ΤΕΙ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Έρευνα και Συγγραφή

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΕΙ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Έρευνα και Συγγραφή"

Transcript

1 ΤΕΙ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Έρευνα και Συγγραφή Δρ. Θεόδωρος Ν. Τσέκος Επίκουρος Καθηγητής Δημόσιας Διοίκησης Τμήμα Τοπικής Αυτοδιοίκησης ΑΤΕΙ Καλαμάτας Α. ΟΡΙΣΜΟΙ 4

2 1. Τι είναι επιστημονική εργασία 4 2. Επίπεδα επιστημονικής εργασίας.5 2.α. Πτυχιακή εργασία 5 2.β Μεταπτυχιακή εργασία 5 2.γ. Διδακτορική διατριβή 6 2.δ Παραγωγική Έρευνα 6 Β. Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ 8 1. Δευτερογενής έρευνα 8 1.α Τα επιστημονικά άρθρα 8 1.β Ο Κατάλογος Επιστημονικών Παραπομπών (Citation Index) και ο Παράγοντας Επίδρασης (Impact Factor) των δημοσιευμένων άρθρων 9 1.γ Βιβλία και μονογραφίες 9 1.δ. Άλλες βιβλιογραφικού χαρακτήρα πηγές 10 1.ε Ημερήσιος και περιοδικός τύπος Πρωτογενής έρευνα 11 2.α Ποσοτική και ποιοτική έρευνα 11 2.β Οι φάσεις της έρευνας 12 1.Καθορισμός του θέματος Υποθέσεις εργασίας Προσδιορισμός των πηγών και των μεθόδων προσέγγισής τους 14 4.Σχέδιο έρευνας Πραγματοποίηση έρευνας 15 3.α. H δευτερογενής έρευνα 15 3.β. H πρωτογενής έρευνα 17 3.γ.Σύνταξη ερωτηματολογίου 17 Ανοικτά και κλειστά ερωτηματολόγια 18 3.δ. Συνεντεύξεις 21 3.ε. Ομάδες διαλόγου και εστιασμού (Discussion panels, focus groups) 22 2

3 3.στ. Παρατήρηση 23 3.ζ. Ανάλυση διαδικασιών 23 Γ. ΣΥΓΓΡΑΦΗ Πλάνο της εργασίας Η εισαγωγή Τα κεφάλαια Τα συμπεράσματα Τα υποβοηθητικά στοιχεία Εξώφυλλο Δήλωση περί μη ευθύνης του ιδρύματος Περιεχόμενα Περίληψη Συντομογραφίες, γλωσσάριο Πίνακες, Διαγράμματα Index Υποσημειώσεις Παραπομπές 32 Το ευρωπαϊκό σύστημα παραπομπών 33 Το αμερικανικό σύστημα παραπομπών (σύστημα Harvard) Βιβλιογραφία Παραρτήματα 45 Δ. Η ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ Η παρουσίαση Ρower-point και διαφάνειες Η συζήτηση 49 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 50 3

4 Α. ΟΡΙΣΜΟΙ 2. Τι είναι επιστημονική εργασία Επιστημονική εργασία είναι η παραγωγή και επεξεργασία πληροφοριών που περιγράφουν πλήρως και ερμηνεύουν τεκμηριωμένα ένα σύνολο συναφών και συναρτημένων φαινομένων της φυσικής ή κοινωνικής πραγματικότητας. Ως φαινόμενα ορίζουμε υλικά στοιχεία, αποτελέσματα ανθρώπινων ενεργειών, γεγονότα και υλικές και κοινωνικές αλληλεπιδράσεις. Ένα γενικό σύνολο τέτοιων συναφών και συναρτημένων φαινομένων τα οποία καταγράφονται και ερμηνεύονται με κοινή μεθοδολογία, αποτελεί μιά επιστημονική πειθαρχία (discipline) π.χ. Χημεία, Ιστορία, Πολιτική Επιστήμη, Μάνατζμεντ κλπ. Ένα εξειδικευμένο υποσύνολο μιάς επιστημονικής πειθαρχίας συνιστά έναν επιστημονικό κλάδο π.χ. Ανόργανη Χημεία, Μεσαιωνική Ιστορία, Εκλογική Συμπεριφορά, Διασφάλιση Ποιότητας. Μιά επιστημονική εργασία εκπονείται εντός ενός επιστημονικού κλάδου ή στο σημείο τομής περισσότερων επιστημονικών κλάδων (διεπιστημονικές εργασίες). Ως καταγραφή των φαινομένων νοείται η λεπτομερής περιγραφή των στοιχείων που τα συγκροτούν με βάση εμπειρικό αποδεικτικό υλικό (εργαστηριακά ευρήματα, ερωτηματολόγια, ποσοτικά δεδομένα, παρατήρηση συμβάντων κλπ). Δίδεται δηλαδή απάντηση στο ερώτημα «τι ακριβώς συμβαίνει;» Ως ερμηνεία των φαινομένων ορίζεται γενικά ο προσδιορισμός σχέσεων αιτίου-αιτιατού (δηλ. αιτίας-αποτελέσματος) μεταξύ των στοιχείων τους ή/και μεταξύ αυτών και άλλων ευρύτερων φαινομένων. Δίδεται δηλαδή απάντηση στα ερωτήματα «γιατί αυτό συμβαίνει;» αλλά και «τι συνέπειες προκαλεί αυτό που συμβαίνει στο ευρύτερο πεδίο μέσα στο οποίο εμφανίζεται;» 4

5 2. Επίπεδα επιστημονικής εργασίας. Υπάρχουν πολλά διαδοχικά επίπεδα επιστημονικών εργασιών με διαφορετικές το καθένα απαιτήσεις. 2.α. Πτυχιακή εργασία Στην Πτυχιακή εργασία, πρέπει κυρίως να αποδειχθεί η κατανόηση ενός συγκεκριμένου υπο-συνόλου ενός φυσικού ή κοινωνικού φαινομένου. Το υπο-σύνολο αυτό πρέπει να περιγραφεί στις λεπτομέρειές του (π.χ. κοινωνική πολιτική των ΟΤΑ), να καταδειχθούν οι σχέσεις του με τις λοιπές διαστάσεις του ευρύτερου φαινομένου στο οποίο εντάσσεται (π.χ. η σημασία της κοινωνικής πολιτικής στην γενικότερη λειτουργία των ΟΤΑ) και να ερμηνευθεί η λειτουργία και οι επιπτώσεις του σε ένα ευρύτερο πεδίο συναφών φαινομένων ( π.χ. επιπτώσεις της κοινωνικής πολιτικής των ΟΤΑ στην ευρύτερη άσκηση κοινωνικής πολιτικής στην χώρα, σχέσεις της κοινωνικής πολιτικής με την τοπική ανάπτυξη κλπ). Τέλος, η πτυχιακή εργασία θα πρέπει να συνδέει μια γενικότερη μεθοδολογία ανάλυσης και ερμηνείας (θεωρητικό πλαίσιο: π.χ. τι είναι κοινωνική πολιτική) με ένα συγκεκριμένο πεδίο πρακτικής έρευνας (μελέτη περίπτωσης : π.χ. η κοινωνική πολιτική στον Δήμο τάδε) 2.β Μεταπτυχιακή εργασία Στην Μεταπτυχιακή εργασία ισχύουν τα παραπάνω με την διαφορά ότι το υπο-σύνολο του φαινομένου που διερευνάται είναι ευρύτερο και συνθετότερο, οι λεπτομέρειες που θα πρέπει να καταγραφούν περισσότερες, το θεωρητικό πλαίσιο πιο πλούσιο, περισσότερο αναλυτικό και να καλύπτει σε αρκετό βαθμό τις διεθνείς διαστάσεις της σχετικής προβληματικής, η πρακτική έρευνα πιο σύνθετη και απαιτητική ενώ συχνά πρέπει να έχει συγκριτικό χαρακτήρα. Έμφαση δίδεται επίσης στην κριτική αξιολόγηση των ευρημάτων της πρακτικής έρευνας και σε αρκετές περιπτώσεις στην επεξεργασία πρακτικής πρότασης βελτίωσης της υφιστάμενης κατάστασης. 5

6 2.γ. Διδακτορική διατριβή Στην Διδακτορική διατριβή υπάρχουν σημαντικές ποιοτικές και ποσοτικές διαφορές σε σχέση με τα παραπάνω. Το μελετώμενο υπο-σύνολο είναι ακόμη πιο ευρύ και σύνθετο στο βαθμό που μπορεί να αγκαλιάζει ένα φαινόμενο σε όλες του τις διαστάσεις ( π.χ. Η εκπαίδευση προσωπικού στην Ελληνική Δημόσια Διοίκηση). Η μεθοδολογική ανάλυση (θεωρητικό μέρος) πρέπει να είναι εξαντλητική παρουσιάζοντας κατά το δυνατόν οτιδήποτε έχει γραφεί σχετικά με το θέμα σε διεθνές επίπεδο. Η πρακτική έρευνα μπορεί μεν να έχει και εστιασμένο χαρακτήρα (π.χ. η επιμόρφωση των υπαλλήλων του Υπουργείου Οικονομικών) αλλά σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει να συνδυάζεται με συγκριτικά στοιχεία (π.χ. από αντίστοιχη επιμόρφωση σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες) έτσι ώστε από την ανάλυση να προκύπτουν κανονικότητες, δηλαδή συμπεράσματα με γενικότερη (χρονική, χωρική, τομεακή, μεθοδολογική) ισχύ στο συγκεκριμένο πεδίο. Το βασικότερο όμως στοιχείο που διαφοροποιεί την διδακτορική διατριβή από τα προηγούμενα (χαμηλότερα) επίπεδα επιστημονικών απαιτήσεων είναι η υποχρέωση παραγωγής καινοτόμου γνώσης στο συγκεκριμένο πεδίο. Μια διατριβή πρέπει να προσθέτει καινούργια γνώση: στοιχεία, ερμηνείες, μεθοδολογίες ταξινόμησης και ανάλυσης που δεν υπήρχαν πριν από την εκπόνησή της και που προκύπτουν από την πνευματική εργασία (έρευνα, ανάλυση, συνδυασμό, οργάνωση και ερμηνεία πληροφοριών και δεδομένων) του συγγραφέα. Στις τρεις παραπάνω περιπτώσεις (πτυχιακές και μεταπτυχιακές εργασίες και διδακτορικές διατριβές) η εργασία θα πρέπει να αποδεικνύει όχι μόνο ότι ο συντάκτης της ελέγχει επαρκώς το αντικείμενο που πραγματεύεται αλλά και ότι γνωρίζει και εφαρμόζει με συνέπεια κα την μεθοδολογία και τους κανόνες εκπόνησης επιστημονικής εργασίας. Και τούτο διότι είναι ακριβώς η πιστή τήρηση της μεθοδολογίας που διασφαλίζει τον επιστημονικό χαρακτήρα της εργασίας και την εγκυρότητα των συμπερασμάτων της. 2.δ Παραγωγική Έρευνα Η συστηματική Παραγωγική Έρευνα τέλος οδηγεί μεν σε δημοσιεύσεις αλλά δεν έχει ως στόχο και ως επιστέγασμα την χορήγηση τίτλου σπουδών. Πραγματοποιείται, 6

7 ατομικά ή/και, συνηθέστερα, συλλογικά, σε επαγγελματική ή ημι-επαγγελματική βάση μέσα από ειδικά ιδρύματα (ερευνητικά κέντρα), ως συμπληρωματική προς την διδασκαλία δραστηριότητα στα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα (σε συνδυασμό ενδεχομένως και με διδακτορικά ή και μεταπτυχιακά προγράμματα) ή μέσα από προγράμματα χρηματοδοτήσεων που εμπλέκουν ερευνητικά και ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα, ενίοτε μη κερδοσκοπικούς και ιδιωτικούς φορείς κλπ. Σε αντίθεση με την ακαδημαϊκή έρευνα, που προσανατολίζεται στην ανάπτυξη και πιστοποίηση γνώσεων και δεξιοτήτων, η παραγωγική έρευνα στοχεύει στην ανάπτυξη της ικανότητας κατανόησης, πρόβλεψης και διασφάλισης αποτελεσμάτων. Η έρευνα διακρίνεται σε καθαρή που στοχεύει στην κατανόηση βασικών και γενικών φαινομένων και την διατύπωση θεμελιωδών κανονικοτήτων (αρχές, κανόνες) και σε εφαρμοσμένη η οποία χρησιμοποιώντας τις κανονικότητες που προκύπτουν από την καθαρή διερευνά την εξειδίκευση και πρακτική χρήση τους με σκοπό την διασφάλιση επιθυμητών αποτελεσμάτων σε συγκεκριμένα πεδία οικονομικής και κοινωνικής δράσης. Η καθαρή έρευνα αναζητεί κανονικότητες στις βαθύτερες και αφανείς σχέσεις των φαινομένων (σχέσεις αιτίου-αιτιατού) ενώ η εφαρμοσμένη στις σχέσεις των προφανών γεγονότων (σχέσεις ενέργειας-αποτελέσματος). Ως παράδειγμα αναφέρεται η καθαρή έρευνα της δυναμικής των ομάδων και των διαδικασιών μάθησης με κοινωνικά, ψυχολογικά και βιολογικά αναλυτικά εργαλεία. Τα συμπεράσματα της έρευνας αυτού του τύπου μπορούν στην συνέχεια να χρησιμοποιηθούν ως μεθοδολογικά εργαλεία για εφαρμοσμένη έρευνα για την ανάπτυξη προσωπικού και τον οργανωτικό ανασχεδιασμό στις επιχειρήσεις και τις δημόσιες υπηρεσίες. Παρ όλες τις σημαντικές διαφορές στοχεύσεων και απαιτήσεων τα διάφορα επίπεδα επιστημονικής εργασίας υπακούουν σε κάποιες ελάχιστες κοινές προϋποθέσεις ευριστικού χαρακτήρα ( αντιδάνειο από το αγγλικό euristics που με την σειρά του προέρχεται από το ελληνικό ευρίσκω =ανακαλύπτω, μαθαίνω, κατανοώ). Οι προϋποθέσεις αυτές διασφαλίζουν τον επιστημονικό χαρακτήρα μιάς εργασίας διαφοροποιώντας την από την δοκιμιακή, δημοσιογραφική και λογοτεχνική γραφή. 7

8 Β. Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ. Η εκπόνηση επιστημονικής εργασίας προϋποθέτει επιστημονική έρευνα. Η επιστημονική έρευνα διακρίνεται σε δευτερογενή και σε πρωτογενή. 1. Δευτερογενής έρευνα Η δευτερογενής έρευνα είναι η διερεύνηση ήδη επεξεργασμένου υλικού. Συνηθέστερη μέθοδος δευτερογενούς έρευνας είναι η βιβλιογραφική έρευνα που συνίσταται σε εντοπισμό, μελέτη, ανάλυση, κριτική και συνδυαστική παρουσίαση θέσεων από δημοσιευμένα κείμενα. Δημοσιευμένα κείμενα είναι τα επιστημονικά άρθρα και βιβλία. 1.α Τα επιστημονικά άρθρα Τα άρθρα για να μπορούν να χαρακτηριστούν επιστημονικά πρέπει να είναι δημοσιευμένα: Σε επιστημονικά περιοδικά με κριτές (peer reviewing) : τα υποψήφια προς δημοσίευση άρθρα αποστέλλονται από το περιοδικό ανωνύμως και κρίνονται από, άγνωστους στους συγγραφείς, έγκυρους επιστήμονες του πεδίου Σε συλλογικούς τόμους με επιστημονικούς επιμελητές (editors): ο/οι επιμελητής/ τές που είναι συνήθως διαπρεπείς επιστήμονες του πεδίου επιλέγουν προσωπικά τους συγγραφείς του τόμου. Οι επιμελητές γράφουν συνήθως έναν πρόλογο οριοθέτησης του θέματος του τόμου και παρουσίασης των άρθρων που περιλαμβάνει καθώς ένα τελικό κεφάλαιο συνθετικών συμπερασμάτων. Οι συγγραφείς των άρθρων καλύπτουν επι μέρους πλευρές του γενικότερου θέματος Σε πρακτικά συνεδρίων με επιλογή κατόπιν κρίσεως από επιστημονική επιτροπή: οι ανακοινώσεις υποβάλλονται και κρίνονται είτε με το σύστημα των κριτών (peer reviewing) είτε από την επιστημονική επιτροπή του συνεδρίου που απαρτίζεται από διαπρεπείς επιστήμονες του πεδίου. Οι κριτές, επιμελητές και μέλη επιτροπών συνεδρίων για να τεκμηριώνουν επιστημονική ιδιότητα πρέπει να ανήκουν στο διδακτικό προσωπικό ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, 8

9 ή στο ερευνητικό προσωπικό ερευνητικών ιδρυμάτων, να είναι κάτοχοι διδακτορικών και να έχουν παρουσιάσει αξιόλογο διδακτικό ή/και ερευνητικό/συγγραφικό έργο. 1.β. Ο Κατάλογος Επιστημονικών Παραπομπών (Citation Index) και ο Παράγοντας Επίδρασης (Impact Factor) των δημοσιευμένων άρθρων. Μεγάλη μερίδα της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας τα τελευταία χρόνια τεκμηριώνει την επιστημονικότητα μιάς δημοσίευσης με αναφορά στον Κατάλογο Επιστημονικών Παραπομπών (Citation Index) του τ. Ινστιτούτου Επιστημονικής Πληροφόρησης (Institute for Scientific Information /ISI και σήμερα Thomson Scientific). Ο κατάλογος αυτός περιλαμβάνει διεθνή περιοδικά που πληρούν τις προϋποθέσεις επιστημονικότητας εκ των οποίων τα αφορούν τις θετικές και τα τις κοινωνικές επιστήμες. Τα δημοσιευόμενα στα περιοδικά αυτά άρθρα σταθμίζονται με βάση τον λεγόμενο παράγοντα επίδρασης (impact factor) που προκύπτει από την διαίρεση του αριθμού των αναφορών που γίνονται μέσα σε ένα έτος από άλλα περιοδικά του Καταλόγου σε άρθρα δημοσιευμένα σε συγκεκριμένο περιοδικό, επί του συνόλου των άρθρων που δημοσίευσε το δεδομένο περιοδικό την προηγούμενη διετία. Η ανάλυση αυτή δημοσιεύεται στο περιοδικό Journal Citation Reports και σε άλλες θεματικά εξειδικευμένες βάσεις δεδομένων. Η επιστημονικότητα της εργασίας ενός ερευνητή/ συγγραφέα προκύπτει συνεπώς από τον αριθμό των άρθρων που έχει δημοσιεύσει σε περιοδικά του Καταλόγου, σταθμισμένο με τον παράγοντα επίδρασης καθ ενός από αυτά τα περιοδικά. Αν και η μεθοδολογία αυτή αντιμετωπίζει έντονη κριτική (περιθωριοποίηση των ριζοσπαστικών και εξαιρετικά καινοτόμων απόψεων, κυριαρχία της αγγλικής γλώσσας, μη συμπερίληψη άλλων μορφών εκδόσεων κλπ) και δεν θα πρέπει πράγματι να θεωρείται ότι η παγκόσμια επιστημονική παραγωγή εξαντλείται στα περιοδικά του Καταλόγου της Thomson Scientific, ο impact factor, κυρίως χάρη στον μεγάλο αριθμό των αναλυόμενων περιοδικών, αποτελεί μια ένδειξη αναγνώρισης της βαρύτητας των θέσεων που διατυπώνει κάποιος συγγραφέας από την αντίστοιχη επιστημονική κοινότητα, άρα και ένδειξη τεκμηρίωσης της επιστημονικής ποιότητας της δουλειάς του. 1.γ Βιβλία και μονογραφίες Εδώ αναφερόμαστε σε βιβλία ενός μόνο συγγραφέα. Η πρακτική της ατομικής συγγραφής βιβλίων αφορά περισσότερο ορισμένες επιστήμες και πολιτισμικές περιοχές και 9

10 λιγότερο άλλες. Π.χ. είναι συνηθέστερη στην νομική επιστήμη στην ηπειρωτική Ευρώπη απ ότι στην πληροφορική στις ΗΠΑ. Θα πρέπει να διακρίνουμε βασικά ανάμεσα στις μονογραφίες οι οποίες θα μπορούσαν να παρομοιαστούν με πολύ εκτεταμένα άρθρα και στα εγχειρίδια που έχουν κυρίως διδακτική λειτουργία.. Οι πρώτες αναλύουν εκτενώς ένα συγκεκριμένο ζήτημα, όπως ακριβώς συμβαίνει και με τα επιστημονικά άρθρα, αλλά σε μεγαλύτερη έκταση. Τα δεύτερα καλύπτουν συνοπτικά όλες τις διαστάσεις ενός ευρύτερου επιστημονικού πεδίου (π.χ. Μακρο-οικονομία). Τα εγχειρίδια συνήθως γράφονται για να εισαγάγουν προπτυχιακούς φοιτητές σε μια συγκεκριμένη θεματολογία και δεν παραπέμπονται ως τεκμηρίωση επιστημονικών θέσεων παρά μόνο σε πολύ ειδικές περιπτώσεις (π.χ. όταν γίνεται αναφορά σε μια γενική εικόνα ενός ζητήματος που είναι συμπληρωματικό και δευτερεύον στον ειδικότερο προβληματισμό μιάς επιστημονικής εργασίας). 1.δ. Άλλες βιβλιογραφικού χαρακτήρα πηγές Στην δευτερογενή έρευνα εντάσσεται και η άντληση στοιχείων και πληροφοριών από εκθέσεις επιτροπών (π.χ. για την αναμόρφωση του ασφαλιστικού συστήματος), συμβουλευτικές μελέτες (π.χ. μελέτες οργάνωσης συγκεκριμένων υπηρεσιών ή επιχειρήσεων), έρευνες κοινής γνώμης, εισηγητικές εκθέσεις νομοσχεδίων κλπ. Βιβλιογραφικά οι πηγές αυτές ταξινομούνται σε χωριστή παράγραφο και δεν πρέπει να αναμιγνύονται με τα βιβλία και τα άρθρα. 1.ε Ημερήσιος και περιοδικός τύπος Η άντληση στοιχείων από εφημερίδες και περιοδικά βρίσκεται στα όρια της δευτερογενούς με την πρωτογενή έρευνα. Η συστηματική αποδελτίωση μιάς εφημερίδας ή μιάς κατηγορίας θεματικών δημοσιευμάτων σε διάφορα έντυπα και για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα είναι σαφέστατα πρωτογενής έρευνα, δηλαδή παραγωγή νέας πληροφορίας από ανεπεξέργαστο υλικό. Αντίθετα η παραπομπή σε απόψεις που δημοσιεύονται με μορφή άρθρου ή συνέντευξης αποτελεί μεν δευτερογενές υλικό με ιδιαίτερο όμως χαρακτήρα σε σχέση με τα επιστημονικά κείμενα. Κατ αρχήν οι δημοσιογραφικές απόψεις δεν συνιστούν έγκυρη πηγή τεκμηρίωσης μιάς θέσης. Δημοσιογραφικές έρευνες και ρεπορτάζ που αναφέρονται σε γεγονότα μπορούν να αποτελέσουν συμπληρωματικές πηγές τεκμηρίωσης και πρέπει να χρησιμοποιούνται με προσοχή και επιφύλαξη. Π.χ. θα πρέπει η ακρίβεια ενός γεγονότος να 10

11 διασταυρώνεται ει δυνατόν από δημοσιεύματα περισσοτέρων της μιάς εφημερίδων ή σε περίπτωση καταγγελίας θα πρέπει να αναζητείται πιθανή απάντηση των καταγγελλόμενων τις επόμενες ημέρες. Ρεπορτάζ που περιλαμβάνουν δηλώσεις προσώπων που εμπλέκονται άμεσα σε ένα γεγονός ή μία κατάσταση (π.χ. δηλώσεις κατοίκων για κάποιο πρόβλημα μιάς περιοχής) μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως μαρτυρίες αλλά και πάλι με επιφύλαξη στο βαθμό που πρόκειται για μη δημόσια πρόσωπα η ύπαρξη και η άποψη των οποίων είναι δύσκολο να ελεγχθούν. Τέτοια δημοσιεύματα αποτελούν πηγές η αποδεικτική ισχύς των οποίων είναι περιορισμένη. Αντίθετα οι απόψεις δημοσίων προσώπων (π.χ. συνέντευξη ενός δημάρχου) μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως μαρτυρίες προσώπων κύρους με μεγαλύτερη ισχύ τεκμηρίωσης. Άρθρα επιστημόνων που δημοσιεύονται στον τύπο μπορούν να παραπεμφθούν ως πηγές μόνο σαν λύση έσχατης ανάγκης (π.χ. όταν οι απόψεις αυτές δεν έχουν δημοσιευτεί σε έγκυρο επιστημονικό κείμενο). Όλοι οι παραπάνω περιορισμοί είναι πολύ πιο αυστηροί στις επιστημονικές εργασίες αυξημένων απαιτήσεων (διδακτορικά, μεταπτυχιακά) και λιγότερο αυστηροί (αλλά όχι ανύπαρκτοι) στις πτυχιακές. 2. Πρωτογενής έρευνα Η πρωτογενής έρευνα, ειδικά στις κοινωνικές επιστήμες που μας ενδιαφέρουν εδώ, αφορά την συγκέντρωση μη επεξεργασμένου και δημοσιευμένου υλικού (συνεντεύξεις, ερωτηματολόγια, παρατήρηση γεγονότων, καταστάσεων και συμπεριφορών, στατιστικά δεδομένα, νομοθεσία, αρχειακό υλικό κλπ), την ταξινόμηση, συνδυαστική ανάλυση και ερμηνεία του με χρήση αντίστοιχων μεθοδολογιών. Η πρωτογενής έρευνα σε συνδυασμό με δευτερογενές υλικό οδηγεί στην εξαγωγή αιτιακών κανονικοτήτων (δηλ. συστηματικά επαναλαμβανόμενων σχέσεων αιτίου-αποτελέσματος) για συγκεκριμένα φαινόμενα.. 2.α. Ποσοτική και ποιοτική έρευνα Η πρωτογενής έρευνα διακρίνεται σε ποσοτική και ποιοτική. 11

12 Η ποσοτική έρευνα βασίζεται σε μετρήσεις μαζικά επαναλαμβανόμενων φαινομένων (γεγονότα, απόψεις, συμπεριφορές) και στην εξαγωγή αιτιακών κανονικοτήτων (σχέσεων που ισχύουν κατ αρχή σε κάθε συναφή περίπτωση) με τεχνικές στατιστικής ανάλυσης. Η ποιοτική έρευνα βασίζεται σε συνεντεύξεις, ανάλυση κειμένων, μελέτες περιπτώσεων, παρατήρηση, ανάλυση αρχειακού υλικού κλπ τεχνικές που δεν βασίζονται σε μαζικές καταγραφές και σε ποσοτικά δεδομένα.. 2.β Οι φάσεις της έρευνας 1. Καθορισμός του θέματος Η έρευνα ξεκινά πάντα με τον καθορισμό του θέματος δηλαδή τον προσδιορισμό των φαινομένων που θα διερευνηθούν και την τοποθέτησή τους σε ένα συγκεκριμένο γνωστικό πεδίο, ή στην τομή περισσότερων γνωστικών πεδίων. Ο προσδιορισμός αυτός οδηγεί και στην διατύπωση του τίτλου της εργασίας. Σε εργασίες αυξημένων απαιτήσεων πριν από τον προσδιορισμό των φαινομένων πραγματοποιείται μια βασική βιβλιογραφική έρευνα, δηλαδή μελέτη κάποιων αντιπροσωπευτικών κειμένων συναφών με το υπό διερεύνηση θέμα έτσι ώστε να διευκρινισθούν και να αποκρυσταλλωθούν οι βασικές συνιστώσες του. 2. Υποθέσεις εργασίας Ο προσδιορισμός του θέματος οδηγεί στην διατύπωση των υποθέσεων εργασίας. Οι υποθέσεις εργασίας είναι παραδοχές για τα χαρακτηριστικά των φαινομένων που, σύμφωνα με τον προσδιορισμό του θέματος, πρόκειται να μελετηθούν, αλλά και για τις μεταξύ τους αιτιακές σχέσεις, παραδοχές τις οποίες διατυπώνει αποφατικά (δηλαδή με θετικό τρόπο) ο εκπονών την εργασία. Την ισχύ των υποθέσεων αυτών ελέγχει στην συνέχεια με την έρευνα και την ανάλυσή του. Όλη η εργασία δηλαδή αποβλέπει στο να επιβεβαιώσει, διαψεύσει ή τροποποιήσει / επαναδιατυπωσει τις υποθέσεις αυτές. Όπως γίνεται εύκολα αντιληπτό η διατύπωση υποθέσεων εργασίας απαιτεί μιά αυξημένη εξοικείωση με το θέμα, πράγμα που σημαίνει ότι θα πρέπει να έχει προηγηθεί η βασική 12

13 βιβλιογραφική έρευνα που αναφέρεται στην προηγούμενη παράγραφο. Παράλληλα απαιτείται μιά ερευνητική ωριμότητα και ένα επιστημονικό ήθος από τον ερευνητή που θα τον καταστήσουν ικανό να αποδεχθεί και να δημοσιοποιήσει τυχόν ευρήματα που προκύπτουν από την συλλογή και ανάλυση του υλικού του και τα οποία διαψεύδουν τις υποθέσεις του. Κάτι τέτοιο δεν είναι πάντα εύκολο διότι κάθε άνθρωπος και όχι μόνον ο ερευνητής- προσεγγίζει τα φαινόμενα με τα οποία έρχεται σε επαφή, όχι ουδέτερα αλλά μέσα από μιά σειρά από βαθύτερες αξιακού χαρακτήρα παραδοχές (δηλαδή θέσεις σχετικά με το τι είναι καλό ή κακό, σωστό ή λάθος κλπ). Αυτές οι αξιακες παραδοχές επηρεάζουν τις υποθέσεις εργασίας αλλά και τον τρόπο με τον οποίο ο ερευνητής προσεγγίζει το υλικό του: τι θα θεωρήσει σημαντικό και τι δευτερεύον, τι θα κρατήσει και θα εντάξει στο πρωτογενές ή δευτερογενές υλικό του και τι θα απορρίψει και δεν θα αναφέρει κλπ. Ο ερευνητής θα χρειαστεί να συγκρουστεί με την αυθόρμητη τάση που τον οδηγεί να χειριστεί το υλικό του με τρόπο που να επιβεβαιώνει τις υποθέσεις του και μέσω αυτών τις αρχές του. Η δέουσα στάση εδώ είναι, κατ αρχή, να διαχωρίζει κανείς, όσο αυτό είναι δυνατό, την πραγματολογική έρευνα από την κριτική ανάλυση. Στην πραγματολογική έρευνα να προσπαθεί να είναι αντικειμενικός δηλαδή να συγκεντρώνει και να εκθέτει όλα τα στοιχεία (γεγονότα, συμπεριφορές, απόψεις) που βρίσκονται στο πεδίο που μελετά (και ανάλογα με το επίπεδο απαιτήσεων στο οποίο κινείται) και στα οποία η πρόσβασή του είναι εφικτή. Αυτή εξαντλητική έρευνα διαφοροποιεί εξ άλλου την επιστημονική εργασία από την δημοσιογραφική ή δοκιμιακή προσέγγιση, που αποτελώντας έκφραση γνώμης, είναι επιλεκτικές στην καταγραφή του πραγματολογικού υλικού τους. Στην συνέχεια η κριτική ανάλυση του πραγματολογικού υλικού θα πρέπει να γίνεται από θέση, δηλαδή, ο ερευνητής θα πρέπει να καθιστά σαφές μέσα από ποιά αξιακή γωνία προσεγγίζει το υλικό του και με ποιά ιεράρχηση κριτηρίων το αναλύει και συμπεραίνει, εξουδετερώνοντας έτσι τον πειρασμό της αξιακής ουδετερότητας, που είναι σχεδόν πάντα ψευδεπίγραφη. Ένας εναλλακτικός τρόπος διατύπωσης των υποθέσεων είναι τα ερωτήματα. Εδώ ο ερευνητής δεν αποφαίνεται περί του τι ισχύει, δεν διατυπώνει δηλαδή με θετικό τρόπο τις παραδοχές του αλλά θέτει ερωτήματα σχετικά με το τι μπορεί να ισχύει. Ο τρόπος με τον οποίο διατυπώνονται τα ερωτήματα μπορεί να είναι διττός: ερώτημα με εναλλακτικές απαντήσεις ή ανοικτό ερώτημα. Στην πρώτη περίπτωση η διατύπωση παίρνει την μορφή «ισχύει αυτό ή εκείνο;». Στην δεύτερη περίπτωση: «τι συμβαίνει εδώ;». Η διατύπωση ερωτημάτων αντί υποθέσεων δημιουργεί λιγότερη πίεση στον ερευνητή, αν και δεν 13

14 εξουδετερώνει τις αυθόρμητες τάσεις επαλήθευσης των αξιακών του παραδοχών. Το ότι διατυπώνονται δύο εναλλακτικές δεν σημαίνει ότι ο ερευνητής, έστω και μη συνειδητά, δεν θα προσπαθήσει να αποδείξει ότι ισχύει εκείνη που συμφωνεί με τις βαθύτερες πεποιθήσεις του. Ειδικά η διατύπωση ανοικτού ερωτήματος διευκολύνει τα πράγματα όταν το πεδίο είναι σχετικά αδιερεύνητο, τα άγνωστα δεδομένα πολλά άρα η εκ των προτέρων διατύπωση υποθέσεων δεν είναι εύκολη. 3. Προσδιορισμός των πηγών και των μεθόδων προσέγγισής τους Παράλληλα με την διατύπωση των υποθέσεων προσδιορίζονται οι πηγές από τις οποίες θα αντληθούν πληροφορίες, δεδομένα και μεθοδολογικά εργαλεία (πχ. θεωρητικά μοντέλα). Οι πηγές αυτές όπως έχει προαναφερθεί είναι δευτερογενείς και πρωτογενείς. Οι δευτερογενείς αφορούν την βιβλογραφία οι πρωτογενείς, ειδικά στην κοινωνική έρευνα, μπορεί να είναι: Πρόσωπα ή ομάδες που διασφαλίζουν έγκυρη μαρτυρία για γεγονότα ή καταστάσεις Αρχειακό υλικό όπως έγγραφα, αλληλογραφία κλπ Νομοθεσία, κανονισμοί Στατιστικά στοιχεία Άμεση εμπειρία του ερευνητή Οι πηγές αυτές προσεγγίζονται με τις ακόλουθες μεθόδους: Συνεντεύξεις Ερωτηματολόγια Μελέτη αρχείων Ανάλυση κειμένων Παρατήρηση Πρωτογενείς μετρήσεις Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία Ο προσδιορισμός των πηγών σημαίνει λοιπόν την επιλογή των προσώπων που θα ερωτηθούν, κατ αρχήν με βάση την ιδιότητά τους (πχ. υπαλληλοι του τμήματος Α) και όχι ως φυσικά πρόσωπα, τις ομάδες στόχους στις οποίες θα απευθυνθούν ερωτηματολόγια,τα 14

15 αρχεία που θα διερευνηθούν, τα στοιχεία που θα μετρηθούν πρωτογενώς (π.χ. συναλλασσόμενοι σε συγκεκριμένη υπηρεσία ανά ημέρα κλπ) 4. Σχέδιο έρευνας Στην συνέχεια τα παραπάνω πρέπει να καταγραφούν σε ένα, περισσότερο ή λιγώτερο, σύντομο κείμενο, το σχέδιο εργασίας ή σχέδιο έρευνας, που θα αποτελέσει και την βάση έγκρισης της εργασίας από τους εποπτεύοντες : επιβλέποντα καθηγητή, τριμελή επιτροπή κλπ. Στο κείμενο αυτό θα πρέπει να περιλαμβάνεται μια βασική περιγραφή των υπό διερεύνηση φαινομένων, των ερωτημάτων εκκίνησης/ υποθέσεων εργασίας καθώς και μια αρχική βιβλιογραφία. Τα παραπάνω αποτελούν το πλαίσιο της πρώτης φάσης της εργασίας και υπόκεινται σε πιθανές τροποποιήσεις, εμπλουτισμό, διεύρυνση ή περιορισμό του θέματος, τροποποίηση υποθέσεων/ ερωτημάτων κλπ με βάση τις αρχικές επεξεργασίες. 3.Πραγματοποίηση έρευνας 3.αH δευτερογενής έρευνα H δευτερογενής έρευνα, όπως έχει ήδη αναφερθεί, συνίσταται στον εντοπισμό, την μελέτη και την ανάλυση σχετικής με το θέμα βιβλιογραφίας. Η δευτερογενής προηγείται της πρωτογενούς (πραγματολογικής, πρακτικής ή εμπειρικής) έρευνας, αν και στην πράξη δεν μπορούν να διαχωρισθούν απόλυτα οι δύο φάσεις και θα χρειασθεί συχνά να επιστρέφει κανείς σε βιβλογραφικές πηγές για να διευκρινίσει στοιχεία ή σημεία που ανακύπτουν από την εμπειρική αναζήτηση ή και κατά την φάση της συγγραφής ακόμη. Σε κάθε περίπτωση όμως η πρακτική, δευτερογενής, έρευνα δεν θα πρέπει να ξεκινά χωρίς να προηγηθεί ένα βασικό, περισσότερο ή λιγώτερο εκτεταμένο, διάβασμα.. Στην φάση αυτή ο ερευνητής επιδιώκει την καταγραφή όλων όσων έχουν ήδη ειπωθεί για το θέμα που πραγματεύεται. Προσπαθεί δηλαδή να κατανοήσει και να περιγράψει το τρέχον επίπεδο προόδου και κυρίαρχων απόψεων στο συγκεκριμένο επιστημονικό πεδίο (state of the art). Τα συμπεράσματα της πρωτογενούς έρευνας αποτελούν την βάση για την διατύπωση των υποθέσεων εργασίας. Εντοπίζουν ακόμα τα κενά στις σχετικές αναλύσεις ή τυχόν προϋπάρχοντα συμπέρασματα που μπορούν να διερευνηθούν εξειδικευμένα σε τοπικό επίπεδο (πχ. Ελλάδα). Δείχνουν δηλαδή προς ποιά κατεύθυνση θα πρέπει να στραφεί η 15

16 εργασία προκειμένου να παράξει καινοτόμα ευρήματα και νέες ιδέες. Τέλος επιτρέπουν την επιλογή ή κριτική προσαρμογή των μεθοδολογιών διερεύνησης και ανάλυσης καθώς και των θεωρητικών σχημάτων ερμηνείας που θα χρησιμοποιηθούν στην εργασία. Η εκκίνηση της μελέτης γίνεται από τα βασικά πρόσφατα έργα γιατί εκεί καταγράφονται οι κύριες σύγχρονες τάσεις. Βασικά πρόσφατα έργα είναι εκείνα για τα οποία συναντά κανείς περισσότερες αναφορές σε πρώτη προσέγγιση του θέματος (συζητήσεις με ειδικούς, τελευταίες εκδόσεις, κατάλογοι βιβλοθηκών, ίντερνετ κλπ). Αποτελεσματικότερη για τον σκοπό αυτόν είναι η μελέτη άρθρων και συλλογικών έργων, διότι συνήθως εκεί δημοσιεύονται ταχύτερα οι πρόσφατες εξελίξεις σε σχέση με τις εκτεταμένες μονογραφίες (βιβλία ενός μόνο συγγραφέα). Στα παλαιότερα έργα προστρέχουμε επιλεκτικά για να επιβεβαιώσουμε ευρήματα και κανονικότητες ή να θεμελιώσουμε μεθοδολογίες. Στα κλασσικά έργα καταφεύγουμε σπανιώτερα συνήθως για εμβάθυνση στα θεωρητικά/ ερμηνευτικά μοντέλα, ενώ οι θέσεις των κλασσικών επι του θέματος (πχ. θέσεις από το Οικονομία και Κοινωνία του Βέμπερ) μπορεί να προσεγγίζονται και δευτερογενώς, δηλαδή μέσω αναλύσεων τρίτων. Οι παραπομπές που συμπεριλαμβάνονται στα βασικά πρόσφατα έργα διευρύνουν την βιβλιογραφική έρευνα., επιτρέπουν δηλαδή τον εντοπισμό περισσότερων βιβλίων και άρθρων που άπτονται του θέματος. Στο σημείο αυτό ελλοχεύει ο κίνδυνος της υπερβολικής διεύρυνσης της βιβλιογραφίας και απαιτείται ο ερευνητής να θέτει και να τηρεί όρια με κριτήριο και την αναλογία μεταξύ δευτερογενούς και πρωτογενούς υλικού, δηλαδή επιβεβαιώνοντας ότι το βιβλιογραφικό υλικό που συγκεντρώνει θα έχει αντιστοίχιση με το εμπειρικό υλικό. Η βιβλιογραφική έρευνα από το διαδίκτυο και η παραπομπή σε διαδικτυακές πηγές είναι όχι μόνο έγκυρη και θεμιτή αλλά και απόλυτα αναγκαία. Σε κείμενα στα οποία βασίζεται ο ερευνητής μεθοδολογικά ή από τα οποία τεκμηριώνει εκτεταμένα την δική του ανάλυση απαιτείται μιά λεπτομερέστερη ανάλυση. Η ανάλυση κειμένου θα πρέπει να περιλαμβάνει τα ακόλουθα σημεία: Ποιά η συγκεκριμένη επιχειρηματολογία στο κείμενο για το υπό πραγμάτευση θέμα και σε ποιά συμπεράσματα καταλήγει. Ποιά θέματα διερευνώνται βιβλιογραφικά. Ποιές θέσεις αποδίδονται σε ποιούς συγγραφείς. Ποιά κριτική (θετική ή αρνητική) ασκείται από το κείμενο και σε ποιές θέσεις και ποιούς συγγραφείς; Τέλος ποιά η κριτική του ερευνητή στις θέσεις που διατυπώνονται στο κείμενο. 16

17 3.β H πρωτογενής έρευνα H πρωτογενής έρευνα που βασίζεται σε ερωτηματολόγιο απαιτεί κατ αρχή μιά καλύτερη και σαφέστερη οριοθέτηση των κατηγοριών προσώπων που θα ερωτηθούν, δηλαδή της ομάδας-στόχου. Ιδιαίτερη σημασία έχει η επιλογή του δείγματος, δηλαδή της υπο-ομάδας στην οποία θα διανεμηθεί το ερωτηματολόγιο. Σε ορισμένες περιπτώσεις όταν η ομάδα-στόχος είναι μικρή (π.χ. το προσωπικό της κοινωνικής υπηρεσίας ενός δήμου) τότε δεν εξάγεται δείγμα αλλά γίνεται προσπάθεια να ερωτηθούν όλοι. Από το δείγμα θα πρέπει να διασφαλίζεται η αντιπροσωπευτικότητα των απόψεων. Δηλαδή ότι αυτό που θα απαντήσουν οι πενήντα ερωτώμενοι θα αντανακλά την αναλογία των απόψεων του συνολικού πληθυσμού της ομάδας στόχου που μπορεί να περιλαμβάνει π.χ πέντε χιλάδες άτομα. Συνήθως το δείγμα απαιτείται να είναι τυχαίο έτσι ώστε ο τρόπος επιλογής να μην επηρεάζει τις απόψεις που καταγράφονται. Ένα τυχαίο δείγμα εξάγεται επι παραδείγματι με το να ερωτάται κάθε φορά ο τρίτος από τους διαδοχικά εισερχόμενους χρήστες μιάς δημόσιας υπηρεσίας. Σε άλλες περιπτώσεις η αντιπροσωπευτικότητα των απόψεων απαιτεί το δείγμα να είναι στρωματοποιημένο, δηλαδή να είναι δομημένο κατ αναλογία των υπο-κατηγοριών στις οποίες υποδιαρείται ο συνολικός πληθυσμός. Π.χ. αν στον συνολικό πληθυσμό το ποσοστό των γυναικών είναι 60% τότε το ίδιο να ισχύσει και στο δείγμα. Σε άλλες, τέλος, περιπτώσεις το δείγμα χρειάζεται να περιλαμβάνει εκπροσώπους μιάς συγκεκριμένης υπο-κατηγορίας του συνολικού πληθυσμού (π.χ. όσοι από τους νομαρχιακούς υπαλλήλους κατέχουν διδακτορικό ή μεταπτυχιακό) διότι τα χαρακτηριστικά και οι απόψεις της συγκεκριμένης κατηγορίας διερευνώνται. Στην περίπτωση αυτή έχουμε δείγμα σκοπιμότητας. Όταν το δείγμα είναι μικρό και δεν απαιτείται ιδιαίτερα η διασφάλιση τυχαιότητας αλλά και οι ερωτησεις περιορισμένες, τότε η επιλογή μπορέι να γίνει εμπειρικά, αλλά και ανάλυση των απαντήσεων χειρογραφικά. Στην αντίθετη περίπτωση απαιτούνται από τον ερευνητή ειδικές γνώσεις στατιστικής που αν δεν υπάρχουν σκόπιμη είναι η συνεργασία με έναν στατιστικολόγο. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να αναφέρονται ρητά ο τρόπος συγκρότησης του δείγματος, τα κριτήρια επιλογής και αντιστοίχως να οριοθετείται η αντιπροσωπευτικότητα των ευρημάτων από το συγκεκριμένο δείγμα.. Το ερωτηματολόγιο μπορεί να συμπληρωθεί: Σε άμεση συνεργασία του ερευνητή με τον ερωτώμενο, όπου η συμπλήρωση μπορεί να γίνει: o Απο τον ερευνητή που θέτει προφορικά τις ερωτήσεις και δίνει διευκρινίσεις 17

18 o Από τον ερωτώμενο με διευκρινίσεις του ερευνητή Στην περίπτωση αυτή το δείγμα διασφαλίζεται ευκολώτερα διότι ο ερευνητής συνεχίζει να αναζητά πρόθυμους ερωτώμενους έως ότου συμπληρωθεί ο εφικτός αριθμός, ενώ δεν απαιτείται η γνώση περαιτέρω στοιχείων (τηλέφωνα, διευθύνσεις), αφού η επαφή γίνεται με μετάβαση του ερευνητή στον χώρο εργασίας, εξυπηρέτησης κλπ. Με τηλεφωνική επικοινωνία του ερευνητή με τον ερωτώμενο, όπου η συμπλήρωση γίνεται απο τον ερευνητή που θέτει προφορικά τις ερωτήσεις και δίνει διευκρινίσεις. Η δυσχέρεια εδώ συνίσταται στην εξεύρεση των τηλεφωνικών αριθμών ειδικά όταν το δείγμα είναι εστιασμένο Με ταχυδρομική αποστολή Σε ηλεκτρονική μορφή 3.γ.Σύνταξη ερωτηματολογίου Η σύνταξη του ερωτηματολογίου είναι σημαντικό κομμάτι της ερευνητικής εργασίας διότι η δομή του και η διατύπωση των ερωτήσεων επηρεάζει την ποιότητα του υλικού που προκύπτει και των συμπερασμάτων που μπορούν να εξαχθούν από αυτό. Ένα ερωτηματολόγιο μπορεί να ειναι ανοικτό ή κλειστό. Ανοικτό λέγεται όταν δεν προσφέρονται στον ερωτώμενο εναλλακτικές απαντήσεις για να επιλέξει αλλά απλά του τίθεται η ερώτηση και καλείται να απαντήσει ελεύθερα σε αυτήν. Κλειστό, αντίθετα, είναι όταν του δίνονται συγκεκριμένες απαντήσεις και αυτός καλείται να επιλέξει μία από αυτές. Ανοικτά και κλειστά ερωτηματολόγια Το ανοικτό ερωτηματολόγιο σπάνια χρησιμοποιείται διότι η ανάλυσή του είναι δύσκολή αφού από την ελεύθερη διατύπωση που θα χρησιμοποιήσει ο κάθε ερωτώμενος θα πρέπει στην συνέχεια να εξαχθούν από τον ερευνητή τυποποιημένες απαντήσεις. Η χρησιμότητά του είναι μεγαλύτερη σε αδιερεύνητα πεδία όπου ο στόχος είναι να καταγραφούν στοιχεία (πρωτογενείς πληροφορίες). Στις περιπτώσεις που το πεδίο είναι αδιερεύνητο και υπάρχει δυσκολία να διατυπωθούν οι κατάλληλες ερωτήσεις μπορεί να προηγηθούν κάποιες πιλοτικές συνεντεύξεις ή πιλοτικές ομαδικές συζητήσεις (discussion panel) με πρόσωπα από την ομάδα-στόχο για να σχηματισθεί μιά σαφέστερη εικονα του πεδίου. 18

19 Στο κλειστό ερωτηματολόγιο πολύ σημαντική είναι η διατύπωση τόσο της ερώτησης όσο και των εναλλακτικών απαντήσεων. Και οι μεν και οι δε πρέπει να είναι σύντομα διατυπωμένες, απλές και κατανοητές.. Δεν πρέπει να προκαλείται καμμία αμφιβολία στον ερωτώμενο γιά το νόημά τους, ούτε να επιδέχονται πολλές ερμηνείες. Για να εξασφαλιστεί η σαφήνεια του ερωτηματολογίου καλό θα ήταν να δοκιμαστεί πριν από την χρήση του. Αυτό επιτυγχάνεται πχ. με το να δοθεί πιλοτικά προς συμπλήρωση σε μικρό αριθμό ατόμων από την ομάδα στόχο και να διορθωθεί στα σημεία που παρουσιάζει δυσχέρειες κατανόησης, να περιοριστεί ο αριθμός των ερωτήσεων κλπ. Κάθε ερωτηματολόγιο ξεκινά με τα δημογραφικά στοιχεία του ερωτώμενου: φύλο, ηλικία, επίπεδο σπουδών, επάγγελμα, χρόνια προϋπηρεσίας κλπ. Τα δημογραφικά στοιχεία επιλέγονται με κριτήριο την σκοπιμότητα διερεύνησης των διαφορών στις απόψεις με βάση το στοιχείο αυτό. Π.χ. αν υπάρχουν διαφορές απόψεων στην συγκεκριμένη ερώτηση μεταξύ νέων και ηλικιωμένων, ανδρών και γυναικών κλπ. Το ερωτηματολόγιο πρέπει τέλος να είναι συνολικά σύντομο (1-2 σελίδες) και μόνο αν έχει διασφαλιστεί αυξημένη διαθεσιμότητα των ερωτώμενων (πχ συμπλήρωση στα πλαίσια ενός σεμιναρίου) μπορεί να είναι εκτεταμένο. Ο αριθμός των εναλλακτικών απαντήσεων πρέπει επίσης να είναι περιορισμένος. Χαρακτηριστικοί τύποι τέτοιων απαντήσεων τις οποίες ο ερωτώμενος πρέπει απλά να τσεκάρει είναι: Ναί- Όχι, Πολύ- Λίγο- Καθόλου κλπ. Μπορεί επίσης να δίδονται δύο περισσότερο περιγραφικές απαντήσεις προκειμένου να επιλεγεί μία από αυτές. Τέλος μπορεί να δίδεται μιά ποσοτική κλιμάκωση του τύπου: «Επιλέξτε όπου το 1 σημαίνει καθόλου και το 5 πάρα πολύ». Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να τίθενται και ερωτήσεις ελέγχου, δηλαδή δύο ή περισσότερες ερωτήσεις συναφείς στην ουσία τους αλλά διαφορετικές στην διατύπωσή τους, ακόμα και στο θέμα τους, με τρόπο που η επιλογή μιάς συγκεκριμένης απάντησης στην μία να συνεπάγεται υποχρεωτική επιλογή μιάς άλλης συγεκριμένης απάντησης στην δεύτερη 19

20 ερώτηση προκειμένου η άποψη του ερωτώμενου να είναι συνεκτική και οι θέσεις του συνεπείς και όχι αντιφατικές. Π.χ. 1. Πιστεύετε ότι χρειάζεται να διευρυνθεί ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α. Ναι Β. Οχι 2. Θεωρείτε ότι οι τρέχουσες αρμοδιότητες των ΟΤΑ είναι: Α. Επαρκείς, Β. Λιγώτερες απο ότι πρέπει Γ. Πολύ αυξημένες. Στο παράδειγμά μας η επιλογή της απάντησης Α.στην πρώτη ερώτηση επιβάλλει λογικά την επιλογή της απάντησης Β. στην δεύτερη. Αντίθετα, η επιλογή της Β στην πρώτη οδηγεί υποχρεωτικά στον αποκλεισμό της απάντησης Β στην δεύτερη. Αν δεν πληρούνται αυτές οι λογικές προϋποθέσεις τότε είτε η διατύπωση των ερωτήσεων δεν είναι σαφής, είτε οι ερωτώμενοι δεν έχουν συγκεκριμένη άποψη για το ζήτημα και απαντούν με τυχαίο τρόπο. Οι απαντήσεις των ερωτηματολογίων αποτελούν ανεπεξέργαστα ποσοτικά στοιχεία που θα πρέπει να υποστούν αρχικά ποσοτική και στην συνέχεια ποιοτική ανάλυση. Η ποσοτική ανάλυση δεν δίνει αυτοτελώς πληροφορία αλλά αποτελεί προστάδιο της ποιοτικής ανάλυσης. Σε μικρά δείγματα (10-50 απαντήσεις) η ποσοτική ανάλυση (που συνίσταται, με μιά απλή διατύπωση, στην εκτίμηση του ποσοστού των διαφόρων απαντήσεων επι του συνόλου) μπορεί να γίνει ακόμα και χειρογραφικά ή συνήθως με απλές εφαρμογές όπως το Excell. Η ανάλυση αυτή αποτυπώνεται σε πίνακες και διαγράμματα (ιστογράμματα, πίττες κλπ) που είναι ευκολότερα κατανοητά. Σε περιπτώσεις που το δείγμα είναι μεγάλο (μεγαλύτερο των 100) και απαιτούνται πολλαπλοί συσχετισμοί μεταβλητών και εξαγωγή κανονικοτήτων (π.χ. πως απαντούν στην ερώτηση Χ όσοι απαντούν με συγκεκριμένο τρόπο στην ερώτηση Ψ) η ποσοτική ανάλυση πρέπει να γίνει με εξειδικευμένα στατιστικά εργαλεία (π.χ. SPSS) και αντίστοιχη τεχνογνωσία. Η ποιοτική ανάλυση ποσοτικών στοιχείων βασίζεται στην ποσοτική επεξεργασία η οποία και παρατίθεται εντός του κειμένου, συνήθως με μορφή τελικών πινάκων ή συνηθέστερα διαγραμμάτων, ενώ η αναλυτική επεξεργασία μπορεί να συμπεριλφθεί στα παραρτήματα. Η ποιοτική ανάλυση συνίσταται στην ερμηνεία των ποσοτικών ευρημάτων και στην εξαγωγή συμπερασμάτων σε σχέση με τις υποθέσεις εργασίας της έρευνας. Ενώ η ποσοτική ανάλυση μπορεί να γίνει με την βοήθεια εξειδικευμένου συνεργάτη (στατιστικού) η ποιοτική ανάλυση γίνεται αποκλειστικά από τον ερευνητή διότι από εκεί προκύπτει η προστιθμενη επιστημονική αξία της εργασίας. 20

21 3.δ. Συνεντεύξεις. Οι συνεντεύξεις αποτελούν εργαλείο ποιοτικής έρευνας. Βασίζονται στο ότι η ιδιότητα του συνεντευξιαζόμενου διασφαλίζει όχι τόσο την μαζική αντιπροσωπευτικότητα των απόψεων (όπως η ποσοτική έρευνα) όσο την εγκυρότητα των πληροφοριών. Π.χ. η συνέντευξη με έναν πρώην δήμαρχο για τα προβλήματα συνεργασίας μεταξύ αιρετών και υπαλλήλων του δήμου του. Οι συνεντεύξεις για να είναι αποτελεσματικές πρέπει να είναι σχεδιασμένες (ή αλλοιώς δομημένες). Πρέπει δηλαδή ο ερωτών να έχει ένα σαφές σχέδιο του ποιές συγκεκριμένες πληροφορίες θέλει να εκμαιεύσει από τον ερωτώμενο, και όχι απλώς μια γενική ιδέα του θέματος που θα συζητήσει μαζί του. Διαφορετικά υπάρχει ο κίνδυνος την κατεύθυνση της συζήτησης να την επιβάλλει ο ερωτώμενος ο οποίος συνήθως αγνοεί τι ακριβώς θέλει να μάθει ο ερωτών, ενώ αντίθετα επιδιώκει να πεί κάποια πράγματα που απασχολούν τον ίδιο. Η δομημένη συνέντευξη μπορεί να βασίζεται σε συγκεκριμένες ερωτήσεις με δεδομένη διαδοχική σειρά ή -σε μια πιο χαλαρή μορφή- σε συγκεκριμένα θέματα τα οποία θα πρέπει να συζητηθούν, ιεραρχημένα κατά σειρά σπουδαιότητας και συνεπώς ως προς τον χρόνο που πρέπει να αφιερωθεί στο καθένα από αυτά, όχι όμως με δεσμευτική διαδοχική σειρά. Στην δεύτερη αυτή περίπτωση υπάρχει μεγαλύτερη ευελιξία στην συζήτηση, ευελιξία που είναι απαραίτητη για να αισθανθεί ο ερωτώμενος άνετα, να εμπιστευθεί και να συνεργασθεί με τον ερωτώντα. Καλό είναι γενικά οι ερωτήσεις να μην είναι πιεστικές και ο ερωτώμενος να μην διακόπτεται μόλις αρχίσει να αναφέρεται σε κάτι που εκ πρώτης όψεως δεν ενδιαφέρει τον ερωτώντα. Αντίθετα αφού ο ερωτώμενος αφεθεί να «εκτονωθεί» για λίγο μιλώντας για κάτι που του φαίνεται σημαντικό, θα πρέπει ο ερωτών να επαναφέρει την συζήτηση στην επιθυμητή κατεύθυνση με διακριτικό τρόπο. Αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει να φανεί ότι η παρέκβαση (τα όσα εκτός θέματος λέει ο ερωτώμενος) είναι αδιάφορη για των ερωτώντα. Καλό είναι να επιχειρήσει την επιστροφή στο βασικό θέμα ξεκινώντας από κάτι που ειπώθηκε έστω και εκτός θέματος: π.χ. να σχολιάσει ένα σημείο από τα «εκτός θέματος» και να το συνδέσει με το ενδιαφέρον ζήτημα. 21

22 Μαγνητοφώνηση της συνέντευξης επιτρέπεται μόνο με ρητή συμφωνία του ερωτώμενου. Γενικά πάντως το μαγνητόφωνο γεννά επιφυλακτικότητα. Καλύτερα λοιπόν να κρατούνται σημειώσεις αλλά με συνοπτικό και σύντομο τρόπο, όχι κατά λέξη, για να αποφεύγονται οι καθυστερήσεις και οι διακοπές στον ειρμό της σκέψης του συνεντευξιαζόμενου. Η επικοινωνία πριν την συνέντευξη και η καλή εικόνα που θα δοθεί σ αυτόν που προσεγγίζουμε είναι πολύ σημαντική για την τελική επιτυχία. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να τονίζεται ότι τα όσα ειπωθούν θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για ερευνητικούς σκοπούς χωρίς να εκθέσουν τον συνεντευξιαζόμενο και ότι δεν πρόκειται να δημοσιοποιηθεί κάτι που εκείνος δεν επιθυμεί. Πρέπει να δίνεται επίσης έμφαση στην χρησιμότητα που θα έχουν οι απόψεις και οι πληροφορίες που θα δώσει και η σημασία τους για την επιτυχία της εργασίας. Το κριτήριο της εύκολης πρόσβασης σε πρόσωπα με έγκυρη άποψη αλλά και προθυμία συνεργασίας με τον ερευνητή είναι καθοριστικό. 3.ε. Ομάδες διαλόγου και εστιασμού (Discussion panels, focus groups) Πρόκειται για ενδιάμεσες τεχνικές που συνδυάζουν στοιχεία συνεντεύξεων και ερωτηματολογίων. Βασίζονται σε αντιπροσωπευτικές του διερευνώμενου πληθυσμού ομάδες οι οποίες καλούνται εφ άπαξ ή περιοδικά να συζητήσουν με τον ερευνητή ή/και μεταξύ τους ή/και να απαντήσουν σε συγκεκριμένες λεπτομερείς ερωτήσεις. Η διερεύνηση ομάδων επιτρέπει την λεπτομερέστερη ανάλυση και συζήτηση που δεν είναι εφικτές με ερωτηματολόγιο αλλά και διασφαλίζει μιά μαζικότητα που δεν προσφέρουν οι συνεντεύξεις. Όταν πρόκειται για ομάδα διαλόγου προστίθεται η δυνατότητα της παρατήρησης και μελέτης και των διαδράσεων μεταξύ των μελών του δείγματος την οποία καταγράφει ο ερευνητής, στο μέτρο που του είναι χρήσιμη. Οι τεχνικές αυτές που έχουν ανθρωπολογικήεθνογραφική ρίζα, χρησιμοποιούνται εκτενώς στις έρευνες μάρκετινγκ, αλλά και, πρόσφατα, στην διοικητική επιστήμη, ειδικά στην εφαρμοσμένη έρυνα για την λήψη αποφάσεων και τον σχεδιασμό δημόσιων πολιτικών με χρήση ομάδων διαλόγου πολιτών (citizens panels). Μπορεί επίσης να χρησιμοποηθούν ως πιλοτικά εργαλεία διερεύνησης πεδίου πριν από την σύνταξη ερωτηματολογίου. 22

23 3. στ. Παρατήρηση. Η τεχνική αυτή προέρχεται από το πεδίο της κοινωνικής ανθρωπολογίας και συνίσταται στην προσωπική συμμετοχή του ερευνητή σε μια διαδικασία που του επιτρέπει να παρατηρήσει άμεσα και να καταγράψει γεγονότα, συμπεριφορές, αντιδράσεις. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι η καταγραφή διαδικασιών, ενεργειών και συμπεριφορών υπαλλήλων και συναλλασσόμενων σε μια υπηρεσία ενός δήμου από έναν φοιτητή κατά την διάρκεια της πρακτικής του άσκησης. Σημαντικό είναι το στοιχείο της μη παρέμβασης του ερευνητή-παρατηρητή στις διαδικασίες που παρατηρεί. Θα πρέπει δηλαδή να καταγράφει τα πράγματα όπως θα συνέβαιναν χωρίς την δική του παρουσία, πχ. δεν θα πρέπει να επηρεάζει τους προσερχόμενους πολίτες με τρόπο που να αλλάζουν την συνηθισμένη συμπεριφορά τους, τουλάχιστον όσο διαρκεί η φάση της παρατήρησης-καταγραφής. Καλό θα είναι κατά την διάρκεια της παρατήρησης να κρατώνται σύντομες σημειώσεις, αν αυτό είναι εφικτό, και στο τέλος της ημέρας (διότι αλλιώς υπάρχει κίνδυνος να ξεχαστούν σημαντικά στοιχεία) συντάσσεται ένα αναλυτικό κείμενο αποτύπωσης των συμβάντων με γεγονότα, παρατηρήσεις και σχόλια, δηλαδή ένα είδος ημερολογίου παρατήρησης. Πρόκειται και πάλι για μια τεχνική ποιοτικής έρευνας τα συμπεράσματα της οποίας δεν μπορούν να γενικευθούν ως κάτι που ισχύει συνολικά αλλά μόνο για το πεδίο παρατήρησης και ενδεχομένως για την διατύπωση ευρύτερων υποθέσεων και μεθοδολογικών παρατηρήσεων. 3.ζ. Ανάλυση διαδικασιών. Σε επιστημονικές εργασίες με διοικητικό προσανατολισμό η καταγραφή και ανάλυση διοικητικών διαδικασιών σε πολλά επίπεδα (συμπεριλαμβανομένων και των διαδικασιών λήψης αποφάσεων) αποτελεί συνήθως κομβικό στοιχείο της όλης προσπάθειας. 23

24 Για μια τέτοια ανάλυση απαιτούνται ειδικές γνώσεις που εξασφαλίζονται είτε με παρακολούθηση ενός μαθήματος «Οργάνωσης» (οργανωτική θεωρία και τεχνικές), είτε με αντίστοιχη μελέτη εγχειριδίων σε οργανωτικά θέματα. Στόχο της ανάλυσης διαδικασιών αποτελεί ο εντοπισμός και η αποτύπωση των διαδοχικών ή παράλληλων αλλά πάντα συμπληρωματικών ενεργειών που οδηγούν στην παραγωγή ενός συγκεκριμένου αποτελέσματος. Η ανάλυση διαδικασιών ξεκινά από την οριοθέτηση του ευρύτερου οργανωσιακού περιβάλλοντος μέσα στο οποίο παράγονται συγκεκριμένα αποτελέσματα, ο εντοπισμός και η γραφική αποτύπωση των βημάτων που οδηγούν στα αποτελέσματα αυτά και η κριτική ανάλυση της διαδικασίας προκειμένου να εντοπισθούν τα τρωτά της σημεία. Η καταγραφή των διαδικασιών γίνεται με συνεντεύξεις με πρόσωπα-κλειδιά του οργανισμού, με χρήστες των υπηρεσιών, με μελέτη νομοθεσίας, εσωτερικών κανονισμών, ανάλυση χρησιμοποιούμενων εντύπων, παρατήρηση κλπ. Η αποτύπωσή τους γίνεται με ειδικά διαγράμματα ροής εργασίας (flow charts). Σήμερα υπάρχουν διαθέσιμα ειδικά πακέτα λογισμικού που επιτρέπουν τον σχεδιασμό flow charts. Η ανάλυση διαδικασιών είναι μια ειδική μεθοδολογία που συνδυάζει ποσοτικά και ποιοτικά εργαλεία δίνοντας έμφαση στην τυποποίηση και την ταξινόμηση. Γ. ΣΥΓΓΡΑΦΗ Η ολοκλήρωση της έρευνας οδηγεί στην συγγραφή. Ορισμένοι προτιμούν να γράφουν κάθε κεφάλαιο ή ενότητα αμέσως μετά την ολοκλήρωση του αντίστοιχου μέρους της έρευνας και ανάλυσης. Αυτός ο τρόπος συγγραφής επιτρέπει την επικέντρωση στην προβληματική του συγκεκριμένου τμήματος της εργασίας, και μάλιστα σε μια περίοδο όπου η ενασχόληση με τα σχετικά ζητήματα είναι πρόσφατη, πράγμα σημαντικό σε περιπτώσεις όπου η έρευνα είναι σύνθετη και συμπεριλαμβάνει διαφορετικές διαστάσεις και μεθοδολογίες. Μπορεί όμως να οδηγήσει σε προβλήματα ανομοιομορφίας του συνολικού κειμένου. 24

25 Ο εναλλακτικός τρόπος είναι η συγγραφή του κειμένου όχι τμηματικά αλλά συνολικά, μετά την ολοκλήρωση της έρευνας. Εδώ τα θετικά και τα αρνητικά είναι αντίστροφα: διασφαλίζεται η ομοιομορφία του κειμένου και η καλύτερη σύνδεση των διαφόρων μερών του αλλά απαιτείται ενδεχομένως αλλαγή οπτικής και τρόπου σκέψης από κεφάλαιο σε κεφάλαιο. Τα βήματα της συγγραφής είναι τα ακόλουθα: 1. Πλάνο της εργασίας Κατ αρχήν διαμορφώνεται το τελικό πλάνο της εργασίας με βάση συνήθως το αρχικό πλάνο της έρευνας και τις πιθανές τροποποιήσεις που έχουν προκύψει στην διάρκειά της. Ένα τυπικό πλάνο εργασίας είναι το ακόλουθο: 1 Εξώφυλλο 2 Περιεχόμενα. 3 Περίληψη. 4 Συντομογραφίες. 5 Πίνακες 6 Διαγράμματα.. 7 Εισαγωγή... 8 Μέρος Α Κεφάλαιο 1 : 1.1 Παράγραφος.Α.1.1 Υποπαράγραφος Α.1.2 Υποπαράγραφος Β.2 Παράγρ.Β. Κεφάλαιο 2 :...3 Παράγραφος. Α.3.1 Υποπαράγραφος Α.3.2 Υποπαράγραφος Β.4 Παράγρ.Β. 25

26 8. Μέρος Β Κεφάλαιο 1 : 1.1 Παράγραφος.Α Κλπ., κλπ 9. Συμπεράσματα και Προτάσεις Βιβλιογραφία. 11. Index. 12. Παραρτήματα Από τα παραπάνω, τα σημεία 1-6 και διαμορφώνονται μετά την ολοκλήρωση της συγγραφής. Μέρη χρειάζονται μόνον όταν η εργασία είναι εκτεταμένη και διακρίνονται με σαφήνεια μεγάλες ενότητες. Σε αντίθετη περίπτωση η υποδιαίρεση γίνεται απ ευθείας σε κεφάλαια. Η υποδιαίρεση των κεφαλαίων σε παραγράφους και υπο-παραγράφους δεν είναι, επίσης, υποχρεωτική και γίνεται μόνον αν τα κεφάλαια είναι εκτεταμένα ή περιλαμβάνουν σαφή υποθέματα. 2. Η εισαγωγή Η εισαγωγή, όσο και αν φαίνεται παράδοξο καλό είναι να γράφεται μετά την ολοκλήρωση του κύριου κορμού της εργασίας. Και τούτο διότι ο στόχος της είναι να δώσει μια σύντομη συνολική εικόνα των στόχων και της προβληματικής της εργασίας και των επί μέρους τμημάτων της (μέρη, κεφάλαια ). Η εικόνα αυτή ολοκληρώνεται μόνο μετά την οριστικοποίηση του κειμένου. Στην εισαγωγή εκτίθεται επίσης η ερευνητική και αναλυτική μεθοδολογία και, ενδεχόμενα, τα θεωρητικά μοντέλα που χρησιμοποιήθηκαν, οι πιθανές δυσκολίες στην έρευνα κλπ. Στην εισαγωγή, τέλος, μπορούν να συμπεριληφθούν, πιθανές ευχαριστίες σε πρόσωπα που βοήθησαν στην ολοκλήρωση της εργασίας. 26

27 3. Τα κεφάλαια Τα κεφάλαια πρέπει να είναι ομοιογενή και να πραγματεύονται ολοκληρωμένα ένα οριοθετημένο υπο-σύνολο της εργασίας. Τα πρώτα κεφάλαια αφιερώνονται συνήθως στα θεωρητικά ζητήματα και ακολουθεί στα επόμενα η παρουσίαση της εμπειρικής έρευνας και των συμπερασμάτων της. Στο τέλος κάθε κεφαλαίου, ειδικά σε μεγάλες εργασίες καλό είναι να συνοψίζονται τα βασικά σημεία. Μια τυπική δομή κεφαλαίων σε μια εργασία διοικητικού προσανατολισμού είναι η εξής: Θεωρητικό κομμάτι όπου επεξηγούνται οι έννοιες που θα χρησιμοποιηθούν στην ανάλυση που ακολουθεί. Πχ. Τι είναι οργάνωση, ποιες διαστάσεις περιλαμβάνει, γιατί τα θέματα οργάνωσης είναι σημαντικά για την λειτουργία ενός φορέα, ποιες οι σημαντικότερες θεωρίες οργάνωσης, πιθανή κριτική σε αυτές, υιοθέτηση μιάς μεθοδολογίας για την οργανωτική ανάλυση ενός φορέα κλπ.. Νόμοι και λοιπές διατάξεις που διέπουν την εφαρμογή των σημείων που εξετάστηκαν θεωρητικά, στην συγκεκριμένη διοικητική πραγματικότητα. Οργάνωση, στελέχωση και λειτουργία των φορέων που εξετάζονται o Τυπική οργάνωση: τι ισχύει σύμφωνα με τους κανονισμούς o Πραγματική οργάνωση: τι συμβαίνει στην πράξη. Προβλήματα οργάνωσης, στελέχωσης και λειτουργίας των φορέων: με βάση παρατήρηση, συνεντεύξεις ερωτηματολόγια κλπ. 4. Τα συμπεράσματα Τα συμπεράσματα συνοψίζουν τα όσα εκτέθηκαν σε όλα τα κεφάλαια και υπογραμμίζουν τις απόψεις του συγγραφέα σχετικά με το τι πραγματικά συμβαίνει στην πράξη (πχ. η πραγματική οργάνωση και λειτουργία της κοινωνικής υπηρεσίας ενός δήμου), τα θετικά και τα αρνητικά σημεία, την επάρκεια ή ανεπάρκεια των τρόπων ενέργειας και των 27

28 συμπεριφορών που παρατηρούνται στο συγκεκριμένο πεδίο που μελετήθηκε κλπ. Μια ερευνητική εργασία εφαρμοσμένου χαρακτήρα θα πρέπει να καταλήγει σε προτάσεις βελτίωσης των πιθανών προβλημάτων που καταγράφηκαν. Τέτοιες προτάσεις δεν πρέπει να είναι γενικού χαρακτήρα, βιαστικές και διεκπεραιωτικές. Η διατύπωσή τους δεν πρέπει να αυτοσχεδιάζεται κατά την συγγραφή των συμπερασμάτων αλλά να προκύπτει από την ανάλυση των κεφαλαίων που προηγήθηκαν και να βασίζεται στην προσαρμογή της συγκεκριμένης μεθοδολογίας που παρουσιάστηκε και αξιολογήθηκε στην εργασία στις ιδιαιτερότητες του πεδίου που μελετήθηκε. 6. Τα υποβοηθητικά στοιχεία Τα στοιχεία αυτά αν και εκ πρώτης όψεως μοιάζουν τεχνικά και δευτερεύοντα, είναι εν τούτοις σημαντικά για την ολοκληρωμένη εικόνα και την εντύπωση που θα προκαλέσει η εργασία. 1. Εξώφυλλο Στο εξώφυλλο πρέπει να αναφέρονται : Ο τίτλος του ιδρύματος στο οποίο εκπονήθηκε η εργασία. Ο τίτλος και ενδεχομένως υπότιτλος της εργασίας Το όνομα του εκπονούντος την εργασία Το όνομα του εποπτεύοντος / εποπτευόντων την εργασία Το έτος/ ημερομηνία κατάθεσης 2. Δήλωση περί μη ευθύνης του ιδρύματος Για να κατοχυρώνεται η ακαδημαϊκή ελευθερία του ερευνητή και να αποσυνδέεται η υποκειμενική του άποψη από την επιστημολογική ουδετερότητα του θεσμού όπου παρουσιάζεται και υποστηρίζεται η εργασία, συνήθως τίθεται σε χωριστή σελίδα, η ακόλουθη δήλωση : «Η έγκριση της παρούσας εργασίας από το ( τίτλος του ιδρύματος) δεν συνεπάγεται και την υιοθέτηση των απόψεων του/της συγγραφέα». Ειδικά για τις διδακτορικές διατριβές η δήλωση αυτή επιβάλλεται από τον νόμο (Ν.5343, αρθ.202, παρ.2) 28

29 3. Περιεχόμενα Τα περιεχόμενα αναλύονται τουλάχιστον σε επίπεδο κεφαλαίου, ενδεχόμενα δε σε μια πιο λεπτομερή εκδοχή και σε επίπεδο παραγράφων. Οι υποδιαιρέσεις πρέπει να είναι αριθμημένες με έναν από τους παρακάτω τρόπους: 1) Μέρος Α : Τίτλος ή a) Κεφάλαιο Α: Τίτλος i) Παράγραφος α: Τίτλος ii) Παράγραφος β: Τίτλος b) Κεφάλαιο Β: Τίτλος i) Παράγραφος γ: Τίτλος ii) Παράγραφος δ: Τίτλος 1. Μέρος Α: Τίτλος 1.1. Κεφάλαιο Α: Τίτλος Παράγραφος α: Τίτλος Παράγραφος β: Τίτλος 1.2. Κεφάλαιο Β: Τίτλος Παράγραφος γ: Τίτλος Παράγραφος δ: Τίτλος 2) Μέρος Β: Τίτλος a) Κεφάλαιο Γ: Τίτλος i) Παράγραφος α: Τίτλος ii) Παράγραφος β: Τίτλος b) Κεφάλαιο Δ: Τίτλος i) Παράγραφος γ: Τίτλος ii) Παράγραφος δ: Τίτλος 2. Μέρος Β: Τίτλος 2.1. Κεφάλαιο Γ: Τίτλος Παράγραφος α: Τίτλος Παράγραφος β: Τίτλος 2.2. Κεφάλαιο Δ: Τίτλος Παράγραφος γ: Τίτλος Παράγραφος δ: Τίτλος 29

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ. Ι. Δημόπουλος, Καθηγητής, Τμήμα Διοίκησης Μονάδων Υγείας και Πρόνοιας -ΤΕΙ Καλαμάτας

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ. Ι. Δημόπουλος, Καθηγητής, Τμήμα Διοίκησης Μονάδων Υγείας και Πρόνοιας -ΤΕΙ Καλαμάτας ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ Ι. Δημόπουλος, Καθηγητής, Τμήμα Διοίκησης Μονάδων Υγείας και Πρόνοιας -ΤΕΙ Καλαμάτας Κάποιοι ορισμοί Επιστημονική εργασία είναι η παραγωγή και επεξεργασία πληροφοριών που περιγράφουν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ. Ι. Δημόπουλος, Καθηγητής, Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων και Οργανισμών-ΤΕΙ Πελοποννήσου

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ. Ι. Δημόπουλος, Καθηγητής, Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων και Οργανισμών-ΤΕΙ Πελοποννήσου ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ Ι. Δημόπουλος, Καθηγητής, Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων και Οργανισμών-ΤΕΙ Πελοποννήσου Κάποιοι ορισμοί Επιστημονική εργασία είναι η παραγωγή και επεξεργασία πληροφοριών που περιγράφουν

Διαβάστε περισσότερα

Ρετσινάς Σωτήριος ΠΕ 1703 Ηλεκτρολόγων ΑΣΕΤΕΜ

Ρετσινάς Σωτήριος ΠΕ 1703 Ηλεκτρολόγων ΑΣΕΤΕΜ Ρετσινάς Σωτήριος ΠΕ 1703 Ηλεκτρολόγων ΑΣΕΤΕΜ Τι είναι η ερευνητική εργασία Η ερευνητική εργασία στο σχολείο είναι μια δυναμική διαδικασία, ανοιχτή στην αναζήτηση για την κατανόηση του πραγματικού κόσμου.

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο. Τρόποι χορήγησης: α) Με αλληλογραφία β) Με απευθείας χορήγηση γ) Τηλεφωνικά

Ερωτηματολόγιο. Τρόποι χορήγησης: α) Με αλληλογραφία β) Με απευθείας χορήγηση γ) Τηλεφωνικά Ερωτηματολόγιο Το ερωτηματολόγιο αποτελείται από μια σειρά ερωτήσεων, οι οποίες έχουν ως στόχο την καταγραφή των απόψεων, γνώσεων ή στάσεων μιας ομάδας ατόμων. Τρόποι συμπλήρωσης: α) άμεσος (ο ίδιος ο

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός. Σχολιασμού. Διπλωματικής Εργασίας

Οδηγός. Σχολιασμού. Διπλωματικής Εργασίας ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης: «Σπουδές στην Εκπαίδευση» Οδηγός Σχολιασμού Διπλωματικής Εργασίας (βιβλιογραφική σύνθεση) ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: «ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Νίκος Ναγόπουλος Για τη διεξαγωγή της κοινωνικής έρευνας χρησιμοποιούνται ποσοτικές ή/και ποιοτικές μέθοδοι που έχουν τις δικές τους τεχνικές και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Εισαγωγή Μεθοδολογία της Έρευνας ΕΙΚΟΝΑ 1-1 Μεθοδολογία της έρευνας.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Εισαγωγή Μεθοδολογία της Έρευνας ΕΙΚΟΝΑ 1-1 Μεθοδολογία της έρευνας. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή Η Μεθοδολογία της Έρευνας (research methodology) είναι η επιστήμη που αφορά τη μεθοδολογία πραγματοποίησης μελετών με συστηματικό, επιστημονικό και λογικό τρόπο, με σκοπό την παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ "ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ & ΕΛΕΓΚΤΙΚΗ" ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Κοζάνη, 2015 Πίνακας περιεχομένων 1) ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΕΡΓΑΣΙΩΝ....

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Ίσως/ Παρατηρήσεις/σχόλια Ακαδημαϊκού λόγου. Υπάρ χουν αμφιβολί ες

Ίσως/ Παρατηρήσεις/σχόλια Ακαδημαϊκού λόγου. Υπάρ χουν αμφιβολί ες Χαρακτηριστικά ΝΑΙ Ο Ίσως/ Παρατηρήσεις/σχόλια Ακαδημαϊκού λόγου Τεκμηρίωση Κριτική αποτίμηση των πηγών (είναι οι πηγές έγκυρες και αξιόπιστες) Αναδεικνύονται τα νέα στοιχεία Υπάρχουν σύγχρονες (της τελευταίας

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικοί μέθοδοι έρευνας. Μυλωνά Ιφιγένεια

Ποιοτικοί μέθοδοι έρευνας. Μυλωνά Ιφιγένεια Ποιοτικοί μέθοδοι έρευνας Μυλωνά Ιφιγένεια Έρευνες για την απόκτηση πληροφοριών η γνωμών από τους χρήστες Χρησιμοποιήθηκαν από τις κοινωνικές επιστήμες για τη χρήση κοινωνικών φαινομένων Ο όρος «ποιοτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9: Κριτήρια αξιολόγησης αυτοαξιολόγησης γραπτής ερευνητικής εργασίας με έμφαση στην πτυχιακή εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών 3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών Παρουσίαση βασισμένη στο κείμενο: «Προδιαγραφές ψηφιακής διαμόρφωσης των

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφή ερευνητικής πρότασης

Συγγραφή ερευνητικής πρότασης Συγγραφή ερευνητικής πρότασης 1 o o o o Η ερευνητική πρόταση είναι ένα ιδιαίτερα σημαντικό τμήμα της έρευνας. Η διατύπωσή της θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεγμένη, περιεκτική και βασισμένη στην ανασκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ. Ι. Δημόπουλος, Καθηγητής, Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων και Οργανισμών-ΤΕΙ Πελοποννήσου

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ. Ι. Δημόπουλος, Καθηγητής, Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων και Οργανισμών-ΤΕΙ Πελοποννήσου ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ Ι. Δημόπουλος, Καθηγητής, Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων και Οργανισμών-ΤΕΙ Πελοποννήσου Σχηματική παρουσίαση της ερευνητικής διαδικασίας ΣΚΟΠΟΣ-ΣΤΟΧΟΣ ΘΕΩΡΙΑ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ερευνητικά

Διαβάστε περισσότερα

Από τις διαλέξεις του μαθήματος του Α εξαμήνου σπουδών του Τμήματος. Κ. Παπαθεοδώρου, Αναπληρωτής Καθηγητής Οκτώβριος 2013

Από τις διαλέξεις του μαθήματος του Α εξαμήνου σπουδών του Τμήματος. Κ. Παπαθεοδώρου, Αναπληρωτής Καθηγητής Οκτώβριος 2013 Συγγραφή Τεχνικών Κειμένων Πτυχιακή Εργασία Από τις διαλέξεις του μαθήματος του Α εξαμήνου σπουδών του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Τοπογραφίας & Γεωπληροφορικής Κ. Παπαθεοδώρου, Αναπληρωτής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Μορφή Διάρθρωση Τεκμηρίωση Εκτύπωση

ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Μορφή Διάρθρωση Τεκμηρίωση Εκτύπωση ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Μορφή Διάρθρωση Τεκμηρίωση Εκτύπωση ΕΚΤΑΣΗ Ελάχιστη έκταση 15 σελίδες κειμένου ανά σπουδαστή σε διάστοιχο 1,5 και γραμματοσειρά 11 σημείων Διαγράμματα και φωτογραφίες, ή παραρτήματα δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ «ΚΥΠΡΙΑΚΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ» Αναλυτικές οδηγίες για τους συγγραφείς

ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ «ΚΥΠΡΙΑΚΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ» Αναλυτικές οδηγίες για τους συγγραφείς ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ «ΚΥΠΡΙΑΚΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ» Αναλυτικές οδηγίες για τους συγγραφείς ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ Το περιοδικό «Κυπριακά Νοσηλευτικά Χρονικά» είναι η επίσημη επιστημονική έκδοση του Παγκύπριου Συνδέσμου

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Έρευνας στη ΜΕ

Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Έρευνας στη ΜΕ Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Έρευνας στη ΜΕ Χ Α Ρ Α Λ Α Μ Π Ο Σ Σ Α Κ Ο Ν Ι Δ Η Σ, Δ Π Θ Μ Α Ρ Ι Α Ν Ν Α Τ Ζ Ε Κ Α Κ Η, Α Π Θ Α. Μ Α Ρ Κ Ο Υ, Δ Π Θ Α Χ Ε Ι Μ Ε Ρ Ι Ν Ο 2 0 17-2018 2 ο παραδοτέο 8/12/2016

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΟΜΙΚΟ ΑΠΟΓΡΑΦΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΜΕΛΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΤΟΜΙΚΟ ΑΠΟΓΡΑΦΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΜΕΛΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Α.ΔΙ.Π. 1 ΑΤΟΜΙΚΟ ΑΠΟΓΡΑΦΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΜΕΛΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Πανεπιστήμιο Σχολή Τμήμα: Τομέας: Όνομα και τίτλος διδάσκοντος: Επιστημονική ειδίκευση Τίτλοι και κωδικοί διδασκόμενων μαθημάτων

Διαβάστε περισσότερα

<5,0 5,0 6,9 7 7,9 8 8,9 9-10

<5,0 5,0 6,9 7 7,9 8 8,9 9-10 ΚΡΙΤΗΡΙΑ Εύρος θέματος Τίτλος και περίληψη Εισαγωγή Βαθμολογία

Διαβάστε περισσότερα

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η παρούσα έρευνα έχει σκοπό τη συλλογή εμπειρικών δεδομένων σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α. Εισαγωγή Οι φοιτητές του Τμήματος Νοσηλευτικής, προκειμένου να αποκτήσουν το πτυχίο τους, εκπονούν υποχρεωτικά πτυχιακή εργασία, υπό

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας A. Montgomery Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας Καρολίνα Δουλουγέρη, ΜSc Υποψ. Διαδάκτωρ Σήμερα Αναζήτηση βιβλιογραφίας Επιλογή μεθοδολογίας Ερευνητικός σχεδιασμός Εγκυρότητα και αξιοπιστία

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Eνότητα 1: Εισαγωγή. Θεωρία, Μέθοδοι και Δεδομένα (2/4) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Τομέας Έρευνας ΚΕΘΕΑ Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα, έννοιες ή συμπεριφορές επιχειρεί να απαντήσει το γιατί

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη ερευνητών με έμφαση στους νέους ερευνητές

Υποστήριξη ερευνητών με έμφαση στους νέους ερευνητές Γραφείο Αναπτυξιακών Προγραμμάτων Υποστήριξη ερευνητών με έμφαση στους νέους ερευνητές ΕΣΠΑ 2014-2020 Ιωάννης Κόζαρης Αξιολόγηση Πρότασης Πληρότητα και σαφήνεια του περιεχομένου της πρότασης: Μοριοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

Ως έρευνα γενικά ορίζεται η κάθε προσπάθεια που αποσκοπεί στο να ανακαλυφθεί, εξεταστεί και καθοριστεί κάτι. «Έρευνα είναι η διαδικασία η οποία μέσω

Ως έρευνα γενικά ορίζεται η κάθε προσπάθεια που αποσκοπεί στο να ανακαλυφθεί, εξεταστεί και καθοριστεί κάτι. «Έρευνα είναι η διαδικασία η οποία μέσω Ως έρευνα γενικά ορίζεται η κάθε προσπάθεια που αποσκοπεί στο να ανακαλυφθεί, εξεταστεί και καθοριστεί κάτι. «Έρευνα είναι η διαδικασία η οποία μέσω της προγραμματισμένης και συστηματικής συλλογής, ανάλυσης

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία Έρευνας. Α. Αθανασόπουλος

Εργαλεία Έρευνας. Α. Αθανασόπουλος Εργαλεία Έρευνας Α. Αθανασόπουλος Σχέδιο Εργασίας στην ΠΕ Η ανάπτυξη και υλοποίηση ενός σχεδίου εργασίας ακολουθεί σε γενικές γραμμές την εξής πορεία (ΔΕΠΠΣ ΠΕ): 1. Επιλογή του θέματος - Καθορισμός στόχων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016 ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016 ΚΕΘΕΑ Τομέας Έρευνας Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016 ΚΕΘΕΑ Τομέας Έρευνας Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα,

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική έρευνας. Στρατηγική έρευνας. Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται

Στρατηγική έρευνας. Στρατηγική έρευνας. Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται Στρατηγική έρευνας κάποιος να λύσει ένα πρόβλημα, να κάνει μια εργασία για την εκπλήρωση κάποιου μαθήματος, να συγγράψει ένα

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Κατευθύνσεις στην έρευνα των επιστημών υγείας. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Έρευνα και θεωρία

Περιεχόμενα. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Κατευθύνσεις στην έρευνα των επιστημών υγείας. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Έρευνα και θεωρία Περιεχόμενα Σχετικά με τους συγγραφείς... ΧΙΙΙ Πρόλογος... XV Eισαγωγή...XVΙΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Κατευθύνσεις στην έρευνα των επιστημών υγείας Εισαγωγή... 1 Τι είναι η έρευνα;... 2 Τι είναι η έρευνα των επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Γνωστικό περιεχόμενο Περιεχόμενο Τμήματος Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας καταλαμβάνει σημαντική θέση στο χώρο των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Α. ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης http://users.uoa.gr/~dhatziha Αριθμός: 1 Η εισαγωγή σε μια επιστήμη πρέπει να απαντά σε δύο ερωτήματα: Ποιον τομέα και με ποιους τρόπους

Διαβάστε περισσότερα

Διασφάλιση Ποιότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση

Διασφάλιση Ποιότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Α.Δ Ι.Π. ΑΡΧΗ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ HELLENIC REPUBLIC H.Q.A. HELLENIC QUALITY ASSURANCE AND ACCREDITATION AGENCY Διασφάλιση Ποιότητας στην

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιότητες και Τεχνικές Σύνταξης Επιστημονικού Κειμένου Σχολιασμός ερευνητικής πρότασης

Ιδιότητες και Τεχνικές Σύνταξης Επιστημονικού Κειμένου Σχολιασμός ερευνητικής πρότασης Ιδιότητες και Τεχνικές Σύνταξης Επιστημονικού Κειμένου Σχολιασμός ερευνητικής πρότασης Αναστασία Χριστοδούλου, Dr. Γεώργιος Δαμασκηνίδης Τμήμα Ιταλικής Γλώσσας & Φιλολογίας Θεσσαλονίκη, 2015 Ιδιότητες

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του παρόντος είναι να παρουσιάσει τον τρόπο δημιουργία και λειτουργίας Γραφείου Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών Πηγή: Δημάκη, Α. Χαϊτοπούλου, Ι. Παπαπάνου, Ι. Ραβάνης, Κ. Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών: μια ποιοτική προσέγγιση αντιλήψεων μελλοντικών νηπιαγωγών. Στο Π. Κουμαράς & Φ. Σέρογλου (επιμ.). (2008).

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ Σκοπός του έργου Σκοπός του έργου είναι: 1. η δημιουργία μιας on line εφαρμογής διαχείρισης ενός επιστημονικού λεξικού κοινωνικών όρων 2. η παραγωγή ενός ικανοποιητικού

Διαβάστε περισσότερα

Ενιαία κριτήρια εκλογής μελών ΔΕΠ Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών ΑΠΘ και συναφείς αρχές ακαδημαϊκής δεοντολογίας

Ενιαία κριτήρια εκλογής μελών ΔΕΠ Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών ΑΠΘ και συναφείς αρχές ακαδημαϊκής δεοντολογίας Ενιαία κριτήρια εκλογής μελών ΔΕΠ Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών ΑΠΘ και συναφείς αρχές ακαδημαϊκής δεοντολογίας Σεπτέμβριος 2009 Ενιαία κριτήρια εκλογής μέλους ΔΕΠ Το τελικό κείμενο που ακολουθεί διαμορφώθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πρόλογος στη δεύτερη έκδοση Πρόλογος στην πρώτη έκδοση Εισαγωγή Τι είναι η μεθοδολογία έρευνας Οι μέθοδοι έρευνας ΜEΡOΣ A : ΓNΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜOΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙO 1: Γενικά για την επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΙΚΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. Αναστασία Κ. Καδδά Δρ.Κοινωνιολογίας Υγείας Μsc Διοίκηση Μονάδων Υγείας

ΠΟΙΟΤΙΚΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. Αναστασία Κ. Καδδά Δρ.Κοινωνιολογίας Υγείας Μsc Διοίκηση Μονάδων Υγείας ΠΟΙΟΤΙΚΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Αναστασία Κ. Καδδά Δρ.Κοινωνιολογίας Υγείας Μsc Διοίκηση Μονάδων Υγείας ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ «Ποιοτικές μέθοδοι έρευνας στις κοινωνικές επιστήμες»,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Α. Ερωτήσεις Σωστού - Λάθους

Α. Ερωτήσεις Σωστού - Λάθους 2 Ο ΓΕΛ ΣΥΚΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΤΡΑΣΑΝΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ διπλ. Ηλ/γος Μηχ/κός ΠΕ 12 ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ : ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ ΣΧΕΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ- ΕΙΔΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική διαδικασία και συγγραφή διατριβής: Μεθοδολογικές παρατηρήσεις ρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας Τα βασικά στάδια για την εκπόνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 1 ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΕΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Το Διδακτορικό Δίπλωμα αποτελεί ακαδημαϊκό τίτλο ο οποίος πιστοποιεί την ουσιαστική συνεισφορά του κατόχου του στην εξέλιξη καίριων γνωστικών περιοχών,

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Βασίλης Κόμης, Επίκουρος Καθηγητής Ερευνητική Ομάδα «ΤΠΕ στην Εκπαίδευση» Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της

Διαβάστε περισσότερα

Media Monitoring. Ενότητα 2: Ερευνητικές Μεθοδολογίες και Media Monitoring. Σταμάτης Πουλακιδάκος Σχολή ΟΠΕ Τμήμα ΕΜΜΕ

Media Monitoring. Ενότητα 2: Ερευνητικές Μεθοδολογίες και Media Monitoring. Σταμάτης Πουλακιδάκος Σχολή ΟΠΕ Τμήμα ΕΜΜΕ Media Monitoring Ενότητα 2: Ερευνητικές Μεθοδολογίες και Media Monitoring Σταμάτης Πουλακιδάκος Σχολή ΟΠΕ Τμήμα ΕΜΜΕ Η επιστημονική έρευνα Επιδιώκει να απαντήσει ερώτημα (τα) Εφαρμόζει συστηματικά μια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ:... ΜΕΤΑΠΤ. ΦΟΙΤΗΤΗΣ/ΡΙΑ: ΑΘΗΝΑ ΜΗΝΑΣ,ΕΤΟΣ

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ:... ΜΕΤΑΠΤ. ΦΟΙΤΗΤΗΣ/ΡΙΑ: ΑΘΗΝΑ ΜΗΝΑΣ,ΕΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ: ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ:... ΜΕΤΑΠΤ. ΦΟΙΤΗΤΗΣ/ΡΙΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 3 η Θεματική ενότητα: Ανάλυση μεθοδολογίας ερευνητικής εργασίας Σχεδιασμός έρευνας: Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση μεθοδολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών MA in Education (Education Sciences) ΑΣΠΑΙΤΕ-Roehampton ΠΜΣ MA in Education (Education Sciences) Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Εκπαίδευση (Επιστήμες της Αγωγής),

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΗΣ ΑΣΛΑΝΙΔΗΣ Φυσικός, M.Ed. Εκπαιδευτικός-Συγγραφέας

ΑΡΗΣ ΑΣΛΑΝΙΔΗΣ Φυσικός, M.Ed. Εκπαιδευτικός-Συγγραφέας ΑΡΗΣ ΑΣΛΑΝΙΔΗΣ Φυσικός, M.Ed. Εκπαιδευτικός-Συγγραφέας Ομιλία με θέμα: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ & ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ Εκδήλωση αριστούχων μαθητών: Οι μαθητές συναντούν τη Φυσική και η Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ51 / Εφαρμοσμένη Εκπαιδευτική Έρευνα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ51 / Εφαρμοσμένη Εκπαιδευτική Έρευνα Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ51 / Εφαρμοσμένη Εκπαιδευτική Έρευνα Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΠΑ Επιστημών της Αγωγής Θεματική Ενότητα ΕΠΑ51 Εφαρμοσμένη

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρέας Ανδρικόπουλος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Χίος, 9/04/2014

Ανδρέας Ανδρικόπουλος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Χίος, 9/04/2014 Ανδρέας Ανδρικόπουλος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Χίος, 9/04/2014 Η επιστήμη είναι ένα συστηματικό πλαίσιο αρχών που εξυπηρετεί την προσπάθειά μας να καταλάβουμε το φυσικό και κοινωνικό μας περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 9. Μέθοδοι ποιοτικής έρευνας

Κεφάλαιο 9. Μέθοδοι ποιοτικής έρευνας Κεφάλαιο 9 Μέθοδοι ποιοτικής έρευνας Περιεχόμενα Γενικά για τις μεθόδους ποιοτικής έρευνας Τα χαρακτηριστικά της ποιοτικής έρευνας Επιστημονικά Παραδείγματα και προσεγγίσεις στην κοινωνική έρευνα Τα είδη

Διαβάστε περισσότερα

ISO 9001:2008 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΩΝ 2010

ISO 9001:2008 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΩΝ 2010 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΩΝ 2 Α. Σερβετάς ΜΟΝΑΔΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ 17/3/211 Εκτύπωση: 17/3/211, :25 πμ 1 από 71 Πίνακας Περιεχομένων 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...6 1.1 ΓΕΝΙΚΆ 6 1.2 ΠΛΑΊΣΙΟ ΈΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1: Εισαγωγή. ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας. Τμήμα Φυσικοθεραπείας. Προπτυχιακό Πρόγραμμα. Μάθημα: Βιοστατιστική-Οικονομία της υγείας Εξάμηνο: Ε (5 ο )

Ενότητα 1: Εισαγωγή. ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας. Τμήμα Φυσικοθεραπείας. Προπτυχιακό Πρόγραμμα. Μάθημα: Βιοστατιστική-Οικονομία της υγείας Εξάμηνο: Ε (5 ο ) ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμήμα Φυσικοθεραπείας Προπτυχιακό Πρόγραμμα Μάθημα: Βιοστατιστική-Οικονομία της υγείας Εξάμηνο: Ε (5 ο ) Ενότητα 1: Εισαγωγή Δρ. Χρήστος Γενιτσαρόπουλος Λαμία, 2017 1.1. Σκοπός και

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Φιλιοπούλου. Η ταυτότητα της έρευνας

Μαρία Φιλιοπούλου. Η ταυτότητα της έρευνας Στοιχεία για τον σχεδιασµό και την υλοποίηση της έρευνας «Ανίχνευση των Εκπαιδευτικών & Επιµορφωτικών Αναγκών των Συνδικαλιστικών Στελεχών που εκπροσωπούν Εργαζόµενους στο ηµόσιο» Μαρία Φιλιοπούλου Η ταυτότητα

Διαβάστε περισσότερα

Γενική τάση Οι φοιτητές/τριες τείνουν να αξιολογούν. Οι μεταπτυχιακοί φοιτητές ποιο αυστηροί στις κρίσεις τους σε σχέση με προπτυχιακούς.

Γενική τάση Οι φοιτητές/τριες τείνουν να αξιολογούν. Οι μεταπτυχιακοί φοιτητές ποιο αυστηροί στις κρίσεις τους σε σχέση με προπτυχιακούς. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Γενική τάση Οι φοιτητές/τριες τείνουν να αξιολογούν θετικά το ΕΔΥ Οι μεταπτυχιακοί φοιτητές ποιο αυστηροί στις κρίσεις τους σε σχέση με προπτυχιακούς. Συντονιστές: «καλό» ως «εξαιρετικό» ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

Η ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Η ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Μετά την προετοιμασία που κάναμε συγκεντρώνοντας και ταξινομώντας το υλικό καταλήγουμε στο σχεδιάγραμμα της μελέτης, που όπως είπαμε ταυτίζεται με τον πίνακα περιεχομένων. Το σχεδιάγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης Εκπονώ διπλωματική ερευνητική εργασία στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση: αυτό είναι εκπαιδευτική έρευνα; κι αν ναι, τι έρευνα είναι; Αντώνης Λιοναράκης 7-8 Ιουνίου 2008 Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Γιατί Ένας Manager Πρέπει να Ξέρει Στατιστική. Περιεχόμενα. Η Ανάπτυξη και Εξέλιξη της Σύγχρονης Στατιστικής

Περιεχόμενα. Γιατί Ένας Manager Πρέπει να Ξέρει Στατιστική. Περιεχόμενα. Η Ανάπτυξη και Εξέλιξη της Σύγχρονης Στατιστικής Chapter 1 Student Lecture Notes 1-1 Ανάλυση Δεδομένων και Στατιστική για Διοικήση Επιχειρήσεων [Basic Business Statistics (8 th Edition)] Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή και Συλλογή Δεδομένων Περιεχόμενα Γιατί ένας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΕΙ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ (πρώην ΤΕΙ ΛΑΜΙΑΣ)

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΕΙ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ (πρώην ΤΕΙ ΛΑΜΙΑΣ) ΠΡΑΞΗ ΜΟ.ΔΙ.Π. του ΤΕΙ πρώην (ΤΕΙ ΛΑΜΙΑΣ) ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΕΙ (πρώην ΤΕΙ ΛΑΜΙΑΣ) Το Νομικό πλαίσιο της Διασφάλισης Ποιότητας των Ανώτατων Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Eνότητα 1: Εισαγωγή. Θεωρία, Μέθοδοι και Δεδομένα (3/4) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Επιμέλεια Καραβλίδης Αλέξανδρος. Πίνακας περιεχομένων

Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Επιμέλεια Καραβλίδης Αλέξανδρος. Πίνακας περιεχομένων Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Πίνακας περιεχομένων Τίτλος της έρευνας (title)... 2 Περιγραφή του προβλήματος (Statement of the problem)... 2 Περιγραφή του σκοπού της έρευνας (statement

Διαβάστε περισσότερα

Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Θεσσαλονίκης (Α.Τ.Ε.Ι.Θ.) Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Θεσσαλονίκης (Α.Τ.Ε.Ι.Θ.) Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Θεσσαλονίκης (Α.Τ.Ε.Ι.Θ.) Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Χρηματοοικονομική Διοίκηση, Λογιστική και Πληροφοριακά Συστήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Ερευνας στη ΜΕ

Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Ερευνας στη ΜΕ Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Ερευνας στη ΜΕ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΣΑΚΟΝΙΔΗΣ, ΔΠΘ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΤΖΕΚΑΚΗ, ΑΠΘ Α ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ 201 6-2017 2 ο παραδοτέο Περιεχόμενο 1. Εισαγωγή: το θέμα και η σημασία του, η σημασία διερεύνησης του

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Ενότητα 7: Η Συνέντευξη (4/4) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι Η εκμάθηση τόσο των

Διαβάστε περισσότερα

Cross sectional Panel Omnibus

Cross sectional Panel Omnibus είδη ερευνών Ποσοτικές έρευνες Η έρευνα µε δοµηµένο ερωτηµατολόγιο Πρόσωπο µε πρόσωπο Τηλεφωνική Ταχυδροµική Μέσω ιαδικτύου 1 Ποσοτικές έρευνες (συνέχεια) Η έρευνα µε δοµηµένο ερωτηµατολόγιο Cross sectional

Διαβάστε περισσότερα

Η ενότητα της Συζήτησης στο δοκίμιο εμπειρικής έρευνας

Η ενότητα της Συζήτησης στο δοκίμιο εμπειρικής έρευνας Η ενότητα της Συζήτησης στο δοκίμιο εμπειρικής έρευνας Σεμινάριο Πτυχιακής Εργασίας Εαρινό εξάμηνο 2015-16 Βασίλης Παυλόπουλος Η ενότητα της Συζήτησης Η Συζήτηση αποτελεί τη σύνθεση των ερευνητικών ευρημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο Τελειοφοίτων. 4 Βιβλιογραφική Ανασκόπηση

Σεμινάριο Τελειοφοίτων. 4 Βιβλιογραφική Ανασκόπηση Σεμινάριο Τελειοφοίτων 4 Βιβλιογραφική Ανασκόπηση Τυπικά το τέταρτο στάδιο της ερευνητικής διαδικασίας Ουσιαστικά εξελίσσεται δυναμικά καθόλη τη διάρκεια της έρευνας o Η έρευνα και η καταγραφή της φέρνουν

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος)

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος) Ενότητα 2: Ιστορική-ερμηνευτική μέθοδος Βασίλειος Φούκας

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Εισαγωγικό Μήνυμα Καλωσορίσατε στο εξ αποστάσεως Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Δημόσια Διοίκηση. Στόχος του προγράμματος αυτού είναι παρέχει υψηλού επιπέδου εκπαίδευση σε

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικές Εφαρμογές Η/Υ (Θεωρία) 21/03/2017. Διδάσκουσα: Αδαμαντία Κ. Σπανακά

Παιδαγωγικές Εφαρμογές Η/Υ (Θεωρία) 21/03/2017. Διδάσκουσα: Αδαμαντία Κ. Σπανακά Παιδαγωγικές Εφαρμογές Η/Υ (Θεωρία) 21/03/2017 Διδάσκουσα: Αδαμαντία Κ. Σπανακά (madspa@otenet.gr) ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ MOOC Μαζικό: παρέχεται η δυνατότητα εγγραφής μεγάλου αριθμού φοιτητών από

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφή Τεχνικών Κειμένων

Συγγραφή Τεχνικών Κειμένων Συγγραφή Τεχνικών Κειμένων Η Ανάπτυξη του κειμένου Από τις διαλέξεις του μαθήματος του Α εξαμήνου σπουδών του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Τοπογραφίας & Γεωπληροφορικής Κ. Παπαθεοδώρου, Αναπληρωτής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: Μέσα συλλογής δεδομένων Β) Συνέντευξη Διδάσκων: Νίκος Ανδρεαδάκης ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Title: "Μια έρευνα σχετικά με την αποτελεσματικότητα των ηλεκτρονικών υπηρεσιών πληροφορίας στην ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης "

Title: Μια έρευνα σχετικά με την αποτελεσματικότητα των ηλεκτρονικών υπηρεσιών πληροφορίας στην ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης Title: "Μια έρευνα σχετικά με την αποτελεσματικότητα των ηλεκτρονικών υπηρεσιών πληροφορίας στην ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης " Ioulia Sidera-Sideri Alison Pickard School of Computing,

Διαβάστε περισσότερα

Το ερωτηματολόγιο...

Το ερωτηματολόγιο... 1 Η έρευνά μας... Έλαβε μέρος στο ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ κατά το χειμερινό εξάμηνο 2012-2013 στο τμήμα Αυτοματισμού Έγινε σε εθελοντική - ανώνυμη βάση από τους φοιτητές. Το ερωτηματολόγιο μοιράστηκε κατά την 8 η

Διαβάστε περισσότερα

Γ. Τρίτη Φάση: Υλοποίηση Δράσεων από Υποομάδες για Συλλογή Δεδομένων

Γ. Τρίτη Φάση: Υλοποίηση Δράσεων από Υποομάδες για Συλλογή Δεδομένων ΠΑΡΑΤΗΜΑ 1: ΦΑΣΕΙΣ OM-ΣΝ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΡΟΛΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ & ΟΜΑΔΑΣ Α. Πρώτη Φάση: Γενικός Προγραμματισμός σε Ολομέλεια Τμήματος Ρόλος εκπαιδευτικού: Δημιουργεί ή/και διευρύνει τα ενδιαφέροντα των μαθητών για

Διαβάστε περισσότερα

Προχωρημένα Θέματα Διδακτικής της Φυσικής

Προχωρημένα Θέματα Διδακτικής της Φυσικής Προχωρημένα Θέματα Διδακτικής της Φυσικής Ενότητα 5η: Το γενικό θεωρητικό πλαίσιο Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Ενότητα 5: Σχεδιασμός και Oργάνωση του Ερωτηματολογίου (1/2) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Επιστήμη Τμήμα ς 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής:

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένας Δορυφόρος Λογαριασμός Τουρισμού (Δ.Λ.Τ.) ;

Τι είναι ένας Δορυφόρος Λογαριασμός Τουρισμού (Δ.Λ.Τ.) ; Τι είναι ένας Δορυφόρος Λογαριασμός Τουρισμού (Δ.Λ.Τ.) ; Ένας δορυφόρος λογαριασμός (Δ.Λ.) είναι ένα εργαλείο για την οργάνωση όλης της ποσοτικής πληροφόρησης που σχετίζεται και απορρέει από ένα συγκεκριμένο

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές πληροφόρησης: Πρωτογενείς Δευτερογενείς Τριτογενείς

Πηγές πληροφόρησης: Πρωτογενείς Δευτερογενείς Τριτογενείς Οι πηγές πληροφόρησης ανάλογα με το επίπεδο εμβάθυνσης και το βαθμό επεξεργασίας του περιεχομένου τους, διακρίνονται σε τρεις κύριες κατηγορίες (Μπώκος, 2001): Πηγές πληροφόρησης: Πρωτογενείς Δευτερογενείς

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΟΛΟΓΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ «ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ»

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΟΛΟΓΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ «ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ» ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΟΛΟΓΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ «ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ» ΑΘΗΝΑ 2009 1 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (Σύμφωνα με τα άρθρα του Καταστατικού της Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα