Κατανεμημένα Συστήματα με Java. Ενότητα # 14: Κατανεμημένα συστήματα αποθήκευσης Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κατανεμημένα Συστήματα με Java. Ενότητα # 14: Κατανεμημένα συστήματα αποθήκευσης Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής"

Transcript

1 Κατανεμημένα Συστήματα με Java Ενότητα # 14: Κατανεμημένα συστήματα αποθήκευσης Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής

2 Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών» έχει χρηματοδοτήσει μόνο τη αναδιαμόρφωση του εκπαιδευτικού υλικού. Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους. 2

3 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Οι εικόνες προέρχονται από το βιβλίο «Κατανεμημένα Συστήματα με Java», Ι. Κάβουρας, Ι. Μήλης, Γ. Ξυλωμένος, Α. Ρουκουνάκη, 3 η έκδοση, 2011, Εκδόσεις Κλειδάριθμος. 3

4 Σκοποί ενότητας Εξοικείωση με τα βασικά συστατικά της κατανεμημένης αποθήκευσης (ονόματα, αναγνωριστικά, εξυπηρετητές, προσωρινή αποθήκευση, σημασιολογία και συνέπεια). Κατανόηση των προσεγγίσεων πελάτηεξυπηρετητή στην κατανεμημένη αποθήκευση μέσω των συστημάτων NFS και AFS. Εισαγωγή στην κατανεμημένη αποθήκευση μέσω ομοτίμων στα συστήματα PAST και CFS. 4

5 Περιεχόμενα ενότητας (1 από 2) Διεπαφές αρχείων και ευρετηρίων Ονόματα και αναγνωριστικά αρχείων Εξυπηρετητές αρχείων και ευρετηρίων Προσωρινή αποθήκευση αρχείων Σημασιολογία καταμερισμού αρχείων Συνέπεια συστήματος αρχείων 5

6 Περιεχόμενα ενότητας (2 από 2) Το σύστημα NFS Το σύστημα AFS Το σύστημα PAST Το σύστημα CFS 6

7 Διεπαφές αρχείων και ευρετηρίων Μάθημα: Κατανεμημένα Συστήματα με Java, Ενότητα # 14: Κατανεμημένα συστήματα αποθήκευσης Διδάσκων: Γιώργος Ξυλωμένος, Τμήμα: Πληροφορικής

8 Αρχεία και ευρετήρια (1 από 6) Υπηρεσίες συστήματος αρχείων Αποθήκευση και προσπέλαση λογικών αρχείων Διαχείριση αρχείων και ιδιοτήτων τους Οργάνωση αρχείων σε ευρετήρια Τα ευρετήρια είναι αρχεία ειδικού τύπου Αντιστοίχιση ονομάτων σε αναγνωριστικά Ένα ευρετήριο μπορεί να περιέχει άλλα 8

9 Αρχεία και ευρετήρια (2 από 6) Κατανεμημένη υπηρεσία αρχείων Προσπέλαση σε απομακρυσμένα αρχεία Ίδια διεπαφή με αυτή των τοπικών αρχείων Οι χρήστες βλέπουν τα αρχεία τους παντού Χρησιμοποιείται ως βάση για άλλες υπηρεσίες Κατανεμημένες υπηρεσίες ονομασίας και ευρετηρίων 9

10 Αρχεία και ευρετήρια (3 από 6) Μοντέλο πελάτη-εξυπηρετητή Περιορισμένο και σταθερό σύνολο εξυπηρετητών Είτε ο πελάτης τους γνωρίζει όλους Είτε οι εξυπηρετητές γνωρίζονται μεταξύ τους Μοντέλο ομοτίμων Απεικόνιση αιτημάτων σε εξυπηρετητές Με κατανεμημένους πίνακες κατακερματισμού Μεγάλο και ασταθές σύνολο εξυπηρετητών 10

11 Αρχεία και ευρετήρια (4 από 6) Λειτουργίες συστήματος αρχείων Άνοιγμα, κλείσιμο, δημιουργία και διαγραφή Ανάγνωση και εγγραφή στοιχείων, αναζήτηση Ανάγνωση και εγγραφή ιδιοτήτων Υλοποίηση σε κατανεμημένο σύστημα Διάκριση υπηρεσίας αρχείων και ευρετηρίων Χρήση διαφορετικών εξυπηρετητών 11

12 Αρχεία και ευρετήρια (5 από 6) Εξυπηρετητής Αρχείων Πελάτης Διεπαφή Υπηρεσίας Αρχείων Κώδικας Πελάτη - Πληρεξούσιος Εξυπηρετητής Ευρετηρίων Διεπαφή Υπηρεσίας Ευρετηρίων Συνδυασμός υπηρεσιών αρχείων και ευρετηρίων Κάθε νέο αρχείο λαμβάνει ένα αναγνωριστικό Καταχωρείται στο ευρετήριο μαζί με το όνομα Όλες οι λειτουργίες γίνονται με το αναγνωριστικό 12

13 Αρχεία και ευρετήρια (6 από 6) Υλοποίηση υπηρεσίας ευρετηρίων Τα ευρετήρια είναι αρχεία με ειδική δομή Η υπηρεσία ευρετηρίων είναι και αυτή πελάτης Λειτουργίες κώδικα διεπαφής Απόκρυψη απομακρυσμένων κλήσεων Παροχή κατάλληλης διεπαφής για κάθε πελάτη Επικοινωνία Windows και UNIX 13

14 Διεπαφή αρχείων (1 από 4) Αναγνωριστικά αρχείων Αντιστοιχίζονται στο όνομα μέσω ευρετηρίων Εξαρτώνται από το σύστημα Στο UNIX είναι οι αριθμοί των i-node Μορφή κλήσεων ανάγνωσης και εγγραφής Στο UNIX κάθε κλήση συνεχίζει από προηγούμενη Αποθηκεύεται η τρέχουσα θέση του αρχείου Για να αλλάξει κάνουμε αναζήτηση 14

15 Διεπαφή αρχείων (2 από 4) Μορφή κλήσεων ανάγνωσης και εγγραφής Στο NFS κάθε αίτηση είναι αυτόνομη Περιέχει τη θέση ανάγνωσης/εγγραφής Επιτρέπεται επανάληψη εντολών Δεν αλλάζει το τελικό αποτέλεσμα Ο εξυπηρετητής δεν διατηρεί κατάσταση Δεν χρειάζεται κλήσεις ανοίγματος / κλεισίματος Τρέχουσα θέση στον κώδικα διεπαφής 15

16 Διεπαφή αρχείων (3 από 4) Πελάτης Άνοιγμα Ανάγνωση Εγγραφή Κλείσιμο Ανάγνωση Εγγραφή Εξυπηρετητής Αρχείων Δίσκος Μοντέλο απομακρυσμένης πρόσβασης Υλοποιείται από το NFS Ανάγνωση / εγγραφή στον εξυπηρετητή Απαιτούν επικοινωνία μέσω δικτύου Κάθε αίτηση είναι αυτόνομη Δεν υπάρχει άνοιγμα και κλείσιμο 16

17 Διεπαφή αρχείων (4 από 4) Δίσκος Πελάτης Άνοιγμα Ανάγνωση Εγγραφή Κλείσιμο Άνοιγμα Κλείσιμο Εξυπηρετητής Αρχείων Δίσκος Μοντέλο ανεβάσματος - κατεβάσματος Παρέχονται μόνο εντολές για ολόκληρα αρχεία Κατέβασμα αρχείου στο άνοιγμα Ανέβασμα αρχείου στο κλείσιμο Ανάγνωση/εγγραφή υλοποιούνται τοπικά Χρήση δικτύου μόνο στην αρχή και στο τέλος 17

18 Διεπαφή ευρετηρίων (1 από 3) Προσθήκες στην υπηρεσία αρχείων Μετάφραση ονομάτων σε αναγνωριστικά Οργάνωση αρχείων σε ευρετήρια Tα στοιχεία αποθηκεύονται σε αρχεία Λειτουργίες υπηρεσίας ευρετηρίων Καταχώρηση νέου ονόματος - αναγνωριστικού Διαγραφή ονόματος - αναγνωριστικού Χωριστή προσθήκη και διαγραφή του αρχείου Αναζήτηση αναγνωριστικού αρχείου 18

19 Διεπαφή ευρετηρίων (2 από 3) Ρίζα A B C D E F J E D Αναζήτηση αρχείων Ξεκινάμε από κάποιο γνωστό σημείο Το αναγνωριστικό του ευρετηρίου της ρίζας Διαβάζουμε τα ευρετήρια με τη σειρά Ανάλυση ονομάτων επαναληπτικά ή αναδρομικά 19

20 Διεπαφή ευρετηρίων (3 από 3) Παραγωγή αντιγράφων αρχείων Αντιστοίχιση πολλών αναγνωριστικών σε όνομα Επιλογή κατάλληλου από σύστημα ή πελάτη Κώδικας διεπαφής πελάτη Εμφανίζει υπηρεσίες παρόμοιες με τις τοπικές Μπορεί να υποστηρίζει συνδέσμους Απλοί: πολλές εγγραφές του αναγνωριστικού Συμβολικοί: ειδικά αρχεία, διερμηνεία στον πελάτη 20

21 Ονόματα και αναγνωριστικά αρχείων Μάθημα: Κατανεμημένα Συστήματα με Java, Ενότητα # 14: Κατανεμημένα συστήματα αποθήκευσης Διδάσκων: Γιώργος Ξυλωμένος, Τμήμα: Πληροφορικής

22 Ονόματα / αναγνωριστικά (1 από 4) Ομάδα αρχείων (ή σύστημα αρχείων) Ενιαίο σύνολο αρχείων και ευρετηρίων Παράδειγμα: διαμέριση ενός δίσκου Ονόματα / αναγνωριστικά ως προς την ομάδα Εξυπηρετητής + διαδρομή Μπορεί να φαίνεται ως /dias/home/users Διαδρομή /home/users του εξυπηρετητή /dias Διαφάνεια ονομασίας: παρόμοιο με τοπικό όνομα Διαφάνεια τοποθεσίας: δε φαίνεται που είναι ο dias 22

23 Ονόματα / αναγνωριστικά (2 από 4) Εγκατάσταση ομάδων αρχείων Ο εξυπηρετητής εξάγει το /home/users Ο πελάτης το στο ευρετήριο /remote Η διαδρομή γίνεται /remote/home/users Επιτρέπει τη μετακίνηση των ομάδων αρχείων Κάθε μηχανή μπορεί να την εγκαθιστά αλλού Επιθυμητή: ανεξαρτησία τοποθεσίας Ανεξαρτησία από θέση αρχείου και θέση χρήστη Λειτουργία εφαρμογών παντού στο σύστημα 23

24 Ονόματα / αναγνωριστικά (3 από 4) Αναγνωριστικό και όνομα αρχείου Οι χρήστες χρησιμοποιούν το όνομα Το σύστημα χρησιμοποιεί το αναγνωριστικό Αναγνωριστικά με βάση τη μηχανή i-κόμβος: αναγνωριστικό μέσα σε ομάδα αρχείων Oμάδα αρχείων: αναγνωριστικό μέσα σε μηχανή Μηχανή: αναγνωριστικό μέσα στο σύστημα Δεν επιτρέπει μετακίνηση των ομάδων αρχείων 24

25 Ονόματα / αναγνωριστικά (4 από 4) Αναγνωριστικά με βάση την ομάδα αρχείων Κάθε ομάδα έχει μοναδικό αναγνωριστικό Δίνεται ο i-κόμβος μέσα στην ομάδα αρχείων Η ομάδα αρχείων μπορεί να μετακινηθεί εύκολα Χρειάζεται υπηρεσία εντοπισμού των ομάδων Αναγνωριστικά σε ομότιμα συστήματα Επίπεδα αναγνωριστικά (ακολουθίες bit) Προαιρετικά χωριστή υπηρεσία ευρετηρίων 25

26 Εξυπηρετητές αρχείων και ευρετηρίων Μάθημα: Κατανεμημένα Συστήματα με Java, Ενότητα # 14: Κατανεμημένα συστήματα αποθήκευσης Διδάσκων: Γιώργος Ξυλωμένος, Τμήμα: Πληροφορικής

27 Εξυπηρετητές (1 από 4) Πελάτης Πελάτης Πελάτης Πελάτης Εξυπηρετητής Ευρετηρίων Εξυπηρετητής Αρχείων Εξυπηρετητής Αρχείων Εξυπηρετητής Αρχείων Διάκριση υπηρεσίας αρχείων και ευρετηρίων Αρχικά μετάφραση ονόματος από ευρετήριο Στη συνέχεια προσπέλαση με αναγνωριστικό Ίδια διεργασία: λιγότερα μηνύματα Χωριστές διεργασίες: μεγαλύτερη ευελιξία Κρυφή μνήμη για αποφυγή μηνυμάτων 27

28 Εξυπηρετητές (2 από 4) Πελάτης Πελάτης Πελάτης Πελάτης Εξυπηρετητής Ευρετηρίων UNIX Εξυπηρετητής Ευρετηρίων MS Windows Εξυπηρετητής Αρχείων Ένα ευρετήριο, πολλοί εξυπηρετητές Κατανομή φόρτου διαφανώς προς του πελάτες Ένας εξυπηρετητής, πολλά ευρετήρια Διαφορετικές όψεις ευρετηρίου Κατάλληλες για διαφορετικούς πελάτες 28

29 Εξυπηρετητές (3 από 4) Χωρίς κατάσταση: δεν υπάρχουν ανοιχτά αρχεία Κάθε μήνυμα περιέχει όλες τις πληροφορίες Ο εξυπηρετητής δεν τηρεί στοιχεία για τον πελάτη Ανοχή στα σφάλματα γιατί δε χάνεται κατάσταση Με κατάσταση: υπάρχουν ανοιχτά αρχεία Χρήση σύντομου αναγνωριστικού σε κάθε κλήση Μικρότερα μηνύματα ανάγνωσης και εγγραφής Διευκολύνει προσωρινή αποθήκευση και κλείδωμα 29

30 Εξυπηρετητές (4 από 4) Έλεγχος προσπέλασης Με λίστες ελέγχου προσπέλασης ή ικανοτήτων Έλεγχος ταυτότητας και έλεγχος προσπέλασης Απαιτεί μηχανισμούς ελέγχου μέσω δικτύου Κατανεμημένη πιστοποίηση ταυτότητας Χωρίς κατάσταση: συνεχείς έλεγχοι Εναλλακτικά: έκδοση κωδικοποιημένης ικανότητας Χρήση ικανότητας σε επόμενες προσπελάσεις 30

31 Προσωρινή αποθήκευση αρχείων Μάθημα: Κατανεμημένα Συστήματα με Java, Ενότητα # 14: Κατανεμημένα συστήματα αποθήκευσης Διδάσκων: Γιώργος Ξυλωμένος, Τμήμα: Πληροφορικής

32 Μνήμη Μνήμη Προσωρινή αποθήκευση (1 από 5) Πελάτης Εξυπηρετητής Αρχείων Δίσκος Δίσκος Πιθανές θέσεις αποθήκευσης αρχείων Μόνιμα: Δίσκος εξυπηρετητή Προσωρινά (κρυφή μνήμη) Μνήμη εξυπηρετητή Μνήμη πελάτη Δίσκος πελάτη 32

33 Προσωρινή αποθήκευση (2 από 5) Μνήμη εξυπηρετητή Δεν αποφεύγει την κίνηση στο δίκτυο Γενικά διαφανής προς τον πελάτη Αποθήκευση τμημάτων Αποθήκευση ολόκληρων αρχείων Επιτρέπει ακολουθιακή εγγραφή στο δίσκο Χρήση πολύ σύνθετων πολιτικών (όπως LRU) Οι εξυπηρετητές είναι πολύ ισχυρές μηχανές 33

34 Προσωρινή αποθήκευση (3 από 5) Προσωρινή αποθήκευση στον πελάτη Αποφεύγει την ανταλλαγή μηνυμάτων μέσω δικτύου Μνήμη πελάτη: για αποθήκευση τμημάτων Συνηθίζεται στο μοντέλο απομακρυσμένης πρόσβασης Δίσκος πελάτη: για αποθήκευση αρχείων Συνηθίζεται στο μοντέλο ανεβάσματος κατεβάσματος Δημιουργεί όμως προβλήματα συνέπειας Αν πολλοί πελάτες έχουν αποθηκευμένο το ίδιο αρχείο; Πώς ενημερώνουν για τις αλλαγές τους άλλους πελάτες; 34

35 Προσωρινή αποθήκευση (4 από 5) Πού είναι η κρυφή μνήμη του πελάτη; Στο δίσκο: αρχεία διαθέσιμα σε όλους Στη μνήμη της διεργασίας Γρήγορη υλοποίηση κλήσεων αρχείων Αδυναμία καταμερισμού με άλλες διεργασίες Στον πυρήνα Μεγάλο κόστος προσπέλασης Δυναμική διαχείριση διαθέσιμης μνήμης 35

36 Διεργασία 2 Μνήμη Διαχειριστής Κρυφής Μνήμης Διεργασία 1 Προσωρινή αποθήκευση (5 από 5) Πελάτης Εξυπηρετητής Αρχείων Δίσκος Λειτουργικό Σύστημα Δίσκος Πού είναι η κρυφή μνήμη του πελάτη; Διαχειριστής κρυφής μνήμης Ενδιάμεση λύση, αν έχουμε κοινή μνήμη 36

37 Σημασιολογία καταμερισμού αρχείων Μάθημα: Κατανεμημένα Συστήματα με Java, Ενότητα # 14: Κατανεμημένα συστήματα αποθήκευσης Διδάσκων: Γιώργος Ξυλωμένος, Τμήμα: Πληροφορικής

38 Σημασιολογία (1 από 4) Κλασική σημασιολογία Παρέχεται στα συστήματα ενός επεξεργαστή Η ανάγνωση επιστρέφει στοιχεία τελευταίας εγγραφής Απαιτεί καθολική διάταξη όλων των γεγονότων Κατανεμημένη κλασική σημασιολογία Χρήση ενός μόνο εξυπηρετητή αρχείων Κάθε πελάτης αριθμεί τις πράξεις που στέλνει Ο εξυπηρετητής εκτελεί τις πράξεις με τη σειρά 38

39 Σημασιολογία (2 από 4) Προβλήματα κλασικής σημασιολογίας Πολύ χαμηλή επίδοση Απαγορεύεται η προσωρινή αποθήκευση Δεν κλιμακώνεται Δεν μπορούμε να κατανείμουμε το φόρτο Μοναδικός εξυπηρετητής Μοναδικό σημείο αποτυχίας 39

40 Σημασιολογία (3 από 4) Σημασιολογία συνόδου Αλλαγές στα ανοικτά αρχεία μόνο τοπικά Ενημέρωση εξυπηρετητή στο κλείσιμο αρχείου Διάταξη πράξεων σε επίπεδο συνόδου Ανάγνωση: δίνει στοιχεία τελευταίας συνόδου Της τελευταίας που ολοκληρώθηκε! Επαρκής όταν τα αρχεία καταμερίζονται σπάνια 40

41 Σημασιολογία (4 από 4) Σημασιολογία ατομικών συναλλαγών Ομάδες πράξεων περικλείονται σε συναλλαγές Οι πράξεις εκτελούνται όλες με τη σειρά Αλλιώς, δεν εκτελείται καμία Ατομική και ακολουθιακή εκτέλεση συναλλαγών Πολύ υψηλό κόστος για γενική χρήση 41

42 Συνέπεια συστήματος αρχείων Μάθημα: Κατανεμημένα Συστήματα με Java, Ενότητα # 14: Κατανεμημένα συστήματα αποθήκευσης Διδάσκων: Γιώργος Ξυλωμένος, Τμήμα: Πληροφορικής

43 Μνήμη Συνέπεια (1 από 4) Πελάτης 1 Κρυφή μνήμη Εξυπηρετητής Αρχείων Πελάτης 2 Δίσκος Κρυφή μνήμη Προβλήματα ασυνέπειας Προσωρινή αποθήκευση: ασυνέπεια Κάθε πελάτης έχει διαφορετική εικόνα Οι πράξεις έχουν απρόβλεπτα αποτελέσματα Πιθανές ασυνέπειες και στα ευρετήρια 43

44 Συνέπεια (2 από 4) Προσωρινή αποθήκευση με άμεση εγγραφή Κάθε τροποποίηση στέλνεται στον εξυπηρετητή Είτε ενημερώνονται και όλοι οι πελάτες Είτε ο πελάτης ρωτάει τον εξυπηρετητή Μεγάλη κυκλοφορία στο δίκτυο Αποφεύγεται με περιοδική ενημέρωση Λιγότερα μηνύματα σε πολλαπλές εγγραφές Εισάγει (μικρότερη) πιθανότητα ασυνέπειας 44

45 Συνέπεια (3 από 4) Προσωρινή αποθήκευση με κλείδωμα Χρήση συγκεντρωτικού αλγορίθμου Ο εξυπηρετητής γνωρίζει ποιος διαβάζει ή γράφει Μπορούμε να έχουμε πολλούς αναγνώστες Μπορούμε να έχουμε ένα μόνο συγγραφέα Κίνδυνος υποσιτισμού των συγγραφέων Οι αναγνώστες μπορεί να είναι συνεχώς πολλοί Οι συγγραφείς πρέπει κάποτε να έχουν προτεραιότητα 45

46 Συνέπεια (4 από 4) Αποφυγή υποσιτισμού συγγραφέων Αποστολή μηνυμάτων σε αναγνώστες Απαγόρευση τοπικής αποθήκευσης Απαιτεί χειρισμό αυτόκλητων μηνυμάτων Προσωρινή αποθήκευση συνόδου Αλλαγές στέλνονται στο τέλος της συνόδου Ουσιαστικά επιτρέπουμε την ασυνέπεια Λογική προσέγγιση με λίγα κοινά αρχεία 46

47 To σύστημα NFS Μάθημα: Κατανεμημένα Συστήματα με Java, Ενότητα # 14: Κατανεμημένα συστήματα αποθήκευσης Διδάσκων: Γιώργος Ξυλωμένος, Τμήμα: Πληροφορικής

48 Υλοποίηση NFS (1 από 5) NFS: Network File System Δημιουργήθηκε από τη Sun για το UNIX Η μηχανή μπορεί να είναι πελάτης και εξυπηρετητής Πρωτόκολλο NFS Απομακρυσμένες κλήσεις διαδικασιών (RPC) Απεικονιστής θυρών RPC σε γνωστή διεύθυνση Χρήση UDP σε LAN ή TCP σε WAN Μηνύματα ίσου μεγέθους με ομάδων αρχείων 48

49 Υλοποίηση NFS (2 από 5) Χειριστήρια αρχείων NFS Αναγνωριστικά των αρχείων σε εξυπηρετητή Αδιαφανή στον πελάτη Περιέχουν πληροφορίες εντοπισμού UNIX: i-node, ομάδα αρχείων, αριθμός γενιάς Η ομάδα αρχείων και το i-node ορίζουν το αρχείο Ο αριθμός γενιάς κάνει τα αναγνωριστικά μοναδικά Επιτρέπει επαναχρησιμοποίηση i-node/ομάδας 49

50 Υλοποίηση NFS (3 από 5) Πελάτης Εξυπηρετητής Κλήσεις συστήματος VFS Κλήσεις συστήματος VFS UFS NFS NFS UFS Δίσκος Πακέτο RPC Πακέτο RPC Δίσκος Δίκτυο Διασύνδεσης Εικονικό σύστημα αρχείων (VFS) Χρήση ίδιων κλήσεων για απομακρυσμένα αρχεία Τα ευρετήρια εγκαθίστανται στον τοπικό χώρο Κάθε ευρετήριο / αρχείο περιγράφεται από v-node Κλήση κατάλληλου κώδικα ανάλογα v-node 50

51 Υλοποίηση NFS (4 από 5) Χρήση RPC για επικοινωνία Όταν το v-node αντιστοιχεί σε NFS Η κλήση μεταφέρεται στον εξυπηρετητή Υλοποίηση πελάτη NFS στον πυρήνα Ενσωμάτωση μέσω του VFS Τοπικός καταμερισμός αρχείων Ενιαίος χώρος προσωρινής αποθήκευσης Πιστοποίηση ταυτότητας χρήστη από πυρήνα 51

52 Υλοποίηση NFS (5 από 5) Υλοποίηση εξυπηρετητή NFS Ο εξυπηρετητής δεν γνωρίζει τον πελάτη Δεν έχει ελεγχθεί από τον δικό του πυρήνα Η πιστοποίηση απαιτεί πρόσθετο μηχανισμό Το ίδιο το NFS δεν παρέχει κάποιες ευκολίες Πρέπει να πιστοποιεί κάθε φορά την ταυτότητα Αφού δεν διατηρεί κατάσταση για τους πελάτες Μπορεί να επιστρέφεται ικανότητα στον πελάτη Χρησιμοποιείται για να επιταχύνει επόμενες αιτήσεις 52

53 Διεπαφή NFS (1 από 5) Διεπαφή NFS version 3 (χωρίς κατάσταση) Κοινή διεπαφή αρχείων και ευρετηρίων Δημιουργία/διαγραφή αρχείων με μία κλήση Επιτρέπεται τμηματική ανάγνωση ευρετηρίων Ο πελάτης παρακολουθεί τη θέση ανάγνωσης Υπηρεσία εγκατάστασης Χωριστή διεργασία στον εξυπηρετητή Εξάγονται ευρετήρια, όχι ομάδες αρχείων Αρχείο διάρθρωσης με ευρετήρια και δικαιώματα 53

54 Διεπαφή NFS (2 από 5) Εγκατάσταση στον πελάτη Κλήση RPC προς τον εξυπηρετητή Επιστρέφει το χειριστήριο του ευρετηρίου Δημιουργία δομής με στοιχεία επικοινωνίας Αναζήτηση ονομάτων Η διαδρομή μπορεί να διασχίζει εξυπηρετητής Μόνο επαναληπτική ανάλυση ονομάτων Προσωρινή αποθήκευση χειριστηρίων 54

55 Διεπαφή NFS (3 από 5) Πελάτης Εξυπηρετητής Α Εξυπηρετητής Β ρίζα ρίζα ρίζα usr exp exp local local bin bin bin Επανεξαγωγή ευρετηρίων Τα ευρετήρια αυτά δεν επανεξάγονται αυτόματα Πρέπει να τα εγκαταστήσει ρητά ο πελάτης 55

56 Διεπαφή NFS (4 από 5) Εγκατάσταση ευρετηρίων Εξαναγκασμένη: ο πελάτης περιμένει για πάντα Προαιρετική: επιστρέφει σφάλμα αν αποτύχει Ενιαία εικόνα ευρετηρίων Κάθε πελάτης εγκαθιστά όπου θέλει τα ευρετήρια Μπορεί να έχει διαφορετική εικόνα των αρχείων Συνήθως τυποποιημένη μορφή καταλόγων Είναι μία σύμβαση σε κάθε οργανισμό 56

57 Διεπαφή NFS (5 από 5) Αυτόματη εγκατάσταση ευρετηρίων Διεργασία εγκατάστασης στον πελάτη Αρχικά λειτουργεί σαν τοπικός εξυπηρετητής Πρώτη προσπέλαση: εγκατάσταση ευρετηρίου Σύνδεση σημείου εγκατάστασης με συμβολικό σύνδεσμο Οι επόμενες προσπελάσεις παρακάμπτουν τη διεργασία Πολλοί εξυπηρετητές ανά ομάδα Επιλέγεται όποιος απαντήσει πρώτος 57

58 Αποθήκευση NFS (1 από 3) Προσωρινή αποθήκευση στον εξυπηρετητή Δεν δημιουργεί προβλήματα διαφάνειας Ο εξυπηρετητής γράφει περιοδικά τις αλλαγές Κάθε 30 sec στο UNIX Αποφυγή απώλειας σε περίπτωση αποτυχίας Προαιρετικά πιο γρήγορη εγγραφή Άμεση εγγραφή σε κάθε εντολή Ομαδική εγγραφή με χωριστή εντολή 58

59 Αποθήκευση NFS (2 από 3) Προσωρινή αποθήκευση στον πελάτη Τμήματα αρχείων ή ευρετηρίων Τα χειριστήρια δεν δημιουργούν πρόβλημα Δύο χρονοσφραγίδες για κάθε ομάδα Χρόνος τελευταίου ελέγχου με εξυπηρετητή Χρόνος τελευταίας τροποποίησης σε εξυπηρετητή Περιοδικός έλεγχος εγκυρότητας Το διάστημα ελέγχου είναι ρυθμιζόμενο Ελέγχεται ο χρόνος τροποποίησης του αρχείου 59

60 Αποθήκευση NFS (3 από 3) Προσωρινή αποθήκευση στον πελάτη Έλεγχος όλων των ομάδων αρχείου σε αλλαγή Πρέπει να ακυρωθούν όλες Επιστροφή χρόνου τροποποίησης σε κάθε κλήση Γλυτώνουμε χωριστά μηνύματα ελέγχου Αποστολή αλλαγών στον εξυπηρετητή Όταν κλείνει το αρχείο Όταν το ζητάει ρητά ο πελάτης Ασύγχρονα μέσω πρόσθετης διεργασίας 60

61 Το σύστημα AFS Μάθημα: Κατανεμημένα Συστήματα με Java, Ενότητα # 14: Κατανεμημένα συστήματα αποθήκευσης Διδάσκων: Γιώργος Ξυλωμένος, Τμήμα: Πληροφορικής

62 Υλοποίηση AFS (1 από 6) AFS: Andrew File System Δημιουργήθηκε στο CMU Απευθύνεται σε πολύ μεγάλα συστήματα Πολλοί χρήστες και εξυπηρετητές Χρησιμοποιεί το πρωτόκολλο του NFS Όλα τα αρχεία χρησιμοποιούν χειριστήρια NFS Ίδια όψη τοπικών / απομακρυσμένων αρχείων Μοντέλο ανεβάσματος / κατεβάσματος 62

63 Υλοποίηση AFS (2 από 6) Προσωρινή αποθήκευση ολόκληρων αρχείων Τα αρχεία αποθηκεύονται στο δίσκο του πελάτη Ο πελάτης σταδιακά κατεβάζει όλα τα αρχεία που θέλει Όλες οι πράξεις εκτελούνται τοπικά Μικρή κίνηση στο δίκτυο κατά τη λειτουργία Το αρχείο επιστρέφεται όταν κλείσει Βελτιστοποίηση για βιβλιοθήκες και αρχεία χρηστών Είτε δεν αλλάζουν είτε δεν καταμερίζονται Δυνατότητα χρήσης ομάδων 64 KB σε μεγάλα αρχεία 63

64 Υλοποίηση AFS (3 από 6) Πελάτης Εξυπηρετητής Εφαρμογή Venus Vice Κλήσεις συστήματος VFS Κλήσεις συστήματος VFS Δίσκος Δίσκος Δίσκος Δίσκος Δίκτυο Διασύνδεσης Τροποποιήσεις στον πελάτη (διεργασία Venus) Οι κλήσεις για άνοιγμα και κλείσιμο περνάνε στη Venus Αν ένα αρχείο δεν υπάρχει, προσκομίζεται τοπικά Αποθηκεύεται σε χωριστή διαμέριση του δίσκου Το λειτουργικό σύστημα ανοίγει το τοπικό αντίγραφο Ενημέρωση Venus με το κλείσιμο του αρχείου 64

65 Υλοποίηση AFS (4 από 6) Ρίζα tmp usr cmu usr Τα ευρετήρια εγκαθίστανται στο /cmu Συμβολικοί σύνδεσμοι από συνήθη ευρετήρια Οι χρήστες βλέπουν τα ίδια σε όλες τις μηχανές Όταν ανοίγει αρχείο στο /cmu ειδοποιείται η Venus Όταν κλείνει αρχείο στη διαμέριση ειδοποιείται η Venus Χρήση LRU για διαχείριση της ειδικής διαμέρισης 65

66 Υλοποίηση AFS (5 από 6) Τροποποιήσεις εξυπηρετητή (διεργασία Vice) Διαχείριση όλων των αρχείων με χειριστήρια Ομαδοποίηση αρχείων σε τόμους Αναγνωριστικά αρχείων ως προς τους τόμους Αρχείο αντιστοίχισης τόμων με εξυπηρετητές Υποστήριξη παραγωγής αντιγράφων τόμων Η ενημέρωση γίνεται στον πρωτεύοντα εξυπηρετητή Στη συνέχεια ενημερώνονται όλα τα αντίγραφα 66

67 Υλοποίηση AFS (6 από 6) Αναγνωριστικά αρχείων στο AFS Αριθμός τόμου Αριθμός i-κόμβου στον τόμο Αριθμός σειράς (ανάλογος με αριθμό γενιάς NFS) Ο εξυπηρετητής δέχεται κλήσεις με αναγνωριστικά Δεν δέχεται χωριστές κλήσεις ευρετηρίων Τα ευρετήρια διαβάζοντας σαν απλά αρχεία από τη Vice Η Venus τα παρουσιάζει σαν ευρετήρια στον πελάτη 67

68 Αποθήκευση AFS (1 από 2) Προσωρινή αποθήκευση στο AFS Τα περισσότερα αρχεία δεν καταμερίζονται Οι πελάτες τα αποθηκεύουν πολύ καιρό Δεν πρέπει να ρωτάνε συνεχώς Υποσχέσεις επανάκλησης από εξυπηρετητή Ο εξυπηρετητής γνωρίζει που έδωσε το αρχείο Άρα διατηρεί κατάσταση για τους πελάτες Σε περίπτωση αλλαγών ενημερώνει τους πελάτες Ακυρώνει την υπόσχεση επανάκλησης 68

69 Αποθήκευση AFS (2 από 2) Υποσχέσεις επανάκλησης από εξυπηρετητή Άνοιγμα: ελέγχουμε την υπόσχεση επανάκλησης Αν είναι άκυρη, φέρνουμε ξανά το αρχείο Αποτυχία: ελέγχουμε ξανά εγκυρότητα αρχείων Μπορεί να έχουμε χάσει κάποιες επανακλήσεις Περιοδικός έλεγχος εγκυρότητας από πελάτη Γενικά παρέχεται σημασιολογία συνόδου Εκτός αν οι διεργασίες είναι στον ίδιο πελάτη 69

70 Το σύστημα PAST Μάθημα: Κατανεμημένα Συστήματα με Java, Ενότητα # 14: Κατανεμημένα συστήματα αποθήκευσης Διδάσκων: Γιώργος Ξυλωμένος, Τμήμα: Πληροφορικής

71 Εισαγωγή στο PAST (1 από 5) PAST: αποθήκευση αρχείων μέσω Pastry Αντιστοίχιση κάθε αρχείου σε k κόμβους Αριθμητικά πλησιέστεροι στο κλειδί του αρχείου Βαθμός αναπαραγωγής k Αύξηση αξιοπιστίας και αποδοτικότητας Δεν υποστηρίζει πλήρες σύστημα αρχείων Απλά αποθηκεύει τα αρχεία αυτόνομα 71

72 Εισαγωγή στο PAST (2 από 5) Διεπαφή προσανατολισμένη σε αρχεία Βασίζεται σε σύστημα δημόσιας κρυπτογραφίας Θεωρούμε ότι γνωρίζουμε τα δημόσια κλειδιά key=insert(name,k,file) Αποθήκευση file με όνομα name σε k κόμβους Το key παράγεται με κατακερματισμό των στοιχείων Όνομα, δημόσιο κλειδί και τυχαία επιλεγμένη τιμή 72

73 Εισαγωγή στο PAST (3 από 5) Διεπαφή προσανατολισμένη σε αρχεία file=lookup(key) Ανάκτηση ενός αντιγράφου του αρχείου με κλειδί key Συνήθως από τον τοπολογικά πλησιέστερο κόμβο reclaim(key) Απελευθέρωση του χώρου του αρχείου με κλειδί key Δεν εγγυάται ότι θα διαγραφούν όλα τα αντίγραφα 73

74 Εισαγωγή στο PAST (4 από 5) Ιδιαιτερότητες της διεπαφής του PAST Δεν επιτρέπει την τροποποίηση των αρχείων Αν εισάγουμε ξανά το αρχείο θα αλλάξει κλειδί Θα χρησιμοποιηθεί διαφορετική τυχαία τιμή Τα αρχεία είναι αμετάβλητα (immutable) Μόνο ο ιδιοκτήτης γνωρίζει το κλειδί του αρχείου Αυτός έχει την ευθύνη και για τη διανομή του Δεν γίνεται έλεγχος πρόσβασης στα lookup Έλεγχος μόνο στη διαγραφή των αρχείων 74

75 Εισαγωγή στο PAST (5 από 5) Μοντέλο ανεβάσματος-κατεβάσματος Παρόμοιο με το AFS αλλά χωρίς σύστημα αρχείων Η εφαρμογή βλέπει τη διεπαφή του PAST Η εφαρμογή δεν τρέχει σε όλους τους κόμβους Πελάτης Εξυπηρετητής Εφαρμογή PAST PAST Pastry Pastry 75

76 Εισαγωγή αρχείων (1 από 3) Εισαγωγή αρχείων στο PAST Υπολογισμός κλειδιού με κατακερματισμό Όνομα αρχείου, δημόσιο κλειδί, τυχαία τιμή Δημιουργία πιστοποιητικού αρχείου Κλειδί, hash περιεχομένου, τιμή k, τυχαία τιμή, ώρα Δεν μεταβάλλεται αφού το αρχείο δεν αλλάζει Υπογράφεται ψηφιακά από τον ιδιοκτήτη Αποθηκεύεται μαζί με το αρχείο 76

77 Εισαγωγή αρχείων (2 από 3) Εισαγωγή αρχείων στο PAST Αρχείο και πιστοποιητικό δρομολογούνται Όταν φτάσουν σε έναν από τους k κόμβους Ελέγχεται η εγκυρότητα αρχείου και πιστοποιητικού Το αρχείο αποθηκεύεται Το αρχείο στέλνεται στους k-1 Κάθε παραλήπτης επιστρέφει απόδειξη αποθήκευσης Ο πελάτης θα λάβει k έγκυρες αποδείξεις 77

78 Εισαγωγή αρχείων (3 από 3) f f -l/2 -l/2 k-1 k-1 l/2>=k l/2>=k (α) Εντοπισμός των k πλησιέστερων κόμβων Τα μηνύματα δρομολογούνται προς το κλειδί f Κάθε κόμβος διατηρεί ένα σύνολο l φύλλων Οι l/2 μικρότεροι και l/2 μεγαλύτεροι κόμβοι Απαιτούμε l/2>=k Έστω ότι το μήνυμα φτάνει στον ακραίο κόμβο Οι k-1 άλλοι κόμβοι βρίσκονται στο σύνολο φύλλων Άρα ο πρώτος γνωρίζει πάντα τους άλλους k-1 (β) 78

79 Διαγραφή αρχείων Διαγραφή αρχείων στο PAST Δημιουργία πιστοποιητικού ανάκτησης Υπογράφεται ψηφιακά από τον ιδιοκτήτη Η αίτηση και το πιστοποιητικό δρομολογούνται Όταν φτάσουν σε έναν από τους k κόμβους Ελέγχεται η εγκυρότητα του πιστοποιητικού Το αρχείο διαγράφεται Η αίτηση δρομολογείται στους k-1 Κάθε παραλήπτης επιστρέφει μια απόδειξη διαγραφής Ο πελάτης θα λάβει k έγκυρες αποδείξεις (ίσως!) 79

80 Ανάκτηση αρχείων Ανάκτηση αρχείων στο PAST Το μήνυμα αποστέλλεται μέσω του Pastry Ο πρώτος από τους k κόμβους απαντά Επιστρέφεται και το πιστοποιητικό αρχείου Ο πελάτης επιβεβαιώνει την εγκυρότητα του αρχείου Χρήση πιστοποιητικών Το PAST δημιουργεί πιστοποιητικά Κατά την εισαγωγή και διαγραφή αρχείων Στις άλλες λειτουργίες απλά τα επιβεβαιώνει 80

81 Αποθήκευση σε πολλά σημεία Κάθε αρχείο αποθηκεύεται σε k κόμβους Οι κόμβοι είναι διάσπαρτοι στο σύστημα Μικρή πιθανότητα ταυτόχρονης αποτυχίας Κάποιος μπορεί να είναι κοντά στον πελάτη Προσωρινή αποθήκευση αρχείων Κάθε κόμβος αξιοποιεί τον ελεύθερο χώρο του Αποθηκεύει προσωρινά διερχόμενα αρχεία Διαχείριση χώρου με κάποια πολιτική Προτεραιότητα έχουν τα αντίγραφα αρχείων 81

82 Κατανομή φόρτου Βασίζεται στην τυχαία κατανομή αρχείων Αυτό δεν οδηγεί σε ομοιόμορφη κατανομή Ανομοιόμορφες δυνατότητες κόμβων Ορισμένοι κόμβοι έχουν πολύ διαθέσιμο χώρο Οι κόμβοι διασπώνται σε εικονικούς κόμβους Μοιράζονται το φυσικό χώρο αποθήκευσης Ανομοιόμορφη κατανομή αρχείων Αρχεία με πάρα πολύ μεγάλο μέγεθος Κάποιοι κόμβοι μπορεί να φορτωθούν περισσότερο 82

83 Εκτροπή αντιγράφων (1 από 4) Εκτροπή αντιγράφων Έστω ότι ο Α λαμβάνει μία αίτηση εισαγωγής Αν δεν μπορεί να την ικανοποιήσει; Επιλέγει ένα από τα φύλλα του, τον B Δεν πρέπει να είναι στους k πλησιέστερους Δεν πρέπει να έχει δεχτεί ήδη άλλο αντίγραφο Στέλνει το αρχείο στον B Αποθηκεύει έναν δείκτη προς το αντίγραφο Εκδίδει την απόδειξη αποθήκευσης 83

84 Εκτροπή αντιγράφων (2 από 4) Εκτροπή αντιγράφων Περιοδικά οι δείκτες στέλνονται και αλλού Για κάθε δείκτη εντοπίζεται ο k+1 πλησιέστερος Έστω ότι είναι ο C Ο δείκτης εκτροπής στέλνεται και στον C Αν αποτύχει ο A, ο C παίρνει αυτόματα τη θέση του Αν αποτύχει ο C, ο A εντοπίζει κάποιον άλλο κόμβο 84

85 Εκτροπή αντιγράφων (3 από 4) Κριτήρια εκτροπής αντιγράφων Κάθε αίτηση εισαγωγής εξετάζεται χωριστά Εκτρέπονται αρχεία που θέλουν πολύ χώρο Πάνω από κάποιο ποσοστό του διαθέσιμου χώρου Δεν γίνεται από υποφορτωμένους κόμβους Εκτρέπονται κυρίως μεγάλα αρχεία 85

86 Εκτροπή αντιγράφων (4 από 4) Αν δεν δεχτεί κανένα φύλλο το αρχείο; Μπορεί όλα τα φύλλα να είναι φορτωμένα Χρήση παρόμοιας πολιτικής με αυτή της εκτροπής Αναγκαστικά γίνεται εκτροπή αρχείου Επιστροφή σφάλματος στον πελάτη Ο πελάτης δημιουργεί νέο κλειδί για το αρχείο Απλά αλλάζει την τυχαία τιμή Το αρχείο αποθηκεύεται με το νέο κλειδί Το παλιό κλειδί διαγράφεται 86

87 Διαχείριση αλλαγών (1 από 3) Αποτυχία, αποχώρηση, προσχώρηση κόμβων Αλλάζει το σύνολο φύλλων ορισμένων κόμβων Αν αλλάξουν οι k πλησιέστεροι ενός αρχείου; Δημιουργία νέων αντιγράφων του αρχείου Πρέπει να έχουμε k στους σωστούς κόμβους Περιλαμβάνονται οι κόμβοι με εκτροπή αντιγράφων Και αυτοί ανήκουν στο σύνολο φύλλων ενός εκ των k 87

88 Διαχείριση αλλαγών (2 από 3) Αποτυχία ή αποχώρηση Ένα κόμβος μπορεί να χρειάζεται αντίγραφα Οι k-1 θα βρίσκονται στο σύνολο φύλλων του Αρκεί να ρωτήσει τα φύλλα του ποια αρχεία έχουν Μετά αποφασίζει ποια αρχεία του αντιστοιχούν Τέλος ζητάει τα αρχεία από αυτούς τους κόμβους 88

89 Διαχείριση αλλαγών (3 από 3) Προσχώρηση κόμβων Το σύστημα περιέχει ήδη k αντίγραφα Αρκεί ο νέος κόμβος να προσθέσει δείκτες Αρχικά εντοπίζει τον κόμβο που έφυγε από τους k Στη συνέχεια αποθηκεύει δείκτες προς αυτόν Σταδιακά τα αντίγραφα έρχονται στον κόμβο Τα αντίγραφα μπορεί να απομακρυνθούν από τους k Αν έχουμε αποτυχίες θα μείνουν λιγότερα από k 89

90 Το σύστημα CFS Μάθημα: Κατανεμημένα Συστήματα με Java, Ενότητα # 14: Κατανεμημένα συστήματα αποθήκευσης Διδάσκων: Γιώργος Ξυλωμένος, Τμήμα: Πληροφορικής

91 Εισαγωγή στο CFS (1 από 3) CFS: Αποθήκευση αρχείων μέσω Chord Αντιστοίχιση ομάδας δεδομένων σε k κόμβους Βαθμός αναπαραγωγής k Υποστηρίζει πλήρες σύστημα αρχείων Πελάτης Εξυπηρετητής Εφαρμογή Σύστημα αρχείων DHash DHash Chord Chord 91

92 Εισαγωγή στο CFS (2 από 3) Δομή του CFS Το Chord απεικονίζει κλειδιά ομάδων σε κόμβους Το DHash διαχειρίζεται τις ομάδες των δεδομένων Το σύστημα αρχείων συνθέτει αρχεία και ευρετήρια Ομοιότητες με το PAST Εικονικοί κόμβοι για εξισορρόπηση φόρτου Διαφορές με το PAST Λειτουργία σε επίπεδο ομάδων και όχι αρχείων Πιο ομοιόμορφη κατανομή δεδομένων Απλούστερη διαχείριση αντιγράφων 92

93 Εισαγωγή στο CFS (3 από 3) Διεπαφή αρχείων του CFS Παρόμοια με αυτή του UNIX Υλοποιεί μοντέλο απομακρυσμένης πρόσβασης Μόνο ο ιδιοκτήτης μπορεί να αλλάξει τα αρχεία Για τους πελάτες τα αρχεία είναι ανάγνωσης μόνο Οι ομάδες αποθηκεύονται για περιορισμένο χρόνο Ο ιδιοκτήτης πρέπει να τις ανανεώνει Αλλιώς οι ομάδες διαγράφονται Δεν υπάρχει ρητή κλήση διαγραφής αρχείων Υποθέτουμε σύστημα δημόσιας κρυπτογραφίας 93

94 Σύστημα αρχείων (1 από 3) Ξεκινάμε με τις ομάδες δεδομένων B1 και B2 Αποθηκεύονται με κλειδιά h(b1) και h(b2) Το αρχείο F περιέχει τα κλειδιά των ομάδων Αντίστοιχο με το i-node στο UNIX Αποθηκεύεται με κλειδί h(f) Το ευρετήριο D περιέχει τα κλειδιά των αρχείων Αποθηκεύεται με κλειδί h(d) Το ευρετήριο ρίζας υπογράφεται από τον ιδιοκτήτη Αποθηκεύεται με κλειδί h(k) (K είναι το δημόσιο κλειδί) Ένα σύστημα αρχείων ανά δημόσιο κλειδί 94

95 Σύστημα αρχείων (2 από 3) h(k) Ρίζα h(d) Ευρετήριο h(f) Αρχείο h(b1) Κατάλογος 1 Κατάλογος 2 Αρχείο 1 Αρχείο 2 Ομάδα 1 Ομάδα 2 B1... Υπογραφή h(b2) B2 Έλεγχος δεδομένων Κάθε ομάδα ταιριάζει με το κλειδί της H ρίζα ελέγχεται με βάση την υπογραφή Πρέπει να ταιριάζει με το κλειδί του ευρετηρίου Οι ομάδας ελέγχονται με βάση το περιεχόμενο Πρέπει να ταιριάζουν με τα κλειδιά τους 95

96 Σύστημα αρχείων (3 από 3) Τροποποίηση αρχείων Κάθε αλλαγή σε ομάδα αλλάζει το κλειδί της Προέρχεται από κατακερματισμό της ομάδας Τελικά αυτό απαιτεί αλλαγή της ρίζας Το νέο κλειδί αλλάζει την ομάδα που καταχωρείται Μόνο ο ιδιοκτήτης αλλάζει τα δεδομένα Καταχωρεί νέα ρίζα και την υπογράφει ψηφιακά Πρέπει να χρησιμοποιήσει το ίδιο δημόσιο κλειδί 96

97 Διεπαφή του CFS (1 από 2) Η διαχείριση ομάδων γίνεται από το DHash To Chord χρησιμοποιείται για τις αναζητήσεις Το DHash αξιοποιείται από το σύστημα αρχείων Διεπαφή του DHash put_h(block) Υπολογίζει το κλειδί κατακερματίζοντας το block Στέλνει την ομάδα για αποθήκευση σε k κόμβους 97

98 Διεπαφή του CFS (2 από 2) Διεπαφή του DHash put_s(block,pubkey) Επιβεβαιώνει ότι η block είναι έγκυρη Πρέπει να είναι ψηφιακά υπογεγραμμένη με pubkey Χρησιμοποιείται μόνο για το ριζικό ευρετήριο Υπολογίζει κλειδί με κατακερματισμό του pubkey Στέλνει την ομάδα για αποθήκευση σε k κόμβους block=get(key) Ανακτά την ομάδα που προσδιορίζεται από το key 98

99 Αποθήκευση ομάδων (1 από 2) Αποθήκευση ομάδων σε κόμβους Το DHash εντοπίζει το διάδοχο της ομάδας Ο κόμβος αποθηκεύει την ομάδα σε k διαδόχους Οι διάδοχοι βρίσκονται στη λίστα διαδόχων Η λίστα διαδόχων είναι μεγαλύτερη του k Αν αποτύχει αναλαμβάνει ο νέος διάδοχος Έχει ήδη αποθηκευμένη την ομάδα 99

100 Αποθήκευση ομάδων (2 από 2) Τυχαία κατανομή των αντιγράφων Οι k κόμβοι είναι διάσπαρτοι στο δίκτυο Πολύ απίθανο να αποτύχουν ταυτόχρονα Στις ανακτήσεις ο διάδοχος επιστρέφει τους k Ο πελάτης επιλέγει τον τοπολογικά πλησιέστερο Αρκετά πιθανό κάποιος από τους k να είναι κοντά 100

101 Προσωρινή αποθήκευση Προσωρινή αποθήκευση ομάδων Όταν γίνεται αναζήτηση οι ενδιάμεσοι κόμβοι ερωτώνται Αν περιέχουν την ομάδα, την επιστρέφουν άμεσα Αλλιώς θα τη λάβουν από τον πελάτη όταν την ανακτήσει Δεν απαιτείται έλεγχος εγκυρότητας των ομάδων Το κλειδί τους πιστοποιεί αν είναι έγκυρες Αν αλλάξουν, αλλάζει και το κλειδί τους Εξαιρείται το ευρετήριο ρίζας Το κλειδί του δεν αλλάζει όταν τροποποιείται Πρέπει να εξετάζεται πόσο πρόσφατο είναι 101

102 Ανανέωση αρχείων Περιοδική ανανέωση αρχείων Στο CFS οι ομάδες δεν διαγράφονται ρητά Απλά διαγράφονται όταν παλιώσουν πολύ Το σύστημα αρχείων διασχίζεται περιοδικά Ξεκινάμε από τη ρίζα και φτάνουμε στα φύλλα Κάθε ομάδα που εντοπίζεται αποθηκεύεται ξανά Οι ομάδες που έχουν διαγραφεί δεν ανανεώνονται 102

103 Τέλος Ενότητας # 14 Μάθημα: Κατανεμημένα Συστήματα με Java, Ενότητα # 14: Κατανεμημένα συστήματα αποθήκευσης Διδάσκων: Γιώργος Ξυλωμένος, Τμήμα: Πληροφορικής

Εισαγωγή. E-03: Λειτουργικά Συστήµατα ΙΙ 6. Εαρινό Εξάµηνο 2005-06. Κατανεµηµένα συστήµατα αρχείων. Μέρη κατανεµηµένου συστήµατος αρχείων

Εισαγωγή. E-03: Λειτουργικά Συστήµατα ΙΙ 6. Εαρινό Εξάµηνο 2005-06. Κατανεµηµένα συστήµατα αρχείων. Μέρη κατανεµηµένου συστήµατος αρχείων Εισαγωγή Ε-03: Λειτουργικά Συστήµατα ΙΙ Εαρινό Εξάµηνο 2005-06 «Κατανεµηµένα Συστήµατα Αρχείων (1/2)» ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Σύστηµα αρχείων Αποθήκευση, προσπέλαση και διαχείριση δεδοµένων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Κατανεµηµένα Συστήµατα 01-1

Εισαγωγή. Κατανεµηµένα Συστήµατα 01-1 Εισαγωγή Υλισµικό Λογισµικό Αρχές σχεδίασης ιαφάνεια Κλιµάκωση Παρεχόµενες υπηρεσίες Μοντέλο πελάτη εξυπηρετητή Μοντέλο πελάτη εξυπηρετητή τριών επιπέδων Κατανοµή επεξεργασίας Κατανεµηµένα Συστήµατα 01-1

Διαβάστε περισσότερα

Αποµακρυσµένη κλήση διαδικασιών

Αποµακρυσµένη κλήση διαδικασιών Αποµακρυσµένηκλήση διαδικασιών Τοπική κλήση διαδικασιών Αποµακρυσµένη κλήση διαδικασιών Μεταβίβαση παραµέτρων Πρωτόκολλα επικοινωνίας Αντιγραφή µηνυµάτων Προδιαγραφές διαδικασιών RPC στο σύστηµα DCE Κατανεµηµένα

Διαβάστε περισσότερα

Κινητά και Διάχυτα Συστήματα. Ενότητα # 4: Απομακρυσμένα αντικείμενα Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής

Κινητά και Διάχυτα Συστήματα. Ενότητα # 4: Απομακρυσμένα αντικείμενα Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Κινητά και Διάχυτα Συστήματα Ενότητα # 4: Απομακρυσμένα αντικείμενα Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Λειτουργικά

Εισαγωγή στα Λειτουργικά Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 9: Αρχεία ΙΙ Γεώργιος Φ. Φραγκούλης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σεάδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Κατανεμημένα Συστήματα Αρχείων

Κατανεμημένα Συστήματα Αρχείων Λειτουργικά Συστήματα Ι Αριστείδης Ηλίας Κατανεμημένα Συστήματα Αρχείων Αρχείο Αρχείο (File), οργανωμένη μονάδα δεδομένων αποθηκευμένων με μόνιμο και σταθερό τρόπο σε μέσα, όπως οι δίσκοι, κ.ά. Ονοματοθεσία

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος

Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος Ερωτήσεις 1. Να αναφέρετε συνοπτικά τις κατηγορίες στις οποίες διακρίνεται το λογισμικό συστήματος. Σε ποια ευρύτερη κατηγορία εντάσσεται αυτό; Το λογισμικό συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

Κινητά και Διάχυτα Συστήματα. Ενότητα # 7: Κατανεμημένος καταμερισμός αρχείων Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής

Κινητά και Διάχυτα Συστήματα. Ενότητα # 7: Κατανεμημένος καταμερισμός αρχείων Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Κινητά και Διάχυτα Συστήματα Ενότητα # 7: Κατανεμημένος καταμερισμός αρχείων Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

PROXY SERVER. Άριστη πύλη διαχωρισμού μεταξύ του εσωτερικού δικτύου και του Internet.

PROXY SERVER. Άριστη πύλη διαχωρισμού μεταξύ του εσωτερικού δικτύου και του Internet. PROXY SERVER Άριστη πύλη διαχωρισμού μεταξύ του εσωτερικού δικτύου και του Internet. Αποτελεσματικό εργαλείο για την απόκρυψη των εσωτερικών λεπτομερειών και διευθύνσεων IP του δικτύου. Αυξάνει τη συνολική

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 12 (κεφάλαιο 28) Αρχιτεκτονικές Εφαρμογών

Ενότητα 12 (κεφάλαιο 28) Αρχιτεκτονικές Εφαρμογών ΕΠΛ362: Τεχνολογία Λογισμικού ΙΙ (μετάφραση στα ελληνικά των διαφανειών του βιβλίου Software Engineering, 9/E, Ian Sommerville, 2011) Ενότητα 12 (κεφάλαιο 28) Αρχιτεκτονικές Εφαρμογών Οι διαφάνειες αυτές

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Ηλεκτρονική Υγεία. Ενότητα: Μηχανοργάνωση Νοσοκομείου

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Ηλεκτρονική Υγεία. Ενότητα: Μηχανοργάνωση Νοσοκομείου Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Ηλεκτρονική Υγεία Ενότητα: Μηχανοργάνωση Νοσοκομείου Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων. Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων. Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 9 : Ιδεατή Μνήμη 1/2 Δημήτριος Λιαροκάπης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 13: (Μέρος Β ) Λειτουργικό Σύστημα Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων διαγραμμάτων δραστηριοτήτων

Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων διαγραμμάτων δραστηριοτήτων Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων διαγραμμάτων δραστηριοτήτων 1 Περιεχόμενα 1 η Άσκηση... 4 2 η Άσκηση... 5 3 η Άσκηση... 7 4 η Άσκηση... 8 5 η Άσκηση... 10 6 η Άσκηση... 12 7 η Άσκηση... 13 Χρηματοδότηση...

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην πληροφορική

Εισαγωγή στην πληροφορική Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στην πληροφορική Ενότητα 6: Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων (Μέρος Α) Αγγελίδης Παντελής Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Αναγγελία Εισιτηρίων - εξιτηρίων ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ. Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες. Αναγγελία Εισιτηρίων - Εξιτηρίων. Σελίδα 1

Αναγγελία Εισιτηρίων - εξιτηρίων ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ. Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες. Αναγγελία Εισιτηρίων - Εξιτηρίων. Σελίδα 1 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες Αναγγελία Εισιτηρίων - Εξιτηρίων Σελίδα 1 Πίνακας περιεχομένων 1.Εισαγωγή... 4 1.1 Συμβατότητα Browser... 4 1.2 Διεύθυνση πρόσβασης... 4 2 ΑΝΑΓΓΕΛΙΑ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Τεχνολογία Πολυμέσων Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστικά Συστήματα

Υπολογιστικά Συστήματα Υπολογιστικά Συστήματα Ενότητα 3: Βασικά στοιχεία της γλώσσας προγραμματισμού Visual Basic for Applications (VBA) Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική υπολογιστών

Αρχιτεκτονική υπολογιστών 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Αρχιτεκτονική υπολογιστών Ενότητα 1 : Οργάνωση και Αρχιτεκτονική υπολογιστών Φώτης Βαρζιώτης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα Τμήμα Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΥΘΕΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΕΡΒΕΡΟΣ

ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΥΘΕΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΕΡΒΕΡΟΣ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΥΘΕΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΕΡΒΕΡΟΣ ΚΕΡΒΕΡΟΣ Ένας σταθµός εργασίας δε µπορεί να θεωρηθεί από µόνος του αξιόπιστος. Κέρβερος: Έµπιστη τριµερής υπηρεσία πιστοποίησης. Έµπιστη: Κάθε εξυπηρετούµενος

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι Λειτουργικά Συστήματα 1 Λογισμικό του Υπολογιστή Για να λειτουργήσει ένας Η/Υ εκτός από το υλικό του, είναι απαραίτητο και το λογισμικό Το σύνολο των προγραμμάτων που συντονίζουν τις λειτουργίες του υλικού

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Οργάνωσης Μαθήματος στην Ιδρυματική πλατφόρμα του open e class. Σύνταξη: MY-AOC

Οδηγίες Οργάνωσης Μαθήματος στην Ιδρυματική πλατφόρμα του open e class. Σύνταξη: MY-AOC Οδηγίες Οργάνωσης Μαθήματος στην Ιδρυματική πλατφόρμα του open e class Σύνταξη: MY-AOC Άδεια Χρήσης Το παρόν υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Οργάνωση Μαθήματος 3 Η πλήρης οργάνωση ενός

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΗΘΕΙΑ για τη χρήση του ιδρυματικού αποθετηρίου ΥΠΑΤΙΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΒΟΗΘΕΙΑ για τη χρήση του ιδρυματικού αποθετηρίου ΥΠΑΤΙΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΒΟΗΘΕΙΑ για τη χρήση του ιδρυματικού αποθετηρίου ΥΠΑΤΙΑ Το Ιδρυματικό Αποθετήριο του ΤΕΙ Αθήνας συλλέγει, τεκμηριώνει, αποθηκεύει και διατηρεί ψηφιακό περιεχόμενο έρευνας και εκπαίδευσης. Περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Λειτουργικά

Εισαγωγή στα Λειτουργικά Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 6: Διαχείριση Μνήμης Ι Γεώργιος Φ. Φραγκούλης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σεάδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονικές κατανεμημένων συστημάτων. I. Sommerville 2006 Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση Κεφ. 12

Αρχιτεκτονικές κατανεμημένων συστημάτων. I. Sommerville 2006 Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση Κεφ. 12 Αρχιτεκτονικές κατανεμημένων συστημάτων Στόχοι Εξήγηση των πλεονεκτημάτων και των μειονεκτημάτων των αρχιτεκτονικών κατανεμημένων συστημάτων Εξέταση των αρχιτεκτονικών συστημάτων πελάτηδιακομιστή και των

Διαβάστε περισσότερα

Συνεχής ροή πολυµέσων

Συνεχής ροή πολυµέσων Συνεχής ροή πολυµέσων Εισαγωγή ικτυακά πρωτόκολλα Πολυµέσα και δίκτυα Συνεχής ροή Ροή από εξυπηρετητές ιστοσελίδων Ροή από εξυπηρετητές µέσων Πρωτόκολλο RTSP Πρωτόκολλο RTP οµή πακέτων RTP Πρωτόκολλο RTCP

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1: 1 Εισαγωγή, Χρήσιμες Εφαρμογές

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1: 1 Εισαγωγή, Χρήσιμες Εφαρμογές ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1: 1 Εισαγωγή, Χρήσιμες Εφαρμογές Σκοπός του εργαστηρίου αυτού είναι η εξοικείωση με κάποιες εφαρμογές που θα μας φανούν πολύ χρήσιμες κατά τη διάρκεια του μαθήματος της Εισαγωγής στον Προγραμματισμό.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΤΗ. της Πλατφόρμας Τηλεκατάρτισης

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΤΗ. της Πλατφόρμας Τηλεκατάρτισης ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΤΗ της Πλατφόρμας Τηλεκατάρτισης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή...2 2. Αρχική σελίδα, Εισαγωγή & Περιβάλλον Συστήματος...3 2.1. Αρχική σελίδα εισαγωγής...3 2.2. Εισαγωγή στην Πλατφόρμα Τηλε-κατάρτισης...4

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της μετάφρασης

Ιστορία της μετάφρασης ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 6: Μεταφραστές και πρωτότυπα. Ελένη Κασάπη ΤΜΗΜΑ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Ενότητα 7: Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Ενότητα 7: Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Ηλεκτρονικό Εμπόριο Ενότητα 7: Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

TRAVIS TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ

TRAVIS TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ TRAVIS-V1-2012 TRAVIS Λογισμικό Διαχείρισης Παραβάσεων Φωτοεπισήμανσης Το σύστημα διαχείρισης παραβάσεων φωτοεπισήμανσης

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Μέρος 1: Βασικές έννοιες της πληροφορικής... 13. Πρόλογος... 11

Περιεχόμενα. Μέρος 1: Βασικές έννοιες της πληροφορικής... 13. Πρόλογος... 11 Περιεχόμενα Πρόλογος... 11 Μέρος 1: Βασικές έννοιες της πληροφορικής... 13 1.1 Windows XP... 15 1.2 Επιφάνεια εργασίας... 19 1.3 Γραμμή εργασιών... 24 1.4 Χειρισμός παραθύρων... 30 1.5 Μενού... 36 1.6

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ(Θ)

ΑΣΦΑΛΕΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ(Θ) ΑΣΦΑΛΕΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ(Θ) Ενότητα 9: ΑΣΦΑΛΕΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΕΙΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕ 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Linux Terminal Server Project

Linux Terminal Server Project Linux Terminal Server Project Ένα κεντρικό σύστημα διαχείρισης των τερματικών κοινού της Βιβλιοθήκης & Κέντρου Πληροφόρησης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας Κολοβός Φίλιππος filippos@uom.gr Ευάγγελος Μπάνος

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωματωμένα Συστήματα

Ενσωματωμένα Συστήματα Ενσωματωμένα Συστήματα Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ANDROID-DEVKIT No:01 Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα (ΙΙ) (διαχείριση αρχείων)

Λειτουργικά Συστήματα (ΙΙ) (διαχείριση αρχείων) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2015-16 Λειτουργικά Συστήματα (ΙΙ) (διαχείριση αρχείων) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Λειτουργικό Σύστημα:

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Δικτύου: Διαδικτύωση

Επίπεδο Δικτύου: Διαδικτύωση Επίπεδο Δικτύου: Διαδικτύωση Μάθημα «Δίκτυα Υπολογιστών» Τμήμα Πληροφορικής Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εαρινό Εξάμηνο 2013-14 Γεώργιος Ξυλωμένος Γεώργιος Δ. Σταμούλης Βασίλειος Σύρης Εισαγωγή Υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγμα 2. Λύση & Επεξηγήσεις. Τέλος_επανάληψης Εμφάνισε "Ναι" Τέλος Α2

Παράδειγμα 2. Λύση & Επεξηγήσεις. Τέλος_επανάληψης Εμφάνισε Ναι Τέλος Α2 Διδακτική πρόταση ΕΝΟΤΗΤΑ 2η, Θέματα Θεωρητικής Επιστήμης των Υπολογιστών Κεφάλαιο 2.2. Παράγραφος 2.2.7.4 Εντολές Όσο επανάλαβε και Μέχρις_ότου Η διαπραγμάτευση των εντολών επανάληψης είναι σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικά Επιτεύγµατα. Πλεονεκτήµατα. Ορισµός Κατανεµηµένου Συστήµατος. Μειονεκτήµατα. E-03: Λειτουργικά Συστήµατα ΙΙ 6. Εαρινό Εξάµηνο 2005-06

Τεχνολογικά Επιτεύγµατα. Πλεονεκτήµατα. Ορισµός Κατανεµηµένου Συστήµατος. Μειονεκτήµατα. E-03: Λειτουργικά Συστήµατα ΙΙ 6. Εαρινό Εξάµηνο 2005-06 Τεχνολογικά Επιτεύγµατα Ε-03: Λειτουργικά Συστήµατα ΙΙ Εαρινό Εξάµηνο 2005-06 Ανάπτυξη ισχυρών µικροεπεξεργαστών ηµιουργία τοπικών δικτύων υψηλών ταχυτήτων «Εισαγωγή στα Κατανεµηµένα Λειτουργικά Συστήµατα»

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας. Οργάνωση Υπολογιστών

Τμήμα Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας. Οργάνωση Υπολογιστών Οργάνωση Υπολογιστών Υπολογιστικό Σύστημα Λειτουργικό Σύστημα Αποτελεί τη διασύνδεση μεταξύ του υλικού ενός υπολογιστή και του χρήστη (προγραμμάτων ή ανθρώπων). Είναι ένα πρόγραμμα (ή ένα σύνολο προγραμμάτων)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ Π.Σ. ΦΟΙΤΗΤΟΛΟΓΙΟΥ- ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑ (ClassWeb)

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ Π.Σ. ΦΟΙΤΗΤΟΛΟΓΙΟΥ- ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑ (ClassWeb) ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ Π.Σ. ΦΟΙΤΗΤΟΛΟΓΙΟΥ- ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑ (ClassWeb) 1. Είσοδος στην υπηρεσία ClassWeb Στη κεντρική σελίδα της υπηρεσίας στα πεδία Όνομα Χρήστη και Κωδικός πρόσβασης πληκτρολογούμε τα στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορική & Τηλεπικοινωνίες K18 - Υλοποίηση Συστηµάτων Βάσεων εδοµένων Εαρινό Εξάµηνο 2009 2010

Πληροφορική & Τηλεπικοινωνίες K18 - Υλοποίηση Συστηµάτων Βάσεων εδοµένων Εαρινό Εξάµηνο 2009 2010 Πληροφορική & Τηλεπικοινωνίες K18 - Υλοποίηση Συστηµάτων Βάσεων εδοµένων Εαρινό Εξάµηνο 2009 2010 Καθηγητής. Γουνόπουλος Άσκηση 1 Σκοπός της εργασίας αυτής είναι η κατανόηση της εσωτερικής λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Υποβολή Αναλώσιµων Υλικών ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ. Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες. Υποβολή Αναλώσιμων Υλικών. Σελίδα 1

Υποβολή Αναλώσιµων Υλικών ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ. Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες. Υποβολή Αναλώσιμων Υλικών. Σελίδα 1 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες Υποβολή Αναλώσιµων Υλικών Σελίδα 1 Πίνακας περιεχομένων 1.1 Συμβατότητα Browser... 3 1.2 Διεύθυνση πρόσβασης... 3 2 Υποβολή Αναλώσιμων Υλικών... 4 2.1 Σύνδεση με

Διαβάστε περισσότερα

8.3.4 Τεχνικές Ασφάλειας Συμμετρική Κρυπτογράφηση Ασυμμετρική Κρυπτογράφηση Ψηφιακές Υπογραφές

8.3.4 Τεχνικές Ασφάλειας Συμμετρική Κρυπτογράφηση Ασυμμετρική Κρυπτογράφηση Ψηφιακές Υπογραφές Κεφάλαιο 8 8.3.4 Τεχνικές Ασφάλειας Συμμετρική Κρυπτογράφηση Ασυμμετρική Κρυπτογράφηση Ψηφιακές Υπογραφές Σελ. 320-325 Γεώργιος Γιαννόπουλος ΠΕ19, ggiannop (at) sch.gr http://diktya-epal-g.ggia.info/ Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ

ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ 1 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΘΕΜΑ 1 ο Α) Ποια είναι τα βασικά στοιχεία, τα οποία χαρακτηρίζουν το ISDN; Η ψηφιακή μετάδοση. Όλα τα σήματα μεταδίδονται σε ψηφιακή μορφή απ' άκρη σ' άκρη του δικτύου,

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι

Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι IEK ΟΑΕΔ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΟΦΟΡΙΚΗΣ Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι Διδάσκουσα: Κανελλοπούλου Χριστίνα ΠΕ19 Πληροφορικής 4 φάσεις διαδικτυακών εφαρμογών 1.Εφαρμογές στατικής πληροφόρησης

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Αυτομάτου Ελέγχου 1

Συστήματα Αυτομάτου Ελέγχου 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Συστήματα Αυτομάτου Ελέγχου 1 Ενότητα # 1: Βασικές έννοιες Μπλόκ διαγράμματα Δ. Δημογιαννόπουλος, dimogian@teipir.gr Επ. Καθηγητής Τμήματος Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΩΝ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΒΟΛΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΔΙΕΚΠΕΡΑΙΩΣΗΣ ΑΙΤΗΣΕΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΩΝ VLT ΕΚΔΟΣΗ 1.0 Δεκέμβριος 2014 1 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Εικονική Μνήµη. Κεφάλαιο 8. Dr. Garmpis Aristogiannis - EPDO TEI Messolonghi

Εικονική Μνήµη. Κεφάλαιο 8. Dr. Garmpis Aristogiannis - EPDO TEI Messolonghi Εικονική Μνήµη Κεφάλαιο 8 Υλικό και δοµές ελέγχου Οι αναφορές στην µνήµη υπολογίζονται δυναµικά κατά την εκτέλεση Ηδιεργασίαχωρίζεταισετµήµατα τα οποία δεν απαιτείται να καταλαµβάνουν συνεχόµενες θέσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΒΙΝΤΕΟΔΙΑΛΕΞΕΩΝ ΔΗΛΟΣ delos.uoa.gr. Εγχειρίδιο Χρήσης Μελών ΔΕΠ

ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΒΙΝΤΕΟΔΙΑΛΕΞΕΩΝ ΔΗΛΟΣ delos.uoa.gr. Εγχειρίδιο Χρήσης Μελών ΔΕΠ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΒΙΝΤΕΟΔΙΑΛΕΞΕΩΝ ΔΗΛΟΣ delos.uoa.gr Εγχειρίδιο Χρήσης Μελών ΔΕΠ Αναζήτηση Δημόσιου Περιεχομένου Η διεύθυνση ιστού της νεάς πλατφόρμας διαχείρισης βιντεοδιαλέξεων Δήλος είναι: http://delos.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργείο Αυτοκινήτων

Συνεργείο Αυτοκινήτων Συνεργείο Αυτοκινήτων v2.102, Οκτώβριος 2015 Σύντοµες οδηγίες χρήσης Εισαγωγή Το πρόγραµµα Συνεργείο Αυτοκινήτων έχει σκοπό τη διαχείριση και παρακολούθηση του πελατολογίου, των αυτοκινήτων και των εργασιών

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Μέρος I Βασικά στοιχεία των Microsoft Windows XP Professional. Ευχαριστίες... 17 Εισαγωγή... 19

Περιεχόµενα. Μέρος I Βασικά στοιχεία των Microsoft Windows XP Professional. Ευχαριστίες... 17 Εισαγωγή... 19 Περιεχόµενα Ευχαριστίες... 17 Εισαγωγή... 19 Μέρος I Βασικά στοιχεία των Microsoft Windows XP Professional 1 Εισαγωγή στη διαχείριση των Microsoft Windows XP Professional... 25 Ξεκίνηµα µε τα Windows XP

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης)

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης) ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης) Καλλονιάτης Χρήστος Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου http://www.ct.aegean.gr/people/kalloniatis

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. 1 Προετοιμασία βιβλίου εργασίας 47. 2 Εργασία με δεδομένα και πίνακες Excel 75. Ευχαριστίες...11. Εισαγωγή στο Microsoft Excel 2010...

Περιεχόμενα. 1 Προετοιμασία βιβλίου εργασίας 47. 2 Εργασία με δεδομένα και πίνακες Excel 75. Ευχαριστίες...11. Εισαγωγή στο Microsoft Excel 2010... Περιεχόμενα Ευχαριστίες...11 Εισαγωγή στο Microsoft Excel 2010...13 Τροποποίηση της εμφάνισης της Κορδέλας...29 Χαρακτηριστικά και συμβάσεις του βιβλίου...35 Χρήση των αρχείων εξάσκησης...37 Βοήθεια...41

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) INTERMEDIATE Υπηρεσίες Διαδικτύου ΕΚΔΟΣΗ 1.0. Διεύθυνση: Ασκληπιού 18 Τηλέφωνο: 215.5515254

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) INTERMEDIATE Υπηρεσίες Διαδικτύου ΕΚΔΟΣΗ 1.0. Διεύθυνση: Ασκληπιού 18 Τηλέφωνο: 215.5515254 ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) INTERMEDIATE Υπηρεσίες Διαδικτύου ΕΚΔΟΣΗ 1.0 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ INTERMEDIATE Το Intermediate είναι εστιασμένο σε γνώσεις πληροφορικής και χρήσης ηλεκτρονικών υπολογιστών και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 51 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΓΓΡΑΦΟΥ. Ημερομηνία 10 Φεβρουαρίου 2015 Έκδοση 1.3

Σελίδα 1 από 51 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΓΓΡΑΦΟΥ. Ημερομηνία 10 Φεβρουαρίου 2015 Έκδοση 1.3 Σελίδα 1 από 51 2015 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΓΓΡΑΦΟΥ Είδος Εγγράφου Εγχειρίδιο Χρήσης ΜΥΦ Ημερομηνία 10 Φεβρουαρίου 2015 Έκδοση 1.3 Σελίδα 2 από 51 Περιεχόμενα 1.0 Αυθεντικοποίηση χρηστών... 4 2.0

Διαβάστε περισσότερα

Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας

Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας Απαιτήσεις ποιότητας υπηρεσίας Μηχανισμοί κατηγοριοποίησης Χρονοπρογραμματισμός Μηχανισμοί αστυνόμευσης Ενοποιημένες υπηρεσίες Διαφοροποιημένες υπηρεσίες Τεχνολογία Πολυμέσων

Διαβάστε περισσότερα

Δομές Δεδομένων. Δημήτρης Μιχαήλ. Κατακερματισμός. Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο

Δομές Δεδομένων. Δημήτρης Μιχαήλ. Κατακερματισμός. Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Δομές Δεδομένων Κατακερματισμός Δημήτρης Μιχαήλ Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Λεξικό Dictionary Ένα λεξικό (dictionary) είναι ένας αφηρημένος τύπος δεδομένων (ΑΤΔ) που διατηρεί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ενότητα # 3: Αριθμητικά Περιγραφικά Μέτρα Εβελίνα Κοσσιέρη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής ΑΔΕΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα ATM. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 21-1

Δίκτυα ATM. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 21-1 Δίκτυα ATM Εισαγωγή Εικονικά κυκλώματα Πακέτα και κελιά Δρομολόγηση και προώθηση Ιεραρχία πρωτοκόλλων Επίπεδα προσαρμογής Ποιότητα υπηρεσίας Υποστήριξη IP Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

13 η Διάλεξη. Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων

13 η Διάλεξη. Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων 13 η Διάλεξη Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων 1 Περιεχόμενα 1 η Άσκηση ΠΣ εταιρίας ενοικίασης αυτοκινήτων... 4 2 η Άσκηση ΠΣ ταχυδρομείου... 6 3 η Άσκηση ΒΔ εταιρίας... 9 Χρηματοδότηση... 12 Σημείωμα Αναφοράς...

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Χρήσης Φορέα Πιστοποίησης

Εγχειρίδιο Χρήσης Φορέα Πιστοποίησης Εγχειρίδιο Χρήσης Φορέα Πιστοποίησης ΕΙΣΟΔΟΣ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ Για την είσοδο στην εφαρμογή απαιτείται, 1. Πλοηγός ιστοσελίδων (Internet Explorer, Mozilla Firefox, Google Chrome, Netscape Navigator), 2. Όνομα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Ενότητα 8: Search Engine Marketing Βλαχοπούλου Μάρω Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 1

Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 1 Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 1 Ενότητα 8: Εισαγωγή στα Δίκτυα Δρ. Φραγκούλης Γεώργιος Τμήμα Ηλεκτρολογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών σε θέματα Πληροφορικής

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών σε θέματα Πληροφορικής ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών σε θέματα Πληροφορικής Το Πρόγραμμα συγχρηματοδοτείται από την Κυπριακή

Διαβάστε περισσότερα

Σύστηµα Αρχείων και Καταλόγων

Σύστηµα Αρχείων και Καταλόγων ΕΠΛ 003 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Σύστηµα Αρχείων και Καταλόγων ιάλεξη 7 (Κεφάλαιο 11 του βιβλίου) Στόχοι Κεφαλαίου Περιγραφή της έννοιας του αρχείου, συστήµατος

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ

Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ Ομάδα Γ Βότσης Ευστάθιος Γιαζιτσής Παντελής Σπαής Αλέξανδρος Τάτσης Γεώργιος Προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι αρχάριοι προγραμματιστές Εισαγωγή Προβλήματα Δυσκολίες Διδακτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 6 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ 6.1 Τι ονοµάζουµε πρόγραµµα υπολογιστή; Ένα πρόγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

Κατακερματισμός. 4/3/2009 Μ.Χατζόπουλος 1

Κατακερματισμός. 4/3/2009 Μ.Χατζόπουλος 1 Κατακερματισμός 4/3/2009 Μ.Χατζόπουλος 1 H ιδέα που βρίσκεται πίσω από την τεχνική του κατακερματισμού είναι να δίνεται μια συνάρτησης h, που λέγεται συνάρτηση κατακερματισμού ή παραγωγής τυχαίων τιμών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 16: Επίλυση Ονομάτων (Name Resolution) και DNS

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 16: Επίλυση Ονομάτων (Name Resolution) και DNS ΚΕΦΑΛΑΙΟ 16: Επίλυση Ονομάτων (Name Resolution) και DNS 16.1. Εισαγωγή Τα προγράμματα σπανίως απευθύνονται σε host, ταχυδρομικά κουτιά και σ άλλους πόρους με τη δυαδική τους διεύθυνση δικτύου. Αντί για

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Δομές δεδομένων. Τεχνικές σχεδίασης αλγορίθμων. Εισαγωγή στον προγραμματισμό. Υποπρογράμματα. Επαναληπτικά κριτήρια αξιολόγησης

Περιεχόμενα. Δομές δεδομένων. Τεχνικές σχεδίασης αλγορίθμων. Εισαγωγή στον προγραμματισμό. Υποπρογράμματα. Επαναληπτικά κριτήρια αξιολόγησης Περιεχόμενα Δομές δεδομένων 37. Δομές δεδομένων (θεωρητικά στοιχεία)...11 38. Εισαγωγή στους μονοδιάστατους πίνακες...16 39. Βασικές επεξεργασίες στους μονοδιάστατους πίνακες...25 40. Ασκήσεις στους μονοδιάστατους

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή

Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή 1 Πίνακας Περιεχομένων 1. Εισαγωγή... 4 1.1 Περιβάλλον Moodle...4 1.2 Χρήση ονόματος χρήστη και κωδικού...4 1.3 Δημιουργία νέου μαθήματος...4 1.3.1

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Έστω ότι θέλετε να συνδέσετε 20 υπολογιστές με συνδέσεις από σημείο σε σημείο (point-to-point), ώστε να είναι δυνατή η επικοινωνία όλων

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Παράλληλης και Κατανεμημένης Επεξεργασίας

Συστήματα Παράλληλης και Κατανεμημένης Επεξεργασίας Συστήματα Παράλληλης και Κατανεμημένης Επεξεργασίας Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ No:08 Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Χρήσης V 1.02

Οδηγίες Χρήσης V 1.02 e-myf εφαρμογή διαχείρισης Συγκεντρωτικής Τιμολογίων σύμφωνο με τον ΚΦΑΣ Οδηγίες Χρήσης V 1.02 Περιεχόμενα Σελίδα Έναρξη εφαρμογής 2 Παραστατικά Εσόδων 2 Συγκεντρωτικά εσόδων 2 Συγκεντρωτικά εξόδων 6 Συγκεντρωτικά

Διαβάστε περισσότερα

Πλήρης οδηγός δημιουργίας ενός Ανοικτού Ακαδημαϊκού Μαθήματος. Μονάδα Υλοποίησης Ανοικτών Ακαδημαϊκών Μαθημάτων ΕΜΠ

Πλήρης οδηγός δημιουργίας ενός Ανοικτού Ακαδημαϊκού Μαθήματος. Μονάδα Υλοποίησης Ανοικτών Ακαδημαϊκών Μαθημάτων ΕΜΠ Πλήρης οδηγός δημιουργίας ενός Ανοικτού Ακαδημαϊκού Μαθήματος AO Μονάδα Υλοποίησης Ανοικτών Ακαδημαϊκών Μαθημάτων ΕΜΠ Άδεια Χρήσης Το παρόν υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons και δημιουργήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Αντιγραφή με χρήση της γυάλινης επιφάνειας σάρωσης

Αντιγραφή με χρήση της γυάλινης επιφάνειας σάρωσης Γρήγορη αναφορά Αντιγραφή Δημιουργία αντιγράφων Γρήγορη δημιουργία αντιγράφου 3 Στον πίνακα ελέγχου του εκτυπωτή πατήστε το κουμπί αντίγραφο 4 Εάν τοποθετήσατε το έγγραφο στη γυάλινη επιφάνεια σάρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υπολογιστών Ενότητα 10: Ethernet και ARP

Δίκτυα Υπολογιστών Ενότητα 10: Ethernet και ARP Δίκτυα Υπολογιστών Ενότητα 10: Ethernet και ARP Μιχάλας Άγγελος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΣ ΕΣΠΑ 2014 2020: Ειδική Υπηρεσία Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΔΕΛΤΙΟΥ ΠΡΑΞΗΣ ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΥ

ΟΠΣ ΕΣΠΑ 2014 2020: Ειδική Υπηρεσία Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΔΕΛΤΙΟΥ ΠΡΑΞΗΣ ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΕΣΠΑ ΕΘΝΙΚΗ ΑΡΧΗ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ Ειδική Υπηρεσία Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος ΟΠΣ ΕΣΠΑ 2014 2020: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΔΕΛΤΙΟΥ ΠΡΑΞΗΣ ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

4.1 Άνοιγμα υπάρχοντος βιβλίου εργασίας

4.1 Άνοιγμα υπάρχοντος βιβλίου εργασίας 4.1 Άνοιγμα υπάρχοντος βιβλίου εργασίας 4.1.1 Άνοιγμα υπάρχοντος βιβλίου εργασίας από βάση δεδομένων Όταν εκκινήσουμε τον Discoverer εμφανίζεται στην οθόνη μας το παράθυρο διαλόγου του βοηθητικού προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Λειτουργικών Συστημάτων 8o εξάμηνο, Ροή Υ, ΗΜΜΥ

Εργαστήριο Λειτουργικών Συστημάτων 8o εξάμηνο, Ροή Υ, ΗΜΜΥ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εργαστήριο Λειτουργικών Συστημάτων 8o εξάμηνο, Ροή Υ, ΗΜΜΥ Σχεδιασμός και υλοποίηση υποδομής σημείωσης διεργασιών στον

Διαβάστε περισσότερα

Το βιβλίο διευθύνσεων των Windows

Το βιβλίο διευθύνσεων των Windows Το βιβλίο διευθύνσεων των Windows Αν στέλνουμε email συχνά σε κάποιους, τότε για να μην πληκτρολογούμε τις διευθύνσεις τους κάθε φορά, τις αποθηκεύουμε στο Βιβλίο Διευθύνσεων. Έτσι όταν θα θέλουμε να τους

Διαβάστε περισσότερα

i Στα σύγχρονα συστήματα η κύρια μνήμη δεν συνδέεται απευθείας με τον επεξεργαστή

i Στα σύγχρονα συστήματα η κύρια μνήμη δεν συνδέεται απευθείας με τον επεξεργαστή Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2015-16 Τεχνολογίες Κύριας (και η ανάγκη για χρήση ιεραρχιών μνήμης) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης i Στα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα (διαχείριση επεξεργαστή, μνήμης και Ε/Ε)

Λειτουργικά Συστήματα (διαχείριση επεξεργαστή, μνήμης και Ε/Ε) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2015-16 Λειτουργικά Συστήματα (διαχείριση επεξεργαστή, και Ε/Ε) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένα λειτουργικό σύστημα (ΛΣ); Μια άλλη απεικόνιση. Το Λειτουργικό Σύστημα ως μέρος του υπολογιστή

Τι είναι ένα λειτουργικό σύστημα (ΛΣ); Μια άλλη απεικόνιση. Το Λειτουργικό Σύστημα ως μέρος του υπολογιστή Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Λειτουργικά Συστήματα (διαχείριση επεξεργαστή, και Ε/Ε) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση Υπολογιστών

Οργάνωση Υπολογιστών Οργάνωση Υπολογιστών Επιμέλεια: Γεώργιος Θεοδωρίδης, Επίκουρος Καθηγητής Ανδρέας Εμερετλής, Υποψήφιος Διδάκτορας Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή 5. Για να ξεκινήσετε 6. Οι οθόνες του προγράμματος 8. Εγκατάσταση προγράμματος 6 Δημιουργία κωδικών χρήστη 7

Σύντομη περιγραφή 5. Για να ξεκινήσετε 6. Οι οθόνες του προγράμματος 8. Εγκατάσταση προγράμματος 6 Δημιουργία κωδικών χρήστη 7 Σύντομη περιγραφή 5 Για να ξεκινήσετε 6 Εγκατάσταση προγράμματος 6 Δημιουργία κωδικών χρήστη 7 Οι οθόνες του προγράμματος 8 Αρχική οθόνη 8 Στοιχεία ασθενή 9 Εργασίες - Ραντεβού 10 Εικόνες 11 Ημερολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή στο ΟΠΣ - ΠΔΕ

1. Εισαγωγή στο ΟΠΣ - ΠΔΕ 1. Εισαγωγή στο ΟΠΣ - ΠΔΕ 1.1 Εισαγωγή 1.1.1 Σύντομη περιγραφή και σκοπός ΟΠΣ Το Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα (Ο.Π.Σ.) αποτελεί ένα σύστημα πληροφόρησης και διαχείρισης, η χρήση του οποίου επιβάλλεται

Διαβάστε περισσότερα

Δομές Δεδομένων. Ενότητα 7: Άλλες παραλλαγές Συνδεδεμένων Λιστών-Παράσταση Αραιού Πολυωνύμου με Συνδεδεμένη Λίστα. Καθηγήτρια Μαρία Σατρατζέμη

Δομές Δεδομένων. Ενότητα 7: Άλλες παραλλαγές Συνδεδεμένων Λιστών-Παράσταση Αραιού Πολυωνύμου με Συνδεδεμένη Λίστα. Καθηγήτρια Μαρία Σατρατζέμη Ενότητα 7: Άλλες παραλλαγές Συνδεδεμένων Λιστών-Παράσταση Αραιού Πολυωνύμου με Συνδεδεμένη Λίστα Καθηγήτρια Μαρία Σατρατζέμη Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός H/Y Ενότητα 6: Δομές (structures) Επικ. Καθηγητής Συνδουκάς Δημήτριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

Προγραμματισμός H/Y Ενότητα 6: Δομές (structures) Επικ. Καθηγητής Συνδουκάς Δημήτριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Προγραμματισμός H/Y Ενότητα 6: Δομές (structures) Επικ. Καθηγητής Συνδουκάς Δημήτριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Χαράλαμπος Καραγιαννίδης

Χαράλαμπος Καραγιαννίδης Διάλεξη 4 Λειτουργικό Σύστημα & Λογισμικό Εφαρμογών H/Y Εισαγωγή στις Εφαρμογές ΤΠΕ Χαράλαμπος Καραγιαννίδης karagian@uth.gr Διάλεξη 4: Λειτουργικό Σύστημα & Εφαρμογές 1/41 20/10/2015 Σύνοψη Μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα πολυμέσων. Εισαγωγή Υλικό συστημάτων πολυμέσων Λογισμικό συστημάτων πολυμέσων Συστήματα πραγματικού χρόνου Χρονοπρογραμματισμός

Συστήματα πολυμέσων. Εισαγωγή Υλικό συστημάτων πολυμέσων Λογισμικό συστημάτων πολυμέσων Συστήματα πραγματικού χρόνου Χρονοπρογραμματισμός Συστήματα πολυμέσων Εισαγωγή Υλικό συστημάτων πολυμέσων Λογισμικό συστημάτων πολυμέσων Συστήματα πραγματικού χρόνου Χρονοπρογραμματισμός Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 03-1 Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΤΗ. Ηλεκτρονική Υποβολή Α.Π.Δ.

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΤΗ. Ηλεκτρονική Υποβολή Α.Π.Δ. ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΤΗ Ηλεκτρονική Υποβολή Α.Π.Δ. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1) Είσοδος στην εφαρμογή 2) Δημιουργία Περιόδου Υποβολής 2.α) Ακύρωση Περιόδου Υποβολής 3) Μέθοδος Υποβολής: Συμπλήρωση Φόρμας 3.α) Συμπλήρωση

Διαβάστε περισσότερα

Κατανεμημένα Συστήματα: Θεωρία και Προγραμματισμός. Ενότητα # 8: Ταυτοχρονισμός και νήματα Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής

Κατανεμημένα Συστήματα: Θεωρία και Προγραμματισμός. Ενότητα # 8: Ταυτοχρονισμός και νήματα Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Κατανεμημένα Συστήματα: Θεωρία και Προγραμματισμός Ενότητα # 8: Ταυτοχρονισμός και νήματα Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ενότητα # 8: Πιθανότητες ΙΙ Εβελίνα Κοσσιέρη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής ΑΔΕΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ Το

Διαβάστε περισσότερα

2 Αποδοτική εργασία στα Windows Vista 103

2 Αποδοτική εργασία στα Windows Vista 103 Περιεχόμενα Οι συγγραφείς... 11 Εισαγωγή στα Windows Vista... 13 Οι εκδόσεις των Windows Vista...14 Ας ξεκινήσουμε!...18 Το πρόγραμμα πιστοποίησης επιχειρήσεων της Microsoft... 19 Πληροφορίες για νέους

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ No:01 Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής Υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ενότητα 7: Βάσεις Δεδομένων (Θεωρία) Πασχαλίδης Δημοσθένης Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα