική άποψη του ΝΑ/κού τμήματος της περιοχής Φ1

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ. Α/Α ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΦΩΤ. ΠΕΡΙΟΧΗ 1 Π1 Γενική άποψη του ΝΑ/κού τμήματος της περιοχής Φ1 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ α) Παρατηρήσεις ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Α/Α ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΦΩΤ. ΠΕΡΙΟΧΗ 1 Π1 Γενική άποψη του ΝΑ/κού τμήματος της περιοχής Φ1 Π2 ρόμος που συμπίπτει με γραμμή απορροής ρέματος Φ2 Π3 Μπάζα από οικοδομικά υλικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

Η οδηγία για τα νερά κολύμβησης και η επίδραση της μυδοκαλλιέργειας στην ποιότητα νερών του Θερμαϊκού κόλπου (Βόρειο. Αιγαίο)

Η οδηγία για τα νερά κολύμβησης και η επίδραση της μυδοκαλλιέργειας στην ποιότητα νερών του Θερμαϊκού κόλπου (Βόρειο. Αιγαίο) Η οδηγία για τα νερά κολύμβησης και η επίδραση της μυδοκαλλιέργειας στην ποιότητα νερών του Θερμαϊκού κόλπου (Βόρειο Αιγαίο) Δρ. Σοφία Γαληνού-Μητσούδη Αλεξάνδρειο ΤΕΙ Θεσσαλονίκης Τμήμα Τεχνολογίας Αλιείας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ NATURA 2000 ΚΑΙ LIFE+ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ 369 370 371 ΠΑΡΚΟ ΠΡΕΣΠΩΝ.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΔ ΠΟΚαΜαΚεΒε Προστασία & Ανάπτυξη

ΦΔ ΠΟΚαΜαΚεΒε Προστασία & Ανάπτυξη Φορέας Διαχείρισης Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας Μαυροβουνίου Κεφαλόβρυσου Βελεστίνου (Π.Ο.Κα.Μα.Κε.Βε) Management Body of Ecodevelopment Area of Karla - Mavrovouni Kefalovriso Velestino (E.A.Ka.Ma.Ke.Ve)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΗ D4: ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΟΥ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ

ΔΡΑΣΗ D4: ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΟΥ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ ΔΡΑΣΗ D4: ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΟΥ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ 1. Σκοπός: Η δράση περιλαμβάνει την διαρκή επιστημονική παρακολούθηση (monitoring) σε επιλεγμένους οικοτόπους, της ορνιθοπανίδας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αντικείµενο της παρούσας µεταπτυχιακής εργασίας είναι η διερεύνηση της επίδρασης των σηράγγων του Μετρό επί του υδρογεωλογικού καθεστώτος πριν και µετά την κατασκευή τους. Στα πλαίσια της, παρουσιάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Οι προστατευόμενες περιοχές στον χάρτη

Οι προστατευόμενες περιοχές στον χάρτη Οι προστατευόμενες περιοχές στον χάρτη Εθνικός Δρυμός Αίνου Κεφαλληνίας Εθνικός Δρυμός Βίκου-Αώου Εθνικός Δρυμός Οίτης Εθνικός Δρυμός Παρνασσού Εθνικός Δρυμός Πάρνηθας Εθνικός Δρυμός Σουνίου Εθνικός Δρυμός

Διαβάστε περισσότερα

Ταµιευτήρας Πλαστήρα

Ταµιευτήρας Πλαστήρα Ταµιευτήρας Πλαστήρα Σύντοµο ιστορικό Ηλίµνη δηµιουργήθηκε µετηνκατασκευήτουφράγµατος Πλαστήρα στα τέλη της δεκαετίας του 1950. Η πλήρωση του ταµιευτήρα ξεκίνησε το 1959. Ο ποταµός στον οποίοκατασκευάστηκετοφράγµα

Διαβάστε περισσότερα

«Oρθολογική διαχείριση των υδατικών πόρων του Π.Σ. Βόλου και της ευρύτερης περιοχής του Πηλίου»

«Oρθολογική διαχείριση των υδατικών πόρων του Π.Σ. Βόλου και της ευρύτερης περιοχής του Πηλίου» «Oρθολογική διαχείριση των υδατικών πόρων του Π.Σ. Βόλου και της ευρύτερης περιοχής του Πηλίου» «Απόψεις, Επισημάνσεις και προτάσεις του ΤΕΕ Μαγνησίας» ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Άνιση χωρική και χρονική κατανομή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΑΝΤΙΠΛΗΜΜΥΡΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΔΥΤΙΚΟΥ ΛΕΚΑΝΟΠΕΔΙΟΥ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΑΝΤΙΠΛΗΜΜΥΡΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΔΥΤΙΚΟΥ ΛΕΚΑΝΟΠΕΔΙΟΥ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΑΝΤΙΠΛΗΜΜΥΡΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΔΥΤΙΚΟΥ ΛΕΚΑΝΟΠΕΔΙΟΥ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ Εισηγητής: Μ. Λιονής, Γεωλόγος Περιβαλλοντολόγος Μελετητής Με την συνεργασία της Κατερίνας Λιονή Γεωλόγου Μελετητή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ «ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ» ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ

ΟΙ «ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ» ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΟΙ «ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ» ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ Αναστάσιος Λεγάκις Ζωολογικό Μουσείο, ΤΜ. Βιολογίας, Πανεπ. Αθηνών Διημερίδα: Έτος βιοποικιλότητας, η επόμενη μέρα και η ελληνική πραγματικότητα, Δίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΛΑΨΙΣΤΑ ΤΟΥ Ν. ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΩΝ GIS.

ΘΕΜΑ : ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΛΑΨΙΣΤΑ ΤΟΥ Ν. ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΩΝ GIS. ΘΕΜΑ : ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΛΑΨΙΣΤΑ ΤΟΥ Ν. ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΩΝ GIS. Σέρρες Φεβρουάριος 2012 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος...σελ.4 Περίληψη...σελ.5 Κεφάλαιο 1 ο - Γενικά...σελ.7 1.1

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΣΤΕΡΕΟΜΕΤΑΦΟΡΑ ΚΑΙ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΑΚΤΩΝ

ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΣΤΕΡΕΟΜΕΤΑΦΟΡΑ ΚΑΙ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΑΚΤΩΝ ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΣΤΕΡΕΟΜΕΤΑΦΟΡΑ ΚΑΙ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΑΚΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ- ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΥΛΙΚΟΥ ΑΚΤΩΝ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΦΕΡΤΩΝ ΥΛΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΦΕΡΤΩΝ ΥΛΩΝ ΕΓΚΑΡΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΚΤΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΦΕΡΤΩΝ ΥΛΩΝ ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ ΣΤΗΝ ΑΚΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων

Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Κυριάκος Γεωργίου Τομέας Βοτανικής, Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών E-mail kgeorghi@biol.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015 Αντικείμενο: «Μελέτη Σχεδίου Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Αίνου» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΥΦΑΛΜΥΡΩΣΗΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ

ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΥΦΑΛΜΥΡΩΣΗΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΥΦΑΛΜΥΡΩΣΗΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ Χ. ΓΑΛΑΖΟΥΛΑΣ: ΓΕΩΛΟΓΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς

Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς Παπαδημητρίου Δότη Δρ. Βιολόγος Το χρονικό των Προστατευόμενων Περιοχών Ινδία, 2000 χρόνια πριν: Περιοχές ελεύθερες με στόχο την προστασία των φυσικών πόρων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ο ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΕΔΑΦΟΥΣ 1. Κυριότερες ιδιότητες της αργίλου 2. Ποια είναι τα ποιο κοινά ορυκτά της αργίλου. Ποιο θεωρείτε σημαντικότερο. 3. Κατατάξτε τα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο έγγραφο παρουσιάζονται οι ορισμοί λέξεων που αντιπροσωπεύουν έννοιες που απαντώνται στις ενότητες των τάξεων Α και Β. Η ερμηνείες που δίνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού

Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού Μελιάδου Βαρβάρα: Μεταπτυχιακός Τμημ. Γεωγραφίας Πανεπιστημίου Αιγαίου Μελιάδης Μιλτιάδης: Υποψήφιος

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς Τεύχος 1 Σεπτέμβριος 2014 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς LIFE12NAT/CY/000758 Περιεχόµενα Περισσότερες πληροφορίες www.life-rizoelia.eu

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Β. ΤΣΙΟΥΜΑΣ - Β. ΖΟΡΑΠΑΣ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΟΙ

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Β. ΤΣΙΟΥΜΑΣ - Β. ΖΟΡΑΠΑΣ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΟΙ ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Ε.Κ.Β.Α.Α. - Ι.Γ.Μ.Ε.Μ. Β. ΤΣΙΟΥΜΑΣ - Β. ΖΟΡΑΠΑΣ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΟΙ Διαθεσιμότητα των υδατικών πόρων και διαφοροποίηση των αναγκών σε νερό στις χώρες της της

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά χαρακτηριστικά του Δήμου Πωγωνίου

Βασικά χαρακτηριστικά του Δήμου Πωγωνίου Βασικά χαρακτηριστικά του Δήμου Πωγωνίου Διοικητική Οργάνωση Ο Δήμος Πωγωνίου είναι ένας από τους 8 δήμους του Νομού Ιωαννίνων, ο οποίος συστάθηκε το 2011 από τη συνένωση των καποδιστριακών δήμων Άνω Καλαμά,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ. 'jt, Λι» (,'* Fj law* ΒΙΜ^>Λ. ti. β ^ Η Basllli

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ. 'jt, Λι» (,'* Fj law* ΒΙΜ^>Λ. ti. β ^ Η Basllli ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ»* '* mwm WM'ti «βρηκ?' 1 ύ>, - 'jt, Λι» (,'* Fj law* ΒΙΜ^>Λ. ti P p'!^j^ β ^ Η Basllli Μ V "r." i η,% ΨΈΒΜ, ν; mt:;" IV' ' -» g g j Μ

Διαβάστε περισσότερα

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα.

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ 1. Διευκρινίστε τις έννοιες «καιρός» και «κλίμα» 2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. 3. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

«Οικοξενάγηση στην Προστατευόμενη Περιοχή του Εθνικού Δρυμού Ολύμπου»

«Οικοξενάγηση στην Προστατευόμενη Περιοχή του Εθνικού Δρυμού Ολύμπου» «Οικοξενάγηση στην Προστατευόμενη Περιοχή του Εθνικού Δρυμού Ολύμπου» Θέμις Νασοπούλου MSc Ξεναγός Εθνικών Δρυμών και Υγροτόπων Λιτόχωρο 7-8/12/2013, «Ελληνο- Γερμανικό Φόρουμ Ορεινής Πεζοπορίας» www.olympusfd.gr

Διαβάστε περισσότερα

3ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: Ο ελαιώνας ως οικοσύστημα: φυτά, πτηνά, θηλαστικά

3ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: Ο ελαιώνας ως οικοσύστημα: φυτά, πτηνά, θηλαστικά 3ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: Ο ελαιώνας ως οικοσύστημα: φυτά, πτηνά, θηλαστικά Στάδια Προγράμματος Καθορισμός Θέματος Ομάδων εργασίας Συλλογή υλικού σχετικού με το

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Η Ευρώπη είναι ήπειρος κυρίως πεδινή, χωρίς έντονο ανάγλυφο. Τα 2/3 της ηπείρου είναι πεδινές εκτάσεις. Έχει το χαμηλότερο μέσο υψόμετρο από την επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Χ ώ ρ ο ι Υ γ ε ι ο ν ο μ ι κ ή ς Τ α φ ή ς Α π ο ρ ρ ι μ μ ά τ ω ν Α χ α ΐ α ς. Επένδυση για ένα υγιές μέλλον... ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΧΑΙΑΣ

Χ ώ ρ ο ι Υ γ ε ι ο ν ο μ ι κ ή ς Τ α φ ή ς Α π ο ρ ρ ι μ μ ά τ ω ν Α χ α ΐ α ς. Επένδυση για ένα υγιές μέλλον... ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΧΑΙΑΣ Χ ώ ρ ο ι Υ γ ε ι ο ν ο μ ι κ ή ς Τ α φ ή ς Α π ο ρ ρ ι μ μ ά τ ω ν Α χ α ΐ α ς Επένδυση για ένα υγιές μέλλον... ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΧΑΙΑΣ Χ ώ ρ ο ι Υ γ ε ι ο ν ο μ ι κ ή ς Τ α φ ή ς Α π ο ρ ρ ι μ

Διαβάστε περισσότερα

«Διερεύνηση υδρολογικής αποκατάστασης της Υπέρειας Κρήνης στην περιοχή Βελεστίνου της Π.Π»

«Διερεύνηση υδρολογικής αποκατάστασης της Υπέρειας Κρήνης στην περιοχή Βελεστίνου της Π.Π» «Διερεύνηση υδρολογικής αποκατάστασης της Υπέρειας Κρήνης στην περιοχή Βελεστίνου της Π.Π» Νικήτας Μυλόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η πηγή της Υπέρειας Κρήνης βρίσκεται στο κέντρο της πόλης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΣ ΠΟΤΑΜΟΣ γενικά στοιχεία Το χωριό µας, η Ειδοµένη, είναι στενά συνδεδεµένο µε τον Αξιό ποταµό, ο οποίος εισέρχεται στην Ελλάδα σε απόσταση 1.500 µέτρων από τον οικισµό και δηµιουργεί µια εύφορη κοιλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμοί ονοματολογίας

Ορισμοί ονοματολογίας Περιγραφή των τύπων κάλυψης γης του Corine 2000 Απόδοση στα ελληνικά: Ρούλα Τρίγκου 1. Τεχνητές επιφάνειες Ορισμοί ονοματολογίας 1.1. Αστική οικοδόμηση 1. 1. 1. Συνεχής αστική οικοδόμηση Το μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α Α ΕΜΠ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α Α ΕΜΠ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α Α ΕΜΠ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Συντονιστική επιτροπή: ΡΟΖΟΣ., Τεχν. Γεωλόγος, Επικ. Καθηγητής Ε.Μ.Π. ΓΕΩΡΓΙΑ ΗΣ Π., Γεωλόγος, Επιστ. Συνεργάτης Ε.Μ.Π. Ερευνητική οµάδα: ΑΛΕΞΟΥΛΗ ΛΕΙΒΑ

Διαβάστε περισσότερα

LIFE ENVIRONMENT STRYMON

LIFE ENVIRONMENT STRYMON LIFE ENVIRONMENT STRYMON Ecosystem Based Water Resources Management to Minimize Environmental Impacts from Agriculture Using State of the Art Modeling Tools in Strymonas Basin Διαχείριση των υδατικών πόρων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ. πηγή:nasa - Visible Earth

ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ. πηγή:nasa - Visible Earth ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ πηγή:nasa - Visible Earth ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Παγετώδης δράση Οι παγετώνες καλύπτουν σήµερα το 1/10 περίπου της γήινης επιφάνειας. Η δράση των παγετώνων, αποτέλεσε ένα σηµαντικό µορφογενετικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΗ ΡΑΣΗ. Πηγή: Natural Resources Canada - Terrain Sciences Division - Canadian Landscapes.

ΑΙΟΛΙΚΗ ΡΑΣΗ. Πηγή: Natural Resources Canada - Terrain Sciences Division - Canadian Landscapes. ΑΙΟΛΙΚΗ ΡΑΣΗ Πηγή: Natural Resources Canada - Terrain Sciences Division - Canadian Landscapes. ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Αιολική δράση Ο άνεµος, όπως το νερό και ο πάγος, είναι ένας παράγοντας που επιδρά

Διαβάστε περισσότερα

Η παρακολούθηση της άγριας ζωής στον Εθνικό Δρυμό Σαμαριάς Λευκά Όρη

Η παρακολούθηση της άγριας ζωής στον Εθνικό Δρυμό Σαμαριάς Λευκά Όρη Η παρακολούθηση της άγριας ζωής στον Εθνικό Δρυμό Σαμαριάς Λευκά Όρη Ε. Περουλάκη, Μηχανικός Περιβάλλοντος MSc Α. Μπαρνιάς, Δασολόγος MSc Δρ. Π. Λυμπεράκης, Πρόεδρος ΔΣ ΦΔΕΔΣ Λευκά Όρη Τα Λευκά Όρη καταλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΦΕΡΟΥΣΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ GIS

ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΦΕΡΟΥΣΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ GIS ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΦΕΡΟΥΣΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ GIS Τοπάλογλου Χαράλαμπος 1*, Χρόνης Ιώαννης 1, Αγοργιαννιτης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ Λ.Τ. ΚΟΥΦΟΝΗΣΙΟΥ

ΓΥΜΝΑΣΙΟ Λ.Τ. ΚΟΥΦΟΝΗΣΙΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Λ.Τ. ΚΟΥΦΟΝΗΣΙΟΥ Τίτλος προγρ/τος : «Μελετώ και διερευνώ το χώρο του λιμανιού του Κουφονησίου» Σχ. χρονιά : 2005-06 Υπεύθυνοι εκπαιδευτικοί : Ντέμσια Γεωργία (συντονίστρια) Χριστοδούλου Τριανταφυλλιά

Διαβάστε περισσότερα

NON TECHNICAL REPORT_MAGGANIOTIKA 3 MW ΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

NON TECHNICAL REPORT_MAGGANIOTIKA 3 MW ΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παρούσα Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων αφορά το έργο της εγκατάστασης και λειτουργίας Φωτοβολταϊκού Σταθμού Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας, συνολικής ισχύος 3,0 MW σε μισθωμένο

Διαβάστε περισσότερα

Παπαστεργίου Σ. Κωνσταντινιά Δασολόγος Περιβαλλοντολόγος Α.Π.Θ. M.Sc. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Παπαστεργίου Σ. Κωνσταντινιά Δασολόγος Περιβαλλοντολόγος Α.Π.Θ. M.Sc. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Παπαστεργίου Σ. Κωνσταντινιά Δασολόγος Περιβαλλοντολόγος Α.Π.Θ. M.Sc. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Οι αμμοθίνες ή θίνες, είναι μικροί λόφοι από άμμο που συνήθως βρίσκονται στις παράκτιες περιοχές. Αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ "ΚΟΣΙΗ-ΠΑΛΛΟΥΡΟΚΑΜΠΟΣ

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ ΚΟΣΙΗ-ΠΑΛΛΟΥΡΟΚΑΜΠΟΣ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) - ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 3. ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

LIFE OROKLINI. Βιοποικιλότητα και το ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE+

LIFE OROKLINI. Βιοποικιλότητα και το ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE+ LIFE OROKLINI LIFE10 NAT/CY/000716 Αποκατάσταση και Διαχείριση της λίμνης Ορόκλινης Βιοποικιλότητα και το ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE+ Απρίλης, 2014 Ελενα Στυλιανοπούλου Τομέας Προστασίας της Φύσης και Βιοποικιλότητας

Διαβάστε περισσότερα

και M.A. Μιμίκου Καθηγήτρια Ε.Μ.Π. Ι. Παναγόπουλος ΥΔ Ε.Μ.Π. Ιωάννινα, 20 Μαρτίου 2010

και M.A. Μιμίκου Καθηγήτρια Ε.Μ.Π. Ι. Παναγόπουλος ΥΔ Ε.Μ.Π. Ιωάννινα, 20 Μαρτίου 2010 Διάβρωση και Yφαλμύριση λ ύ Yπογείων ί Yδάτων M.A. Μιμίκου Καθηγήτρια Ε.Μ.Π. Ι. Παναγόπουλος ΥΔ Ε.Μ.Π. Ιωάννινα, 20 Μαρτίου 2010 1 Γενικά Περιβάλλον: Βασικός ρυθμιστής της ανθρώπινης ανάπτυξης Αστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ 10. Εφαρμογές Τεχνικής Γεωλογίας Διδάσκων: Μπελόκας

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις ομάδας εργασίας για τη διαχείριση νερού της λεκάνης του Ανθεμούντα στον αγροτικό τομέα

Προτάσεις ομάδας εργασίας για τη διαχείριση νερού της λεκάνης του Ανθεμούντα στον αγροτικό τομέα Προτάσεις ομάδας εργασίας για τη διαχείριση νερού της λεκάνης του Ανθεμούντα στον αγροτικό τομέα Στο πλαίσιο των τεσσάρων συναντήσεων της ομάδας εργασίας για τη διαχείριση νερού της λεκάνης του Ανθεμούντα

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Διαχείριση Εκβολών & Παράκτιας Ζώνης π. Νέστου

Περιβαλλοντική Διαχείριση Εκβολών & Παράκτιας Ζώνης π. Νέστου Περιβαλλοντική Διαχείριση Εκβολών & Παράκτιας Ζώνης π. Νέστου Γ. Συλαίος 1, Ν. Καμίδης 1,2, & Β. Τσιχριντζής 1 1 Εργαστήριο Οικολογικής Μηχανικής & Τεχνολογίας, Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος, Δημοκρίτειο

Διαβάστε περισσότερα

Δ/νση: Αγ. Αλεξίου 35, 250 01 Καλάβρυτα Τηλ. Επικοινωνίας: 26920 29140, Φαξ: 26920 29141 e-mail: fdxb@otenet.gr Web site: http://www.fdchelmos.

Δ/νση: Αγ. Αλεξίου 35, 250 01 Καλάβρυτα Τηλ. Επικοινωνίας: 26920 29140, Φαξ: 26920 29141 e-mail: fdxb@otenet.gr Web site: http://www.fdchelmos. Το έργο και οι δράσεις του Φ.Δ. Χελμού- Βουραϊκού για την προστασία και διαχείριση του Εθνικού Πάρκου Κουμούτσου Ελένη, Περιβαλλοντολόγος MSc, Συντονίστρια Έργου Δ/νση: Αγ. Αλεξίου 35, 250 01 Καλάβρυτα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ-ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Διατριβή Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Γενικά σχόλια Το κείµενο παρουσιάζεται σε γενικές γραµµές ικανοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ III. Ν. Σαμπατακάκης Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας Παν/μιο Πατρών

ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ III. Ν. Σαμπατακάκης Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας Παν/μιο Πατρών ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ III Ν. Σαμπατακάκης Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας Παν/μιο Πατρών (4) Αλλαγές μεταβολές του γεωϋλικού με το χρόνο Αποσάθρωση: αλλοίωση (συνήθως χημική) ορυκτών

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισμός υδρολογικών χαρακτηριστικών λίμνης Ορόκλινης στα πλαίσια του έργου LIFE OROKLINI (LIFE10 NAT/CY/716)

Καθορισμός υδρολογικών χαρακτηριστικών λίμνης Ορόκλινης στα πλαίσια του έργου LIFE OROKLINI (LIFE10 NAT/CY/716) Καθορισμός υδρολογικών χαρακτηριστικών λίμνης Ορόκλινης στα πλαίσια του έργου LIFE OROKLINI (LIFE10 NAT/CY/716) Συνοπτική παρουσίαση υδρολογικής μελέτης στα ελληνικά Λευκωσία, 2012 Το έργο LIFE OROKLINI

Διαβάστε περισσότερα

Φ.. ΧΕΛΜΟΥ-ΒΟΥΡΑΪΚΟΥ Dr. ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΙΑΤΡΟΥ Καθηγητής ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Πρόεδρος Σ Φ Χελµού-Βουραϊκού Σύντοµο ιστορικό 1992 Πρόταση Ορειβατικού Συλλόγου Καλαβρύτων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΜΑΤΑ

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΜΑΤΑ 8.ΥΔΑΤΩΔΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1 ΥΔΑΤΩΔΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή Επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και την άγρια ζωή Η παγκόσµια κλιµατική αλλαγή θεωρείται ως η σηµαντικότερη τρέχουσα απειλή για τη βιοποικιλότητα του πλανήτη. Παραδείγµατα από την Κυπριακή Φύση Μερικές από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΝ. ΣΤΕΡΓΙΟΥ << ΠΕΛΕΚΑΝΟΣ>>

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΝ. ΣΤΕΡΓΙΟΥ << ΠΕΛΕΚΑΝΟΣ>> ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΝ. ΣΤΕΡΓΙΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ Δ.Σ. ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΡΥΜΟΥ ΠΡΕΣΠΩΝ > ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΠΟΙΚΙΛΙΑΣ Ηεξημέρωσητουφασολιούξεκινάπριναπό7000 χρόνια στην Κεντρική Αμερική. Το γένος Phaseolus

Διαβάστε περισσότερα

4. Τελειώνει το νερό στον πλανήτη μας;

4. Τελειώνει το νερό στον πλανήτη μας; 4. Τελειώνει το νερό στον πλανήτη μας; Όπως είναι γνωστό, το νερό κάνει ένα κύκλο στη φύση και για εκατομμύρια χρόνια καλύπτει τις ανάγκες όλων των οργανισμών στον πλανήτη μας. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφία και Στόχοι Προγράμματος

Φιλοσοφία και Στόχοι Προγράμματος LIFE08 ENV/CY/000460 «WATER-Ενδυνάμωση Επιστημονικής Βάσης Προγραμμάτων Ποιότητας Νερών» Φιλοσοφία και Στόχοι Προγράμματος Λευκωσία 20 Απριλίου 2010 Αθηνά Παπαναστασίου Λειτουργός Περιβάλλοντος Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Ημερολόγιο 2011 «ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΚΑΘΕ ΧΕΙΜΩΝΑ ΚΡΥΒΕΤΑΙ ΠΑΝΤΑ ΕΝΑ ΑΟΡΑΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ» Φροντίδα και αγάπη για το φυσικό μας περιβάλλον

Ημερολόγιο 2011 «ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΚΑΘΕ ΧΕΙΜΩΝΑ ΚΡΥΒΕΤΑΙ ΠΑΝΤΑ ΕΝΑ ΑΟΡΑΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ» Φροντίδα και αγάπη για το φυσικό μας περιβάλλον Ημερολόγιο 2011 «ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΚΑΘΕ ΧΕΙΜΩΝΑ ΚΡΥΒΕΤΑΙ ΠΑΝΤΑ ΕΝΑ ΑΟΡΑΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ» Φροντίδα και αγάπη για το φυσικό μας περιβάλλον Σχεδόν το 1/6 της έκτασης του Νομού Μεσσηνίας και περισσότερο από το 1/4 της

Διαβάστε περισσότερα

16 ΦΕΒ. ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΖΩΝΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ "ΤΖΙΟΝΙΑ"

16 ΦΕΒ. ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΖΩΝΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΖΙΟΝΙΑ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εύη Λίττη ΛΔΚ ΕΠΕ Άνδρος 2008

Εύη Λίττη ΛΔΚ ΕΠΕ Άνδρος 2008 ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Εύη Λίττη ΛΔΚ ΕΠΕ Άνδρος 2008 Περιεχόμενα Παρουσίασης Α. Γενικά Στοιχεία Β. Υφιστάμενη κατάσταση υδατικών πόρων Γ. Ανάπτυξη συστημάτων και εργαλείων διαχείρισης Υδατικών

Διαβάστε περισσότερα

Αγρανάπαυση. Κομισιόν: Τέλος στην αγρανάπαυση στα δημητριακά λόγω ανόδου των τιμών. Αμειψισπορά

Αγρανάπαυση. Κομισιόν: Τέλος στην αγρανάπαυση στα δημητριακά λόγω ανόδου των τιμών. Αμειψισπορά Αγρανάπαυση Αγρανάπαυση ονομάζεται η προσωρινή διακοπή της καλλιέργειας ενός αγρού για να αποκτήσει ξανά την παραγωγικότητα του. Συνήθως διαρκεί ένα χρόνο και εξαρτάται από το είδος του εδάφους και τις

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιάνα Δ. Καλογήρου Γενική Γραμματέας Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου

Χριστιάνα Δ. Καλογήρου Γενική Γραμματέας Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ «Διακυβέρνηση και καινοτομία: μοχλός αειφόρου ανάπτυξης, διαχείρισης και προστασίας των φυσικών πόρων» Τρίτη 22 Οκτωβρίου 2013 Η Διακυβέρνηση των Φυσικών Πόρων στην Περιοχή του Αιγαίου:

Διαβάστε περισσότερα

3. ΚΟΛΠΟΣ ΚΑΙ ΑΛΥΚΕΣ ΕΛΟΥΝΤΑΣ - ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΣΠΙΝΑΛΟΓΚΑΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: Η Ελούντα βρίσκεται 10 χλµ βόρεια του Αγίου Νικολάου στη θέση της αρχαίας Ολούς.

3. ΚΟΛΠΟΣ ΚΑΙ ΑΛΥΚΕΣ ΕΛΟΥΝΤΑΣ - ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΣΠΙΝΑΛΟΓΚΑΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: Η Ελούντα βρίσκεται 10 χλµ βόρεια του Αγίου Νικολάου στη θέση της αρχαίας Ολούς. 3. ΚΟΛΠΟΣ ΚΑΙ ΑΛΥΚΕΣ ΕΛΟΥΝΤΑΣ - ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΣΠΙΝΑΛΟΓΚΑΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: Η Ελούντα βρίσκεται 10 χλµ βόρεια του Αγίου Νικολάου στη θέση της αρχαίας Ολούς. Πρόκειται για οικισµό στο µυχό ενός κλειστού κόλπου που

Διαβάστε περισσότερα

Φορέας Διαχείρισης Εθνικού Πάρκου Σχινιά Μαραθώνα. Συνοπτικά συμπεράσματα των αποτελεσμάτων της υλοποίησης του Προγράμματος Ελέγχου/Φύλαξης.

Φορέας Διαχείρισης Εθνικού Πάρκου Σχινιά Μαραθώνα. Συνοπτικά συμπεράσματα των αποτελεσμάτων της υλοποίησης του Προγράμματος Ελέγχου/Φύλαξης. Φορέας Διαχείρισης Εθνικού Πάρκου Σχινιά Μαραθώνα Συνοπτικά συμπεράσματα των αποτελεσμάτων της υλοποίησης του Προγράμματος Ελέγχου/Φύλαξης. ΦΟΔΕΠΑΣΜ: Ολυμπιακό Κωπηλατοδρόμιο Σχινιά 2294099158, 6936660412

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΥ 1, 41335 ΛΑΡΙΣΑ Website: http:/www.ismc.gr ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΜΙΛΙΑΣ ΤΙ ΕΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Σοφοκλής Λογιάδης Τι ειναι ρυπανση του νερου -ορισμος Το νερό είναι η πηγή ζωής στον πλανήτη μας. Περίπου το 70% της επιφάνειας του σκεπάζεται με νερό. Από το συνολικό διαθέσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

1. ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ 2 2. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2 3. ΓΕΝΙΚΑ 3 4. ΓΕΩΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 4 5. ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 6 6. ΤΡΩΤΟΤΗΤΑ ΥΔΡΟΦΟΡΟΥ ΟΡΙΖΟΝΤΑ 13 7.

1. ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ 2 2. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2 3. ΓΕΝΙΚΑ 3 4. ΓΕΩΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 4 5. ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 6 6. ΤΡΩΤΟΤΗΤΑ ΥΔΡΟΦΟΡΟΥ ΟΡΙΖΟΝΤΑ 13 7. 1. ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ 2 2. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2 3. ΓΕΝΙΚΑ 3 4. ΓΕΩΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 4 4.1 ΓΕΝΙΚΑ 4 4.2 ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ 5 5. ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 6 5.1 ΓΕΝΙΚΑ 6 5.2 ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΑΝΟΦΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΟΡΕΣΤΙΔΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΑΝΟΦΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΟΡΕΣΤΙΔΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΙΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΑΝΟΦΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΟΡΕΣΤΙΙΔΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2005 Μετά από πρόσκληση του Δημάρχου κ. Τοτονίδη Νίκο προς το Τοπικό Τμήμα Βόρειας Ελλάδας (ΤΟ.Τ.Β.Ε.) της Ελληνικής Σπηλαιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Για την ομάδα έργου: Παλάσκας Δημήτρης

Για την ομάδα έργου: Παλάσκας Δημήτρης Κατευθυντήριοι άξονες του έργου «Ανάπτυξη του τουρισμού και διαχείριση επισκεπτών στην προστατευόμενη περιοχή του Εθνικού Πάρκου Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης» Για την ομάδα έργου: Παλάσκας Δημήτρης

Διαβάστε περισσότερα

LIFE - ΦΥΣΗ. Δημιουργία Δικτύου Μικρο-Αποθεμάτων στην Κύπρο για τη Διατήρηση Ειδών και Οικοτόπων Προτεραιότητας. Κλίμακα: 1:5000

LIFE - ΦΥΣΗ. Δημιουργία Δικτύου Μικρο-Αποθεμάτων στην Κύπρο για τη Διατήρηση Ειδών και Οικοτόπων Προτεραιότητας. Κλίμακα: 1:5000 ,,, LIFE+ /NAT/CY/ Χάρτης του Μικρο-αποθέματος του φυτού *Ophrys kotchyi Περιοχή Μιτσερού,, DEVELOPMΕNT PROGRAMME Οικότοποι Natura Γεωργικές Καλλιέργειες,, Ισοϋψείς γραμμές (ισοδιάσταση m) Όρια Μικροαποθέματος

Διαβάστε περισσότερα

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες»

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τρίκαλα, 27/12/2011 Συνεντεύξεις «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τι επισημαίνει στην ΕΡΕΥΝΑ για την περιοχή μας ο κ. Σοφοκλής Ε. Δρίτσας, ερευνητής στο Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΝΟΜΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΝΟΜΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΝΟΜΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ ΘΕΣΗ 1 Εισαγωγή - Ιστορικό Στον επαρχιακό οδικό άξονα Τρίπολης Ολυμπίας, στο ύψος του Δήμου Λαγκαδίων, έχουν παρουσιασθεί κατά το παρελθόν αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση Δράσεων και Έργων για τα Ύδατα ως Εργαλείο Ολοκλήρωσης μιας Εθνικής Πολιτικής για το Νερό Η περίπτωση της Κορινθίας και της Αχαίας

Χρηματοδότηση Δράσεων και Έργων για τα Ύδατα ως Εργαλείο Ολοκλήρωσης μιας Εθνικής Πολιτικής για το Νερό Η περίπτωση της Κορινθίας και της Αχαίας Ειδική Γραμματεία Υδάτων Υπουργείο Π.Ε.Κ.Α. Χρηματοδότηση Δράσεων και Έργων για τα Ύδατα ως Εργαλείο Ολοκλήρωσης μιας Εθνικής Πολιτικής για το Νερό Η περίπτωση της Κορινθίας και της Αχαίας Κωνσταντίνα

Διαβάστε περισσότερα