Συνεταιριστική Οικονομία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Συνεταιριστική Οικονομία"

Transcript

1 Συνεταιριστική Οικονομία Ενότητα 3: H Ιστορική Εξέλιξη των Συνεταιρισμών Κοντογεώργος Αχιλλέας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.)

2 H Ιστορική Εξέλιξη των Συνεταιρισμών

3 Σκοποί ενότητας Μαθησιακά Αποτελέσματα Μετά την ολοκλήρωση της ενότητας οι φοιτητές θα πρέπει να έχουν αποκτήσει τις απαραίτητες γνώσεις ώστε: Να γνωρίσουν και να κατανοήσουν τις ιδέες των πρωτεργατών των συνεταιρισμών και να μπορέσουν να αντιληφθούν τη συμβολή τους στη δημιουργία των σύγχρονων συνεταιρισμών. Να γνωρίσουν τους πρώτους συνεταιρισμούς που ιδρύθηκαν και λειτούργησαν στον Ελλαδικό χώρο και την εξέλιξη των συνεταιρισμών κατά τα πρώτα χρόνια εμφάνισης του θεσμού. 3

4 Περιεχόμενα ενότητας Οι Πρόδρομοι Του Σύγχρονου Συνεργατισμού Στην Αγγλία Στη Γαλλία Στην Γερμανία Η εμφάνιση των Συνεταιρισμών στην Ευρώπη (Συνοψη) Το Συνεταιριστικό Κίνημα της Ελλάδας Ο Συνεταιρισμός του Αλμυρού Ο Συνεταιρισμός των Αμπελακίων Η δημιουργία των Αγροτικών Συνεταιρισμών Κυριότερες Συνεταιριστικές οργανώσεις Το καταναλωτικό συνεταιριστικό κίνημα της Ελλάδας 4

5 Εισαγωγή Σύγχρονη μορφή του Συνεργατισμού, θεωρείται ο Συνεταιρισμός Ροτσντέιλ (Rochdale) «Εταιρία των Δίκαιων Σκαπανέων του Ροτσντέιλ». Λόγω των αρχών που ενσωμάτωσε που χρησιμοποιούνται και στις σημερινές αρχές με έτος ίδρυσης το Μέχρι την οριστικοποίηση των αρχών του σύγχρονου συνεργατισμού αξιόλογοι άνθρωποι με πρωτοποριακή σκέψη, σε διάφορες χώρες οδήγησαν και διαμόρφωσαν τις κατευθύνσεις και τα κύρια γνωρίσματα των αρχών του συνεργατισμού, γι αυτό και ονομάζονται Πρόδρομοι ή Πρωτεργάτες ή Πατέρες του σύγχρονου συνεργατισμού Κοινός σκοπός των πρωτεργατών ήταν η βοήθεια των συνανθρώπων τους και η απαλλαγή τους από τη φτώχεια και την εκμετάλλευση των ισχυρών της εποχής εκείνης, ιδιαίτερα σε περιόδους οικονομικών και κοινωνικών αναστατώσεων. Δυο θεωρητικές κατευθύνσεις Δημιουργία Καταναλωτικών Συνεταιρισμών, Δημιουργία Αγροτικών (παραγωγικών) συνεταιρισμών ή με συνδυασμό των δύο. Εμφανίστηκαν κυρίως : Αγγλία και Γαλλία, δευτερευόντως στη Γερμανία. 5

6 Οι Πρόδρομοι Του Σύγχρονου Συνεργατισμού στην Αγγλία Στην Αγγλία κυριάρχησε η κίνηση για τη δημιουργία καταναλωτικών συνεταιρισμών σε μια προσπάθεια να προστατέψει τους εργάτες της βιομηχανίας από την εκμετάλλευση των εργοδοτών, των χαμηλών αμοιβών και των σκληρών συνθηκών διαβίωσης. Οι Άγγλοι πρόδρομοι του συνεργατισμού ήταν οι: Ρόμπερτ Όουεν & Ουίλιαμ Κίνγκ, θεωρούνται πρωτεργάτες των καταναλωτικών συνεταιρισμών και πατέρες του σύγχρονου συνεργατισμού. 6

7 Ο Ρόμπερτ Όουεν ( ) Ήταν πλούσιος βιομήχανος νημάτων, μεγάλος φιλάνθρωπος και μελετητής των κοινωνικοοικονομικών προβλημάτων της εποχής εκείνης. Θεωρείται ο πνευματικός πατέρας του σύγχρονου συνεργατισμού και είναι ο πρώτος που χρησιμοποίησε τη λέξη «συνεργατισμός». Κήρυξε την αυτοβοήθεια των εργατών-καταναλωτών, υποδεικνύοντάς τους να δημιουργήσουν ενώσεις (συνεταιρισμούς) για την προμήθεια ειδών διατροφής και άλλων αγαθών παραμερίζοντας τους ενδιάμεσους και καταργώντας το εμπορικό κέρδος. Θεωρούσε το κέρδος κακοδαιμονία των φτωχών εργατικών τάξεων. Κατά τον Όουεν τα αγαθά πρέπει να πουλιούνται στην τιμή κόστους, την οποία θεωρούσε ως δίκαιη τιμή (θεωρία της δίκαιης ανταλλαγής). 7

8 Πρότεινε τη δημιουργία συνεταιριστικών κοινοτήτων με βάση την κοινοκτημοσύνη, δηλαδή, κοινά μέσα παραγωγής και από κοινού παραγωγή για όλα τα μέλη τους με την αντικατάσταση των ενδιαμέσων. Το 1821 ίδρυσε ένα καταναλωτικό συνεταιρισμό από τους εργάτες του εργοστασίου του και τις οικογένειές τους για τη φθηνότερη προμήθεια των διαφόρων τροφίμων. (επιτυχημένη εφαρμογή) Το 1826 ίδρυσε το συνεταιρισμό (σοσιαλιστική κοινότητα) «Νέα Αρμονία» στην Ινδιάνα των ΗΠΑ, ο οποίος πήγαινε καλά για λίγα χρόνια, αλλά όταν ο Όουεν επιχείρησε να μοιράσει τα προϊόντα που παράγονταν με απόλυτη ισότητα και με βάση την εργασία που προσέφεραν τα μέλη του, ο συνεταιρισμός διαλύθηκε σε δύο χρόνια 8

9 Ο Ουΐλιαμ Κίνγκ ( ) Θεωρείται ο πιο αντιπροσωπευτικός των θεωρητικών του συνεργατισμού και οι ιδέες του επηρέασαν το πρόγραμμα του καταναλωτικού συνεταιρισμού του Ροτσντέιλ. Ήταν πολύπλευρα μορφωμένος και έντονα θρησκευόμενος διακήρυττε ότι η ευημερία των εργαζομένων στηρίζεται περισσότερο στην οργάνωση του εμπορίου των προϊόντων και όχι στην παραγωγή. Για το λόγο αυτό συμβούλευε τους εργαζόμενους να συστήσουν καταναλωτικούς συνεταιρισμούς για να περιέλθουν σ αυτούς τα κέρδη που προκύπτουν από τη διάθεση των τροφίμων και των άλλων αγαθών και όχι στις κεφαλαιοκρατικές επιχειρήσεις. Ωστόσο με τα κέρδη να αγοράσουν κτήματα, να κατασκευάσουν εργοστάσια, να παράγουν προϊόντα που θα τα πουλούν στα συνεταιριστικά καταστήματα. 9

10 Διακήρυττε επίσης τον εθελοντικό χαρακτήρα του συνεργατισμού και την πολιτική και θρησκευτική ουδετερότητατων συνεταιρισμών. Το 1827 ίδρυσε τον πρώτο καταναλωτικό συνεταιρισμό πώλησης τροφίμων στο Μπράιτον της Αγγλίας. Στη συνέχεια αυξήθηκαν (170 το 1830, 460 το 1832) οι οποίοι όμως διαλύθηκαν σιγά σιγά για πολλούς λόγους (μικρός αριθμός μελών, μη σωστή αξιοποίηση των κερδών, έλλειψη σχετικής νομοθεσίας). Για τη διάδοση των ιδεών του εξέδιδε το περιοδικό ο Συνεταιριστής (The Cooperator, 1828 έως 1830), σε κάθε τεύχος του οποίου έγραφε την Παρακάτω φράση: Η γνώση και η ένωση είναι δύναμη. Η δύναμη που καθοδηγείται από τη γνώση είναι ευτυχία. Ευτυχία είναι ο τελικός σκοπός της δημιουργίας 10

11 Οι Πρόδρομοι του Σύγχρονου Συνεργατισμού στη Γαλλία Στη Γαλλία αναπτύχτηκε περισσότερο η ιδέα της δημιουργίας παραγωγικών συνεταιρισμών. Οι σπουδαιότεροι εκπρόσωποι ήταν: Ο Σαιν Σιμόν, ο Φουριέ, ο Μπουσέ & ο Λουί Μπλάν. Ο Σαίν Σιμόν( ). Θεωρούσε ότι Η παραγωγή πρέπει να είναι σχεδιασμένη κάτω από την καθοδήγηση των επιστημόνων και προς το συμφέρον των καταπιεζομένων. Όλα τα μέσα παραγωγής πρέπει να τεθούν στη διοικητική διάθεση μιας εταιρίας ή ενός συλλόγου, για την ορθολογικότερη παραγωγή αγαθών και πληρέστερη ικανοποίηση των συλλογικών αναγκών της κοινωνίας Η επιστήμη και οι καλές τέχνες είχαν την ικανότητα πνευματικής ηγεσίας και πολιτικής εξουσίας. δεν μπορούμε να βασιστούμε στο λαό για να λύσουμε το πρόβλημα της κοινωνικής οργάνωσης γιατί ο λαός είναι παθητικός και αδιάφορος. Έλεγε επίσης ότι για να εκτελέσετε μεγάλα έργα πρέπει να είστε εμπνευσμένοι. 11

12 Ο Κάρολος Φουριέ ( ) Εμποροϋπάλληλος με περιορισμένη μόρφωση αλλά με πλούτο ιδεών και οραμάτων. Θεωρείται ως πρόδρομος του συνεταιρισμού παραγωγής και του σοσιαλισμού. Πίστευε πως η λύση του κοινωνικοοικονομικού προβλήματος θα επιτευχθεί με τη δημιουργία διαφόρων ενώσεων ή σωματείων που τις ονόμαζε Phalanges (φάλαγγες). Ο τύπος συνεταιρισμού που επινόησε ο Φουριέ ήταν ο συνεταιρισμός παραγωγής ποικιλίας προϊόντων και περίπου της μορφής ανώνυμης εταιρίας, για να δίνει στα μέλη του την ευκαιρία να ασχολούνται σε διαφορετικές εργασίες και να μην πλήττουν από τη μονοτονία της ειδικευμένης εργασίας. θέλησε να οργανώσει την κατανάλωση με ανάλογο τρόπο με την παραγωγή υποστηρίζοντας ότι η οικογενειακή οικονομία πρέπει να αντικατασταθεί από συνεταιριστική οικονομία κοινοβιακής μορφής, με κοινή υπηρεσία εφοδιασμού τροφίμων και κοινό εστιατόριο 12

13 Αξιόλογα σημεία των προτάσεων του είναι: Η ελεύθερη συμμετοχή των οικογενειών στις ενώσεις παραγωγής και κατανάλωσης και όχι με την παρέμβαση του Κράτους, (αρχή της εθελοντικής συμμετοχής στους σύγχρονους συνεταιρισμούς) Η δημοκρατική διοίκηση ενυπάρχει στους συνεταιρισμούς του Φουριέ, με αιρετά όργανα διοίκησης και με εξουσίες που ήταν τιμητικές Στον συνεταιρισμό του Φουριέ συναντάται και ο κανόνας της διανομής των πλεονασμάτων, σύμφωνα με το κεφάλαιο, την εργασία και την ιδιοφυΐα που διαθέτουν τα μέλη, (σε αντιστοιχία με τον όγκο των συναλλαγών) Ωστόσο, ο συνεταιρισμός (φάλαγγα) του Φουριέ δεν εμπεριείχε την ιδέα της αυτοβοήθειας και δεν είχε οργάνωση κοινοκτημοσύνης. 13

14 Ο Φίλιππος Μπουσέ ( ) Ιστορικός, Γιατρός και ο πρώτος που ίδρυσε συνεταιρισμό παραγωγής, πρακτικά βιώσιμο, γι αυτό και θεωρείται πατέρας των παραγωγικών συνεταιρισμών σε όλο τον κόσμο. Τα μέλη των συνεταιρισμών θα εργαζόταν ταυτόχρονα ως εργάτες και επιχειρηματίες κάτω από αιρετή διοίκηση. θεωρούσε τη χριστιανική ηθική ως βάση λειτουργίας των συνεταιρισμών. Υποστήριζε πως το 80% από τα κέρδη του συνεταιρισμού θα έπρεπε να μοιράζονται στα μέλη, σύμφωνα με την αξία της εργασίας και το υπόλοιπο να παραμένει αδιάθετο για να σχηματιστεί ένα συνεταιρικό κεφάλαιο που θα αποτελέσει τη βάση για τα μεταγενέστερα μέλη. 14

15 Ο Λουί Μπλαν ( ) Ήταν πολιτικός δημοσιογράφος, πρόδρομος του συνεταιρισμού παραγωγής, ιδιαίτερα στον κλάδο της βιομηχανίας. Οι συνεταιρισμοί του μοιάζουν με τους σύγχρονους συνεταιρισμούς παραγωγής και όχι με «κοινότητες», όπως των Όουεν και Φουριέ. Θεωρούσε ότι ο ελεύθερος ανταγωνισμός είναι η αιτία όλων των κακών του σύγχρονου οικονομικού συστήματος, γι αυτό έπρεπε να εκλείψει και να αντικατασταθεί από εργατικούς συνεταιρισμούς παραγωγής, με τη βοήθεια του κράτους φυσικά, αφού οι εργάτες δεν είχαν οικονομική δύναμη. Υποστήριζε τη διανομή των κερδών των συνεταιρισμών κατά το ¼ στους εργάτες μέλη, ¼ στο κράτος σαν τόκος των κεφαλαίων βοήθειας, ¼ για αποθεματικό στους συνεταιρισμούς και ¼ να καταβληθεί για έργα αλληλεγγύης κλπ. Επιθυμούσε ο συνεταιρισμός να επεκταθεί σε όλες τις δραστηριότητες της εθνικής οικονομίας και έτσι να καταργήσει τον κεφαλαιοκρατισμό. 15

16 Οι Πρόδρομοι του Σύγχρονου Συνεργατισμού στη Γερμανία Η συνεταιριστική κίνηση στη Γερμανία άρχισε σχεδόν παράλληλα με αυτή της Αγγλίας και Γαλλίας. Από τους σημαντικότερους πρόδρομους στη Γερμανία θεωρούνται οι Λασσάλ και Χούμπερ. Ο Φερδινάνδος Λασσάλ ( ). Φιλόλογος και πολιτικός ηγέτης της εργατικής τάξης, αλλά και ο σημαντικότερος πρόδρομος των συνεταιρισμών παραγωγής στη Γερμανία. Πρέσβευε πως οι συνεταιρισμοί παραγωγής πρέπει να είναι ελεύθεροι και ανεξάρτητοι από το κράτος. Είναι γνωστός για τον περιβόητο «σιδηρούν νόμο του εργατικού μισθού» που διατύπωσε «ο μέσος εργατικός μισθός περιορίζεται στο να διαθέσει στον εργάτη και την οικογένειά του μόνο τα απαραίτητα μέσα για τη διαβίωσή του. Ο τόκος του κεφαλαίου και το κέρδος της επιχείρησης είναι προϊόντα της εργασίας του εργάτη από τον οποίο αφαιρούνται. 16

17 Η βελτίωση της οικονομικής κατάστασης των εργατών θα επιτευχθεί αν οι εργάτες γίνουν ταυτόχρονα και εργοδότες, έτσι «εργατικός μισθός και κέρδος της επιχείρησης δεν διαχωρίζονται» και τα μελή θα παίρνουν ολόκληρο το προϊόν της εργασίας τους. Ταύτιση της ιδιότητας του εργάτη και του εργοδότη στο ίδιο πρόσωπο θα πραγματοποιηθεί μόνο με τους συνεταιρισμούς παραγωγής». Υποστήριζε ότι πρέπει να γίνει ένας συνεταιρισμός σε μια περιοχή και για κάθε προϊόν, και με τη συνένωση των συνεταιρισμών σε ενώσεις και των ενώσεων σε κεντρικές ενώσεις η παραγωγή θα προγραμματίζεται καλύτερα. Ήταν αντίθετος στους καταναλωτικούς συνεταιρισμούς γιατί θεωρούσε ότι οι εργάτες θα κέρδιζαν ως καταναλωτές θα τα έχαναν ως παραγωγοί. 17

18 Ο Βίκτωρ Χούμπερ ( ) Γιατρός και καθηγητής φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου. Πρόδρομος των καταναλωτικών συνεταιρισμών στη Γερμανία. Θεωρούσε τους συνεταιρισμούς ως μέσα αυτοβοήθειας των μικρών δυνάμεων μέσα από τους οποίους θα μπορούσαν να εξαλείψουν τον ανταγωνισμό και τους ενδιάμεσους, που ήταν η αιτία αύξησης των τιμών των αγαθών. Πίστευε ότι οι συνεταιρισμοί θα μπορούσαν να αποτελέσουν ένα αποφασιστικό όργανο για την εξύψωση των ηθικών και πνευματικών δυνάμεων του τόπου, σαν αντίβαρο της υλικοτεχνικής πλευράς της ζωής. 18

19 Οι πιστωτικοί συνεταιρισμοί της Γερμανίας Η δημιουργία σύγχρονων πιστωτικών συνεταιρισμών ξεκίνησε στη Γερμάνια τα μέσα του 19 ου αιώνα. Εξαιτίας των σοβαρών οικονομικών προβλημάτων και των δυσβάστακτων επιτοκίων που αντιμετώπιζαν μικρο-επαγγελματίες και αγρότες. Ειδικά μετά την ολοκληρωτική καταστροφή της σοδειάς του Υπήρχαν 2 προσεγγίσεις: Συνεταιρισμοί τύπου Σουλτσε - Ντελιτς. (αφορούσε πιστωτικούς συνεταιρισμούς μικροβιοτεχνών σε πόλεις) Συνεταιρισμοί τύπου Ραϊφάιζεν (πιστωτικοί συνεταιρισμοί αγροτών ) 19

20 Σύγκριση των πιστωτικών συνεταιρισμών της Γερμανίας Κάθε συνέταιρος έχει από μια μερίδα και από μια ψήφο. Μεγάλες συνεταιριστικές μερίδες στους αστικούς πιστωτικούς συνεταιρισμούς μικρές στους αγροτικούς. Ισχύει η αλληλέγγυα ευθύνη (περιορισμένη ή απεριόριστη), περιορισμένη στους αγροτικούς σε ύψος πολλαπλάσιο της μερίδας). Μεγάλες περιφέρειες για τους αστικούς πιστωτικούς συνεταιρισμούς μικρές για τους αγροτικούς Στη διανομή πλεονασμάτων οι αστικοί δίνουν το μεγαλύτερο ποσοστό, ενώ οι αγροτικοί το μικρότερο για να δημιουργούν αποθεματικό κεφάλαιο. Τα απαραίτητα κεφάλαια στους αστικούς είναι από τα μέλη και τυχόν τρίτους, ενώ στους αγροτικούς δεν αποκλείονται φθηνό κεφάλαια από το κράτος. 20

21 Η εμφάνιση των Συνεταιρισμών στην Ευρώπη Τρεις τύποι συνεταιρισμών προωθήθηκαν στις σημαντικότερες χώρες της εποχής ανάλογα και τις τάσεις διανόησης και προβληματισμού που επικρατούσαν ΑΓΓΛΙΑ. Επικράτησαν οι καταναλωτικοί συνεταιρισμοί. ΓΕΡΜΑΝΙΑ: Επικράτησαν οι πιστωτικοί συνεταιρισμοί. ΓΑΛΛΙΑ: Επικράτησαν οι παραγωγικοί συνεταιρισμοί. 21

22 Σύνοψη: Η εμφάνιση των Συνεταιρισμών στην Ευρώπη Τρεις οι πιο κοινοί και πιο σημαντικοί παράγοντες που οδήγησαν στη εμφάνιση και εξάπλωση των συνεταιρισμών στην ΕΕ. Η οικονομική απειλή. Η ύπαρξη κάποιας οικονομικής απειλής για κάποιο συγκεκριμένο κλάδο της οικονομίας ή για το σύνολο της που οφείλεται σε διάφορες δυσμενείς συνθήκες (εξωτερικοί παράγοντες) που δημιουργούνται σε κάποια δεδομένη χρονική στιγμή. Η προώθηση / διάδοση της συνεταιριστικής ιδέας: Τα ιστορικά στοιχεία αποδεικνύουν τη σημασία για τη διάδοση των αγροτικών συνεταιρισμών της ύπαρξης ενός χαρισματικού ηγέτη όπως αυτοί που προαναφέρθηκαν. Το πολιτικό περιβάλλον: Στοιχεία από διάφορες χώρες δείχνουν ότι ένα ευνοϊκό πολιτικό κλίμα συμβάλει στην επιτυχία του συνεταιριστικού κινήματος. Σε μερικές χώρες όμως το συνεταιριστικό κίνημα ενισχύθηκε από τις συγκρουόμενες πολιτικές τάσεις, όπως η περίπτωση των γεωργικών συνεταιρισμών στο Βέλγιο και την Ιταλία. 22

23 Το Συνεταιριστικό Κίνημα της Ελλάδας Η Συνεταιριστική Κίνηση ως το 1914 Η ελληνική οικονομική ζωή έχει πολλά παραδείγματα συνεργασιών: 1. Οι Αμφικτιονίες 2. Οι συνεργατικές των κτιστών στα «μαστοροχωρια της Ηπείρου» 3. Οι συνεταιρισμοί κτηνοτρόφων (μιτάτα) 4. Σεμπριές Κτηνοτροφών (Αιτωλοακαρνανία) 5. Συνεργατικές χαλιών στη Μικρά Ασία 6. Διάφορες συντεχνίες βιοτεχνών 7. Θεατρικές Επιχειρήσεις 8. Τα Τσελιγκάτα, 9. Κοινή αλιεία στη Μαύρη Θάλασσα 23

24 Το Συνεταιριστικό Κίνημα της Ελλάδας Το συνεταιριστικό κίνημα της Ελλάδας, με τη σύγχρονη μορφή του, θωρείται ότι αρχίζει από το 1900, με την ίδρυση του αγροτικού συνεταιρισμού Αλμυρού, που ονομαζόταν «Μετοχικός Γεωργικός Σύλλογος Αλμυρού». Πριν από αυτόν υπήρξαν και άλλες προσπάθειες, με μικρότερη επιτυχία. π.χ.: Η «Εταιρεία του Εργατικού Λαού-Αυτοβοήθεια», καταναλωτικός συνεταιρισμός που ιδρύθηκε στην Αθήνα το 1870, Το σωματείο «ο Εργάτης», που ιδρύθηκε στην Κύμη Εύβοιας το 1879 με σκοπό να κάνει πιστωτικές και αποταμιευτικές εργασίες, ο «Γεωργικός Προμηθευτικός Σύλλογος Βυτίνης» που ιδρύθηκε το1893, H ελληνική στρατιωτική ένωση (Αθήνα 1890) καταναλωτικός συνεταιρισμός με ελεύθερη πρόσβαση σε μη μέλη. 24

25 Το 1780, ιδρύεται ο συνεταιρισμός Αμπελακίων Θεσσαλίας, που ονομαζόταν «Κοινή Συντροφιά Αμπελακίων» και ο οποίος θεωρήθηκε από ορισμένους συγγραφείς ως πρώτος συνεταιρισμός στον κόσμο, διότι οι αρχές του πλησίαζαν σημαντικά προς τις σύγχρονες αρχές του συνεργατισμού των Δίκαιων Σκαπανέων του Ροτσντέιλ. Γενικά, μέχρι το 1914 το αγροτικό συνεταιριστικό κίνημα ήταν περιορισμένο, γιατί ούτε συνεταιριστική νομοθεσία υπήρχε, ούτε το μορφωτικό επίπεδο βοηθούσε στη συνεταιριστική δράση τους, αλλά και οι λίγοι και ισχυροί έμποροι αγροτικών προϊόντων που υπήρχαν, αντιδρούσαν στην ίδρυση συνεταιρισμών, για λόγους συμφέροντος. Έτσι ως το 1913 υπήρχαν 87 αγροτικοί συνεταιρισμοί και 10 αστικοί συνεταιρισμοί. Μέχρι το 1915 που δημοσιεύτηκε ο νόμος 602 «περί συνεταιρισμών», είχαν ιδρυθεί συνολικά 152 αγροτικοί συνεταιρισμοί, με δράση κυρίως πιστωτική, εκτός του συνεταιρισμού Αλμυρού που χρησιμοποιούσε μηχανήματα αλωνισμού σιτηρών και καλαμποκιού, καθώς και τη Μεγαρική Εταιρεία Οίνων και Οινοπνευμάτων, που έκανε συγκέντρωση και διάθεση γλεύκους στις οινοδεξαμενές που είχε. 25

26 Ο Συνεταιρισμός Αμπελακίων Ιδρύθηκε το 1780, στα Αμπελάκια από τους κατοίκους 21 χωριών της περιοχής. Είχε μέλη (άνδρες, γυναίκες και παιδιά) που ήταν αγρότες, εργάτες, τεχνίτες και έμποροι. Οι αγρότες πρόσφεραν τα χωράφια τους για την καλλιέργεια βαμβακιού και ερυθρόδανου-ριζαρίου, που το χρησιμοποιούσαν για τη βαφή των βαμβακερών νημάτων. Οι κεφαλαιούχοι και οι υπόλοιποι την εργασία τους στο κλωστήριο και το βαφείο. Τα νηματοβαφεία λειτουργούσαν ολόκληρο το 24ωρο και η παραγωγή νημάτων έφτανε τους 370 τόνους νήματα, τα οποία εξάγονταν στο εξωτερικό με κέντρο τη Βιένη και πρακτορεία στην Κων/πολη, Οδησσό Τεργέστη, Αμβούργο, Άμστερνταμ κ.α. Η διανομή των κερδών στα μέλη γινόταν ανάλογα με τη συμμετοχή του καθενός στην εργασία και στο κεφάλαιο, αφού αφαιρούνταν οι κάθε είδους δαπάνες και εισφορές για συντελεστές παραγωγής, συντήρηση νοσοκομείων, σχολείων, δρόμων κλπ. Η διοίκηση του συνεταιρισμού γινόταν από πενταμελές διοικητικό συμβούλιο και ο έλεγχος από δωδεκαμελή εξελεγκτική επιτροπή. Πέρα από την παραγωγική του δραστηριότητα ο συνεταιρισμός Αμπελακίων είχε και αξιόλογη κοινωνική δράση. Ίδρυσε Σχολεία, Νοσοκομεία, Βιβλιοθήκες, κλπ. 26

27 Ο Συνεταιρισμός Αλμυρού Η συστηματική γεωργική κίνηση στην Ελλάδα αρχίζει το 1900, με την ίδρυση του συνεταιρισμού Αλμυρού, ο οποίος ιδρύθηκε ως σωματείο και όχι ως συνεταιρισμός, διότι δεν υπήρχε ακόμη συνεταιριστική νομοθεσία. Ιδρυτής του συνετ/σμού Αλμυρού ήταν ο Γεωπόνος Δημήτριος Γρηγοριάδης, διευθυντής τότε της Κασσαβετείου Γεωργικής Σχολής με έδρα στον Αλμυρό, καθώς και ο δάσκαλος Νικόλαος Μιχόπουλος, που ήταν συντάκτης του καταστατικού σύμφωνα με τα Ευρωπαϊκά πρότυπα. Το 1906, ο συνεταιρισμός Αλμυρού οργανώθηκε πιο συστηματικά από το Γεωπόνο Σωκράτη Ιασεμίδη, ειδικό στα συνεταιριστικά θέματα και οργανωτή των αγροτικών συνεταιρισμών στη χώρα μας. Η αρχική δραστηριότητα του συνεταιρισμού Αλμυρού ήταν η χορήγηση δανείων στους συνεταίρους του και στη συνέχεια η παροχή αλωνιστικών εργασιών. (κατοχή μηχανημάτων ) 27

28 2. Η συνεταιριστική κίνηση μετά το 1914 Μετά την ψήφιση του Νόμου 602/1914 αρχίζει ένας έντονος ρυθμός ανάπτυξης των συνεταιρισμών στη χώρα μας, όπως δείχνει ο πίνακας Εξέλιξη της Αγροτοσυνεταιριστικής Κίνησης στην Ελλάδα

29 Η δημιουργία των Αγροτικών Συνεταιρισμών Η δημιουργία συνεταιρισμών στον αγροτικό τομέα είναι συνισταμένη πολλών παραγόντων που σχετίζονται με το μεγάλο βαθμό αβεβαιότητας του τομέα αυτού. Οι αγρότες θεωρούνται πάντα μικροί επιχειρηματίες σε σύγκριση με του συναδέλφους τους του εμπορικού τομέα. Η ανάγκη της επιβίωσης οδηγεί τους αγρότες στη συνένωση προκειμένου να αποκτήσουν διαπραγματευτική δύναμη, γεγονός που αποτελεί και την κύρια αιτία για τη δημιουργία συνεταιρισμών. Γενικά, η συνεργασία προσδιορίζει το βαθμό αξιοποίησης των οικονομιών κλίμακας αλλά και το βαθμό αναγνώρισης και αξιοποίησης των σχέσεων συμπληρωματικότητας στις Τίτλος αγροτικές Ενότητας κοινότητες 29

30 Κυριότερες Συνεταιριστικές οργανώσεις Μετά το Β Παγκόσμιο Πόλεμο δημιουργήθηκαν αρκετές συνεταιριστικές οργανώσεις (Κοινοπραξίες κλπ.), οι οποίες ασχολήθηκαν στη μεταποίηση και εμπορία των αγροτικών προϊόντων, κλπ. Μεταξύ αυτών οι σημαντικότερες είναι: Η ΚΥΔΕΠ, η οποία ιδρύθηκε το 1940 και ασχολούνταν με τη διακίνηση των εγχωρίων προϊόντων (σιτηρών, βαμβακιού κλπ.). Διαλύθηκε και προέκυψαν οι Κεντρικές Συνεταιριστικές Ενώσεις ΚΕΣΠΥ για τη διαχείριση σπόρων και πολλαπλασιαστικού υλικού, η ΣΙΤΙΚΗ, για τη διακίνηση των σιτηρών και η ΒΑΜΒΑΚΟΥΡΓΙΚΗ, για τη διακίνηση του βαμβακιού. (διαλυθήκαν) Η ΣΕΚΕ, η οποία ιδρύθηκε το 1947 και ασχολείται με την εμπορία του καπνού. Είναι μια επιτυχημένη αγροτοσυνεταιριστική οργάνωση, με αξιόλογα στελέχη. (Περιορισμένη Δραστηριότητα) Η ΕΛΑΙΟΥΡΓΙΚΗ, η οποία ιδρύθηκε το 1949 και ασχολείται με την εμπορία του ελαιολάδου και τη μεταποίηση της ελιάς. (Περιορισμένη Δραστηριότητα) Η ΕΛΒΙΖ, η οποία ιδρύθηκε το 1963 και ασχολείται με την παραγωγή ζωοτροφών. (πλειοψηφία στην ΑΤΕ ΠΟΥΛΗΘΗΚΕ). 30

31 Η ΣΕΚΑΠ, η οποία ιδρύθηκε το 1975 και ασχολείται με την παραγωγή τσιγάρων και με βιολογικό φίλτρο. (πλειοψηφία στην ΑΤΕ ΠΟΥΛΗΘΗΚΕ). Η ΣΕΒΑΘ, η οποία ιδρύθηκε το 1975 και ασχολείται με τη μεταποίηση οπωροκηπευτικών στη Θράκη. (Διαλύθηκε) Η ΔΩΔΩΝΗ, αγροτική βιομηχανία προϊόντων γάλακτος, τυριού με έδρα τα Γιάννενα και εξαγωγές στο εξωτερικό. (πλειοψηφία στην ΑΤΕ - ΠΟΥΛΗΘΗΚΕ). Η ΣΥΝ.ΒΙΟ.ΣΙ (ΣΥΝεταιριστική ΒΙΟμηχανία ΣΙτηρών), που ασχολείται με την παραγωγή ψωμιού και άλλων ειδών. Έχει έδρα τις Σέρρες. Η ΣΥΝΕΛ (ΣΥΝεταιριστική Εταιρία Λιπασμάτων), η οποία ιδρύθηκε το 1981 και αποσκοπουσε στον πλήρη, έγκαιρο και με χαμηλές τιμές εφοδιασμό της ελληνικής γεωργίας με λιπάσματα. (Διαλύθηκε) Η ΣΥΝΕΔΙΜ (ΣΥΝεταιριστική Εταιρία Διεθνών Μεταφορών), που ιδρύθηκε το 1981 για την εξυπηρέτηση των μεταφορών των προϊόντων των συνεταιριστικών οργανώσεων στο εξωτερικό (διαλύθηκε). Η ΣΥΝΕΔΙΑ (ΣΥΝεταιριστική Εταιρία ΔΙΑφημίσεων), η οποία ιδρύθηκε το 1981 και ασχολούνταν με την προβολή (διαφήμιση, εκθέσεις κλπ.) των αγροτικών προϊόντων των συνεταιρισμών (πλειοψηφία στην ΑΤΕ). ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ (λειτούργει κανονικά) 31

32 Το καταναλωτικό συνεταιριστικό κίνημα της Ελλάδας Το καταναλωτικό κίνημα της Ελλάδας έχει σύντομη ιστορία. Αρχίζει από το 1962, με την ίδρυση του πρώτου καταναλωτικού συνεταιρισμού «Ο ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗΣ- CONSUM» Θεσσαλονίκης. Τρία χρόνια μετά, 1965, ιδρύεται ο δεύτερος καταναλωτικός συνεταιρισμός «Ο ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗΣ-CONSUM» της Αθήνας. Τη 10ετία του 70 έγιναν δύο ακόμη καταναλωτικοί συνεταιρισμοί, στα Άσπρα Σπίτια και στην Καβάλα, ενώ τη 10ετία του 80 παρατηρήθηκε η μεγαλύτερη ανάπτυξη. Στον πίνακα 8.2 παρακάτω, φαίνεται η εξέλιξη των καταναλωτικών συνεταιρισμών στην Ελλάδα. Οι περισσότεροι όμως από αυτούς διαλύθηκαν ή πωλήθηκαν μεχρι το

33 ΠΙΝΑΚΑΣ 8.2 Οι καταναλωτικοί Συνεταιρισμοί της Ελλάδας, 1990 α/α 'Έδρα λειτουργίας Συνειαιρισμού Έτος Ίδρυσης Έτος λειτουργίας Αριθμός μελών Αριθμ Κατάστημ. Αριθ. Υπαλλήλων Ετήσιος όγκος πωλήσεων (σε εκατ. Δρχ.) 1 Θεσσαλονίκη Αθήνα Άσπρα Σπίτια Β Καβάλα Χανιά(ΙΝΚΑ) Δράμα Χαλκίδα Πάτρα Λάρισα Λαύριο Ελευσίνα Λαμία Κατερίνη Βόλος Σέρρες Θήβα Κρόκος Κοζάνης Καλαμάτα Κομοτηνή Ξάνθη 1983 Πηγή: Λογιστήριο Ένωσης Καταναλωτικών Συνεταιρισμών Ελλάδας, θεσσαλονίκη, Δεκέμβριος

34 34

35 Ριζάρι Το Ριζάρι (Rubia tinctorum) είναι αυτοφυής θάμνος που φύεται στην νότια Ευρώπη και την νοτιοδυτική Ασία. Το επίσημο όνομά του είναι Ερυθρόδανο το βαφικό ή Ρούβια η βαφική (Rubia tinctorum). Το φυτό είναι αγγειόσπερμο, δικοτηλίδονο και ανήκει στην οικογένεια των Ρουβίδων (Rubiaceae). Το Ριζάρι ήταν ιδιαίτερα χρήσιμο στο παρελθόν γιατί από την ρίζα του παραγόταν μία κόκκινη χρωστική, κατάλληλη για βαφή νημμάτων. Η βαφή που προέκυπτε από το ριζάρι έχει ως κύριο συστατικό την Αλαζαρίνη. Η χρήση του ριζαριού εγκαταλείφθηκε όταν η χημική βιομηχανία παρήγαγε την ένωση Ανιλίνη που έδινε το ίδιο αποτέλεσμα. Πηγή:http://el.wikipedia.org/wiki/ριζάρι 35

36 Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στo πλαίσιo του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο Πανεπιστήμιο Αθηνών» έχει χρηματοδοτήσει μόνο την αναδιαμόρφωση του εκπαιδευτικού υλικού. Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους. 36

37 Σημειώματα

38 Σημείωμα Ιστορικού Εκδόσεων Έργου Το παρόν έργο αποτελεί την έκδοση

39 Σημείωμα Αναφοράς Copyright Πανεπιστήμιο Πατρών, Αχιλλέας Κοντογεώργος. «Συναιτεριστική Οικονομία». Έκδοση: 1.0. Πάτρα Διαθέσιμο από τη δικτυακή διεύθυνση: https://eclass.upatras.gr/courses/deapt147/. 39

40 Σημείωμα Αδειοδότησης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Αναφορά, Μη Εμπορική Χρήση Παρόμοια Διανομή 4.0 [1] ή μεταγενέστερη, Διεθνής Έκδοση. Εξαιρούνται τα αυτοτελή έργα τρίτων π.χ. φωτογραφίες, διαγράμματα κ.λ.π., τα οποία εμπεριέχονται σε αυτό και τα οποία αναφέρονται μαζί με τους όρους χρήσης τους στο «Σημείωμα Χρήσης Έργων Τρίτων». [1] Ως Μη Εμπορική ορίζεται η χρήση: που δεν περιλαμβάνει άμεσο ή έμμεσο οικονομικό όφελος από την χρήση του έργου, για το διανομέα του έργου και αδειοδόχο που δεν περιλαμβάνει οικονομική συναλλαγή ως προϋπόθεση για τη χρήση ή πρόσβαση στο έργο που δεν προσπορίζει στο διανομέα του έργου και αδειοδόχο έμμεσο οικονομικό όφελος (π.χ. διαφημίσεις) από την προβολή του έργου σε διαδικτυακό τόπο Ο δικαιούχος μπορεί να παρέχει στον αδειοδόχο ξεχωριστή άδεια να χρησιμοποιεί το έργο για εμπορική χρήση, εφόσον αυτό του ζητηθεί. 40

41 Σημείωμα Χρήσης Έργων Τρίτων (1/2) Το Έργο αυτό κάνει χρήση των ακόλουθων έργων: Εικόνες/Σχήματα/Διαγράμματα/Φωτογραφίες Μωσαϊκό Εικόνων - Διαφάνεια

42 Σημείωμα Χρήσης Έργων Τρίτων (2/2) Το Έργο αυτό κάνει χρήση των ακόλουθων έργων: Πίνακες Πίνακας 1- Διαφάνεια 28: Η συνεταιριστική κίνηση μετά το 1914, ΚΑΜΕΝΙΔΗΣ Χ.(2008), Συνεταιρισμοί. Αρχές-Οικονομική-Πολιτική-Ανάπτυξη-Οργάνωση- Νομοθεσία ISBN: , Εκδόσεις Αφοι ΚΥΡΙΑΚΙΔΗ Α.Ε. (Κωδικός Βιβλίου στον Εύδοξο: 5557) Πίνακας 8.2- Διαφάνεια 33: Οι καταναλωτικοί Συνεταιρισμοί της Ελλάδας, ΚΑΜΕΝΙΔΗΣ Χ.(2008), Συνεταιρισμοί. Αρχές-Οικονομική-Πολιτική-Ανάπτυξη- Οργάνωση-Νομοθεσία ISBN: , Εκδόσεις Αφοι ΚΥΡΙΑΚΙΔΗ Α.Ε. (Κωδικός Βιβλίου στον Εύδοξο: 5557) 42

Αγροτική Οικονομία. Ενότητα 2: Συντελεστές παραγωγής (συνέχεια)

Αγροτική Οικονομία. Ενότητα 2: Συντελεστές παραγωγής (συνέχεια) Αγροτική Οικονομία Ενότητα 2: Συντελεστές παραγωγής (συνέχεια) Κοντογεώργος Αχιλλέας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.)

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Ενότητα 7: ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Συνεταιριστική Οικονομία

Συνεταιριστική Οικονομία Συνεταιριστική Οικονομία Ενότητα 6: Η δομή της αγροτικής συνεταιριστικής κίνησης Κοντογεώργος Αχιλλέας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ολικής Ποιότητας & Επιχειρηματική Αριστεία Ενότητα 1.4: ISO 9004:2009

Διοίκηση Ολικής Ποιότητας & Επιχειρηματική Αριστεία Ενότητα 1.4: ISO 9004:2009 Διοίκηση Ολικής Ποιότητας & Επιχειρηματική Αριστεία Ενότητα 1.4: ISO 9004:2009 Ψωμάς Ευάγγελος Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.)

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Οικονομία. Ενότητα 5: Η λογιστική παρακολούθηση της αγροτικής εκμετάλλευσης

Αγροτική Οικονομία. Ενότητα 5: Η λογιστική παρακολούθηση της αγροτικής εκμετάλλευσης Αγροτική Οικονομία Ενότητα 5: Η λογιστική παρακολούθηση της αγροτικής εκμετάλλευσης Κοντογεώργος Αχιλλέας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων

Διαβάστε περισσότερα

Διαφήμιση και Δημόσιες Σχέσεις Ενότητα 9: Σχέσεις διαφημιστή-διαφημιζόμενου

Διαφήμιση και Δημόσιες Σχέσεις Ενότητα 9: Σχέσεις διαφημιστή-διαφημιζόμενου Διαφήμιση και Δημόσιες Σχέσεις Ενότητα 9: Σχέσεις διαφημιστή-διαφημιζόμενου Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.)

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ολικής Ποιότητας & Επιχειρηματική Αριστεία Ενότητα 1.6.1: Το οργανόγραμμα της ποιότητας

Διοίκηση Ολικής Ποιότητας & Επιχειρηματική Αριστεία Ενότητα 1.6.1: Το οργανόγραμμα της ποιότητας Διοίκηση Ολικής Ποιότητας & Επιχειρηματική Αριστεία Ενότητα 1.6.1: Το οργανόγραμμα της ποιότητας Ψωμάς Ευάγγελος Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Ενότητα 11: «Ασκήσεις 1» ΚΥΡΙΑΖΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Τμήμα ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης

Μάρκετινγκ Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης Μάρκετινγκ Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης Ενότητα 5: Επιλογή και Αγορά Αγαθών Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.)

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστική Κόστους Ενότητα 10: Ασκήσεις Προτύπου Κόστους Αποκλίσεων.

Λογιστική Κόστους Ενότητα 10: Ασκήσεις Προτύπου Κόστους Αποκλίσεων. Λογιστική Κόστους Ενότητα 10: Ασκήσεις Προτύπου Κόστους Αποκλίσεων. Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 1η: Εισαγωγή

Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 1η: Εισαγωγή Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 1η: Εισαγωγή Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.) 1 Σκοπός Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστική Κόστους Ενότητα 11: Λογισμός Κόστους

Λογιστική Κόστους Ενότητα 11: Λογισμός Κόστους Λογιστική Κόστους Ενότητα 11: Λογισμός Κόστους Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Ενότητα 11: Θεωρία Οργάνωσης & Διοίκησης Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη

Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη Ενότητα 3: Κλασικά Υποδείγματα της Διεθνούς Οικονομικής Θεωρίας (Heckscher-Ohlin model) Γρηγόριος

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων Ενότητα 1: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΠΩΛΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων Ενότητα 1: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΠΩΛΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων Ενότητα 1: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΠΩΛΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Αθανασιάδης Αναστάσιος Τμήμα Εφαρμογών Πληροφορικής στη Διοίκηση και Οικονομία Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της μετάφρασης

Ιστορία της μετάφρασης ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 6: Μεταφραστές και πρωτότυπα. Ελένη Κασάπη ΤΜΗΜΑ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό. Θεωρητικές Σημειώσεις 2. Εγχειρίδιο Συνεργατικού Εργαστηρίου

Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό. Θεωρητικές Σημειώσεις 2. Εγχειρίδιο Συνεργατικού Εργαστηρίου Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό Εγχειρίδιο Συνεργατικού Εργαστηρίου Πάνω από 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι σε όλο τον κόσμο είναι μέλη συνεταιρισμών Οι συνεταιριστικές επιχειρήσεις, παρέχουν πάνω από 100.000.000

Διαβάστε περισσότερα

Εκκλησιαστικό Δίκαιο. Ενότητα 10η: Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας και Διαρκής Ιερά Σύνοδος Κυριάκος Κυριαζόπουλος Τμήμα Νομικής Α.Π.Θ.

Εκκλησιαστικό Δίκαιο. Ενότητα 10η: Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας και Διαρκής Ιερά Σύνοδος Κυριάκος Κυριαζόπουλος Τμήμα Νομικής Α.Π.Θ. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 10η: Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας και Διαρκής Ιερά Σύνοδος Κυριάκος Κυριαζόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Το Εικονογραφημένο Βιβλίο στην Προσχολική Εκπαίδευση

Το Εικονογραφημένο Βιβλίο στην Προσχολική Εκπαίδευση Το Εικονογραφημένο Βιβλίο στην Προσχολική Εκπαίδευση Ενότητα 4.4: Αρχιτεκτονική και Εικονογραφημένο Βιβλίο Αγγελική Γιαννικοπούλου Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία (ΤΕΑΠΗ) Διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακή Έρευνα

Επιχειρησιακή Έρευνα Επιχειρησιακή Έρευνα Ενότητα 6: Εφαρμογές Γραμμικού Προγραμματισμού (2 ο μέρος) Μπεληγιάννης Γρηγόριος Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΙΚΟ-ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ & ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΛΟΓΙΚΟ-ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ & ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΛΟΓΙΚΟ-ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ & ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Ενότητα 6: Δημήτρης Χασάπης Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Περιγραφική στατιστική ΕΡΩΤΗΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ Όλες

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη

Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη Ενότητα 2 : Κλασικά Υποδείγματα της Διεθνούς Οικονομικής Θεωρίας (Ricardo model) Γρηγόριος Ζαρωτιάδης

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Τουριστικών Μονάδων

Διοίκηση Τουριστικών Μονάδων Διοίκηση Τουριστικών Μονάδων Ενότητα 4: Ξενοδοχειακή Βιομηχανία. Γιανναράκης Γρηγόρης ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (ΓΡΕΒΕΝΑ) ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΦΙΛΟΞΕΝΙΑΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 1: ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΑΓΟΡΑ. ΚΥΡΙΑΖΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Τμήμα ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 1: ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΑΓΟΡΑ. ΚΥΡΙΑΖΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Τμήμα ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 1: ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΑΓΟΡΑ ΚΥΡΙΑΖΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Τμήμα ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Τεχνολογίες και Καλλιτεχνική Δημιουργία

Νέες Τεχνολογίες και Καλλιτεχνική Δημιουργία Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Νέες Τεχνολογίες και Καλλιτεχνική Δημιουργία Ενότητα # 9: Ψηφιακός Ήχος - Audacity Θαρρενός Μπράτιτσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης

Μάρκετινγκ Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης Μάρκετινγκ Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης Ενότητα 4: Συλλογή Εμπορευμάτων Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.)

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία και Καινοτομία - Οικονομική Επιστήμη και Επιχειρηματικότητα

Τεχνολογία και Καινοτομία - Οικονομική Επιστήμη και Επιχειρηματικότητα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Τεχνολογία και Καινοτομία - Οικονομική Επιστήμη και Επιχειρηματικότητα Ενότητα: Παραχώρηση (Franchising) Αν. Καθηγητής Μπακούρος Ιωάννης e-mail: ylb@uowm.gr,

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης

Μάρκετινγκ Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης Μάρκετινγκ Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης Ενότητα 2: Διανομή Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.) Σκοποί

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα

Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα Ενότητα 4: Ο συνεταιριστικός θεσμός Ιστορική εξέλιξη και συνεταιριστικές αρχές Δρ. Ανδρονίκη Καταραχιά Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικό Μάρκετινγκ

Στρατηγικό Μάρκετινγκ Στρατηγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 7: Πρόγραμμα Μάρκετινγκ Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.) Σκοποί 7 ης

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Ι. Ενότητα #4: Λογιστικό Γεγονός - Λογαριασμοί. Δημήτρης Τζελέπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών

ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Ι. Ενότητα #4: Λογιστικό Γεγονός - Λογαριασμοί. Δημήτρης Τζελέπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Ι Ενότητα #4: Λογιστικό Γεγονός - Λογαριασμοί Δημήτρης Τζελέπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σκοποί ενότητας Σκοπός της ενότητας είναι να προβάλλει αρχικά

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού

Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού ΕΝΟΤΗΤΑ 12: ΤΟ ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΩΣ ΜΟΝΤΕΛΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΕ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ. Γαλάνη Μαρία

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης (ΜΒΑ) Ενότητα 7: Εισαγωγή στη Θεωρία Αποφάσεων Δέντρα Αποφάσεων

Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης (ΜΒΑ) Ενότητα 7: Εισαγωγή στη Θεωρία Αποφάσεων Δέντρα Αποφάσεων Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης (ΜΒΑ) Ενότητα 7: Εισαγωγή στη Θεωρία Αποφάσεων Δέντρα Αποφάσεων Μπεληγιάννης Γρηγόριος Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Ενότητα 12: Οργανογράμματα Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Το Εικονογραφημένο Βιβλίο στην Προσχολική Εκπαίδευση

Το Εικονογραφημένο Βιβλίο στην Προσχολική Εκπαίδευση Το Εικονογραφημένο Βιβλίο στην Προσχολική Εκπαίδευση Ενότητα 2.1: Αγγελική Γιαννικοπούλου Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία (ΤΕΑΠΗ) Διδακτική Πρακτική Διδακτική πρακτική: Μαρία Φράγκου.

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη

Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη Ενότητα 4: Κλασικά Υποδείγματα της Διεθνούς Οικονομικής Θεωρίας (Heckscher-Ohlin model) Γρηγόριος

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτικός Τουρισμός. Ενότητα 2 η : Η εμπειρία στον τουρισμό. Όλγα Ιακωβίδου Τμήμα Γεωπονίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Αγροτικός Τουρισμός. Ενότητα 2 η : Η εμπειρία στον τουρισμό. Όλγα Ιακωβίδου Τμήμα Γεωπονίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Αγροτικός Τουρισμός Ενότητα 2 η : Η εμπειρία στον τουρισμό Όλγα Ιακωβίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Εξωτερικής Εμπορικής Δραστηριότητας

Διοίκηση Εξωτερικής Εμπορικής Δραστηριότητας Διοίκηση Εξωτερικής Εμπορικής Δραστηριότητας Ενότητα 2: Βήμα 1 Ανάλυση Υφιστάμενης Εταιρικής Κατάστασης Καθ. Αλεξανδρίδης Αναστάσιος Δρ. Αντωνιάδης Ιωάννης Τμήμα Διοίκηση Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων Ενότητα 8: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΗΣ ΠΩΛΗΤΩΝ

Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων Ενότητα 8: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΗΣ ΠΩΛΗΤΩΝ Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων Ενότητα 8: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΗΣ ΠΩΛΗΤΩΝ Αθανασιάδης Αναστάσιος Τμήμα Εφαρμογών Πληροφορικής στη Διοίκηση και Οικονομία Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Θεωρία

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Θεωρία Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Καθηγητής: Κώστας Τσεκούρας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σκοποί ενότητας Στην παρούσα ενότητα παρουσιάζονται και αναλύονται

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Ι. Ενότητα #8: Λογιστική των Βραχυπρόθεσμων Υποχρεώσεων

ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Ι. Ενότητα #8: Λογιστική των Βραχυπρόθεσμων Υποχρεώσεων ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Ι Ενότητα #8: Λογιστική των Βραχυπρόθεσμων Υποχρεώσεων Δημήτρης Τζελέπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σκοποί ενότητας Σκοπός της ενότητας είναι να παρουσιάσει

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία καρκίνου του πνεύμονα Ενότητα 1: Ογκολογία Πνεύμονα. Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής

Επιδημιολογία καρκίνου του πνεύμονα Ενότητα 1: Ογκολογία Πνεύμονα. Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Επιδημιολογία καρκίνου του πνεύμονα Ενότητα 1: Ογκολογία Πνεύμονα Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Επιδημιολογικά στοιχεία καρκίνου του πνεύμονα Ο καρκίνος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ. Ενότητα 3: Πολλαπλή Παλινδρόμηση. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ. Ενότητα 3: Πολλαπλή Παλινδρόμηση. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Ενότητα 3: Πολλαπλή Παλινδρόμηση. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ. Ενότητα 9: Επικοινωνίες Μάρκετινγκ (Marketing Communications)

Μάρκετινγκ. Ενότητα 9: Επικοινωνίες Μάρκετινγκ (Marketing Communications) Μάρκετινγκ Ενότητα 9: Επικοινωνίες Μάρκετινγκ (Marketing Communications) Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.)

Διαβάστε περισσότερα

Το Εικονογραφημένο Βιβλίο στην Προσχολική Εκπαίδευση

Το Εικονογραφημένο Βιβλίο στην Προσχολική Εκπαίδευση Το Εικονογραφημένο Βιβλίο στην Προσχολική Εκπαίδευση Ενότητα 2.1: Αγγελική Γιαννικοπούλου Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία (ΤΕΑΠΗ) Διδακτική Πρακτική Διδακτική πρακτική: Ελένη Ζαχαριά.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΙΙ. Ενότητα #1: Λογιστική και Αποτίμηση Άυλων Πάγιων Περιουσιακών Στοιχείων

ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΙΙ. Ενότητα #1: Λογιστική και Αποτίμηση Άυλων Πάγιων Περιουσιακών Στοιχείων ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΙΙ Ενότητα #1: Λογιστική και Αποτίμηση Άυλων Πάγιων Περιουσιακών Στοιχείων Δημήτρης Τζελέπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σκοποί ενότητας Σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές αειφορίας και διαχείρισης Βιολογία της Διατήρησης

Αρχές αειφορίας και διαχείρισης Βιολογία της Διατήρησης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Αρχές αειφορίας και διαχείρισης Βιολογία της Διατήρησης Ενότητα 8: Προστατευόμενες φυσικές περιοχές, το παράδειγμα του Εθνικού Θαλάσσιου

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία. Ενότητα 9: Χοροθέατρο Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία. Ενότητα 9: Χοροθέατρο Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Ενότητα 9: Χοροθέατρο Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Σκοπός της ενότητας Γνωριμία με την τέχνη του χοροθεάτρου

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ-ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ-ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ-ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Ενότητα 3: Νόμος του Ohm Κανόνες του Kirchhoff Αριστείδης Νικ. Παυλίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών και Βιομηχανικού Σχεδιασμού ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης (ΜΒΑ) Ενότητα 1: Δικτυωτή Ανάλυση (Θεωρία Γράφων)

Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης (ΜΒΑ) Ενότητα 1: Δικτυωτή Ανάλυση (Θεωρία Γράφων) Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης (ΜΒΑ) Ενότητα 1: Δικτυωτή Ανάλυση (Θεωρία Γράφων) Μπεληγιάννης Γρηγόριος Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτροτεχνία ΙΙ. Ενότητα 2: Ηλεκτρικά κυκλώματα συνεχούς ρεύματος. Δημήτρης Στημονιάρης, Δημήτρης Τσιαμήτρος Τμήμα Ηλεκτρολογίας

Ηλεκτροτεχνία ΙΙ. Ενότητα 2: Ηλεκτρικά κυκλώματα συνεχούς ρεύματος. Δημήτρης Στημονιάρης, Δημήτρης Τσιαμήτρος Τμήμα Ηλεκτρολογίας Ηλεκτροτεχνία ΙΙ Ενότητα 2: Ηλεκτρικά κυκλώματα συνεχούς ρεύματος Δημήτρης Στημονιάρης, Δημήτρης Τσιαμήτρος Τμήμα Ηλεκτρολογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 6η: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Το Εικονογραφημένο Βιβλίο στην Προσχολική Εκπαίδευση

Το Εικονογραφημένο Βιβλίο στην Προσχολική Εκπαίδευση Το Εικονογραφημένο Βιβλίο στην Προσχολική Εκπαίδευση Ενότητα 4.3: Αγγελική Γιαννικοπούλου Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία (ΤΕΑΠΗ) Διδακτική Πρακτική Διδακτική πρακτική: Ελένη Τσενεκίδη,

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Ι. Ενότητα #2: Βασικές Λογιστικές Καταστάσεις: Ισολογισμός

ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Ι. Ενότητα #2: Βασικές Λογιστικές Καταστάσεις: Ισολογισμός ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Ι Ενότητα #2: Βασικές Λογιστικές Καταστάσεις: Ισολογισμός Δημήτρης Τζελέπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σκοποί ενότητας Σκοπός της ενότητας είναι παρουσιάσει

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της πόλης και της πολεοδομίας

Ιστορία της πόλης και της πολεοδομίας Ιστορία της πόλης και της πολεοδομίας Ενότητα 3: Σχέδια πόλεως για την Αθήναπρωτεύουσα Δώρα Μονιούδη-Γαβαλά Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διαχείρισης Πολιτισμικού Περιβάλλοντος και Νέων

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας

Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας Εισαγωγή στην προαγωγή υγείας Δήμητρα Τριανταφύλλου Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Υγεία Παραδοσιακός Προσδιορισμός «Η υγεία είναι η απουσία της

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά στην Πολιτική Επιστήμη:

Μαθηματικά στην Πολιτική Επιστήμη: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μαθηματικά στην Πολιτική Επιστήμη: Εισαγωγή Ενότητα 4.3 : Πιθανότητα Δεσμευμένη Πιθανότητα- Όρια (ΙΙΙ). Θεόδωρος Χατζηπαντελής Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 6: Η Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων και ο ρόλος του διευθυντή ανθρώπινων πόρων Ειρήνη Τριάρχη Ανοιχτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστική Κόστους. Ενότητα 1: ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΟΓΙΣΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ (ΕΓΛΣ) Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Λογιστική Κόστους. Ενότητα 1: ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΟΓΙΣΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ (ΕΓΛΣ) Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Λογιστική Κόστους Ενότητα 1: ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΟΓΙΣΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ (ΕΓΛΣ) Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστική Κόστους Ενότητα 2: Θεωρία Λογιστικής Κόστους

Λογιστική Κόστους Ενότητα 2: Θεωρία Λογιστικής Κόστους Λογιστική Κόστους Ενότητα 2: Θεωρία Λογιστικής Κόστους Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μικροοικονομική. Ενότητα 9:Παραγωγική διαδικασία Καραμάνης Κωνσταντίνος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μικροοικονομική. Ενότητα 9:Παραγωγική διαδικασία Καραμάνης Κωνσταντίνος Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Μικροοικονομική Ενότητα 9:Παραγωγική διαδικασία Καραμάνης Κωνσταντίνος 1 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Λογιστικής και χρηματοοικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Ι. Ενότητα #9: Μεταβατικοί Λογαριασμοί- Λογιστικές Εγγραφές Τέλους Χρήσης

ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Ι. Ενότητα #9: Μεταβατικοί Λογαριασμοί- Λογιστικές Εγγραφές Τέλους Χρήσης ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Ι Ενότητα #9: Μεταβατικοί Λογαριασμοί- Λογιστικές Εγγραφές Τέλους Χρήσης Δημήτρης Τζελέπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σκοποί ενότητας Σκοπός της ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστική Ι Ενότητα 5: Μελέτες Περιπτώσεων.

Λογιστική Ι Ενότητα 5: Μελέτες Περιπτώσεων. Λογιστική Ι Ενότητα 5: Μελέτες Περιπτώσεων. Επίκουρος Καθηγητής Γεώργιος Κοντέος ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (ΓΡΕΒΕΝΑ) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Ενότητα 8: ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Το Εικονογραφημένο Βιβλίο στην Προσχολική Εκπαίδευση

Το Εικονογραφημένο Βιβλίο στην Προσχολική Εκπαίδευση Το Εικονογραφημένο Βιβλίο στην Προσχολική Εκπαίδευση Ενότητα 3.1: Αγγελική Γιαννικοπούλου Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία (ΤΕΑΠΗ) Διδακτική Πρακτική Διδακτική πρακτική: Μαρία Φράγκου.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές έννοιες θεωρίας Συστημάτων Αυτομάτου Ελέγχου

Εισαγωγικές έννοιες θεωρίας Συστημάτων Αυτομάτου Ελέγχου Εισαγωγικές έννοιες θεωρίας Συστημάτων Αυτομάτου Ελέγχου Ενότητα 4 η : ΕΥΣΤΑΘΕΙΑ ΤΩΝ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ Επ. Καθηγητής Γαύρος Κωνσταντίνος ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΕ Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Πολυμέσων Ενότητα 7: Ψηφιοποίηση και ψηφιακή επεξεργασία σήματος.

Συστήματα Πολυμέσων Ενότητα 7: Ψηφιοποίηση και ψηφιακή επεξεργασία σήματος. Συστήματα Πολυμέσων Ενότητα 7: Ψηφιοποίηση και ψηφιακή επεξεργασία σήματος. Επικ. Καθηγητής Συνδουκάς Δημήτριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ενότητα 4: Ανάλυση Εσωτερικού Περιβάλλοντος Ι Αντωνιάδης Ιωάννης Τμήμα Διοίκηση Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 11η: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Παραγωγής Πολιτισμικών και Πολυμεσικών Τίτλων

Μεθοδολογία Παραγωγής Πολιτισμικών και Πολυμεσικών Τίτλων Μεθοδολογία Παραγωγής Πολιτισμικών και Πολυμεσικών Τίτλων Ενότητα 3: Υλοποίηση Γεώργιος Στυλιαράς Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διαχείρισης Πολιτισμικού Περιβάλλοντος και Νέων Τεχνολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών. Ενότητα 10: ΚΛΙΜΑΚΕΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ Λοΐζου Ευστράτιος Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων-Kατεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών. Ενότητα 10: ΚΛΙΜΑΚΕΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ Λοΐζου Ευστράτιος Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων-Kατεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Ενότητα 10: ΚΛΙΜΑΚΕΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ Λοΐζου Ευστράτιος Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων-Kατεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων

Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων Ενότητα 7: ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΔΥΝΑΜΗΣ ΠΩΛΗΤΩΝ Αθανασιάδης Αναστάσιος Τμήμα Εφαρμογών Πληροφορικής στη Διοίκηση και Οικονομία Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Το Εικονογραφημένο Βιβλίο στην Προσχολική Εκπαίδευση

Το Εικονογραφημένο Βιβλίο στην Προσχολική Εκπαίδευση Το Εικονογραφημένο Βιβλίο στην Προσχολική Εκπαίδευση Ενότητα 1.1: Αγγελική Γιαννικοπούλου Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία (ΤΕΑΠΗ) Διδακτική Πρακτική Διδακτική Πρακτική: Σωτηρία Παπαποστόλη.

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομικά Παράγωγα και Χρηματιστήριο

Χρηματοοικονομικά Παράγωγα και Χρηματιστήριο Χρηματοοικονομικά Παράγωγα και Χρηματιστήριο Ενότητα 14: ΑΠΟΔΟΣΗ ΑΞΙΟΓΡΑΦΩΝ ΚΑΙ ΑΜΟΙΒΑΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ Κυριαζόπουλος Γεώργιος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Το Εικονογραφημένο Βιβλίο στην Προσχολική Εκπαίδευση

Το Εικονογραφημένο Βιβλίο στην Προσχολική Εκπαίδευση Το Εικονογραφημένο Βιβλίο στην Προσχολική Εκπαίδευση Ενότητα 3.1: Αγγελική Γιαννικοπούλου Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία (ΤΕΑΠΗ) Διδακτική Πρακτική Διδακτική πρακτική: Ελένη Κλέντου.

Διαβάστε περισσότερα

Λογικός Προγραμματισμός Ασκήσεις

Λογικός Προγραμματισμός Ασκήσεις Λογικός Προγραμματισμός Ασκήσεις Παναγιώτης Σταματόπουλος Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Περιεχόμενα 1. Α Ομάδα Ασκήσεων "Λογικού Προγραμματισμού" Ακαδημαϊκού Έτους 2011-12... 3 1.1 Άσκηση 1...

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων διαγραμμάτων δραστηριοτήτων

Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων διαγραμμάτων δραστηριοτήτων Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων διαγραμμάτων δραστηριοτήτων 1 Περιεχόμενα 1 η Άσκηση... 4 2 η Άσκηση... 5 3 η Άσκηση... 7 4 η Άσκηση... 8 5 η Άσκηση... 10 6 η Άσκηση... 12 7 η Άσκηση... 13 Χρηματοδότηση...

Διαβάστε περισσότερα

Υγιεινή. Πρωτεΐνες. Λεοτσινίδης Μιχάλης Καθηγητής Υγιεινής Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Πατρών

Υγιεινή. Πρωτεΐνες. Λεοτσινίδης Μιχάλης Καθηγητής Υγιεινής Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Πατρών Υγιεινή Πρωτεΐνες Λεοτσινίδης Μιχάλης Καθηγητής Υγιεινής Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Πατρών Αποτελούνται από αμινοξέα ενωμένα με πεπτιδικούς δεσμούς. Μέση σύσταση: Ν: 16 % C: 50 % H: 7 % O: 22 % S: 0,5-3%

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ Εξαγωγών. Ενότητα 3 : Το Περιβάλλον και το Διεθνές Μάρκετινγκ Κοινωνικο-Πολιτιστικό Περιβάλλον

Μάρκετινγκ Εξαγωγών. Ενότητα 3 : Το Περιβάλλον και το Διεθνές Μάρκετινγκ Κοινωνικο-Πολιτιστικό Περιβάλλον ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3 : Το Περιβάλλον και το Διεθνές Μάρκετινγκ Κοινωνικο-Πολιτιστικό Περιβάλλον Χριστίνα Μπουτσούκη Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ. Ενότητα 6: Σχέδιο απλής εγκατάστασης

ΤΕΧΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ. Ενότητα 6: Σχέδιο απλής εγκατάστασης ΤΕΧΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Ενότητα 6: Σχέδιο απλής εγκατάστασης Διάλεξη 7η Εμμανουήλ Τατάκης Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών ENOTHTA B ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΑΛΕΞΗ 7 η ΔΙΑΦΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 2: ΗΘΙΚΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΗΘΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 2: ΗΘΙΚΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΗΘΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 2: ΗΘΙΚΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΗΘΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία των Επιστημών του Ανθρώπου: Στατιστική

Μεθοδολογία των Επιστημών του Ανθρώπου: Στατιστική Μεθοδολογία των Επιστημών του Ανθρώπου: Στατιστική Ενότητα 1: Βασίλης Γιαλαμάς Σχολή Επιστημών της Αγωγής Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Περιεχόμενα ενότητας Παρουσιάζονται βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην πληροφορική

Εισαγωγή στην πληροφορική Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στην πληροφορική Ενότητα 4: Ψηφιακή Λογική, Άλγεβρα Boole, Πίνακες Αλήθειας (Μέρος Α) Αγγελίδης Παντελής Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Χρυσή Κ. Καραπαναγιώτη Τμήμα Χημείας Αντικείμενο και Αναγκαιότητα Μετασχηματισμός της φυσικοεπιστημονικής γνώσης στη σχολική της εκδοχή.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 7η: ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού

Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού ΕΝΟΤΗΤΑ 7:ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΘΕΑΤΡΙΚΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Σκοποί ενότητας Γνωριμία με την

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία και Καινοτομία - Οικονομική Επιστήμη και Επιχειρηματικότητα

Τεχνολογία και Καινοτομία - Οικονομική Επιστήμη και Επιχειρηματικότητα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Τεχνολογία και Καινοτομία - Οικονομική Επιστήμη και Επιχειρηματικότητα Ενότητα: Χρηματοδοτική Μίσθωση (Leasing) Αν. Καθηγητής Μπακούρος Ιωάννης e-mail: ylb@uowm.gr,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 5η: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 4 Ο Πέμπτος Αιώνας (β' μισό) 457-518: Λέων Α' (457-474) Ζήνων (474-491) - Αναστάσιος (491-518)

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 4 Ο Πέμπτος Αιώνας (β' μισό) 457-518: Λέων Α' (457-474) Ζήνων (474-491) - Αναστάσιος (491-518) ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 4 Ο Πέμπτος Αιώνας (β' μισό) 457-518: Λέων Α' (457-474) Ζήνων (474-491) - Αναστάσιος (491-518) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Βασικός σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

13 η Διάλεξη. Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων

13 η Διάλεξη. Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων 13 η Διάλεξη Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων 1 Περιεχόμενα 1 η Άσκηση ΠΣ εταιρίας ενοικίασης αυτοκινήτων... 4 2 η Άσκηση ΠΣ ταχυδρομείου... 6 3 η Άσκηση ΒΔ εταιρίας... 9 Χρηματοδότηση... 12 Σημείωμα Αναφοράς...

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαίο Ελληνικό Δράμα: Αισχύλος - Σοφοκλής Ενότητα 13: Αναγνώσεις της Ἀντιγόνης του Σοφοκλή

Αρχαίο Ελληνικό Δράμα: Αισχύλος - Σοφοκλής Ενότητα 13: Αναγνώσεις της Ἀντιγόνης του Σοφοκλή Αρχαίο Ελληνικό Δράμα: Αισχύλος - Σοφοκλής Ενότητα 13: Αναγνώσεις της Ἀντιγόνης του Σοφοκλή Ευφημία Καρακάντζα Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Πρόταση αξόνων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Διατροφή

Εισαγωγή στην Διατροφή Εισαγωγή στην Διατροφή Ενότητα 5 η Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Όνομα καθηγητή: Μ. ΚΑΨΟΚΕΦΑΛΟΥ Όνομα καθηγητή: Α. ΖΑΜΠΕΛΑΣ Τμήμα: Επιστήμης τροφίμων και διατροφής του ανθρώπου ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Στόχος (1) Η

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 4: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Γενικό Λύκειο & Επαγγελματική Εκπαίδευση Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ-ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ-ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ-ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Ενότητα 9: ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΙΣΧΥΟΣ Αριστείδης Νικ. Παυλίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών και Βιομηχανικού Σχεδιασμού ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστική Ι. Ενότητα 4: Μελέτες Περιπτώσεων. Επίκουρος Καθηγητής Γεώργιος Κοντέος ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (ΓΡΕΒΕΝΑ)

Λογιστική Ι. Ενότητα 4: Μελέτες Περιπτώσεων. Επίκουρος Καθηγητής Γεώργιος Κοντέος ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (ΓΡΕΒΕΝΑ) Λογιστική Ι Ενότητα 4: Μελέτες Περιπτώσεων. Επίκουρος Καθηγητής Γεώργιος Κοντέος ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (ΓΡΕΒΕΝΑ) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 6 Ιουστινιανός Α (β μέρος: 548-565) Διάδοχοι Ιουστινιανού: Ιουστίνος Β (565-578) Τιβέριος (578-582) Μαυρίκιος (582-602) - Φωκάς (602-610) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 2 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 2 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 2 1/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: να περιγράφουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ Ενότητα 4. Μέθοδοι διδασκαλίας Μπαρκούκης Βασίλειος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διοίκηση Επιχειρήσεων Ενότητα 1: Διοίκηση και Manager Επίκ. Καθηγητής Θεμιστοκλής Λαζαρίδης Τμήμα Διοίκηση Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

Εισαγωγή στη Διοίκηση Επιχειρήσεων Ενότητα 1: Διοίκηση και Manager Επίκ. Καθηγητής Θεμιστοκλής Λαζαρίδης Τμήμα Διοίκηση Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Εισαγωγή στη Διοίκηση Επιχειρήσεων Ενότητα 1: Διοίκηση και Manager Επίκ. Καθηγητής Θεμιστοκλής Λαζαρίδης Τμήμα Διοίκηση Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα