Στην παρούσα εργασία παρουσιάζεται η έννοια του ναρκισσισμού όπως αναπτύχθηκε από. Ανασκόπηση Review. Ναρκισσισμός και θρησκευτικότητα*

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Στην παρούσα εργασία παρουσιάζεται η έννοια του ναρκισσισμού όπως αναπτύχθηκε από. Ανασκόπηση Review. Ναρκισσισμός και θρησκευτικότητα*"

Transcript

1 ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 18 (3), Ανασκόπηση Review Ναρκισσισμός και θρησκευτικότητα* Τον φίλο και τον εχθρό τον είδαμε στον καθρέπτη Γ. Σεφέρης Κ. Εμμανουηλίδης Ψυχίατρος Ψυχιατρική 2007, 18: Στην παρούσα εργασία παρουσιάζεται η έννοια του ναρκισσισμού όπως αναπτύχθηκε από τον Freud και η εξέλιξή της με τη θεωρία των αντικειμενοτρόπων σχέσεων, σχολιάζεται η θρησκευτικότητα όπως εμφανίζεται στο πλαίσιο της παθολογίας αλλά και της φυσιολογικής ζωής και, τέλος, εξετάζεται το πώς οι αμυντικές δομές του ναρκισσισμού και της θρησκευτικότητας μπορούν να διαπλακούν και να εμποδίσουν την ομαλή πορεία του υποκειμένου προς την ικανότητα να αγαπήσει και να δημιουργήσει. Χρησιμοποιούνται βινιέτες από την ψυχανάλυση τριών ασθενών και μια παραβολή από την Καινή Διαθήκη. Η μετάβαση από την παρανοειδή-σχιζοειδή θέση στην καταθλιπτική βοηθά το ναρκισσιστικό υποκείμενο να απελευθερωθεί από τα διωκτικά και καταθλιπτικά άγχη του και να πενθήσει το ιδανικό αντικείμενο. Από αυτή τη θέση μπορεί να αξιοποιήσει τη θρησκευτικότητά του για να «γνωρίσει» τον άλλο. Λέξεις ευρετηρίου: Ναρκισσισμός, θρησκευτικότητα, καταθλιπτική θέση, παρανοειδής θέση. * Η εργασία αυτή αποτελεί ελαφρά τροποποίηση εισήγησης σε στρογγυλή τράπεζα με θέμα «Ψυχιατρική και Θεολογία σε διάλογο» στο πλαίσιο του 19ου Πανελλήνιου Ψυχιατρικού Συνεδρίου, Αθήνα 4 8 Μαΐου 2006

2 40 Κ. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 18 (3), 2007 Ναρκισσισμός Η μοναδική αναφορά στο ναρκισσισμό στα ταξινομητικά εγχειρίδια DSM και ICD βρίσκεται στην ομώνυμη διαταραχή προσωπικότητας. Η Ψυχανάλυση μελετά το ναρκισσισμό από την εποχή που ο Freud 1 αξιοποιεί το μύθο του Νάρκισσου για να φέρει στο προσκήνιο ένα είδος σχέσης που παρατήρησε σε ορισμένου τύπου ομοφυλόφιλους, αλλά επεκτείνει την έννοια σε έναν τρόπο του σχετίζεσθαι, καθώς και σε μια μέθοδο αμυντικής οργάνωσης που αφορά σε διαφόρου τύπου πάσχοντες. Αναφέρονται οι εξής παραλλαγές του μύθου από τον Παυσανία: 2 (α) Ο νεαρός Νάρκισσος, όταν βλέπει στη λίμνη την εικόνα ενός ωραίου νέου, σκύβει να τον φιλήσει, χωρίς να καταλάβει πως πρόκειται για το είδωλό του και πέφτοντας μέσα πνίγεται. (β) Ο Νάρκισσος αγαπάται από τη νύμφη Ηχώ. (γ) Ο Νάρκισσος είναι ερωτευμένος με τη δίδυμη αδελφή του, η οποία κάποτε πεθαίνει και αυτή νομίζει πως συναντά στα νερά της λίμνης. 3 Από την εργασία του Freud σημειώνω τα εξής σημεία: (α) Ο ορισμός του ναρκισσισμού: Όταν το υποκείμενο επενδύει λιβιδινικά το Εγώ και όχι το αντικείμενο. (β) Η έννοια του πρωτογενούς ναρκισσισμού: Ο Freud θεωρεί πως η αρχική libido που έχει στη διάθεσή του το βρέφος επενδύεται στον εαυτό. (γ) Η ναρκισσιστική επιλογή αντικειμένου: Το υποκείμενο αγαπά τον άλλο, ο οποίος είναι ό,τι είναι το ίδιο το υποκείμενο (ο εαυτός του), ή είναι ό,τι ήταν κάποτε το υποκείμενο (ο εαυτός του σε παιδική ηλικία), ή είναι αυτό που θα ήθελε να είναι (το ιδεώδες Εγώ του) ή, τέλος, αγαπά αυτόν που ήταν κάποτε μέρος του εαυτού του. Σε αυτή την επιλογή δεν υφίσταται ο άλλος για την ψυχική πραγματικότητα του υποκειμένου, διότι είναι επενδυμένος μόνο με προσδοκίες. Αντίθετα, στην ανακλητική επιλογή ο άλλος υπάρχει, αλλά επιλέγεται με βάση ασυνείδητη ταύτιση κάποιων ή κάποιου χαρακτηριστικού που προέρχεται από τη διατρέφουσα γυναίκα ή τον προστάτη άνδρα κατά τη βρεφική ηλικία. Οι παρατηρήσεις αυτές μας βοηθούν να κατανοήσουμε καλύτερα τον τρόπο που αγαπούμε και μισούμε το σημαντικό άλλο στη ζωή μας. Λειτουργούν ως ένα είδος φαντασιακού καθρέπτη, μέσα από τον οποίο γίνεται αντιληπτός ο άλλος άνθρωπος. Μέσα από το μύθο του Νάρκισσου μπορούμε να φτάσουμε σε θεμελιώδεις αλήθειες του ανθρώπινου υποκειμένου, που αφορούν στον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος σχετίζεται με το αντικείμενο της επιθυμίας του, π.χ. την γυναίκα, το σημαντικό άλλον άνθρωπο, την κοινωνία, το Θεό. Αν μάλιστα κατανοηθεί από το υποκείμενο ότι βρίσκεται υπό την επίδραση μιας ασυνείδητης φαντασιακής πραγματικότητας, μπορεί να φέρει στο φως της συνείδησης πτυχές της εσωτερικής ψυχικής ζωής του και να μπορέσει έτσι να τροποποιήσει τη στάση του. 4 Τέλος, ο Freud σημειώνει πως ο έντονος εγωισμός προστατεύει από παθήσεις, αλλά πρέπει να αρχίσει κανείς να αγαπά για να μην αρρωστήσει, και αρρωσταίνει αναγκαστικά, αν λόγω διάψευσης προσδοκιών δεν μπορεί να αγαπήσει. 5 Οι αντικειμενοτρόπες σχέσεις Σύμφωνα με ορισμένους θεωρητικούς (R. Fairbairn, M. Klein κ.ά.), το βρέφος από την αρχή της ζωής αναζητά το αντικείμενο 6 και όχι απλά την εκτόνωση των ορμών του, όπως δίδασκε ο Freud. Οι ερευνητές αυτοί δίδουν έμφαση στη σημασία του περιβάλλοντος για τη διαμόρφωση των εσωτερικών αντικειμένων 7 και στον ενδιάμεσο μεταβατικό χώρο μεταξύ βρέφους και μητέρας για τη διαμόρφωση της πολιτισμικής εμπειρίας. 8 Ο νέος τρόπος προσέγγισης και κατανόησης των ναρκισσιστικών φαινομένων βοήθησε στην καλύτερη κατανόηση του φυσιολογικού και του παθολογικού ναρκισσισμού 9 και έδωσε την ευκαιρία για τη διατύπωση νέων μεταψυχολογικών εννοιών. Σημειώνουμε την έννοια του μερικού αντικειμένου, την ανάδειξη της ασυνείδητης φαντασίωσης ως οργανωτικής μονάδας της ψυχής και, τέλος, τη διατύπωση ενός μοντέλου εξέλιξης του ανθρώπου που βασίζεται σε διαφορετική προσέγγιση του άγχους από εκείνη του Freud. 10 Σύμφωνα με αυτό το μοντέλο, το οποίο ανέπτυξε η Klein, 11 το άτομο έχει να ξεπεράσει δύο θέσεις ανάπτυξης, που δεν είναι προσδιορισμένες τόσο χρονικά όσο δυναμικά. Οι θέσεις αυτές είναι αρχικά η παρανοειδής-σχιζοειδής και στη συνέχεια η καταθλιπτική θέση. Όταν βρίσκεται κάποιος στην παρανοειδή-σχιζοειδή θέση, οι σχέσεις που κάνει είναι ναρκισσιστικές, διότι οργανώνεται πίσω από την αδυναμία να αναγνωρίσει τον άλλο που έχει βιωθεί ως επικίνδυνος και η διαφορετικότητά του πρέπει να εξουδετερωθεί. Το άτομο τότε οδηγείται στην απόσχιση των απαράδεκτων συναισθημάτων (εδώ υποτίμησης του εαυτού) και την τοποθέτησή τους στο αντικείμενο, το οποίο

3 PSYCHIATRIKI 18 (3), 2007 ΝΑΡΚΙΣΣΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΤΗΤΑ 41 βλέπει μέσω ενός καθρέπτη όπου αντανακλάται ο εαυτός του. H κα Α, 40 ετών, πανεπιστημιακός, στην αρχή της ανάλυσή της: Εκείνο που θέλω είναι να με θαυμάζουν. Προσέχω τον εαυτό μου ότι θέλω να έχω συνέχεια τον Παύλο, τον αδελφό μου, να του μιλάω και έχω επεκτατική τάση. Προτιμώ να έχω δίπλα μου κάποιον σιωπηλό, όπως ο Γιώργος, για να αντανακλώ τον εαυτό μου, κάποιον που να είναι καλόβολος, καλόψυχος. Όχι όπως η Χριστίνα, που είναι βέβαια λογική και μέσα από το χώρο και ξέρει καλύτερα. Έχω την εντύπωση πως ο κόσμος περιέχει μόνο εμένα Ζητώ από τους φοιτητές μου να μελετήσουν αυτό που ενδιαφέρει εμένα και δεν το κάνω μόνη μου. Δεν βρίσκω τη δύναμη. Έχω γεμίσει τις ώρες μου με απασχόληση. Και ο καθηγητής έχει πολλούς φοιτητές, αλλά αυτός έχει και λόγο, τρέχουν προγράμματα από την Ευρωπαϊκή Ένωση και χρειάζονται για να βγάζουν τη δουλειά για να έρθουν τα χρήματα. Εγώ δεν έχω τώρα προγράμματα. Δεν μπορώ να ξεχωρίσω αν οι φοιτητές μου είναι τεμπέληδες ή αν, αντίθετα, εγώ είμαι η τεμπέλα. Η κα Α δεν μπορεί να ξεχωρίσει τον εαυτό της από τον άλλο. Οι άλλοι υπάρχουν μόνο για να τη θαυμάζουν ή να την υπηρετούν. Δεν μπορεί να δει τα δικά της στοιχεία στον άλλο και να ενδιαφερθεί για εκείνον, υπάρχει μόνο όσο την υπηρετεί. Αναρωτιέται αν η τεμπελιά είναι δική της ή των φοιτητών, αλλά μόνο φιλολογικά. Δεν αντέχει να συνειδητοποιήσει το έλλειμμά της. Η παραδοχή ελλειμμάτων στον εαυτό της είναι αδύνατη, διότι θα καταληφθεί από άγχος διάλυσης. Έτσι, κρατά για τον εαυτό της τα καλά (και νιώθει σπουδαία σαν τον καθηγητή) και αποδίδει την αδυναμία στους άλλους, που οφείλουν να την υπηρετούν. Στην καταθλιπτική θέση το υποκείμενο τοποθετείται με βάση το ασυνείδητο άγχος πως θα βλάψει ανεπανόρθωτα το αντικείμενό του. Το υποκείμενο καλείται να αναλάβει την επιθυμία καταστροφής του αντικειμένου, διότι διαφορετικά αναγκάζεται να δημιουργήσει σχέσεις γύρω από έναν ψευδή εαυτό, 12 με τον καθρέφτη να λειτουργεί πάλι, αλλά στο επίπεδο της ανακλητικής σχέσης. Ο κ. Β, 26 ετών, μεταπτυχιακός φοιτητής: Το Σάββατο βγήκα με μια κοπελίτσα. Είχαμε ανταλλάξει τηλέφωνα, πήγαμε για ποτό, μετά σινεμά κ.λπ. Δεν έγινε τίποτα, αλλά ήταν φιλική μαζί μου, παραπάνω από φιλική. Τότε ήταν που με έζωσαν τα φίδια. Άρχισα να σκέφτομαι πως έχει μεσογειακή περιφέρεια, ξέρετε μεγάλους γοφούς, και θυμήθηκα τη Φανή, που δεν συγκρίνεται. Καταλαβαίνω πως σκεφτόμουν όλα τα αρνητικά για να μην προχωρήσω. Ένιωθα πως προδίδω τη Φανή. Βέβαια, με τη Φανή τα χαλάσαμε πριν πέντε χρόνια, αλλά αυτές τις μέρες που είναι στην Αθήνα την παίρνω τηλέφωνο για κανένα ποτό και αυτή «με φτύνει». Ο κ. Β μιλά για ολόκληρα πρόσωπα, βρίσκεται όμως σε αμηχανία να προχωρήσει σε σχέση με μια γυναίκα, διότι έχει άγχος ότι θα προδώσει, δηλαδή θα βλάψει ένα τρίτο πρόσωπο με το οποίο νιώθει ότι συνδέεται. Έχει το άγχος πως αν τελικά επιλέξει την κοπέλα που τον θέλει και εκείνη, θα προκαλέσει ανεπανόρθωτη βλάβη στην άλλη, και αναστέλλεται. Η ενοχή που νιώθει δεν ανταποκρίνεται στην επίκαιρη αφορμή, αλλά αντανακλά μια ασυνείδητη ενοχή για τα πρόσωπα του μακρινού παρελθόντος, που με τη σκιά τους καλύπτουν τα σημερινά αντικείμενα. Θα έλεγε κανείς πως το ζήτημα που αντιμετωπίζεται με αυτές τις θέσεις είναι το πρόβλημα του άλλου και της δυσκολίας να αναγνωριστεί. Στη μεν παρανοειδή-σχιζοειδή θέση, που είναι η κατεξοχήν ναρκισσιστική θέση, ο άλλος δεν αναγνωρίζεται ως ξεχωριστό πρόσωπο, διότι η ύπαρξή του θα σήμαινε απειλή κατακερματισμού για το υποκείμενο. Στην καταθλιπτική θέση αναγνωρίζεται ο άλλος και γίνεται σχέση μαζί του, αλλά πάλι μέσα από τη φαντασίωση της πιθανής εξαφάνισής του, με αποτέλεσμα να μην είναι αληθινή η σχέση αν δεν επεξεργαστεί το υποκείμενο το άγχος του και την ασυνείδητη ενοχή του, που σχηματίζουν πάλι έναν καθρέφτη μέσω του οποίου «βλέπει» το αντικείμενο. Θρησκευτικότητα Η πίστη, οι αναπαραστάσεις του Θεού, τα σύμβολα και η προσευχή χαρακτηρίζουν το θρησκευόμενο. 13 Ο Meissner μελετά τις τέσσερις αυτές πλευρές της θρησκευτικότητας και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι συνιστούν ένα μίγμα από υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία, που κατατάσσονται στην περιοχή των μεταβατικών φαινομένων. Συμπεραίνει δε πως η θρησκευτική εμπειρία, σύμφωνα με τον Winnicott, μας επαναφέρει στην αυθόρμητη δημιουργικότητά μας. 14 Αυτή η οπτική μας επιτρέπει να θεωρήσουμε τη θρησκευτικότητα με μεγαλύτερη ευρύτητα.

4 42 Κ. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 18 (3), 2007 Διακρίνουμε: (α) Τη λαϊκή θρησκευτικότητα, που χαρακτηρίζεται από γνησιότητα και αυθορμητισμό, συνδέεται με την επικαιρότητα, αλλά μερικές φορές είναι αντίθετη με την Ορθόδοξη Χριστιανική Οντολογική πρόταση. (β) Τη θρησκευτικότητα που απορρέει από την επίσημη Εκκλησιαστική Ιεραρχία ως διοικητική, πολιτική ή ποιμαντική στάση, που γνωρίζει τη θεολογική πρόταση, αλλά που μπορεί να αλλοιώνει το νόημά της. (γ) Τέλος, υπάρχει και το θρησκευτικό βίωμα, που απορρέει από τη θεολογική οντολογική πρόταση που έχει διατυπωθεί από τους Νηπτικούς Πατέρες της Εκκλησίας, το οποίο άλλοτε χρησιμοποιείται και άλλοτε όχι από την επίσημη Εκκλησία. Σε κοινωνικό επίπεδο, και στην εποχή μας παρατηρούμε την ανάπτυξη των φονταμενταλιστικών κινημάτων και της θρησκευτικής μισαλλοδοξίας. Κάποιοι μίλησαν για νέο θρησκευτικό πόλεμο στα Βαλκάνια πριν λίγα χρόνια, ενώ σε όλο τον κόσμο η τρομοκρατία ενδύεται θρησκευτικό μανδύα. Στο κλινικό επίπεδο, ο ψυχίατρος έχει την ευκαιρία να δει από το θρησκευτικό παραλήρημα του ψυχωσικού ασθενούς και το θρησκευτικό τελετουργικό του ψυχαναγκαστικού έως την προληπτική αποφευκτική συμπεριφορά του φοβικού και υστερικού ασθενούς. Ο ψυχαναλυτής έχει την ευκαιρία να αναγνωρίσει την ασυνείδητη ταύτιση του αναλυόμενου με το Χριστό ως πάσχοντος υποκειμένου ή θαυματουργού θεραπευτή, με το Θεό ως παντοδύναμου δημιουργού, με την Παναγία ως εξιδανικευμένης μητέρας κ.λπ. Μια πρόταση για το ναρκισσισμό Αν ακολουθήσουμε την προαναφερθείσα πρόταση του Freud για την έξοδο από το ναρκισσισμό: «πρέπει να αρχίσει κανείς να αγαπά για να μην αρρωστήσει», τότε στη Χριστιανική Θεολογία έχουμε ένα παράδειγμα για την έξοδο από το ναρκισσισμό, μέσα από την ερμηνεία της Καινής Διαθήκης και την κατανόηση των Πατέρων της Εκκλησίας. Στην παραβολή του καλού Σαμαρείτη, ένας νομικός ερωτά το Χριστό τι πρέπει να κάνει για να κερδίσει την αιώνια ζωή και σε σχετική ερώτηση του Χριστού για το τι διαβάζει στα βιβλία του, απαντά πως πρέπει να αγαπά το Θεό με όλη τη δύναμή του και τον πλησίον του σαν τον εαυτό του. Ο Χριστός του επιβεβαιώνει πως αν κάνει έτσι και ο ίδιος, θα ζήσει. Ο νομικός ξαναρωτά: «και τις εστί μου πλησίον;». 15 Νομίζω αυτό είναι το ερώτημα του Νάρκισσου. Ο άνθρωπος που βρίσκεται στην καταθλιπτική θέση δεν έχει τέτοια απορία. Γνωρίζει ποιος είναι ο πλησίον του και αγωνιά μήπως και τον βλάψει. Ο Νάρκισσος ξέρει διανοητικά ότι υπάρχει πλησίον, αλλά δεν τον βλέπει και αναρωτιέται: ποιος νά ναι άραγε; Σημειώνουμε πως το αίτημά του είναι για να ζήσει. Μέσα του υπάρχει ασυνείδητα η ροπή προς το θάνατο. Ο Χριστός απαντά στο νομικό με την παραβολή, όπου μιλά για έναν άνθρωπο πληγωμένο από τους ληστές, που τον είδαν αλλά δεν τον φρόντισαν ένας ιερέας και ένας λευίτης, αλλά τον περιποιείται ένας Σαμαρείτης και αφού τον τακτοποιεί σε ένα πανδοχείο φεύγει. Από εκεί ο νομικός συμπεραίνει ότι πλησίον είναι: «ο ποιήσας έλεος μετ αυτού». 16 Μόνον όταν το υποκείμενο είναι σε θέση να δει στον άλλο το αδύναμο κομμάτι του εαυτού του, τότε θα τον αγαπήσει, επειδή είναι δυνητικά όμοιός του, και θα «ποιήσει έλεος» προς αυτόν (δεν θα αδιαφορήσει, υποτιμήσει, περιφρονήσει κ.λπ., δηλαδή δεν θα φερθεί όπως περιγράφει τη συμπεριφορά του Νάρκισσου το DSM-IV, 17 θεωρώντας ξένο προς τον εαυτό του τον αδύναμο εαυτό του άλλου). Ο ελεηθείς, επίσης, καλείται να αποδεχθεί τη βοήθεια από τον άλλο, να αναγνωρίζει στον εαυτό του την ένδεια και καταδεχθεί να πάρει βοήθεια, αντέχοντας την ντροπή ότι θα υποστεί λοιδορίες ή ταπεινώσεις από το δυνατό. Να αντέξει το φόβο του ότι θα του φερθεί ο άλλος όπως φερόταν ο ίδιος υποτιμητικά στους αδύναμους και καλείται να φέρεται στο εξής και ο ελεηθείς με τον ίδιο τρόπο. 18 Γνωρίζουμε πόσο δύσκολο είναι για το Νάρκισσο να αποδεχθεί ότι έχει ανάγκη βοήθειας, διότι μέσα του αυτό ισοδυναμεί με κατάρρευση και φόβο πως θα οδηγηθεί σε πλήρη εξάρτηση. 19 Επίσης, μπορούμε να προσθέσουμε από τη Νηπτική Πατερική παράδοση την έμφαση στην εσωτερική εμπειρία, στους λογισμούς, 20 στις φαντασιώσεις και στη σημασία στη διάκριση των νοημάτων: «Ου προς τα πράγματα ο νους πολεμεί του θεοφιλούς, ουδέ προς τα τούτων νοήματα, αλλά προς τα πάθη τα της νοήμασι συνεζευγμένα άλλο εστί πράγμα και άλλο νόημα και άλλο πάθος». 21 Ενώ όμως ο Χριστιανισμός έχει την οντολογική πρότασή του για το ναρκισσισμό, η εμπειρία μας από τους ασθενείς, το κοινωνικό περιβάλλον και τους εκπροσώπους της Εκκλησίας είναι συχνά διαφορετική,

5 PSYCHIATRIKI 18 (3), 2007 ΝΑΡΚΙΣΣΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΤΗΤΑ 43 εφόσον φέρονται υπό την επίδραση των ναρκισσιστικών αμυνών. Ο ναρκισσισμός του αντικειμένου Το θρησκευόμενο υποκείμενο πιστεύει στο θεό του, τον αναπαριστά μέσα του ή με εξωτερικά σύμβολα και προσεύχεται σε αυτόν, έχοντας τη βεβαιότητα ότι έχει βρει αυτό που αναζητά. Ο ψυχίατρος έχει ως εργασία του τη βοήθεια προς τον πάσχοντα. Στόχος του είναι να καταλάβει τι συμβαίνει στον ασθενή του και ανάλογα να δράσει. Είναι επιφυλακτικός με τις βεβαιότητες και πρόθυμος να αναζητήσει το νόημα της πεποίθησης του ασθενούς του, όταν εμπλέκεται στα συμπτώματά του. Ο ψυχίατρος στηρίζει τις υγιείς άμυνες αλλά καυτηριάζει τον παθολογικό ναρκισσισμό, ενώ ο ψυχαναλυτής τον αναλύει, αναζητά την ασυνείδητη επιθυμία του υποκειμένου και έχει ερωτήματα όπως «τις εστί θεός του;». Η αναζήτηση της αναπαράστασης του Θεού μας βοηθά να καταλάβουμε αν πρόκειται για μερικό εξιδανικευμένο, δηλαδή αποσχισμένο αντικείμενο με παντοδυναμικό χαρακτήρα ή για το καλό ολικό αντικείμενο. Επίσης, αν το υποκείμενο μπορεί να διαχωρίσει το σύμβολο από το συμβολιζόμενο, 22 εάν μπορεί να διακρίνει την απόσταση του πράγματος καθεαυτού 23 από το αντικείμενο. Γνωρίζουμε πως η θεωρία που έχουμε για να ακροώμεθα και να καταλαβαίνουμε επηρεάζει το αποτέλεσμα της ίδιας της κατανόησης. Ο ψυχίατρος, σε αντίθεση με όλους τους άλλους γιατρούς, έχει ως μοναδικό εργαλείο εξέτασης του ασθενούς τον εαυτό του και το δικό του ψυχικό όργανο. Άρα, η κατάσταση όπου βρίσκεται από πλευράς ψυχικής οργάνωσης ο γιατρός, είτε είναι κλινικός ψυχίατρος είτε είναι ψυχαναλυτής (αν είναι στην παρανοειδή-σχιζοειδή ή στην καταθλιπτική θέση ή αν έχει φθάσει στην ωριμότητα), επηρεάζει άμεσα τη στρατηγική που θα ακολουθήσει. Ο γιατρός λοιπόν χρειάζεται πρώτα να αναλύσει το ναρκισσισμό του και στη συνέχεια να ασχοληθεί με την αντιμετώπιση του ναρκισσισμού του ασθενούς, κάτι που καθιστά απαραίτητη τη θεραπευτική εμπειρία σε όλους τους επαγγελματίες της ψυχικής υγείας και όχι μόνο στους ψυχαναλυτές. Έτσι, ο Freud πήρε εξαρχής θέση υπέρ της αναγνώρισης μόνο της αμυντικής λειτουργίας στη θρησκευτικότητα των ασθενών του. Η διατήρηση της πίστης στο Θεό θεωρείται συντήρηση της ανωριμότητας και του παιδικού παντοδύναμου εαυτού. 24 Στο έργο του για την ιδεοληψία 25 περιγράφει με ενθουσιασμό θα έλεγα τις απορίες ενός μικρού πεντάχρονου αγοριού γύρω από το Θεό, μαζί με τους ψυχαναγκασμούς του, και σχολιάζει ότι τέτοιες απορίες έχουν και οι ενήλικοι θρησκευόμενοι! Διακηρύττει πως η απώθηση των ορμών προς τον πατέρα και των αμυνών απέναντι σε αυτές τις ορμές κατά τη φάση του οιδιπόδειου συμπλέγματος δημιουργεί μια βασικά ψυχαναγκαστική αμφιταλάντευση απέναντι σε κάθε μορφή εξουσίας και ιδίως απέναντι στην κεντρική αναπαράσταση αυτής της εξουσίας, που είναι ο πατέρας της πρωτόγονης ορδής 26 και αναλογικά ο Θεός. Επειδή αυτή η σύγκρουση μένει απωθημένη, εκδραματίζεται στην ενήλικη ζωή με τις θρησκευτικές τελετουργίες και το άτομο παραμένει ανώριμο, εφόσον πρέπει να βρίσκεται συνεχώς υπό «εσωτερική επιτήρηση», μην τυχόν και φανερωθεί η αντίρρησή του για την πατρική εξουσία. Οι θεωρητικοί των αντικειμενοτρόπων σχέσεων προχώρησαν στην κατανόηση περιοχών της ψυχής πριν από το οιδιπόδειο (που αφορά στην τριαδική σχέση με άξονα αναφοράς τον πατέρα) στην προοιδιπόδεια περίοδο, που αφορά σε δυαδικές σχέσεις με άξονα τη μητέρα. Ο κ. Γ, 26 ετών, φοιτητής, προς το τέλος της ανάλυσής του, όταν εισέρχεται στην καταθλιπτική θέση: «Κοιμήθηκα πολύ λίγο Είχε γενέθλια η ξαδέλφη μου και έγινα η αιτία να χαλάσει η γιορτή. Έβαλα τα κλάματα μετά για το λάθος που έκανα και για όλα τα λάθη μου μαζεμένα Στενοχωρήθηκα που της επιτέθηκα. Έκλαιγα για μια ώρα. Άκουγα τα σχόλια, κρυφάκουγα για το τι έγινε. Έκανα βαθιά ανάλυση της κατάστασης. Ένιωθα ανόητος μ αυτό που είχα κάνει Είδα ένα όνειρο πολύ σημαντικό. Όταν ξύπνησα, ένιωθα πιο σοφός Enlightenment! Η φώτιση, όπως ο Βούδας στο δένδρο. Είμαι πιο δεκτικός με τα μηνύματα που έρχονται από το ασυνείδητο. Στο όνειρο νιώθω βαρετά και στεγνά. Έχω τη δική σας παρουσία στο μυαλό μου. Δεν είχα έντονα συναισθήματα, όπως όταν ήρθα. Ούτε χαρά ούτε ελπίδα. Σαν να είχα υποστεί μεγάλη τιμωρία και ήθελα να αυτοκτονήσω. Ήταν όλα επίπεδα, αλλά δεν μπορούσα να το πω με το λόγο. Ενώ το σκεφτόμουν. Σαν φυλακή. Όλοι με είχαν παρατήσει, γινόμουν όλο και χειρότερα. Σαν να ήμουν υπό την επήρεια φαρμάκου και νοσοκομείου. Ήθελα να ξεφύγω. Κόλλαγα στην πρώτη λέξη που επαναλαμβανόταν. Η σκέψη ήταν σε μορφή πριν πάρει τη μορφή λόγου.

6 44 Κ. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 18 (3), 2007 Κάποιος με τράβηξε έξω από αυτό το πράγμα και συνήλθα. Μπορούσα να μιλήσω και να σκεφτώ στα Ελληνικά. Πάλι όμως μου ξέφευγαν κάποια. Είχα παράνοια, όπως αυτός που πήρε το Νobel μαθηματικών. Πείραξα ένα τζάμι πίσω από το οποίο ήμουνα. Υπήρχε ο φόβος να με βάλουν πάλι στο άσυλο. Το νέο χάπι λεγόταν Klein και είναι από τη Melanie Klein. Δεν φοβόμουνα πλέον. Ήμουν σε ένα πολυτελές κτήριο. Δεν θα γύριζα πίσω. Θα μάθω Φυσική και εν καιρώ θα μου είναι εύκολα. Θα είμαι πολύ δυνατός. Μπορούσα να παθιαστώ, αφού ζούσα στον πραγματικό κόσμο. Έγραψα σε ένα χαρτί μια εξίσωση και ο καθηγητής την επαληθεύει βάζοντας τιμές στους αγνώστους». Είναι μια συνεδρία μετά από πολύ διάστημα όπου ο κ. Γ βρισκόταν στην περιοχή της παρανοειδούς θέσης και για πρώτη φορά μιλά από την περιοχή της καταθλιπτικής. Παραδέχεται το λάθος του, αναλαμβάνει ο ίδιος την ευθύνη της καταστροφής που έκανε σε αγαπημένο πρόσωπο, κλαίει μετανιωμένος και αυτό τον οδηγεί σε εμβάθυνση μέσα του, με αποτέλεσμα να παράγει όνειρο μετά από καιρό και να αποδεχθεί τη βοήθεια που πήρε από το θεραπευτή του. Αποτέλεσμα είναι να επιστρέψει η ελπίδα, αφού πλέον νιώθει ότι έχει βγει από τον κλειστό κόσμο πίσω από το τζάμι, όπου οι λέξεις δεν μπορούσαν ακόμα να σχηματιστούν. Νιώθει πως ο θεραπευτής του έχει το «κατάλληλο χάπι» και ξέρει τους αγνώστους που θα λύσουν την εξίσωση της ζωής του. Συζήτηση Η μετάβαση από την παρανοειδή-σχιζοειδή θέση προς την καταθλιπτική και η έξοδός του από αυτήν, που οδηγεί σε απελευθέρωση του υποκειμένου, 27 όπως διαισθητικά περιγράφεται και στο όνειρο του κ. Γ, είναι μια επίπονη και επώδυνη διαδικασία, διότι το υποκείμενο καλείται ουσιαστικά να πενθήσει για πρώτη φορά απολεσθέντα μέρη του εαυτού. 28 Μέχρι τώρα, άλλωστε, έχει οργανωθεί γύρω από έναν πληγωμένο από την πρωταρχική σχέση εαυτό και τον προστατεύει με κάθε τρόπο. Ας γυρίσουμε στο μύθο του Νάρκισσου. Στην πρώτη εκδοχή, αντικρίζει μια ωραία μορφή ενώ καθρεπτίζεται στη λίμνη, την ερωτεύεται αγνοώντας πως πρόκειται για το είδωλό του και πέφτει μέσα στη λίμνη και πεθαίνει. Είναι κλεισμένος στον αυτοερωτισμό του. Το αντικείμενο αγάπης είναι ο εαυτός του. Όλες οι σχέσεις του είναι στείρες. Νεκρές. Στη δεύτερη εκδοχή του μύθου, ο Νάρκισσος αγαπάται από την Ηχώ. Υπάρχει εδώ μια ενεργός λειτουργία ενός συμπληρωματικού ναρκισσιστικού φαντασιακού φάσματος, που μέσα από τη διαδικασία της προβλητικής ταύτισης ασυνείδητα οδηγεί τον έναν προς τον άλλο. Η Ηχώ νιώθει κενή, καθώς εμπεριέχει το απορριφθέν εσωτερικό κακό αντικείμενο του Νάρκισσου. Δέχεται και πιστεύει απόλυτα την αρνητική γνώμη που έχει γι αυτήν και ταυτόχρονα λατρεύει το κάλλος που αντιπροσωπεύει στην ψυχή της ο Νάρκισσος, ο οποίος περιέχει όλη την ομορφιά (το καλό αντικείμενο). Αν για κάποιο λόγο ο Νάρκισσος αποσύρει το ενδιαφέρον του από αυτήν, η ίδια δεν βρίσκει λόγο ύπαρξης και εξαφανίζεται. Στην τρίτη εκδοχή του μύθου, ο Νάρκισσος αναζητά στη λίμνη τη νεκρή αδελφή του. Αυτή είναι η αντικειμενότροπος εκδοχή. Υπάρχει αντικείμενο αγάπης, αλλά είναι νεκρό. Γι αυτό και ο έρωτας προς το θάνατο. Το υποκείμενο δεν μπορεί να πενθήσει το αγαπημένο αντικείμενο. Λόγω του διχασμού και της προβλητικής ταυτοποίησης παραμένει ασυνείδητο. Δεν γνωρίζει ότι το έχει χάσει ή το έχει φαντασιακά σκοτώσει ο ίδιος, σε μια πολύ πρώιμη φάση της ζωής του, και μετά οργανώνεται γύρω από αυτόν το θάνατο, την απώλεια, το κενό μέσα του. Η πίστη στο Θεό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να ενισχύσει το διχασμό και να αυξήσει το πάθος των εμπλεκομένων με την προβολή έξω από τον εαυτό του «κακού αντικειμένου», και με την εξιδανίκευση των καλών στοιχείων που έχει οδηγεί στη δημιουργία μιας παρανοειδούςσχιζοειδούς θρησκείας. Η ανάγκη να προστατευτούν από τον κακό εαυτό τους οδηγεί εκκλησιαστικούς ηγέτες και πιστούς ακολούθους στην περιχαράκωση πίσω από μια ομάδα ιδεωδών και αξιών, που στόχο έχει να κρατήσει το κακό μακριά, στους άλλους. Είναι συχνή η παρατήρηση του συμπλέγματος Νάρκισσου-Ηχώ στην εκκλησιαστική ζωή. Η αδυναμία να αναλάβει το υποκείμενο την ευθύνη της επιθυμίας του και να συνειδητοποιήσει τη βλάβη που προκαλεί ή έχει προκαλέσει στο αγαπημένο του πρόσωπο οδηγεί στην οργάνωση της ναρκισσιστικής δομής, που είναι αντίθετη από την πρόταση που έχει η ίδια η Ορθόδοξη Θεολογία, δηλαδή να αγαπά και να δίνει χωρίς να ζητά αντάλλαγμα. Χωρίς να εκδικείται και να ζητά δικαίωση, διότι αυτά είναι χαρακτηριστικά του Νάρκισσου. Η θεωρία των αντικειμενοτρόπων σχέσεων, με την κατανόηση που κάνει στο ναρκισσισμό, μπορεί

7 PSYCHIATRIKI 18 (3), 2007 ΝΑΡΚΙΣΣΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΤΗΤΑ 45 να βοηθήσει ένα πρόσωπο να βγει από την παρανοειδή σχιζοειδή του θέση, αλλά αυτό συνεπάγεται διαδικασία πένθους για το υποκείμενο. Η ανάληψη της επιθυμίας και της ευθύνης για το κακό που έχει κάνει στον άλλο οδηγεί σε βίωση της ενοχής και σε επανόρθωση. 29 Η συνειδητοποίηση του φθόνου, όταν το υποκείμενο την αντέξει, οδηγεί σε απόδοση ευγνωμοσύνης. 30 «Το αίσθημα πως η βλάβη του αγαπημένου αντικειμένου οφείλεται στις επιθέσεις του υποκειμένου, θεωρώ πως είναι η ουσία της ενοχής», συνεχίζει η Klein. 31 Το υποκείμενο που έχει ξεπεράσει την καταθλιπτική θέση δεν είναι πλέον εγωκεντρικό. Γνωρίζει ότι η δική του επιθετικότητα και όχι του αντικειμένου είναι η πηγή του πόνου. Η επίλυση του άγχους της καταθλιπτικής θέσης, λοιπόν, συνεπάγεται τον ψυχικό αποχωρισμό και ξεκινά την επαναπροσέγγιση με το (τώρα πιο καθαρά χωριστό) αντικείμενο. 32 Ακόμα, συντελεί στην επιτυχή επεξεργασία του πένθους για το ιδανικό αντικείμενο και έτσι μπορεί να γίνει κατορθωτή η επανόρθωση και η αγάπη. Τέλος, υπάρχουν ψυχαναλυτές που θεωρούν πως μετά την καταθλιπτική θέση μπορεί να αναπτυχθεί και άλλη θέση περαιτέρω ανάπτυξης του ψυχισμού, που την ονομάζουν υπερβατική. 33 Οι προσεγγίσεις αυτές της ψυχανάλυσης στο πρόβλημα των ανθρωπίνων σχέσεων μας δίδουν την αφορμή να επισημάνουμε πως και στη Χριστιανική Θρησκεία υπάρχουν αναπτυξιακές δυνατότητες, αν και αρχικά ο Freud είχε απόλυτα αρνητική στάση, αφού έβλεπε μόνο το νηπιακό και ανασταλτικό στοιχείο της θρησκείας. Υπάρχει όμως ως εμπόδιο το «ναρκισσιστικό οπλοστάσιο» (οι πρωτόγονες άμυνες: σχάση, προβλητική ταύτιση, εξιδανίκευση εαυτού και αντικειμένου, άρνηση, υποτίμηση, αδυναμία εξάρτησης, κενότητα, ανία, φθόνος) της οργανωμένης θρησκείας, όταν η τελευταία λειτουργεί στο επίπεδο της παρανοειδούς-σχιζοειδούς θέσης. Χρειάζεται μια αλλαγή στον πυρήνα των εκπροσώπων της Εκκλησίας, διότι διαφορετικά δεν μπορεί να γίνει χρήση του θρησκευτικού χώρου με τρόπο που να ωριμάζει τον άνθρωπο. Η αλλαγή αυτή βιώνεται ως καταστροφική και με κάθε μέσο οι εκπρόσωποι της Εκκλησίας την αποφεύγουν. Για να έχουμε χρήση ενός αντικειμένου 34 (θεωρήστε ως αντικείμενο την εικόνα του θεού ή τον ιερέα ή τη «Μητέρα» Εκκλησία), πρέπει πρώτα να καταστρέψουμε το φαντασιακό αντικείμενο που έχουμε κατασκευάσει, το «υποκειμενικό αντικείμενο». Νομίζω πως εκεί βρίσκεται η κύρια δυσκολία των θρησκευόμενων και των ηγετών τους. Προτιμούν να κατηγορούν τους άλλους και όχι να αλλάξουν τον εαυτό τους. Narcissism and Religiosity C. Emmanouilidis Psychiatrist Psychiatriki 2007, 18: The author attempts a selective review of the concept of narcissism from Freud and its development from the theorists of objects relationships. He also describes the religiosity in the psychopathology and in every day life and at last he discusses how the defense structure of narcissism and religiosity interweaved and restrained the capability of the subject to love and create. There are used vignettes from the psychoanalysis of three patients and an allegory from the New Testament. The author suggests that the passing through the paranoid-schizoid to the depressive position helps the narcissistic personality to free itself not only of persecutory anxieties but also of depressive anxieties and to complete mourning. In this position he no needs any more to use the religion to protect himself from his pain but he can use it to know the other. Key words: Narcissism, religion, depressive position, paranoid-schizoid position.

8 46 Κ. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 18 (3), 2007 Bιβλιογραφία 1. Freud S. On narcissism: An introduction. 1914, SE 14: Παυσανία. Ελλάδος περιήγησης: Βοιωτικά. Κάκτος 1992: Βασλαματζής Γρ. Το αντικείμενο του Νάρκισσου. Εκδόσεις Ιδρύματος Γουλανδρή-Χορν, 1996: Κυριαζής Δ. Προλεγόμενα σε μια θεραπεία της ψυχής. Στο: Θεολογία και Ψυχιατρική σε διάλογο. Εκδόσεις Αποστολική Διακονία, 1999:52 5. Freud S. On narcissism: An introduction 1914, SE 14:84 6. Fairbairn R. Synopsis of an object-relations theory of the personality. Int J Psychoanal 1965, 44: Winnicott D. Transitional objects and transitional phenomena (1952). In: Playing and reality. Routlege, 1993: Winnicott D. The location of cultural experience (1967). In: Playing and reality. Routlege, 1993: Kernberg O. Borderline conditions and pathological narcissism. Jason Aronson, Freud S. Inhibitions, symptoms and anxiety. 1925, SE 20: Klein M. A contribution to the psychogenesis of manic-depressive states (1935). In: Love, guilt and reparation and other works, London,The Hogarth Press, 1981: Winnicott D. Ego distortion in terms of tue and flse sef (1960). In: Maturational processes and the facilitating environment. London, Hogarth Press, 1972: Carveth D. Is there a future in disillusion? Constructionist and deconstructionist approaches in psychoanalysis. Journal of Melanie Klein and Object Relations 1998, 16: Meissner WW. The role of transitional conceptualization in religious thought. In: Smith JH, Handelman SA (eds) Psychoanalysis and religion. Baltimore, Johns Hop-kins Press, 1990: Λουκ. 10, ό.π. 17. DSD- IV. Narcissistic personality disorder. American Psychiatric Association, 1994: Dolto F. Les Evangiles et la foi au risque de la psychanalyse. Eds Gallimard (1996). Ελληνική μετάφραση. Τα Ευαγγέλια και η πίστη. Εκδόσεις Εστία, 2002: Kernberg O. Countertransference, transference regression and the incapacity to depend. In: Severe personality disorders. Yale University Press, 1984: Αυγουστίδης Α. Το πρόβλημα των ψυχαναγκασμών όπως καταγράφεται στην «Κλίμακα» του Ιωάννου του Σιναΐτη. Ψυχιατρική 1998, 9: Μάξιμος Ομολογητής, «Περί αγάπης». PG 90, Segal H. Symbolism. In: Dream, phantasy and art. Routlegde, 1991: Bion W. Ultimate reality. In: Attention and interpretation. Karnac, 1970: Freud S. The civilization and its discontents. 1931, SE 21: Freud S. From the history of an infantile neurosis. 1918, SE 17: Freud S. Totem and taboo. 1913, SE 13: Κυριαζής Δ. Σημειώσεις πάνω στο θέμα της ελευθερίας: Ανθρωπολογικές προϋποθέσεις. Σύναξη 2002, 82: Steiner J. Psychic retreats. Routledge, London, Klein M. Love, guilt and reparation (1937). In: Love, guilt and reparation and other works, Vintage, 1998: Klein M. Envy and gratitude (1957). In: Envy and gratitude and other works, Vintage, 1998: Klein M. On the theory of anxiety and guilt (1948). In: Envy and gratitude and other works, Vintage, 1998: Forster S, Carveth D. Christianity: Α Kleinian perspective. Can J Psychoa-nal/Revue Canadienne de Psychanalyse 1999, 7: Grotstein J. Bion s transformation in O Lacan s thing-in-itself and Kant s Real : Towards the concept of the transcendent position. Journal of Melanie Klein and Object Relations 1996, 14: Winnicott D. The use of an object and relating through identifications (1971). In: Playing and reality. Routlege, 1993:86 94 Αλληλογραφία: Κ. Εμμανουηλίδης, Ηριδανού 3, Αθήνα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Εργασία στο πλαίσιο του Προγράμματος «Εισαγωγική Εκπαίδευση στην Ψυχαναλυτική Πράξη» ΕΠΕΚΕΙΝΑ Επιμέλεια: Αφροδίτη Στυλιαρά ψυχολόγος - Αγγελική Καραγιάννη ψυχολόγος. Εποπτεία:

Διαβάστε περισσότερα

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων.

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Σκέψη και ονειροπόληση της μητέρας Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Ο Bion εμπνεόμενος από το άρθρο του Freud του 1911,

Διαβάστε περισσότερα

14o ΣΥΜΠΟΣΙΟ. «Ναρκισσισµός: 100 χρόνια µετά» 27-29 Μαρτίου 2015. Αθήνα Ξενοδοχείο Divani Palace Acropolis ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

14o ΣΥΜΠΟΣΙΟ. «Ναρκισσισµός: 100 χρόνια µετά» 27-29 Μαρτίου 2015. Αθήνα Ξενοδοχείο Divani Palace Acropolis ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 14o ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Ναρκισσισµός: 100 χρόνια µετά» 27-29 Μαρτίου 2015 Αθήνα Ξενοδοχείο Divani Palace Acropolis ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 10.00-11.00 ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΣΥΝΕ ΡΙΑ Ν. Χαµπέρης Προσφωνήσεις Χαιρετισµοί

Διαβάστε περισσότερα

1 Άννα Ποταµιάνου: Ψυχική Οικονοµία και Δυναµική στις Οριακές Καταστάσεις.

1 Άννα Ποταµιάνου: Ψυχική Οικονοµία και Δυναµική στις Οριακές Καταστάσεις. Μερικές πλευρές του ζητήµατος των οριακών οργανώσεων, µε αφορµή- αναφορά στο βιβλίο της Α. Ποταµιάνου «Ψυχική Οικονοµία και Δυναµική στις Οριακές Καταστάσεις» 1 από τον Β. Δηµόπουλο Η Άννα Ποταµιάνου,

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε.

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε. Μάχη Νικολάρα: Θα μιλήσουμε για τον τομέα της εκπαίδευσης από μια άλλη σκοπιά. Οι ανακοινώσεις του Υπουργείου Παιδείας εχθές ανέτρεψαν κατά κάποιο τρόπο τον προγραμματισμό αυτής της εκπομπής, όμως όλα

Διαβάστε περισσότερα

Στίγμα. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί το στίγμα σχετικά με την ψυχική ασθένεια.

Στίγμα. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί το στίγμα σχετικά με την ψυχική ασθένεια. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί το στίγμα σχετικά με την ψυχική ασθένεια. Στίγμα Τρελός. Ψυχοπαθής. Σχιζοφρενής. Παρανοϊκός. Όχι καλά. Αυτοί οι όροι χρησιμοποιούνται συχνά με ένα υποτιμητικό τρόπο για να περιγράφουν

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο εργασίας, Μετα - Συμπόσιο της Ελληνικής Ψυχοσωματικής Εταιρείας, 23 Νοεμβρίου 2013.

Κείμενο εργασίας, Μετα - Συμπόσιο της Ελληνικής Ψυχοσωματικής Εταιρείας, 23 Νοεμβρίου 2013. Ο παρανοϊκός, ο χρηστικός και η σχέση. (Eκτεταμένη περίληψη της εισήγησης στο 2ο Συμπόσιο της ΕΨΣΕ, Ενοχή & Σωματοποίηση ) του César Botella Κείμενο εργασίας, Μετα - Συμπόσιο της Ελληνικής Ψυχοσωματικής

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ. Negative feelings management

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ. Negative feelings management ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ Negative feelings management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα για την Διαχείριση Αρνητικών Συναισθημάτων είναι μα πλήρης, αυτόνομη και ολοκληρωμένη εκπαιδευτική ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ.

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Ευσταθίου Γνωσιακή συµπεριφοριστική θεραπεία Σειρά προτάσεων παρέµβασης

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY

ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY Προσαρμογή- Αποχωρισμός Αγαπητοί γονείς, Κατανοώντας τους προβληματισμούς και τα ερωτήματα σας γύρω από θέματα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ

ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ αυτό που αποκαλούµε «προσωπικότητα» αναδεικνύεται µέσα από έναν εσωτερικό «χάρτη» που φτιάχνει ο καθένας µας και σύµφωνα µε τον οποίο οργανώνονται οι πληροφορίες για τον εαυτό µας και για τους άλλους,

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή

Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η τελική εργασία ως επιστέγασμα της τετραετούς πορείας στην εκπαίδευση είναι μια σκέψη που μπαίνει στον πρώτο χρόνο. Είναι μια σκέψη που ζυμώνεται, προκαλεί απορία,

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟ ΙΔΡΥΜΑ

Η ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟ ΙΔΡΥΜΑ Η ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟ ΙΔΡΥΜΑ Σάββας Μπακιρτζόγλου, Ψυχολόγος ψυχαναλυτής Κέντρο Κοινωνικής Πρόνοιας Περιφέρειας Αττικής Παράρτημα ΑΜΕΑ Ανατολικής Αθήνας (ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Αµµοθεραπείας (Sandplay Therapy Training Program )

Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Αµµοθεραπείας (Sandplay Therapy Training Program ) Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Αµµοθεραπείας (Sandplay Therapy Training Program ) Αποστολή Ο σκοπός της εκπαίδευσης είναι να προωθήσει τη µελέτη της αµµοθεραπείας (παιχνίδι µε άµµο) όπως διδάσκεται από την Dora

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση

ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση Όταν, σε ηλικία 11 ετών, µου ανακοίνωσαν ότι πάσχω από Κυστική Ίνωση, µια ασθένεια παντελώς άγνωστη σε µένα µέχρι τότε, είναι αλήθεια πως δεν θορυβήθηκα

Διαβάστε περισσότερα

Ένα ερωτηματολόγιο που θα σας βοηθήσει να γνωρίσετε καλύτερα τον αγωνιστικό σας εαυτό!

Ένα ερωτηματολόγιο που θα σας βοηθήσει να γνωρίσετε καλύτερα τον αγωνιστικό σας εαυτό! Επιμέλεια-μετάφραση: Αλέξανδρος Νικολόπουλος, Ph.D. Ένα ερωτηματολόγιο που θα σας βοηθήσει να γνωρίσετε καλύτερα τον αγωνιστικό σας εαυτό! Πόσο ψυχολογικά προετοιμασμένος μπορεί να είστε πριν από έναν

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΩΣ ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΧΩΡΙΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ;» Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 2011-2012

«ΠΩΣ ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΧΩΡΙΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ;» Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 2011-2012 «ΠΩΣ ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΧΩΡΙΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ;» Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 2011-2012 1 ΠΩΣ ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΧΩΡΙΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ; Γράφει ο Ηλίας Δερμετζής «Τη ζωή μου χωρίς αριθμούς δεν μπορώ να τη φανταστώ,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom Στις 28 Φεβρουαρίου, δύο από τους εθελοντές του Edurom από το Μεσογειακό Σχολείο της Ταρραγόνα βρέθηκαν στην Ημέρα Εκπαίδευσης του «Δικτύου για τη δημοκρατική εκπαίδευση των ενηλίκων: μπροστά με τη δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Χριστός Ανέστη. Έχουμε αληθινό πρόβλημα όταν έρχεται στην διαχείριση των χρημάτων. Οι περισσότεροι από μας είμαστε σοβαρά χρεωμένοι.

Χριστός Ανέστη. Έχουμε αληθινό πρόβλημα όταν έρχεται στην διαχείριση των χρημάτων. Οι περισσότεροι από μας είμαστε σοβαρά χρεωμένοι. Αγαπημένοι μου εν Χριστώ Χριστός Ανέστη Χρειαζόμαστε απεγνωσμένα αλλαγή όσον αφορά στο θέμα της διαχείρισης χρημάτων. Οι στατιστικές των χρεών στις ΗΠΑ (Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής) είναι συγκλονιστικές.

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

Η Προκήρυξη. Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής.

Η Προκήρυξη. Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής. Η Προκήρυξη Όπως αποκαλύφτηκε στον Μάρσαλ Βιάν Σάμμερς στης 15 Φεβρουαρίου 2007 στο Μπόλντερ, Κολοράντο, ΗΠΑ Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας»

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» «Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» Mαρίνα Οικονόµου-Λαλιώτη Επικ. Καθηγήτρια Ψυχιατρικής Επιστηµονικά Υπεύθυνη του Προγράµµατος «αντι-στίγµα» ΕΠΙΨΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φόβος και τι φοβια;

Τι είναι φόβος και τι φοβια; ΦΟΒΟΙ - ΦΟΒΙΕΣ Τι είναι φόβος και τι φοβια; Φόβος: η δυσάρεστη συναισθηματική κατάσταση που δημιουργείται απέναντι σε πραγματικό κίνδυνο, ή απειλή. Φοβία: ο επίμονος φόβος που παγιδεύει το άτομο περιορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. του Prem Rawat

ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. του Prem Rawat ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ του Prem Rawat TΙΣ ΠΡΟΑΛΛΕΣ σκεφτόμουν τι είναι η ειρήνη. Και κατάλαβα κάτι: η ειρήνη είναι το άρωμα. Όταν ο Θεός βρίσκεται κοντά σου, αναδύεται αυτό το άρωμα. Είναι εξαίσιο. Είναι όμορφο.

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Το παρών κείμενο αφορά τα αποτελέσματα

Το παρών κείμενο αφορά τα αποτελέσματα Το παρών κείμενο αφορά τα αποτελέσματα των συζητήσεων των 2 σεμιναρίων σε Αθήνα και Βόλο που διοργανώθηκαν σε συνεργασία του Systemic Innovation Zone και μελών του δικτύου Imagine the City. Σκοπός των

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Ηγούμαι 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Ηγούμαι 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Ηγούμαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Τι είναι Ηγεσία «Η Ηγεσία, δεν είναι θέση! γιαυτό

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ)

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΔΕΠΥ; Αποτελεί μια ομάδα διαταραχών όπου τα συμπτώματα εμφανίζονται πριν από την ηλικία των 12 ετών. Τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

H Πορεία προσαρµογής ή Δυσπροσαρµογής των καρκινοπαθών στην Νόσο τους. Η συνεισφορά των Επαγγελµατιών Υγείας

H Πορεία προσαρµογής ή Δυσπροσαρµογής των καρκινοπαθών στην Νόσο τους. Η συνεισφορά των Επαγγελµατιών Υγείας H Πορεία προσαρµογής ή Δυσπροσαρµογής των καρκινοπαθών στην Νόσο τους. Η συνεισφορά των Επαγγελµατιών Υγείας Γιάννης Νικολής Ψυχίατρος Ψυχαναλυτής Οµάδας Η έννοια της προσαρµογής Προσαρµογή: Εφαρµογή,

Διαβάστε περισσότερα

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση - Βοηθείστε το παιδί σας. Επιμέλεια football-academies Τρίτη, 27 Μάρτιος 2012

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση - Βοηθείστε το παιδί σας. Επιμέλεια football-academies Τρίτη, 27 Μάρτιος 2012 Εισηγήσεις που μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά σας - Μια μαγική λέξη που κάνει τους ανθρώπους και κυρίως τα παιδιά να αισθάνονται άνετα, πολύ καλά με τον εαυτό τους και τους άλλους. ΑΠΟΦΥΓΕΤΕ τα αρνητικά

Διαβάστε περισσότερα

Greek Translations of Brad Yates Videos

Greek Translations of Brad Yates Videos Greek Translations of Brad Yates Videos Contents: Allowing and Receiving Feeling Betrayed Tapping with Brad Yates Allowing and Receiving http://www.youtube.com/watch?v=4iftrjbas5o Translation by Vicky

Διαβάστε περισσότερα

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν.

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι μόνος είναι απλά ένα όνειρο. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι με άλλους μαζί είναι πραγματικότητα. John Lennon Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί; www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΑΠΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ FS-ICU (24)

ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΑΠΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ FS-ICU (24) ΕΡΕΥΝΑ ΝΟΥΜΕΡΟ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ: : ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΑΠΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ FS-ICU (24) ΠΩΣ ΔΟΥΛΕΥΟΥΜΕ; Οι απόψεις σας για την πρόσφατη εισαγωγή του μέλους της οικογενείας σας στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕικόνατηςΕυρωπαϊκήςΈνωσης. Αθανάσιος Ν. Σαμαράς Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς

ΕικόνατηςΕυρωπαϊκήςΈνωσης. Αθανάσιος Ν. Σαμαράς Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς ΕικόνατηςΕυρωπαϊκήςΈνωσης Αθανάσιος Ν. Σαμαράς Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς 2 Εικόνες Κρατών Εικόνα της Ε.Ε. Το σύνολο των χαρακτηριστικών μίας χώρα που μας έρχεται στο μυαλό

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 3 ο Διεύθυνση-Παρακίνηση 3.1. Ηγεσία-Βασικές έννοιες Η επιτυχία των επιχειρήσεων ή των οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ναρκωτικών έχει τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, ωστόσο ο εθισμός στα ναρκωτικά είναι πάθηση που μπορεί να θεραπευτεί.

Η χρήση ναρκωτικών έχει τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, ωστόσο ο εθισμός στα ναρκωτικά είναι πάθηση που μπορεί να θεραπευτεί. 1 Η χρήση ναρκωτικών έχει τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, ωστόσο ο εθισμός στα ναρκωτικά είναι πάθηση που μπορεί να θεραπευτεί. Η θεραπεία απεξάρτησης μπορεί να προσφέρει τα μέγιστα στο

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Πώς γίνεται ένα παιδί να έχει ιδιαίτερη κλίση στα μαθηματικά, στη μουσική, στις ξένες γλώσσες, στη μετεωρολογία, να έχει ξεχωριστές ικανότητες και ενδιαφέροντα,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΧΑΙΟ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑ. Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου από τροχαίο δυστύχημα

ΤΡΟΧΑΙΟ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑ. Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου από τροχαίο δυστύχημα ΤΡΟΧΑΙΟ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑ Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου από τροχαίο δυστύχημα Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου από τροχαίο δυστύχημα Tα παιδιά έχουν

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΣΤΥΛΙΑΝΗ ΧΡΥΣΟΒΕΡΓΗ 2 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΛΙΠΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Α ΤΑΞΗ και ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥΣΗΣ Α ΤΑΞΗ

2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΣΤΥΛΙΑΝΗ ΧΡΥΣΟΒΕΡΓΗ 2 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΛΙΠΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Α ΤΑΞΗ και ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥΣΗΣ Α ΤΑΞΗ 2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΣΤΥΛΙΑΝΗ ΧΡΥΣΟΒΕΡΓΗ 2 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΛΙΠΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Α ΤΑΞΗ και ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥΣΗΣ 2 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΛΙΠΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Α ΤΑΞΗ ΤΙΤΛΟΣ: «ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΟΥ ΑΡΗ» Ένα δωδεκάχρονο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΠΟΡΤΑ ΑΝΟΙΓΕΙ

ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΠΟΡΤΑ ΑΝΟΙΓΕΙ ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΠΟΡΤΑ ΑΝΟΙΓΕΙ #6005 ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΠΟΡΤΑ ΑΝΟΙΓΕΙ Σας καλωσορίζουμε στην πρώτη σας συγκέντρωση των Ανώνυμων Οικογενειών! Δείξατε ότι έχετε πολύ θάρρος και ότι στα αλήθεια νοιάζεστε με το να

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Εξυπηρετώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η εξυπηρέτηση ως το πλέον δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ Με τους μαθητές τις μαθήτριες και τη δασκάλα της P2ELa 2013-2014 Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ- ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μια μέρα ξεκινήσαμε από τις Βρυξέλλες

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Οι τεμπέληδες άνθρωποι είναι κατάρα. Πιάστε δουλειά.

Οι τεμπέληδες άνθρωποι είναι κατάρα. Πιάστε δουλειά. Οι τεμπέληδες άνθρωποι είναι κατάρα. Πιάστε δουλειά. illbehonest.com/greek Tim Conway Αδέλφια, λέει πιάστε δουλειά Αδέλφια, αυτό είναι που μας λέει εδώ. Κοίταξε το επόμενο πράγμα που είναι στο εδάφιο 28

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Γνώση του εαυτού μας

Γνώση του εαυτού μας Γνώση του εαυτού μας Self awareness Η αυτογνωσία αναφέρεται σε: Συναισθήματα Σκέψεις Ενδιαφέροντα Ισχυρά & αδύνατα σημεία Αξίες Ικανότητες Στόχους Δεξιότητες Προτιμητέο στιλ επικοινωνίας 1 Γνώση του εαυτού

Διαβάστε περισσότερα

Δήμητρα Ηλιάδου MD, MSc Ψυχίατρος

Δήμητρα Ηλιάδου MD, MSc Ψυχίατρος Δήμητρα Ηλιάδου MD, MSc Ψυχίατρος Οικονομική κρίση «Δεν πρέπει να υποτιμήσουμε την αναστάτωση και τις πιθανές συνέπειες της οικονομικής κρίσης, δεν πρέπει να ξαφνιαστούμε αν δούμε περισσότερες αυτοκτονίες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες ένας αριθµός εναλλακτικών µοντέλων για τον πόνο πέραν του ιατρικού ενσωµατώνουν ψυχολογικούς(αντίληψη,

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Άρτεμις Τσίτσικα Επίκ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Παν/μιου Αθηνών Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής Υγείας (ΜΕΥ) Β Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής:

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής: Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε, για να μη στεναχωριόμαστε, είναι πως τόσο στις εξισώσεις, όσο και στις ανισώσεις 1ου βαθμού, που θέλουμε να λύσουμε, ακολουθούμε ακριβώς τα ίδια βήματα! Εκεί που πρεπει να

Διαβάστε περισσότερα

παιχνιδια αντί εξουσιασ

παιχνιδια αντί εξουσιασ παιχνιδια αντί εξουσιασ γιατί παιχνίδια, τι παιχνίδια, ή αλλιώς, πώς παίζουμε Μας διδάσκουν πως το παιχνίδι αφορά μονάχα τα ανεύθυνα κι ανώριμα παιδιά. Οι υπεύθυνοι και σοβαροί ονομάζονται ενήλικες - μεγάλοι

Διαβάστε περισσότερα

Επιµορφωτικό Σεµινάριο Κατάρτισης στην Θεραπεία Ζεύγους. Τίτλος Σεµιναρίου: «Εκπαίδευση στην Θεραπεία Ζεύγους & τα Οικογενειακά Δυναµικά»

Επιµορφωτικό Σεµινάριο Κατάρτισης στην Θεραπεία Ζεύγους. Τίτλος Σεµιναρίου: «Εκπαίδευση στην Θεραπεία Ζεύγους & τα Οικογενειακά Δυναµικά» Επιµορφωτικό Σεµινάριο Κατάρτισης στην Θεραπεία Ζεύγους Τίτλος Σεµιναρίου: «Εκπαίδευση στην Θεραπεία Ζεύγους & τα Οικογενειακά Δυναµικά» Τα τελευταία χρόνια ολοένα και περισσότερα ζευγάρια και οικογένειες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

1.7.2015 Ble Pavillon XENIA KOURTOGLOU PRESENTATION

1.7.2015 Ble Pavillon XENIA KOURTOGLOU PRESENTATION 1.7.2015 Ble Pavillon XENIA KOURTOGLOU PRESENTATION I Didn't Sign Up for This Ξένια Κούρτογλου Founder & Managing Partner Focus Bari S.A Co-founder e-satisfaction Τι θα δούμε I. Οι δυνάμεις της αλλαγής

Διαβάστε περισσότερα

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού με απλά λόγια Όλα τα παιδιά έχουν δικαιώματα που προβλέπονται από νόμους και διεθνείς συμβάσεις. Το σημαντικότερο κείμενο για τα δικαιώματα των παιδιών,

Διαβάστε περισσότερα

Γονείς και Έφηβοι Λίγο Πριν τις Πανελλαδικές: Τρόποι Αποδοτικής Μελέτης και Διαχείρισης του Άγχους Τι είναι το Άγχος και τι το Προκαλεί;

Γονείς και Έφηβοι Λίγο Πριν τις Πανελλαδικές: Τρόποι Αποδοτικής Μελέτης και Διαχείρισης του Άγχους Τι είναι το Άγχος και τι το Προκαλεί; Γονείς και Έφηβοι Λίγο Πριν τις Πανελλαδικές: Τρόποι Αποδοτικής Μελέτης και Διαχείρισης του Άγχους Τι είναι το Άγχος και τι το Προκαλεί; Τι είναι το άγχος; Άγχος είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά το

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωτής ημερίδας: ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΩΝ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ. Η νομική διάσταση των σπάνιων νοσημάτων.

Οργανωτής ημερίδας: ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΩΝ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ. Η νομική διάσταση των σπάνιων νοσημάτων. 1 Οργανωτής ημερίδας: ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΩΝ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Θέμα ημερίδας: Χρόνος ημερίδας: Σπάνια νοσήματα και Ε.Σ.Υ. 21-6-09, ώρα 09:30 π.μ. 13:30 μ.μ.

Διαβάστε περισσότερα

πίστη είναι κάτι ανεξήγητο. Αυτός είναι ο Θεός στην Ευρύτερη Κοινότητα. Και από εδώ πρέπει να ξεκινήσετε.

πίστη είναι κάτι ανεξήγητο. Αυτός είναι ο Θεός στην Ευρύτερη Κοινότητα. Και από εδώ πρέπει να ξεκινήσετε. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΟΣ; ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ, Ο ΘΕΟΣ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΗ. Στην Ευρύτερη Κοινότητα, ο Θεός είναι εμπειρία. Στην Ευρύτερη Κοινότητα, ο Θεός είναι επικοινωνία βαθιών ενοράσεων και αναγνώρισης του ενός

Διαβάστε περισσότερα

Η κωμωδία του Μολιέρου Ο Αρχοντοχωριάτης

Η κωμωδία του Μολιέρου Ο Αρχοντοχωριάτης Η κωμωδία του Μολιέρου Ο Αρχοντοχωριάτης Μια μικρή περίληψη της εργασίας μας Εμείς οι μαθητές της Α Λυκείου μετά από συντονισμένη προσπάθεια θα σας παρουσιάσουμε το έργο του Μολιέρου ο «Αρχοντοχωριάτης».

Διαβάστε περισσότερα

Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και

Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και λαϊκοί, «συναχθέντες επί τω αυτώ» φιλοξενούμεθα σε τούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Dies Domini ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ της Ποιμαντικής Ενότητας της Καθολικής Μητροπόλεως Νάξου Αρ. 30 5-19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ & ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Προσφιλείς

Διαβάστε περισσότερα

εξισώσεις-ανισώσεις Μαθηματικά α λυκείου Φροντιστήρια Μ.Ε. ΠΑΙΔΕΙΑ σύνολο) στα Μαθηματικά, τη Φυσική αλλά και σε πολλές επιστήμες

εξισώσεις-ανισώσεις Μαθηματικά α λυκείου Φροντιστήρια Μ.Ε. ΠΑΙΔΕΙΑ σύνολο) στα Μαθηματικά, τη Φυσική αλλά και σε πολλές επιστήμες Με τον διεθνή όρο φράκταλ (fractal, ελλ. μορφόκλασμα ή μορφοκλασματικό σύνολο) στα Μαθηματικά, τη Φυσική αλλά και σε πολλές επιστήμες ονομάζεται ένα γεωμετρικό σχήμα που επαναλαμβάνεται αυτούσιο σε άπειρο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΛΛΗΝΗΣ

ΙΑΤΡΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΛΛΗΝΗΣ ΙΑΤΡΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΛΛΗΝΗΣ Υπουργείο Υγείας- Διοίκηση 1 ης ΥΠΕ Αττικής Γενικό Νοσοκομείο Αττικής ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ- ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΝΓΚ Ν.Π.Δ.Δ. Μπαρδάνη Ειρήνη, Ψυχίατρος Παιδιών και Εφήβων, Σ. Δ/ντρια Μαυραντώνη

Διαβάστε περισσότερα

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»!

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»! Η Ζωή είναι 8 χρονών και πριν 3 χρόνια ο παιδιάτρος και οι γονείς της, της εξήγησαν πως έχει Νεανική Ιδιοπαθή Αρθρίτιδα. Από τότε η Ζωή κάνει όλα αυτά που τη συμβούλεψε ο παιδορευματολόγος της και είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η Ηγεσία Κάνει τη Διαφορά: Κρίση, Αυτογνωσία, Αναγέννηση

Η Ηγεσία Κάνει τη Διαφορά: Κρίση, Αυτογνωσία, Αναγέννηση Η Ηγεσία Κάνει τη Διαφορά: Κρίση, Αυτογνωσία, Αναγέννηση Χαρίδημος Τσούκας Καθηγητής Στρατηγικής Διοίκησης στην Έδρα Columbia Ship Management, Κοσμήτορας της Σχολής Οικονομικών Επιστημών και Διοίκησης,

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης

Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης Όπως όλοι γνωρίζουμε η εφηβεία είναι η περίοδος μετάβασης από την παιδική ηλικία στην ενήλικη ζωή. Γίνονται γρήγορες αλλαγές στο σώμα και στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ. Τεταρτημόρια

ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ. Τεταρτημόρια ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ Οι οίκοι είναι ένα από τα κυριότερα ερμηνευτικά μέσα που χρησιμοποιεί η αστρολογία. Μαζί με τους πλανήτες, τα ζώδια και τις όψεις αποτελούν τις βασικές αρχές στις οποίες στηρίζεται η ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα