ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ. ή κλιµατικές αλλαγές;

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ. ή κλιµατικές αλλαγές;"

Transcript

1 ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ή κλιµατικές αλλαγές; Β έκδοση Απρίλιος 2003

2 Αιολική ενέργεια ή κλιµατικές αλλαγές; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κλιµατικές αλλαγές: ένα καυτό πρόβληµα 3 Η κατάσταση στην Ελλάδα 4 Κλιµατικές αλλαγές ή καθαρές πηγές ενέργειας; 5 αµάζοντας τον άνεµο 6 Αιολική ενέργεια: ηµοφιλής, αλλά όχι άκριτα 9 Άνεµος αλλαγής 13 Παραποµπές 14 Κείµενο-επιµέλεια: Στέλιος Ψωµάς Μία έκδοση του ελληνικού γραφείου της Greenpeace B έκδοση, Απρίλιος 2003 Ζωοδόχου Πηγής 52γ, Αθήνα, τηλ , fax , Greenpeace 2

3 Αιολική ενέργεια ή κλιµατικές αλλαγές; Χωρίς µια αποφασιστική και συντονισµένη προσπάθεια κινητοποίησης των ενεργειακών δυνατοτήτων των ανανεώσιµων πηγών ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θα χάσουµε την ευκαιρία ανάπτυξης αυτού του χώρου και θα αποτύχουµε στις προσπάθειες να µειώσουµε σηµαντικά τα αέρια που προκαλούν το φαινόµενο του θερµοκηπίου Από τη Λευκή Βίβλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας Κλιµατικές αλλαγές: ένα καυτό πρόβληµα Η ατµόσφαιρα της Γης βρίσκεται σε κρίση. Ο πλανήτης µας θερµαίνεται. Το κλίµα της Γης, που παρέµεινε σχετικά σταθερό από την τελευταία εποχή παγετώνων, αλλάζει πλέον δραστικά. Τον 20 ο αιώνα η µέση θερµοκρασία αυξήθηκε κατά 0,4-0,8 βαθµούς, γεγονός που κατατάσσει τον αιώνα αυτό ως τον θερµότερο τα τελευταία χίλια χρόνια (IPCC, 2001). Η αύξηση της θερµοκρασίας που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια δεν είναι τυχαία, ούτε αποτελεί φυσικό φαινόµενο. Οφείλεται εν πολλοίς στις ανθρώπινες δραστηριότητες και κυρίως στον τρόπο που παράγουµε και καταναλώνουµε την ενέργεια. Η καύση των ορυκτών καυσίµων (του πετρελαίου, του άνθρακα και του φυσικού αερίου) έχει ως αποτέλεσµα την έκλυση στην ατµόσφαιρα δισεκατοµµυρίων τόνων ρύπων που παγιδεύουν σαν µια αέρινη κουβέρτα την ηλιακή ακτινοβολία, αυξάνοντας τη θερµοκρασία της Γης. Η διαδικασία αυτή είναι γνωστή ως φαινόµενο του θερµοκηπίου. Έτσι, τον τελευταίο αιώνα η µέση θερµοκρασία της Γης αυξήθηκε κατά 0,4-0,8 βαθµούς περίπου. Αυτό µπορεί να ακούγεται ασήµαντο, σε πλανητική κλίµακα όµως, έχει απίστευτες επιπτώσεις. Ακόµα και µια µικρή αύξηση της µέσης θερµοκρασίας, διαταράσσει την ισορροπία της ατµόσφαιρας µε αποτέλεσµα να αλλάζει το καθεστώς των βροχοπτώσεων και των ανέµων και να αποσταθεροποιείται το κλίµα. Επιπλέον, η αύξηση της µέσης θερµοκρασίας οδηγεί σε διαστολή του νερού των ωκεανών και σε άνοδο της στάθµης της θάλασσας. Ήδη η µέση στάθµη της θάλασσας έχει ανέβει κατά 20 εκατοστά τον τελευταίο αιώνα. Αν αναλογιστεί κανείς ότι το 70% των ανθρώπων ζει κοντά στις ακτές και ότι µια άνοδος της στάθµης της θάλασσας θα πληµµυρίσει κτισµένες περιοχές, πολύτιµες αγροτικές εκτάσεις, οικονοµικά προσοδοφόρες παραλίες ή ευαίσθητους υγροτόπους, τότε µπορεί να καταλάβει τη σοβαρότητα των φαινοµένων αυτών. Πληµµύρες, ξηρασίες, τυφώνες, µειωµένη αγροτική παραγωγή, επανεµφάνιση ασθενειών όπως η ελονοσία, σηµαντικές οικονοµικές ζηµίες, καταστροφή οικοσυστηµάτων, εξαφάνιση ειδών, είναι µερικές µόνο από τις συνέπειες των κλιµατικών αλλαγών. Οι προβλεπόµενες καταστροφές περιλαµβάνουν σηµαντικές απώλειες ανθρώπινων ζωών από τις άµεσες και έµµεσες επιπτώσεις των κλιµατικών αλλαγών, απώλεια της βιοποικιλότητας, ενώ (κάτω από εξαιρετικά αισιόδοξες υποθέσεις) εκατοµµύρια άνθρωποι θα αντιµετωπίσουν τον κίνδυνο της πείνας, κυρίως στις αναπτυσσόµενες χώρες. Ποτέ στο παρελθόν, η ανθρωπότητα δεν βρέθηκε αντιµέτωπη µε ένα τόσο µεγάλο και σύνθετο πρόβληµα, που αγγίζει κάθε πτυχή της ζωής πάνω στον πλανήτη µας. Οι επιπτώσεις αυτές δεν αφορούν µόνο το µακρινό µέλλον. Πολλές απ αυτές είναι ήδη αισθητές από σήµερα. Οι καταστροφικές πληµµύρες στην Κεντρική Ευρώπη, το 2002, επέφεραν απώλειες δισεκατοµµυρίων ευρώ. Μόνο το 1999, εκατόν πέντε χιλιάδες άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας φυσικών καταστροφών, οι περισσότεροι από τους οποίους λόγω ακραίων καιρικών φαινοµένων. Οι οικονοµικές απώλειες για τη χρονιά εκείνη υπολογίζονται σε 100 δισ. δολάρια. Αντίστοιχες ήταν οι ζηµίες και το 1998, χρονιά στην οποία οι οικονοµικές ζηµίες που σχετίζονται µε ακραία καιρικά φαινόµενα έφτασαν τα 90 δισ. δολάρια. Μόνο µέσα σ εκείνη τη χρονιά, δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από το πέρασµα του τυφώνα Mitch στη Λατινική Αµερική (όπου η οικονοµία γύρισε 20 χρόνια πίσω ), από τις καταστροφικές πληµµύρες του ποταµού Yangtze στην Κίνα, των Γάγγη και Βραχµαπούτρα στο Μπαγκλαντές, και από την χιονοθύελλα του αιώνα στον Καναδά (Swiss Re, Greenpeace 3

4 Greenpeace, 2000a). Οι οικονοµικές απώλειες λόγω φυσικών καταστροφών διπλασιάζονται πλέον κάθε δεκαετία, αγγίζοντας το αστρονοµικό ποσό του 1 τρισεκατοµµυρίου δολαρίων την τελευταία δεκαπενταετία. Αν οι σηµερινές τάσεις συνεχιστούν, εκτιµάται ότι οι απώλειες την ερχόµενη δεκαετία θα αγγίζουν τα 150 δισ. δολάρια ετησίως. Σήµερα, έχουµε ετησίως 4 φορές περισσότερες φυσικές καταστροφές που σχετίζονται µε ακραία καιρικά φαινόµενα, απ ότι 40 χρόνια πριν, ενώ το κόστος για την ασφαλιστική βιοµηχανία λόγω των καταστροφών αυτών έχει αυξηθεί κατά 11 φορές (UNEP, 2002). Τα αίτια και οι υπεύθυνοι για τις δραµατικές αλλαγές στο κλίµα είναι γνωστοί. Τα αέρια του θερµοκηπίου, που προέρχονται ως επί το πλείστον από την παραγωγή ενέργειας από πετρέλαιο, άνθρακα και φυσικό αέριο, έχουν αλλάξει την σύσταση της ατµόσφαιρας του πλανήτη. Από το 1750 (απαρχή της βιοµηχανικής επανάστασης), οι συγκεντρώσεις διοξειδίου του άνθρακα στην ατµόσφαιρα αυξήθηκαν κατά 30%, του µεθανίου κατά 100% και του υποξειδίου του αζώτου κατά 15%. Οι συγκεντρώσεις αυτών των αερίων ποτέ δεν υπήρξαν υψηλότερες στη διάρκεια των τελευταίων ετών (IPCC, 2001). Σύµφωνα µε το πόρισµα της ιακυβερνητικής Επιτροπής για τις Κλιµατικές Αλλαγές (IPCC, ένα σώµα χιλιάδων επιστηµόνων που έχει συσταθεί από τα Ηνωµένα Έθνη και τον Παγκόσµιο Μετεωρολογικό Οργανισµό), η µέση θερµοκρασία της επιφάνειας του πλανήτη αναµένεται να αυξηθεί από 1,4 έως 5,8 βαθµούς Κελσίου ως το 2100 αν συνεχίσει η εξάρτηση της ανθρωπότητας από τα ορυκτά καύσιµα (IPCC, 2001). Στον παρακάτω χάρτη, απεικονίζεται µία από τις πολλές προβλέψεις για την αναµενόµενη αύξηση της µέσης θερµοκρασίας (σε βαθµούς Κελσίου) στα επόµενα χρόνια (την περίοδο δηλαδή σε σχέση µε τις επικρατούσες τιµές κατά τη δεκαετία ). (Πηγή: Zwiers, 2002) Η κατάσταση στην Ελλάδα Στο Κιότο, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεσµεύτηκε ότι το 2010 θα έχει µειώσει κατά 8% τις εκποµπές αερίων του θερµοκηπίου σε σχέση µε τα επίπεδα του Στα πλαίσια του καταµερισµού των ευθυνών ανάµεσα στις ευρωπαϊκές χώρες, η Ελλάδα πίεσε και πέτυχε να της επιτραπεί να αυξήσει τις εκποµπές της κατά 25% ως το 2010 (σε σχέση πάντα µε τα επίπεδα του 1990). Σύµφωνα όµως µε εκθέσεις που συνέταξε το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (ΕΑΑ) για λογαριασµό του ΥΠΕΧΩ Ε, τα στοιχεία δείχνουν ότι θα ξεπεράσει κατά πολύ αυτόν τον, απαράδεκτο ούτως ή άλλως, στόχο. Χωρίς επιπλέον µέτρα, το ΕΑΑ εκτιµά ότι θα υπάρξει µία αύξηση που θα αγγίξει το 35,8% ως το 2010 και η οποία θα εκτιναχθεί στο 56,4% το Οι εκποµπές αερίων του θερµοκηπίου στην Ελλάδα αυξήθηκαν την περίοδο κατά 23,4%. Συγκεκριµένα, από 106,1 εκατ. τόνους το 1990, έφθασαν τα 133,8 εκατ. τόνους το Ειδικότερα για το διοξείδιο του άνθρακα (CO 2 ), το σηµαντικότερο αέριο του θερµοκηπίου δηλαδή, η αύξηση στην ίδια περίοδο άγγιξε το 26%, οι δε εκποµπές CO 2 το έτος 2000 ήταν 107,8 εκατ. τόνους (ΥΠΕΧΩ Ε, 2002). Οι Greenpeace 4

5 δραστηριότητες που έχουν σχέση µε την ενέργεια αποτελούν την µεγαλύτερη πηγή (77,9% περίπου) των αερίων του θερµοκηπίου. Αυτές περιλαµβάνουν κυρίως εκποµπές CO 2 από την καύση ορυκτών καυσίµων (95% περίπου του συνόλου των εκποµπών από τον τοµέα της ενέργειας) και µικρότερα ποσοστά µεθανίου και υποξειδίου του αζώτου (1,5% και 3,5% αντίστοιχα). Μια µατιά στο σύστηµα ηλεκτροπαραγωγής της χώρας (που ευθύνεται για τις µισές περίπου εκποµπές CO 2 ) αρκεί για να ερµηνεύσει αυτή την περιβαλλοντική αποτυχία. Η Ελλάδα έχει µεγάλο βαθµό εξάρτησης από τον ρυπογόνο λιγνίτη στην ηλεκτροπαραγωγή, µια σηµαντική εξάρτηση από το πετρέλαιο, και χαµηλή διείσδυση ανανεώσιµων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ). Για να ικανοποιηθούν οι ανάγκες της κατανάλωσης σε ηλεκτρική ενέργεια, οι οποίες το 2002 ανήλθαν στις 52,6 TWh (δισεκατοµµύρια κιλοβατώρες), η εγκατεστηµένη ισχύς έφθασε στα MW (µεγαβάτ) µονάδων της ΕΗ και τα 515 MW από αυτοπαραγωγούς και παραγωγούς ανανεώσιµης ενέργειας, ενώ εισαγωγές κάλυψαν µερικές αιχµές ζήτησης. Το κύριο καύσιµο είναι ο εγχώριος λιγνίτης µικρής θερµογόνου δύναµης, που καλύπτει σχεδόν τα 2/3 του συνόλου των αναγκών. Το πετρέλαιο, κυρίως για την κάλυψη νησιωτικών συστηµάτων µη συνδεόµενων µε την ηπειρωτική χώρα, καθώς και το φυσικό αέριο, καλύπτουν το ένα τέταρτο περίπου των αναγκών σε ηλεκτρική ενέργεια. Οι ΑΠΕ (συµπεριλαµβανοµένων των µεγάλων υδροηλεκτρικών) κάλυψαν το 2002 το 8,4% (ΥΠΑΝ, 2003). Την ίδια στιγµή, η κοινοτική Οδηγία 2001/77/EΕ "Για την προαγωγή της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από ανανεώσιµες πηγές στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας" προβλέπει στο παράρτηµά της για την Ελλάδα ενδεικτικό στόχο κάλυψης του 20,1% της ηλεκτροπαραγωγής από ΑΠΕ (περιλαµβανοµένων των µεγάλων υδροηλεκτρικών έργων) ως το Είναι σαφές ότι από το ποσοστό διείσδυσης των ΑΠΕ που βρισκόµαστε σήµερα (8,4%) ως το 20,1% το 2010, υπάρχει ένας µακρύς δρόµος. Κι αυτό παρόλο το εντυπωσιακό ενδιαφέρον που υπάρχει µεταξύ των επενδυτών για επενδύσεις σε καθαρές πηγές ενέργειας. Είναι χαρακτηριστικό ότι ως τις αρχές του 2003, υπήρξαν αιτήσεις για προώθηση σχεδόν MW ΑΠΕ, εκ των οποίων πάνω από MW αφορούσαν αιολικά πάρκα. Η ΡΑΕ εκτιµά ότι ως το 2010 θα έχουν εγκατασταθεί MW ΑΠΕ (ΡΑΕ, 2003a), εκτίµηση όµως που δεν συµµερίζονται όλοι, µιας και τα εµπόδια (γραφειοκρατεία, έλλειψη απαραίτητων δικτύων, αντιδράσεις, κ.λπ) είναι πολλά. Να σηµειωθεί εδώ ότι αν δεν πετύχουµε το στόχο για την απαιτούµενη διείσδυση των ΑΠΕ στο ενεργειακό ισοζύγιο, δεν θα µπορέσουµε να πιάσουµε και τον στόχο του Κιότο. Αν συνεπώς επιβεβαιωθεί το σενάριο αναµενόµενης εξέλιξης (Business as Usual) του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (αύξηση αερίων του θερµοκηπίου 35,8% ως το 2010), τότε οι κυρώσεις που θα υποστεί η χώρα µας για µη τήρηση των διεθνών δεσµεύσεων της, ή τα χρήµατα που θα απαιτηθούν για την εξαγορά δικαιωµάτων ρύπανσης µέσω του µηχανισµού της εµπορίας ρύπων, εκτιµάται ότι µπορεί να φτάσουν έως και 200 εκατ. ετησίως. Κλιµατικές αλλαγές ή καθαρές πηγές ενέργειας; Είναι σαφές πως αν θέλουµε να αντιµετωπίσουµε σοβαρά το µείζον περιβαλλοντικό (και όχι µόνο) πρόβληµα που αντιµετωπίζει ο πλανήτης µας, θα πρέπει να απαγκιστρωθούµε από το υπάρχον κυρίαρχο ενεργειακό µοντέλο. Η Ελλάδα σήµερα είναι δέσµια του εισαγόµενου πετρελαίου και του εγχώριου µεν, ρυπογόνου δε, λιγνίτη. Την τελευταία δεκαετία, και προκειµένου να ανατραπεί αυτή η κατάσταση, η χώρα παρασύρεται από τη γοητεία του φυσικού αερίου, φιλοδοξώντας να αποτελέσει η στροφή αυτή µια πιο ορθολογική απάντηση στα σηµερινά ενεργειακά και περιβαλλοντικά αδιέξοδα. Αλίµονο όµως, η στροφή αυτή δηµιουργεί νέες εξαρτήσεις και εγγυάται µόνο οριακές βελτιώσεις. Μετά τις ενεργειακές κρίσεις της δεκαετίας του 1970, η Ελλάδα διαµόρφωσε ένα ενεργειακό δόγµα, το οποίο στον τοµέα της ηλεκτροπαραγωγής είχε ως βασικό πυλώνα τον λιγνίτη. Σήµερα, την εποχή της κρίσης του κλίµατος, επιβάλεται η ανατροπή αυτού του δόγµατος. Επιβάλεται η ριζική στροφή σε ένα καινούργιο, φιλικό προς το περιβάλλον ενεργειακό δόγµα. Ένα δόγµα που θα δίνει έµφαση στην εξοικονόµηση, τις ανανεώσιµες πηγές ενέργειας και την ορθολογική χρήση των συµβατικών ενεργειακών πόρων. Όπως αναφέρει η ΡΑΕ σε κείµενό της για τον µακροχρόνιο ενεργειακό σχεδιασµό της χώρας, η περιβαλλοντική διάσταση του ενεργειακού κλάδου, η απελευθέρωση των αγορών και διεθνοποίηση και ιδιωτικοποίηση του ενεργειακού εφοδιασµού, έχουν αναδειχθεί πλέον σε κυρίαρχες παραµέτρους για τον καθορισµό µιας µελλοντικής ενεργειακής πολιτικής (ΡΑΕ, 2003b). Greenpeace 5

6 Η χώρα µας είναι ιδιαίτερα προικισµένη από ήλιο και αέρα και συνεπώς κατέχει ένα συγκριτικό πλεονέκτηµα στην παραγωγή ενέργειας από αυτές τις πηγές. Το αιολικό δυναµικό της Ελλάδας παραµένει ανεκµετάλλευτο, µε λίγες λαµπρές εξαιρέσεις. Ένα τέτοιο παράδειγµα είναι η Κρήτη όπου, την περίοδο , το 10% του ηλεκτρισµού παράχθηκε από αιολικά πάρκα. Το ποσοστό αυτό µάλιστα αναµένεται να αυξηθεί σύντοµα, καθώς νέες επενδύσεις αιολικών πάρκων και άλλων ανανεώσιµων πηγών ενέργειας βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη. Το παράδειγµα της Κρήτης αποδεικνύει ότι η στροφή προς την αιολική ενέργεια, εκτός από επιθυµητή, είναι και εφικτή. αµάζοντας τον άνεµο Η αιολική ενέργεια είναι σήµερα µια τεχνολογικά ώριµη, οικονοµικά ανταγωνιστική και φιλική προς το περιβάλλον ενεργειακή επιλογή. Συνοψίζουµε παρακάτω κάποια από τα πλεονεκτήµατα που παρέχει η ανάπτυξη της αιολικής ενέργειας. Ο άνεµος είναι µία ανεξάντλητη πηγή ενέργειας, η οποία µάλιστα παρέχεται δωρεάν. Η αιολική ενέργεια προστατεύει τον πλανήτη, καθώς αποφεύγονται οι εκποµπές των αερίων του θερµοκηπίου που αποσταθεροποιούν το παγκόσµιο κλίµα. Κάθε εγκατεστηµένο µεγαβάτ (MW) αιολικής ενέργειας στην χώρα µας αποσοβεί την έκλυση περίπου 3 χιλιάδων τόνων διοξειδίου του άνθρακα ετησίως. Η λειτουργία ενός τυπικού αιολικού πάρκου, ισχύος 10 MW, προσφέρει ετήσια την ηλεκτρική ενέργεια που χρειάζονται νοικοκυριά (µε βάση τη µέση κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας το 2002) και εξοικονοµεί περίπου τόνους ισοδύναµου πετρελαίου. Στα σηµεία υψηλού αιολικού δυναµικού (εκεί δηλαδή όπου κατά προτεραιότητα εγκαθίστανται αιολικά πάρκα), τα οφέλη αυτά µπορεί να είναι αυξηµένα κατά 15% περίπου. ΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΟΦΕΛΗ ΤΩΝ ΑΙΟΛΙΚΩΝ ΠΑΡΚΩΝ Μια συνηθισµένη ανεµογεννήτρια ισοδυναµεί µε δέντρα! Κάθε κιλοβατώρα που παράγεται από αιολικά πάρκα, και άρα όχι από συµβατικά καύσιµα, συνεπάγεται την αποφυγή έκλυσης ενός κιλού διοξειδίου του άνθρακα (CO 2 ) στην ατµόσφαιρα (µε βάση το σηµερινό ενεργειακό µίγµα στην Ελλάδα). Επιπλέον, συνεπάγεται λιγότερες εκποµπές άλλων επικίνδυνων ρύπων (όπως τα αιωρούµενα µικροσωµατίδια, τα οξείδια του αζώτου, οι ενώσεις του θείου, κ.λπ). Οι εκποµπές διοξειδίου του άνθρακα πυροδοτούν το φαινόµενο του θερµοκηπίου και αλλάζουν το κλίµα της Γης, ενώ η ατµοσφαιρική ρύπανση έχει σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία και το περιβάλλον. Μία συνηθισµένη ανεµογεννήτρια των 750 kw παράγει κατά µέσο όρο στην Ελλάδα 2,25 εκατοµµύρια κιλοβατώρες το χρόνο και, έτσι, αποτρέπεται η έκλυση τόνων διοξειδίου του άνθρακα, όσο δηλαδή απορροφούν ετησίως στρέµµατα δάσους ή αλλιώς δέντρα. Σηµείωση: Προφανώς η ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα που απορροφά ένα δάσος εξαρτάται από τη βιοποικιλότητά του, τις φυτοκοινωνίες που το απαρτίζουν, το είδος, την ηλικία και την πυκνότητα των δέντρων και µια σειρά άλλους παράγοντες. Για τους υπολογισµούς λάβαµε υπ όψη µας πλήθος βιβλιογραφικών πηγών από διάφορες χώρες, θεωρώντας ένα δάσος µε δέντρα µέσης ηλικίας και πυκνότητα 50 δέντρων ανά στρέµµα. Η αιολική ενέργεια δεν επιβαρύνει το τοπικό περιβάλλον µε επικίνδυνους αέριους ρύπους. Κατά την παραγωγή ενέργειας από συµβατικούς σταθµούς ηλεκτροπαραγωγής εκλύονται τεράστιες ποσότητες ρύπων, µεταξύ των οποίων τα καρκινογόνα µικροσωµατίδια, το δηλητηριώδες µονοξείδιο του άνθρακα, το διοξείδιο του θείου και τα οξείδια του αζώτου που προκαλούν το φαινόµενο της όξινης βροχής. Κάθε κιλοβατώρα ηλεκτρισµού που παράγεται από τον άνεµο, σηµαίνει µία λιγότερη κιλοβατώρα που θα είχε παραχθεί πιθανά µε κάποιον άλλο ρυπογόνο τρόπο. Κατά µέσο όρο, κάθε κιλοβατώρα που παράγεται καίγοντας άνθρακα ή πετρέλαιο, εκλύει στην ατµόσφαιρα ένα περίπου κιλό διοξειδίου του άνθρακα, 4-20 γραµµάρια διοξειδίου του θείου, 1,5-15 γραµµάρια οξειδίων του αζώτου, 0,3-5 γραµµάρια µικροσωµατιδίων και πολλούς ακόµη επικίνδυνους αέριους ρύπους. Greenpeace 6

7 Ενδεικτικά, στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται οι ετήσιες εκποµπές ρύπων από έναν ανθρακικό σταθµό ηλεκτροπαραγωγής ισχύος 500 MW. Ένας τέτοιος σταθµός έχει κατά καιρούς προταθεί π.χ. για την Εύβοια, η οποία, τι ειρωνία, έχει πλουσιότατο αιολικό δυναµικό και η οποία µπορεί να παράγει την ενέργεια αυτή από τον άνεµο χωρίς τους ρύπους που συνεπάγεται η κατασκευή ενός ανθρακικού σταθµού (European Commission, 1999). Ρύπος Μέσες εκποµπές ανθρακικού σταθµού 500 MW (τόνοι ανά έτος) ιοξείδιο του άνθρακα Αιωρούµενα σωµατίδια Μονοξείδιο του άνθρακα 625 Υδρογονάνθρακες 188 Υδροχλωρικό οξύ Στερεά απόβλητα και στάχτη Ιονίζουσα ακτινοβολία (ραδιενέργεια) 25 δισ. µπεκερέλ Για κάθε µεγαβάτ εγκατεστηµένης ισχύος αιολικής ενέργειας δηµιουργούνται 15 µε 22 θέσεις εργασίας, εκ των οποίων 0,5-1 είναι µόνιµες και αφορούν την λειτουργία και διαχείριση του αιολικού πάρκου (EWEA- Greenpeace 2002, Περιστέρης 2001). Για σύγκριση αναφέρουµε ότι, για κάθε µεγαβάτ εγκατεστηµένης ισχύος σε ένα ανθρακικό σταθµό, δηµιουργούνται 0,2 µόνιµες θέσεις εργασίας, δηλαδή έως και 5 φορές λιγότερες των αιολικών (στοιχεία ΕΗ, µε βάση την εµπειρία της από τους λιγνιτικούς σταθµούς στη βόρεια Ελλάδα). Η αιολική ενέργεια ενισχύει την ενεργειακή ανεξαρτησία και ασφάλεια. Η αιολική ενέργεια είναι µία ώριµη τεχνολογία. Η αιολική βιοµηχανία είναι η ταχύτερα αναπτυσσόµενη ενεργειακή τεχνολογία, µε εντυπωσιακούς ρυθµούς ανάπτυξης τα τελευταία χρόνια. Στα τέλη του 2002, η εγκατεστηµένη ισχύς διεθνώς ξεπέρασε τα MW, µε την Ευρωπαϊκή Ένωση να κατέχει το 75% της συνολικής ισχύος. Η Γερµανία, στα τέλη του 2002, είχε εγκαταστήσει MW (περισσότερο δηλαδή από τη συνολικά εγκατεστηµένη ισχύ της ΕΗ), η Ισπανία MW και η ανία MW. Η ανία καλύπτει σήµερα σχεδόν το 20% των αναγκών της σε ηλεκτρισµό µε αιολική ενέργεια, ενώ ο εθνικός στόχος της χώρας αυτής είναι να καλύπτει το 50% των αναγκών της µε αιολική ενέργεια ως το 2030 (Greenpeace 2000b, AWEA-EWEA 2003). Εγκατεστηµένη ισχύς αιολικών πάρκων Μεγαβάτ [MW] Ευρωπαϊκή Ένωση Κόσµος Η τιµή της κιλοβατώρας (KWh) που παράγεται από την καύση των ορυκτών καυσίµων δεν περιλαµβάνει το πραγµατικό κοινωνικό και περιβαλλοντικό κόστος από την παραγωγή και χρήση της και παραµένει χαµηλή µόνο επειδή τα ορυκτά καύσιµα επιδοτήθηκαν, άµεσα ή έµµεσα, για δεκαετίες. Η ενσωµάτωση του περιβαλλοντικού-κοινωνικού κόστους θα καθιστούσε την αιολική ενέργεια, αλλά και όλες τις ανανεώσιµες πηγές ενέργειας, πολύ πιο ανταγωνιστικές σε σχέση µε τα ορυκτά καύσιµα και τελικά πιο ελκυστικές για τους καταναλωτές. Μία σχετική έρευνα στη ανία, η οποία συνέκρινε τα αιολικά πάρκα µε σταθµούς ηλεκτροπαραγωγής που καίνε άνθρακα ή φυσικό αέριο, προσπάθησε να αποτιµήσει σε χρήµα τα περιβαλλοντικά πλεονεκτήµατα της αιολικής ενέργειας. Με κριτήρια τις εκποµπές Greenpeace 7

8 διοξειδίου του άνθρακα, διοξειδίου του θείου και οξειδίων του αζώτου, αλλά λαµβάνοντας επίσης υπ όψιν της την πιθανή απαξίωση της περιουσίας κοντά σε αιολικά πάρκα ή συµβατικούς σταθµούς ηλεκτροπαραγωγής, η έρευνα αυτή κατέληξε ότι τα περιβαλλοντικά-κοινωνικά οφέλη από την επιλογή της αιολικής ενέργειας ανέρχονται σε 0,2-0,28 DKK (0,027-0,037 ) ανά παραγόµενη κιλοβατώρα όταν η σύγκριση γίνεται µε ανθρακικούς σταθµούς ή 0,1-0,15 DKK (0,013-0,02 ) ανά παραγόµενη κιλοβατώρα όταν η σύγκριση αφορά σταθµούς ηλεκτροπαραγωγής που καίνε φυσικό αέριο (Munksgaard J. et al, 1996). Τα κόστη αυτά είναι της ίδιας τάξης µεγέθους µε αυτά που έδειξαν πολυάριθµες µελέτες, οι οποίες προσπάθησαν τα τελευταία χρόνια να εσωτερικεύσουν το λεγόµενο εξωτερικό περιβαλλοντικό-κοινωνικό κόστος. Σύµφωνα µε µελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (πρόγραµµα EXTERNE), το κόστος αυτό (περιβαλλοντικό και κοινωνικό) για την περίπτωση της Ελλάδας φτάνει έως και 0,084 /kwh. Η ίδια µελέτη το ανεβάζει και στα 0,15 /kwh για άλλες χώρες (NTUA, European Commission, 2001). Ειδικότερα, η µελέτη αυτή προσδιορίζει το εξωτερικό κόστος για τους λιγνιτικούς σταθµούς στην Ελλάδα σε 4,6-8,4 λεπτά/kwh, ενώ για τα αιολικά πάρκα σε 0,24-0,26 λεπτά/kwh (18-35 φορές λιγότερο από τους λιγνιτικούς σταθµούς). Για να το πούµε πιο απλά, αν συνυπολογίζαµε τη ζηµιά που κάνουν τα ορυκτά καύσιµα στο περιβάλλον και την υγεία, η ηλεκτρική ενέργεια από συµβατικούς σταθµούς θα έπρεπε να χρεώνεται τουλάχιστον % παραπάνω απ ότι σήµερα. Ακόµη όµως και χωρίς να συµπεριλάβουµε το περιβαλλοντικό κόστος, η αιολική ενέργεια είναι σήµερα µια οικονοµικά ανταγωνιστική εναλλακτική λύση απέναντι στα ρυπογόνα ορυκτά καύσιµα και την επικίνδυνη πυρηνική ενέργεια. Αν αφαιρέσει κανείς το κόστος της αρχικής επένδυσης, το πραγµατικό κόστος εκµετάλλευσης των αιολικών πάρκων της ΕΗ στην Κρήτη εκτιµάται ότι είναι κάτω από 0,6 λεπτά ανά κιλοβατώρα. Αναφέρουµε χαρακτηριστικά ότι µόνο το κόστος καυσίµου των πετρελαϊκών σταθµών ηλεκτροπαραγωγής για κάλυψη αιχµών της ζήτησης στην Κρήτη κυµαίνεται από 11,7 έως 22,3 λεπτά ανά κιλοβατώρα και σε άλλα µικρότερα νησιά είναι µεγαλύτερο. Στα Αντικύθηρα π.χ. το 1998, το κόστος παραγωγής ηλεκτρισµού µε καύσιµο πετρέλαιο έφτασε στην απίστευτη τιµή των 2,24 ανά κιλοβατώρα! Επειδή για κοινωνικούς λόγους η ΕΗ πουλάει την κιλοβατώρα στην ίδια τιµή µε το εθνικό δίκτυο, η επιχείρηση έχει στα νησιά του Αιγαίου παθητικό γύρω στα 200 εκατ. ετησίως λόγω της εξάρτησης από ρυπογόνους πετρελαϊκούς σταθµούς (Μπέτζιος, 2001). 0,08 Ευρώ ανά κιλοβατώρα 0,07 0,06 0,05 0,04 0,03 0,02 0,01 0 Αέριο Άνθρακας Πυρηνικά Αιολικά Ελάχιστο κόστος Εύρος τιµών Το παραπάνω διάγραµµα δείχνει το κόστος της κιλοβατώρας που παράγεται σήµερα από διάφορες πηγές ενέργειας (European Commission, 1999). Το κόστος της παραγωγής αιολικής ενέργειας δεν είναι απαγορευτικό για µικρές εφαρµογές, σε αντίθεση µε τους συµβατικούς τρόπους ηλεκτροπαραγωγής. Κάθε νοικοκυριό ή βιοτεχνία θα µπορούσε θεωρητικά να παράγει τη δική του ενέργεια από τον άνεµο. Η αιολική ενέργεια αποτελεί, εκτός των άλλων, και µία βιώσιµη λύση για περιοχές χωρίς πρόσβαση σε δίκτυο. Όπως και άλλες ανανεώσιµες πηγές ενέργειας (π.χ. τα φωτοβολταϊκά), µικρές ανεµογεννήτριες µπορούν να χρησιµοποιηθούν σε αυτόνοµα ή υβριδικά συστήµατα για παραγωγή ηλεκτρικού ρεύµατος. Το αιολικό δυναµικό της χώρας µας είναι γεωγραφικά διεσπαρµένο, οδηγώντας στην αποκέντρωση του ενεργειακού συστήµατος, ανακουφίζοντας τα συστήµατα υποδοµής και µειώνοντας τις απώλειες από τη µεταφορά ενέργειας. Greenpeace 8

9 Η αιολική ενέργεια δεν εµποδίζει τις γεωργικές και κτηνοτροφικές δραστηριότητες. Περίπου το 99% της γης που φιλοξενεί ένα αιολικό πάρκο είναι διαθέσιµο για άλλες χρήσεις. ιάφορες αγροτικές δραστηριότητες µπορούν να συνεχίζονται µέχρι τις βάσεις των ανεµογεννητριών, αφού τα θεµέλιά τους είναι κάτω από την επιφάνεια του εδάφους. εν υπάρχει καµία ένδειξη ότι τα αιολικά πάρκα επιβαρύνουν τη γεωργία ή την κτηνοτροφία. Ενδεικτικά και για λόγους σύγκρισης, αναφέρουµε ότι για την παραγωγή ενέργειας από έναν σταθµό ηλεκτροπαραγωγής που καίει άνθρακα απαιτείται έως και 4,5 φορές µεγαλύτερη έκταση απ αυτή που απαιτείται για να καλυφθούν οι ίδιες ενεργειακές ανάγκες µε αιολική ενέργεια (European Commission, 1999). Ο υπολογισµός αυτός έγινε λαµβάνοντας υπ όψιν και τις τεράστιες εκτάσεις γης που δεσµεύονται κατά την εξόρυξη άνθρακα και αφορά τον κύκλο ζωής µιας τυπικής µονάδας παραγωγής ενέργειας που είναι περίπου 30 χρόνια. Όσον αφορά τα αιολικά πάρκα στην Ελλάδα, πρέπει να τονίσουµε ότι στη µεγάλη τους πλειοψηφία εγκαθίστανται σε ορεινές θέσεις µε αραιή θαµνώδη βλάστηση, η οποία οφείλεται, ως ένα βαθµό, ακριβώς στις επικρατούσες ανεµολογικές συνθήκες (δηλαδή στις υψηλές ταχύτητες του ανέµου). Η παρουσία υψηλής βλάστησης σε µία περιοχή (συστάδες δένδρων και δασώδεις εκτάσεις) δεν προσφέρεται για εκµετάλλευση αιολικού δυναµικού, δεδοµένου ότι επιβραδύνει τη ροή του ανέµου στα συνήθη ύψη του ρότορα της ανεµογεννήτριας, πράγµα που καθιστά τις θέσεις αυτές µη ελκυστικές για την εγκατάσταση αιολικών πάρκων. Η συνήθης χρήση γης στις θέσεις εγκατάστασης αιολικών πάρκων είναι η βοσκή αιγοπροβάτων. Σπανιότερα, στις θέσεις αυτές εντοπίζονται ίχνη εγκαταλελειµµένων καλλιεργειών µικρής απόδοσης. Επειδή δεν απαιτείται η περίφραξη της έκτασης εγκατάστασης των ανεµογεννητριών, αφού το σύνολο του εξοπλισµού τους είναι απροσπέλαστο και προστατευόµενο, όλες οι υφιστάµενες χρήσεις γης µπορούν να συνεχιστούν χωρίς εµπόδια. Η αιολική ενέργεια, παρά τους φόβους περί του αντιθέτου, ενισχύει τον τουρισµό, καθώς αντικαθιστά τις ρυπογόνες µορφές ενέργειας και διαφυλάσσει το φυσικό περιβάλλον. Στη Σητεία, όπως και σ άλλες περιοχές σε όλο τον κόσµο, ανθίζει τελευταία ο περιβαλλοντικός τουρισµός, καθώς η ανάπτυξη των αιολικών πάρκων ελκύει πολλούς επισκέπτες. Η αιολική ενέργεια συµβάλλει στην τοπική ανάπτυξη. Στην Εύβοια για παράδειγµα, µέχρι τα µέσα του 2001 είχαν εγκατασταθεί 150 MW περίπου αιολικών πάρκων, συνολικού κόστους 170,2 εκατ.. Για την κατασκευή κάθε πάρκου της τάξης των 10 MW απασχολήθηκαν εργαζόµενοι για 4-5 µήνες ανά έργο, οι µισοί εκ των οποίων, κατά µέσο όρο, προέρχονταν από το τοπικό ανθρώπινο δυναµικό. Το προσωπικό που συµµετείχε στην φάση κατασκευής διανυκτέρευε σε τοπικά καταλύµατα. Στην φάση λειτουργίας των αιολικών πάρκων οι µισοί περίπου εργαζόµενοι προέρχονται από το τοπικό ανθρώπινο δυναµικό. Στην Εύβοια, επίσης, δαπανώνται τοπικά τον χρόνο ανά εγκατεστηµένο MW (µισθοί, εργολαβίες, κλπ.). Τέλος, έχουν ήδη υλοποιηθεί από τους επενδυτές παράπλευρα έργα κοινωνικού οφέλους (σχολεία, πολιτιστικά κέντρα, παιδικοί σταθµοί), καθώς και χορηγίες, της τάξης των ανά εγκατεστηµένο MW (Περιστέρης, 2001). Αιολική ενέργεια: ηµοφιλής, αλλά όχι άκριτα Η αιολική ενέργεια είναι γενικά δηµοφιλής στο ευρύ κοινό. ηµοσκοπήσεις που έγιναν σε πολλές χώρες δείχνουν ότι ένα ποσοστό της τάξης του 80% του πληθυσµού είναι υπέρ της αύξησης της χρήσης αιολικής ενέργειας για ηλεκτροπαραγωγή. Στον Καναδά π.χ. το ποσοστό αυτό είναι 79%, στην Ολλανδία 80%, στη ανία 82% (Damborg and Krohn, 1998). Αυτοί που κατοικούν κοντά σε αιολικά πάρκα είναι κατά µέσο όρο περισσότερο θετικοί στην αιολική ενέργεια, µε ένα ποσοστό άνω του 80%. Είναι µάλιστα ενδεικτικό ότι κοινότητες που αρχικά αντιδρούσαν στην εγκατάσταση αιολικών πάρκων στην περιοχή τους, µετά την εγκατάσταση των ανεµογεννητριών άλλαξαν γνώµη. Greenpeace 9

10 Έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να δει κανείς όχι µόνο ποιά είναι η στάση του κοινού απέναντι στα αιολικά πάρκα, αλλά και πώς αυτή διαµορφώνεται και εξελίσσεται. Είναι χαρακτηριστικό π.χ. ότι άνθρωποι που δεν ξέρουν τίποτα για την αιολική ενέργεια και δεν έχουν επισκεφθεί αιολικά πάρκα, πιστεύουν ότι αυτά είναι πιο θορυβώδη σε σχέση µε άλλους που ζουν κοντά σε αιολικά πάρκα (Holdningsundersogelse, 1993). Οι άνδρες γενικά πιστεύουν ότι οι ανεµογεννήτριες είναι πιο θορυβώδεις σε µεγαλύτερο βαθµό απ ότι οι γυναίκες. Το ίδιο και οι µεσήλικες σε σχέση µε άλλες ηλικιακές οµάδες. Οι γυναίκες προτιµούν µικρά αιολικά πάρκα µε 2-8 ανεµογεννήτριες, ενώ οι άνδρες τα µεγαλύτερα µε ανεµογεννήτριες. Όσοι είναι εξ αρχής θετικοί στην ανάπτυξη των αιολικών πάρκων, δείχνουν να ενοχλούνται λιγότερο από τον θόρυβο ή την αισθητική των ανεµογεννητριών. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει µία έρευνα στην πόλη Sydthy της ανίας, µιας χώρας που βρίσκεται στην πρωτοπορία της ανάπτυξης της αιολικής ενέργειας. Το Sydthy είναι µια µικρή πόλη κατοίκων, η οποία καλύπτει το 98% των αναγκών της σε ηλεκτρισµό µε αιολική ενέργεια. Η έρευνα στην πόλη αυτή έδειξε ότι οι κάτοικοι που είχαν επαρκή πληροφόρηση για την αιολική ενέργεια ήταν γενικά πιο θετικά διακείµενοι στα αιολικά πάρκα από εκείνους µε χαµηλό βαθµό πληροφόρησης. Η απόσταση από την πλησιέστερη ανεµογεννήτρια δεν φαίνεται να επηρέασε αρνητικά τη στάση τους απέναντι στην αιολική ενέργεια σε ότι αφορά πιθανά θέµατα θορύβου ή αισθητικής. Αντίθετα, όσοι κατοικούν σε απόσταση µικρότερη από 500 µέτρα από ανεµογεννήτριες αποδείχθηκαν και οι πιο ένθερµοι υποστηρικτές της τεχνολογίας αυτής. Η έρευνα έδειξε επίσης ότι όσοι κάτοικοι είχαν οπτική επαφή µε ανεµογεννήτριες ήταν γενικά πιο θετικοί απέναντι στην αιολική ενέργεια απ ότι αυτοί που έβλεπαν από το σπίτι τους λιγότερες ανεµογεννήτριες. Πολλές φορές, αν και όχι πάντα όπως δείχνουν οι έρευνες, κάποιοι αντιτίθενται στη δηµιουργία αιολικών πάρκων στην περιοχή τους, αν και γενικά υποστηρίζουν την ανάπτυξη της αιολικής ενέργειας. Απλώς επιθυµούν να τοποθετηθούν µακρυά απ αυτούς οι ανεµογεννήτριες. Αυτό είναι το γνωστό σύνδροµο NIMBY (Not In My Back Yard), ένα σύνδροµο πάντως που δεν αρκεί για να ερµηνεύσει από µόνο του τις αντιδράσεις στην ανάπτυξη αιολικών πάρκων που εµφανίστηκαν σε πολλές περιοχές. Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν και κάποιες έρευνες που εξετάζουν τη στάση των τοπικών κοινωνιών πριν και µετά την εγκατάσταση αιολικών πάρκων στην περιοχή τους. Χαρακτηριστική είναι µια έρευνα που έγινε στην Ουαλλία (Bishop and Proctor, 1994). Ενώ 7 στους 10 Ουαλλούς ήταν υπέρ της αιολικής ενέργειας, µόνο 4 στους 10 υποστήριξαν µια πρόταση για δηµιουργία αιολικών πάρκων στην περιοχή τους. Οι λόγοι αντίθεσης που προέβαλαν ήταν ο θόρυβος, η αισθητική υποβάθµιση και οι ηλεκτροµαγνητικές παρεµβολές. Όταν παρόλα αυτά εγκαταστάθηκαν τα αιολικά πάρκα, µόνο 1 στους 4 επέµεινε στην αρχική του άρνηση, ενώ οι περισσότεροι που ήταν αναποφάσιστοι ή αρνητικοί, έγιναν τελικά ένθερµοι υποστηρικτές των αιολικών πάρκων. Παρόµοια αποτελέσµατα έδωσε και αντίστοιχη έρευνα στην περιοχή της Κορνουάλης. Όλες οι έρευνες πάντως έδειξαν ότι οι κάτοικοι των περιοχών στις οποίες προβλέπεται ανάπτυξη αιολικών πάρκων διεκδικούν το δικαίωµα στην πληροφόρηση. Θέλουν να ξέρουν εγκαίρως για τα αναπτυξιακά σχέδια, θέλουν να µάθουν τις ευκαιρίες και τα πιθανά προβλήµατα. Όταν η πληροφόρηση αυτή είναι έγκαιρη και έγκυρη, τότε τάσσονται στην πλειοψηφία τους υπέρ των αιολικών πάρκων. Καθώς η ανάπτυξη της αιολικής ενέργειας στη χώρα µας βρίσκεται ακόµη σε πρώιµο στάδιο, έχουν εκφραστεί κατά καιρούς φόβοι από τοπικούς φορείς και κατοίκους σχετικά µε την χρήση της, πράγµα που συνέβη και σε άλλες χώρες που πριν από µας προχώρησαν στην εκµετάλλευση του αιολικού δυναµικού τους. Κάποιες φορές, οι φόβοι που εκφράζονται είναι υπερβολικοί και εξωπραγµατικοί. Χαρακτηριστική είναι π.χ. µια ανοιχτή επιστολή κατοίκων του ήµου ιρφύων Εύβοιας που δηµοσιεύτηκε στις στην εφηµερίδα Ευβοϊκός Χρόνος. Στην επιστολή γίνεται λόγος για ηχητική ρύπανση: σε ευθεία τουλάχιστον 1 χλµ. δεν µπορεί να σταθεί κανείς δεν πετάει πετούµενο σε απόσταση χιλιοµέτρων δεν φυτρώνει τίποτα σε µεγάλη απόσταση από τις ανεµογεννήτριες. Προφανώς, µια απλή επίσκεψη σε οποιοδήποτε αιολικό πάρκο, σε οποιοδήποτε µέρος του κόσµου, αρκεί για να καταρριφθούν αυτά τα υπερβολικά επιχειρήµατα. Παρόλα αυτά, υπάρχουν συχνά ενστάσεις για τα αιολικά πάρκα, ορισµένες από τις οποίες έχουν υπό συνθήκες κάποια βάση και που χρήζουν εξέτασης και προσοχής πριν τη δηµιουργία αιολικών πάρκων. Οι πιο διαδεδοµένες ανησυχίες συνοψίζονται παρακάτω: Greenpeace 10

11 εν δηµιουργούνται αισθητικά προβλήµατα και προσβολή του τοπίου από τις ανεµογεννήτριες; Η µη ορθή µελέτη και εγκατάσταση ενός αιολικού πάρκου, µπορεί όντως να δηµιουργήσει κάποια αισθητικά προβλήµατα. Είναι αυτονόητο λοιπόν ότι κάθε εγκατάσταση αιολικού πάρκου πρέπει να συνοδεύεται από µελέτη που θα εξασφαλίζει την βέλτιστη ενσωµάτωση των ανεµογεννητριών στο τοπίο. Υπάρχει ήδη συσσωρευµένη εµπειρία και πολύ θετικά παραδείγµατα σε όλο τον κόσµο. Η άποψη περί της αισθητικής των ανεµογεννητριών είναι άλλωστε υποκειµενική. Αν όµως γίνει η σύγκριση ανάµεσα σε έναν πετρελαϊκό ή λιγνιτικό σταθµό και ένα αιολικό πάρκο, είναι εµφανές ότι το τελευταίο υπερτερεί και αισθητικά. Κάποια από τα αισθητικά προβλήµατα που παρουσιάστηκαν στις πρώτες ανεµογεννήτριες που εγκαταστάθηκαν στην Ελλάδα οφείλονται εν πολλοίς στην γραφειοκρατική ακαµψία κάποιων αρχών, οι οποίες π.χ. επέβαλαν στους επενδυτές να βάψουν τις ανεµογεννήτριες µε άσπρες και κόκκινες ρίγες! Προφανώς, τέτοιες άστοχες επιλογές θα πρέπει να αποφεύγονται. Ιδιαίτερα σηµαντική είναι και η ενσωµάτωση της υποδοµής που συνοδεύει τις ανεµογεννήτριες (µικρές κτιριακές εγκαταστάσεις, κολώνες, κ.λπ) στον περιβάλλοντα χώρο. Συνήθως είναι αυτή ακριβώς η συνοδεύουσα υποδοµή που δηµιουργεί αισθητικά προβλήµατα και όχι οι ίδιες οι ανεµογεννήτριες. εν είναι θορυβώδεις οι ανεµογεννήτριες; Οι σύγχρονες ανεµογεννήτριες είναι πολύ ήσυχες και γίνονται όλο και πιο αθόρυβες. Το επίπεδο του ήχου σε απόσταση 40 µέτρων από µία ανεµογεννήτρια είναι db(a), που είναι αντίστοιχο µε την ένταση µίας συζήτησης (European Commission, 1999). Σε απόσταση 200 µέτρων, η στάθµη του θορύβου πέφτει στα 44 dβ(a), στα υπήνεµα της ανεµογεννήτριας, για ταχύτητα ανέµου 8 m/s. Σηµειώνεται ότι για ταχύτητες ανέµου µεγαλύτερες των 8 m/s, ο θόρυβος που παράγεται από τις ανεµογεννήτριες καλύπτεται από το φυσικό θόρυβο. Το συγκεκριµένο επίπεδο θορύβου που αναφέρθηκε (44 dβ) αντιστοιχεί σε αυτό µιάς ήσυχης µικρής πόλης, και δεν αποτελεί βέβαια πηγή όχλησης. εδοµένης δε της απαιτούµενης ελάχιστης απόστασης των ανεµογεννητριών από γειτονικούς οικισµούς (500m), το επίπεδο αυτό είναι ακόµη χαµηλότερο, της τάξης των dβ, που αντιστοιχεί στο επίπεδο θορύβου ενός ήσυχου καθιστικού, και που καλύπτεται πλήρως από φυσικές και τεχνικές πηγές θορύβου εγγύτερες προς τους οικισµούς. ΜΕΣΕΣ ΣΤΑΘΜΕΣ ΘΟΡΥΒΟΥ ΣΕ ΝΤΕΣΙΜΠΕΛ Αεροσκάφος 140 Κοµπρεσέρ 120 Βιοµηχανικός θόρυβος 100 Στερεοφωνικό 90 Εσωτερικό αυτοκινήτου 80 Γραφείο 60 Ανεµογεννήτρια Σπίτι 50 Υπνοδωµάτιο 30 Ψίθυρος 20 Πτώση φύλλων 10 Πηγή: European Wind Energy Association Σε έρευνα που έγινε σε 342 νοικοκυριά κοντά σε 102 αιολικά πάρκα στην ανία, το 86% των ατόµων που ρωτήθηκαν δήλωσαν ότι δεν ενοχλούνται από τον ήχο των ανεµογεννητριών (Munksgaard, J. et al, 1996). Εδώ και δέκα χρόνια έχουν καταβληθεί ιδιαίτερες προσπάθειες για να κατασκευαστεί η σύγχρονη γενιά των αθόρυβων ανεµογεννητριών, µε λεπτοµερή σχεδιασµό του έλικα αλλά και των µηχανικών µερών. Συνεπώς, σε σωστά σχεδιασµένες ανεµογεννήτριες δεν δηµιουργείται ουσιαστικό πρόβληµα θορύβου. Άλλωστε όπως αναφέραµε και παραπάνω, η τυχόν δυσφορία είναι τις περισσότερες φορές καθαρά υποκειµενικό θέµα, αφού τα δύο φύλα και οι διάφορες ηλικίες αντιδρούν µε διαφορετικό τρόπο σ αυτό το ζήτηµα. Πάντως, ο πιο απλός τρόπος για να πειστεί κάποιος είναι να επισκεφτεί ένα αιολικό πάρκο. Greenpeace 11

12 εν δηµιουργούν ηλεκτροµαγνητικές παρεµβολές οι ανεµογεννήτριες; Αυτοί που σχεδιάζουν τα αιολικά πάρκα πρέπει να συµβουλεύονται τους αρµόδιους φορείς για να αποφύγουν πιθανά προβλήµατα ηλεκτροµαγνητικής παρεµβολής. Για ακόµη µια φορά, ο σωστός σχεδιασµός εξαλείφει τα τυχόν προβλήµατα. Σύµφωνα πάντως µε το Κέντρο Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας, σπανίως εµφανίζονται προβλήµατα ηλεκτροµαγνητικών παρεµβολών, αφού η νοµοθεσία προβλέπει ότι τα αιολικά πάρκα πρέπει να κατασκευάζονται σε αρκετά µεγάλη απόσταση από οικισµούς (ΚΑΠΕ, 1997). εν έχουν δυσµενείς επιπτώσεις στα πουλιά οι ανεµογεννήτριες; Το θέµα της προστασίας των πουλιών πρέπει να λαµβάνεται σοβαρά υπόψη κατά το σχεδιασµό αιολικών πάρκων. Έτσι, πρέπει να αποφεύγεται η εγκατάσταση ανεµογεννητριών σε περιοχές προστασίας πουλιών, περιοχές RAMSAR ή περιοχές ευαίσθητες οικολογικά. Κύρια αιτία ανησυχίας είναι οι πιθανές θανατώσεις πουλιών από πρόσκρουση στις ανεµογεννήτριες αλλά και σε εναέρια καλώδια και άλλες εγκαταστάσεις που πλαισιώνουν τα αιολικά πάρκα. Ως δευτερεύοντα προβλήµατα αναφέρονται η υποβάθµιση των ενδιαιτηµάτων και η ενόχληση των πουλιών από την κατασκευή και λειτουργία των αιολικών πάρκων. Οι προσκρούσεις ποικίλουν µε τον τύπο, το µέγεθος, την ταχύτητα περιστροφής των πτερυγίων και πολλούς άλλους παράγοντες που συνδέονται µε τα κατασκευαστικά χαρακτηριστικά των ανεµογεννητριών. Ο ρόλος του σχεδιασµού της εγκατάστασης είναι πολύ σηµαντικός. Στα πλαίσια του σχεδιασµού είναι δυνατόν να ελεγχθούν επιπτώσεις από παράγοντες όπως η απόσταση µεταξύ των ανεµογεννητριών, οι επιπτώσεις του δρόµου πρόσβασης στα ενδιαιτήµατα των πουλιών, οι επιπτώσεις των εναέριων καλωδίων, κ.α. Ωστόσο, στην πλειονότητα των αιολικών πάρκων οι αρνητικές επιπτώσεις στους πληθυσµούς των πουλιών είναι από πολύ µικρές έως αµελητέες. Μελέτες που έγιναν στην ανία δείχνουν ότι τα πουλιά τείνουν να αλλάζουν την τροχιά πτήσης τους µέτρα πριν από τις ανεµογεννήτριες και να πετάνε σε ασφαλή απόσταση από αυτές (European Commission, 1999). Σε µία µελέτη που πραγµατοποιήθηκε στη Βρετανία, εκτιµήθηκε ότι οι σπάνιες συγκρούσεις πουλιών µε ανεµογεννήτριες είχαν άµεση σχέση µε συνθήκες κακοκαιρίας και κακής ορατότητας (SGS Environment, 1996). Είδη που επιδηµούν (παραµένουν σε µια περιοχή όλο το έτος του χρόνου) στην περιοχή του αιολικού πάρκου συχνά συνηθίζουν την ύπαρξή του και πλησιάζουν πολύ κοντά στις ανεµογεννήτριες (Winkelman, 1992). Ορισµένα είδη πουλιών εξοικειώνονται τόσο µε το αιολικό πάρκο που πετούν πολύ κοντά στις ανεµογεννήτριες ιδιαίτερα κατά την τροφοληψία (ειδικά κατά το κυνήγι της λείας τους σε σχέση µε τα αρπακτικά πουλιά). Ορισµένα αρπακτικά ελκύονται από το αιολικό πάρκο όταν η περιοχή όπου βρίσκεται έχει άφθονη λεία. Είναι σαφές επίσης ότι η όποια ενόχληση στην ορνιθοπανίδα είναι µεγαλύτερη κατά τη φάση κατασκευήςεγκατάστασης του αιολικού πάρκου απ ότι κατά την φάση λειτουργίας του έργου. Η προσεκτική εγκατάσταση αιολικών πάρκων καθώς και ο σχεδιασµός των σύγχρονων ανεµογεννητριών συµβάλλουν σε µεγάλο βαθµό στην αποφυγή ενόχλησης των πουλιών. Από τη µέχρι σήµερα γνωστή έρευνα σχετικά µε τις επιπτώσεις από την εγκατάσταση και λειτουργία αιολικών πάρκων στα πουλιά, έχουν προταθεί και εφαρµοστεί αντισταθµιστικά µέτρα που µειώνουν αισθητά τόσο τον κίνδυνο των προσκρούσεων πουλιών στις ανεµογεννήτριες όσο και τις άλλες επιπτώσεις στην ορνιθοπανίδα. Για παράδειγµα: Υπάρχει πλέον οµοφωνία µεταξύ ερευνητών ότι οι ανεµογεννήτριες που χρησιµοποιούν πύργους σωληνωτού τύπου επιφέρουν µικρότερες επιπτώσεις από προσκρούσεις στην ορνιθοπανίδα συγκριτικά µε τις ανεµογεννήτριες που χρησιµοποιούν πύργους δικτυωτού τύπου (Orloff and Flannery 1996, Davidson 1998). Γι αυτό το λόγο, όλες οι νέες ανεµογεννήτριες κατασκευάζονται πλέον µε πύργους σωληνωτού τύπου. Οι περισσότερες προσκρούσεις έχουν σηµειωθεί σε αιολικά πάρκα παλαιού τύπου (πολλές µικρές ανεµογεννήτριες µε πύργους δικτυωτού τύπου, µε µεγάλη ταχύτητα περιστροφής και πυκνή διάταξη των µονάδων). Στα σύγχρονα αιολικά πάρκα οι πολλές µικρές µονάδες ανεµογεννητριών αντικαθίστανται από Greenpeace 12

13 λιγότερες και µεγαλύτερες µονάδες, µε µεγαλύτερους έλικες και µικρότερη ταχύτητα περιστροφής, τοποθετηµένες σε µεγαλύτερες αποστάσεις η µία από την άλλη. Να σηµειωθεί επίσης ότι στη διεθνή βιβλιογραφία υπάρχει και αντίλογος που προβάλλει τις ευεργετικές επιπτώσεις στην ορνιθοπανίδα από τη δηµιουργία αιολικών πάρκων (Gill et al, 1996). εδοµένου ότι το 99% της έκτασης του αιολικού πάρκου παραµένει ανέπαφο, η παρουσία της εγκατάστασης αποτρέπει άλλες, πιο καταστροφικές για το περιβάλλον, χρήσεις στην ίδια περιοχή. Επίσης, η παρουσία φύλακα στο πάρκο µπορεί να αποτρέψει π.χ. τη λαθροθηρία στην περιοχή, προστατεύοντας τα πουλιά. Υπολογίζεται πάντως ότι πολύ περισσότερα πουλιά πεθαίνουν από σύγκρουση µε οχήµατα παρά µε ανεµογεννήτριες. Στο παρακάτω διάγραµµα παρουσιάζονται οι εκτιµήσεις για τα αίτια θανάτου πουλιών από οχήµατα, κυνήγι και ανεµογεννήτριες στην Ολλανδία (European Commission, 1999). 2,5 Θάνατοι πουλιών ετησίως Εκατοµµύρια πουλιών 2,0 1,5 1,0 0,5 0,0 2 1,5 0,02 Οχήµατα Κυνήγι Ανεµογεννήτριες (1000 MW) Αιτία θανάτου Εκτιµάται επίσης ότι µόνο η πετρελαϊκή ρύπανση ευθύνεται για νεκρά θαλασσοπούλια το χρόνο στην Βόρεια θάλασσα και στον Β. Ατλαντικό. Το ατύχηµα του πετρελαιοφόρου Exxon Valdez, το 1989, προκάλεσε τον θάνατο θαλασσοπουλιών. Αξίζει να αναφερθεί τέλος κανείς στις αναµενόµενες επιπτώσεις της αλλαγής του κλίµατος στην ορνιθοπανίδα. Πρόσφατες επιστηµονικές µελέτες συγκλίνουν στο συµπέρασµα ότι στην περιοχή της νότιας Ευρώπης και της ΝΑ Μεσογείου, οι επιπτώσεις των κλιµατικών αλλαγών αναµένονται ιδιαίτερα δυσµενείς τις ερχόµενες δεκαετίες. Για παράδειγµα, εκτιµάται ότι το 85% των υγροτόπων της νότιας Ευρώπης κινδυνεύει µε εξαφάνιση σε περίπτωση αύξησης της θερµοκρασίας κατά 3-4 βαθµούς (Greenpeace, 1997). Μια τέτοια εξέλιξη θα σηµάνει δραµατικές αλλαγές στους πληθυσµούς της ορνιθοπανίδας, στα είδη που απαντώνται στην ευρύτερη περιοχή µας, στη φύση των ενδιαιτηµάτων, στην ποσότητα και ποιότητα της τροφής των πουλιών, στις συνθήκες και περιόδους αναπαραγωγής τους, στις µεταναστευτικές τους συνήθειες, κ.λπ. Οι επιπτώσεις αυτές µπορεί να αποβούν µοιραίες για πολλά είδη και µεγάλους πληθυσµούς πουλιών και είναι σαφώς σηµαντικότερες από τις όποιες επιπτώσεις µπορούν να έχουν τα αιολικά πάρκα, ακόµη κι αν υποθέσουµε ότι δεν λαµβάνονται αντισταθµιστικά µέτρα προστασίας της ορνιθοπανίδας. Άνεµος αλλαγής Έχοντας αναγνωρίσει το παγκόσµιο πρόβληµα των κλιµατικών αλλαγών, είναι πλέον προφανές ότι επιβάλλεται η απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιµα και η άµεση στροφή στις ανανεώσιµες πηγές ενέργειας. Από τεχνολογική και οικονοµική πλευρά, η πιο ώριµη µορφή καθαρής ενέργειας είναι σήµερα η αιολική, η οποία συµβάλλει στην αποτροπή των κλιµατικών αλλαγών, προσφέροντας συγχρόνως ποικίλα περιβαλλοντικά, κοινωνικά και οικονοµικά πλεονεκτήµατα. Επιπλέον, ζούµε σε µία χώρα που είναι προικισµένη από τη φύση µε ισχυρούς ανέµους, που έχει την εµπειρία της βιωσιµότητας της αιολικής ενέργειας και που παρουσιάζει πολιτική και επενδυτική βούληση για τη στροφή στην παραγωγή ενέργειας από τον άνεµο. Όµως όλα αυτά τα στοιχεία δεν επαρκούν για να εξασφαλίσουν το µέλλον της αιολικής ενέργειας στη χώρα µας. Υπάρχουν διάφορα εµπόδια, άλλα πραγµατικά και άλλα µεθοδευµένα, που εµποδίζουν την ανάπτυξή της. Για να αρθούν τα εµπόδια αυτά, Greenpeace 13

14 είναι υποχρέωση της Πολιτείας να βελτιώσει το θεσµικό πλαίσιο (απαλλάσσοντας τους επενδυτές από τη γάγγραινα της γραφειοκρατίας) και την τεχνική υποδοµή (µέσω π.χ. της βελτίωσης των ηλεκτρικών δικτύων). Χρειάζεται επίσης να ενηµερωθούν όσοι πολίτες αντιδρούν στην εγκατάσταση αιολικών πάρκων στην περιοχή τους σχετικά µε τα οφέλη που έχουν να αποκοµίσουν οι ίδιοι αλλά και ο πλανήτης από τη στροφή στην καθαρή ενέργεια. Όπως κάθε έργο, η εγκατάσταση ενός αιολικού πάρκου αλλοιώνει σε κάποιο βαθµό το περιβάλλον. Υπάρχουν όµως κανόνες που στοχεύουν στη σωστή εγκατάσταση και λειτουργία των αιολικών πάρκων. Η τήρηση αυτών των κανόνων έχει σχεδόν πάντα µετατρέψει κατοίκους που αµφέβαλαν για την αιολική ενέργεια σε ένθερµους υποστηρικτές της. Η αιολική ενέργεια φέρνει έναν άνεµο αλλαγής στα ενεργειακά και περιβαλλοντικά δεδοµένα της χώρας. Έναν άνεµο απαραίτητο για να µπορέσουµε να αποτρέψουµε τις επικίνδυνες κλιµατικές αλλαγές και να διασφαλίσουµε ένα βιώσιµο µέλλον για µας και τα παιδιά µας. Παραποµπές 1. AWEA-EWEA, Record growth for global wind power in American Wind Energy Association European Wind Energy Association. Press release, 3 March Bishop and Proctor, Love Them or Loathe Them? Public Attitudes Towards Wind Farms in Wales, Cardiff. 3. Damborg S. and Krohn S Public Attitudes Towards Wind Power, Danish Wind Power Manufacturers Association, 4. Davidson, R New Rules for the Altamont Pass. Windpower Monthly. 5. European Commission, New research reveals the real costs of electricity in Europe, IP/01/1047, Brussels, 20 July European Commission, A plan for Europe: Wind Energy The Facts, pp. 78, EWEA-Greenpeace, Wind-Force 12: A Blueprint to achieve 12% of the World s electricity from wind power by European Wind Energy Association & Greenpeace International. 8. Gill, J.P, Townsley, M & Mudge, G.P Review of the impacts of wind farms and other aerial structures upon birds. Scottish Natural Heritage Review, No Greenpeace, 2000a. Η ασφαλιστική βιοµηχανία αντιµέτωπη µε τις κλιµατικές αλλαγές, ελτίο τύπου του ελληνικού γραφείου της Greenpeace, Greenpeace, 2000b. North Sea Offshore Wind A powerhouse for Europe, p Greenpeace, Πρόταση Εθνικής Πολιτικής για τις Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας, Ελληνικό Γραφείο της Greenpeace. 12. Greenpeace, Κλιµατικές αλλαγές στη Μεσόγειο. Ελληνικό γραφείο της Greenpeace, Νοέµβριος Holdningsundersogelse, Danish Wind Turbine Manufacturers Association, Ringkjobing. 14. IPCC, Intergovernmental Panel on Climate Change, Working Group I, Third Assessment Report. 15. ΚΑΠΕ, Ανανεώσιµες πηγές ενέργειας και περιβάλλον. Αθήνα, Κέντρο Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας. 16. Μπέτζιος Γ Προβλήµατα παροχής Η/Ε στα νησιά και δυνατότητες ριζικής αναβάθµισης των ενεργειακών τους συστηµάτων µε έξυπνα υβριδικά συστήµατα ΑΠΕ. Εισήγηση προς τη ΕΗ, Ιανουάριος Munksgaard, J. and Larsen, A. (AKF), Social Assessment of Wind Power. Institute of Local Government Studies Denmark, 18. NTUA, External costs of electricity generation in Greece. Laboratory of Industrial & Energy Economics, National Technical University of Athens, Dec Orloff, S. and A. Flannery Wind turbine effects on avian activity, habitat use, and mortality in Altamont Pass and Solano County wind resource areas. Prepared by BioSystems Analysis, Inc. Tiburon, California. Prepared for the California Energy Commission, Sacramento. Grant pp. plus appendices. 20. Περιστέρης Γ Οι επενδύσεις ΑΠΕ ως µοχλός περιβαλλοντικής αναβάθµισης και τοπικής ανάπτυξης. Ελληνικός Σύνδεσµος Επενδυτών ΑΠΕ. 21. ΡΑΕ, 2003a. Έκθεση της ΡΑΕ για τις ανανεώσιµες πηγές ενέργειας. Φεβ Greenpeace 14

15 22. ΡΑΕ, 2003b. Μακροχρόνιος ενεργειακός σχεδιασµός της Ελλάδος. Σχέδιο σε δηµόσια διαβούλευση. Ιαν SGS Environment, An Inventory of Environmental Monitoring Programmes at Wind Farms in the UK, pp Still, D., Little, B., Lawrence, S. and Carver, H. (Border Wind Ltd), The Birds of Blyth Harbour. In: SGS Environment, An Inventory of Environmental Monitoring Programmes at Wind Farms in the UK, pp Swiss Re, Ιστοσελίδα και δελτία τύπου της αντασφαλιστικής εταιρείας Swiss Reinsurance UNEP, Climate Change & the Financial Services Industry. Prepared for the UNEP Finance Initiatives Climate Change Working Group by Innovest Strategic Value Advisors with guidance from UNEP Finance Initiatives Project Coach Dr. Andrew Dlugolecki, July Winkelman, J.E Bird impact by middle-sized wind turbines on flight behavior, victims and disturbance. pp Limosa. 28. ΥΠΑΝ, Εθνική έκθεση για τo επίπεδο διείσδυσης της ανανεώσιµης ενέργειας το έτος 2010 (άρθρο 3 οδηγιας 2001/77/EΕ), Φεβ ΥΠΕΧΩ Ε, Κλιµατική Αλλαγή: Εθνικό Πρόγραµµα µείωσης εκποµπών αερίων φαινοµένου θερµοκηπίου ( ), Μάρτιος Zwiers, F.W Climate Change: The 20-year forecast. Nature, Vol. 416, 18 April 2002, Ζωοδόχου Πηγής 52γ, Αθήνα, τηλ , fax , Greenpeace 15

Αιολική Ενέργεια ή Κλιµατικές Αλλαγές;

Αιολική Ενέργεια ή Κλιµατικές Αλλαγές; Αιολική Ενέργεια ή Κλιµατικές Αλλαγές; Χωρίς µια αποφασιστική και συντονισµένη προσπάθεια κινητοποίησης των ενεργειακών δυνατοτήτων των ανανεώσιµων πηγών ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θα χάσουµε την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 Φεβρουαρίου 2013 Εισήγηση του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιάννη ΜΑΧΑΙΡΙ Η Θέμα: Ενεργειακή Πολιτική Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Η ενέργεια μοχλός Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΣΕΕ-Greenpeace-ATTAC Ελλάς Το Πρωτόκολλο του Κιότο Μια πρόκληση για την ανάπτυξη και την απασχόληση Αθήνα, 16 Φεβρουαρίου 2005 Στέλιος Ψωµάς Περιβαλλοντολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΕ

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΕ 23 Ιουνίου 21 ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΕ Χωρίς όραμα για το μέλλον Χωρίς όραμα και σοβαρή αναπτυξιακή προοπτική για τα φωτοβολταϊκά, αλλά και για άλλες τεχνολογίες ΑΠΕ, είναι δυστυχώς το προτεινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Νέες τεχνολογίες, νέες προκλήσεις. Ηλιοθερµικά συστήµατα για θέρµανση νερού: µια δυναµική αγορά

Η ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Νέες τεχνολογίες, νέες προκλήσεις. Ηλιοθερµικά συστήµατα για θέρµανση νερού: µια δυναµική αγορά Η ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Νέες τεχνολογίες, νέες προκλήσεις Εδώ και µια εικοσαετία, οι Έλληνες καταναλωτές έχουν εξοικειωθεί µε τους ηλιακούς θερµοσίφωνες για την παραγωγή ζεστού νερού. Απόρροια

Διαβάστε περισσότερα

Η προστιθέμενη αξία των φωτοβολταϊκών

Η προστιθέμενη αξία των φωτοβολταϊκών ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ Η προστιθέμενη αξία των φωτοβολταϊκών Σοφοκλής Πιταροκοίλης Μέλος ΔΣ ΣΕΦ 1 Ιουλίου 2013 ΣΕΦ Το πρόσωπο της αγοράς Ο ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ (www.helapco.gr) είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Ενέργεια & Περιβάλλον Το ενεργειακό πρόβλημα (Ι) Σε τι συνίσταται το ενεργειακό πρόβλημα; 1. Εξάντληση των συμβατικών ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστικά στοιχεία αγοράς φωτοβολταϊκών για το 2014

Στατιστικά στοιχεία αγοράς φωτοβολταϊκών για το 2014 Στατιστικά στοιχεία αγοράς φωτοβολταϊκών για το 2014 2 2 2015 Το 2014 ήταν μια πολύ κακή χρονιά για την αγορά φωτοβολταϊκών στην Ελλάδα. Εγκαταστάθηκαν ελάχιστα συστήματα (το μέγεθος της αγοράς ήταν μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας 1 Η ΕΛΕΑΒΙΟΜ και ο ρόλος της Η Ελληνική Εταιρία (Σύνδεσμος) Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Γιάννης Βουρδουµπάς Μελετητής-Σύµβουλος Μηχανικός Ελ. Βενιζέλου 107 Β 73132 Χανιά, Κρήτης e-mail: gboyrd@tee.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το πρόβληµα των εκποµπών

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση Ενεργειακή πολιτική για την Ελλάδα: σύγκλιση ή απόκλιση από την Ευρωπαϊκή προοπτική; Π. Κάπρου, Καθηγητή ΕΜΠ Εισαγωγή Πρόσφατα δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, η έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

Ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός

Ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός ΣΥΝ ΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ Σχεδιάζοντας το ενεργειακό μέλλον Σύνοψη Μελέτης του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών για την περίοδο 2015-2030 Ιούλιος 2014 Ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός Στην κατάρτιση

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE)

Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE) Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE) ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ (ΣΒΕΑΚ-ISEAP CRETE) Η Περιφέρεια Κρήτης και το Ενεργειακό

Διαβάστε περισσότερα

Νομοθετικές ρυθμίσεις για φωτοβολταϊκά

Νομοθετικές ρυθμίσεις για φωτοβολταϊκά Νομοθετικές ρυθμίσεις για φωτοβολταϊκά Ποιος υποσκάπτει την ανάπτυξη; Δρ. Αλέξανδρος Ζαχαρίου Πρόεδρος Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών 19 Δεκεμβρίου 2012 ΣΕΦ: το πρόσωπο της αγοράς Ο ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη αιολικού πάρκου 100 MW στη Ν. Γυάρο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΔΟΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε.

Ανάπτυξη αιολικού πάρκου 100 MW στη Ν. Γυάρο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΔΟΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. Ανάπτυξη αιολικού πάρκου 100 MW στη Ν. Γυάρο Δραστηριότητες εταιρείας Ο όμιλος της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΔΟΜΙΚΗΣ ΤΕΒ έχει δραστηριοποιηθεί έντονα σε όλο το φάσμα των έργων ενέργειας και περιβάλλοντος μέσω της,

Διαβάστε περισσότερα

Oι σύγχρονες δυνατότητες στον τομέα της ενέργειας

Oι σύγχρονες δυνατότητες στον τομέα της ενέργειας Oι σύγχρονες δυνατότητες στον τομέα της ενέργειας Συμβατικές πηγές ενέργειας Η Ελλάδα είναι μια χώρα πλούσια σε ενεργειακές πηγές, όπως ο λιγνίτης (Πτολεμαΐδα, Μεγαλόπολη). Βρίσκεται στη 2η θέση στα λιγνιτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων έργα "εκ του µηδενός" σε ιστορικά πλαίσια

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων έργα εκ του µηδενός σε ιστορικά πλαίσια ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων έργα "εκ του µηδενός" σε ιστορικά πλαίσια 2 Ο ηλιακός θερµοσίφωνας αποτελεί ένα ενεργητικό ηλιακό σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας 4η Ενότητα: «Βιοκαύσιμα 2ης Γενιάς» Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Δ.Σ. Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας ΕΛ.Ε.Α.ΒΙΟΜ ΒΙΟΜΑΖΑ Η αδικημένη μορφή ΑΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής»

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» «Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» Δρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής του Ecocity Υπεύθυνος της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών & Διαχείρισης του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Οι πρωτοβουλίες της Τράπεζας Πειραιώς

ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Οι πρωτοβουλίες της Τράπεζας Πειραιώς ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Οι πρωτοβουλίες της Τράπεζας Πειραιώς Βρ. Ζάβρας Μονάδα Περιβάλλοντος Τράπεζας Πειραιώς greenbanking@piraeusbank.gr EnergyRes - Αθήνα, 11 Απριλίου 2008 Τεχνολογικές και

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Π.Κ. Χαβιαρόπουλος Μάρτιος 2011

ρ. Π.Κ. Χαβιαρόπουλος Μάρτιος 2011 Το Εθνικό Σχέδιο ράσης για τις ΑΠΕ 2010-2020 καιτο Υποστηρικτικό του Θεσµικό Πλαίσιο ρ. Π.Κ. Χαβιαρόπουλος Επικεφαλής Υπηρεσίας ΑΠΕ, ΥΠΕΚΑ Μάρτιος 2011 1 Εθνικό Σχέδιο ράσης ΑΠΕ (2010-2020) 2020) Ηχώραµαςπαρουσίασετοκαλοκαίριτου

Διαβάστε περισσότερα

Green Banking: Στηρίζοντας την Πράσινη Ανάπτυξη. Γιώργος Αντωνιάδης. ιεύθυνση Ανάπτυξης Εργασιών Green Banking ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πτολεµαϊδα 09-07-2012

Green Banking: Στηρίζοντας την Πράσινη Ανάπτυξη. Γιώργος Αντωνιάδης. ιεύθυνση Ανάπτυξης Εργασιών Green Banking ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πτολεµαϊδα 09-07-2012 Green Banking: Στηρίζοντας την Πράσινη Ανάπτυξη Γιώργος Αντωνιάδης ιεύθυνση Ανάπτυξης Εργασιών Green Banking ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πτολεµαϊδα 09-07-2012 Οικονοµία και Περιβάλλον Η ανάπτυξη της οικονοµίας, µέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΙΣΔΥΣΗ ΑΙΟΛΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΔΙΕΙΣΔΥΣΗ ΑΙΟΛΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΔΙΕΙΣΔΥΣΗ ΑΙΟΛΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Στάθης Παπαχριστόπουλος Διπλ. Χημικός Μηχανικός ΜSc MBA Προϊστάμενος Τμήματος Επιστημονικοτεχνικής Υποστήριξης και Υλοποίησης Προγραμμάτων ΠΤΑ/ΠΔΕ Αναπληρωτής Δ/ντής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΥΠΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΜΑΣ

Η ΕΞΥΠΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΜΑΣ Η ΕΞΥΠΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΜΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Για περισσότερες πληροφορίες απευθυνθείτε στα site: ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες»

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τρίκαλα, 27/12/2011 Συνεντεύξεις «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τι επισημαίνει στην ΕΡΕΥΝΑ για την περιοχή μας ο κ. Σοφοκλής Ε. Δρίτσας, ερευνητής στο Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Επανάσταση 2012

Ενεργειακή Επανάσταση 2012 Ενεργειακή Επανάσταση 2012 Ένα βιώσιμο Ενεργειακό Σενάριο για τον πλανήτη προκειμένου να αποφύγουμε τις κλιματικές αλλαγές, να απεξαρτηθούμε από τα ορυκτά καύσιμα και να δημιουργήσουμε περισσότερες θέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Παρατηρήσεις επί του Σχεδίου Νόµου Μέτρα για τη µείωση της ενεργειακής κατανάλωσης των κτιρίων και άλλες διατάξεις

Παρατηρήσεις επί του Σχεδίου Νόµου Μέτρα για τη µείωση της ενεργειακής κατανάλωσης των κτιρίων και άλλες διατάξεις Παρατηρήσεις επί του Σχεδίου Νόµου Μέτρα για τη µείωση της ενεργειακής κατανάλωσης των κτιρίων και άλλες διατάξεις Το νοµοσχέδιο αυτό έρχεται µε εξαιρετικά µεγάλη καθυστέρηση και αφού προηγήθηκε δυστυχώς

Διαβάστε περισσότερα

Τα φωτοβολταϊκά είναι από τους πιο ανερχόμενους κλάδους της πράσινης οικονομίας

Τα φωτοβολταϊκά είναι από τους πιο ανερχόμενους κλάδους της πράσινης οικονομίας ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ Β ΑΘΗΝΑΣ Τα φωτοβολταϊκά είναι από τους πιο ανερχόμενους κλάδους της πράσινης οικονομίας Ομιλία στο συνέδριο του Ευρωπαϊκού Συνδέσμου Εταιρειών Φωτοβολταϊκών Όλα δείχνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΟ ΣΧΕ ΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΗΣ

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΟ ΣΧΕ ΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΗΣ 1 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΟ ΣΧΕ ΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΗΣ 1. ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Η ΕΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ Α.Ε., κατά 100% θυγατρική εταιρεία της ΕΗ Α.Ε., προωθεί την ολοκλήρωση της αδειοδοτικής διαδικασίας

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα Ενότητες: 1.1 Η παροχή θερμικής ενέργειας στα κτίρια 1.2 Τα συστήματα της σε ευρωπαϊκό & τοπικό επίπεδο 1.3 Το δυναμικό των συστημάτων της 1.1

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινο & Κοινωνικό Επιχειρείν

Πράσινο & Κοινωνικό Επιχειρείν Πράσινο & Κοινωνικό Επιχειρείν 1 Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) Eίναι οι ενεργειακές πηγές (ο ήλιος, ο άνεμος, η βιομάζα, κλπ.), οι οποίες υπάρχουν σε αφθονία στο φυσικό μας περιβάλλον Το ενδιαφέρον

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, εκπονήθηκε στο πλαίσιο εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Ενεργειακής Πολιτικής σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04)

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη (ΠΕ02) Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) Β T C E J O R P Υ Ν Η Μ Α Ρ Τ ΤΕ Α Ν Α Ν Ε Ω ΣΙ Μ ΕΣ Π Η ΓΕ Σ ΕΝ Ε Ρ ΓΕ Ι Α Σ. Δ Ι Ε Ξ Δ Σ Α Π ΤΗ Ν Κ Ρ Ι ΣΗ 2 Να

Διαβάστε περισσότερα

1. ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ. 1.1 Γενικά

1. ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ. 1.1 Γενικά 1. ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ 1.1 Γενικά Ο τοµέας της ενέργειας συνιστά σηµαντικό παράγοντα ανάπτυξης της Ελληνικής οικονοµίας. Η σηµερινή περίοδος αποτελεί τµήµα µίας µακράς µεταβατικής φάσης προς την «οικονοµία χαµηλού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Τι είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου Φαινόµενο του θερµοκηπίου ονοµάζεται η φυσική διαδικασία κατά την οποία η ατµόσφαιρα ενός πλανήτη συµβάλει στην θέρµανσή του. Ανακαλύφθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ!

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ: Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΑΞΙΑ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΕΤΑΙ - Μια εταιρία δεν μπορεί να θεωρείται «πράσινη» αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

Climate Change & Business Opportunities

Climate Change & Business Opportunities Climate Change & Business Opportunities Μαβίκα Ηλιού Senior Manager Εργασίες Green Banking Σοφία Φραντζή Μονάδα Περιβάλλοντος Αθήνα, 17.12.2013 Τράπεζα Πειραιώς, Κλιματική Αλλαγή και Περιβάλλον Τράπεζα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

TECHNODYNE. Υπηρεσίες Υψηλής Τεχνολογίας ΕΞΥΠΝΑ ΣΠΙΤΙΑ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΤΙΡΙΩΝ ΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ «ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΤΙΣ ΣΤΕΓΕΣ»

TECHNODYNE. Υπηρεσίες Υψηλής Τεχνολογίας ΕΞΥΠΝΑ ΣΠΙΤΙΑ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΤΙΡΙΩΝ ΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ «ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΤΙΣ ΣΤΕΓΕΣ» TECHNODYNE Ε.Π.Ε. Υπηρεσίες Υψηλής Τεχνολογίας ΕΞΥΠΝΑ ΣΠΙΤΙΑ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΤΙΡΙΩΝ ΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ «ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΤΙΣ ΣΤΕΓΕΣ» ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΤΕ ΕΝΑ ΣΤΑΘΕΡΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΑΦΗΝΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΗΛΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε στον κόσμο Οι κινήσεις της Ευρώπης για «πράσινη» ενέργεια Χρειαζόμαστε ενέργεια για όλους τους τομείς παραγωγής, για να μαγειρέψουμε το φαγητό μας, να φωταγωγήσουμε τα σπίτια, τις επιχειρήσεις και τα σχολεία,

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακός Σχεδιασµός. για την Ενέργεια στην Κρήτη

Περιφερειακός Σχεδιασµός. για την Ενέργεια στην Κρήτη Τεχνολογίες και Εφαρµογές Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας στην Κρήτη Τεχνικό Επιµελητήριο Ελλάδας Περιφερειακό Τµήµα υτ. Κρήτης 22-23 Μαΐου 2009, Χανιά Περιφερειακός Σχεδιασµός για την Ενέργεια στην Κρήτη

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΘΕΜΑ: Ομιλία της Υπουργού ΠΕΚΑ, Τίνας Μπιρμπίλη, στην παρουσίαση της μελέτης για την κλιματική αλλαγή από την Τράπεζα Ελλάδος

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΘΕΜΑ: Ομιλία της Υπουργού ΠΕΚΑ, Τίνας Μπιρμπίλη, στην παρουσίαση της μελέτης για την κλιματική αλλαγή από την Τράπεζα Ελλάδος Αθήνα, 1 Ιουνίου 2011 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΘΕΜΑ: Ομιλία της Υπουργού ΠΕΚΑ, Τίνας Μπιρμπίλη, στην παρουσίαση της μελέτης για την κλιματική αλλαγή από την Τράπεζα Ελλάδος «Κυρίες και κύριοι, Θα ήθελα να συγχαρώ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΙΖΙΚΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Τίνα Μπιρμπίλη Υπουργός ΠΕΚΑ

Η ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΙΖΙΚΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Τίνα Μπιρμπίλη Υπουργός ΠΕΚΑ Η ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΙΖΙΚΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Τίνα Μπιρμπίλη Υπουργός ΠΕΚΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΜΕΤΑΒΟΛΗ Η μέση συνδυασμένη θερμοκρασία εδάφους ωκεανού τον Ιούλιο 2010 ήταν η

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική αγορά φωτοβολταϊκών

Ελληνική αγορά φωτοβολταϊκών Ελληνική αγορά φωτοβολταϊκών Προοπτικές και εμπόδια Σύνδεσμος Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) www.helapco.gr Workshop Φωτοβολταϊκών ΙΕΝΕ Αθήνα, 12 Νοεμβρίου 2008 Ήλιος: η τελική λύση Φωτοβολταϊκά Ο ταχύτερα

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ξενία 11500 11420 14880 12800

Ξενία 11500 11420 14880 12800 Γ. ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΜΠΗ CO 2 Γ.1 Περιγραφή κτιριακών εγκαταστάσεων Η συνολική έκταση του Πανεπιστηµίου είναι 23,22 στρ. όπου βρίσκονται οι κτιριακές του εγκαταστάσεις όπως είναι το κτίριο της Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική ευθύνη. Μονόδρομος ανάπτυξης

Περιβαλλοντική ευθύνη. Μονόδρομος ανάπτυξης Περιβαλλοντική ευθύνη Μονόδρομος ανάπτυξης 1 Οι βασικοί λόγοι -1 Αιτία ανησυχίας Οικολογικό αποτύπωμα Κλιματική αλλαγή 2 Αιτία ανησυχίας Κάθε εβδομάδα νέα στοιχεία έρχονται στο φως, που συνδέουν χημικά

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου

Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Περιφέρειας Ν. - Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Προβλήματα και προοπτικές Π. Μουρούζης Υπεύθυνος Ε.Κ.Φ.Ε. Κέρκυρας Ενέργεια: το κλειδί της ευημερίας αλλά και η αιτία των πολέμων 2/40 Πώς ένας άρχοντας απολάμβανε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΝΟΜΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΑΥΤΟΝΟΜΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΝΟΜΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ HELIOS NATURA HELIOS OIKIA HELIOSRES ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ Ε.Ε. Κολοκοτρώνη 9 & Γκίνη 6 15233 ΧΑΛΑΝΔΡΙ Tel. (+30) 210 6893966 Fax. (+30) 210 6893964 E-Mail : info@heliosres.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ, ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ. Παναγιώτης Παπασταματίου, Αντιπρόεδρος ΕΛΕΤΑΕΝ

ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ, ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ. Παναγιώτης Παπασταματίου, Αντιπρόεδρος ΕΛΕΤΑΕΝ ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ, ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Παναγιώτης Παπασταματίου, Αντιπρόεδρος ΕΛΕΤΑΕΝ ΑΠΕ, ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ & ΑΞΙΑ ΓΗΣ και είναι περισσότερες... μέσα στο Amsterdam Το Δημοτικό Συμβούλιο του Μάντσεστερ

Διαβάστε περισσότερα

ενέργεια αποτελεί εξαίρεση.

ενέργεια αποτελεί εξαίρεση. Συνέδριο Οικονοµικού Πανεπιστηµίου Αθηνών «Αιολική Ενέργεια: Ανάπτυξη και Περιβάλλον» 7-8 Φεβρουαρίου 2009, Ερέτρια -Εύβοια Εισήγηση: Μεγάλο Αιολικό Έργο στην Εύβοια συνολικής ισχύος 387MW Εισηγητής: ΙωάννηςΠαντούσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΕ ΣΤΕΓΕΣ ΚΤΙΡΙΩΝ

ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΕ ΣΤΕΓΕΣ ΚΤΙΡΙΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΕ ΣΤΕΓΕΣ ΚΤΙΡΙΩΝ Κίνητρα για επενδύσεις υψηλών αποδόσεων σε κτιριακές εγκαταστάσεις Παράδειγμα διασυνδεδεμένου φωτοβολταϊκού συστήματος ονομαστικής ισχύος 10 kwp Βριλήσσια, Ιούνιος

Διαβάστε περισσότερα

ηµοσιογραφικό Αίτηµα: Περιβάλλον 21 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 21 Ερωτήσεις για τον κο Α. Γκαρή.

ηµοσιογραφικό Αίτηµα: Περιβάλλον 21 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 21 Ερωτήσεις για τον κο Α. Γκαρή. 1 από 5 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 21 Ερωτήσεις για τον κο Α. Γκαρή. 1) Ποια είναι τα σηµαντικότερα έργα της ΕΗ Ανανεώσιµες και σε ποιες µορφές ΑΠΕ αναφέρονται (φωτοβολταϊκά, αιολικά, υδροηλεκτρικά). Την τελευταία διετία,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΜΟΣ: Η ΜΕΓΑΛΗ ΜΑΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΑΝΕΜΟΣ: Η ΜΕΓΑΛΗ ΜΑΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ Η AIR-SUN A.E.B.E δραστηριοποιείται στον χώρο της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Αιολικό και Ηλιακό δυναμικό και επεκτείνεται στο χώρο των ενεργειακών και περιβαλλοντικών τεχνολογιών γενικότερα. Το

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΑΚΤΙΑ ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ

ΥΠΕΡΑΚΤΙΑ ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ Ίος Κυκλάδων, 840 01, Κυκλάδες, τηλ. 22860 92450, fax 22860 92254, info@aegean-energy.gr Γραφείο Αθήνας: Χαρ. Τρικούπη 65, 106 81 Αθήνα, τηλ. 210 8848055, fax 210 8846278 ΥΠΕΡΑΚΤΙΑ ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ορισμός «Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) είναι οι μη ορυκτές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δηλαδή η αιολική, η ηλιακή και η γεωθερμική ενέργεια, η ενέργεια κυμάτων, η παλιρροϊκή ενέργεια, η υδραυλική

Διαβάστε περισσότερα

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε.

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Η ένταση της Θερμικής νησίδας στον κόσμο είναι πολύ υψηλή Ένταση της θερμικής νησίδας κυμαίνεται μεταξύ 1-10 o

Διαβάστε περισσότερα

Ανεµογεννήτριες. Γιάννης Κατσίγιαννης

Ανεµογεννήτριες. Γιάννης Κατσίγιαννης Ανεµογεννήτριες Γιάννης Κατσίγιαννης Ισχύςαέριαςδέσµης Ηισχύς P air µιαςαέριαςδέσµηςείναιίσηµε: P air 1 = ρ 2 A V 3 όπου: ρ: πυκνότητααέρα Α: επιφάνεια (για µια ανεµογεννήτρια αντιστοιχεί στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Μακροχρόνιος ενεργειακός σχεδιασμός Οι απόψεις του ΣΕΦ

Μακροχρόνιος ενεργειακός σχεδιασμός Οι απόψεις του ΣΕΦ 25 4 2012 Μακροχρόνιος ενεργειακός σχεδιασμός Οι απόψεις του ΣΕΦ ΣΥΝΟΨΗ Πιο φιλόδοξους στόχους για τα φωτοβολταϊκά αλλά και για το σύνολο των ΑΠΕ προτείνει ο ΣΕΦ, τόσο σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα (2020),

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Με το νέο νομοθετικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ, ανοίγει ο δρόμος για την τοποθέτηση φωτοβολταϊκών συστημάτων σε κτιριακές εγκαταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η Πρόκληση της Ανάπτυξης Ηλιοθερμικών Σταθμών Ηλεκτροπαραγωγής στην Κρήτη

Η Πρόκληση της Ανάπτυξης Ηλιοθερμικών Σταθμών Ηλεκτροπαραγωγής στην Κρήτη Η Πρόκληση της Ανάπτυξης Ηλιοθερμικών Σταθμών Ηλεκτροπαραγωγής στην Κρήτη ρ Αντώνης Τσικαλάκης Εργαστηριακός Συνεργάτης ΤΕΙ Κρήτης ιδάσκων Π. 407/80 Πολυτεχνείου Κρήτης Διεθνής Συνάντηση για την Πράσινη

Διαβάστε περισσότερα

SmILE. Όλα όσα θα θέλατε να µάθετε για το χαµόγελο της Greenpeace

SmILE. Όλα όσα θα θέλατε να µάθετε για το χαµόγελο της Greenpeace Ι. Αυτοκίνητο και κλίµα SmILE Όλα όσα θα θέλατε να µάθετε για το χαµόγελο της Greenpeace Πόσο συµβάλλει η αυτοκίνηση στην αλλαγή του κλίµατος; Το διοξείδιο του άνθρακα (CO 2 ), το οποίο εκλύεται ως καυσαέριο

Διαβάστε περισσότερα

NON TECHNICAL REPORT_MAGGANIOTIKA 3 MW ΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

NON TECHNICAL REPORT_MAGGANIOTIKA 3 MW ΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παρούσα Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων αφορά το έργο της εγκατάστασης και λειτουργίας Φωτοβολταϊκού Σταθμού Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας, συνολικής ισχύος 3,0 MW σε μισθωμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο είναι δύο μίγματα υδρογονανθράκων που χρησιμοποιούνται σε διάφορους τομείς από τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ Εκτός από το γεγονός ότι όπως και αποδείχθηκε από την προηγούµενη οικονοµική ανάλυση η λειτουργία του ΒΙΟΠΑ Πτολεµαΐδας, αναµένεται να είναι οικονοµικά

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός ξενοδοχείων στην Κρήτη με μηδενικές εκπομπές CO 2 λόγω της χρήσης ενέργειας σε αυτά

Σχεδιασμός ξενοδοχείων στην Κρήτη με μηδενικές εκπομπές CO 2 λόγω της χρήσης ενέργειας σε αυτά Σχεδιασμός ξενοδοχείων στην Κρήτη με μηδενικές εκπομπές CO 2 λόγω της χρήσης ενέργειας σε αυτά Γιάννης Βουρδουμπάς ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ Τμήμα Φυσικών πόρων και περιβάλλοντος ΠΕΡΙΛΗΨΗ Τα κτίρια των ξενοδοχείων στην

Διαβάστε περισσότερα

DIDSOLIT-PB: E-NEWSLETTER

DIDSOLIT-PB: E-NEWSLETTER 1 Ος / 2 01 4 Τεύχος 2 ΜΑΙΧ, Μακεδονίας 1, 73100. Χανιά www.maich.gr info@maich.gr +30 28210 35000 Συντάκτες: Μπαουράκης Γεώργιος Βουρδουμπάς Ιωάννης Αγγελάκης Γεώργιος Μπορέτος Νικόλαος Μανθούλης Γεώργιος

Διαβάστε περισσότερα

Τι έιναι η Βιοµάζα. Κατηγορίες σταθµών εκµετάλλευσης της Βιοµάζας.

Τι έιναι η Βιοµάζα. Κατηγορίες σταθµών εκµετάλλευσης της Βιοµάζας. Consultants Construction Renewable energy Tourism investments Finance Τι έιναι η Βιοµάζα Η δηµιουργία εγκατάσταση & λειτουργία σταθµών Βιοµάζας εµπίπτει στις επιχειρήσεις του τοµέα των Ανανεώσιµων Πηγών

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική αγορά φωτοβολταϊκών Προοπτικές και εµπόδια

Ελληνική αγορά φωτοβολταϊκών Προοπτικές και εµπόδια Ελληνική αγορά φωτοβολταϊκών Προοπτικές και εµπόδια Σύνδεσµος Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) www.helapco.gr ΤΕΕ Χανιά, 22 Μαΐου 2009 Σύνδεσµος Εταιριών Φωτοβολταϊκών ΣΕΦ 6 ιδρυτικά µέλη το 2002 49 µέλη σήµερα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΥΠΕΡΘΕΡΜΑΙΝΕΤΑΙ

Ο ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΥΠΕΡΘΕΡΜΑΙΝΕΤΑΙ Ο ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΥΠΕΡΘΕΡΜΑΙΝΕΤΑΙ Διακυβερνητική Επιτροπή για τις κλιματικές αλλαγές: Αύξηση των αερίων του θερμοκηπίου (+31% για CO 2 ). Αύξηση μέσης θερμοκρασίας γης κατά 0.6±0.2 0.2 ο C από τα τέλη του 19

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΑΙΟΛΙΚΗ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε.

ΥΔΡΟΑΙΟΛΙΚΗ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε. ΥΔΡΟΑΙΟΛΙΚΗ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε. EEN HELLAS S.A. (EDF( group) ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΒΡΙΔΙΚΟΥ ΣΤΑΘΜΟΥ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ, ΕΓΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΗΣ ΙΣΧΥΟΣ 100MW 90,1MW Αιολικά Πάρκα 100 MW Aνάστροφο Αντλησιοταμιευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Αυγή μιας νέας εποχής για τις μεταφορές

Αυγή μιας νέας εποχής για τις μεταφορές Αυγή μιας νέας εποχής για τις μεταφορές Οι μονάδες ενεργειακής φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων της ΑΒΒ και οι τεχνολογίες ευφυών δικτύων στηρίζουν το όραμα μιας νέας εποχής για τον κλάδο των μετακινήσεων.

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πετρέλαιο Κάρβουνο ΑΠΕ Εξοικονόμηση Φυσικό Αέριο Υδρογόνο Πυρηνική Σύντηξη (?) Γ. Μπεργελές Καθηγητής Ε.Μ.Π www.aerolab.ntua.gr e mail: bergeles@fluid.mech.ntua.gr Ενέργεια-Περιβάλλον-Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

EXPOLINK 07. «Το. φυσικό αέριο στην Ελλάδα» ΗΜΕΡΙΔΑ. επιπτώσεις στο περιβάλλον. Θεσσαλονίκη 21 Απριλίου 2007

EXPOLINK 07. «Το. φυσικό αέριο στην Ελλάδα» ΗΜΕΡΙΔΑ. επιπτώσεις στο περιβάλλον. Θεσσαλονίκη 21 Απριλίου 2007 EXPOLINK 07 ΗΜΕΡΙΔΑ Σύγχρονες εξελίξεις στον ενεργειακό τομέα και επιπτώσεις στο περιβάλλον Θεσσαλονίκη 21 Απριλίου 2007 «Το φυσικό αέριο στην Ελλάδα» Σπύρος Παλαιογιάννης Χημικός, ΜΒΑ Αντιπρόεδρος ΙΕΝΕ

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης

Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης Τουρισµός Κλιµατική Αλλαγή Επιπτώσεις της Κλιµατικής Αλλαγής στον Τουρισµό Πράσινη Οικονοµία και Τουρισµός ράσεις Προσαρµογής Τουρισµός µ Η Ευρώπη

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις Ενεργειακών Υπηρεσιών (ΕΕΥ) Παροχή Ολοκληρωμένων Ενεργειακών Υπηρεσιών

Επιχειρήσεις Ενεργειακών Υπηρεσιών (ΕΕΥ) Παροχή Ολοκληρωμένων Ενεργειακών Υπηρεσιών EcoBuilding Conference, EXPO ATHENS Ανθούσα 10 Δεκεμβρίου 2010 Επιχειρήσεις Ενεργειακών Υπηρεσιών () Παροχή Ολοκληρωμένων Ενεργειακών Υπηρεσιών Μαρκογιαννάκης Γιώργος Μηχανολόγος Μηχανικός MSc. Τμήμα Ανάλυσης

Διαβάστε περισσότερα

H Επίδραση της Γεωγραφικής Διασποράς των Αιολικών στην Παροχή Εγγυημένης Ισχύος στο Ελληνικό Σύστημα Ηλεκτροπαραγωγής

H Επίδραση της Γεωγραφικής Διασποράς των Αιολικών στην Παροχή Εγγυημένης Ισχύος στο Ελληνικό Σύστημα Ηλεκτροπαραγωγής H Επίδραση της Γεωγραφικής Διασποράς των Αιολικών στην Παροχή Εγγυημένης Ισχύος στο Ελληνικό Σύστημα Ηλεκτροπαραγωγής Κάραλης Γιώργος, Δρ Περιβολάρης Γιάννης, Δρ Ράδος Κώστας, Αν. Καθ. Εισηγητής: Κάραλης

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Απαντήσεις στα Φωτοβολταϊκά (Φ/Β) Συστήματα 1

Ερωτήσεις Απαντήσεις στα Φωτοβολταϊκά (Φ/Β) Συστήματα 1 Ερωτήσεις Απαντήσεις στα Φωτοβολταϊκά (Φ/Β) Συστήματα 1. Γιατί να επιλέξετε τα Φωτοβολταϊκά Συστήματα; Προσφέρουν υψηλή και εγγυημένη απόδοση Απαιτούν ελάχιστη συντήρηση και εν γένει ενασχόληση μετά την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (ΕΚΠΑΑ) ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Έτη 2008 2009

ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (ΕΚΠΑΑ) ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Έτη 2008 2009 1 1 ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (ΕΚΠΑΑ) ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Έτη 2008 2009 Βάνια Αρμένη Νομικός, ασκουμένη στο ΕΚΠΑΑ Επιμέλεια: Δρ. Αγγελική Καλλία Πίνακας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΓΑΙΑ ΖΕΥΞΗ. Παρουσίαση Έργου. Λήµνος, 17 Ιουλίου 2012

ΑΙΓΑΙΑ ΖΕΥΞΗ. Παρουσίαση Έργου. Λήµνος, 17 Ιουλίου 2012 ΑΙΓΑΙΑ ΖΕΥΞΗ Παρουσίαση Έργου Λήµνος, 17 Ιουλίου 2012 Λέσβος, 12 Ιουλίου 2012 Περιεχόµενα 1. Φορέας και όραµα 2. Περιγραφή του έργου 3. Αρχές σχεδιασµού 4. Οφέλη 5. Συµπεράσµατα 2 Ρόκας -πρωτοπορία στις

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτικό Αναπτυξιακό Πλεονέκτηµα

Συγκριτικό Αναπτυξιακό Πλεονέκτηµα ιεθνής Συνάντηση για την Πράσινη Ανάπτυξη στην Πράξη Οργανισµός Ανάπτυξης Σητείας Σητεία 21-22/9/2010 Η Ανάπτυξη των ΑΠΕ στην Κρήτη: Συγκριτικό Αναπτυξιακό Πλεονέκτηµα ρ. Ν. Ζωγραφάκης Περιφέρεια Κρήτης

Διαβάστε περισσότερα

Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην Ελλάδα και προοπτικές ανάπτυξης.

Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην Ελλάδα και προοπτικές ανάπτυξης. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην Ελλάδα και προοπτικές ανάπτυξης. Κώστας ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Δρ. Μηχανόλογος Μηχανικός, Τεχνικός Υπεύθυνος Περιφερειακού Ενεργειακού Κέντρου Κ. Μακεδονίας. Επιμέλεια σύνταξης:

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση ΕΣΑΗ. Η λειτουργία της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΓΟΡΑ : ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ 18 Μαρτίου 2011

Παρουσίαση ΕΣΑΗ. Η λειτουργία της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΓΟΡΑ : ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ 18 Μαρτίου 2011 Παρουσίαση ΕΣΑΗ Η λειτουργία της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΓΟΡΑ : ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ 18 Μαρτίου 2011 Μανώλης Κακαράς, Γενικός Διευθυντής ΕΣΑΗ, Καθηγητής ΕΜΠ

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Πολιτικές, Επιπτώσεις και ηανάγκη για έρευνα και καινοτομίες

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Πολιτικές, Επιπτώσεις και ηανάγκη για έρευνα και καινοτομίες Τ.Ε.Ι. Πάτρας - Εργαστήριο Η.Μ.Ε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Πολιτικές, Επιπτώσεις και ηανάγκη για έρευνα και καινοτομίες ΜΕΡΟΣ 2 ο Καθ Σωκράτης Καπλάνης Υπεύθυνος Εργαστηρίου Α.Π.Ε. Τ.Ε.Ι. Πάτρας kaplanis@teipat.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας στην Κύπρο

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας στην Κύπρο Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας στην Κύπρο Ανθή Χαραλάμπους Διευθύντρια Ενεργειακού Γραφείου Κυπρίων Πολιτών Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών Δομή παρουσίασης Νέα ενεργειακά δεδομένα σε παγκόσμιο επίπεδο

Διαβάστε περισσότερα

O Ρόλος του Άνθρακα στη Στρατηγική Παραγωγής της ΔΕΗ

O Ρόλος του Άνθρακα στη Στρατηγική Παραγωγής της ΔΕΗ 1 O Ρόλος του Άνθρακα στη Στρατηγική Παραγωγής της ΔΕΗ 1. Σύνοψη Κατά το τελευταίο διάστημα η ΔΕΗ δέχεται κριτική από διάφορες πλευρές για τη στρατηγική της να αναπτύξει ανθρακικές μονάδες εμπλουτίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακά συστήµατα-φωτοβολταϊκά & εξοικονόµηση ενέργειας

Ενεργειακά συστήµατα-φωτοβολταϊκά & εξοικονόµηση ενέργειας Επιστηµονικό Τριήµερο Α.Π.Ε από το Τ.Ε.Ε.Λάρισας.Λάρισας 29-30Νοεµβρίου,1 εκεµβρίου 2007 Ενεργειακά συστήµατα-φωτοβολταϊκά & εξοικονόµηση ενέργειας Θεόδωρος Καρυώτης Ενεργειακός Τεχνικός Copyright 2007

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή αποδοτικότητα στο δομημένο περιβάλλον

Ενεργειακή αποδοτικότητα στο δομημένο περιβάλλον Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Ενεργειακή αποδοτικότητα στο δομημένο περιβάλλον Εξοικονόμηση Ενέργειας Στα Κτίρια Πάρος 15 Οκτωβρίου 2012 Ελπίδα Πολυχρόνη Μηχανολόγος Μηχανικός M.Sc.

Διαβάστε περισσότερα

κάποτε... σήμερα... ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ: ποιος ρυπαίνει; η βιομηχανία ήταν ο βασικός χρήστης ενέργειας και κύριος τομέας ενεργειακής κατανάλωσης

κάποτε... σήμερα... ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ: ποιος ρυπαίνει; η βιομηχανία ήταν ο βασικός χρήστης ενέργειας και κύριος τομέας ενεργειακής κατανάλωσης ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΚΤΗΡΙΟ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ: ποιος ρυπαίνει; κάποτε... η βιομηχανία ήταν ο βασικός χρήστης ενέργειας και κύριος τομέας ενεργειακής κατανάλωσης σήμερα... σήμερα ΚΤΗΡΙΑΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ: σημαντικός ρυπαντής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΗΛΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ ΠΑΤΜΟΥ

ΟΙ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΗΛΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ ΠΑΤΜΟΥ ΟΙ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΗΛΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ ΠΑΤΜΟΥ Χ. Κορωναίος, Κ. Νερούτσος,. Σαββόπουλος, Ν. Μουσιόπουλος Εργαστήριο Μετάδοσης Θερµότητας και Περιβαλλοντικής Μηχανικής

Διαβάστε περισσότερα

Προοϖτικές Πράσινης Εϖιχειρηµατικότητας στον Ενεργειακό Τοµέα

Προοϖτικές Πράσινης Εϖιχειρηµατικότητας στον Ενεργειακό Τοµέα Ηµερίδα ΙΕΝΕ µε θέµα «Πράσινη Επιχειρηµατικότητα, Ενέργεια & Απασχόληση» Εµπορικό και Βιοµηχανικό Επιµελητήριο Αθηνών Πέµπτη, 2 Ιουλίου 2009 1. Εισαγωγή Το ΙΕΝΕ οργανώνει Ηµερίδα µε θέµα «Πράσινη Επιχειρηµατικότητα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ---------------------------------------------------------- 3

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ---------------------------------------------------------- 3 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Ο ΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΈΡΓΟ ΕΠΕ 3.4.9. ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2003 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ----------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί οι καταναλωτές θα είναι οι μεγάλοι κερδισμένοι από την περαιτέρω διείσδυση των φωτοβολταϊκών

Γιατί οι καταναλωτές θα είναι οι μεγάλοι κερδισμένοι από την περαιτέρω διείσδυση των φωτοβολταϊκών Γιατί οι καταναλωτές θα είναι οι μεγάλοι κερδισμένοι από την περαιτέρω διείσδυση των φωτοβολταϊκών Συμπεράσματα ημερίδας Η επανεκκίνηση της αγοράς φωτοβολταϊκών και οι προϋποθέσεις για τη μεγάλη διείσδυσή

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΠΗΓΕΣ / ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος

ΘΕΜΑ : ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΠΗΓΕΣ / ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος ΘΕΜΑ : ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΠΗΓΕΣ / ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑ; Η ενέργεια υπάρχει παντού παρόλο που δεν μπορούμε να την δούμε. Αντιλαμβανόμαστε την ύπαρξη της από τα αποτελέσματα της.

Διαβάστε περισσότερα

η ενέργεια του μέλλοντος

η ενέργεια του μέλλοντος η ενέργεια του μέλλοντος τι είναι τα pellets; Τα Pellets ή αλλιώς συσσωματώματα ή σύμπηκτα, είναι είδος φυσικού βιολογικού καυσίμου. Τα pellets έχουν τη μορφή μικρών κυλίνδρων μήκους 30 χιλιοστών και διαμέτρου

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1-

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1- ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως οι μικρές εμπορικές επιχειρήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και πως μπορούν

Διαβάστε περισσότερα