Εξελικτικές αλληλεπιδράσεις Πλατωνισμού και Επικούρειας φιλοσοφίας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εξελικτικές αλληλεπιδράσεις Πλατωνισμού και Επικούρειας φιλοσοφίας"

Transcript

1 Εξελικτικές αλληλεπιδράσεις Πλατωνισμού και Επικούρειας φιλοσοφίας Χρήστος Γιαπιτζάκης Δρ. Ιατρικός Γενετιστής, Βιολόγος-Οδοντίατρος Μέλος της Ομάδας Φίλων Επικούρειας Φιλοσοφίας «Κήπος των Αθηνών»

2 «Ας αναλογιστούμε ότι άλλες από τις επιθυμίες μας είναι φυσικές και άλλες κενές ουσίας. Από τις φυσικές άλλες είναι αναγκαίες και άλλες όχι αναγκαίες». Επίκουρος (Επιστολή προς Μενοικέα) πχε «Από τις σωματικές ηδονές, άλλες μεν είναι φυσικές και αναγκαίες συγχρόνως, χωρίς τις οποίες είναι αδύνατη η ζωή, όπως είναι οι τροφές που αναπληρώνουν τη στέρηση και τα αναγκαία ενδύματα. Άλλες δε ηδονές είναι φυσικές αλλά όχι αναγκαίες, όπως οι ερωτικές συνευρέσεις σύμφωνα με τη φύση και το νόμο (διότι αυτές συντελούν μεν στη διατήρηση του κάθε γένους, αλλά είναι δυνατή η ζωή και χωρίς αυτές σε κατάσταση παρθενίας), άλλες δε ηδονές ούτε φυσικές ούτε αναγκαίες όπως η μέθη και η λαγνεία και οι υπερβολές που ξεπερνούν την ανάγκη. Διότι ούτε συντελούν στην ουσία της ζωής μας ούτε στη διαιώνιση του γένους, αλλά και επιπλέον βλάπτουν. Εκείνος που ζει λοιπόν σύμφωνα με το θέλημα του Θεού πρέπει να επιδιώκει τις φυσικές και αναγκαίες συγχρόνως ηδονές, κατά δεύτερο λόγο να καθορίζει να ικανοποιούνται οι φυσικές και μη αναγκαίες σύμφωνα με την κατάλληλη ευκαιρία, με τρόπο και με μέτρο. Από τις άλλες ηδονές δε (τις μη φυσικές και μη αναγκαίες) πρέπει να παραιτηθεί τελείως». Ιωάννης ο Δαμασκηνός (Πηγή γνώσεως, κζ 9-20) μχε

3 Ο Πλατωνισμός αποτελεί τη ναυαρχίδα του Iδεαλισμού και είναι σε μεγάλο βαθμό διαμετρικά αντίθετη με την Yλιστική φιλοσοφία του Επίκουρου Ο Πλατωνισμός αποτελεί το βασικό φορέα εκείνης της φιλοσοφικής πορείας, που οδήγησε στη Θεολογία του Δυτικού κόσμου, ενώ η Επικούρεια φιλοσοφία αποτελεί το απόγειο εκείνης της φιλοσοφικής πορείας, που οδήγησε στην Επιστήμη του Δυτικού Κόσμου.

4 Πλατωνική φιλοσοφία και Επικούρεια φιλοσοφία Επί 2500 έτη περίπου οι σχέσεις των δύο σημαντικών κοσμοθεωριών υπήρξαν ανταγωνιστικές, ταραχώδεις και συχνά απαξιωτικές αμφοτερόπλευρα. Κατά την εξέλιξη της ιστορίας, υπήρξαν και αλληλεπιδράσεις τους, που έδωσαν αποτελέσματα άλλοτε γόνιμα και άλλοτε τραγελαφικά.

5 Εξελικτικές Αλληλεπιδράσεις Πλατωνικής και Επικούρειας φιλοσοφίας Επιρροές του Σωκράτη στον Επίκουρο Επιρροές του Πλάτωνα στον Επίκουρο Επικούρειες επιρροές στη Μεταπλατωνική Ακαδημία Αντιεπικούρεια στάση της Μέσης Ακαδημίας Επικούρειες επιρροές στο Νεοπλατωνισμό Κοινή προέλευση Ιδεαλισμού στους Πέρσες, Έλληνες και Εβραίους Επικούρειες επιρροές στον πρώιμο Χριστιανισμό Αντιεπικούρεια εξέλιξη του Χριστιανισμού Πλατωνικός Μεσαίωνας και Επικούρεια Αναγέννηση Επικούρειος / Πλατωνικός Διαφωτισμός και σύγχρονη Επιστήμη

6 Δάσκαλοι του Επίκουρου Πάμφιλος Πλατωνικός φιλόσοφος Πραξιφάνης Αριστοτελικός φιλόσοφος Επίκουρος ο Αθηναίος Ναυσιφάνης Δημοκρίτειος Σκεπτικός φιλόσοφος

7 Επιρροές του Σωκράτη στον Επίκουρο 1 «Έν οίδα ότι ουδέν οίδα» Σωκράτης ( πχε) Αντιμετώπιση του Σωκράτη παρόμοια με εκείνη του Αριστοτέλη Η προσποίηση της άγνοιας Η ταυτόχρονη πίστη σε ανεπιβεβαίωτες θεωρίες Τα ρητορικά λογοπαίγνια και Η πολυλογία κατά τον Αριστοτέλη και τον Επίκουρο δεν ήταν δυνατόν να οδηγήσουν σε βέβαιη γνώση,

8 Επιρροές του Σωκράτη στον Επίκουρο 2 «Έν οίδα ότι ουδέν οίδα» Σωκράτης ( πχε) Συμφωνία Σωκράτη - Επίκουρου Απόσυρση από την πολιτική ζωή («Απολογία») Απλή μορφή Πολιτείας χωρίς νόμους με βάση τη Φιλία Αυτάρκης και Ευτυχισμένη κατά το Σωκράτη («Πολιτεία») Το αγαθό συνδέεται με την ηδονή και τη σοφία με προβάδισμα σοφίας Η ηδονή αντιστοιχεί στη φυσική και αρμονική κατάσταση ανθρώπου και ο πόνος στη διατάραξη αυτής της υγιούς κατάστασης («Φίληβος») Ο Σωκράτης ανάγει όλες τις αρετές στο συνετό υπολογισμό των ηδονών και των πόνων («Πρωταγόρας»)

9 Επιρροές του Πλάτωνα στον Επίκουρο 1 «Στον κόσμο της νόησης την ύστατη και ανώτατη θέση κατέχει η ιδέα του αγαθού». Πλάτων ( πχε) Αντιμετώπιση του Πλάτωνα πιο επικριτική από τον Αριστοτέλη Η θεωρία του «αληθούς άυλου κόσμου των αθάνατων ιδεών» και της «ατελούς απομίμησής του στον αισθητό υλικό κόσμο» αντιμετωπίστηκε με μειδίαμα από τους αισθησιοκράτες φιλοσόφους Αριστοτέλη και Επίκουρο

10 Επιρροές του Πλάτωνα στον Επίκουρο 2 «Στον κόσμο της νόησης την ύστατη και ανώτατη θέση κατέχει η ιδέα του αγαθού». Πλάτων ( πχε) Ο Επίκουρος ανίχνευσε στους πλατωνικούς διαλόγους διάφορες σκέψεις, τις οποίες αξιοποίησε στη διαμόρφωση της δικής του φιλοσοφίας «Όριον» («Φίληβος») και όχι το «Μέτρον» του Αριστοτέλη - Ο Πλάτωνας ταύτισε το «όριον» με το αγαθό, την τάξη και την αρμονία - Ο Επίκουρος αποδέχθηκε την έννοια του «ορίου», αλλά θεώρησε ότι βρίσκεται στην ίδια τη βιολογική φύση (όριο αισθήσεων του ανθρώπου) Σχέση Ηδονής και Οδύνης («Φίληβος» - «Γοργίας») - Κατά τον Πλάτωνα οι περισσότερες ηδονές είναι ανάμεικτες με λύπη και πόνο, ενώ λίγες είναι αμιγείς, όπως η καθαρή ηδονή που προκύπτει από την απόκτηση γνώσεων - Ο Επίκουρος αξιοποιεί αυτές τις πλατωνικές σκέψεις, α) για να καταδείξει ότι με τη φρόνηση μπορούν να επιλέγονται οι κινητικές ηδονές, που δεν συνοδεύονται από επακόλουθους ψυχικούς και σωματικούς πόνους β) για να υποστηρίξει ότι είναι ανώτερη η καταστηματική ηδονή, που προσφέρει μια πνευματική απόλαυση ή η ανάμνηση μιας ευτυχισμένης εμπειρίας του παρελθόντος.

11 Επιρροές του Πλάτωνα στον Επίκουρο 3 «Στον κόσμο της νόησης την ύστατη και ανώτατη θέση κατέχει η ιδέα του αγαθού». Πλάτων ( πχε) Χώρος ή «Χώρα» («Τίμαιος») - Πλάτων: Ένας θεός δημιούργησε το σύμπαν με υπόστρωμα το χώρο και όχι την ύλη - Ο Επίκουρος ταύτισε το χώρο με το κενό του Δημόκριτου Γεωμετρική Αριθμητική σκέψη («Τίμαιος») - Πλάτων: Μυστικιστικοί συμβολισμοί τριγώνου και αριθμών - Ο Επίκουρος αποδέχθηκε ότι τα άτομα αποτελούνται από 3 ελάχιστα υποατομικά μέρη

12 Επιρροές του Πλάτωνα στον Επίκουρο 4 «Στον κόσμο της νόησης την ύστατη και ανώτατη θέση κατέχει η ιδέα του αγαθού». Πλάτων ( πχε) Έννοια «θείου» με τη νόηση («Τίμαιος») - Πλάτων: Η ψυχή θυμάται το δημιουργό θεό από τον κόσμο των Ιδεών - Πλάτων: Το θείο αντιπροσωπεύει δύο ιδεώδη, το Αγαθό και τη Δικαιοσύνη - Ο Επίκουρος υποστηρίζει την πρόσληψη λεπτοφυών ειδώλων των θεών - Το θείο αντιπροσωπεύει δύο ιδεώδη: την Ευδαιμονία και την Αταραξία Φαντασίωση καλύτερης μελλοντικής κοινωνίας («Πολιτεία») - Ο αριστοκρατικός Πλάτωνας προσπάθησε να εφαρμόσει τις ιδέες του μέσω ολιγαρχών, όπως ο τύραννος των Συρακουσών Διονύσιος - Ο δημοκρατικός Επίκουρος επιδίωξε μια «μετριοπαθή επανάσταση» προωθώντας το διαφωτισμό και τη σταδιακή αλλαγή νοτροπίας των πολλών

13 Επικούρειες επιρροές στην Ακαδημία, το Λύκειο και τη Στοά ( πχε) Η εμφάνιση της φιλοσοφίας του Κήπου επηρέασε τις άλλες σχολές των Αθηνών ώθησε το σύγχρονο διευθυντή της Ακαδημίας Πολέμωνα να γράψει («Περί του κατά φύσιν βίου» ) ότι η ευδαιμονία εξαρτάται από την αρετή αλλά και την επιλεκτική απόλαυση των αγαθών που προσφέρει ο αισθητός κόσμος ώθησε τους σύγχρονους διευθυντές του Λυκείου να αναθεωρήσουν απόψεις του Αριστοτέλη σύμφωνα με την κριτική του Επίκουρου Θεόφραστος: «αναίρεση τελεολογίας» - «τα φυτά δεν είναι εκφυλισμένα ζώα» Στράτων: «ύπαρξη κενού και σωματιδίων ύλης» - «ανυπαρξία θείας πρόνοιας» ο ιδρυτής της Στοάς Ζήνων ο Κιτιεύς έγραψε αντίθετα («Περί Ειμαρμένης») και εγκαινίασε την επιθετική στάση των Στωικών κατά των Επικούρειων

14 Επικούρειες επιρροές στη Μεταπλατωνική Ακαδημία ( πχε) Η φιλοσοφία του Κήπου ώθησε τους διευθυντές της Ακαδημίας να εμβαθύνουν σε ορισμένα θέματα που έθιγε ο Επίκουρος : Ο Αρκεσίλαος ( πχε) και ο Καρνεάδης ( πx) ασχολήθηκαν με τη διερεύνηση των κριτηρίων της βέβαιης γνώσης, συνδυάζοντας την απορητική στάση του Σωκράτη, το σκεπτικισμό του Πύρρωνα, αλλά και την εμπειρική μαρτυρία του επικούρειου Κανόνα. - - Ο Καρνεάδης στράφηκε κατά των Στωικών που πίστευαν στη μοιρολατρία, την αστρολογία και τη μαντεία, επειδή συμφώνησε με τον Επίκουρο ότι αυτές είναι ασύμβατες με την ελεύθερη βούληση (αίτιο της οποίας είναι η ανθρώπινη νόηση). Κατέρριψε τις στωικές αποδείξεις περί θεού «λόγω της αρμονίας και της σκοπιμότητας που υπάρχει στον κόσμο», επειδή ταυτόχρονα υπάρχει πλήθος συμφορών και αδικιών σύμφωνα με την εμπειρία.

15 Αντιεπικούρεια στάση της Μέσης Ακαδημίας 1 (86 πχε μχε) πχε Μιθριδατικός πόλεμος Επανάσταση Αθηναίων κατά των Ρωμαίων και των ολιγαρχικών συνεργατών τους με αρχηγό τον Επικούρειο Αριστίωνα Αμέσως μετά δύο φιλορωμαίοι φιλόσοφοι εργάστηκαν για την προσέγγιση του Πλατωνισμού και του Στωικισμού: Ο Στωικός Ποσειδώνιος ο Απαμεύς, που δίδαξε στη Ρόδο την ιδεαλιστική θεωρία του δυϊσμού ύλης και λόγου Ο Πλατωνικός Αντίοχος ο Ασκαλωνίτης, ο νέος διευθυντής της Ακαδημίας στην μετεπαναστατική Αθήνα απέρριψε τη σκεπτική στάση και τη σωκρατική απορία. Ο Αντίοχος ισχυρίστηκε ότι ταυτίζονται μεταξύ τους οι απόψεις για τη γνώση του Πλάτωνα (ανάμνηση των αιώνιων Ιδεών) και των Στωικών (αναγνώριση εντύπωσης από αυτό που δεν επιτρέπει σύγχυση), αλλά και με την αισθητική εμπειρία του Αριστοτέλη. Η επιλογή του Αντίοχου παρέδωσε την Ακαδημία στη Στοά και τον Εκλεκτικισμό και την οδήγησε αργότερα στο Νεοπλατωνισμό.

16 Αντιεπικούρεια στάση της Μέσης Ακαδημίας 2 (86 πχε μχε) πχε Μιθριδατικός πόλεμος Επανάσταση Αθηναίων κατά των Ρωμαίων και των ολιγαρχικών συνεργατών τους με αρχηγό τον Επικούρειο Αριστίωνα Αμέσως μετά δύο φιλορωμαίοι φιλόσοφοι εργάστηκαν για την προσέγγιση Πλατωνισμού - Στωικισμού: Ο Στωικός Ποσειδώνιος ο Απαμεύς Ο Πλατωνικός Αντίοχος ο Ασκαλωνίτης Μαθητής τους ο Ρωμαίος Κικέρων, που επιτέθηκε με δριμύτητα στην Επικούρεια φιλοσοφία, επειδή φοβόταν ότι θα διασαλεύσει την ολιγαρχική κοινωνία της Ρώμης Η ιδεολογική επίθεση κατά του Επίκουρου συνεχίστηκε από Πλατωνικούς / ιερείς, όπως ο Πλούταρχος, Έλληνας αλλά και Ρωμαίος πολίτης, έπαρχος της Ελλάδας και αρχιερέας των Δελφών, αλλά και ο Απουλήιος, Ρωμαίος ρήτορας και ιερέας.

17 Επικούρειες επιρροές στο Νεοπλατωνισμό 1 ( μχε) Ο εξορθολογισμένος Νεοπλατωνισμός με τα αριστοτελικά και τα εκλεκτικά του στοιχεία υπήρξε διαλλακτικότερος ως προς τις θέσεις του Επίκουρου Ο Νεοπλατωνικός - Εκλεκτικός Μάξιμος ο Τύριος υπερασπίστηκε την ηδονή λέγοντας πως μπορεί να συνυπάρχει με την αρετή και θα πρέπει να λοιδορούνται μόνον αυτοί που χρησιμοποιούν την ηδονή εσφαλμένα, όπως λοιδορούνται αυτοί που χρησιμοποιούν τη νόηση εσφαλμένα. Ο Νεοπλατωνικός μαθητής του Πλωτίνου Πορφύριος ( ) στην «Επιστολή προς Μαρκέλλα» έδωσε πρακτικές συμβουλές για έναν ατάραχο και ευδαίμονα βίο με βάση την Επικούρεια φιλοσοφία.

18 Επικούρειες επιρροές στο Νεοπλατωνισμό 2 ( μχε) Ο Νεοπυθαγορισμός, που ανέτειλε εκείνη την εποχή, εξύμνησε τις επικούρειες απόψεις για τη διαιρετότητα και την τμηματική σύσταση της ύλης, το συμμετοχικό αγαθό της φιλίας, το σεβασμό προς τον ιδρυτή της Σχολής, αλλά και το «λάθε βιώσας» ως σημαντική επιλογή ζωής. Οι Νεοπυθαγόρειοι ερμήνευσαν το «λάθε βιώσας» ως κρυφή ζωή και όχι ως αποχή από τον κοινωνικοπολιτικό παραλογισμό που ήθελε ο Επίκουρος, ο οποίος βέβαια δεν ήταν μυστικοπαθής. Ο Σιμπλίκιος (6ος αιώνας) ήταν ο τελευταίος Νεοπλατωνικός που ανέφερε εκτενώς στα κείμενά του τη φυσική του Επίκουρου μαζί με του Αριστοτέλη. Όταν έκλεισαν οι σχολές της Αθήνας το 529 (διάταγμα του Ιουστινιανού), ο Σιμπλίκιος ήταν ένας από τους φιλοσόφους που εγκατέλειψαν τη χριστιανική Ρωμαϊκή αυτοκρατορία διαφεύγοντας προς την πιο φιλελεύθερη ζωροαστρική Περσία.

19 Κοινή προέλευση Ιδεαλισμού στους Πέρσες, Έλληνες και Εβραίους Ποια είναι η Πατρίδα του Δυϊσμού (Ιδεαλισμού) ;

20 Ο Πλατωνισμός αποτελεί κομβικό σημείο της εξελικτικής γραμμής του Ιδεαλισμού, αλλά η αποκαλυπτική και μεταφυσική κοσμοθεωρία χάνεται στα βάθη των αιώνων. Ο συνδυασμός των δοξασιών της ύπαρξης θεοτήτων και της μεταθανάτιας ζωής εμφανίζεται σε όλους τους πολιτισμούς των προϊστορικών και των πρώιμων ιστορικών χρόνων.

21 Η απαρχή των δυϊστικών απόψεων καλού-κακού, αθάνατου-θνητού και ιερού-μιαρού για τους θεούς, τον κόσμο, τους ανθρώπους φαίνεται ότι έγινε σε συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, που περιλαμβάνει την Περσία και τη Βορειοδυτική Ινδία.

22 Οι θεοί των Ινδο-ιρανών (Αρίων) είναι γνωστοί από τα θρησκευτικά κείμενα της Περσίας (Αβέστα) και Ινδίας (Βέδες), αλλά και από αρχαιολογικά ευρήματα: Ο θεός του φωτός Μίθρας (περσικά) ή Μίτρα (ινδικά) Οι «ουράνιοι» «ντέβα» (ίδια ρίζα με ελλην. θεός λατ. deus) Τα «πνεύματα» «αχούρα» (περσικά) ή «ασούρα» (ινδικά) (ίδια ρίζα με ελλην. αύρα - λατινικό aura). Χ Για κάποιο λόγο πολιτικοθρησκευτικού διαχωρισμού των δύο Άριων πληθυσμών, στην Περσία εξυμνήθηκαν οι αχούρα και οι ντέβα υποβιβάστηκαν στο επίπεδο των κακών δαιμόνων, ενώ στην Ινδία συνέβη το ακριβώς αντίθετο με τους ντέβα να λατρεύονται και τους ασούρα να θεωρούνται κακόβουλες δυνάμεις. Ίσως η αιτία της εμφάνισης του δυϊσμού να ήταν μια αρχική διαμάχη ιερατείων και πολιτικής κυριαρχίας.

23 Πέρσες Η θρησκεία του Ζωροάστρη εμφανίστηκε τον 7ο πx αιώνα στην Περσία προβάλλοντας ως υπέρτατο καλό και σοφό θεό το μέγα πνεύμα Αχούρα Μάζντα, που βρίσκεται σε διαρκή διαμάχη για την κυριαρχία του κόσμου με τον κακόβουλο ντέβα Αριμάν. Έναν αιώνα μετά, λόγω συμβιβασμού του βασιλιά Δαρείου Α, στο Ζωροαστρισμό εντάχθηκαν και οι θεότητες της αριστοκρατίας, η βαβυλωνιακή αστρολογία και το ιερατείο των Χαλδαίων Μάγων. Η ηθική δυαρχία του Ζωροαστρισμού εκφράζεται στην αντίθεση αλήθειας και ψεύδους, στην αντίθεση της υλικότητας και της πνευματικότητας που συνυπάρχουν στον άνθρωπο, στην τελετουργική κάθαρση του σώματος και της ψυχής και στη μεταθανάτια δικαιοσύνη για τις καλές και τις κακές ψυχές. Έλληνες Ο ίδιος ο Ζωροάστρης υποτίθεται ότι δίδαξε τον Πυθαγόρα στη Βαβυλώνα και γι αυτό έχει έντονα επηρεαστεί από την περσική αυτή θρησκεία. Ως γνωστόν, η επίδραση αυτή έφθασε μαζί με τον Πυθαγόρα έως την Ιταλία. Ο Ελεάτης Παρμενίδης αναφέρθηκε στη θεϊκή αποκάλυψη της Οδού της Αλήθειας και της Οδού του Ψεύδους, ενώ ο Πυθαγόρειος Εμπεδοκλής περιέγραψε στους «Καθαρμούς» του την αιώνια πάλη της Φιλότητας και του Νείκους (μίσους). Αργότερα, τις ιδεαλιστικές απόψεις των Πυθαγορείων ενστερνίστηκαν ο Σωκράτης και ο μαθητής του Πλάτωνας, που περιέγραψε στην «Πολιτεία» τον μύθο του Ηρός του Αρμένιου με τη μεταθανάτια κρίση δικαίων και αδίκων.

24 Εβραίοι Ο Ιουδαϊσμός είχε ξεκινήσει ως μια αίρεση αιγυπτιακής προέλευσης από τα χρόνια του μισαλλόδοξου μονοθεϊστή φαραώ Ακενατών γύρω στα μέσα του 14ου αιώνα πχε. Μετά τη μετακίνηση των Εβραίων στην Παλαιστίνη η λατρεία του θεού Γιαχβέ συνυπήρχε με τις θεότητες των άλλων λαών, όπως το θεό των Φιλισταίων Βάαλ ή Βελ. Μόνο μετά τον 8ο αιώνα πχε είδαν οι Εβραίοι τον Βάαλ ως ανταγωνιστή του δικού τους θεού. Όμως, τα αρχαιότερα βιβλία της ιουδαϊκής «Παλαιάς Διαθήκης» δεν έχουν καμιά αναφορά σε δυϊστικές απόψεις καλού και κακού, αθανασίας της ψυχής και μεταθανάτιας δικαιοσύνης. Έπρεπε να καταληφθεί η Ιερουσαλήμ από τους Πέρσες τον 6ο αιώνα ώστε να μεταφυτευθούν οι ζωροαστρικές ιδέες σε ορισμένους Εβραίους. Αυτοί είναι οι περίφημοι Ασιδαίοι ή Χασιδίμ («ευσεβείς») που εξελίχθηκαν στους γνωστούς Φαρισαίους («Περσόφιλους»). Οι φανατικοί αυτοί υπέθαλψαν την επανάσταση των Μακκαβαίων κατά των Ελλήνων Σελευκιδών τον 2ο πχε αιώνα και των ελληνοπρεπών Σαδδουκαίων. Ο εξελληνισμός των Εβραίων διακόπηκε και ο Ιουδαϊσμός μεταλλάχθηκε με τα φαρισαϊκά δόγματα περί αθανασίας της ψυχής και δυϊσμού καλού και κακού. Ως αντίπαλος του θεού Γιαχβέ επιλέχθηκε ο Βάαλ ή Βεελζεβούλ, όπως ήταν γνωστός στη φιλισταϊκή πόλη Εκρών.

25 Ένας ελληνόγλωσσος Ιουδαίος, ο Φίλων ο Αλεξανδρεύς (25 πx-45 μx) κατάφερε να δημιουργήσει μια ιδεολογική γέφυρα που αντέχει ακόμη και στις μέρες μας, παντρεύοντας τον Ιουδαϊσμό τον Πλατωνισμό Πυθαγόρειες ιδέες Στωικές ιδέες. Ο Φίλων περιγράφει έννοιες δυϊστικού ζωροαστρικού τύπου, καθώς πιστεύει ότι στον κόσμο ενεργούν δύο αντίθετες δυνάμεις: ο αγαθός θεός και η κακή ύλη! Ο άνθρωπος δεν μπορεί να αντιληφθεί με τις αισθήσεις το θεό παρά μόνο με την αποκάλυψη του θείου Λόγου. Με τον Ιουδαίο φιλόσοφο ο ιδεαλιστικός δυϊσμός εξελίσσεται σε φανατικό ανθυλισμό, καθώς από εκείνη την εποχή η έννοια του υλισμού μετατρέπεται μισαλλόδοξα σε συνώνυμο του αθεϊσμού και της ανηθικότητας! Η αρχική διαμάχη ιερατείων και πολιτικής κυριαρχίας κάποιων φατριών των Αρίων στα ιρανο-ινδικά σύνορα, που ξεκίνησε μια χιλιετία πριν, έμελλε να εξελιχθεί σε αδυσώπητο αγώνα κατά του αισθητού κόσμου!

26 Επικούρειες επιρροές στον πρώιμο Χριστιανισμό 1 ( μχε) Περίπου την ίδια εποχή που έζησε ο Φίλων ο Αλεξανδρεύς, δημιουργήθηκε μια αίρεση του Ιουδαϊσμού με έντονα Πλατωνικά στοιχεία, ο Χριστιανισμός. Η αθανασία της ψυχής, η μεταθανάτια κρίση, η ύπαρξη καλού και κακού, η κατωτερότητα του υλικού κόσμου και η ανωτερότητα του άυλου κόσμου αποτελούν βασικά στοιχεία του Χριστιανισμού, αλλά είναι πλατωνικής προέλευσης και δεν υπάρχουν στην εβραϊκή «Παλαιά Διαθήκη» (Ιησούς). Όμως, τα τρία σημαντικότερα συστατικά του Χριστιανισμού από άποψη ιστορικοκοινωνική και εκείνα που τον διαχωρίζουν από όλες τις άλλες θρησκευτικές κοσμοθεωρίες έχουν Επικούρεια προέλευσης Αφορούν: - την έννοια της αγάπης προς τον πλησίον (κατά αντιστοιχία με τη φιλία) - την έννοια της ελεύθερης βούλησης την έννοια της διάδοσης του μηνύματος προς όλους ανεξαιρέτως τους ανθρώπους που θα ήθελαν να το ακούσουν.

27 Επικούρειες επιρροές στον πρώιμο Χριστιανισμό 2 ( μχε) Οι τρεις προαναφερθείσες έννοιες (αγάπη, ελεύθερη βούληση, διάδοση του μηνύματος προς όλους) προωθήθηκαν από τον ιδεολογικό θεμελιωτή του Χριστιανισμού Σαούλ-Παύλο (πιθανή σχέση με Σενέκα), ο οποίος χρησιμοποίησε τη μεθοδολογία του Επίκουρου για την προώθηση των ιδεών του: Δημιούργησε ομάδες σε πολυάριθμες πόλεις, συνήθως οργανωμένες σε κοινόβια Επικοινωνούσε μαζί τους με Επιστολές, που περιείχαν συνοπτικές παρουσιάσεις της διδασκαλίας του - Διαφορές Επικούρειου Χριστιανού Ο Επικούρειος θέλει να ευτυχήσει ενόσω ζει και πριν από το θάνατό του, ενώ ο Χριστιανός θέλει να είναι ευτυχισμένος στον Παράδεισο μετά θάνατον! Ο Επικούρειος επιλέγει να είναι καλός και ενάρετος από ευχαρίστηση γιατί μόνο έτσι θα είναι ατάραχος και ευτυχισμένος με τους φίλους του, ενώ ο Χριστιανός από υπολογισμό για τη μεταθανάτια ανταμοιβή του, από φόβο για τη μεταθανάτια τιμωρία του ή από...αίσθηση καθήκοντος!

28 Θρησκευτικές Λατρείες (έως 300 μχε) Εθνικοί Τους πατρώους θεούς λάτρευαν κυρίως τα λαϊκά στρώματα, αλλά και οι μορφωμένοι Στωικοί, Αριστοτελικοί και Επικούρειοι με το δικό τους τρόπο. Οι πανθεϊστές Στωικοί θεωρούσαν θεϊκή τη Φύση και λάτρευαν τα φυσικά στοιχεία ως συμβολικές εκφάνσεις του μοναδικού κατ αυτούς θεού, του θείου Λόγου. Οι Επικούρειοι και οι Αριστοτελικοί δεν δέχονταν τη θεία πρόνοια και χωρίς φόβο, αλλά με ευχαρίστηση, τιμούσαν τους ευδαίμονες και αθάνατους θεούς.

29 Θρησκευτικές Λατρείες (έως 300 μχε) Νεοπλατωνικοί Συνήθως μέλη της άρχουσας τάξης προτιμούσαν την αστρολογική θρησκεία με τις δυϊστικές αντιλήψεις καλού-κακού και καθαρού-μιαρού, το δημιουργό θεό, τη δικαιοσύνη του κόσμου και τη μετενσάρκωση. Παράλληλα, είχε εξαπλωθεί σε όλη την αυτοκρατορία, κυρίως από νεοπλατωνικούς στρατιωτικούς, η λατρεία του Άριου θεού Μίθρα (μόνο για άνδρες) που εξομοιώθηκε με τον πλατωνικό δημιουργό θεό, το θεό της δικαιοσύνης και του πολέμου, αλλά ήταν και θεός του Ήλιου (Sol Invictus, Ανίκητος Ήλιος). Στη ζωροαστρική θρησκεία, ο Ήλιος ήταν ο οφθαλμός του υπέρτατου πνεύματος, του Αχούρα Μάζντα.

30 Θρησκευτικές Λατρείες (έως 300 μχε) Χριστιανοί Σχετικά αμόρφωτοι, ευκολόπιστοι, αγαθοί και καλοπροαίρετοι που χειραγωγούνταν από τους θρησκευτικούς ποιμένες τους (Λουκιανός και Κέλσος) τους πρώτους δύο αιώνες από την εμφάνιση του Χριστιανισμού. Σε αντίθεση με τους ζηλωτές, αντιδραστικούς και επαναστάτες Εβραίους, οι Χριστιανοί της εποχής ήταν φιλειρηνικοί και αρνούνταν να υπηρετήσουν στον αυτοκρατορικό στρατό (διωγμοί). Η στάση τους αυτή βασιζόταν σε μια ρήση του Ιησού, που καταγραφόταν στο παλαιότερο χριστιανικό ευαγγέλιο («Κατά Ματθαίον» 5.21), ότι «όχι μόνο δεν πρέπει να φονεύουμε τους συνανθρώπους μας, αλλά ούτε και να οργιζόμαστε με αυτούς». Η ενάρετη ανεκτικότητα ήταν ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά των Χριστιανών («όταν σε ραπίσει κάποιος στο ένα μάγουλο στρέψε και το άλλο μάγουλο»).

31 Αντιεπικούρεια εξέλιξη του Χριστιανισμού 1 ( μχε) Λακτάντιος (χριστιανός σύμβουλος Κωνσταντίνου ) 308 «Θείες θεσμοθεσίες» περί του ρόλου των αισθημάτων στην ηθική ζωή. Στο θέμα της οργής, αντέγραψε τις απόψεις του Επικούρειου Φιλόδημου κατά των Στωικών (πάθη=«νοσήματα») και των Περιπατητικών (γενναιότητα στη μάχη) à310 Σύμβουλος Κωνσταντίνου à311 Νέο βιβλίο («Περί οργής»), στο οποίο αυτή τη φορά καταφέρθηκε εναντίον των Επικουρείων που πρέσβευαν ότι οι θεοί δεν οργίζονταν και δεν ασχολούνταν με τους ανθρώπους και τη διακυβέρνηση του κόσμου. Ο θεός οργίζεται δίκαια, άρα και οι Χριστιανοί μπορούν να οργίζονται δίκαια και να φονεύουν δίκαια στον πόλεμο! à312 Νίκη Κωνσταντίνου (Ο Λακτάντιος κατέγραψε το όραμα του «Εν τούτω νίκα»...), αλλά η αψίδα του θριάμβου που έστησε ο Κωνσταντίνος μετά τη νίκη του και σώζεται έως σήμερα δίπλα στο Κολοσσαίο στη Ρώμη είναι αφιερωμένη στον Ανίκητο Ήλιο και δεν έχει το παραμικρό χριστιανικό σύμβολο! à313 Διάταγμα ανεξιθρησκίας Μεδιολάνων à314 Σύνοδος των Χριστιανών επισκόπων της Δύσης στην Αρλ: «όποιος Χριστιανός αρνιόταν να στρατευθεί ή λιποτακτούσε σε καιρό ειρήνης θα αφοριζόταν»! à317 «Επιτομή στις Θείες θεσμοθεσίες»: Αλλαγή του θέματος περί οργής... à

32 Αντιεπικούρεια εξέλιξη του Χριστιανισμού 2 ( μχε) 324 Κωνσταντίνος μονοκράτορας à Με το σύνθημα «ένας θεός στον ουρανό και ένας βασιλιάς στη γη» ο Κωνσταντίνος οργάνωσε ένα θρησκευτικό σύστημα συγκρητισμού για όλους τους υπηκόους του. Για παράδειγμα, μετατόπισε την εορτή των Χριστουγέννων, που έως τότε τη γιόρταζαν οι Χριστιανοί το Σεπτέμβριο, καθιερώνοντάς τη στις 25 Δεκεμβρίου, που ήταν η εορτή του Ήλιου και του Μίθρα. Ήταν μέγας αρχιερέας (ποντίφηκας) της πατρώας θρησκείας επί δεκαετίες και βαφτίστηκε Χριστιανός λίγο πριν από το θάνατό του το 337. à Ο Χριστιανισμός δεν θα ήταν ποτέ πια ο ίδιος αφότου ο Λακτάντιος αποδέχθηκε την παράνοια της «δίκαιης βίας» και άνοιξε τους ασκούς του Αιόλου. Τριάντα χρόνια μετά ο Αθανάσιος διακήρυττε ότι «ο φόνος γενικά δεν είναι καλός, αλλά ο φόνος του εχθρού στη μάχη είναι και νόμιμος και αξιέπαινος». à Η έννοια της μάχης κατά του εχθρού σταδιακά συμπεριέλαβε το μισαλλόδοξο κυνηγητό των Εθνικών, των φιλοσόφων, των μορφωμένων, των επιστημόνων, των αλλοθρήσκων, των αιρετικών, των αντίπαλων ομάδων εκκλησιαστικής και πολιτικής εξουσίας κλπ. à

33 Αντιεπικούρεια εξέλιξη του Χριστιανισμού 3 ( μχε) - Περί το 390, στην Ιταλία ένας Χριστιανός, που λεγόταν Ιoβινιανός, άρχισε να διδάσκει ότι θα ήταν πραγματικά θεάρεστο να ζούσαν οι άνθρωποι αγαπημένοι και ευτυχισμένοι. Επιπλέον, ότι δεν έχει νόημα να ζουν ως μοναχοί χωριστά οι άνδρες και οι γυναίκες ή να υπάρχει ιεραρχία στην εκκλησία. Ακόμη, ότι οι Χριστιανοί δεν θα έπρεπε να ενδιαφέρονται για το τι θα φάνε σε συγκεκριμένες ημέρες αλλά πώς θα γίνουν καλύτεροι άνθρωποι και θα μοιράζονται αγάπη, φιλία και ειρήνη με τους συνανθρώπους τους. Ο Ιoβινιανός κυνηγήθηκε από επισκόπους της Εκκλησίας, που τον κατηγόρησαν ως...«επίκουρο του Χριστιανισμού»! - Είναι φανερό πως μέσα σε έναν αιώνα αυτή η θρησκεία έβαλε στο περιθώριο τα καλύτερα στοιχεία της, που ήταν επικούρεια, και κράτησε τα χειρότερα: την πλατωνική θεωρητικολογία που βόλευε την ολιγαρχία του κλήρου, τη σαδομαζοχιστική επίθεση κατά της ανθρώπινης φύσης που επέβαλαν οι στωικά σκεπτόμενοι μοναχοί στον εαυτό τους και τους άλλους τη δεισιδαιμονία των λαϊκών στρωμάτων Ο Μεσαίωνας είχε ξεπροβάλει ανελέητα προκαλώντας μεγάλη δυστυχία στον πρώην πολιτισμένο κόσμο...

34 Πλατωνικός Μεσαίωνας ( ) Χριστιανικός Πλατωνισμός Νεοπλατωνικός Αριστοτελισμός Οι χριστιανοί συγγραφείς άρχισαν να καθυβρίζουν τον Επίκουρο επειδή αρνιόταν τη θεία πρόνοια και την άυλη φύση της ψυχής. Ακόμη και όταν αντέγραφαν κάποιο επικούρειο κείμενο με το οποίο συμφωνούσαν δεν ανέφεραν την πηγή του (όπως ο Ιωάννης Δαμασκηνός σχετικά με τις σωματικές ηδονές) Ο δημιουργός θεός ο μόνος «άκτιστος» (και οι ψυχές κτιστές) Γνωστικός Πλατωνισμός Πυθαγορισμός Οι γνωστικοί πιστεύουν ότι ο δημιουργός θεός χρησιμοποίησε τις αιώνιες Ιδέες (ή Αριθμούς), που προϋπήρχαν, για να δημιουργήσει τον αισθητό κόσμο. Επιπλέον πιστεύουν ότι η ιδέα του αγαθού είναι η ανώτατη Ιδέα και είναι ανεξάρτητη του θεού, ενώ οι ψυχές των ανθρώπων είναι αθάνατες λόγω της θείας φύσης τους.

35 Επικούρεια Αναγέννηση ( ) Αναζωπύρωση Επικούρειας Φιλοσοφίας Ανακάλυψη του μεγαλειώδους ποιήματος του Λουκρήτιου «Περί της φύσεως των πραγμάτων» Ο Γάλλος φιλόσοφος, φυσικός και καθολικός κληρικός Γκασσεντί αναβίωσε την Επικούρεια φιλοσοφία, αλλά άλλαξε τρία σημεία της επηρεασμένος από τον πλατωνικό Χριστιανισμό. Δέχθηκε ότι ένας θεός δημιούργησε από το μηδέν τα άπειρα άτομα και τον άπειρο χώρο, ότι υπάρχει θεία πρόνοια, καθώς και ότι η ψυχή του ανθρώπου είναι άυλη και αθάνατη. Έστω και λίγο τροποποιημένη, η Επικούρεια φιλοσοφία διαδόθηκε και επέδρασε αποφασιστικά στην ανατολή της εποχής του Εμπειρισμού, του Διαφωτισμού και της Επιστήμης.

36 Επικούρειος και Πλατωνικός Διαφωτισμός ( ) Ο Διαφωτισμός του 18ου αιώνα είναι πνευματικό παιδί της αναβιωμένης αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας, που επιστρατεύθηκε κατά του τυραννικού σκοταδισμού. Στο σχολαστικισμό της Καθολικής Εκκλησίας, που είχε ως ιδεολογική βάση τον νεοπλατωνικά τροποποιημένο Αριστοτελισμό, οι διαφωτιστές αντέτειναν απόψεις της Επικούρειας φιλοσοφίας αλλά και του Γνωστικού Πλατωνισμού/Πυθαγορισμού, που είχε εξελιχθεί στον Ελευθεροτεκτονισμό. Σε όλες τις χώρες που ξεχύθηκε σαν πνευματική πυρκαγιά ο Διαφωτισμός περιείχε στο ιδεολογικό του φάσμα από Επικούρειους έως Τέκτονες. Η θρησκεία του Διαφωτισμού, ο Ντεϊσμός, αποτελεί συγκερασμό της πλατωνικής ιδέας του δημιουργού θεού και της επικούρειας κοσμοθεωρίας περί ανυπαρξίας της θείας πρόνοιας και ύπαρξης του θεού στα μετακόσμια. Ο θεός του Ντεϊσμού υπάρχει εκτός του σύμπαντος και ασχολήθηκε με τη Φύση μια και μοναδική φορά θέτοντας σε κίνηση τη δημιουργία της. Μετά από αυτή τη μοναδική φορά δεν ξαναασχολείται με τη διακυβέρνηση του κόσμου, οπότε δεν υπάρχει θεία πρόνοια. Ο Ντεϊσμός υποστηρίχθηκε από

37 Σύγχρονη Επιστήμη ( σήμερα) Στη συνέχεια, αναπτύχθηκε ραγδαία η Επιστήμη έχοντας βαθιές επικούρειες ρίζες και απέκτησε σταδιακά το κύρος της μόνης έγκυρης και αντικειμενικής πηγής γνώσης της Φύσης. Εξορισμένη από τα επιστημονικά δεδομένα, ο Χριστιανισμός οχυρώθηκε στη διατύπωση συναισθηματικών βιωμάτων, συμβολικής παραμυθίας και πλατωνικής αλληγορίας. Παράλληλα, αναπτύχθηκε η επικούρεια κοινωνιολογική κοσμοθεωρία του Ωφελιμισμού από τους Άγγλους Τζέρεμυ Μπένθαμ και Τζων Στιούαρτ Μιλλ, οι οποίοι ανέδειξαν το επικούρειο δικαίωμα της ευτυχίας, που κατέγραψε ο Αμερικανός Τόμας Τζέφφερσον στην Αμερικανική Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας, σε βασικό στόχο κάθε πολιτισμένης κοινωνίας. Ο Ωφελιμισμός βασίστηκε στην επικούρεια θεώρηση της ανθρώπινης φύσης που επιζητά την ηδονή και αποφεύγει τον πόνο, θεωρώντας ωφέλιμο, καλό και ηθικό ό,τι αυξάνει την ευτυχία των περισσοτέρων ανθρώπων. Ωφελιμιστικές αρχές που στοχεύουν στην ευτυχία ενσωματώθηκαν στα σοσιαλδημοκρατικά συντάγματα των Σκανδιναβικών χωρών, που αποτελούν την ανώτερη μορφή κοινωνικού κράτους έως σήμερα.

38 Πλατωνισμός Σύγχρονη θεώρηση 1 ( σήμερα) Στις αρχές του 19ου αιώνα, ορισμένοι επιχείρησαν την αναβίωση του Πλατωνισμού ως ανεξάρτητης κοσμοθεωρίας με πυθαγόρειες και νεοπλατωνικές επιρροές (1805, Άγγλος Τόμας Τέιλορ «Η πίστη του Πλατωνικού φιλοσόφου»). Μετά από πολλές συζητήσεις και δημοσιευμένα σχόλια, ήταν η άποψη του Επικούρειου Τζων Στιούαρτ Μιλλ για τον Πλάτωνα, που υπερίσχυσε στους φιλοσοφικούς/φιλολογικούς κύκλους και είναι σήμερα η επικρατούσα. Κατά το Μιλλ, η μεγαλύτερη πλάνη της πλατωνικής παράδοσης είναι η δογματική γενίκευση σύμφωνα με την οποία ο Πλάτωνας θεωρείται ο θεωρητικός πατριάρχης και θεόπνευστος εκφραστής μιας απόκρυφης και εσχατολογικής αποκάλυψης, που συγκροτεί μια αυθεντική θεολογία. Ο ιδεαλιστής φιλόσοφος εμφανίζεται ως ο αρχηγός ενός φιλοσοφικού ιερατείου, που αντιλήφθηκε την κρυφή πεμπτουσία της δημιουργίας και το νόημα του εφήμερου αισθητού κόσμου, αντιπαραβάλλοντας την απόκρυφη σοφία του στις εμπειρικές παραισθήσεις και στον υλιστικό επιστημονισμό.

39 Πλατωνισμός Σύγχρονη θεώρηση 2 ( σήμερα) Η αλήθεια όμως που απορρέει από το σύνολο του έργου του Πλάτωνα, υπογραμμίζει ο Μιλλ, είναι ότι δεν υπάρχει κανένα πλατωνικό φιλοσοφικό οικοδόμημα με εννοιολογική συνεκτικότητα, αφού ο ιδεαλιστής φιλόσοφος δίνει αντικρουόμενες πληροφορίες και διαφορετικές απόψεις σε κάθε διάλογό του, οπότε φαίνεται ολοκάθαρα ότι δεν είχε κατασταλάξει σε ορισμένες θέσεις κατά τη διάρκεια της συγγραφής των έργων του. Κατά συνέπεια, θα πρέπει να αντιμετωπίζουμε τον Πλάτωνα ως λογοτέχνη και όχι ως φιλόσοφο, εφόσον δεν περιμένουμε συνέπεια γεγονότων και ιδεών σε όλα τα έργα ενός λογοτέχνη. Κατά το Μιλλ, αυτό που θα πρέπει να κρατήσουμε από τον Πλάτωνα είναι η ερευνητική μεθοδολογία, ο απορητικός διάλογος και η συνεχής διατύπωση υποθέσεων. Κατά τη διαρκή αυτή αναζήτηση, κάποιες φορές ο Πλάτωνας φθάνει στη σπερματική διατύπωση ορισμένων εύστοχων απόψεων. Ο Μιλλ δίνει ως παράδειγμα την έννοια της ηδονικής ωφελιμότητας, που εμφανίζεται στο διάλογο «Πρωταγόρας» και την οποία ανέδειξε αρχικά ο Επίκουρος και στη συνέχεια ο Μπένθαμ.

40 Συμπεράσματα Αλληλεπιδράσεις Πλατωνισμού Επικούρειας φιλοσοφίας Υπήρξε αλληλεπίδραση της Πλατωνικής και της Επικούρειας κοσμοθεωρίας για περισσότερες από δύο χιλιετίες. Ο Πλατωνισμός παρουσίασε πολλά πρόσωπα κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου και επηρεάστηκε σε πολλά διαφορετικά επίπεδα από την Επικούρεια φιλοσοφία. Ο Επίκουρος επέλεξε κάποιες εύστοχες ιδέες του Πλάτωνα, τις οποίες ενσωμάτωσε στο φιλοσοφικό του οικοδόμημα, αλλά η Επικούρεια φιλοσοφία δεν μεταβλήθηκε για επτά αιώνες έως την έλευση του Μεσαίωνα και ακόμη περισσότερο ότι επηρεάστηκε από νεοπλατωνικές απόψεις. Η μόνη πλατωνική επίδραση στην Επικούρεια κοσμοθεωρία έγινε από τον Χριστιανό αναβιωτή της στην ύστερη Αναγέννηση Γκασσεντί. Ο Πλατωνισμός αποτελεί τον κύριο κορμό της ιδεαλιστικής φιλοσοφικής πορείας του δυϊσμού (πνεύματος και ύλης), που οδήγησε στη Θεολογία του Δυτικού κόσμου Η Επικούρεια φιλοσοφία αποτελεί τον κύριο κορμό της υλιστικής φιλοσοφικής πορείας του μονισμού (η ύλη ισούται με την ενέργεια), που οδήγησε στην Επιστήμη του Δυτικού Κόσμου. Στην εποχή μας, η Επιστήμη έχει κατακτήσει το κύρος της έγκυρης και αντικειμενικής γνώσης της Φύσης.

41 Ευχαριστώ για την προσοχή σας! Η ομιλία αυτή παρουσιάστηκε: Θεσσαλονίκη (Ομάδα Φίλων Επικούρειας Φιλοσοφίας «Κήπος Θεσσαλονίκης») Αθήνα (Φιλοσοφικό εργαστήριο «Αθηνά Εργάνη») Για βιβλιογραφία: Χ. Γιαπιτζάκης «Εξελικτικές αλληλεπιδράσεις Πλατωνισμού και Επικούρειας φιλοσοφίας» Φιλοσοφικό Περιοδικό ΚΗΠΟΣ ΤΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΟΥ ΙΓ 60-76, Εκδόσεις Βερέττα, 2010 Χ. Γιαπιτζάκης «Προς Αναλήθιον» Φιλοσοφικό Περιοδικό ΚΗΠΟΣ ΤΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΟΥ ΙΔ 82-88, Εκδόσεις Βερέττα, 2010

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΗ / ΙΣΤΟΡΙΚΟ 7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η φιλοσοφία. Έννοια και περιεχόμενο 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ Η εξέλιξη της φιλοσοφίας και η οντολογία Ι. Εισαγωγή... 25 ΙΙ. Η προσωκρατική φιλοσοφία...

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία Ι

Χριστιανική Γραμματεία Ι Χριστιανική Γραμματεία Ι Ενότητα 1-B A1-2: Περίοδος Δογματικής Ανασυγκρότησης (313-451) Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος. 1 Ο πολιτισμός ευαθείον του ανθρώπου, η φαντασία της προόδου και ο φετιχισμός της τεχνικής

Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος. 1 Ο πολιτισμός ευαθείον του ανθρώπου, η φαντασία της προόδου και ο φετιχισμός της τεχνικής ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Για τους ΦΟΙΤΗΤΕΣ του ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµα Α1 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον καθένα: Α

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέµα Α1 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΠΥΘΑΓΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΝΕΟΠΥΘΑΓΟΡΕΙΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ

ΝΕΟΠΥΘΑΓΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΝΕΟΠΥΘΑΓΟΡΕΙΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ ΝΕΟΠΥΘΑΓΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΝΕΟΠΥΘΑΓΟΡΕΙΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ Υπό Ελευθερίου Διαµαντάρα Ερευνητή Μελετητή Ιστορίας Φιλοσοφίας Συγγραφέα Ακαδηµαϊκού και εκπροσώπου της ACCADEMIA DI NAPOLI 1611 Σε δύο προηγούµενα βιβλία

Διαβάστε περισσότερα

3. Να αναλύσετε τον τρόπο µε τον οποίο η στωική φιλοσοφία και ο νεοπλατωνισµός επηρέασαν τους Απολογητές και τους Πατέρες της Εκκλησίας.

3. Να αναλύσετε τον τρόπο µε τον οποίο η στωική φιλοσοφία και ο νεοπλατωνισµός επηρέασαν τους Απολογητές και τους Πατέρες της Εκκλησίας. 2.2.2. Η Ανατολική Λεκάνη της Μεσογείου κατά τους τρεις πρώτους µ.χ. αιώνες - Το Ελληνικό Πνεύµα κατά τους τρεις πρώτους µ.χ. αιώνες - Η Παλαιοχριστιανική τέχνης - Μια Τέχνη Ελληνική Eρωτήσεις ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού

7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού 7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Ποιοι είναι οι κύριοι εκπρόσωποι της θεωρίας του ωφελιµισµού και µε βάση ποιο κριτήριο θα πρέπει, κατ αυτούς, να αξιολογούνται οι πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 2: ΗΘΙΚΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΗΘΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 2: ΗΘΙΚΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΗΘΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 2: ΗΘΙΚΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΗΘΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΣ ΚΑΙ ΚΟΣΜΟΣ ΣΤΗ ΣΚΕΨΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΩΝ

ΘΕΟΣ ΚΑΙ ΚΟΣΜΟΣ ΣΤΗ ΣΚΕΨΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΩΝ ΘΕΟΣ ΚΑΙ ΚΟΣΜΟΣ ΣΤΗ ΣΚΕΨΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΩΝ Οι θεολογικοί στοχασμοί και η προσέγγισή τους σε σχέση με το θείο, σύμφωνα με τον Ηράκλειτο, τους Στωικούς φιλοσόφους, τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη

Διαβάστε περισσότερα

OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ

OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ Αγαπητοί μου Χριστιανοί, Σας ευχαριστώ που μου δίνεται σήμερα την ευκαιρία, να μοιραστώ μαζί σας τις σκέψεις και το όραμά μου για την Εκκλησία

Διαβάστε περισσότερα

Η Ι ΕΟΛΟΓΙΑ του Ραµακρίσνα Ματχ και Ραµακρίσνα Αποστολής

Η Ι ΕΟΛΟΓΙΑ του Ραµακρίσνα Ματχ και Ραµακρίσνα Αποστολής myvedanta.gr 13/08/2013 Η Ι ΕΟΛΟΓΙΑ του Ραµακρίσνα Ματχ και Ραµακρίσνα Αποστολής Πηγή: http://www.belurmath.org/ideology.htm Η ιδεολογία του Ραµακρίσνα Ματχ και Αποστολής αποτελείται από τις αιώνιες αρχές

Διαβάστε περισσότερα

Πλάτωνος Βιογραφία Δευτέρα, 23 Μάιος 2011 01:55

Πλάτωνος Βιογραφία Δευτέρα, 23 Μάιος 2011 01:55 Ο Πλάτων (427 π.χ. - 347 π.χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος από την Αθήνα, ο πιο γνωστός μαθητής του Σωκράτη και δάσκαλος του Αριστοτέλη. Το έργο του με τη μορφή φιλοσοφικών διαλόγων έχει σωθεί ολόκληρο

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ»

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» Αν είναι αλήθεια ότι ο άνθρωπος γεννιέται καλός και γίνεται μοχθηρός μόνο μέσα από την κακή επιρροή της κοινωνίας στην οποία ζει, η μεταρρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας Ο Μέγας Αθανάσιος: αγωνιστής της ορθής πίστης Πατριάρχης Αλεξανδρείας Πατριάρχης Αλεξανδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας των πρώτων χριστιανικών αιώνων (Μέγας Αθανάσιος,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΖΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ, ΑΝ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΦΡΟΝΗΣΗ, ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΚΑΙ ΟΥΤΕ ΠΑΛΙ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17 Ο σκοπός της παρούσης μελέτης... 20 Η σπουδαιότητα της περιόδου του δεύτερου ναού... 22

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17 Ο σκοπός της παρούσης μελέτης... 20 Η σπουδαιότητα της περιόδου του δεύτερου ναού... 22 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17 Ο σκοπός της παρούσης μελέτης... 20 Η σπουδαιότητα της περιόδου του δεύτερου ναού... 22 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Ι. ΟΙ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΕΤΑΙΧΜΑΛΩΣΙΑΚΟΥ ΙΟΥΔΑΪΣΜΟΥ... 26 Εισαγωγή...

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Συγγραφείς 1. Δημήτριος Λ. Δρίτσας, Δρ Θεολογίας, Σχολικός Σύμβουλος 2. Δημήτριος Ν. Μόσχος, Δρ Θεολογίας, Καθηγητής Λυκείου Αναβύσσου 3. Στυλιανός Λ. Παπαλεξανδρόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1.Ο Πρωταγόρας παρουσιάζει στο σημείο αυτό μια ιδιαιτέρως ρηξικέλευθη τοποθέτηση σχετικά με την έννοια και το σκοπό της τιμωρίας. Η τιμωρία, σύμφωνα με τον Πρωταγόρα δεν είναι εκδίκηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ

ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ ΘΡΗΣΚΕΙΕΣ ΤΗΣ ΑΣΙΑΣ ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ Ιδρυτής του Ισλάμ είναι ο Μωάμεθ (ο οποίος θεωρείται απ τους μουσουλμάνους ο τελευταίος και μεγαλύτερος προφήτης) Το ιερό βιβλίο της θρησκείας

Διαβάστε περισσότερα

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας:

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας: Ιουδαϊσµός α) Παρουσίαση θρησκείας: Ο Ιουδαϊσµός είναι η παραδοσιακή θρησκεία των Εβραίων. Σύµφωνα µε τον ορθόδοξο Ιουδαϊσµό και τους βαθιά θρησκευόµενους Εβραίους, ο βιβλικός πατριάρχης Αβραάµ ήταν ο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. Οι φορείς της αγωγής στην Αθήνα Βαθμίδες αγωγής Παιδευτικά μέσα A).. α).......

Διαβάστε περισσότερα

37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002

37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002 37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ, «ΠΛΑΤΩΝΑ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ» ΤΑΞΗ: Γ, ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: Αρετή Πότσιου, ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ: Νίκος Κοκκινάκης

Διαβάστε περισσότερα

Υπατία. Εργασία της µαθήτριας Ελευθεριάδη Κωνσταντίνα Υπεύθυνη καθηγήτρια: Dr. Σταυρούλα Πατσιοµίτου 1 ο ΠρότυποΠειραµατικόΓυµνάσιοΑθηνών

Υπατία. Εργασία της µαθήτριας Ελευθεριάδη Κωνσταντίνα Υπεύθυνη καθηγήτρια: Dr. Σταυρούλα Πατσιοµίτου 1 ο ΠρότυποΠειραµατικόΓυµνάσιοΑθηνών Υπατία Τετάρτη20 Νοεµβρίου 2013 Σχολικό έτος 2013-2014 Εργασία της µαθήτριας Ελευθεριάδη Κωνσταντίνα Υπεύθυνη καθηγήτρια: Dr. Σταυρούλα Πατσιοµίτου 1 ο ΠρότυποΠειραµατικόΓυµνάσιοΑθηνών Τµήµα Β1 Βιογραφικό

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

3. Η θεωρία του Αριστοτέλη για τη µεσότητα

3. Η θεωρία του Αριστοτέλη για τη µεσότητα 3. Η θεωρία του Αριστοτέλη για τη µεσότητα Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Σε ποια θεµελιακή θεωρία στηρίζει ο Αριστοτέλης την ηθική του φιλοσοφία; Να την αναπτύξετε σύντοµα. 2. Πώς προσδιορίζει ο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής βασικό φαινόμενο που διακρίνει κάθε ζωντανό οργανισμό, είναι η κίνηση Ο βιολογικός αγώνας του ανθρώπου και μέσα από τη

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον»

Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον» Α Λυκείου - Θρησκευτικά Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον» ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Να ερμηνεύουν θεολογικά τη φράση «κατ εικόνα και καθ ομοίωσιν». 2. Να διατυπώνουν το σκοπό δημιουργίας του ανθρώπου. 3. Να

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΤΑΝΙΣΜΟΣ. Α. Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ.

ΣΑΤΑΝΙΣΜΟΣ. Α. Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ. Α. Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ. ΣΑΤΑΝΙΣΜΟΣ. Ο Σατανισμός διεθνώς θεωρείται ως . Είναι η λατρεία του Σατανά ο οποίος στις διάφορες μορφές του σατανισμού, δεν κατανοείται με ενιαίο τρόπο. Ο σατανισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) Από τον 2ο αιώνα και εξής η λέξη ευαγγέλιο δηλώνει: τα βιβλία εκείνα της Καινής Διαθήκης που περιέχουν και αφηγούνται το γεγονός της

Διαβάστε περισσότερα

Μασονία. Εμφανίζεται τον Μεσαίωνα στη Δυτική Ευρώπη. Μασονισμός ή τεκτονισμός Ελευθεροτεκτονισμός Free mansory. Παγκόσμια οργάνωση

Μασονία. Εμφανίζεται τον Μεσαίωνα στη Δυτική Ευρώπη. Μασονισμός ή τεκτονισμός Ελευθεροτεκτονισμός Free mansory. Παγκόσμια οργάνωση Μασονία Μασονισμός ή τεκτονισμός Ελευθεροτεκτονισμός Free mansory Παγκόσμια οργάνωση Εμφανίζεται τον Μεσαίωνα στη Δυτική Ευρώπη masson Τεχνίτης ή τέκτονας Σωματεία οικοδόμων Συνθηματική γλώσσα Μυστικά

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

α) «άτοµα» β) «απεικάσµατα» γ) «επιθυµητικό». Μονάδες 12

α) «άτοµα» β) «απεικάσµατα» γ) «επιθυµητικό». Μονάδες 12 ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 25 ΜΑΪΟΥ 2004-05-25 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΡΕΙΣ (3) ΟΜΑ Α Α Α.1 Να µεταφέρετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ -17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: «Θανάτου εορτάζουμε νέκρωσιν...» (κεφ.12) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ 2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ [94] ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΜΕΤΑΒΙΒΑΖΟΝΤΑΙ υλικές-οικονομικές πολιτικές πνευματικές ηθικές κοινωνικές αισθητικές θρησκευτικές ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ Οικογένεια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ. Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ. Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς 1) Πού έγινε η Πενθέκτη Οικουμενική Σύνοδος; Α. Κωνσταντινούπολη Β. Έφεσο Γ. Νίκαια Δ. Χαλκηδόνα 2) Ποιος Πατριάρχης Αλεξανδρείας καθαιρέθηκε

Διαβάστε περισσότερα

«Ο πλατωνικός διάλογος»

«Ο πλατωνικός διάλογος» «Ο πλατωνικός διάλογος» Εισαγωγή στους πλατωνικούς διαλόγους Τρόποι ανάγνωσης και ερµηνείας του πλατωνικού έργου ιάλογος και διαλεκτική Γιώργος Καµπάλιος Το έργο «ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ. Στο πρόγραμμα συμμετείχαν 19 μαθητές της Β τάξης

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ. Στο πρόγραμμα συμμετείχαν 19 μαθητές της Β τάξης 16 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Στο πρόγραμμα συμμετείχαν 19 μαθητές της Β τάξης ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ : ΑΝΥΨΗΤΑΚΗ ΕΙΡΗΝΗ,ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΥ ΟΛΓΑ Κάποτε η τροφή ήταν απαραίτητη

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ (σελ.140-151)

Ο ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ (σελ.140-151) Ο ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ (σελ.140-151) Ορισμός: ο πολιτισμός που προήλθε από τη σύνθεση ελληνικών και ανατολικών στοιχείων ονομάστηκε ελληνιστικός και απέκτησε οικουμενικό χαρακτήρα. 2.1 Τα ελληνιστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑ Α Α Α.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων της Στήλης Α και δίπλα το γράµµα της θέσης που αποδίδεται στον καθένα από αυτούς από τη Στήλη Β.

Διαβάστε περισσότερα

ἐπιθυμητικόνἐ θ ό Πλάτωνος Πολιτεία ή Περί δικαίου (380 π.χ.) δικαιοσύνη = οἰκειοπραγία: κάθε μέρος ενός συνόλου ή

ἐπιθυμητικόνἐ θ ό Πλάτωνος Πολιτεία ή Περί δικαίου (380 π.χ.) δικαιοσύνη = οἰκειοπραγία: κάθε μέρος ενός συνόλου ή Τριπουλά Ιωάννα 1 Εισαγωγικές παρατηρήσεις Πλάτωνος Πολιτεία ή Περί δικαίου (380 π.χ.) δικαιοσύνη = οἰκειοπραγία: κάθε μέρος ενός συνόλου ή μέλος μιας ομάδας πράττει το έργο που του αντιστοιχεί αναλόγως

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ

Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ Ενότητα 2-Δ Α9: Θεολόγοι του τέλους της αυτοκρατορίας Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5)

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5) Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr 1. Ποια από τις ακόλουθες μάχες δεν έχει σχέση με τους Μηδικούς Πολέμους; α. η μάχη της Μυκάλης β. η μάχη

Διαβάστε περισσότερα

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Τι είναι η φιλοσοφία; Φιλοσοφία είναι η επιστήμη που ασχολείται με: ερωτήματα προβλήματα ή απορίες που μπορούμε να αποκαλέσουμε οριακά,

Διαβάστε περισσότερα

323 Α) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

323 Α) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α 323 Α) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Για όποιον εξετάζει το πολίτευμα, δηλαδή ποια είναι η ουσία του κάθε πολιτεύματος και ποια τα χαρακτηριστικά του, το πρώτο

Διαβάστε περισσότερα

6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Οι άγιες εικόνες, έκφραση της πίστης Σχολείο: Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα (κεφ.18) Τάξη: Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Θεολογίας. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια

Τμήμα Θεολογίας. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Α. ΤΟΜΕΙΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Το Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλεία, Διαθήκη και Κανόνας: Μια Εισαγωγή της Παλιάς Διαθήκης

Βασιλεία, Διαθήκη και Κανόνας: Μια Εισαγωγή της Παλιάς Διαθήκης Βασιλεία, Διαθήκη και Κανόνας: Μια Εισαγωγή της Παλιάς Διαθήκης Διάλεξη 1 η Γιατί πρέπει να μελετούμε την Παλιά Διαθήκη; Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που

Διαβάστε περισσότερα

5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Από τη μαγεία του παραμυθιού στην πλάνη της μαγείας (κεφ.35) Σχολείο: Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη: Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 7: ΠΗΓΕΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 7: ΠΗΓΕΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 7: ΠΗΓΕΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική διαδρομή στην Κάτω Ιταλία

Πολιτιστική διαδρομή στην Κάτω Ιταλία Πολιτιστική διαδρομή στην Κάτω Ιταλία 11 ο Γυμνάσιο Αχαρνών Το εξώφυλλο του βιβλίου μας Αχαρναί 2010 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Πρόλογος Αρχαίες αποικίες Πυθαγόρας ο Σάμιος Η διάλεκτος των Ελλήνων της Κάτω Ιταλίας

Διαβάστε περισσότερα

Οι απόγονοι του Νώε, μετά τη διασπορά τους σ όλη τη γη, άρχισαν να λησμονούν τον αληθινό Θεό και να λατρεύουν τα είδωλα, δηλαδή τα δημιουργήματα του

Οι απόγονοι του Νώε, μετά τη διασπορά τους σ όλη τη γη, άρχισαν να λησμονούν τον αληθινό Θεό και να λατρεύουν τα είδωλα, δηλαδή τα δημιουργήματα του H εποχή των Πατριαρχών Από τον πολυθεϊσμό στην πίστη στον ένα Θεό Ο Θεός σχεδιάζει τη σωτηρία του κόσμου Οι απόγονοι του Νώε, μετά τη διασπορά τους σ όλη τη γη, άρχισαν να λησμονούν τον αληθινό Θεό και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα Διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 2/11/2015

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΞΕΚΙΝΩΝΤΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΡΩΤΗ: Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΞΕΚΙΝΩΝΤΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΡΩΤΗ: Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΡΩΤΗ: Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Τα φιλοσοφικά ερωτήματα: Δε μοιάζουν με τα επιστημονικά, γιατί δε γνωρίζουμε: από πού να ξεκινήσουμε την ανάλυσή τους ποια μέθοδο να ακολουθήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 3. Ξενοφών Γρύλλου Ερχιεύς Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 1. Η ΖΩΗ ΤΟΥ 1. Να δώσετε βασικές πληροφορίες για την καταγωγή του Ξενοφώντα και για το οικογενειακό περιβάλλον µέσα στο οποίο µεγάλωσε. 2. Σε ποια εποχή

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3, «...Πλαστήκαµε για να µην είµαστε µονάχοι. Για τούτο η καρδιά µας ασταµάτητα διψά για τους άλλους. Χωρίς το διάλογο των υπάρξεων µας η ζωή φαίνεται αδειανή, ερηµωµένη, αδικαιολόγητη. Ζούµε και πλησιάζουµε

Διαβάστε περισσότερα

Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Σάββατο, 24 Νοεμβρίου 2012. Στωική Φιλοσοφία: εισαγωγή

Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Σάββατο, 24 Νοεμβρίου 2012. Στωική Φιλοσοφία: εισαγωγή Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Σάββατο, 24 Νοεμβρίου 2012 Στωική Φιλοσοφία: εισαγωγή Ιδρυτής της Στωικής Φιλοσοφίας (Στωικισμός) υπήρξε περί το 300 π.χ. ο Ζήνων ο Κιτιεύς από την Κύπρο,

Διαβάστε περισσότερα

πίστη είναι κάτι ανεξήγητο. Αυτός είναι ο Θεός στην Ευρύτερη Κοινότητα. Και από εδώ πρέπει να ξεκινήσετε.

πίστη είναι κάτι ανεξήγητο. Αυτός είναι ο Θεός στην Ευρύτερη Κοινότητα. Και από εδώ πρέπει να ξεκινήσετε. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΟΣ; ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ, Ο ΘΕΟΣ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΗ. Στην Ευρύτερη Κοινότητα, ο Θεός είναι εμπειρία. Στην Ευρύτερη Κοινότητα, ο Θεός είναι επικοινωνία βαθιών ενοράσεων και αναγνώρισης του ενός

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΥΔΑΪΣΜΟΣ. Ομάδα: Οι άγγελοι του Γιάννη Μαθητές: Γιάννης Παπαντωνάκης, Δάφνη Πετράτου, Μαρία Πλουμάκη, Μελίνα Μπορμπουδάκη. Σχολικό Έτος: 2013-14

ΙΟΥΔΑΪΣΜΟΣ. Ομάδα: Οι άγγελοι του Γιάννη Μαθητές: Γιάννης Παπαντωνάκης, Δάφνη Πετράτου, Μαρία Πλουμάκη, Μελίνα Μπορμπουδάκη. Σχολικό Έτος: 2013-14 ΙΟΥΔΑΪΣΜΟΣ Ομάδα: Οι άγγελοι του Γιάννη Μαθητές: Γιάννης Παπαντωνάκης, Δάφνη Πετράτου, Μαρία Πλουμάκη, Μελίνα Μπορμπουδάκη Σχολικό Έτος: 2013-14 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Ιουδαϊσμός Έθιμα Διδασκαλίες Ολοκαύτωμα Μονοθεϊσμός

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της γυναίκας στο ισλάμ και στο χριστιανισμό. PROJECT 1 Υπεύθυνος καθηγητής Παπαγιάννης Γεώργιος ΠΕ01

Η θέση της γυναίκας στο ισλάμ και στο χριστιανισμό. PROJECT 1 Υπεύθυνος καθηγητής Παπαγιάννης Γεώργιος ΠΕ01 Η θέση της γυναίκας στο ισλάμ και στο χριστιανισμό PROJECT 1 Υπεύθυνος καθηγητής Παπαγιάννης Γεώργιος ΠΕ01 ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ ΟΜΑΔΑ Α PROJECT 3 Οι Γυναίκες Στον Ισλάμ Και Στον Χριστιανισμό ΟΜΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΑΠΟΨΗ ΤΩΝ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΙΩΝ ΚΑΙ ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ. Προσωπική ιστοσελίδα www.omas-e.gr ΠΡΟΛΟΓΟΣ

ΓΕΝΙΚΗ ΑΠΟΨΗ ΤΩΝ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΙΩΝ ΚΑΙ ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ. Προσωπική ιστοσελίδα www.omas-e.gr ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΑΠΟΨΗ ΤΩΝ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΙΩΝ ΚΑΙ ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ Του Αλέκου Χαραλαμπόπουλου Προσωπική ιστοσελίδα www.omas-e.gr ΠΡΟΛΟΓΟΣ Ισως δεν θα βρείτε κάποιες ή κάποια που θα έχετε οπ όψη κοσμοθεωρία εδώ, ή και θα βρείτε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ»

Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Τμήμα 5 ης -6 ης Δημοτικού Σάββατο, 27 Οκτωβρίου 2012 Θαλής ο Μιλήσιος 630/635 π.χ. 543 π.χ. Ο πρώτος φιλόσοφος! Ο Θαλής ο Μιλήσιος ανήκει στους προσωκρατικούς

Διαβάστε περισσότερα

Ο επικούρειος φιλόσοφος Έρμαρχος

Ο επικούρειος φιλόσοφος Έρμαρχος Ο επικούρειος φιλόσοφος Έρμαρχος Μπάμπης Πατζόγλου ομιλία στον Κήπο Αθηνών στις 5 Δεκεμβρίου 2013 Προσπάθησα να συγκεντρώσω όσα πιο πολλά μπορούσα για τον μεγάλο φίλο, διάδοχο του Κήπου και φιλόσοφο, τον

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του γνωστικού αντικειμένου των θεολόγων που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης Ενότητα 12: Επιστολή Ιούδα & Β Πέτρου Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΤΗΣ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΤΗΣ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΤΗΣ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗΣ ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΩΣ ΣΥΣΤΑΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΓΙΔΑΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΠΑΡΚΟΥΚΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Η ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Ο ΟΡΟΣ ΠΕΡΙΕΓΡΑΦΕ ΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Ενότητα 6: Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΤΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΩΝ ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΩΝ: ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Α.Ε.Α.Θ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΕΡΑΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΔΙΟ 1. ΜΕΓΑΕΠΙΠΕΔΟ. (ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ. ΑΥΤΟ ΔΕΝ ΕΠΙΔΕΧΕΤΑΙ «ΑΝΑΔΟΜΗΣΕΙΣ»

ΣΤΑΔΙΟ 1. ΜΕΓΑΕΠΙΠΕΔΟ. (ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ. ΑΥΤΟ ΔΕΝ ΕΠΙΔΕΧΕΤΑΙ «ΑΝΑΔΟΜΗΣΕΙΣ» Πως γίνομαι δημιουργός Αναλυτικού Προγράμματος: B= (Τι γνωρίζουν οι συνάδελφοι πριν από το σεμινάριο για το Θέμα) (BEFORE) D= (Τι λαμβάνουν οι συνάδελφοι κατά το σεμινάριο για το Θέμα) (DURING) A= (Τι

Διαβάστε περισσότερα

Τάξη Γ Γυμνασίου. Διδακτικό εγχειρίδιο «Θέματα από την Ιστορία της Εκκλησίας» (Ο.Ε.Δ.Β. 2006 Α )

Τάξη Γ Γυμνασίου. Διδακτικό εγχειρίδιο «Θέματα από την Ιστορία της Εκκλησίας» (Ο.Ε.Δ.Β. 2006 Α ) Τάξη Γ Γυμνασίου Διδακτικό εγχειρίδιο «Θέματα από την Ιστορία της Εκκλησίας» (Ο.Ε.Δ.Β. 2006 Α ) Διδακτική Ενότητα προς ανάπτυξη: Κεφάλαιο Α - Διδακτική Ενότητα 5: «Ο πρώτος διωγμός των χριστιανών» (σελίδες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Κάθε πολιτισμός αφήνει το στίγμα του στην ιστορία, όμως η αρχαία ελληνική τέχνη ξεπέρασε τα όρια του χρόνου με το πανανθρώπινο μήνυμά της, με τη δύναμη του πνεύματος και του συναισθήματος.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΕΠΙΚΟΥΡΟ ΚΑΙ ΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ

ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΕΠΙΚΟΥΡΟ ΚΑΙ ΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΚΗΠΟΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΛΕΥΡΑΣ ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΕΠΙΚΟΥΡΟ ΚΑΙ ΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ Θεσσαλονίκη, 697-2 ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ 2 Εσένα στολίδι του γένους των Ελλήνων, που πρώτος μπόρεσες να υψώσεις φως λαμπρό μες σε

Διαβάστε περισσότερα