Η τεχνολογία, τα μουσεία, η μάθηση, η αφήγηση και το παιχνίδι: προς μία ιστορία συνάντησης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η τεχνολογία, τα μουσεία, η μάθηση, η αφήγηση και το παιχνίδι: προς μία ιστορία συνάντησης"

Transcript

1 Η τεχνολογία, τα μουσεία, η μάθηση, η αφήγηση και το παιχνίδι: προς μία ιστορία συνάντησης Νικολέτα Γιαννούτσου 1,2, Νικόλαος Αβούρης 1 1 Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών, Πανεπιστήμιο Πατρών 2 Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Διαχ. Πολιτ. Αγαθών, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου Περίληψη Τα μουσεία και γενικότερα οι χώροι πολιτισμού έχουν αποτελέσει χώρους στους οποίους μπορεί να συντελεστεί μάθηση είτε υποστηριζόμενη από συγκεκριμένες ενέργειες δραστηριότητες είτε όχι. Επίσης, σε πολλές περιπτώσεις τα μουσεία έχουν εντάξει την τεχνολογία στις δραστηριότητές τους είτε απλώς για να υποστηρίξουν την ξενάγηση είτε ακόμη και μαθησιακές δραστηριότητες εντός ή εκτός του χώρου του μουσείου. Η αφήγηση και το παιχνίδι από την άλλη έχουν αποτελέσει εργαλεία μάθησης εντός της τυπικής, της μη τυπικής και της άτυπης εκπαίδευσης. Ακόμη, οι αφηγήσεις και τα παιχνίδια συχνά τώρα πια βασίζονται στην αξιοποίηση των δυνατοτήτων που προσφέρει η τεχνολογία. Όπως φαίνεται λοιπόν, ενώ συναντάμε συνδυασμούς που περιλαμβάνουν κάποια από τα στοιχεία του τίτλου δεν έχουμε συνάντηση όλων των στοιχείων. Το ερώτημα βέβαια που εύλογα τίθεται εδώ είναι γιατί να επιδιώξουμε μία τέτοια συνάντηση; Στην εισήγηση επιχειρούμε να απαντήσουμε στο παραπάνω ερώτημα αναλύοντας τα χαρακτηριστικά που έχουν όλες οι παραπάνω παράμετροι μεμονωμένα ή στους συνδυασμούς που αναφέραμε και θα παρουσιάσουμε την περίπτωση της παιγνιώδους αφήγησης ως ενός παραδείγματος στο οποίο συναντώνται όλες οι παράμετροι του τίτλου. Λέξεις κλειδιά: παιγνιώδης αφήγηση, παιγνιώδης μάθηση, φορητοί υπολογιστές, χωρο-ευαίσθητες εφαρμογές, μη τυπική μάθηση Εισαγωγή Η παρούσα εισήγηση αποτελεί μία θεωρητική τοποθέτηση γύρω από το θέμα της αξιοποίησης συσκευών κινητού και διάχυτου υπολογισμού για την υποστήριξη της μάθησης μέσα από δραστηριότητες που έχουν το χαρακτήρα παιχνιδιών ή αφηγήσεων. Για την παρουσίαση της σχετικής βιβλιογραφίας η συλλογιστική που ακολουθήθηκε είναι η εξής: αναλύονται τα επιμέρους χαρακτηριστικά που σχετίζονται με τα στοιχεία του τίτλου (μεμονωμένα ή σε συνδυασμούς: όπως π.χ. μουσεία και μάθηση, αφήγηση, τεχνολογία και παιγνιώδεις δραστηριότητες, αφήγηση και παιχνίδι) με στόχο να αναδειχθεί η δυναμική τους σε σχέση με τη μάθηση προκειμένου στη συνέχεια να συζητηθεί η αξία της σύνθεσης τους σε μία κατηγορία δραστηριοτήτων που ονομάζουμε παιγνιώδεις αφηγήσεις. Μουσεία, αφήγηση και μάθηση Τα μουσεία και ευρύτερα οι χώροι πολιτισμού οριοθετούν ένα πλαίσιο μάθησης που έχει έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα σε σχέση με άλλα πλαίσια όπως το σχολείο, το σπίτι, χώροι άθλησης ή συγκέντρωσης κλπ. Το πλαίσιο αυτό προσδιορίζεται τόσο από τα χαρακτηριστικά του χώρου (είδος εκθεμάτων, τρόπος οργάνωσης, προτεινόμενη επίσκεψη, δημόσιος χώρος κλπ), όσο και από τα χαρακτηριστικά των επισκεπτών ( contextual model of learning Falk & Dierking, 2000). Στο πλαίσιο αυτό η επιδιωκόμενη μαθησιακή διαδικασία περιγράφεται Α. Τζιμογιάννης (επιμ.), Πρακτικά Εργασιών 7 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου με Διεθνή Συμμετοχή «Οι ΤΠΕ στην Εκπαίδευση», τόμος ΙΙ, σ Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, Κόρινθος, Σεπτεμβρίου 2010

2 694 7 ο Πανελλήνιο Συνέδριο με Διεθνή Συμμετοχή όχι ως μία διαδικασία μεταβίβασης της γνώσης για το αντικείμενο - έκθεμα αλλά ως μία ενεργητική διαδικασία δόμησης της γνώσης (Heins, 1998) μέσα από (Μπούνια κ.α., 2009) ή και με κέντρο το αντικείμενο- έκθεμα (Morrisey, 2002). Ειδικότερα, η μάθηση σε χώρους πολιτισμού περιγράφεται ως μία διαλεκτική διαδικασία ανάμεσα στην αφήγηση του μουσείου -μέσα από την επιλογή και τη διάταξη των εκθεμάτων και τη δημιουργία των συλλογών- και στην αφήγηση που κατασκευάζει ο επισκέπτης (Roberts, 1997). Η αφήγηση λοιπόν αναδεικνύεται, με βάση τα παραπάνω, ως σημαντικό εργαλείο για τη δόμηση της γνώσης σε μουσεία και χώρους πολιτισμού. Ωστόσο πρέπει να σημειωθεί ότι ο ρόλος της αφήγησης στη μάθηση ως εργαλείο οργάνωσης και επεξεργασίας της ανθρώπινης εμπειρίας επεκτείνεται και εκτός του μαθησιακού πλαισίου του μουσείου για να προσδιορίσει, σε γενικότερο επίπεδο, πτυχές της μαθησιακής συμπεριφοράς του ατόμου (Bruner, 1990) και έχει βρει εφαρμογές σε διάφορα επιστημονικά πεδία (όπως π.χ. μαθηματικά, φυσική κλπ). Το αφήγημα ή ο μύθος (narrative), ο οποίος προκύπτει είτε από τις εμπειρίες του ίδιου του υποκειμένου, είτε ως βίωμα τρίτων, έχει αναγνωριστεί ως βασικός μηχανισμός λειτουργίας της ανθρώπινης μνήμης, της γνώσης και της κοινωνικής επικοινωνίας (Schank & Abelson, 1995). Οι αφηγηματικές νοητικές δομές και η επιρροή που ασκούν στην κατανόηση, την επικοινωνία και την κρίση, αποτελεί ένα αντικείμενο έρευνας και θεωρητικής αναζήτησης όχι μόνο στην γνωστική ψυχολογία, αλλά και σε άλλους κλάδους, συμπεριλαμβανομένης της γλωσσολογίας, της κοινωνιολογίας, της ανθρωπολογίας και των επιστημών της μάθησης (Wyer, 1995). Οι Schank και Abelson (1995) υποστηρίζουν ότι οι "αφηγήσεις" είναι βασικά στοιχεία της κοινωνικής γνώσης τα οποία διαδραματίζουν θεμελιώδη ρόλο στην κατανόηση των μεταδιδόμενων πληροφοριών σε ένα συγκεκριμένο κοινωνικό πλαίσιο, στην αποθήκευση πληροφοριών στη μνήμη, τη μάθηση, και τη μεταγενέστερη επικοινωνία της γνώσης σε τρίτους. Μάλιστα, το γεγονός ότι παρόμοια αφηγήματα επαναλαμβάνονται σε διαφορετικά πολιτισμικά και ιστορικά πλαίσια, θεωρείται ένδειξη της εγγενούς κατασκευής μας να αντιλαμβανόμαστε, να αποδεχόμαστε και να απολαμβάνουμε αφηγήσεις, μέσω ενός μηχανισμού που είναι συνυφασμένος με την εξέλιξη του ίδιου του ανθρώπινου είδους (Hsu, 2008). Μάλιστα, στο μαθησιακό πλαίσιο των μουσείων η αφήγηση ως στόχος αλλά και ως εργαλείο της μαθησιακής διαδικασίας φαίνεται να μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο. Χωρο-ευαίσθητες τεχνολογίες σε παιγνιώδεις δραστηριότητες Οι τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών παίζουν τα τελευταία χρόνια ένα ολοένα πιο σημαντικό ρόλο στο χώρο των μουσείων (Μπούνια κ.α., 2009). Μάλιστα πρόσφατα, συσκευές και συστήματα που έχουν χωροευαίσθητα χαρακτηριστικά (location sensitive), δηλαδή παρέχουν τη δυνατότητα εντοπισμού της θέσης του χρήστη και αντίστοιχα προσαρμογής της ροής της δραστηριότητας στις χωρικές και άλλες συνθήκες της αλληλεπίδρασης, έχουν επεκτείνει τις δυνατότητες των σχεδιαστών των δραστηριοτήτων αυτών και έχουν προσδώσει νέες ευκαιρίες διαδραστικών εμπειριών στους επισκέπτες των μουσείων, οι οποίες δεν έχουν ακόμη μελετηθεί και διερευνηθεί επαρκώς. Ένας στόχος, λοιπόν είναι να αναζητηθούν καινοτόμοι τρόποι με τους οποίους οι τεχνολογίες κινητού και διάχυτου υπολογισμού (Greenfield, 2006), μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη σχεδίαση χωροευαίσθητων δραστηριοτήτων παιγνιώδους μάθησης σε χώρους πολιτισμού. Σε ένα τυπικό χωρο-ευαίσθητο παιχνίδι (ένας όρος που χρησιμοποιείται σχετικά είναι location-based games ή pervasive games, βλέπε Montola et al., 2009) οι παίκτες φέρουν φορητές συσκευές, οι οποίες αποτελούν τα μέσα αλληλεπίδρασης με το χώρο και τα εκθέματα, ενώ οι αλληλεπιδράσεις αυτές νοηματοδοτούνται από το χώρο, το περιβάλλον και τις συνθήκες του παιχνιδιού και των άλλων παικτών. Με τον τρόπο αυτό παρέχονται

3 Οι ΤΠΕ στην Εκπαίδευση 695 δυνατότητες ενεργού αλληλεπίδρασης, η οποία λαμβάνει χώρα σε ένα αυθεντικό περιβάλλον πλούσιο σε ερεθίσματα, όπου οι επισκέπτες μπορούν να διασκεδάσουν και συγχρόνως να μάθουν. Υπάρχουν ήδη παραδείγματα χωρο-ευαίσθητων παιχνιδιών για μουσεία και εν γένει, χώρους ιστορικού, πολιτιστικού και φυσικού ενδιαφέροντος (Hall & Bannon, 2005; Leinhardt et al., 2002). Στις δραστηριότητες αυτές η κοινωνική αλληλεπίδραση και η συνεργασία αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία, καθώς τα παιχνίδια είναι συνήθως ομαδικά (Schroyen et al., 2008; Woodruff et al., 2001). Για παράδειγμα, το "CoCicero" (Dini et al., 2007) προβλέπει οι επισκέπτες να συγκεντρώσουν στοιχεία από το χώρο του μουσείου για να λύσουν ένα γρίφο, ενώ το "Mystery in the Museum" προϋποθέτει ότι οι επισκέπτες συλλέγουν, μοιράζονται και συζητούν για ενδείξεις κρυμμένες σε εκθέματα (Cabrera et al., 2005). Μια άλλη κατηγορία παιχνιδιών έχει τα χαρακτηριστικά του κυνηγιού κρυμμένου θησαυρού που συνήθως λαμβάνει χώρα σε εξωτερικούς χώρους με πολιτιστικό ενδιαφέρον. Ένα παράδειγμα είναι το παιχνίδι "Mapping Challenge", ένα χωρο-ευαίσθητο διαδραστικό παιχνίδι που απαιτεί το συντονισμό μεταξύ των μελών μιας ομάδας που βρίσκονται διασκορπισμένα στο χώρο, με σκοπό την ολοκλήρωση ενός κοινού στόχου (McGreen & Sáánchez, 2005). Το ερευνητικό έργο LOCUNET στόχευσε στην διερεύνηση της κοινωνικής αλληλεπίδρασης που λαμβάνει χώρα στο πλαίσιο της συμμετοχής σε ένα παιχνίδι μεταξύ μελών δύο ομάδων, τόσο σε δι-ομαδικό όσο και σε ενδο-ομαδικό επίπεδο (Charitos et al., 2009; Charitos, 2009). Το "Frequency 1550" είναι ένα παιχνίδι στο μεσαιωνικό Άμστερνταμ, που παίζεται κατά τη διάρκεια μιας σχολικής ημέρας σε όλο το ιστορικό κέντρο της πόλης από ομάδες των 4-5 παικτών (Huizenga et al., 2009). Το παιχνίδι REXplorer (Ballagas et al., 2007) επιτρέπει στους παίκτες την αλληλεπίδραση με χειρονομίες μέσω ενός προηγμένου κινητού τηλεφώνου με τα «φαντάσματα» ιστορικών κτηρίων της πόλης Regensburg της Γερμανίας και μέσω αυτών την πρόσληψη πληροφοριών για το ιστορικό κέντρο αυτής της μεσαιωνικής πόλης. Ένα πιο πρόσφατο παράδειγμα, είναι το παιχνίδι MuseumScrabble (Sintoris et al., 2009) που εμπλέκει δύο ή περισσότερες ομάδες ταυτοχρόνως και απαιτεί από τα μέλη της κάθε ομάδας να συνεργαστούν για να συλλέξουν πόντους από επιτυχείς συνδέσεις μεταξύ εκθεμάτων ενός ιστορικού λαογραφικού μουσείου. Σε αυτά τα παραδείγματα οι φορητές συσκευές επιτρέπουν στους χρήστες να λαμβάνουν οδηγίες, πληροφορίες για το περιεχόμενο του φυσικού χώρου (εκθέματα, κτήρια κ.λπ.), αλλά και για τη θέση των αντικειμένων του χώρου, και στη συνέχεια τους παρέχουν τη δυνατότητα να αλληλεπιδρούν με τα πραγματικά και εικονικά αντικείμενα στο χώρο αυτό (Rashid et al., 2006). Τέλος, λαμβάνοντας υπ όψιν την ευρεία διάδοση τεχνολογιών διάχυτου και φορητού υπολογισμού, είναι σκόπιμο να ξαναδούμε το χρήστη επισκέπτη αλλά και τους χώρους πολιτισμού από ένα νέο πρίσμα, εκείνο των δυνατοτήτων που προσφέρει η αξιοποίηση της παραπάνω τεχνολογίας. Το προφίλ του επισκέπτη σήμερα έχει αλλάξει και συνεχίζει να αλλάζει τόσο ως προς την εξοικείωση με τις προαναφερόμενες τεχνολογίες, όσο και ως προς τις δυνατότητες πρόσβασης στην πληροφορία. Αντίστοιχα η αξιοποίηση των τεχνολογιών αυτών ανοίγει νέες προοπτικές αλλά και θέτει νέα ζητήματα ως προς τα χαρακτηριστικά του περιεχομένου ενός χώρου πολιτισμού, τους περιορισμούς, και τις ανάγκες που προκύπτουν. Αφηγηματικά στοιχεία σε χωρο-ευαίσθητα παιχνίδια Υπάρχουν χωρο-ευαίσθητα παιχνίδια με ισχυρή αφηγηματική δομή. Αυτό σημαίνει ότι στην πλοκή της αφήγησης υπεισέρχονται στοιχεία, όπως αντικείμενα και περιοχές ενός συγκεκριμένου χώρου, που εν προκειμένω είναι ένα μουσείο ή ένας χώρος πολιτισμού, με τα οποία οι χρήστες αλληλεπιδρούν μέσω φορητών συσκευών. Το σενάριο αυτό έχει σημαντικές

4 696 7 ο Πανελλήνιο Συνέδριο με Διεθνή Συμμετοχή διαφορές από εκείνο παιχνιδιών με υπολογιστή. Εδώ ο υπολογιστής του χρήστη δεν μπορεί να αποτελέσει την «σκηνή» της δράσης, όπως συνήθως γίνεται με τους εικονικούς χώρους των παιχνιδομηχανών ή των παιχνιδιών σε επιτραπέζιο υπολογιστή. Αντίθετα, η σκηνή της δράσης είναι ο ίδιος ο φυσικός χώρος και τα αντικείμενα του, ενώ ο φορητός υπολογιστής αποτελεί μέσο αλληλεπίδρασης με το χώρο, και παροχής πληροφοριών προς τον χρήστη, καθώς και αλληλεπίδρασης του χρήστη με την ιστορία. Η ίδια η ιστορία, λόγω αυτών των χαρακτηριστικών, λαμβάνει τη μορφή παραδοσιακής αφήγησης, με κείμενο ή ήχο και μικρή χρήση τριδιάστατων διαδραστικών γραφικών ή βίντεο, ή εικονικών χαρακτήρων, τα οποία αποτελούν τυπικά στοιχεία των σύγχρονων παιχνιδιών σε υπολογιστές. Ένα άλλο θέμα προς διερεύνηση είναι η προέλευση της αφήγησης υποβάθρου. Πρόκειται είτε για δραστηριότητες που εμπνέονται και σχετίζονται με ένα λογοτεχνικό κείμενο, όπως ένα μυθιστόρημα ή ένα ποίημα, όπως τα παιχνίδια Riot! (Blythe et al., 2006) και Hopstory (Nisi et al., 2004), τα οποία έχουν δραματοποιηθεί, και συσχετιστεί με αντικείμενα του χώρου και στα οποία έχει δοθεί ρόλος σε έναν ή περισσότερους αναγνώστες/παίκτες. Μια εναλλακτική προσέγγιση είναι το αφήγημα υποβάθρου να δημιουργείται από τον σχεδιαστή του παιχνιδιού για τις ανάγκες της δραστηριότητας ή να υπαγορεύεται από τον ίδιο το χώρο. Είναι φανερό ότι η σύζευξη του χώρου με την αφήγηση είναι ισχυρότερη στη δεύτερη περίπτωση, ενώ η πρώτη αφορά σε πιο χαλαρή ζεύξη αφήγησης-χώρου, ο οποίος σε κάποιες περιπτώσεις απλά παρέχει το υπόβαθρο της δράσης, ως ιστορική περίοδος, ή τοποθεσία. Έχουν αναφερθεί διάφορες περιπτώσεις αφηγήσεων με χωρο-ευαίσθητα στοιχεία. Για παράδειγμα, το αστυνομικό μυθιστόρημα Who killed Hanne Holmgaard (Paay et al., 2008), έχει χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο πλοήγησης στο ιστορικό κέντρο της πόλης Aalborg της Δανίας και να αναζητήσει αυτόπτες μάρτυρες από τους οποίους να λάβει πολύτιμα στοιχεία για να διαλευκάνει την υπόθεση ενός φόνου. Ανάλυση του παιχνιδιού αυτού υπό το πρίσμα της χωρο-ευαίσθητης αφήγησης έχει γίνει από τους Yiannoutsou & Avouris (2010). Ακόμη, στο πλαίσιο του προγράμματος e-mobilart (http://www.media.uoa.gr/ ~charitos/emobilart) σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε από την ομάδα Vienna Underground το έργο «The Third Woman», το οποίο αποτέλεσε απόπειρα επαναπροσδιορισμού και μετασχηματισμού της πλοκής της αστυνομικής ταινίας The Third Man με χωρο-ευαίσθητα στοιχεία. Όπως αναφέρεται από τους Wiesner et al. (2009), οι νέες αυτές εμπειρίες αφήγησης απαιτούν νέο τρόπο συγγραφής που λαμβάνει υπόψη το χώρο και νέους τρόπους ενσωμάτωσης του χώρου στην αφήγηση. Στα παραδείγματα που υπάρχουν μέχρι σήμερα στη βιβλιογραφία, σχετικά με χωροευαίσθητες αφηγήσεις, αφενός η μάθηση δεν αναφέρεται ρητά ως στόχος σχεδίασης της αφήγησης και αντικείμενο μελέτης και έρευνας, αφετέρου οι χώροι πολιτισμού, όπως τα μουσεία και οι αρχαιολογικοί χώροι δεν έχουν αποτελέσει τόπους της αφήγησης. Επιπροσθέτως, πέραν των πιο συνηθισμένων φορητών συσκευών, όπως προηγμένα φορητά τηλέφωνα με δυνατότητα αισθητήρων και επικοινωνίας μέσω τοπικού δικτύου, ενδιαφέρον παρουσιάζει η χρήση νέων τύπων φορητών συσκευών, όπως οι συσκευές ανάγνωσης ηλεκτρονικών βιβλίων (π.χ. το Kindle της Amazon, το B&N Nook, κα.), ιδιαίτερα στην περίπτωση της χωρο-ευαίσθητης αφήγησης. Παιγνιώδεις αφηγήσεις Η αφήγηση μπορεί να έχει μια παιγνιώδη πτυχή που δεν αναδεικνύεται συχνά ενδεχομένως διότι επισκιάζεται από τη διάσταση του παιχνιδιού. Για να γίνει πιο ξεκάθαρο αυτό αρκεί να σκεφτούμε ότι υπάρχουν περιπτώσεις παιχνιδιών με ισχυρή αφηγηματική διάσταση ή αντίστροφα αφηγήσεις με παιγνιώδη διάσταση, όπου οι παίκτες δραματοποιούν

5 Οι ΤΠΕ στην Εκπαίδευση 697 καταστάσεις (πχ παίζουμε την «οικογένεια» ή τις «κουμπάρες») μιμούμενοι συχνά συμπεριφορές ενηλίκων και παίζοντας ρόλους. Οι κανόνες στην περίπτωση αυτή είναι πιο χαλαροί, οι παίκτες λειτουργούν στο παιχνίδι με βάση το γενικό θέμα που έχει οριστεί και τους ρόλους που έχουν ανατεθεί. Η πλοκή της αφήγησης διαμορφώνεται ενώ το παιχνίδι εξελίσσεται. Κατά την εξέλιξη αυτή οι κανόνες μπορεί να γίνουν πιο συγκεκριμένοι, να αυξηθούν, κάποιοι να καταργηθούν, να γίνουν πιο σύνθετοι, οι ρόλοι συχνά μεταβάλλονται και η ευχαρίστηση προκύπτει από τη διαδικασία και όχι την τελική κατάσταση του παιχνιδιού, σε αντίθεση με τα παιχνίδια δράσης. Στις περιπτώσεις παιχνιδιών που αναφέραμε, η αφήγηση γίνεται παιχνίδι καθώς δημιουργεί μία νέα πραγματικότητα, την πραγματικότητα του παιχνιδιού, μέσα στην οποία δρουν οι παίκτες με την ασφάλεια και την ελευθερία που εξασφαλίζει η «μη πραγματικότητα» αυτής της πραγματικότητας και έτσι για παράδειγμα οι παίκτες μπορούν να πετάξουν αν το θέλουν- κι ας μην έχουν φτερά ή μπορούν να τσακωθούν ο ένας με τον άλλο γιατί έτσι λέει το παιχνίδι χωρίς όμως να κινδυνεύουν να καταστρέψουν τη φιλία τους. Αντιστοιχίες μπορεί κανείς να βρει τώρα σε ηλεκτρονικά παιχνίδια προσομοίωσης του πραγματικού κόσμου και των δραστηριοτήτων του, όπως τα παιχνίδια The Sims, SIMCITY FreeFarm Game κλπ. Αυτού του είδους τις αφηγήσεις τις ονομάζουμε παιγνιώδεις αφηγήσεις θεωρώντας ότι αποτελούν μία ιδιαίτερη κατηγορία αφήγησης ή παιχνιδιού που από πλευράς μαθησιακής αξίας θεωρούμε ότι συνδυάζει τα χαρακτηριστικά της αφήγησης με εκείνα του παιχνιδιού. Μια γενικότερη μελέτη της αφήγησης που εμπεριέχεται στα παιχνίδια εστιάζει στη σχέση μεταξύ παιχνιδιών και αφήγησης ιδιαίτερα σε παιχνίδια με υπολογιστή (Juul, 2005; Neitzel, 2005; Jenkins, 2004). Σύμφωνα με τον Juul (2005) τα περισσότερα παιχνίδια αυτού του είδους περιλαμβάνουν δραστηριότητες που ενσωματώνονται σε μια μεγαλύτερη ιστορία, που ονομάζεται αφήγημα υποβάθρου (backstory), η οποία λειτουργεί ως φόντο της δραστηριότητας. Όμως αυτή η αφήγηση συχνά δεν επηρεάζει την εμπειρία των παικτών. Αυτό ισχύει και σε πολλά παραδοσιακά παιχνίδια, όπως πχ. στο σκάκι όπου το αφήγημα υποβάθρου, που εν προκειμένω περιλαμβάνει τη σύγκρουση δύο στρατών, δεν επηρεάζει τη δράση των παικτών η οποία αφορά κανόνες και κινήσεις στρατηγικής ώστε να επιτευχθεί η τελική κατάσταση νίκης. Από την άλλη πλευρά, μερικοί σχεδιαστές παιχνιδιών παρατηρούν ότι η διαδραστικότητα του παιχνιδιού, ιδιαίτερα όταν αυτό γίνεται με χρήση υπολογιστή, είναι το αντίθετο της αφήγησης, αφού η «αφηγηματική ροή ελέγχεται από τον συγγραφέα της ιστορίας ενώ η διαδραστικότητα στο παιχνίδι εξαρτάται από τα κίνητρα και τις δράσεις του παίκτη» (Adams, 1999). Η συζήτηση αυτή ως επί το πλείστον αφορά σε παραδοσιακά παιχνίδια υπολογιστών και την αλληλεπίδραση με τον εικονικό κόσμο και την ιστορία του παιχνιδιού. Ήδη έγινε αναφορά σε προηγούμενη ενότητα στον μαθησιακό χαρακτήρα της αφήγησης. Στη συνέχεια θα εξετάσουμε συνοπτικά το ρόλο του παιχνιδιού στη μάθηση. Οι δραστηριότητες παιγνιώδους μάθησης δεν έχουν τα χαρακτηριστικά τυπικής εκπαιδευτικής δραστηριότητας, αλλά ενός «παιχνιδιού» που απαιτεί αλληλεπίδραση με τον χώρο και το περιεχόμενό του. Η αξιοποίηση τους μάλιστα στο πλαίσιο της «τυπικής μάθησης» αποτελεί ένα ζητούμενο και αντικείμενο προβληματισμού. Υπάρχουν αρκετές μελέτες που τονίζουν τη σημασία του παιχνιδιού στη μαθησιακή διαδικασία, εστιάζοντας ιδιαιτέρως στα εγγενή κίνητρα, που από τη φύση του προάγει το παιχνίδι (Malone, 1982). Το παιχνίδι, είναι ένα φυσικό μέσο προσέγγισης του κόσμου για παιδιά, αλλά και ενήλικες όπως επίσης και μέσο συμβολικής έκφρασης. Η ενσωμάτωση του περιεχομένου ή των εννοιών με τις οποίες επιδιώκεται να αλληλεπιδράσουν οι επισκέπτες του μουσείου σε ένα παιχνίδι, είναι ένας τρόπος για να ενταχθούν στη μαθησιακή διαδικασία τα πλεονεκτήματα του παιχνιδιού, δηλαδή το κίνητρο που προέρχεται από την αίσθηση της διασκέδασης (Malone & Lepper,

6 698 7 ο Πανελλήνιο Συνέδριο με Διεθνή Συμμετοχή 1987). Ένας βασικός στόχος σε μια τυπική παιγνιώδη μαθησιακή δραστηριότητα είναι να επιτευχθεί ένας επιτυχής συνδυασμός μάθησης και διασκέδασης, κάτι που δεν είναι πάντα εύκολο. Όπως σημειώνει ο Prensky (2005), ενώ υπάρχουν τυπικά στοιχεία τα οποία επαναλαμβάνονται σε επιτυχή παιχνίδια, όμως η απλή ενσωμάτωση τους δεν εγγυάται ένα καλό παιχνίδι. Καταλήγοντας, θεωρούμε ότι οι παιγνιώδεις αφηγήσεις φαίνεται, από θεωρητικής τουλάχιστον απόψεως, ότι διαθέτουν μία σειρά από χαρακτηριστικά τα οποία θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για να καταστήσουν τις παιγνιώδεις αφηγήσεις εργαλεία μάθησης σε χώρους πολιτισμού. Ωστόσο, επειδή η τεχνολογία και ιδιαίτερα οι τεχνολογίες κινητού και διάχυτου υπολογισμού, έχουν δώσει νέες διαστάσεις τόσο στην αλληλεπίδραση των επισκεπτών με τα μουσεία όσο και στη διαμόρφωση χωρο-ευαίσθητων παιχνιδιών και αφηγήσεων, εκείνο που θεωρούμε ότι έχει ενδιαφέρον να μελετηθεί είναι με ποιόν τρόπο η τεχνολογία θα μπορούσε να υποστηρίξει τις παιγνιώδεις αφηγήσεις και ποια είναι τα χαρακτηριστικά της μαθησιακής διαδικασίας που θα μπορούσε να υποστηριχθεί σε αυτό το πλαίσιο. Ερευνητικές κατευθύνσεις Παιγνιωδών Αφηγήσεων Η εργασία αυτή αποτέλεσε μία απόπειρα να διερευνηθεί η δυναμική της παιγνιώδους αφήγησης ως εργαλείου μάθησης σε χώρους πολιτισμού με την αξιοποίηση τεχνολογιών φορητού και διάχυτου υπολογισμού. Αναλύθηκε η σημασία της αφήγησης και του παιχνιδιού ως εργαλείων μάθησης. Στη συνέχεια και μέσα από την επισκόπηση της σχετικής βιβλιογραφίας επιχειρήθηκε να εξετασθεί ο ρόλος της τεχνολογίας σε χωρο-ευαίσθητες δραστηριότητες και να περιγραφεί με ποιόν τρόπο έχει αξιοποιηθεί η αφήγηση σε χωροευαίσθητα παιχνίδια. Από τη σύνθεση των πορισμάτων της βιβλιογραφικής έρευνας προκύπτει ότι: α) η παιγνιώδης αφήγηση θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο μάθησης σε χώρους πολιτισμού μια και ενσωματώνει σημαντικά για τη μάθηση στοιχεία που προέρχονται και από την ισχυρή αφηγηματική της διάσταση και από τον παιγνιώδη χαρακτήρα της β) οι χωρο-ευαίσθητες δραστηριότητες που έχουν ήδη σχεδιαστεί αξιοποιούν είτε το παιχνίδι είτε την αφήγηση αλλά όχι συνδυασμό των δύο όπως στην περίπτωση της παιγνιώδους αφήγησης και γ) οι δραστηριότητες αυτές δεν έχουν σχεδιαστεί με στόχο να υποστηρίξουν τη μάθηση ούτε έχουν αξιοποιηθεί αρκετά σε χώρους πολιτισμού. Λαμβάνοντας υπόψη τα σημεία αυτά, η ερευνητική προοπτική της περιοχής αυτής ορίζεται ως η προσπάθεια απάντησης στο θεμελιώδες ερώτημα προσδιορισμού του μαθησιακού αποτελέσματος των χωρο-ευαίσθητων παιγνιωδών αφηγήσεων σε χώρους πολιτισμού. Τούτο είναι δυνατόν να αναλυθεί σε μια σειρά από επί μέρους στόχους που περιλαμβάνουν: (i) υλοποίηση παραδειγμάτων χωρο-ευαίσθητων παιχνιδιών με ισχυρή αφηγηματική δομή σε σημαντικούς χώρους πολιτισμού της χώρας μας (ii) εν συνεχεία μελέτη των μαθησιακών τους διαστάσεων με εθνογραφικές και άλλες μελέτες πεδίου, (iii) μελέτη του ρόλου που μπορούν να παίξουν στο πλαίσιο αυτό διαφορετικές τεχνολογικές επιλογές διάχυτου υπολογισμού, (iv) προσδιορισμό των παραμέτρων που καθορίζουν τις σχεδιαστικές επιλογές των παιχνιδιών αυτής της κατηγορίας καθώς και του κύκλου ανάπτυξης τους και των τυπικών ρόλων όσων συμμετέχουν σε αυτή. Πιστεύουμε ότι η προοπτική που ανοίγεται στην ερευνητική περιοχή που οριοθετήθηκε στην εργασία αυτή, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον με βάση αφενός τα μέχρι σήμερα πορίσματα της βιβλιογραφίας, αφετέρου λόγω της ιδιαίτερης σημασίας που έχει για τη χώρα μας. Η χώρα μας διαθέτει μεγάλο πλούτο από μοναδικούς χώρους πολιτισμού και έχει μια

7 Οι ΤΠΕ στην Εκπαίδευση 699 μακραίωνη αφηγηματική παράδοση. Η ανάδειξη των χώρων αυτών μέσα από αφηγηματικά μοτίβα που θα περιλαμβάνουν παιγνιώδη χαρακτηριστικά μπορεί να μετατρέψει την εμπειρία συμμετοχής στις δραστηριότητες αυτές και επίσκεψης στους χώρους, μοναδική εμπειρία μάθησης για τους συμμετέχοντες. Αναφορές Adams, E., (1999). The Designer's Notebook: Three Problems for Interactive Storytellers. Retrieved 4 December 2009 from Ballagas, R., Walz, S. P., Kratz, S., Fuhr, C., Yu, E., Tann, M., Borchers, J., & Hovestadt, J. (2007). REXplorer: A Mobile, pervasive spell-casting game for tourists. Proceedings of CHI '07 (pp ). New York: ACM Press. Blythe, M., Reid, J., Wright, P., & Geelhoed, E Interdisciplinary criticism: analysing the experience of riot! A location-sensitive digital narrative. Behaviour & Information Technology, 25(2), Bruner, J. (1990). Acts of meaning: Four lectures on mind and culture (the Jerusalem-Harvard lectures), Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. Cabrera, J. S., Frutos, H. M., Stoica, A. G., Avouris, N., Dimitriadis, Y., Fiotakis, G., & Livani, K. (2005). Mystery in the museum: Collaborative learning activities using handheld devices. Proceedings of the 7 th International Conference on Human Computer Interaction with Mobile Devices & Services (pp ). Salzburg, Austria: ACM. Charitos, D. (2009). Precedents for the design of LocativeMedia as hybrid spatial communication interfaces for social interaction within the urban context. In H. Isomaki (ed.), Future Interaction Design II. Springer Verlag. Charitos, D. Rizopoulos, C., Kaimakamis, N., & Diamantaki, K. (2009). Conceptualizing, designing and investigating locativemedia use in urban space. In K. S. Willis, G. Roussos, M. Struppek & K. Chorianopoulos (eds.), Shared Encounters: Content Sharing as Social Glue in Public Places. Springer Verlag. Dini, R., Paternò, F., & Santoro, C. (2007). An environment to support multi-user interaction and cooperation for improving museum visits through games. Proceedings of the 9th International Conference on Human Computer Interaction with Mobile Devices and Services (pp ). Singapore: ACM. Greenfield, A. (2006). Everyware: the dawning age of ubiquitous computing. Peachpit Press, Berkley, CA. Falk, J.H., & Dierking, L.D. (2000). Learning from museums: Visitor experiences and the making of meaning. Walnut Creek, CA: AltaMira Press. Jenkins, H. (2004). Game design as narrative architecture. In N. Wardrip-Fruin & P. Harrigan (eds.), First Person: New Media as Story, Performance, Game. Cambridge: MIT Press. Juul, J. (2005). Games telling stories? In R. Joost, J. Goldstein (eds.), Handbook of computer game studies (pp ). Cambridge: The MIT Press. Hall, T., & Bannon, L. (2005). Designing ubiquitous computing to enhance children's interaction in museums. Proceedings of the 2005 Conference on Interaction Design and Children (pp ). Boulder, Colorado: ACM. Hein, G. (1998). Learning in the museum. New York: Routledge. Hsu, J (2008). The secrets of storytelling. Scientific American Mind, 19, Huizenga, J., Admiraal, W., Akkerman, S., & Dam, G. T. (2009). Mobile game-based learning in secondary education: engagement, motivation and learning in a mobile city game. Journal of Computer Assisted Learning, 25(4), Leinhardt, G., Crowley, K., & Knutson, K. (2002). Learning conversations in museums. Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates. Roberts, L.C. (1997). From knowledge to narrative: Educators and the changing museum. Washington, DC: Smithsonian Institution Press. Malone, T. W., (1982). What makes computer games fun?. Computers & Education, 4, Malone, T. W., & Lepper, M. R., (1987). Making learning fun: A taxonomy of intrinsic motivations for learning. Aptitude, Learning, and Instruction, 3,

8 700 7 ο Πανελλήνιο Συνέδριο με Διεθνή Συμμετοχή McGreen, N., & Arnedillo Sáánchez, I. (2005). Mapping challenge: A case study in the use of mobile phones in collaborative, contextual learning. In P. Isaias, C. Borg, P. Kommers, & P. Bonanno (eds.), Mobile Learning 2005 (pp ). Qawra, Malta: IADIS. Montola M., Stenros J., & Waern, A. (2009). Pervasive Games: Theory and Design. Morgan Kaufmann. Morrissey K. (2002). Pathways among objects and museum visitors. In S. Paris (ed.), Perspectives on Object-Centered Learning in Museums (pp ). Mahwah: Lawrence Erlbaum Associates. Neitzel B., (2005). Narrativity in computer games. In R. Joost & J. Goldstein (eds.), Handbook of Computer Game Studies (pp ). Cambridge: The MIT Press. Nisi, V., Wood, A., Davenport, G., & Oakley, I., (2004). Hopstory: an interactive, location-based narrative distributed in space and time. Proceedings of TIDSE (pp ). Berlin: Springer. Paay, J., Kjeldskov, J., Christensen, A., Ibsen, A., Jensen,D., Nielsen, G. et al. (2008). Location-based storytelling in the urban environment. Proceedings OZCHI: Designing for Habitus and Habitat. Prensky M., (2005). Computer games and learning: digital game-based learning. In Joost R., Goldstein J. (eds.), Handbook of Computer Game Studies (pp ). Cambridge, London: The MIT Press. Rashid, O., Mullins, I., Coulton, P., & Edwards, R. (2006). Extending cyberspace: Location based games using cellular phones. Computers in Entertainment, 4(1), 4. Sintoris, C., Stoica, A., Papadimitriou, I., Yiannoutsou, N., Komis, V., & Avouris, N. (2010). MuseumScrabble: Design of a mobile game for children's interaction with a digitally augmented cultural space. International Journal of Mobile Human Computer Interaction, 2(2), Schank, R. C., & Abelson, R. P. (1995). Knowledge and memory: The real story. In R. S. Wyer (ed.), Advances in Social Cognition (pp. 1-85). Hillsdale, NJ: Erlbaum. Schroyen, J., Gabriels, K., Luyten, K., Teunkens, D., Robert, K., Coninx, K., et al. (2008). Training social learning skills by collaborative mobile gaming in museums. Proceedings of the 2008 International Conference on Advances in Computer Entertainment Technology (pp ). Yokohama, Japan: ACM. Woodruff, A., Aoki, P. M., Hurst, A., & Szymanski, M. H. (2001). Electronic guidebooks and visitor attention. In D. Bearman & F. Garzotto (eds.), Proceedings of the International Cultural Heritage Informatics Meeting (pp ). Milan, Italy. Wyer, R. S. (1995). Advances in social cognition. Hillsdale, NJ: Erlbaum. Wiesner, Κ., Foth, Μ., & Bilandzic, Μ. (2009). Unleashing creative writers: Situated engagement with mobile narratives. Paper presented at OZCHI Melbourne. Yiannoutsou, N., & Avouris, N. (2010). Reflections on use of location-based playful narratives for learning. Proceedings of the International Conference for Mobile Learning (pp ). Porto: IADIS. Μπούνια, Α., Οικονόμου, Μ. & Πιτσιάβα, Ε-Μ. (2009). Η χρήση νέων τεχνολογιών σε μουσειακά εκπαιδευτικά προγράμματα: αποτελέσματα έρευνας στα ελληνικά μουσεία. Στο Ε. Νάκου & Μ. Βέμη (επιμ.), Μουσεία και Μουσειοπαιδαγωγική. Αθήνα: Εκδόσεις Νήσος.

Πλαίσιο αξιολόγησης χώρο-ευαίσθητων παιχνιδιών με στόχο τη μάθηση σε χώρους πολιτισμού

Πλαίσιο αξιολόγησης χώρο-ευαίσθητων παιχνιδιών με στόχο τη μάθηση σε χώρους πολιτισμού Πλαίσιο αξιολόγησης χώρο-ευαίσθητων παιχνιδιών με στόχο τη μάθηση σε χώρους πολιτισμού Χρήστος Σιντόρης, Νικολέτα Γιαννούτσου, Άντριαν Στόικα, Νικόλαος Αβούρης sintoris@ece.upatras.gr, nyiannoutsou@upatras.gr,

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι του μαθήματος. Μαθησιακά αποτελέσματα

Στόχοι του μαθήματος. Μαθησιακά αποτελέσματα Κωδικός Μαθήματος Τίτλος Μαθήματος Πιστωτικές Μονάδες ECTS EDUC-558DL Κινητά Παιχνίδια και 9 Μάθηση Τμήμα Εξάμηνο Προαπαιτούμενα Παιδαγωγικών Σπουδών Χειμερινό/Εαρινό Κανένα Κατηγορία Μαθήματος Γνωστική

Διαβάστε περισσότερα

Εξευρευνώντας την Ιστορία ενός Κάστρου με ένα χωρο-ευαίσθητο φορητό παιχνίδι.

Εξευρευνώντας την Ιστορία ενός Κάστρου με ένα χωρο-ευαίσθητο φορητό παιχνίδι. Εξευρευνώντας την Ιστορία ενός Κάστρου με ένα χωρο-ευαίσθητο φορητό παιχνίδι. Μαρία Μυλωνά Εκπαιδευτικός, ΚΠΕ Μολάων, marmylona@yahoo.gr Χρήστος Σιντόρης, Νικολέτα Γιαννούτσου Ερευνητές, Ερευνητική Ομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ: ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΗΜΕΡΑ

ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ: ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΗΜΕΡΑ ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ: ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΗΜΕΡΑ ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ Μαρία Οικονόμου (Πανεπιστήμιο Γλασκώβης & Πανεπιστήμιο Αιγαίου) Λευκωσία, 14 Φεβρουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας ένα παιχνίδι για φορητές συσκευές σε ένα Ιστορικό Μουσείο

Σχεδιάζοντας ένα παιχνίδι για φορητές συσκευές σε ένα Ιστορικό Μουσείο Σχεδιάζοντας ένα παιχνίδι για φορητές συσκευές σε ένα Ιστορικό Μουσείο Μαρία Καρπαθιωτάκη 1, Γιώργος Σαχπατζίδης 1, Χρύσα Κοντάκη 2, Μαρία Ζαμενοπούλου 2, Χρήστος Σιντόρης 1, Νικολέτα Γιαννούτσου 1, Νίκος

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηση & Εξερεύνηση στο περιβάλλον του Μουσείου

Μάθηση & Εξερεύνηση στο περιβάλλον του Μουσείου Βασίλειος Κωτούλας vaskotoulas@sch.gr h=p://dipe.kar.sch.gr/grss Αρχαιολογικό Μουσείο Καρδίτσας Μάθηση & Εξερεύνηση στο περιβάλλον του Μουσείου Η Δομή της εισήγησης 1 2 3 Δυο λόγια για Στόχοι των Ερευνητική

Διαβάστε περισσότερα

Μαθαίνοντας σε εικονικά μουσεία

Μαθαίνοντας σε εικονικά μουσεία Μαθαίνοντας σε εικονικά μουσεία Ιωάννης Μπήτρος, Λουκάς Δημητρόπουλος, Ιωάννης Βρέλλης, Μαρία Βέρρα, Χρήστος Σιντόρης, Νικόλαος Αβούρης ibitros@upnet.gr, loukisdim@yahoo.gr, berra@upatras.gr, sintoris@ece.upatras.gr,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργατικές δραστηριότητες για την εξ αποστάσεως επιμόρφωση/υποστήριξη περιθαλπόντων ασθενών με νόσο Alzheimer

Συνεργατικές δραστηριότητες για την εξ αποστάσεως επιμόρφωση/υποστήριξη περιθαλπόντων ασθενών με νόσο Alzheimer Συνεργατικές δραστηριότητες για την εξ αποστάσεως επιμόρφωση/υποστήριξη περιθαλπόντων ασθενών με νόσο Alzheimer Αναστάσιος Καρακώστας, Θρασύβουλος Τσιάτσος {akarakos,tsiatsos}@csd.auth.gr Τμ. Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Τμήμα Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων και Συστημάτων, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. Παναγιώτης Κουτσαμπάσης

Εισαγωγή. Τμήμα Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων και Συστημάτων, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. Παναγιώτης Κουτσαμπάσης Αλληλεπίδραση λ Αθώ Ανθρώπου-Υπολογιστή Εισαγωγή γή Τμήμα Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων και Συστημάτων, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ Παναγιώτης Κουτσαμπάσης Αλληλεπίδραση η Ανθρώπου-Υπολογιστή «μελετά τη σχεδίαση,

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τεχνολογίες. στην εκπαίδευση. ΜΑΡΙΑ Γ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΠΕ02 M.Ed. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

Νέες τεχνολογίες. στην εκπαίδευση. ΜΑΡΙΑ Γ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΠΕ02 M.Ed. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Νέες τεχνολογίες στην εκπαίδευση ΜΑΡΙΑ Γ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΠΕ02 M.Ed. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ 1 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Η εκπαίδευση της σύγχρονης κοινωνίας των γνωστικών απαιτήσεων, χαρακτηρίζεται από την

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 7: Παιχνίδι και μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 7: Παιχνίδι και μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 7: Παιχνίδι και μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να προσδιοριστούν

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Νέων Τεχνολογιών στην Επικοινωνία, την Εκπαίδευση και τα ΜΜΕ

Εργαστήριο Νέων Τεχνολογιών στην Επικοινωνία, την Εκπαίδευση και τα ΜΜΕ Εργαστήριο Νέων Τεχνολογιών στην Επικοινωνία, την Εκπαίδευση και τα ΜΜΕ Τίτλος κατεύθυνσης Ψηφιακά Μέσα Επικοινωνίας και Περιβάλλοντα Αλληλεπίδρασης Στόχος της κατεύθυνσης Η ραγδαία εξέλιξη της ψηφιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικό Σενάριο. Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Διδακτικό Σενάριο. Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΑΣΠΑΙΤΕ-ΕΠΠΑΙΚ Εκπαιδευτική Τεχνολογία & Πολυμέσα Εργασία Χειμερινού εξαμήνου Διδακτικό Σενάριο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ελένη Κολοβού ΜΑΑ, Διπλ. Αρχιτέκτων Μηχανικός Υπεύθυνη Τεχνολογιών Πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση (ΤΠΕ-Ε)

Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση (ΤΠΕ-Ε) Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση (ΤΠΕ-Ε) Τεχνολογίες Μάθησης Learning Technologies 2015 Τι είναι; Πρόκειται για διεπιστημονική Κατεύθυνση σπουδών που εστιάζει στις Τεχνολογίες Μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Ξενόγλωσση Museum and Education, purpose, pedagogy, performance, Eilean Hooper Greenhill The educational Role of the Museum, Eilean Hooper Greenhill

Διαβάστε περισσότερα

Adams, E. (1991). Back to basics: Aesthetic experience. Children's Environments Quarterly, 8(2),

Adams, E. (1991). Back to basics: Aesthetic experience. Children's Environments Quarterly, 8(2), Τίτλος Μαθήµατος: Μουσεία και Εκπαίδευση Κωδικός Μαθήµατος: ART 660 Κατηγορία Μαθήµατος: (Υποχρεωτικό/Επιλεγόµενο) Επίπεδο Μαθήµατος: (πρώτου, δεύτερου ή τρίτου κύκλου) Έτος Σπουδών: Τετράµηνο προσφοράς

Διαβάστε περισσότερα

Μαθητές Δημοτικού Δημιουργούν Ψηφιακά Παιχνίδια στο Scratch για την Ανακύκλωση

Μαθητές Δημοτικού Δημιουργούν Ψηφιακά Παιχνίδια στο Scratch για την Ανακύκλωση 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Διδακτική της Πληροφορικής» Φλώρινα, 20-22 Απριλίου 2012 Μαθητές Δημοτικού Δημιουργούν Ψηφιακά Παιχνίδια στο Scratch για την Ανακύκλωση X. Τάτση 1, Α. Παπαδάκη 2 1 Νηπιαγωγός,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Επιμέλεια Εκθέσεων

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Επιμέλεια Εκθέσεων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Επιμέλεια Εκθέσεων Αξιολόγηση μουσείων και εκθέσεων Διδάσκουσα: Επίκουρη Καθηγήτρια Εσθήρ Σ. Σολομών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμοζόμενες εκπαιδευτικές εφαρμογές για μουσεία: συνδυάζοντας τις γνωσιακές απαιτήσεις και τη φυσική κίνηση του επισκέπτη

Προσαρμοζόμενες εκπαιδευτικές εφαρμογές για μουσεία: συνδυάζοντας τις γνωσιακές απαιτήσεις και τη φυσική κίνηση του επισκέπτη Προσαρμοζόμενες εκπαιδευτικές εφαρμογές για μουσεία: συνδυάζοντας τις γνωσιακές απαιτήσεις και τη φυσική κίνηση του επισκέπτη Αγγελική Αντωνίου, Ιωάννα Λυκουρέντζου, Γεώργιος Λέπουρας angelant@uop.gr,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση Διαδραστικού Πίνακα στη. Συναρτήσεων - Γραφικών παραστάσεων

Αξιοποίηση Διαδραστικού Πίνακα στη. Συναρτήσεων - Γραφικών παραστάσεων 2ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ - ΠΑΤΡΑ 28-30/4/2011 1283 Αξιοποίηση Διαδραστικού πίνακα στη διδασκαλία Συναρτήσεων - Γραφικών παραστάσεων Σ. Παπαδημητρίου Διεύθυνση Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης, ΥΠΔΒΜΘ, sofipapadi@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Pervasive Game με Εκπαιδευτικό Περιεχόμενο

Ανάπτυξη Pervasive Game με Εκπαιδευτικό Περιεχόμενο Παρουσίαση Διπλωματικής Εργασίας με θέμα: Ανάπτυξη Pervasive Game με Εκπαιδευτικό Περιεχόμενο Τσουκαλάς Δημήτριος Α.Μ.:3514 Επιβλέπων: Χατζηγεωργίου Αλέξανδρος Δομή Παρουσίασης Εισαγωγή Θεωρητικό Υπόβαθρο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Επιμέλεια Εκθέσεων

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Επιμέλεια Εκθέσεων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Επιμέλεια Εκθέσεων Τάσεις της επιμέλειας ΙΙΙ: Δίνοντας φωνή σε εκθέματα και κοινωνικά υποκείμεν Διδάσκουσα: Επίκουρη Καθηγήτρια Εσθήρ Σ. Σολομών Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ. ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ

Τίτλος μαθήματος ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ. ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ Τίτλος μαθήματος ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΒΠ 0921 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS: 5 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ: 5 ο ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Το ψηφιακό παιχνίδι σαν εργαλείο συμμετοχής, επικοινωνίας και δημιουργικότητας

Το ψηφιακό παιχνίδι σαν εργαλείο συμμετοχής, επικοινωνίας και δημιουργικότητας Το ψηφιακό παιχνίδι σαν εργαλείο συμμετοχής, επικοινωνίας και δημιουργικότητας Μαρία Σαριδάκη, Κωνσταντίνος Μουρλάς ΝΤLab - Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εngagement

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό εργαστήριο για το λογισμικό «ChoiCo»: Ένα διαδικτυακό περιβάλλον για τον σχεδιασμό ψηφιακών παιχνιδιών

Επιμορφωτικό εργαστήριο για το λογισμικό «ChoiCo»: Ένα διαδικτυακό περιβάλλον για τον σχεδιασμό ψηφιακών παιχνιδιών Επιμορφωτικό εργαστήριο για το λογισμικό «ChoiCo»: Ένα διαδικτυακό περιβάλλον για τον σχεδιασμό ψηφιακών παιχνιδιών Γριζιώτη Μαριάνθη 1, Κυνηγός Χρόνης 1, Ξένος Μάριος 1 mgriziot@ppp.uoa.gr, kynigos@ppp.uoa.gr,

Διαβάστε περισσότερα

Εκθέσεις και προφορική ιστορία. Μουσεία, αντικείμενα και ανθρώπινες φωνές. Τα μουσεία:

Εκθέσεις και προφορική ιστορία. Μουσεία, αντικείμενα και ανθρώπινες φωνές. Τα μουσεία: Εκθέσεις και προφορική ιστορία Μουσεία, αντικείμενα και ανθρώπινες φωνές Τα μουσεία: ακολουθούν το ρεύμα για μια ιστορία «από τα κάτω» εμπλέκονται ολοένα και περισσότερο στην αναπαράσταση «δύσκολων» θεμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Πλατφόρµα Επικοινωνίας Εκπαιδευτικών Εικαστικής Αγωγής: Μία Κοινότητα Πρακτικής και Επαγγελµατικής Μάθησης

Πλατφόρµα Επικοινωνίας Εκπαιδευτικών Εικαστικής Αγωγής: Μία Κοινότητα Πρακτικής και Επαγγελµατικής Μάθησης Πλατφόρµα Επικοινωνίας Εκπαιδευτικών Εικαστικής Αγωγής: Μία Κοινότητα Πρακτικής και Επαγγελµατικής Μάθησης ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δεκέµβρης 2015 Η Πλατφόρµα

Διαβάστε περισσότερα

Θ ε σ σ α λ ο ν ί κ η

Θ ε σ σ α λ ο ν ί κ η Α Ρ Ι Σ Τ Ο Τ Ε Λ Ε Ι Ο Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Θ Ε Σ Σ Α Λ Ο Ν Ι Κ Η Σ Δράση «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας» Επιστ. υπεύθυνη: Ζωή Παπαναούμ Υποδράση: Γενικές επιμορφώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης. Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις

Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης. Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις Τι είναι μάθηση; Συμπεριφορισμός: Aλλαγή συμπεριφοράς Γνωστική ψυχολογία: Aλλαγή νοητικών δομών Κοινωνικοπολιτισμικές προσεγγίσεις:

Διαβάστε περισσότερα

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας 1. Εισαγωγή Σχολιασµός των εργασιών της 16 ης παράλληλης συνεδρίας µε θέµα «Σχεδίαση Περιβαλλόντων για ιδασκαλία Προγραµµατισµού» που πραγµατοποιήθηκε στο πλαίσιο του 4 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου «ιδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοπολιτισμικές. Θεωρίες Μάθησης. & Εκπαιδευτικό Λογισμικό

Κοινωνικοπολιτισμικές. Θεωρίες Μάθησης. & Εκπαιδευτικό Λογισμικό Κοινωνικοπολιτισμικές Θεωρίες Μάθησης & Εκπαιδευτικό Λογισμικό Κοινωνικοπολιτισμικές προσεγγίσεις Η σκέψη αναπτύσσεται (προϊόν οικοδόμησης και αναδόμησης γνώσεων) στα πλαίσια συνεργατικών δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες με την υποστήριξη των ΤΠΕ. Καθηγητής T. A. Μικρόπουλος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες με την υποστήριξη των ΤΠΕ. Καθηγητής T. A. Μικρόπουλος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες με την υποστήριξη των ΤΠΕ Καθηγητής T. A. Μικρόπουλος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων 1. Οι ψηφιακές τεχνολογίες ως γνωστικά εργαλεία στην υποστήριξη της διδασκαλίας και της μάθηση

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνες με χρήση φορητής μάθησης στα Μαθηματικά

Έρευνες με χρήση φορητής μάθησης στα Μαθηματικά Έρευνες με χρήση φορητής μάθησης στα Μαθηματικά Οι Drigas & Pappas (2015) κάνουν μια ανασκόπιση των ερευνών της φορητής μάθησης στα Μαθηματικά. Με βάση την ιδέα της ενσωμάτωσης της κινητής μάθησης στην

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Σχεδιασμός εκπαιδευτικών δράσεων για μουσεία

Τίτλος Μαθήματος: Σχεδιασμός εκπαιδευτικών δράσεων για μουσεία Τίτλος Μαθήματος: Σχεδιασμός εκπαιδευτικών δράσεων για μουσεία Κωδικός Μαθήματος: ΚΤ1390 Διδάσκων: Νίκη Νικονάνου, niknik@uth.gr Είδος Μαθήματος: Επιλογής Εξάμηνο: 5ο Μονάδες ECTS: 5 Περιγραφή του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόγραμμα PETALL. Πανευρωπαϊκές Δραστηριότητες για την Εκμάθηση Γλωσσών Πρόταση διεξαγωγής σεμιναρίου σε εθνικό επίπεδο.

Το πρόγραμμα PETALL. Πανευρωπαϊκές Δραστηριότητες για την Εκμάθηση Γλωσσών Πρόταση διεξαγωγής σεμιναρίου σε εθνικό επίπεδο. Το πρόγραμμα PETALL Πανευρωπαϊκές Δραστηριότητες για την Εκμάθηση Γλωσσών Πρόταση διεξαγωγής σεμιναρίου σε εθνικό επίπεδο Τίτλος σεμιναρίου Ανακαλύψτε το δικό σας μονοπάτι μέσω της εργασιοκεντρικής διδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

Natural Europe (GR) General Information

Natural Europe (GR) General Information Natural Europe (GR) General Information Summary Το έργο NaturalEuropeανέπτυξε μια σειρά από εργαλεία λογισμικού που επιτρέπουν στους εκπαιδευτικούς μουσειοπαιδαγωγούς να σχεδιάσουν καινοτόμες online διαδρομές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας. Α/Α ΣΤΟΧΟΙ (επιθυμητές γνώσεις-δεξιότητες-ικανότ ητες) ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ (Τίτλοι) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ (ενδεικτικά σε ώρες) Το Πρόγραμμα πιστοποιήθηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Εισήγηση. «Οι μεταβλητές στη γλώσσα προγραμματισμού Scratch»

Εργαστηριακή Εισήγηση. «Οι μεταβλητές στη γλώσσα προγραμματισμού Scratch» Εργαστηριακή Εισήγηση «Οι μεταβλητές στη γλώσσα προγραμματισμού Scratch» Σαρημπαλίδης Ιωάννης Καθηγητής Πληροφορικής, Γενικό Λύκειο Πεντάπολης johnsaribalidis@yahoo.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ To προτεινόμενο διδακτικό

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία στην Εκπαίδευση Εισαγωγή. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 24/9/2012

Τεχνολογία στην Εκπαίδευση Εισαγωγή. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 24/9/2012 Τεχνολογία στην Εκπαίδευση Εισαγωγή Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 24/9/2012 Μάθηση Γενικότερος όρος από την «εκπαίδευση» Την εκπαίδευση την αντιλαμβανόμαστε σαν διαδικασία μέσα στην τάξη «Μάθηση» παντού και συνεχώς

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική+Ομάδα+Τεχνολογιών+ Διαδικτύου+

Ερευνητική+Ομάδα+Τεχνολογιών+ Διαδικτύου+ Ερευνητική+Ομάδα+Τεχνολογιών+ Διαδικτύου+ Ερευνητικές,Δραστηριότητες,και, Ενδιαφέροντα,, Τμήμα,Μηχανικών,Η/Υ,&,Πληροφορικής, Τομέας,Λογικού,των,Υπολογιστών, Εργαστήριο,Γραφικών,,Πολυμέσων,και,Γεωγραφικών,

Διαβάστε περισσότερα

Εθνογραφία: Διαμορφώνοντας το σύγχρονο πεδίο. Ενότητα 10: Η εθνογραφία έξω από το πανεπιστήμιο ΙΙ: Το μουσείο Ελένη Μπουμπάρη

Εθνογραφία: Διαμορφώνοντας το σύγχρονο πεδίο. Ενότητα 10: Η εθνογραφία έξω από το πανεπιστήμιο ΙΙ: Το μουσείο Ελένη Μπουμπάρη Εθνογραφία: Διαμορφώνοντας το σύγχρονο πεδίο Ενότητα 10: Η εθνογραφία έξω από το πανεπιστήμιο ΙΙ: Το μουσείο Ελένη Μπουμπάρη TMHMA IΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΉΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

3. Διάρκεια προγράμματος και φοίτηση 1 4. Πίνακες Μαθημάτων 2 5. Περιγραφή Μαθημάτων 2

3. Διάρκεια προγράμματος και φοίτηση 1 4. Πίνακες Μαθημάτων 2 5. Περιγραφή Μαθημάτων 2 Σχολή Εφαρμοσμένων Τεχνών και Επικοινωνίας Τμήμα Επικοινωνίας και Σπουδών Διαδικτύου - Μάστερ (MA) στις Νέες Τεχνολογίες Μάθησης και Επικοινωνίας 1. Όραμα και στόχοι του τμήματος 1 2. Στόχοι Μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

Keywords: Tutorials, pedagogic principles, print and digital distance learning materials, e-comet Laboratory of Hellenic Open University

Keywords: Tutorials, pedagogic principles, print and digital distance learning materials, e-comet Laboratory of Hellenic Open University Οδηγοί Εκπαιδευτικών Προδιαγραφών Έντυπου και Ψηφιακού Υλικού: Μία αναπτυξιακή δράση του Εργαστηρίου Εκπαδευτικού Υλικού και Εκπαιδευτικής Μεθοδολογίας (ΕΕΥΕΜ) του ΕΑΠ Tutorials about pedagogic principles

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικές Εφαρμογές Η/Υ. Ράνια Πετροπούλου

Παιδαγωγικές Εφαρμογές Η/Υ. Ράνια Πετροπούλου Παιδαγωγικές Εφαρμογές Η/Υ Ράνια Πετροπούλου rania.petro@yahoo.gr Τι θα δούμε? ICT - Information and communication technologies ICT - Information and communication technologies Οι Νέες Τεχνολογίες Πληροφορίας

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Πολιτισμικών Δεδομένων

Διαχείριση Πολιτισμικών Δεδομένων Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Διαχείριση Πολιτισμικών Δεδομένων Ενότητα 4: Ανάδειξη πολιτισμικής κληρονομιάς με νέες τεχνολογίες Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative

Διαβάστε περισσότερα

Αναζητώντας θέμα έρευνας: ορισμένες μεθοδολογικές παρατηρήσεις. Δρ. Ηλίας Μαυροειδής

Αναζητώντας θέμα έρευνας: ορισμένες μεθοδολογικές παρατηρήσεις. Δρ. Ηλίας Μαυροειδής Αναζητώντας θέμα έρευνας: ορισμένες μεθοδολογικές παρατηρήσεις Δρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π.,., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο 1 Το αρχικό πρόβλημα o Πώς θα επιλέξω θέμα για την διπλωματική μου εργασία; o

Διαβάστε περισσότερα

«Παιδαγωγική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού μέσω τηλεκπαίδευσης (e-learning)»

«Παιδαγωγική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού μέσω τηλεκπαίδευσης (e-learning)» «Παιδαγωγική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού μέσω τηλεκπαίδευσης (e-learning)» Εισαγωγικά Στη σημερινή πρώτη μας συνάντηση θα επιχειρήσουμε να παρουσιάσουμε με απλό και ευσύνοπτο τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Εικονική πραγματικότητα και εκπαίδευση: Εκπαιδευτικά εικονικά περιβάλλοντα και κόσμοι

Εικονική πραγματικότητα και εκπαίδευση: Εκπαιδευτικά εικονικά περιβάλλοντα και κόσμοι Εικονική πραγματικότητα και εκπαίδευση: Εκπαιδευτικά εικονικά περιβάλλοντα και κόσμοι Αναστάσιος Μικρόπουλος Εργαστήριο Εφαρμογών Εικονικής Πραγματικότητας στην Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Τεχνολογίες μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνίας στη Διδακτική των γλωσσών - Πολύγλωσσα ψηφιακά περιβάλλοντα γλωσσικής διδασκαλίας

Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνίας στη Διδακτική των γλωσσών - Πολύγλωσσα ψηφιακά περιβάλλοντα γλωσσικής διδασκαλίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνίας στη Διδακτική των γλωσσών - Πολύγλωσσα ψηφιακά περιβάλλοντα γλωσσικής διδασκαλίας Ενότητα 5: Ανασκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Εμπειρική Μελέτη της Εφαρμογής Gamification στο Μάθημα Εφαρμογές πληροφορικής

Εμπειρική Μελέτη της Εφαρμογής Gamification στο Μάθημα Εφαρμογές πληροφορικής Εμπειρική Μελέτη της Εφαρμογής Gamification στο Μάθημα Εφαρμογές πληροφορικής Θ. Μάστορας 1, Π. Φώταρης 2 1 Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, mastoras@uom.gr 2 University of East London, p.fotaris@uel.ac.uk Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 4: Μαθησιακά πλαίσια στο νηπιαγωγείο. Νέο πρόγραμμα σπουδών νηπιαγωγείου

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 4: Μαθησιακά πλαίσια στο νηπιαγωγείο. Νέο πρόγραμμα σπουδών νηπιαγωγείου Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 4: Μαθησιακά πλαίσια στο νηπιαγωγείο. Νέο πρόγραμμα σπουδών νηπιαγωγείου Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΒΕ2 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Β ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εικονικά Περιβάλλοντα Μάθησης για Παιδιά με Αυτισμό: Επισκόπηση Πεδίου και Προτάσεις Σχεδιασμού

Εικονικά Περιβάλλοντα Μάθησης για Παιδιά με Αυτισμό: Επισκόπηση Πεδίου και Προτάσεις Σχεδιασμού Εικονικά Περιβάλλοντα Μάθησης για Παιδιά με Αυτισμό: Επισκόπηση Πεδίου και Προτάσεις Σχεδιασμού Χ. Βολιώτη 1, Θ. Τσιάτσος 1, Σ. Μαυροπούλου 2, Χ. Καραγιαννίδης 2 1 Τμήμα Πληροφορικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

«Kάστρα και πραμάτειες- Πόλεις και βιωσιμότητα»

«Kάστρα και πραμάτειες- Πόλεις και βιωσιμότητα» «Kάστρα και πραμάτειες- Πόλεις και βιωσιμότητα» Θεματικό σεμινάριο για το Εθνικό Θεματικό Δίκτυο: «ΚΑΣΤΡΟ: Ο ΤΟΠΟΣ ΤΟ ΟΡΙΖΕΙ ΚΑΙ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΤΟ ΧΤΙΖΕΙ» Θεσσαλονίκη 28 και 29 Ιανουαρίου 2016 ΚΠΕ Μολάων &

Διαβάστε περισσότερα

Ανίχνευση απαιτήσεων χρηστών για υπηρεσίες ψηφιακών βιβλιοθηκών μέσα από ποιοτικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις

Ανίχνευση απαιτήσεων χρηστών για υπηρεσίες ψηφιακών βιβλιοθηκών μέσα από ποιοτικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις Ανίχνευση απαιτήσεων χρηστών για υπηρεσίες ψηφιακών βιβλιοθηκών μέσα από ποιοτικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις Άγγελος Μητρέλης 1, Λεωνίδας Παπαχριστόπουλος 1, Γιάννης Τσάκωνας 1,2, Χρήστος Παπαθεοδώρου

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαμπος Βρασίδας

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαμπος Βρασίδας Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαμπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση των ψηφιακών τεχνολογιών με στόχο τη μάθηση σε χώρους πολιτισμού: μία κριτική θεώρηση επιλεγμένων παραδειγμάτων

Αξιοποίηση των ψηφιακών τεχνολογιών με στόχο τη μάθηση σε χώρους πολιτισμού: μία κριτική θεώρηση επιλεγμένων παραδειγμάτων Θέματα Επιστημών και Τεχνολογίας στην Εκπαίδευση, 4(1-3), 131-149, 2011 Αξιοποίηση των ψηφιακών τεχνολογιών με στόχο τη μάθηση σε χώρους πολιτισμού: μία κριτική θεώρηση επιλεγμένων παραδειγμάτων Νικολέτα

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: Πώς η διαδραστική αφήγηση μιας ιστορίας μπορεί να αυξήσει την κατανόηση της ιστορίας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας.

Τίτλος: Πώς η διαδραστική αφήγηση μιας ιστορίας μπορεί να αυξήσει την κατανόηση της ιστορίας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας. Τίτλος: Πώς η διαδραστική αφήγηση μιας ιστορίας μπορεί να αυξήσει την κατανόηση της ιστορίας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας. Ζυγοπούλου Στεργιανή Mediterranean College-Σχολή Εκπαίδευσης Αγγλική Γλώσσα και

Διαβάστε περισσότερα

From Secure e-computing to Trusted u-computing. Dimitris Gritzalis

From Secure e-computing to Trusted u-computing. Dimitris Gritzalis From Secure e-computing to Trusted u-computing Dimitris Gritzalis November 2009 11 ο ICT Forum Αθήνα, 4-5 Νοέμβρη 2009 Από το Secure e-computing στο Trusted u-computing Καθηγητής Δημήτρης Γκρίτζαλης (dgrit@aueb.gr,

Διαβάστε περισσότερα

Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση. Τεχνολογίες Πληροφορίας & (ΤΠΕ-Ε)

Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση. Τεχνολογίες Πληροφορίας & (ΤΠΕ-Ε) Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση (ΤΠΕ-Ε) ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Η αξιοποίηση των σύγχρονων Τεχνολογιών Πληροφορίας & Επικοινωνιών (ΤΠΕ) στην εκπαίδευση και τη µάθηση Πώς οι ΤΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα. Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD

Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα. Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD Τι είναι η «Εκπαιδευτική Τεχνολογία» (1) Εκπαιδευτική Τεχνολογία είναι «η εφαρμογή τεχνολογικών διαδικασιών και εργαλείων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαµπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΘΗΝΑ 2014 1 1. Τι είναι το e-learning; Το e-learning, η ηλεκτρονική μάθηση, είναι μια διαδικασία μάθησης και ταυτόχρονα μια μεθοδολογία εξ αποστάσεως εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑφήγησηκαιΕκπαίδευση: ιστορίες για όλους, ιστορίες από όλους

ΑφήγησηκαιΕκπαίδευση: ιστορίες για όλους, ιστορίες από όλους Αριστοτέλειο Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Ημερίδα«ΤοΣχολείοστηνΨηφιακήΕποχή: Διαδραστικοί Πίνακες και Πλατφόρμες e-learning» Θεσσαλονίκη, 12 Μαρτίου2011 ΑφήγησηκαιΕκπαίδευση: ιστορίες για όλους, ιστορίες από

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη γνώσεων, δεξιοτήτων και στάσεων στην ψηφιακή κοινωνία: Παραδείγματα εφαρμογών στο κυπριακό εκπαιδευτικό σύστημα

Ανάπτυξη γνώσεων, δεξιοτήτων και στάσεων στην ψηφιακή κοινωνία: Παραδείγματα εφαρμογών στο κυπριακό εκπαιδευτικό σύστημα Σάββατο, 21 Μαΐου 2016, 09:00-16:00 Ανάπτυξη γνώσεων, δεξιοτήτων και στάσεων στην ψηφιακή κοινωνία: Παραδείγματα εφαρμογών στο κυπριακό εκπαιδευτικό σύστημα Αναστασία Οικονόμου Προϊσταμένη Τομέα Εκπαιδευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας. Δρ. Ιωάννης Γκιόσος

Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας. Δρ. Ιωάννης Γκιόσος Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας Δρ. Ιωάννης Γκιόσος Γιατί κάνουμε ανασκόπηση στη βιβλιογραφία; 1. Γιαναπροσδιορίσουμεκενάστηνέρευνατου γνωστικού μας αντικειμένου 2. Για να εντοπίσουμε νέες τάσεις στην έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Χημείας

Διδακτική της Χημείας Διδακτική της Χημείας Ενότητα 5: Νεότερες Θεωρητικές Προσεγγίσεις Ζαχαρούλα Σμυρναίου Τμήμα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας 1. Τα Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους... 3 1.1 Ορισμός της έννοιας του

Διαβάστε περισσότερα

Δυναμικοί Χάρτες (Χάρτες Κινούμενων Εικόνων Animations)

Δυναμικοί Χάρτες (Χάρτες Κινούμενων Εικόνων Animations) Ενότητα 9 η Δυναμικοί Χάρτες (Χάρτες Κινούμενων Εικόνων Animations) Βύρωνας Νάκος Καθηγητής Ε.Μ.Π. - bnakos@central.ntua.gr Bασίλης Κρασανάκης Υποψήφιος διδάκτορας Ε.Μ.Π. - krasvas@mail.ntua.gr Β. Νάκος

Διαβάστε περισσότερα

Affective e-learning and educational support

Affective e-learning and educational support Affective e-learning and educational support Ιπποκράτης Αποστολίδης & Θρασύβουλος Τσιάτσος aposti@csd.auth.gr & tsiatsos@csd.auth.gr Ροή της παρουσίασης Επισκόπηση Affective Learning (Συναισθηματική Μάθηση)

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Εργασίας Εκπαιδευτικού Σεναρίου

Τίτλος Εργασίας Εκπαιδευτικού Σεναρίου Τίτλος Εργασίας Εκπαιδευτικού Σεναρίου Επώνυμο και Όνομα Πρώτου Εισηγητή (ΠΡΟΣΟΧΗ: πρώτα το Επώνυμο) Ιδιότητα, Εργασιακός Φορέας, Διεύθυνση email Επώνυμο και Όνομα Δεύτερου Εισηγητή (ΠΡΟΣΟΧΗ: πρώτα το

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο: Διδασκαλία πληροφορικής με την Python

Εργαστήριο: Διδασκαλία πληροφορικής με την Python Εργαστήριο: Διδασκαλία πληροφορικής με την Python Νικόλαος Αβούρης Καθηγητής Πανεπιστημίου Πατρών, avouris@upatras.gr http:/hci.ece.upatras.gr/avouris Περίληψη Το εργαστήριο αυτό, διάρκειας 2 ωρών, απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο για τη χρήση της Οπτικής Διδασκαλίας και της Ψηφιακής Αφήγηση ως εκπαιδευτικά εργαλεία.

Ερωτηματολόγιο για τη χρήση της Οπτικής Διδασκαλίας και της Ψηφιακής Αφήγηση ως εκπαιδευτικά εργαλεία. Ερωτηματολόγιο για τη χρήση της Οπτικής Διδασκαλίας και της Ψηφιακής Αφήγηση ως εκπαιδευτικά εργαλεία. Τα πεδία με αστερίσκο () είναι υποχρεωτικά. Παρακαλώ συμπληρώστε το παρακάτω ερωτηματολόγιο της έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία

1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία 1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία Ο διδακτικός σχεδιασμός (instructional design) εμφανίσθηκε στην εκπαιδευτική διαδικασία και στην κατάρτιση την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ Διδακτικές τεχνικές/ μέθοδοι Εκπαίδευση για το Περιβάλλον & την Αειφορία Μεθοδολογικές προσεγγίσεις προσανατολισμένη στη ΔΡΑΣΗ με κεντρικό άξονα την ΟΛΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να:

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να: Τίτλος Μαθήματος: ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ Κωδικός Μαθήματος: MUS 652 Κατηγορία Μαθήματος: (Υποχρεωτικό/Επιλεγόμενο) Υποχρεωτικό Επίπεδο Μαθήματος: (πρώτου, δεύτερου

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Επικοινωνίας και Μέσων Ενημέρωσης. Τμήμα Επικοινωνίας και Σπουδών Διαδικτύου. - Μάστερ (MA) στις Νέες Τεχνολογίες Μάθησης και Επικοινωνίας

Σχολή Επικοινωνίας και Μέσων Ενημέρωσης. Τμήμα Επικοινωνίας και Σπουδών Διαδικτύου. - Μάστερ (MA) στις Νέες Τεχνολογίες Μάθησης και Επικοινωνίας Σχολή Επικοινωνίας και Μέσων Ενημέρωσης Τμήμα Επικοινωνίας και Σπουδών Διαδικτύου - Μάστερ (MA) στις Νέες Τεχνολογίες Μάθησης και Επικοινωνίας. Όραμα και στόχοι του τμήματος 2. Στόχοι Μεταπτυχιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη αξιοποίησης ψηφιακών παιχνιδιών στη διδασκαλία των Μαθηματικών

Μελέτη αξιοποίησης ψηφιακών παιχνιδιών στη διδασκαλία των Μαθηματικών Μελέτη αξιοποίησης ψηφιακών παιχνιδιών στη διδασκαλία των Μαθηματικών Ηρακλής Πανουτσόπουλος, Δημήτριος Γ. Σάμψων ira-pan@hotmail.com, sampson@unipi.gr Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων, Πανεπιστήμιο Πειραιώς,

Διαβάστε περισσότερα

O7: Πρόγραμμα Κατάρτισης Εκπαιδευτικών O7-A1: Αναπτύσσοντας εργαλεία για το Πρόγραμμα Κατάρτισης Εκπαιδευτικών

O7: Πρόγραμμα Κατάρτισης Εκπαιδευτικών O7-A1: Αναπτύσσοντας εργαλεία για το Πρόγραμμα Κατάρτισης Εκπαιδευτικών O7: Πρόγραμμα Κατάρτισης Εκπαιδευτικών O7-A1: Αναπτύσσοντας εργαλεία για το Πρόγραμμα Κατάρτισης Εκπαιδευτικών Prepared by University Paderborn 30/11/2015 Project name: Project acronym: Project number:

Διαβάστε περισσότερα

Εξωσχολικές ψηφιακές πρακτικές γραμματισμού

Εξωσχολικές ψηφιακές πρακτικές γραμματισμού Εξωσχολικές ψηφιακές πρακτικές γραμματισμού Μαρία Χατζηνικολάου Μεταπτυχιακή φοιτήτρια εφαρμοσμένης γλωσσολογίας Α.Π.Θ. Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την ψηφιακή πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) 1.α 3 ώρες Η εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση και τη διδασκαλία των φιλολογικών µαθηµάτων Επισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Δρ. Χαράλαμπος Μουζάκης Διδάσκων Π.Δ.407/80 Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Στόχοι ενότητας Το λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

Π. Καριώτογλου. Παιδαγωγική Σχολή, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας

Π. Καριώτογλου. Παιδαγωγική Σχολή, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΥΠΗΡΕΤΟΥΝΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΙΣ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ: ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ STED Π. Καριώτογλου Παιδαγωγική Σχολή, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Η παρουσίαση γίνεται στο πλαίσιο του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελεί βασική πηγή γνώσης Μας βοηθά να αξιολογήσουμε τη γνώση και να προχωρήσουμε

Αποτελεί βασική πηγή γνώσης Μας βοηθά να αξιολογήσουμε τη γνώση και να προχωρήσουμε Αποτελεί βασική πηγή γνώσης Μας βοηθά να αξιολογήσουμε τη γνώση και να προχωρήσουμε Να αποκτήσουμε εικόνα για σημαντικά επιστημονικά θέματα Να εντοπίσουμε ερευνητικά κενά Να συνοψίσουμε το έργο άλλων ερευνητών

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ Ομάδα Ζ

Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ Ομάδα Ζ Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ Ομάδα Ζ Γούλιας Νίκος Σκούρτης Τάσος Πινήτας Γιώργος Λαζαρίδης Λάζαρος Πεχλιβανίδου Κατερίνα Μαρμαροκόπος Γιώργος Σταγκοπούλου Αλεξάνδρα «Μαθαίνοντας Έξω από την Τάξη» Δ.

Διαβάστε περισσότερα

Η Δράση ανάδειξης και προβολής καλών πρακτικών αξιοποίησης ψηφιακού εκπαιδευτικού περιεχομένου

Η Δράση ανάδειξης και προβολής καλών πρακτικών αξιοποίησης ψηφιακού εκπαιδευτικού περιεχομένου Επιμορφωτικό Εργαστήριο «Καλές πρακτικές αξιοποίησης Ψηφιακού Εκπαιδευτικού Περιεχομένου: Η αναζήτηση Περιεχομένου και η δημοσίευση πρακτικών που το αξιοποιούν στο Φωτόδενδρο Ανοιχτών Εκπαιδευτικών Πρακτικών»

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Ιστοριογραφίας

Ιστορία της Ιστοριογραφίας Ιστορία της Ιστοριογραφίας Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2) Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Πολυμέρης Βόγλης Παραδοσιακή ιστοριογραφία Εδραιώνεται τον 19 ο αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία Νέο Πρόγραμμα iuσπcdcddccscsdcscsουδών Νηπιαγωγείου Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα