ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΕΞΕΛΙΞΗΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΟΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΘΕΤΕΣ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΕΞΕΛΙΞΗΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΟΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΘΕΤΕΣ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ"

Transcript

1 ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΕΞΕΛΙΞΗΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΟΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΘΕΤΕΣ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ

2 Περιεχόμενα Σελίδα 1. Εισαγωγή 3 Για τις κλίμακες παρατήρησης 3 Για την εφαρμογή της κλίμακας 4 Για την αξιολόγηση της «Συστηματικής κλίμακας παρατήρησης» 4 2. Κλίμακες παρατήρησης 6 Αδρή κινητικότητα 7 Κινητικότητα άκρων χειρών/λεπτή κινητικότητα 9 Αισθητηριακή κινητικότητα 11 Γλωσσική έκφραση 14 Γλωσσική κατανόηση 17 Κοινωνική συμπεριφορά 19 Φαγητό 22 Ντύσιμο 24 Πλύσιμο 25 Τουαλέτα Οδηγός 27 Κατάλογος υλικών/αντικειμένων 28 Αδρή κινητικότητα 29 Κινητικότητα άκρων χειρών/λεπτή κινητικότητα 33 Αισθητηριακή κινητικότητα 43 Γλωσσική έκφραση 58 Γλωσσική κατανόηση 65 Κοινωνική συμπεριφορά 73 Φαγητό 78 Ντύσιμο 80 Πλύσιμο 81 Τουαλέτα Απεικόνιση της πορείας της εξέλιξης 83

3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Το Εργαλείο αυτό που κρατάτε στα χέρια σας, αποτελεί ένα πολύτιμο βοήθημα στα χέρια των ανθρώπων που εργάζονται με παιδιά που αντιμετωπίζουν προβλήματα με ή χωρίς πρόσθετες αναπηρίες. Η ανάγκη ύπαρξής ενός τέτοιου εργαλείου, προέκυψε όταν ξεκίνησε για πρώτη φορά στην Ελλάδα, το Πρόγραμμα Πρώιμης Παρέμβασης από την ΑΜΥΜΩΝΗ. Το πρόγραμμα αυτό, ξεκίνησε και τελικά αναπτύχθηκε, έχοντας ως απαραίτητο συμπαραστάτη το Ίδρυμα Τυφλών Blindeninstitutstiftung της Γερμανίας. Από την αρχή της συνεργασίας μας, ο Διευθυντής του Ιδρύματος κος Eberhard Fuchs, αγκάλιασε την προσπάθεια της ΑΜΥΜΩΝΗΣ και μας παρείχε κάθε δυνατή βοήθεια και υποστήριξη. Η εκπαίδευση που είχαμε όλα τα χρόνια, μας δόθηκε από την κα Marina Strothmann, Νευροψυχολόγο - Διευθύντρια Πρώιμης Παρέμβασης στο Μόναχο. Η συμβολή της και η έμπνευση που μας παρείχε, είναι ανεκτίμητα! Όσο το Πρόγραμμα αναπτυσσόταν, τόσο η ανάγκη για μια τεκμηριωμένη αξιολόγηση των αναγκών του κάθε παιδιού, γινόταν επιτακτική. Έτσι, υποβάλλαμε την αίτηση για χρηματοδότηση της μετάφρασης και προσαρμογής στα ελληνικά δεδομένα, στο πρόγραμμα ΜΕΛΕΤΕΣ 2009, του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ι.Σ. Λάτση, το οποίο και ενέκρινε την πρότασή μας. Το εγχείρημα δεν ήταν εύκολο, ακριβώς διότι ήταν η πρώτη φορά που είχαμε μπροστά μας μία τέτοια πρόκληση, αλλά και ευθύνη. Η μετάφραση όλου του υλικού έγινε από την κα Κατερίνα Βελιτσιάνου, Παιδοψυχίατρο και π. Επιστημονική σύμβουλο της ΑΜΥΜΩΝΗΣ. Η επιμέλεια της μετάφρασης έγινε από την κα Marina Strothmann και την υπογράφουσα. Θέλουμε να ευχαριστήσουμε θερμά, τον κο Eb. Fuchs που χωρίς την υποστήριξή του, δεν θα είχε προχωρήσει όλο το Πρόγραμμα. Επίσης, ευχαριστούμε θερμά την κα M. Strothmann που πάντα υπήρξε πηγή γνώσης, εμπειρίας αλλά και πίστης στο σκοπό. Τέλος, ευχαριστούμε πολύ και με βαθιά εκτίμηση το Κοινωφελές Ίδρυμα Ι.Σ. Λάτση για τη δυνατότητα που έδωσε μέσω ημών, σε πολλές ελληνικές οικογένειες, να καταλάβουν και να βελτιώσουν την καθημερινότητά τους μαζί με το παιδί τους που αντιμετωπίζει τις παραπάνω δυσκολίες. Είμαστε ιδιαίτερα υπερήφανοι για αυτό το αποτέλεσμα και χαιρόμαστε που το μοιραζόμαστε με όλους όσοι ενδιαφέρονται. Η Πρόεδρος Δ.Σ. Η Υπεύθυνη Συντονισμού Παρασκευή Μπέλλου Τόνια - Χριστιάνα Ζώτου

4 1. Εισαγωγή Για την «Κλίμακα παρατήρησης για τη συστηματική καταγραφή του επιπέδου εξέλιξης των παιδιών με πολλαπλές αναπηρίες και προβλήματα όρασης έως το τέταρτο έτος της ηλικίας τους». Η διαθέσιμη αυτή κλίμακα κλινικής παρατήρησης για την καταγραφή του επιπέδου εξέλιξης των παιδιών με πολλαπλές αναπηρίες και προβλήματα όρασης αναπτύχθηκε αρχικά στα πλαίσια του ερευνητικού προγράμματος «Mediative Fruehbetreuung Wurzburg» 1980 και αναγνωρίσθηκε τότε ως «διαδικασία δοκιμής». Εκείνη τη χρονική στιγμή δεν ήταν διαθέσιμες ούτε διαδικασίες αξιολόγησης για το συγκεκριμένο πληθυσμό και ούτε βασικά στοιχεία για την εξέλιξη των «φυσιολογικών» παιδιών με προβλήματα όρασης. Από τότε έχουν συλλεχθεί αντίστοιχα δεδομένα και βρίσκονται πια διαθέσιμες διαγνωστικές διαδικασίες, όπως π.χ. «κλινική παρατήρηση της ανάπτυξης και η προώθησή της για τυφλά παιδιά βρεφικής και νηπιακής ηλικίας» του Michael Brambring. Εντούτοις, το παρόν εργαλείο αποδείχθηκε στη διάρκεια των πολλών ετών εφαρμογής του, ως ένας αξιόπιστος τρόπος για την επισκόπηση των δεξιοτήτων και των ικανοτήτων των παιδιών, και ως μία καλή ενημέρωση για τα επόμενα βήματα της εξέλιξής τους. Αυτός ακριβώς είναι ο στόχος του συγκεκριμένου εργαλείου: να συλλέξει τα στοιχεία αναφοράς για το επίπεδο εξέλιξης των παιδιών, να καθορίσει με αυτά τα εξελικτικά βήματα που θα ακολουθήσουν και να προτείνει μία ουσιαστική υποστήριξή τους. Η πλειοψηφία των ασκήσεων προέκυψε από τη Λειτουργική - Διαγνωστική Κλίμακα Εξέλιξης του Μονάχου και από τις κλίμακες εξέλιξης Kiphard. Οι τελευταίες βασίζονται σε διαφορετικές, συχνά αμερικάνικες πηγές. Δεν είναι πλέον δυνατόν να εξακριβωθεί η «πατρότητα» καθεμίας από τις ασκήσεις. Αναφορές, όπως (Μ) ή (Κ) περιορίζονται επομένως μόνο σε αυτές τις ερωτήσεις, οι οποίες και αντλήθηκαν ολοκληρωτικά μαζί με τις σχετικές οδηγίες από την Κλίμακα του Μονάχου ή τις κλίμακες Kiphard. Ένα πρόσθετο πρόβλημα παρουσίασε η κατασκευή της λεγόμενης «άσκησης αντικατάστασης» για τα τυφλά παιδιά, οι οποίες θα έπρεπε να αντιστοιχούν στις ασκήσεις για τα φυσιολογικά παιδιά. Γνωρίζουμε τις αδυναμίες μίας τέτοιας κατασκευής, αλλά και την προβληματική να χρησιμοποιήσουμε συγκριτικά τον δείκτη 90% της εξελικτικής κλίμακας του Μονάχου η εμπειρία όμως μας απέδειξε, ότι μπορούμε να συλλέξουμε με αυτήν την άσκηση αντικατάστασης πληροφορίες για τις δεξιότητες και τις ικανότητες των παιδιών, ότι προκύπτει μία καλή εικόνα για το εξελικτικό επίπεδο του παιδιού και ότι με βάση το αντίστοιχο εξελικτικό επίπεδο, να υπάρχει η δυνατότητα να οργανωθεί ένα ουσιαστικό πλάνο υποστήριξης. Αυτό το εργαλείο είναι χρήσιμο μόνο στην περίπτωση που χρησιμοποιείται για τη συστηματική παρατήρηση του εξελικτικού επιπέδου του παιδιού, δίχως να αξιώνει μία σταθμισμένη, θεωρητικά δοκιμασμένη διαδικασία.

5 1.2. Για την εφαρμογή της κλίμακας Η κλίμακα παρατήρησης χρησιμοποιείται γενικά στο φυσικό περιβάλλον των παιδιών. Το παιδί έρχεται αντιμέτωπο με τα αντίστοιχα υλικά παιχνιδιού μέσα σε ένα οικείο περιβάλλον. Σε αυτά τα παιδιά, όπου υπάρχουν δυσκολίες επικοινωνίας με τον παρατηρητή, αναλαμβάνει η μητέρα, ή άλλο οικείο πρόσωπο, τη διαμεσολάβηση Για την αξιολόγηση «της συστηματικής κλίμακας κλινικής παρατήρησης «Το πρωταρχικό μέλημα της κλίμακας, μέσω των δυνατών και αδύναμων σημείων αναφοράς ενός εξελικτικού επιπέδου, σημεία που αντιπροσωπεύονται από την αντίστοιχη αναπτυξιακή ηλικία στο συγκεκριμένο τομέα, αποτελεί η άντληση τεκμηριωμένων προτεραιοτήτων για την υποστηρικτική εργασία. Στην προσπάθεια να καθοριστεί ένα ορισμένο εξελικτικό επίπεδο σε μήνες μπορεί να εμφανιστούν δυσκολίες: Η διαδικασία είναι απλή, - εάν το παιδί παρουσιάζει μεν σταθερά επιτεύγματα μέχρι έναν ορισμένο μήνα, εντούτοις δε, δεν καταφέρει να επιτύχει άλλη άσκηση. Το τελευταίο επιτυχημένο επίτευγμα προσδιορίζει, λοιπόν, την αναπτυξιακή ηλικία. - προβληματικός μπορεί να γίνει ο προσδιορισμός ενός εξελικτικού επιπέδου, εάν ένα παιδί επιτυγχάνει μερικώς στα διαφορετικά επίπεδα ανάπτυξης ενός τομέα. Εάν υπάρχουν κενά π.χ. στον 18 ο μήνα, ενώ ταυτόχρονα επιτυγχάνονται επιτεύγματα, τα οποία αντιστοιχούν σε ένα εξελικτικό επίπεδο 24 μηνών. Ποια αναπτυξιακή ηλικία θα πρέπει να οριστεί σε αυτό το παιδί; Όπως γίνεται και σε άλλες εξελικτικές κλίμακες, αυτό γίνεται επίσης εδώ μέσω μιας συμφωνίας, που μπορεί να φανεί αυθαίρετη, αποτελεί όμως πρακτική λύση, ορίζοντας, λοιπόν, τα λεγόμενα «κριτήρια διακοπής»: Για κάθε τομέα ξεχωριστά ορίσαμε τα ακόλουθα κριτήρια διακοπής: Αδρή κινητικότητα 3 Λεπτή κινητικότητα 3 Αισθητηριακή κινητικότητα 3 Γλωσσική έκφραση 3 Γλωσσική κατανόηση 3 Κοινωνική συμπεριφορά 3 Φαγητό 2 Ντύσιμο 2 Τουαλέτα 2 Πλύσιμο 2

6 - για παράδειγμα σε τομείς όπως πλύσιμο: εάν το παιδί δεν εκπληρώσει τις ασκήσεις δύο διαδοχικών μηνών ανάπτυξης, τότε καθορίζεται η ηλικία ανάπτυξής του από το μήνα που έχει οριστεί τελευταία. Σημείωση: - εάν υπάρχουν διαφορετικές ασκήσεις σε έναν μήνα, επιτυγχάνεται η συγκεκριμένη αναπτυξιακή ηλικία, εάν εκπληρωθούν τουλάχιστον το 50% των ασκήσεων. Για να έχουμε μία σύντομη επισκόπηση σχετικά με το εξελικτικό επίπεδο ενός παιδιού σε συγκεκριμένο τομέα, ορίζουμε τα κενά και τις επιτυχίες χρησιμοποιώντας βέλη, ξεκινώντας από την καθορισμένη αναπτυξιακή ηλικία με κατεύθυνση προς τα πάνω ή προς τα κάτω. Για τον χαρακτηρισμό των ασκήσεων Όλες οι ασκήσεις που χαρακτηρίζονται με ΜΒ αναφέρονται μόνο στα παιδιά με προβλήματα όρασης και μόνο αυτά πρέπει να τις εκπληρώνουν. Αυτό χρειάζεται να εξεταστεί ιδιαίτερα για τον καθορισμό των κριτηρίων διακοπής, όπου, στις ασκήσεις που δεν αφορούν τα παιδιά με τύφλωση, δεν θα πρέπει να συμπεριληφθεί η αξιολόγηση. Όλες οι ασκήσεις που δεν έχουν χαρακτηριστεί, ισχύουν τόσο για τα παιδιά με τύφλωση, όσο και για αυτά με προβλήματα όρασης. Όλες οι ασκήσεις που χαρακτηρίζονται με Τ ισχύουν μόνο για παιδιά με τύφλωση. Εάν στον αριθμό της άσκησης βρίσκεται ένας αστερίσκος, τότε υπάρχει για αυτήν μία συγκεκριμένη οδηγία.

7 ΟΔΗΓΟΣ ΛΙΣΤΑ ΥΛΙΚΩΝ/ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ 1 μεγάλη μπάλα 1 μικρή μπάλα 1 μεγάλη κούκλα 1 μικρή κούκλα 1 λούτρινο αρκουδάκι 3 ράβδοι διαφορετικού μεγέθους 1 φωτεινό κόκκινο αντικείμενο (μπάλα, μαλλί κ.α.) 1 παιχνίδι με κουρδιστήρι 1 παιχνίδι που το τραβάς με σχοινί (μία πάπια κ.α.) 1 παιχνίδι με υποδοχή για κλειδί 1 μικρό δοχείο με καπάκι 1 μεσαίου μεγέθους δοχείο με βιδωτό καπάκι Μικρά κουμπιά, μάρκες ή πέτρες Αρκετοί κοίλοι κύβοι ανοιχτοί από τη μία πλευρά τους, δύο από αυτούς ιδίου μεγέθους και χρώματος 10 κύβοι 5χ 4 κύβοι ιδίου χρώματος για ταξινόμηση 3 σαφώς ξεχωριστοί κύλινδροι 4 δοχεία για κατάψυξη 3 διαφορετικοί κοίλοι κύλινδροι 1 πίνακας με υποδοχή για ένα μεγάλο κύκλο (διαμέτρου 10 εκατοστών) 1 πίνακας με υποδοχή για ένα μικρό κύκλο (διαμέτρου 6 εκατοστών) 1 πίνακας με υποδοχή για τρίγωνο και τετράγωνο 1 πίνακας με υποδοχές για 6 ή 8 διαφορετικά σχήματα 5 διαφορετικά αυτοκινητάκια 5 διαφορετικά πλαστικά ζώα 1 ξύλινη πυραμίδα Πολλά κουμπιά, κάστανα, τουβλάκια lego, βώλοι 1 ξύλινος πίνακας με 16 ράβδους 2 καμπάνες - κουδούνια 1 κλωστή με χάντρες (διαμέτρου 2,5 εκατοστών) 1 αλυσίδα (τύπου χριστουγεννιάτικης γιρλάντας) Πλαστελίνη 1 λωρίδα υφάσματος με ένα μεγάλο κουμπί τρουκ Αρκετές εικόνες με σαφώς αναγνωρίσιμα αντικείμενα (ψάρι, αυτοκίνητο, λουλούδι, κουτάλι, κλπ.) Εικόνες Lotto Πολλές καρτ ποστάλ ζώων 3 ζεύγη συνδυαστικές κάρτες μνήμης Πολλές κόλλες χαρτί Α4 2 μολύβια 2 φωτογραφίες με γυμνό κορίτσι και αγόρι 3 εικόνες: ένα παιδί που τρώει, που κάνει μπάνιο, που κοιμάται 3 εικόνες: λουλούδια, μπάλες, δέντρα 1παιδικό ψαλίδι

8 1 σπιρτόκουτο 2 μπαγκέτες 1 διάτρητος κύλινδρος

9 ΟΔΗΓΟΣ ΑΔΡΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Υλικό για την εκτέλεση του ερωτηματολογίου: 1 μπάλα με διάμετρο 12 με 15 εκατοστά 1 παιχνίδι δεμένο με σχοινί για να σύρεται (παιχνίδι με ήχους) 1 μπάλα με μέτρια διάμετρο Έως την ηλικία των 11 μηνών χρησιμοποιείται η «διάγνωση λειτουργικής εξέλιξης του Μονάχου» (MFE). Άσκηση 1: Το παιδί κρατιέται για να σηκωθεί Υλικό: ένα σημαντικό παιχνίδι για το παιδί Εκτέλεση: Το άτομο αναφοράς (μητέρα ή άλλος) αφήνει το παιδί να καθίσει κάτω στο πάτωμα, μπροστά από μία καρέκλα ή στην άκρη ενός παιδικού τραπεζιού. Τοποθετεί στη συνέχεια ένα ενδιαφέρον για το παιδί παιχνίδι με τέτοιο τρόπο πάνω στην καρέκλα ή στο τραπέζι, έτσι ώστε να κινητοποιηθεί το παιδί να πάρει το παιχνίδι. Εάν είναι απαραίτητο, μπορεί ο εξεταστής να βοηθήσει και με άλλα κίνητρα. Αξιολόγηση: Το παιδί ανασηκώνεται από τη θέση μπουσουλίσματος ή με λυγισμένα γόνατα από το πάτωμα, ενώ κρατιέται από κατάλληλο έπιπλο, στην όρθια στάση. Χρειάζεται να κρατηθεί όρθιο για τουλάχιστον 5 δευτερόλεπτα. Κάθε είδος ανεξάρτητου κρατήματος ή στηρίγματος επιτρέπεται, όχι όμως το χέρι ενός ατόμου. Άσκηση 2: Το παιδί βαδίζει προχωρώντας δίπλα σε έπιπλα Υλικό: ένα παιχνίδι Εκτέλεση: Το παιδί στέκεται εμπρός από ένα παιδικό έπιπλο ή από ένα άλλο έπιπλο, από το οποίο μπορεί να στηριχθεί γερά. Το άτομο αναφοράς κινητοποιεί το παιδί με ένα παιχνίδι ή με μία ανταμοιβή να περπατήσει λίγα βήματα πλάι στο έπιπλο. Αξιολόγηση: Το παιδί προχωράει τουλάχιστον 3 βήματα πλάι στο κατάλληλο έπιπλο, ενώ ταυτόχρονα στηρίζεται μόνο του με το ένα ή με και τα δύο του χέρια σε αυτό. Άσκηση 4: Στέκεται μόνο του για τουλάχιστον 5 δευτερόλεπτα Εκτέλεση: Το άτομο αναφοράς αφήνει το παιδί όρθιο στο πάτωμα. Αξιολόγηση: Το παιδί στέκεται για τουλάχιστον 5 δευτερόλεπτα μόνο του χωρίς άλλη βοήθεια και δίχως να στηρίζεται. Άσκηση 5: Περπατάει ελεύθερα 10 βήματα Υλικό: ένα παιχνίδι Εκτέλεση: Το παιδί στέκεται στο πάτωμα. Ο εξεταστής ή το άτομο αναφοράς στέκεται ή σκύβει σε ανάλογη απόσταση μπροστά από το παιδί και του ζητά να έρθει να τον προσεγγίσει.

10 Αξιολόγηση: Το παιδί χρειάζεται να περπατήσει τουλάχιστον 10 βήματα ελεύθερα χωρίς να κρατιέται και δίχως υποστήριξη. Άσκηση 7: Σκύβει και σηκώνεται όρθιο Υλικό: μία μπάλα με διάμετρο 12 έως 15 εκατοστά Εκτέλεση: Το παιδί στέκεται στο πάτωμα. Ο εξεταστής αφήνει την μπάλα μπροστά από το παιδί και του ζητά να σηκώσει την μπάλα και με τα δύο του χέρια. Αξιολόγηση: Το παιδί σηκώνει την μπάλα από το πάτωμα, χωρίς να καθίσει και δίχως να στηριχθεί. Άσκηση 8: Προχωράει λίγα βήματα ελεύθερα προς τα πίσω Υλικό: ένα παιχνίδι με σχοινί, ώστε να το τραβάς Εκτέλεση: Το παιδί στέκεται όρθιο χωρίς τη δυνατότητα να κρατιέται ή να στηρίζεται. Ο εξεταστής ή το άτομο αναφοράς κινητοποιεί το παιδί ώστε να προχωρήσει προς τα πίσω. Με τη βοήθεια ενός παιχνιδιού που φέρει ρόδες, έτσι ώστε το παιδί να το τραβάει περπατώντας προς τα πίσω, ή δείχνοντας στο παιδί τον τρόπο και εξηγώντας του πώς να προχωρήσει, μπορούμε να το κινητοποιήσουμε. Αξιολόγηση: Το παιδί προχωράει για τουλάχιστον 3 βήματα προς τα πίσω χωρίς να κρατιέται και δίχως να πέσει. Άσκηση 10: Μπουσουλώντας ή έρποντας ανεβαίνει τα σκαλιά Εκτέλεση: Μπορεί το παιδί αυτόνομα με οποιονδήποτε τρόπο να ανέβει μία σκάλα? (να μην είναι απότομη) Άσκηση 13: Ανεβαίνει 3 σκαλοπάτια και στηρίζεται και με τα δύο του χέρια Εκτέλεση: Το παιδί στέκεται μπροστά στη σκάλα και στηρίζεται με τα χέρια του από το κάγκελο με τέτοιο τρόπο, ώστε να είναι σε θέση να την ανέβει αμέσως. Το άτομο αναφοράς στέκεται λίγα σκαλοπάτια πάνω από το παιδί και του ζητάει να ανέβει. Εάν το παιδί δεν ανεβαίνει μόνο του, μπορεί το άτομο αναφοράς να το δοκιμάσει μαζί του για τρεις φορές. Αξιολόγηση: Το παιδί βάζει πρώτα το ένα του πόδι και έπειτα το δεύτερό του πόδι πάνω στο ίδιο σκαλοπάτι(παιδικός βηματισμός), και με τον ίδιο τρόπο ανεβαίνει τουλάχιστον τα επόμενα τρία σκαλοπάτια. Άσκηση 14: Κλωτσάει μία μπάλα με το πόδι δίχως να στηρίζεται Υλικό: μία μπάλα μεσαίου μεγέθους Εκτέλεση: Ο εξεταστής τοποθετεί την μπάλα στο πάτωμα και δείχνει στο παιδί πώς να την κλωτσήσει. Ζητάει επίσης από το παιδί να παίξουν μαζί ποδόσφαιρο και αφήνει την μπάλα λίγα εκατοστά εμπρός από το πόδι του παιδιού, έτσι ώστε να μπορεί να την κλωτσήσει. Αξιολόγηση: Το παιδί κλωτσάει την μπάλα αόριστα δίχως να στηρίζεται, με όποιο πόδι επιθυμεί. Εάν την κλωτσήσει τυχαία ενώ περπατάει, θεωρούμε ότι δεν έχει εκτελεστεί η άσκηση.

11 Άσκηση 15: Κατεβαίνει την σκάλα και στηρίζεται με τα δύο του χέρια Εκτέλεση: Αφήνουμε το παιδί να σταθεί πάνω στη σκάλα και να στηρίζεται και με τα δύο του χέρια από το κάγκελο με τέτοιο τρόπο, ώστε να μπορεί να κατέβει 4-5 σκαλοπάτια. Το άτομο αναφοράς στέκεται στο κάτω μέρος της σκάλας και ζητάει από το παιδί να προχωρήσει προς το μέρος του. Εάν το παιδί δεν κατεβαίνει τη σκάλα μόνο του, μπορεί το άτομο αναφοράς να δοκιμάσει μαζί του τρεις φορές. Αξιολόγηση: Το παιδί κατεβαίνει με παιδικό βηματισμό τουλάχιστον τα τρία σκαλοπάτια και στηρίζεται από το κάγκελο και με τα δύο του χέρια. Άσκηση 16: Ανεβαίνει τη σκάλα και στηρίζεται με το ένα του χέρι Εκτέλεση: Το παιδί στέκεται μπροστά στη σκάλα και στηρίζεται με το ένα του χέρι με τέτοιο τρόπο, ώστε να είναι αμέσως σε θέση να ανέβει. Το άτομο αναφοράς στέκεται λίγα σκαλοπάτια πάνω από το παιδί και του ζητάει να ανέβει προς το μέρος του. Εάν το παιδί δεν ανεβαίνει μόνο του, μπορεί το άτομο αναφοράς να το δοκιμάσει μαζί του για τρεις φορές. Αξιολόγηση: Τ0 παιδί ανεβαίνει με παιδικό βηματισμό τουλάχιστον τα τρία σκαλοπάτια. Στηρίζεται με το ένα του χέρι από το κάγκελο ή από τον τοίχο. Δεν επιτρέπεται να στηρίζεται σε ένα άτομο. Άσκηση 17: Κατεβαίνει την σκάλα και στηρίζεται με το ένα του χέρι Εκτέλεση: Το παιδί στέκεται μπροστά στη σκάλα και στηρίζεται με το ένα του χέρι με τέτοιο τρόπο, ώστε να είναι σε θέση να κατέβει 4-5 σκαλοπάτια. Το άτομο αναφοράς στέκεται στο κάτω μέρος της σκάλας και ζητάει από το παιδί να προχωρήσει προς το μέρος του. Εάν το παιδί δεν κατεβαίνει τη σκάλα μόνο του, μπορεί το άτομο αναφοράς να δοκιμάσει μαζί του τρεις φορές. Αξιολόγηση: Το παιδί κατεβαίνει με παιδικό βηματισμό τουλάχιστον τα τρία σκαλοπάτια και στηρίζεται από το κάγκελο ή από τον τοίχο με το ένα του χέρι. Δεν επιτρέπεται να στηρίζεται σε ένα άτομο. Άσκηση 18: Σηκώνει αντικείμενα, ενώ βρίσκεται σε καθιστή θέση Εκτέλεση: Είναι το παιδί σε θέση να σηκώσει ένα παιχνίδι από το πάτωμα με τέτοιο τρόπο, ώστε να καθίσει σχεδόν κάτω και να ανασηκωθεί αμέσως μετά στην όρθια θέση; Επιτρέπεται να στηριχθεί και με τα δύο του χέρια στο πάτωμα. Άσκηση 19: Ανεβαίνει στην καρέκλα, πιάνει την πλάτη της Εκτέλεση: Είναι σε θέση το παιδί να ανέβει πάνω σε μία καρέκλα δίχως βοήθεια και να σταθεί πάνω της όρθια, ενώ στηρίζεται από την πλάτη της καρέκλας? Αξιολόγηση: Θεωρούμε ότι το παιδί είναι ικανό για την άσκηση, όταν εκτελεί τα αναφερόμενα βήματα με σιγουριά και δίχως παρέκκλιση.

12 Άσκηση 23: Παίζει ενώ κάθεται οκλαδόν Εκτέλεση: Είναι το παιδί σε θέση να παίζει για 10 δευτερόλεπτα περίπου στο πάτωμα καθήμενο οκλαδόν δίχως να χάσει την ισορροπία του? Αξιολόγηση: Θεωρούμε ότι το παιδί είναι ικανό για την άσκηση, όταν εκτελεί τα αναφερόμενα βήματα με σιγουριά και δίχως παρέκκλιση. Άσκηση 29: Στέκεται όρθιο πάνω στο ένα του πόδι για 2 δευτερόλεπτα, ενώ στηρίζεται Εκτέλεση: Δεν επιτρέπεται στο παιδί να ακουμπάει το σώμα του. Το χέρι με το οποίο στηρίζεται πρέπει να είναι σε οριζόντια θέση.

13 ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΚΡΩΝ/ ΛΕΠΤΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Υλικό για την εκτέλεση του ερωτηματολογίου: 2 καμπάνες - 1 αυτοκίνητο -1 μπάλα - 1 ράβδο - 2 κοίλοι κύλινδροι - 10 κύβοι - χαρτί με 2 μολύβια - 1 ξύλινη πυραμίδα - 1 παιχνίδι με κουρδιστήρι - 1 παιδικό ψαλίδι - 2 μπαγκέτες σχοινί - χάντρες(διαμ. 2,5 εκ.) - μεσαίου μεγέθους δοχείο με βιδωτό καπάκι - 1 σπιρτόκουτο - 1 παιχνίδι με υποδοχή για κλειδί - 1 αλυσίδα - 1 διάτρητος κύλινδρος - 1 κομμάτι ύφασμα με κουμπί τρουκ - πλαστελίνη Έως την ηλικία των 10 μηνών χρησιμοποιείται η «διάγνωση λειτουργικής εξέλιξης του Μονάχου» (MFE). Άσκηση 1: Χτυπάει δύο κύβους, τον έναν πάνω στον άλλο Υλικό: 4 κύβοι Εκτέλεση: Ο εξεταστής δείχνει στο παιδί, με ποιόν τρόπο να χτυπάει τον έναν κύβο πάνω στον άλλο. Έπειτα δίνει στο παιδί τους κύβους και το προτρέπει να τους χτυπήσει. Εάν απαιτείται δεύτερη επίδειξη, κρατάει ο εξεταστής άλλους δύο κύβους. Αξιολόγηση: Το παιδί χτυπάει τους κύβους, τον έναν πάνω στον άλλο, τουλάχιστον για δύο φορές. Άσκηση 3: Πιάνει με «θέση λαβίδας» Υλικό: Τρίμματα από μπισκότο ή σταφίδα Εκτέλεση: Ο εξεταστής τοποθετεί ένα κομμάτι μπισκότο ή μία σταφίδα με διάμετρο περίπου 0,5 εκατοστά μπροστά στο παιδί πάνω στο τραπέζι ή πάνω στο πιάτο του. Προτρέπει το παιδί να σηκώσει το κομμάτι. Αξιολόγηση: Το παιδί πιάνει το κομμάτι, έχοντας 5 προσπάθειες, τουλάχιστον για μία φορά με τεντωμένο το δείκτη και τον αντίχειρα («θέση λαβίδας»). Άσκηση 7: Σπρώχνει ένα αυτοκινητάκι πέρα-δώθε Υλικό: 1 αυτοκίνητο παιχνίδι Εκτέλεση: Ο εξεταστής σπρώχνει ένα αυτοκινητάκι πάνω στο τραπέζι αργά πέρα-δώθε. Έπειτα δίνει το αυτοκινητάκι στο παιδί και το προτρέπει να το οδηγήσει. Αξιολόγηση: Η άσκηση θεωρείται επιτυχής, όταν το παιδί ωθήσει το αυτοκινητάκι με τις ρόδες του για περίπου 10 εκατοστά προς την ίδια κατεύθυνση.

14 Άσκηση 12: Τοποθετεί 2 κοίλους κύβους Υλικό: 2 κοίλοι κύβοι Εκτέλεση: Ο εξεταστής τοποθετεί τον μικρό κοίλο κύβο ανάποδα πάνω στον μεγάλο κύβο. Δίνει στο παιδί τους κοίλους κύβους με το άνοιγμα να βρίσκεται από κάτω και το προτρέπει να φτιάξει έναν πύργο. Αξιολόγηση: Η άσκηση θεωρείται επιτυχής, εάν σταθεί όρθιος ο μικρός κύβος σε τρεις προσπάθειες για μία φορά πάνω στο μεγαλύτερο κύβο, δίχως να τον κρατάει με το χέρι. Δεν έχει σημασία εάν τοποθετηθεί ο μικρότερος κοίλος κύβος με το άνοιγμα ή με τον πάτο του. Άσκηση 14: Τακτοποιεί αντικείμενα Είναι το παιδί σε θέση να ανοίξει ένα κουτί, να σηκώσει τρία από τα πέντε αντικείμενα και να τα συμμαζέψει ξανά? Μέσα σε ένα μικρό ξύλινο κουτάκι, του οποίου το καπάκι να ανοίγει με ευκολία, να υπάρχουν 5 μικρά παιχνιδάκια, όπως ένας συνδετήρας, ένα τουβλάκι lego Στα τυφλά παιδιά το κουτί να είναι ανοικτό. Άσκηση 16: Τοποθετεί 2 κύβους τον έναν πάνω στον άλλο Υλικό: 2-3 κύβοι Εκτέλεση: Ο εξεταστής δείχνει στο παιδί πώς να χτίσει έναν πύργο με δύο κύβους. Του αφήνει τους κύβους αυτούς, προτρέποντάς το να χτίσει τον πύργο. Στα τυφλά παιδιά να χρησιμοποιούνται ξύλινες κούπες ή αντικείμενα που στέκονται καλά το ένα πάνω στο άλλο. ( Αυτό ισχύει για όλες τις παρόμοιες ασκήσεις που ακολουθούν). Άσκηση 17: Χτυπάει με το μολύβι πάνω στο χαρτί Υλικό: 1 φύλλο χαρτί Α4 και 2 μολύβια Εκτέλεση: Ο εξεταστής δείχνει στο παιδί πως σχεδιάζουμε πάνω στο χαρτί τελείες και γραμμές. Αφού σχεδιάζει πάνω στο χαρτί, ανασηκώνει το χέρι του. Δίνει το μολύβι στο παιδί και το προτρέπει να σχεδιάσει και αυτό τελείες πάνω στο χαρτί. Αξιολόγηση: Το παιδί σχεδιάζει πάνω στο χαρτί 3 τελείες ή «ξεγλιστράει» με τρία σήματα που διαφοροποιούνται. Δεν έχει σημασία πώς κρατάει το μολύβι. Άσκηση 18: Χτίζει έναν πύργο με 3 κύβους Υλικό: 3-5 κύβοι Εκτέλεση: Ο εξεταστής δείχνει στο παιδί πώς να χτίσει έναν πύργο με τρεις κύβους. Έπειτα του αφήνει τους 3 κύβους, προτρέποντάς το να χτίσει τον πύργο. Εάν ήδη ο δεύτερος κύβος δε σταθεί καλά πάνω στον βασικό, δεν επιτρέπεται από τον εξεταστή να τον διορθώσει.

15 Άσκηση 19: Ξεδιπλώνει αντικείμενα τυλιγμένα με χαρτί Εκτέλεση: Είναι το παιδί σε θέση να ξεδιπλώσει ένα αντικείμενο, το οποίο έχει τυλιχθεί μπροστά του μέσα σε χαρτί? Χρησιμοποιήστε μία κόλλα χαρτί ή ένα κομμάτι χαρτί περιτυλίγματος όμοιου μεγέθους και τυλίξτε μέσα σε αυτό ένα επιθυμητό παιχνίδι, όπως ένα αυτοκινητάκι ή ένα γλυκό. Κλείστε τις άκρες του όπως ακριβώς σε μία καραμέλα. Στο τυφλό παιδί συνοδέψτε τη διαδικασία με λεκτική περιγραφή και αφήστε το παιδί να ψηλαφίσει το τυλιγμένο αντικείμενο. Αξιολόγηση: Η άσκηση θεωρείται επιτυχής, εάν το παιδί τα καταφέρει με οποιονδήποτε τρόπο χρησιμοποιώντας και τα δύο του χέρια να εμφανίσει το περιτυλιγμένο αντικείμενο. Άσκηση 21: Δείχνει με το δείκτη Εκτέλεση: Χρησιμοποιεί το παιδί το δείκτη ξεχωριστά, διαφοροποιώντας τον από τα υπόλοιπα δάκτυλα? Αξιολόγηση: Η λειτουργία θεωρείται επιτυχής, εάν ο δείκτης χρησιμοποιείται για να δείξει το παιδί ή για να ανασηκώσει τρίμματα. Άσκηση 23: Γυρνάει 2 σελίδες στο παιδικό βιβλίο Υλικό: 1 παιδικό βιβλίο με εικόνες με σπιράλ Εκτέλεση: Ο εξεταστής αφήνει ένα παιδικό βιβλίο με εικόνες με τέτοιον τρόπο μπροστά στο παιδί, έτσι ώστε το σπιράλ να βρίσκεται κάθετα προς το παιδί και ο ίδιος γυρίζει τουλάχιστον δυο φορές τις σελίδες. Προτρέπει το παιδί να αρχίσει να γυρνάει τις σελίδες. Εάν χρειαστεί, κρατάει το βιβλίο με το ένα του το χέρι, για να μη γλιστρήσει. Αξιολόγηση: Το παιδί γυρνάει τουλάχιστον δύο σελίδες, από δεξιά προς αριστερά ή και αντίθετα, όχι όμως από πάνω προς τα κάτω. Άσκηση 24: Περνάει 2 κρίκους στην πυραμίδα Υλικό: 1 πυραμίδα με κρίκους διαφορετικού μεγέθους Εκτέλεση: Ο εξεταστής αφαιρεί όλους τους κρίκους από την πυραμίδα και περνάει ξανά τους δύο μεγαλύτερους κρίκους. Δίνει στο παιδί τους κρίκους του μεσαίου μεγέθους. Εάν χρειαστεί το βοηθάει να περάσει τον πρώτο του κρίκο. Αξιολόγηση: Το παιδί περνάει τουλάχιστον 2 κρίκους δίχως βοήθεια. Άσκηση 26: Σχεδιάζει πρόχειρα ευθείες γραμμές Υλικό: Φύλλα χαρτιού Α4 και 2 μολύβια Εκτέλεση: Ο εξεταστής δείχνει στο παιδί πώς να σχεδιάζει πρόχειρα πάνω στο χαρτί χωρίς να σηκώσει το χέρι του. Του δίνει το μολύβι στο χέρι και του ζητάει να σχεδιάσει και αυτό ευθείες γραμμές. Αξιολόγηση: Το παιδί σχεδιάζει πρόχειρα χωρίς να σηκώσει το χέρι του από το χαρτί. Έτσι σχεδιάζει 3 ευθείες γραμμές ή ελαφρώς λοξές. (δείτε το σχήμα) Δεν έχει σημασία πώς κρατάει το χέρι του.

16 Άσκηση 27: Περνάει την κλωστή μέσα από μεγάλη χάντρα Υλικό: κλωστή, χάντρες(2,5 εκ) Εκτέλεση: Ο εξεταστής περνάει αργά την κλωστή στη χάντρα, κάνει ένα μικρό διάλειμμα και έπειτα περνάει την κλωστή μέσα από τη χάντρα. Δίνει στο παιδί την κλωστή και τη χάντρα με τέτοιο τρόπο, έτσι ώστε η κλωστή να κοιτάζει το άνοιγμα της χάντρας. Αξιολόγηση: Το παιδί περνάει την κλωστή μία φορά στην τρύπα της χάντρας. Δεν είναι απαραίτητο η κλωστή να περάσει από την άλλη πλευρά της χάντρας. Άσκηση 28: Τοποθετεί ένα μικρό αντικείμενο σε μπουκάλι Υλικό: 1 μικρό μπουκαλάκι και μία σταφίδα Εκτέλεση: Μπορεί το παιδί να αφήσει τη σταφίδα να πέσει μέσα από το άνοιγμα του μπουκαλιού? Κρατήστε το μπουκαλάκι και δείξτε αρκετές φορές στο παιδί πώς πιάνουμε τη σταφίδα με το δείκτη και τον αντίχειρα, για να την αφήσουμε να πέσει μέσα στο μπουκαλάκι. Προτρέψτε έπειτα το παιδί να επαναλάβει τη διαδικασία. Αξιολόγηση: Εάν το παιδί τα καταφέρει μόνο του, η άσκηση θεωρείται επιτυχής. Η άσκηση θεωρείται επίσης επιτυχής, εάν υπάρχει παρόμοιο αποτέλεσμα με κάποιο άλλο μέσο. Άσκηση 29: Χτίζει έναν πύργο με 5 κύβους Υλικό: 5-7 κύβοι Εκτέλεση: Ο εξεταστής χτίζει μπροστά στο παιδί έναν πύργο με μερικούς κύβους. Του δίνει έπειτα αυτούς τους κύβους και το προτρέπει να χτίσει έναν πύργο με αυτούς και με τους υπόλοιπους. Δεν επιτρέπεται να διορθώσει τους κύβους μετακινώντας τους. Αξιολόγηση: Η άσκηση θεωρείται επιτυχής, όταν το παιδί χτίσει στις τρεις προσπάθειες για μία φορά δίχως βοήθεια έναν πύργο με 5 κύβους, ο οποίος θα στέκεται. Άσκηση 30: Σχεδιάζει πρόχειρα μορφές σπιράλ Υλικό: Κόλλες χαρτιού Α4 και 2 μολύβια Εκτέλεση: Ο εξεταστής ζωγραφίζει στο παιδί πάνω στο χαρτί γραμμές σε μορφή σπιράλ. Του δίνει ένα μολύβι στο χέρι και το προτρέπει να ζωγραφίσει με τον ίδιο τρόπο. Αξιολόγηση: Το παιδί κινεί το μολύβι κυκλικά. Ως αποτέλεσμα υπάρχουν γραμμές με μορφή σπιράλ ή οβάλ με 3 καμπύλες. Άσκηση 31: Ξεβιδώνει ένα βαρελάκι, ένα μπουκάλι ή ένα δοχείο Υλικό: ένα μεσαίου μεγέθους δοχείο με καπάκι Εκτέλεση: Ο εξεταστής ξεβιδώνει αργά ένα δοχείο γυρνώντας το καπάκι του για τουλάχιστον δύο φορές κρατώντας το γερά. Δίνει στο παιδί το κλειστό δοχείο με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορεί να ξεκινήσει αμέσως να ξεβιδώνει το καπάκι του. Ο εξεταστής προτρέπει το παιδί να ξεβιδώσει το δοχείο.

17 Αξιολόγηση: Η άσκηση θεωρείται επιτυχής, εάν το καπάκι του δοχείου ξεβιδωθεί γυρνώντας το για τουλάχιστον δύο φορές. Στο τυφλό παιδί, οδηγείστε πρώτα τα χέρια του όταν ξεβιδώνετε το καπάκι και προσφέρετε ένα δοχείο με ενδιαφέρον περιεχόμενο. Άσκηση 32: Περνάει χάντρες σε κλωστή Υλικό: Χάντρες (δμ 2,5εκ.) και κλωστή Εκτέλεση: Ο εξεταστής ξεκινάει να περνάει μερικές χάντρες στη κλωστή και δίνει στο παιδί αυτήν την κλωστή με τέτοιο τρόπο, ώστε να μπορεί να συνεχίσει να περνάει κι άλλες χάντρες. Του δίνει μία μία χάντρα και του ζητάει να τις περάσει στην κλωστή. Αξιολόγηση: Το παιδί περνάει τουλάχιστον 3 χάντρες στην κλωστή. Περνάει την κλωστή χωρίς βοήθεια μέσα από τις χάντρες. Άσκηση 33: Κρατάει σε κάθε χέρι 2 κύβους Υλικό: 4 κύβοι Εκτέλεση: Ο εξεταστής δείχνει στο παιδί πώς να κρατά στα δυο του χέρια ταυτόχρονα δύο κύβους (συνολικά 4 κύβοι). Δίνει στο παιδί ταυτόχρονα από δύο κύβους σε κάθε χέρι ή ακουμπάει τα ζεύγη των κύβων με τέτοιο τρόπο στο τραπέζι, ώστε το παιδί να μπορεί να τα σηκώσει. Αξιολόγηση: Το παιδί κρατάει για τουλάχιστον 2 δευτερόλεπτα σε κάθε χέρι ταυτόχρονα 2 κύβους. Άσκηση 34: Τοποθετεί 3 σπίρτα μέσα σε σπιρτόκουτο Υλικό: ένα σπιρτόκουτο με 5 σπίρτα Εκτέλεση: Ο εξεταστής αφήνει τα σπίρτα μπροστά στο παιδί ένα-ένα κάθετα προς το άδειο κουτί, το οποίο είναι χωρίς το καπάκι του. Τα σπίρτα που εξέχουν από το κουτάκι, τα διορθώνει ο εξεταστής ώστε να είναι ολόκληρα μέσα στο κουτί. Αξιολόγηση: Η άσκηση είναι επιτυχής, εάν το παιδί καταφέρει με 5 προσπάθειες να τοποθετήσει 3 σπίρτα έτσι μέσα στο κουτί, ώστε να βρίσκονται ολόκληρα μέσα σε αυτό. Η κατεύθυνση που θα έχουν τα σπίρτα είναι χωρίς σημασία. Άσκηση 35: Γυρίζει το κουρδιστήρι (μανιβέλα) ενός παιχνιδιού Υλικό: ένα παιχνίδι με κουρδιστήρι Εκτέλεση: Ο εξεταστής δείχνει στο παιδί πώς κουρδίζει το παιχνίδι και του το δίνει. Ο εξεταστής προσέχει ώστε το παιδί να κρατάει το παιχνίδι με το ένα του το χέρι, την ώρα που το κουρδίζει με το άλλο. Δεν επιτρέπεται να κρατάει το παιχνίδι άλλο άτομο. Ο εξεταστής μπορεί να βοηθήσει μία φορά, οδηγώντας το χέρι του παιδιού. Αξιολόγηση: Η άσκηση θεωρείται επιτυχής, εάν το παιδί κουρδίσει τουλάχιστον τρεις φορές. Πρέπει να κουρδίζει προς μία κατεύθυνση, μπορεί όμως να σταματήσει για λίγο εάν έχει γυρίσει το κουρδιστήρι μία ολόκληρη φορά. Το παιχνίδι μπορεί να τοποθετηθεί πάνω στο τραπέζι ή να το κρατάει στα χέρια του.

18 Άσκηση 36: Ανατρέπει ένα μπουκαλάκι έως ότου βγει μία χάντρα Υλικό: ένα μπουκαλάκι και μία χάντρα Εκτέλεση: Μπορεί το παιδί να ανατρέψει ένα μπουκαλάκι μέχρι να βγει μία χάντρα ή μία σταφίδα? Δείξτε στο παιδί μία φορά την άσκηση κι έπειτα προτρέψτε το να την επαναλάβει. Αξιολόγηση: Η άσκηση θεωρείται επιτυχής, εάν το παιδί καταφέρει να ανατρέψει το μπουκάλι ώστε να κυλήσει η χάντρα στο τραπέζι ή στο χέρι του και να το επαναλάβει αυτό αρκετές φορές. Άσκηση 37: Πετάει μία μπάλα πάνω από το κεφάλι του Υλικό: μία μπάλα Εκτέλεση: Μπορεί το παιδί να πετάξει στον εξεταστή ένα μπαλάκι του τένις με το ένα του χέρι σηκωμένο πάνω από το κεφάλι του? Δείξτε στο παιδί αρκετές φορές πώς να σηκώσει το χέρι του πάνω από το κεφάλι και πετάξτε την μπάλα δυναμικά μακριά για αρκετές φορές ή ρίξτε την σε άλλον εξεταστή. Αξιολόγηση: Η άσκηση θεωρείται επιτυχής, εάν το παιδί καταφέρει να ρίξει στον εξεταστή το μπαλάκι του τένις με το ένα του χέρι σηκωμένο πάνω από το κεφάλι του. Άσκηση 38: Τοποθετεί ένα ραβδάκι μέσα σε σωλήνα Υλικό: Σωλήνας από χαρτόνι και ραβδάκι Εκτέλεση: Μπορεί το παιδί να τοποθετήσει ένα μικρό ραβδάκι μέσα σε έναν χάρτινο σωλήνα? Δώστε στο παιδί έναν χάρτινο σωλήνα, όπως είναι π.χ. το ρολό στο χαρτί τουαλέτας ή το ρολό στο χαρτί κουζίνας. Πάρτε ένα μικρό ραβδάκι από μπαμπού ή ένα ραβδάκι για λουλούδια (στην ανάγκη χρησιμοποιήστε ένα μολύβι) και περάστε το μέσα στο σωλήνα. Το παιδί πρέπει, αφότου πέσει το ραβδάκι από το σωλήνα, να δοκιμάσει μόνο του να το περάσει μέσα στο σωλήνα ή μέσα από το σωλήνα, κρατώντας μόνο του το ραβδάκι και το σωλήνα. Άσκηση 39: Γυρίζει ένα κλειδί που βρίσκεται πάνω σε ένα παιχνίδι Υλικό: ένα παιχνίδι που φέρει υποδοχή με κλειδί Εκτέλεση: Ο εξεταστής δείχνει στο παιδί πώς να γυρίσει το κλειδί που βρίσκεται στο παιχνίδι και του το δίνει. Ο εξεταστής χρειάζεται να προσέξει, ώστε το παιδί να κρατάει με το ένα του το χέρι το παιχνίδι, την ώρα που γυρίζει ταυτόχρονα το κλειδί με το άλλο του το χέρι. Για την εκτέλεση της άσκησης δεν είναι απαραίτητο να τοποθετήσει το παιδί μόνο του το κλειδί στην υποδοχή του παιχνιδιού. Αξιολόγηση: Το παιδί γυρίζει τουλάχιστον 3 φορές το κλειδί, η κατεύθυνση της κίνησης αυτής είναι χωρίς σημασία. Μετά από κάθε κίνηση πρέπει το παιδί να ξαναπιάνει το κλειδί. Δεν έχει σημασία εάν το παιχνίδι βρίσκεται πάνω στο τραπέζι ή εάν το παιδί το κρατάει στα χέρια του.

19 Άσκηση 40: Χτίζει έναν πύργο με 7 κύβους Υλικό: 8-10 κύβοι Εκτέλεση: Ο εξεταστής χτίζει μπροστά στο παιδί έναν πύργο με μερικούς κύβους. Του δίνει έπειτα αυτούς τους κύβους και το προτρέπει να χτίσει έναν πύργο με αυτούς και με τους υπόλοιπους. Δεν επιτρέπεται να διορθώσει τους κύβους μετακινώντας τους. Αξιολόγηση: Η άσκηση θεωρείται επιτυχής, όταν το παιδί χτίσει στις τρεις προσπάθειες για μία φορά δίχως βοήθεια έναν πύργο με 7 κύβους, ο οποίος θα στέκεται. Άσκηση 43: Σχεδιάζει κάθετες και ορθογώνιες γραμμές Υλικό: μία κόλλα χαρτί Α4 και 2 μολύβια Εκτέλεση: Ο εξεταστής σχεδιάζει με ένα μολύβι πάνω σε λευκό χαρτί μία γραμμή κάθετη ή και ορθογώνια μήκους περίπου 10 εκ. και προτρέπει το παιδί να ζωγραφίσει την ίδια γραμμή όπου θέλει πάνω στο χαρτί. Χρησιμοποιεί για την άσκηση αυτή επίσης ένα μολύβι. Αξιολόγηση: Η άσκηση θεωρείται επιτυχής, εάν το παιδί καταφέρει να τοποθετήσει σωστά το μολύβι πάνω στο χαρτί, να σχεδιάσει την κάθετη ή την οριζόντια ευθεία γραμμή και έπειτα να αφήσει στην άκρη το μολύβι. Επιτρέπεται να υπάρχει μία απόκλιση των 40 μοιρών και προς τις δύο κατευθύνσεις. Άσκηση 44: Τοποθετεί μία αλυσίδα μέσα σε σωλήνα Υλικό: μία αλυσίδα και ένας χάρτινος σωλήνας (δες και την άσκηση 38) Εκτέλεση: Μπορεί το παιδί να περάσει μία αλυσίδα μέσα από έναν χάρτινο σωλήνα? Πάρτε έναν χάρτινο σωλήνα, αντί για ραβδάκι χρησιμοποιήστε μία αλυσίδα-κόσμημα ή κάποια παρόμοια αλυσίδα. Δείξτε στο παιδί πώς μπορεί κρατώντας την αλυσίδα από το ένα της άκρο να «βυθιστεί» σιγά-σιγά μέσα στο χάρτινο σωλήνα. Ο σωλήνας μπορεί να στέκεται πάνω στο τραπέζι ή να τον κρατάτε ελεύθερα στο χέρι. Αξιολόγηση: Η άσκηση θεωρείται επιτυχής, εάν το παιδί καταφέρει να περάσει την αλυσίδα μέσα στο ή μέσα από το σωλήνα. (Για περαιτέρω αξιολόγηση δες και την άσκηση 38). Άσκηση 45: Διπλώνει κόλλες χαρτί Υλικό: Κόλλες χαρτί Α4 Εκτέλεση: Μπορεί το παιδί μετά την επίδειξη να διπλώσει μία κόλλα χαρτί και με τα δυο του τα χέρια; Πάρτε μία κόλλα χαρτί και δείξτε στο παιδί πώς διπλώνετε την κόλλα στη μέση γραμμή. Πρέπει να καταφέρει, αφού σας παρακολουθήσει κάποιες φορές, να επαναλάβει αυτήν τη διαδικασία της δίπλωσης. Αξιολόγηση: Η άσκηση θεωρείται επιτυχής, εάν η κόλλα χαρτί διπλωθεί περίπου στη μέση γραμμή.

20 Άσκηση 46: Μεταφέρει νερό από ένα κύπελλο σε άλλο κύπελλο Υλικό: 2 κύπελλα και νερό Εκτέλεση: Μπορεί το παιδί να μεταφέρει νερό από ένα κύπελλο σε ένα άλλο, χωρίς να του πέσει το νερό στο πλάι? Δείξτε στο παιδί πώς μπορεί να μεταφέρει νερό από ένα μισογεμάτο κύπελλο σε ένα άλλο άδειο κύπελλο και πάλι στο πρώτο κύπελλο. Προτρέψτε το να επαναλάβει τη διαδικασία. Αξιολόγηση: Η άσκηση θεωρείται επιτυχής, εάν το νερό μεταφερθεί από το ένα κύπελλο στο άλλο και ξανά στο πρώτο, δίχως να χαθεί στη διαδρομή αυτή. Άσκηση 47: Χτίζει έναν πύργο με 8 κύβους Μπορεί το παιδί να χτίσει έναν πύργο με 8 ιδίου ή παρόμοιου μεγέθους κύβους τον έναν πάνω στον άλλον? Άσκηση 48: Κόβει δυο φορές με το ψαλίδι Υλικό: ένα παιδικό μεταλλικό ψαλίδι με στρογγυλεμένες άκρες Εκτέλεση: Ο εξεταστής δείχνει στο παιδί πώς να κόβει με το παιδικό ψαλίδι. Δίνει στο παιδί το ψαλίδι και του ζητάει να κόψει το χαρτί. Ο ίδιος κρατάει το χαρτί και το γυρίζει έτσι ώστε το ψαλίδι να κόψει καλά το χαρτί και όχι απλώς να το χαράξει. Αξιολόγηση: Το παιδί επιτυγχάνει να κόψει δυο φορές το χαρτί χωρίς βοήθεια ανοιγοκλείνοντας το ψαλίδι κρατώντας το με τον αντίχειρα και το δείκτη ή το μέσο δάχτυλο του ενός χεριού. Δεν αρκεί να χαράξει απλώς το χαρτί. Άσκηση 49: Κλείνει ένα μεταλλικό κουμπί τρουκ Υλικό: ένα κομμάτι ύφασμα με ένα μεταλλικό κουμπί τρουκ Εκτέλεση: Ο εξεταστής δείχνει στο παιδί αργά, πώς να κλείνει το κουμπί. Αξιολόγηση: Η άσκηση θεωρείται επιτυχής, εάν το παιδί καταφέρει να πατήσει το κουμπί στην υποδοχή του. Δεν είναι απαραίτητο να ολοκληρώσει τη διαδικασία πιέζοντάς το να κλείσει. Άσκηση 50: Πλάθει κουλουράκια πάνω στο τραπέζι Υλικό: δύο μπάλες από μαλακή πλαστελίνη Εκτέλεση: Ο εξεταστής παίρνει μία μπάλα πλαστελίνης και την αφήνει στο τραπέζι. Με το χέρι του τεντωμένο πλάθει την μπάλα πιέζοντάς την ελαφρά για τόση ώρα, ώστε να εξελιχθεί σε μία μορφή κυλινδρική. Δίνει στο παιδί την άλλη μπάλα πλαστελίνης και το προτρέπει να πλάσει ένα κουλούρι. Αξιολόγηση: Το παιδί καταφέρνει να σχηματίσει μία σαφή κυλινδρική μορφή. Στη διαδικασία αυτή είναι σημαντικό την ώρα που πλάθει να πιέζει την πλαστελίνη.

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ 0-4 ΧΡΟΝΩΝ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ 0-4 ΧΡΟΝΩΝ 1 ΟΣ ΜΗΝΑΣ ΣΤΑΣΗ ΣΩΜΑΤΟΣ ΑΔΡΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Σε ύπτια θέση: το κεφάλι γυρίζει προς μία πλευρά Στην τοποθέτηση σε καθιστή θέση: το κεφάλι κρέμεται πίσω Όταν το κρατούν σε καθιστή θέση: το κεφάλι κρέμεται

Διαβάστε περισσότερα

Μαθαίνω να χρησιμοποιώ το ψαλίδι

Μαθαίνω να χρησιμοποιώ το ψαλίδι 2014 Μαθαίνω να χρησιμοποιώ το ψαλίδι Ειδικός Παιδαγωγός www.eidikospaidagogos.gr/ info@eidikospaidagogos.gr ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εκμάθηση κοψίματος με ψαλίδι ως δεξιότητα είναι πολύ σημαντική, αλλά ταυτοχρόνως

Διαβάστε περισσότερα

Bάτραχοι στη λίμνη. Παιχνίδια Συνεργασίας 2014. Επίπεδο 1,2

Bάτραχοι στη λίμνη. Παιχνίδια Συνεργασίας 2014. Επίπεδο 1,2 Bάτραχοι στη λίμνη 1,2 Οργάνωση: Εργασία με όλη την τάξη. Τα παιδιά είναι γύρω από το αλεξίπτωτο, τη λίμνη και το κρατούν στο ύψος της μέσης. Τα σακουλάκια πάνω στο αλεξίπτωτο είναι οι βάτραχοι. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλείο Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης για παιδιά µε Αυτισµό στο Γνωστικό τοµέα

Εργαλείο Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης για παιδιά µε Αυτισµό στο Γνωστικό τοµέα Εργαλείο Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης για παιδιά µε Αυτισµό στο Γνωστικό τοµέα Οπτική αντίληψη Ακουστική αντίληψη Γνωστικός - εκτελεστικός τοµέας Γνωστικός - εκφραστικός τοµέας Μίµηση Οπτική µνήµη Λειτουργική

Διαβάστε περισσότερα

ΗΧΟΣ 10-0133.indb 143 25/2/2013 3:35:01 μμ

ΗΧΟΣ 10-0133.indb 143 25/2/2013 3:35:01 μμ ΗΧΟΣ 10-0133.indb 143 25/2/2013 3:35:01 μμ 144 ΦΕ1: ΠΩΣ ΠΑΡΑΓΕΤΑΙ Ο ΗΧΟΣ Παρατήρησε τις εικόνες. Πώς παράγεται ο ήχος; 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Πείραμα Στήριξε με το χέρι σου στην άκρη του θρανίου

Διαβάστε περισσότερα

Υλικά που χρειαζόμαστε

Υλικά που χρειαζόμαστε Πώς αλλιώς ανάβει το λαμπάκι;... και άλλα πειράματα με απλά ηλεκτρικά κυκλώματα Τα παιδιά της διπλανής φωτογραφίας ετοιμάζονται να φτιάξουν απλά ηλεκτρικά κυκλώματα με λαμπάκια και μπαταρίες. Δεν έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά!

Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά! Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά! Αυτές τις γιορτές βλέπουμε τη χριστουγεννιάτικη διακόσμηση με πολλή δημιουργικότητα και λιγότερα έξοδα! Το Sofan Handmade και η ομάδα του Ftiaxto.gr μοιράζονται

Διαβάστε περισσότερα

Berg Balance Scale (Α/Α:, Ημερομηνία: / /20 )

Berg Balance Scale (Α/Α:, Ημερομηνία: / /20 ) Α/Α Περιγραφή Σκορ (0-4) 1. Σήκωμα από κάθισμα 2. Όρθια στάση χωρίς στήριξη 3. Κάθισμα χωρίς στήριξη πλάτης 4. Κάθισμα από όρθια στάση 5. Μεταφορές 6. Όρθια στάση, χωρίς στήριξη, με μάτια κλειστά 7. Όρθια

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Σελίδα 3 από 21

Περιεχόμενα. Σελίδα 3 από 21 Σελίδα 1 από 21 Σελίδα 2 από 21 Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1 Χρήσεις του υπολογιστή... 4 Κεφάλαιο 2 Βασικά τμήματα υπολογιστή... 6 Κεφάλαιο 3 - Ασφάλεια... 9 Κεφάλαιο 4 - Ποντίκι... 11 Κεφάλαιο 5 - Πληκτρολόγιο...

Διαβάστε περισσότερα

TRIDIO 190016 TRIDIO 1

TRIDIO 190016 TRIDIO 1 TRIDIO 190016 1 Τι είναι το Tridio; Το Tridio είναι μια ανεξάρτητη μέθοδος εργασίας με σκοπό να υποστηρίξει τις τρέχουσες μεθόδους διδασκαλίας μαθηματικών στους τομείς της ανάπτυξης της χωρικής ικανότητας,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΥΠΗ AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ. Mαρία Παπαντωνίου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το παιδί «Η Παμμακάριστος»

ΑΤΥΠΗ AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ. Mαρία Παπαντωνίου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΤΥΠΗ AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ Mαρία Παπαντωνίου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το παιδί «Η Παμμακάριστος» ΣΥΛΛΟΓΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΩΝ Γ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΣΕΡΒΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένα καλό σέρβις είναι ένα από τα πιο σημαντικά χτυπήματα επειδή μπορεί να δώσει ένα μεγάλο πλεονέκτημα στην αρχή του πόντου. Το σέρβις είναι το πιο σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

0-3 Μηνών. Γνωστικές Ικανότητες. Επικοινωνιακές Δεξιότητες

0-3 Μηνών. Γνωστικές Ικανότητες. Επικοινωνιακές Δεξιότητες 0-3 Μηνών Παρατηρεί οπτικά τα ερεθίσματα Επαναλαμβάνει κινήσεις με τα χέρια για να συνεχίσει μια δραστηριότητα- παιχνίδι Κοιτάει μπρος- πίσω ανάμεσα σε δυο αντικείμενα Κρατάει ένα παιχνίδι για 10-15" Τρομάζει

Διαβάστε περισσότερα

Ηεπιστήμημέσααπόταμάτιατουπαιδιού... Ιδέες και πειράματα για τον «Ήχο»

Ηεπιστήμημέσααπόταμάτιατουπαιδιού... Ιδέες και πειράματα για τον «Ήχο» Ηεπιστήμημέσααπόταμάτιατουπαιδιού... Ιδέες και πειράματα για τον «Ήχο» Οήχος«ταξιδεύει» με κύματα. Μπορούμε να αναπαραστήσουμε τα πυκνώματα και τα αραιώματα των κυμάτων με ένα πλαστικό παιχνίδιελατήριο

Διαβάστε περισσότερα

Σουτ σε στόχο με ακρίβεια

Σουτ σε στόχο με ακρίβεια Σουτ σε στόχο με ακρίβεια Σουτ σε στόχο με ακρίβεια, με το μέσα μέρος του ποδιού Σταμάτημα της μπάλας με το πόδι, αριστερό και δεξί Διαθέτω χρόνο (κάποια δευτερόλεπτα) για να είμαι ήρεμος/μη και σίγουρος/ρη

Διαβάστε περισσότερα

Χρειάζεσαι: χάρτινο κουτί από γάλα, ψαλίδι, περιοδικά, σελοτέιπ, συρραπτικό, πινέλο. - 6 - Από 7 χρόνων Εύκολο επίπεδο 30 λεπτά

Χρειάζεσαι: χάρτινο κουτί από γάλα, ψαλίδι, περιοδικά, σελοτέιπ, συρραπτικό, πινέλο. - 6 - Από 7 χρόνων Εύκολο επίπεδο 30 λεπτά Χρειάζεσαι: χάρτινο κουτί από γάλα, ψαλίδι, περιοδικά, σελοτέιπ, συρραπτικό, πινέλο. - 6 - Από 7 χρόνων Εύκολο επίπεδο 30 λεπτά 1. Κόψε το πάνω και το κάτω μέρος. 2. Μετά δίπλωσε το και με το ψαλίδι κάνε

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μπορούμε να δημιουργούμε γεωμετρικά σχέδια με τη Logo;

Πώς μπορούμε να δημιουργούμε γεωμετρικά σχέδια με τη Logo; Κεφάλαιο 2 Εισαγωγή Πώς μπορούμε να δημιουργούμε γεωμετρικά σχέδια με τη Logo; Η Logo είναι μία από τις πολλές γλώσσες προγραμματισμού. Κάθε γλώσσα προγραμματισμού έχει σκοπό τη δημιουργία προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός και Τεχνολογία Α και Β ΦΑΡΜΑ

Σχεδιασμός και Τεχνολογία Α και Β ΦΑΡΜΑ Σχεδιασμός και Τεχνολογία Α και Β ΦΑΡΜΑ Από Ειρήνη Πετράκη (δασκάλα / σύμβουλο ΣΧ.Τ.) ΦΑΡΜΑ ομές ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΜΑ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 1 Ο 40λεπτο Τα ζώα της φάρμας ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ Ζώα της φάρμας ή αλλιώς ήμερα ζώα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκινητική εξέλιξη

Ψυχοκινητική εξέλιξη Ψυχοκινητική εξέλιξη Ορισμός Ψυχοκινητική εξέλιξη ή ανάπτυξη, είναι η λειτουργική διαφοροποίηση του οργανισμού, κατά την διάρκεια της οποίας αποκτώνται συνεχώς νέες ικανότητες, που διαμορφώνονται από την

Διαβάστε περισσότερα

Οι ποντικοί και το τυρί Δεξιότητες: Τρέξιμο σε διάφορες κατευθύνσεις και με διάφορες ταχύτητες. Σταμάτημα και αλλαγή κατεύθυνσης.

Οι ποντικοί και το τυρί Δεξιότητες: Τρέξιμο σε διάφορες κατευθύνσεις και με διάφορες ταχύτητες. Σταμάτημα και αλλαγή κατεύθυνσης. Οι ποντικοί και το τυρί Τρέξιμο σε διάφορες κατευθύνσεις και με διάφορες ταχύτητες. Οργάνωση: Εργασία σε ζευγάρια. Τα δυο παιδιά είναι οι ποντικοί και η μπάλα το τυρί. Ο ένας ποντικός κρατά το τυρί Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Υλικά που χρειαζόμαστε

Υλικά που χρειαζόμαστε Θέρμανση νερού σε ηλιακό συλλέκτη και κατασκευή ενός ηλιακού θερμοσίφωνα Η Ελλάδα έχει περίπου το 1/4 των ηλιακών θερμοσιφώνων από τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό το διαπιστώνουμε εύκολα αν κοιτάξουμε

Διαβάστε περισσότερα

Pinhole Camera. Φωτογραφική μηχανή με φιλμ Δεν έχει φακό Στην θέση του φακού υπάρχει μόνο μια μικρή οπή

Pinhole Camera. Φωτογραφική μηχανή με φιλμ Δεν έχει φακό Στην θέση του φακού υπάρχει μόνο μια μικρή οπή Pinhole Camera Φωτογραφική μηχανή με φιλμ Δεν έχει φακό Στην θέση του φακού υπάρχει μόνο μια μικρή οπή Πως δουλεύει μια φωτογραφική μηχανή; Πως δουλεύει μια φωτογραφική μηχανή; Πως δουλεύει μια φωτογραφική

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε να γράφετε 4/5. ετών. Από τελείες στη γραµµή γραµµές και διακοσµήσεις από τη γραµµή της επιστολής. να κάνετε στο σπίτι

Μάθετε να γράφετε 4/5. ετών. Από τελείες στη γραµµή γραµµές και διακοσµήσεις από τη γραµµή της επιστολής. να κάνετε στο σπίτι Υ Ο Μ Σ Η Φ Α Ρ Γ ΙΟ Α ΤΟ ΤΕΤΡ Μάθετε να γράφετε 4/5 ετών Από τελείες στη γραµµή γραµµές και διακοσµήσεις από τη γραµµή της επιστολής να κάνετε στο σπίτι 2 Από το σχολείο στο σπίτι Από το σχολείο στο σπίτι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Εγκατάσταση του CD-ROM Βάλτε το CD του προγράμματος στον οδηγό των CD-ROM. Θα πρέπει αυτόματα να ξεκινήσει η εγκατάσταση του προγράμματος. Αν δεν ξεκινήσει αυτόματα η διαδικασία εγκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδια για βελτίωση ικανοτήτων

Παιχνίδια για βελτίωση ικανοτήτων Παιχνίδια για βελτίωση ικανοτήτων Διασκεδαστικά παιχνίδια για να βελτιωθούν οι ικανότητες του παιδιού σας Βελτίωση της κριτικής σκέψης του παιδιού σας Όμορφο ανακάτεμα. Οι ικανότητες της κριτικής σκέψης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στο μέρος αυτό της εργασίας παρουσιάζονται ο συχνότητες και τα ποσοστά στις απαντήσεις των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΙΟΥ: ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΙΟΥ: ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΙΟΥ: ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ Ασκήσεις για εύρος κινήσεων Κάμψη ισχίου και γόνατος: Ξαπλωμένος με τη πλάτη και τα πόδια τεντωμένα, τα δάκτυλα των ποδιών να βλέπουν κατά το ταβάνι και

Διαβάστε περισσότερα

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα.

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα. Ιδέες για Γενέθλια παιδιών Πόσες φορές σπάσατε το κεφάλι σας, που να κάνετε το πάρτι γενεθλίων των παιδιών σας; Στο σπίτι, στον κήπο ή τελικά σε κάποιον παιδότοπο; Εάν επιλέξετε έναν παιδότοπο, τα πράγματα

Διαβάστε περισσότερα

Κατασκευάζοντας τα δικά μας μουσικά όργανα

Κατασκευάζοντας τα δικά μας μουσικά όργανα Κατασκευάζοντας τα δικά μας μουσικά όργανα (Δασκάλα: Στάλω Χριστοφή) Ι Δημοτικό Σχολείο Πάφου Φλεβάρης 2014 Με αφορμή την ενότητα του βιβλίου των Ελληνικών «Μουσική», ασχοληθήκαμε με την κατασκευή αυτοσχέδιων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΤΟΥ ΤΕΣΤ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ WPPSI-III UK

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΤΟΥ ΤΕΣΤ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ WPPSI-III UK ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΤΟΥ ΤΕΣΤ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ WPPSI-III UK ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κος ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ιπτάμενες Μηχανές. Οδηγός για το Μαθητή

Ιπτάμενες Μηχανές. Οδηγός για το Μαθητή Ιπτάμενες Μηχανές Οδηγός για το Μαθητή Το ελικόπτερο Αφού βεβαιωθείτε ότι βρίσκεστε στο περιβάλλον του εκπαιδευτικού προγράμματος, επιλέξτε «Έναυσμα». Ακολουθώντας τις οδηγίες που παρουσιάζονται στην οθόνη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β ΗΜ/ΝΙΑ ΠΟΡΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Σεπτέμβριος Αφόρμηση: ίνω στα παιδιά σε χαρτόνι φωτοτυπημένη μια σβούρα και τους

Διαβάστε περισσότερα

Κατασκευή και προγραμματισμός ηλεκτρονικών μουσικών οργάνων

Κατασκευή και προγραμματισμός ηλεκτρονικών μουσικών οργάνων Κατασκευή και προγραμματισμός ηλεκτρονικών μουσικών οργάνων Δραστηριότητα στο πλαίσιο του Ομίλου Προγραμματισμού Ηλεκτρονικών Παιχνιδιών, του Πρότυπου Πειραματικού Δημοτικού Σχολείου Φλώρινας κατά το σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΟΤΑΝ ΜΕ ΠΡΩΤΟΕΦΙΑΞΑΝ ΕΙΧΑ 2 ΜΕΓΕΘΗ, ΑΛΛΑ ΠΕΡΙΠΟΥ ΤΟ 1800 ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΜΟΥ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΘΗΚΕ.

ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΟΤΑΝ ΜΕ ΠΡΩΤΟΕΦΙΑΞΑΝ ΕΙΧΑ 2 ΜΕΓΕΘΗ, ΑΛΛΑ ΠΕΡΙΠΟΥ ΤΟ 1800 ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΜΟΥ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΘΗΚΕ. Εικόνα 1 ΒΙΟΛΙ ΕΙΜΑΙ ΕΝΑ ΕΓΧΟΡΔΟ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΤΑ ΚΛΕΙΔΙΑ ΣΤΟ «ΚΕΦΑΛΙ» ΜΟΥ ΤΑ Ι ΓΙΑ ΝΑ ΚΟΥΡΔΙΖΟΥΝ ΤΙΣ ΧΟΡΔΕΣ ΜΟΥ. ΠΑΡΑΓΩ ΗΧΟ ΟΤΑΝ ΟΙ ΧΟΡΔΕΣ ΜΟΥ ΠΙΕΖΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΟΤΑΝ ΤΟ ΔΟΞΑΡΙ ΤΙΣ ΧΑΪΔΕΥΕΙ. ΕΦΕΥΡΕΘΗΚΑ ΓΥΡΩ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΥΜΠΙΟΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΡΙΟ ΓΕΝΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΤΡΩΝ Βόλου και Μειλίχου, Κάτω Συχαινά, Πάτρα Τηλ.: 2610. 464000

ΟΛΥΜΠΙΟΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΡΙΟ ΓΕΝΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΤΡΩΝ Βόλου και Μειλίχου, Κάτω Συχαινά, Πάτρα Τηλ.: 2610. 464000 ΟΛΥΜΠΙΟΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΡΙΟ ΓΕΝΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΤΡΩΝ Βόλου και Μειλίχου, Κάτω Συχαινά, Πάτρα Τηλ.: 2610. 464000 ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΓΟΝΑΤΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ ΟΝΟΜΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΘΕΡΑΠΩΝ ΙΑΤΡΟΣ:

Διαβάστε περισσότερα

τα παιχνίδια είναι αλήθεια ότι τα πρώτα παιχνίδια παίζουν βασικό ρόλο στην ανάπτυξη του παιδιού;

τα παιχνίδια είναι αλήθεια ότι τα πρώτα παιχνίδια παίζουν βασικό ρόλο στην ανάπτυξη του παιδιού; παιχνίδια Όταν του μαθαίνω να παίζει με την μπάλα ή με τη σβούρα ξαναγίνομαι και εγώ παιδί... τι ωραία που είναι να το βλέπεις να διασκεδάζει και να μαθαίνει μέρα με την ημέρα! Με την Prénatal μπορείς

Διαβάστε περισσότερα

# 43974 ΓΙΑ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΣΕ ΙΣΧΥ Η ΕΓΓΥΗΣΗ, ΠΑΡΑΚΑΛΩ, ΠΡΙΝ ΠΡΟΒΕΙΤΕ ΣΤΗ ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΟΡΓΑΝΟΥ, ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΕΤΕ ΤΙΣ ΟΔΗΓΙΕΣ

# 43974 ΓΙΑ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΣΕ ΙΣΧΥ Η ΕΓΓΥΗΣΗ, ΠΑΡΑΚΑΛΩ, ΠΡΙΝ ΠΡΟΒΕΙΤΕ ΣΤΗ ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΟΡΓΑΝΟΥ, ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΕΤΕ ΤΙΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Πολυόργανο # 43974 ΓΙΑ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΣΕ ΙΣΧΥ Η ΕΓΓΥΗΣΗ, ΠΑΡΑΚΑΛΩ, ΠΡΙΝ ΠΡΟΒΕΙΤΕ ΣΤΗ ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΟΡΓΑΝΟΥ, ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΕΤΕ ΤΙΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΟΛΥΟΡΓΑΝΟΥ # 43974

Διαβάστε περισσότερα

Κινήσεις της καθημερινής ζωής. Τις κάνουμε με το σωστό τρόπο;

Κινήσεις της καθημερινής ζωής. Τις κάνουμε με το σωστό τρόπο; Κινήσεις της καθημερινής ζωής. Τις κάνουμε με το σωστό τρόπο; 20100208 15:29:00 Εκτός των κλασσικών ασκήσεων που προτείνονται για την πρόληψη και θεραπεία πολλών παθήσεων, πρέπει να περιλαμβάνεται στα

Διαβάστε περισσότερα

Ξεπεράστε τα όριά σας!

Ξεπεράστε τα όριά σας! Ξεπεράστε τα όριά σας! ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Βεβαιωθείτε ότι οι ιμάντες είναι τεντωμένοι ανά πάσα στιγμή. Για βέλτιστα αποτελέσματα, κρατήστε πίεση στις λαβές όταν ασκείστε και να προσπαθείτε να κάνετε ελεγχόμενες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΛΟΓΟΥ & ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΙΔΙΑ 2-6 ΕΤΩΝ. Μια έκδοση των

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΛΟΓΟΥ & ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΙΔΙΑ 2-6 ΕΤΩΝ. Μια έκδοση των ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΛΟΓΟΥ & ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΙΔΙΑ 2-6 ΕΤΩΝ Μια έκδοση των Σύστημα Ανάπτυξης Δεξιοτήτων ikid Πρωταρχικός μας στόχος είναι να παρέμβουμε στην δυσκολία, και να χτίσουμε πάνω στις δεξιότητες

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Σύλλογος γονέων & κηδεµόνων παιδικών σταθµών Αγίας Παρασκευής. Δυσλεξία Ανάπτυξη Λόγου & Κίνησης Παιδοψυχολόγος: Νότα Ζέρβα

Σύλλογος γονέων & κηδεµόνων παιδικών σταθµών Αγίας Παρασκευής. Δυσλεξία Ανάπτυξη Λόγου & Κίνησης Παιδοψυχολόγος: Νότα Ζέρβα Σύλλογος γονέων & κηδεµόνων παιδικών σταθµών Αγίας Παρασκευής Δυσλεξία Ανάπτυξη Λόγου & Κίνησης Παιδοψυχολόγος: Νότα Ζέρβα Το παιδί µου δεν µιλάει καθαρά... Έως 2 ετών πρέπει να... Καταλαβαίνει σύνθετες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΔΕΣΙΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΔΕΣΙΑΣ 1 ΣΧΟΛΗ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΔΕΣΙΑΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΒΙΒΛΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΑΡΧΕΙΑΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΔΙΔΑΣΚOΝΤΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΧΟΥΛΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο προπονητών επιτραπέζιας αντισφαίρισης

Σεμινάριο προπονητών επιτραπέζιας αντισφαίρισης Σεμινάριο προπονητών επιτραπέζιας αντισφαίρισης Βασικές δεξιότητες 1)Κατάλληλη ρακέτα 2)Σωστός τρόπος κρατήματος 3)Διδασκαλία βασικών χτυπημάτων και σωστή στάση 4)Σέρβις 5)Εκμάθηση τεχνικής χτυπημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Γιόρτασε το Νεραϊδοπάρτι Οδηγίες

Γιόρτασε το Νεραϊδοπάρτι Οδηγίες Γιόρτασε το Νεραϊδοπάρτι Οδηγίες 1. Προσκλήσεις για το Νεραϊδοπάρτι Εκτυπωτή και 1 φύλλο χαρτιού μεγέθους A4 για κάθε προσκλητήριο 2. Βραχιολάκια φιλίας Εκτυπωτή και 2 φύλλα χαρτιού μεγέθους A4 για τα

Διαβάστε περισσότερα

Το Jungle Speed είναι ένα παιχνίδι για 2 έως 10 παίκτες (ή και ακόμη περισσότερους!) ηλικίας 7 και άνω.

Το Jungle Speed είναι ένα παιχνίδι για 2 έως 10 παίκτες (ή και ακόμη περισσότερους!) ηλικίας 7 και άνω. Το Jungle Speed είναι ένα παιχνίδι για 2 έως 10 παίκτες (ή και ακόμη περισσότερους!) ηλικίας 7 και άνω. Σκοπός σας είναι να είστε ο πρώτος παίκτης που θα ξεφωρτωθεί όλες του τις κάρτες. Το τοτέμ τοποθετείται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΤΕ ΤΗ ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗ ΝΗΣΟ

ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΤΕ ΤΗ ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗ ΝΗΣΟ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΤΕ ΤΗ ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗ ΝΗΣΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εξερευνήστε τη μυστηριώδη νήσο La Isla, και κυνηγήστε ζώα που μέχρι πρότινος θεωρούνταν εξαφανισμένα. Το ευγενές Ντόντο, το προσεκτικό Γιγάντιο Φόσα, τον άπιαστο

Διαβάστε περισσότερα

Ορολογία Αλγόριθμος, υπολογιστική σκέψη, αλγοριθμική σκέψη, αποδοτικότητα, δοκιμή.

Ορολογία Αλγόριθμος, υπολογιστική σκέψη, αλγοριθμική σκέψη, αποδοτικότητα, δοκιμή. Το παζλ ανταλλαγής Ηλικίες: 7 ενήλικες Προαπαιτούμενες δεξιότητες: Καμία Χρόνος: 50-60 λεπτά Μέγεθος ομάδας: 8 με 30 Εστίαση Τι είναι αλγόριθμος; Δοκιμή Αποδοτικότητα αλγορίθμων Υπολογιστική και αλγοριθμική

Διαβάστε περισσότερα

Το βιβλίο αφιερώνεται σε όλα τα απίθανα μωρά του κόσμου

Το βιβλίο αφιερώνεται σε όλα τα απίθανα μωρά του κόσμου Το βιβλίο αφιερώνεται σε όλα τα απίθανα μωρά του κόσμου Ευχαριστίες Πολλά ευχαριστώ: æ Στην Αν Μήκερ Μίλερ, τη δημιουργό των παιχνιδιών με τραγουδάκια του βιβλίου. Στην υπέροχη επιμελήτριά μου, Κάθι Τσάρνερ,

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίως μέρος. Εισαγωγή. 1.Τα παιδιά τρέχουν ελεύθερα στο χώρο με ένα φτερό στο χέρι, το πετούν ψηλά και το πιάνουν με ένα ή δυο χέρια.

Κυρίως μέρος. Εισαγωγή. 1.Τα παιδιά τρέχουν ελεύθερα στο χώρο με ένα φτερό στο χέρι, το πετούν ψηλά και το πιάνουν με ένα ή δυο χέρια. 1 Ο ΩΡΙΑΙΟ ΠΛΑΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΒΑΤΜΙΝΤΟΝ ΤΑΞΗ: Γ-Δ Αρ. Μαθητ.: 20 Σκοπός: ΚΙΝΗΤΙΚΟΣ Βασικός στόχος: ΕΚΜΑΘΗΣΗ ΛΑΒΩΝ- ΣΕΡΒΙΣ ΨΗΛΟΚΡΕΜΑΣΤΟ CLEAR ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟΝ ΩΜΟ 20 ρακέτες,20 πλαστικά φτερά,ένα λάστιχο ίσο με

Διαβάστε περισσότερα

ραστηριότητες στο Επίπεδο 1.

ραστηριότητες στο Επίπεδο 1. ραστηριότητες στο Επίπεδο 1. Στο επίπεδο 0, στις πρώτες τάξεις του δηµοτικού σχολείου, όπου στόχος είναι η οµαδοποίηση των γεωµετρικών σχηµάτων σε οµάδες µε κοινά χαρακτηριστικά στη µορφή τους, είδαµε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΗΜΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΟΥ ΟΙ ΚΑΡΤΕΣ

ΕΠΙΣΗΜΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΟΥ ΟΙ ΚΑΡΤΕΣ ΕΠΙΣΗΜΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΟΥ Το SLEUTH είναι ένα φανταστικό παιχνίδι έρευνας για 3 έως 7 παίκτες. Μέσα από έξυπνες ερωτήσεις προς τους αντιπάλους του, κάθε παίκτης συλλέγει στοιχεία και έπειτα, χρησιμοποιώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ ΥΛΙΚΟΥ ΣΗΜΕΙΟΥ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ

ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ ΥΛΙΚΟΥ ΣΗΜΕΙΟΥ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ ΥΛΙΚΟΥ ΣΗΜΕΙΟΥ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΘΕΣΗ ΤΡΟΧΙΑ ΜΕΤΑΤΟΠΙΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΣΤΗΜΑ. Παρατηρώντας τις εικόνες προσπαθήστε να ορίσετε τις θέσεις των διαφόρων ηρώων των κινουμένων σχεδίων. Ερώτηση: Πότε ένα σώμα

Διαβάστε περισσότερα

Ένα έξυπνο παιχνίδι τοποθέτησης πλακιδίων για 2-5 παίκτες, 8 ετών και άνω από τον Klaus-Jurgen Wrede

Ένα έξυπνο παιχνίδι τοποθέτησης πλακιδίων για 2-5 παίκτες, 8 ετών και άνω από τον Klaus-Jurgen Wrede Ένα έξυπνο παιχνίδι τοποθέτησης πλακιδίων για 2-5 παίκτες, 8 ετών και άνω από τον Klaus-Jurgen Wrede Η πόλη Καρκασόνε στα νότια της Γαλλίας, φημίζεται για τις ιδιαίτερες Ρωμαϊκές και Μεσαιωνικές της οχυρώσεις.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΓΙΑ 4 ΠΑΙΚΤΕΣ: 1. ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΝΗΣΙΩΝ

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΓΙΑ 4 ΠΑΙΚΤΕΣ: 1. ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ Προετοιμασία νησιών για 2 παίκτες: Προετοιμασία νησιών για 3 παίκτες: Η περιοχή των νησιών αποτελείται από 9 πλακίδια νησιών (επιλεγμένα τυχαία) και 4 κομμάτια πλαισίου. Η περιοχή των νησιών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΚΑΤΑΛΑΒΑΙΝΩ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΚΑΤΑΛΑΒΑΙΝΩ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ 1oς ΚΥΚΛΟΣ - ΠΑΙΖΟΥΜΕ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΟΥΜΕ ΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ Α Ενότητα Ανακαλύπτουμε τις ιδιότητες των υλικών μας, τα τοποθετούμε σε ομάδες και διατυπώνουμε κριτήρια ομαδοποίησης Οι μαθητές μαθαίνουν να αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ. Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.)

ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ. Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.) ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.) 1 Ο ΠΛΑΤΩΝΑΣ: «Αρχίζει να γερνά κανείς από τη στιγμή που σταματάει να παίζει». Tι εννοεί ο Πλάτωνας με τα πιο πάνω λόγια; Συμφωνείτε; Μήπως το παιχνίδι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: : 305 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ

ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: : 305 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: : 305 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΤΟ ΣΕΡΒΙΣ Το σερβίς είναι το στοιχείο της τεχνικής με το οποίο αρχίζει το παιχνίδι Το

Διαβάστε περισσότερα

Ιπτάμενες Μηχανές. Οδηγός για το Μαθητή

Ιπτάμενες Μηχανές. Οδηγός για το Μαθητή Ιπτάμενες Μηχανές Οδηγός για το Μαθητή Ο πύραυλος Αφού βεβαιωθείτε ότι βρίσκεστε στο περιβάλλον του εκπαιδευτικού προγράμματος, επιλέξτε «Έναυσμα». Ακολουθώντας τις οδηγίες που παρουσιάζονται στην οθόνη

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επανάληψη

Εισαγωγή στην επανάληψη Εισαγωγή στην επανάληψη Στο κεφάλαιο αυτό ήρθε η ώρα να μελετήσουμε την επανάληψη στον προγραμματισμό λίγο πιο διεξοδικά! Έχετε ήδη χρησιμοποιήσει, χωρίς πολλές επεξηγήσεις, σε προηγούμενα κεφάλαια τις

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας. MicroWorlds Pro. Πολυμεσικές Εφαρμογές με την χρήση της γλώσσας LOGO Στο Γυμνάσιο. Β. Χ. Χρυσοχοΐδης

Φύλλα εργασίας. MicroWorlds Pro. Πολυμεσικές Εφαρμογές με την χρήση της γλώσσας LOGO Στο Γυμνάσιο. Β. Χ. Χρυσοχοΐδης Φύλλα εργασίας MicroWorlds Pro Πολυμεσικές Εφαρμογές με την χρήση της γλώσσας LOGO Στο Γυμνάσιο Β. Χ. Χρυσοχοΐδης Πρόεδρος Συλλόγου Εκπαιδευτικών Πληροφορικής Φλώρινας 2 «Σχεδίαση και ανάπτυξη δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Η Ιστορία. Προετοιμασία του παιχνιδιού. Μια περιπετειώδης αποστολή στον παράδεισο.

Η Ιστορία. Προετοιμασία του παιχνιδιού. Μια περιπετειώδης αποστολή στον παράδεισο. Η Ιστορία Μια περιπετειώδης αποστολή στον παράδεισο. Ένα στρατηγικό τυροπαιχνίδι με ζάρια για 2-4 παιδία ηλικίας 4 ετών και άνω. Είδος Παιχνιδιού: Οικογενειακό Παίκτες: 2-4 παίκτες 4 ετών και άνω Περιεχόμενα:

Διαβάστε περισσότερα

Πόσες µαύρες τελείες βλέπετε ; Οι οριζόντιες γραµµές δείχνουν να είναι παράλληλες ;

Πόσες µαύρες τελείες βλέπετε ; Οι οριζόντιες γραµµές δείχνουν να είναι παράλληλες ; Πόσες µαύρες τελείες βλέπετε ; Οι οριζόντιες γραµµές δείχνουν να είναι παράλληλες ; και όµως είναι! 1 Το παρακάτω σχήµα δείχνει για ελικοειδές ; και όµως δεν είναι! Οι κύκλοι είναι ανεξάρτητοι. Πόσα χρώµατα

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για το CABRI - GEOMETRY II Μωυσιάδης Πολυχρόνης - Δόρτσιος Κώστας

Οδηγίες για το CABRI - GEOMETRY II Μωυσιάδης Πολυχρόνης - Δόρτσιος Κώστας Οδηγίες για το CABRI - GEOMETRY II Μωυσιάδης Πολυχρόνης - Δόρτσιος Κώστας Εκτελώντας το πρόγραμμα παίρνουμε ένα παράθυρο εργασίας Γεωμετρικών εφαρμογών. Τα βασικά κουμπιά και τα μενού έχουν την παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Η ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΗ ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΖΑΡΙΑ! Αυτή είναι μία επέκταση μόνο για το παιχνίδι της alea Las Vegas. Χρησιμοποιήστε τους κανόνες του βασικού παιχνιδιού με τις παρακάτω προσθήκες, επεκτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΣΕ ΔΙΣΚΕΤΑ ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΑΠΟ ΔΙΣΚΕΤΑ. Από τον κατάλογο που εμφανίζεται επιλέγω: Αποστολή προς Δισκέτα (3,5)

ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΣΕ ΔΙΣΚΕΤΑ ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΑΠΟ ΔΙΣΚΕΤΑ. Από τον κατάλογο που εμφανίζεται επιλέγω: Αποστολή προς Δισκέτα (3,5) ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΣΕ ΔΙΣΚΕΤΑ ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΑΠΟ ΔΙΣΚΕΤΑ Τοποθετώ μια δισκέτα στον οδηγό τη δισκέτας του υπολογιστή. Τοποθετώ τη δισκέτα που έχει το αρχείο μου στον οδηγό τη δισκέτας του υπολογιστή.

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες;

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες; Ονόματα Η μητέρα της Άννας έχει άλλους τρεις μεγαλύτερους γιους. Επειδή έχει πάθος με τα χρήματα, τους έχει βαφτίσει ως εξής: Τον μεγάλο της γιο "Πενηνταράκη", τον μεσαίο "Εικοσαράκη" και τον μικρότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΑ. Ακολουθίες. Στην ενότητα αυτή θα μάθουμε: Να ορίζουμε το διάνυσμα.

ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΑ. Ακολουθίες. Στην ενότητα αυτή θα μάθουμε: Να ορίζουμε το διάνυσμα. Ακολουθίες ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΑ Στην ενότητα αυτή θα μάθουμε: Να ορίζουμε το διάνυσμα. Να ορίζουμε τις σχέσεις μεταξύ διανυσμάτων (παράλληλα, ομόρροπα, αντίρροπα, ίσα και αντίθετα διανύσματα). Να προσθέτουμε και

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός και Τεχνολογία Α και Β ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΦΙΓΟΥΡΕΣ

Σχεδιασμός και Τεχνολογία Α και Β ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΦΙΓΟΥΡΕΣ Σχεδιασμός και Τεχνολογία Α και Β ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΦΙΓΟΥΡΕΣ Από Ειρήνη Πετράκη Ειρήνη Μάντολε (δασκάλες / σύμβουλοι ΣΧ.Τ.) ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΦΙΓΟΥΡΕΣ (ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΧ.Τ: Συνδέσεις) ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΜΑ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 1 Ο 80λεπτο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ. Τρέξιμο θέση Ετοιμότητας..

ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ. Τρέξιμο θέση Ετοιμότητας.. ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑ Τρέξιμο θέση Ετοιμότητας.. ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑ...έπειτα Ισορροπία στις μύτες... Συντονισμός χεριών και ποδιών στο τρέξιμο Σταμάτημα και ισορροπία με λυγισμένα γόνατα και πόδια χωριστά Κεφάλι ψηλά και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟ ΙΟ

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟ ΙΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΣΘΕΝΩΝ:Σχέδιο 1 9/11/2009 3:00 µµ Σελίδα 1 ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ HELLENIC STROKE ORGANIZATION ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟ ΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Να σχεδιάσετε και να υπολογίσετε τη συνισταμένη δύναμη στις πιο κάτω περιπτώσεις.

Να σχεδιάσετε και να υπολογίσετε τη συνισταμένη δύναμη στις πιο κάτω περιπτώσεις. ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΝΟΜΟΙ ΤΟΥ ΝΕΥΤΩΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ Να σχεδιάσετε και να υπολογίσετε τη συνισταμένη δύναμη στις πιο κάτω περιπτώσεις. F 2=2N F 1=6N F 3=3N F 4=5N (α) (β) F 5=4N F 6=1N F 7=3N (γ) Να σχεδιάσετε και

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Συναρμολόγησης

Οδηγίες Συναρμολόγησης Οδηγίες Συναρμολόγησης Τα κρεβάτια έρχονται συσκευασμένα με τέτοιο τρόπο ώστε η συναρμολόγηση να μπορεί να γίνει από ένα & μόνο άτομο. Αφαιρέστε προσεκτικά την ζελατίνα & το χαρτόνι συσκευασίας. Συνιστούμε

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΧΙ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ»

«ΟΧΙ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ» «ΟΧΙ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ» Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα για παιδιά του Νηπιαγωγείου, με στόχο την Πρόληψη των Ατυχημάτων στο Σπίτι και σε άλλους εσωτερικούς χώρους. Γιατί Πρόληψη Ατυχημάτων; Τα Ατυχήματα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 6: Ζωγραφική

Κεφάλαιο 6: Ζωγραφική Κεφάλαιο 6: Ζωγραφική... Σε αυτό το κεφάλαιο: 6.1 Ζωγραφική 6.2 Απλά ζωγράφισε 6.3 Χρώμα, σκιά και μέγεθος 6.4 Παράδειγμα... «Ζωγραφίζω πράγματα που σκέφτομαι, όχι πράγματα που βλέπω!» (Πικάσο) 6.1 Ζωγραφική

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φώτης και η Φωτεινή

Ο Φώτης και η Φωτεινή Καλλιόπη Τσακπίνη Ο Φώτης και η Φωτεινή Μια ιστορία για ένα παιδί με αυτισμό Επιστημονική επιμέλεια: Σοφία Μαυροπούλου Εικονογράφηση: Κατερίνα Μητρούδα Βόλος 2007 Περιεχόμενα Προλογικό σημείωμα...1 Ο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Περιεχόμενα

Εισαγωγή. Περιεχόμενα Εισαγωγή Το 1878, το Βασιλικό Μουσείο του Βερολίνου ξεκίνησε την ανάθεση των ανασκαφών στην Πέργαμο, μια περιοχή της νυν Τουρκίας. Η πόλη έφτασε στην κορυφή της ανάπτυξής της γύρω στο 200 π.χ. (στα Λατινικά

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνα 1 Εικόνα 2. β)τι είδους κύµα είναι ο ήχος (µε βάση την εικόνα 2):

Εικόνα 1 Εικόνα 2. β)τι είδους κύµα είναι ο ήχος (µε βάση την εικόνα 2): ΠΑΡ. 5.4: ΗΧΟΣ-ΗΧΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ Στόχος: Ο µαθητής: Να περιγράφει τον τρόπο παραγωγής και διάδοσης του ήχου Να µετρά µέσω της προσοµοίωσης την ταχύτητα του ήχου στον αέρα. ΠΡΟΒΛΕΨΗ: α) Η κίνηση των µορίων

Διαβάστε περισσότερα

Chess Academy Free Lessons Ακαδημία Σκάκι Δωρεάν Μαθήματα. Οι κινήσεις των κομματιών Σκοπός της παρτίδας, το Ματ Πατ Επιμέλεια: Γιάννης Κατσίρης

Chess Academy Free Lessons Ακαδημία Σκάκι Δωρεάν Μαθήματα. Οι κινήσεις των κομματιών Σκοπός της παρτίδας, το Ματ Πατ Επιμέλεια: Γιάννης Κατσίρης Οι κινήσεις των κομματιών Σκοπός της παρτίδας, το Ματ Πατ Επιμέλεια: Γιάννης Κατσίρης Παρατήρηση: Μόνο σε αυτό το μάθημα όταν λέμε κομμάτι εννοούμε κομμάτι ή πιόνι και όταν λέμε κομμάτια εννοούμε κομμάτια

Διαβάστε περισσότερα

Ελλούλ Ιωάννης, Νευρολόγος, Λέκτορας Νευρολογίας. Τηλ. 2610999495, 2610992997, 6944746083

Ελλούλ Ιωάννης, Νευρολόγος, Λέκτορας Νευρολογίας. Τηλ. 2610999495, 2610992997, 6944746083 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΝΟΣΟ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ Πρόγραµµα Λειτουργικής Νευροχειρουργικής Πανεπιστηµίου Πατρών Μαρκάκη Έλλη Ειδικ. Νευρολόγος Ελλούλ Ιωάννης,

Διαβάστε περισσότερα

ANIMAL RANGE & ODO S CASTLE

ANIMAL RANGE & ODO S CASTLE TOUCH SCREEN ANIMAL RANGE ANIMAL RANGE & ODO S CASTLE ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΤΙ ΕΊΝΑΙ : Η σειρά MAGIC TOUCH είναι ένα πολύγλωσσο, διαλογικό μέσο παιδικής ψυχαγωγίας με Touch Screen για διάφορους τομείς διαλογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΕΙΡΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ R-CUT VERSION 3.8

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΕΙΡΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ R-CUT VERSION 3.8 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΕΙΡΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ R-CUT VERSION 3.8 0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1 2. ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ 2 3. ΦΟΡΤΩΜΑ ΑΡΧΕΙΟΥ 3 4. ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 4 4.1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 4 4.1.1 ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΕΠΑΝΑΛΗΨΕΙΣ)

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγήτριες: Παπαϊωάννου Ταξιαρχούλα Δράκου Ταξιαρχούλα. 5 ος παιδικός σταθμός δήμου Βύρωνα

Εισηγήτριες: Παπαϊωάννου Ταξιαρχούλα Δράκου Ταξιαρχούλα. 5 ος παιδικός σταθμός δήμου Βύρωνα Εισηγήτριες: Παπαϊωάννου Ταξιαρχούλα Δράκου Ταξιαρχούλα 5 ος παιδικός σταθμός δήμου Βύρωνα έλλειψη αυτοπεποίθησης άγχος θλίψη φοβίες για τα μεγαλόσωμα παιδιά για τα ζώα να βρίσκεται σε χώρο με παιδιά ψυχοσωματικές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΥΜΠΙΟΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΡΙΟ ΓΕΝΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΤΡΩΝ Βόλου και Μειλίχου, Κάτω Συχαινά, Πάτρα Τηλ.: 2610. 464000

ΟΛΥΜΠΙΟΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΡΙΟ ΓΕΝΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΤΡΩΝ Βόλου και Μειλίχου, Κάτω Συχαινά, Πάτρα Τηλ.: 2610. 464000 ΟΛΥΜΠΙΟΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΡΙΟ ΓΕΝΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΤΡΩΝ Βόλου και Μειλίχου, Κάτω Συχαινά, Πάτρα Τηλ.: 2610. 464000 ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΑΡΘΟΣΚΟΠΗΣΗ ΓΟΝΑΤΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ ΟΝΟΜΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΘΕΡΑΠΩΝ ΙΑΤΡΟΣ: Σπουδαιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα κατασκευών. του Συνδέσμου Νέων της Ι.Μ.Δ.

Ομάδα κατασκευών. του Συνδέσμου Νέων της Ι.Μ.Δ. Ομάδα κατασκευών του Συνδέσμου Νέων της Ι.Μ.Δ. Η ομάδα κατασκευών και χειροτεχνίας λειτουργεί φέτος για 4 η συνεχόμενη χρονιά και έρχεται να μας συμπαρασύρει στην τροχιά της δημιουργίας και στη χαρά που

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις εμπιστοσύνης, ισορροπίας και ενδυνάμωσης

Ασκήσεις εμπιστοσύνης, ισορροπίας και ενδυνάμωσης Ασκήσεις εμπιστοσύνης, ισορροπίας και ενδυνάμωσης.. τα δύο σώματα γίνονται ένα σύστημα σωμάτων κι αποκτούν κοινό κέντρο βάρους, με ισοκατανομή δυνάμεων το κεφάλι, η πλάτη, η κοιλιά και οι γλουτοί βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνιδάκια με τη LOGO

Παιχνιδάκια με τη LOGO Όταν σβήνει ο υπολογιστής ξεχνάω τα πάντα. Κάτι πρέπει να γίνει Κάθε φορά που δημιουργώ ένα πρόγραμμα στη Logo αυτό αποθηκεύεται προσωρινά στη μνήμη του υπολογιστή. Αν θέλω να διατηρηθούν τα προγράμματά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΑΙΧΝΙ ΙΑ ΜΙΝΙ-ΤΕΝΙΣ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΑΙΧΝΙ ΙΑ ΜΙΝΙ-ΤΕΝΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΑΙΧΝΙ ΙΑ ΜΙΝΙ-ΤΕΝΙΣ ιάλεξη Α Αργύρης Θεοδοσίου Ασκήσεις μετακίνησης Στόχος: προθέρμανση των παικτών, εκμάθηση των βασικών μετακινήσεων στο τένις (footwork) Τρέξιμο με αργό ρυθμό από το πίσω μέρος

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΤΕΤΕΡΜΙΝΙΣΤΙΚΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ. Ο Επίσηµος ΟΔΗΓΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ. 1η Έκδοση

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΤΕΤΕΡΜΙΝΙΣΤΙΚΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ. Ο Επίσηµος ΟΔΗΓΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ. 1η Έκδοση ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΤΕΤΕΡΜΙΝΙΣΤΙΚΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Ο Επίσηµος ΟΔΗΓΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ 2013 1η Έκδοση ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Περιεχόμενα... 3 Εκπαιδευτική Αποστολή Πορεία του Παιχνιδιού... 5 Χάνοντας

Διαβάστε περισσότερα

«Προγραµµατισµός του LEGO Mindstorm NXT για το διαγωνισµό "Move the Ball!"»

«Προγραµµατισµός του LEGO Mindstorm NXT για το διαγωνισµό Move the Ball!» ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΕΚΠ 413 / ΕΚΠ 606 ΑΥΤΟΝΟΜΟΙ ΠΡΑΚΤΟΡΕΣ Εργασία Εξαµήνου Προγραµµατισµός του LEGO Mindstorm NXT για το διαγωνισµό "Move the Ball!"

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ. Θέματα: - Έννοιες χώρου και καρτεσιανές συντεταγμένες - ισδιάστατη γεωμετρία - Γωνίες - Στερεομετρία - Συμμετρία/ μετασχηματισμοί

ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ. Θέματα: - Έννοιες χώρου και καρτεσιανές συντεταγμένες - ισδιάστατη γεωμετρία - Γωνίες - Στερεομετρία - Συμμετρία/ μετασχηματισμοί ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Θέματα: - Έννοιες χώρου και καρτεσιανές συντεταγμένες - ισδιάστατη γεωμετρία - Γωνίες - Στερεομετρία - Συμμετρία/ μετασχηματισμοί 1 Έννοιες χώρου και καρτεσιανές συντεταγμένες 1. Ο χάρτης δείχνει

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 13: Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ

Σενάριο 13: Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ Σενάριο 13: Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ Φύλλο Εργασίας Τίτλος: Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ Γνωστικό Αντικείμενο: Πληροφορική Διδακτική Ενότητα: Ελέγχω-Προγραμματίζω τον Υπολογιστή Τάξη: Γ Γυμνασίου Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ. A.I.A. της Aμαξοδήγησης.

ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ. A.I.A. της Aμαξοδήγησης. ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ A.I.A. της Aμαξοδήγησης. 1. Τι γίνεται στο dressage όταν αφότου χτυπήσει το κουδούνι καθυστερεί να μπεί ή μπαίνει 10 λεπτά νωρήτερα; Α. Αποκλείεται. Β. Χαιρετάει και

Διαβάστε περισσότερα

Προφυλάξεις Μετά Απο την Αρθροπλαστική του Ισχίου

Προφυλάξεις Μετά Απο την Αρθροπλαστική του Ισχίου Προφυλάξεις Μετά Απο την Αρθροπλαστική του Ισχίου Προετοιμασία του Σπιτιού Διάφορες τροποποιήσεις θα πρέπει να γίνουν στο σπίτι προκειμένου να διευκολυνθεί η ζωή του ασθενή μετά την επέμβαση. Είναι αναγκαία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΝΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΙΔΕΕΣ ΕΝΤΑΞΗΣ. Από την Catherine Faherty. Μετάφραση: Ματίνα Παπαγεωργίου

ΟΡΓΑΝΩΝΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΙΔΕΕΣ ΕΝΤΑΞΗΣ. Από την Catherine Faherty. Μετάφραση: Ματίνα Παπαγεωργίου ΟΡΓΑΝΩΝΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΙΔΕΕΣ ΕΝΤΑΞΗΣ Από την Catherine Faherty Μετάφραση: Ματίνα Παπαγεωργίου Ιδέες για ομάδες στο νηπιαγωγείο και στο δημοτικό που συμπεριλαμβάνουν μαθητές με αυτισμό: οργανώνοντας

Διαβάστε περισσότερα

6. Να βρείτε ποια είναι η σωστή απάντηση.

6. Να βρείτε ποια είναι η σωστή απάντηση. 12ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ 1. Να βρείτε ποια είναι η σωστή απάντηση. Το όργανο μέτρησης του βάρους ενός σώματος είναι : α) το βαρόμετρο, β) η ζυγαριά, γ) το δυναμόμετρο, δ) ο αδρανειακός ζυγός.

Διαβάστε περισσότερα