Η διδακτική των θρησκευτικών σε κωφούς μαθητές. Μία περιπτωσιολογική μελέτη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η διδακτική των θρησκευτικών σε κωφούς μαθητές. Μία περιπτωσιολογική μελέτη"

Transcript

1 Η διδακτική των θρησκευτικών σε κωφούς μαθητές. Μία περιπτωσιολογική μελέτη Τ Α ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ Η ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΕΡΔΙΖΕΙ ΕΔΑΦΟΣ ΣΤΗΝ Ελλάδα δεδομένου ότι η εκπαιδευτική κοινότητα αναγνωρίζει την ανάγκη εφαρμογής της σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης. Το κράτος από την πλευρά του προσπάθησε να δημιουργήσει ένα θεσμικό πλαίσιο για την οριοθέτηση και την προώθηση της ειδικής αγωγής με το νόμο: 2817/2000. Σε αυτόν ορίζονται οι σκοποί της ειδικής εκπαίδευσης που παρέχεται σε άτομα που την έχουν ανάγκη. Ο παραπάνω νόμος κάνει λόγο για «την ανάπτυξη της προσωπικότητας αυτών των μαθητών, την βελτίωση των ικανοτήτων και δεξιοτήτων, ώστε να καταστεί δυνατή η ένταξη ή επανένταξή τους στο κοινό εκπαιδευτικό σύστημα και η συμβίωση με το κοινωνικό σύνολο, η επαγγελματική τους κατάρτιση και συμμετοχή τους στην παραγωγική διαδικασία, η αλληλοαποδοχή τους με το κοινωνικό σύνολο και η ισότιμη κοινωνική τους εξέλιξη» (ΦΕΚ Α 78/ , Νόμος υπ αριθ. 2817/2000). Απόρροια αυτής της εκπαιδευτικής αντίληψης αποτελούν τα αναλυτικά προγράμματα σπουδών που εκπονήθηκαν το 2004 από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο και αφορούν την πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση των μαθητών με προβλήματα ακοής. Σε αυτά τα προγράμματα παρέχεται το θεωρητικό πλαίσιο της ειδικής αγωγής μέσα από τις αρχές που πρέπει να την διέπουν. Οι αρχές αυτές αφορούν στην ισότιμη αντιμετώπιση των μαθητών και την κατάλληλη υποστήριξή τους ώστε να συμμετέχουν στη διαδικασία της εκπαίδευσης χωρίς τους περιορισμούς που το περιβάλλον τους επιβάλει πολλές φορές, ενώ ταυτόχρονα υπογραμμίζεται η ανάγκη της αναγνώρισης κάθε είδους ανθρωπίνου δικαιώματος που τους αναλογεί σε γλωσσικό και πολιτισμικό επίπεδο ( Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών για Μαθητές με προβλήματα Ακοής για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, Αθήνα 2004, σελ. 1, Τόμος Α, Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο) αφού μπορούν ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 2/

2 και πρέπει να αναπτύσσουν τη δική τους γλώσσα και επιπλέον αποτελούν μέλη ενός ιδιαίτερου πολιτισμού με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά και έκφραση. 1 Εξειδικεύοντας ακόμη περισσότερο τις παραπάνω αρχές της ειδικής αγωγής στον τομέα της εκπαίδευσης των Κωφών 2 γίνεται λόγος για την δίγλωσση εκπαίδευσή τους. Δεδομένου ότι ο νόμος: 2817/2000 αναγνωρίζει την Ελληνική Νοηματική Γλώσσα ως επίσημη γλώσσα των Κωφών καθίσταται σαφές ότι κάθε εκπαιδευτική προσέγγισή τους πρέπει να ξεκινά πρώτα από την εκμάθηση της γλώσσας αυτής και στην συνέχεια της ομιλουμένης γλώσσας υπό την γραπτή της μορφή. Η εφαρμογή δίγλωσσης εκπαίδευσης στους Κωφούς έχει θετικά αποτελέσματα αφού εξοβελίζεται η παλαιά ιατρική αντίληψη περί της κώφωσης, η οποία την θεωρεί ως αναπηρία και πλέον αντιμετωπίζεται με γλωσσικά, πολιτισμικά και εκπαιδευτικά δεδομένα. Επιπλέον, η βελτίωση των Κωφών μαθητών στον γραμματισμό, που εκτίθενται σε δίγλωσση εκπαίδευση, είναι αξιοσημείωτη, ενώ τέλος οι επιδόσεις τους μπορούν άνετα να συγκριθούν με εκείνες των ακουόντων συνομηλίκων τους. 3 Έχοντας η εκπαιδευτική προσπάθεια ως βάση της την δίγλωσση διδασκαλία επεκτείνεται και στον χώρο της θρησκευτικής παιδείας. Η διδα- 1 Περισσότερα περί της αντιμετώπισης των Κωφών ως πολιτισμικής κοινότητας μπορεί κάποιος να δει στα εξής: Benoit Virole, Psychologie de la surdité, De Boeck Université, Yves Delaporte, Les Sourds, c est comme ca, Editions de la Maison des Sciences de l home, Paris 2002, Β. Λαμπροπούλου, 1 ο Εκπαιδευτικό Πακέτο Επιμόρφωσης. 2 Σε αυτό το άρθρο η αναφορά στους ανθρώπους με ιδιαιτερότητες στην ακοή γίνεται με την ονομασία τους Κωφοί με Κ κεφαλαίο. Αυτό συμβαίνει γιατί οι Κωφοί που φοιτούν σε σχολεία είναι εκείνοι που έχουν τη δυνατότητα να αναπτύσσουν ταυτότητα Κωφού. Δηλαδή είναι περήφανοι για την κώφωσή τους και αποδέχονται το γεγονός ότι ανήκουν στην κοινότητα των Κωφών. 3 Η δίγλωσση εκπαίδευση έχει ευεργετικά αποτελέσματα στους Κωφούς μαθητές γιατί συμβάλει στην γλωσσική, γνωστική, συναισθηματική και κοινωνική τους ανάπτυξη, η οποία συμβαδίζει με την ηλικία τους. Είναι αλήθεια ότι το Κωφό παιδί έχει μεγαλύτερη αισθητηριακή προσβασιμότητα στην Νοηματική Γλώσσα και βοηθιέται μέσα από αυτήν να μεταφέρει όσα γνωστικά σχήματα δημιουργούνται κατά την εκπαίδευσή του στον γραπτό λόγο, που μαθαίνεται ως δεύτερη γλώσσα. Επιπλέον, σημαντική είναι η συμβολή της δίγλωσσης εκπαίδευσης στην διδασκαλία και την αποδοχή του πολιτισμού των Κωφών, γεγονός που βοηθά τον Κωφό να νιώθει υπερήφανος για την κατάστασή του αφού ανήκει σε ιδιαίτερη πολιτισμική κοινότητα, να αυξάνει την αυτοπεποίθησή του και να μπορεί να εντάσσεται τόσο στην κοινότητα των Κωφών, όσο και στην ευρύτερη κοινωνία των ακουόντων., Α.Π.Σ. για μαθητές με προβλήματα Ακοής για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, Τμήμα Ειδικής Αγωγής, Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, τόμος Ά, σελ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 2/2010

3 H ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ ΣΕ ΚΩΦΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ σκαλία των θρησκευτικών κρίνεται αναγκαία σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης δεδομένου ότι είναι καθοριστική για την ηθική και πνευματική ανάπτυξη των μαθητών. Σύμφωνα με τις υποδείξεις του Υπουργείου Παιδείας το μάθημα των θρησκευτικών στο Δημοτικό Σχολείο συμβάλλει: «α) στην απόκτηση γνώσεων σχετικά με την ορθόδοξη χριστιανική πίστη και παράδοση, β) στην κατανόηση της χριστιανικής πίστης ως μέσου νοηματοδότησης του κόσμου και της ζωής, γ) στην παροχή ευκαιριών στους μαθητές για κριτική επεξεργασία στερεοτύπων, παραδοχών, αξιών, στάσεων καθώς και σχετικού προβληματισμού τους, δ) στην προβολή της ορθόδοξης πνευματικότητας ως ατομικού και συλλογικού βιώματος».(θρησκευτικά Γ Δημοτικού, Βιβλίο Δασκάλου, Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, Αθήνα 2006, σελ.8.). Το εκπαιδευτικό περιβάλλον της διδασκαλίας των θρησκευτικών διαθέτει τα ίδια χαρακτηριστικά με εκείνο της διδασκαλίας της γλώσσας αφού τα θρησκευτικά συμβάλλουν άμεσα στην κατάκτηση της γλώσσας από τους μαθητές. Τα χαρακτηριστικά αυτά είναι η βιωματική διδασκαλία (σημαντικό ρόλο παίζουν τα βιώματα, οι εμπειρίες των μαθητών γύρω από την θεματική ενότητα που διδάσκονται), η επικοινωνιακή διδασκαλία (οι μαθητές κατακτούν τη γνώση μέσα από την μεταξύ τους επικοινωνία στην τάξη αναπτύσσοντας με αυτόν τον τρόπο την κριτική τους σκέψη και το λεξιλογικό τους πλούτο), η ολιστική προσέγγιση (η χρήση κάθε μέσου προκειμένου να υπάρξει πρόσβαση στη γνώση). ( Α.Π.Σ. για μαθητές,.σελ.11). Η διδασκαλία της ενότητας: Το μυστήριο του Βαπτίσματος σε Κωφούς μαθητές Ειδικού Δημοτικού Σχολείου. Ο δάσκαλος έχει υπόψη του αφενός την σπουδαιότητα της παροχής δίγλωσσης εκπαίδευσης στους Κωφούς μαθητές του και αφετέρου την θετική επίδραση που έχει στον ψυχισμό και στην διαμόρφωση της όλης προσωπικότητας τους η διδασκαλία του μαθήματος των θρησκευτικών. Με βάση αυτήν την εκπαιδευτική φιλοσοφία αξιοποιεί τα σύγχρονα τεχνολογικά μέσα που η εποχή του προσφέρει στην όλη εκπαιδευτική προσπάθεια. Πριν ξεκινήσει την διδασκαλία αυτής της ενότητας των θρησκευτικών ο δάσκαλος καλείται να έχει δημιουργήσει ένα διδακτικό σενάριο. (Καραμούζης Πολύκαρπος, Πολιτισμός και Διαθρησκειακή Αγωγή, Η συγκρι- ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 2/

4 τική διδακτική των θρησκειών και της θρησκευτικότητας στο σύγχρονο σχολείο, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2007, σελ.162). Πρόκειται ουσιαστικά για το πλαίσιο μέσα στο οποίο οι Κωφοί μαθητές καταβάλουν την προσπάθεια, κάτω από την καθοδήγηση του εκπαιδευτικού, να προσεγγίσουν την ενότητα που θα διαπραγματευτούν όχι παθητικά αλλά με την ενεργό συμμετοχή τους και ανασυνθέτοντας αυτήν την ενότητα με τον δικό τους τρόπο. Τα στάδια σύνθεσης του διδακτικού σεναρίου είναι τα ακόλουθα: 1.Η Ιδέα του σεναρίου. Ο δάσκαλος καλεί τα Κωφά παιδιά να συνεργασθούν μεταξύ τους προκειμένου, κάτω από την δική του επίβλεψη και καθοδήγηση, να ανακαλύψουν και να κατανοήσουν το μυστήριο της Βαπτίσεως. 2. Διδακτική ανάλυση της αρχικής ιδέας. Σε αυτό το στάδιο ορίζονται οι διδακτικοί στόχοι που υπηρετούν την αρχική ιδέα του διδακτικού σεναρίου. Συγκεκριμένα θα μπορούσαμε να ορίσουμε ως διδακτικούς στόχους τους ακόλουθους: α) Ανακάλυψη του μυστηρίου του Βαπτίσματος. β) Εξοικείωση με το λεξιλόγιο που σχετίζεται με αυτό. γ) Παρουσίαση και ερμηνεία όλων των συμβολισμών που υπάρχουν στο μυστήριο. δ) Κατανόηση του λόγου ύπαρξης και τέλεσης αυτού του μυστηρίου. ε) Συσχέτιση του μυστηρίου με τη ζωή του ανθρώπου και επίδρασή του στην επικοινωνία του με τον Θεό και τους άλλους ανθρώπους. 3. Προτεινόμενες δραστηριότητες. α) Χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή ο οποίος λειτουργεί ως τράπεζα πληροφοριών και άντλησης υλικού για την διαπραγμάτευση της διδασκομένης ενότητας. Καλό είναι η αίθουσα διδασκαλίας να έχει εξοπλισθεί με τρεις ηλεκτρονικούς υπολογιστές, ώστε οι Κωφοί μαθητές να χωρισθούν σε τρείς ομάδες, προκειμένου να προσεγγίσουν περισσότερο αποτελεσματικά τη θέμα τους. Σε κάθε υπολογιστή υπάρχει «αποθηκευμένο» το θέμα της Βάπτισης χωρισμένο σε τρία μέρη: Στο πρώτο παρουσιάζονται πλάνα από το Ναό, τόσο εξωτερικά όσο και εσωτερικά. Έπειτα παρουσιάζεται η κολυμβήθρα και η προσέλευση του νονού, ο οποίος τακτοποιεί τα ρούχα του παιδιού που πρόκειται να βαπτισθεί επάνω στο ειδικά διαμορφωμένο τραπέζι. Αμέσως μετά προσέρχονται οι γονείς κρατώντας στην αγκαλιά τους το παιδί τους, τους υποδέχεται ο Ιερέας και στην συνέχεια παρουσιάζονται σκηνές από την κατήχηση. Στο δεύτερο 54 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 2/2010

5 H ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ ΣΕ ΚΩΦΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ μέρος περιέχονται σκηνές από την ευλογία του νερού της κολυμβήθρας, του λαδιού που κρατά το νονός, την επάλειψη του παιδιού με αυτό, την τριπλή κατάδυσή του στο νερό. Στο τρίτο μέρος παρουσιάζεται το μυστήριο του χρίσματος, η ένδυση του βαπτισθέντος με τα νέα, λευκά του ενδύματα, η ενεχείριση του Σταυρού, η κυκλική κίνηση γύρω από την κολυμβήθρα. Τέλος,συμπεριλαμβάνεται και η σκηνή της ανάγνωσης του Ευαγγελίου, ενώ αμέσως μετά σειρά έχουν τα «μαρτυρικά» των καλεσμένων και οι ευχές όλων όσων περευρέθηκαν στο μυστήριο. Η κάθε μία από τις τρεις ενότητες περιλαμβάνει υποενότητα λεξιλογίου που σχετίζεται άμεσα με το περιεχόμενό της. Πατώντας την σχετική υποενότητα εμφανίζεται η εικόνα του αντικειμένου που εμπεριέχεται σε αυτήν και έπειτα η απόδοσή της στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα. Ο δάσκαλος αφού χωρίσει τους μαθητές του σε τρεις ομάδες, τους ζητά να ανατρέξουν στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές της τάξης και κάθε μία ομάδα να επεξεργασθεί μία από τις ενότητες της Βάπτισης που υπάρχουν. Η επεξεργασία αυτή αποτελείται από τα εξής στάδια: Οι μαθητές παρακολουθούν την συγκεκριμένη ενότητα του θέματος. Έπειτα, ανατρέχουν στο ανάλογο λεξιλόγιο προσπαθώντας να το κατανοήσουν και να το καταστήσουν οικείο τους. Αφού ολοκληρωθεί η επεξεργασία από όλες τις ομάδες, καλούνται από τον δάσκαλο να παρουσιάσουν ενώπιον όλης της τάξης όσα είδαν, κατάλαβαν και έμαθαν μέσα από την παραπάνω διαδικασία. Η παρέμβαση του δασκάλου είναι αναγκαία για να τοποθετήσει σε μία λογική σειρά τα όσα οι μαθητές του προσπαθούν να περιγράψουν και επιπλέον για να τους διορθώνει στην ενδεχομένη λανθασμένη χρήση των νέων λέξεων που χρησιμοποιούνται από αυτούς. β) Έπειτα, όλοι μαζί ανασυνθέτουν τη διδακτική ενότητα με τη χρήση εννοιολογικών σχημάτων (Καραμούζης Πολύκαρπος, Πολιτισμός και Διαθρησκειακή Αγωγή σελ.170,172). Πρόκειται για την γραφική αναπαράσταση των πληροφοριών που έχουν συλλεχθεί με παρουσίαση των σχέσεων που τις συνδέουν, προκειμένου οι Κωφοί μαθητές να έχουν ε- νώπιόν τους συγκεντρωμένα όλα τα νέα στοιχεία που αφορούν την συγκεκριμένη θεματική ενότητα. Η χρήση εννοιολογικών σχημάτων βοηθά τους μαθητές να οργανώνουν τη μνήμη τους περισσότερο λειτουργικά και επιπλέον καθίσταται εύλυπτο μέσο γνώσης για τους Κωφούς, δεδομένου ότι η όραση είναι το κύριο αισθητηριακό κανάλι πρόσληψης πληροφοριών από το εξωτερικό περιβάλλον. Οι εννοιολογικοί χάρτες που ενδείκνυνται για το συγκεκριμένο μάθημα είναι δύο: Ο εννοιολογικός χάρτης «αράχνη» και το εννοιολογικό σχήμα του διαγράμματος ροής. ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 2/

6 1. Εννοιολογικός χάρτης «αράχνη». Τα μέρη της Βάπτισης Η σχέση μου μετά τη βάπτισή μου με την Εκκλησία και τους άλλους χριστιανούς Η ΒΑΠΤΙΣΗ Η βάπτιση του ΧΡΙΣΤΟΥ Το Χρίσμα και η σημασία του Η τριπλή κατάδυση στο νερό και η σημασία της Το Καινούργιο Όνομα και ο συμβολισμός του Σε αυτόν τοποθετείται στο κέντρο το γενικό-κύριο θέμα της ενότητας που μας ενδιαφέρει, δηλ. το μυστήριο της Βάπτισης. Περιμετρικά του κυρίου θέματος τοποθετούνται οι πληροφορίες που το ερμηνεύουν ή το επεκτείνουν. Με αυτήν την διάταξη οι Κωφοί μαθητές αποθηκεύουν στο νου τους την άμεση σχέση που έχει το κύριο θέμα με όλα τα παραπλήσια και έτσι έχουν σχηματοποιημένη ολόκληρη τη γνώση γύρω από το μυστήριο της Βάπτισης. Αφού τοποθετηθεί στο κεντρικό κύκλο του σχήματος «αράχνη» το θέμα της διδαχθείσας ενότητας που είναι η Βάπτιση, αναπτύσσονται περιμετρικά τα επιμέρους θέματα που σχετίζονται με το κεντρικό και τα οποία παρέχουν την αφορμή περαιτέρω ανάλυσης του μυστηρίου της Βάπτισης. Η ανάπτυξη αυτή περιλαμβάνει τα μέρη από τα οποία αποτελείται η Βάπτιση. Οι Κωφοί μαθητές χρειάζονται να έχουν στο νου τους την οπτική πλευρά του θέματος. Πρέπει να δουν την τέλεση του μυστηρίου, έστω στα βασικά του σημεία, προκειμένου να ξέρουν τα όσα δια- 56 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 2/2010

7 H ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ ΣΕ ΚΩΦΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ δραματίζονται κατά την τέλεσή του. Έπειτα γίνεται αναφορά στην βάπτιση του Χριστού και την σημασία που αυτή έχει για την χριστιανική βάπτιση, ώστε να καταστεί αντιληπτό ότι κάθε τι μέσα στην Εκκλησία συνδέεται με τη ζωή του Χριστού. Στη συνέχεια παρουσιάζεται η τριπλή κατάδυση του παιδιού στο νερό και η σημασία αυτής της κίνησης. Γίνεται αναφορά στο όνομα που δίνεται στον βαπτισθέντα και στην σημασία που αυτό έχει για τον ίδιο, αφού τον συνδέει με τον άγιο, προς τιμήν του ο- ποίου λαμβάνει το συγκεκριμένο όνομα. Μία άλλη ενότητα του εννοιολογικού σχήματος «αράχνη» είναι το μυστήριο του Χρίσματος και η ερμηνεία του αναφορικά με τη ζωή εκείνου που το λαμβάνει. Στο τέλος παρέχεται και η ενότητα που παρουσιάζει την σχέση του βαπτισθέντος με την Εκκλησία και τους υπολοίπους χριστιανούς, δεδομένου ότι το βάπτισμα τον καθιστά νέο μέλος της Εκκλησίας και του υπαγορεύει την α- δελφική σχέση που καλείται να αναπτύξει με τους υπολοίπους χριστιανούς. 2. Εννοιολογικός χάρτης διαγράμματος ροής. Σε αυτόν τον χάρτη παρουσιάζονται τα βήματα που ακολουθήθηκαν προκειμένου οι μαθητές να οδηγηθούν στην κατάκτηση της γνώσης της συγκεκριμένης διδακτικής ενότητας. Είναι ιδιαίτερα σημαντικός για τους Κωφούς μαθητές γιατί τους βοηθά να θυμούνται την διαδικασία της έ- ρευνας και της κατάκησης της γνώσης που ακολούθησαν υπό την καθοδήγηση του δασκάλου και την οποία μπορούν να εφαρμόσουν και οι ίδιοι σε παρεμφερή θέματα. Οι Κωφοί μαθητές έχουν ανάγκη να βλέπουν τη σειρά με την οποία ταξινομούν τη σκέψη τους, δεδομένου ότι η σκέψη τους είναι οπτική. Γιαυτό το λόγο το παραπάνω εννοιολογικό σχήμα τους βοηθά επιπλέον. Στην κεφαλή αυτού του σχήματος τοποθετείται και πάλι το κεντρικό θέμα που είναι το Βάπτισμα. Στην συνέχεια, κατά διαδοχική σειρά παρουσιάζονται όλες οι ενότητες με την σειρά που αναπτύχθηκαν, ώστε να υπάρξει μία ολοκληρωμένη αναφορά στη διδαχθείσα ενότητα από άποψη τόσο χρονολογική, όσο και νοηματική. γ) Παρουσίαση των συμβόλων του θέματος (Καραμούζης Πολύκαρπος, Πολιτισμός και Διαθρησκειακή Αγωγή, σελ ). Η διδασκαλία θρησκευτικών εννοιών καθιστά αναγκαία την χρήση ιερών συμβόλων που σχετίζονται με αυτές. Τα σύμβολα αναπαριστούν με οπτικό τρόπο τις έννοιες και τις παρουσιάζουν πολύ συμπυκνωμένα, εύληπτα και κατανοητά. Ο θρησκευτικός λόγος είναι κυρίως και κατεξοχήν συμβολικός. Χρησιμοποιεί στοιχεία από την επίγεια καθημερινότητα του ανθρώπου για να τον βοηθήσει να αναχθεί σε επουράνιες και πνευματικές καταστάσεις και αλήθειες. ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 2/

8 Η ΒΑΠΤΙΣΗ Τα μέρη της Βάπτισης Η Βάπτιση του Χριστού Η τριπλή κατάδυση στο νερό και η σημασία του Το καινούργιο όνομα και ο συμβολισμός του Το χρίσμα και η σημασία του Η σχέση μου μετά την βάπτισή μου με την Εκκλησία και τους άλλους χριστιανούς Δεδομένου ότι ο άνθρωπος είναι σώμα και ψυχή χρειάζεται να έρθει σε επαφή πρώτα με τα υλικά αντικείμενα που γνωρίζει και αντιλαμβάνεται πολύ καλά και έπειτα να τα χρησιμοποιήσει ως όχημα που θα τον ο- δηγήσει σε άλλες μορφές αλήθειας. Έτσι λοιπόν, ο θρησκευτικός λόγος παρουσιάζει στοιχεία της ανθρώπινης καθημερινότητας με τελείως διαφορετικό νόημα και διαφοροποιημένη χρήση. Το νερό για παράδειγμα γίνεται αγιασμός που φέρει με την ασθητή παρουσία του την χάρη του Θεού, το ευλογημένο λάδι γίνεται το μύρο διά του οποίου ο βαπτισμένος άνθρωπος ενισχύεται με τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος, ο Σταυρός που του ενεχειρίζει ο Ιερέας δηλώνει ορατά το γεγονός ότι η ζωή του από εκεί και έπειτα θα φέρει τα χαρακτηριστικά του εσταυρωμένου Ιησού. Πέρα όμως από την καθαρά συμβολική χρήση όλων των υλικών στοιχείων η ορθόδοξη πίστη βλέπει την οντολογική τους μεταστοιχείωση. Δηλαδή μέσα στον ορθόδοξο χώρο πιστεύουμε ότι η ύλη εξαγιάζεται πραγματικά αφού υπόκειται στην εξαγιαστική δύναμη του Θεού. Δεν πρόκειται δηλ. για απλό συμβολισμό των υλικών πραγμάτων αλλά για αληθινό εξαγιασμό τους. Γι αυτό το λόγο όταν προσφέρουμε τον άρτο και το κρασί στην Θεία Ευχαριστία παύουν να είναι απλά υλικά συστατικά και μετατρέπονται σε Σώμα και Αίμα του Ιησού Χριστού χωρίς να είναι σύμβολα αλλά πραγματικά Σώμα και Αίμα Του. Από την άλλη πλευρά οι 58 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 2/2010

9 H ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ ΣΕ ΚΩΦΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ Κωφοί αναπτύσσουν έντονα την οπτική αντίληψη για την πρόσληψη πληροφοριών από την καθημερινότητά τους, ενώ παράλληλα χρησιμοποιούν τη Νοηματική Γλώσσα η οποία βασίζεται στον συμβολικό λόγο αφού κάθε νόημα αποτελεί την συμβολική αναπαράσταση εννοιών και πραγμάτων. Έτσι οι Κωφοί είναι οι πλέον ικανοί να αντιληφθούν τον συμβολικό λόγο της θρησκείας και μετά από την κατάλληλη επεξήγησή του μπορούν να τον κατανοήσουν και να τον αναπαράγουν. Τα σύμβολα που σχετίζονται με τη Βάπτιση και μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τον εκπαιδευτικό είναι η εικόνα του Ναού, της κολυμβήθρας, της Βάπτισης του Χριστού, του μύρου με το οποίο γίνεται το Χρίσμα, του Σταυρού που δίδεται στον βαπτισθέντα, των καινούργιων λευκών ενδυμάτων που ενδύεται. Όλα τα παραπάνω ιερά σύμβολα παρέχουν την αφορμή της παρουσίασης του Βαπτίσματος και της ερμηνείας των εννοιών που το κάθε ένα από αυτά αντιπροσωπεύει. Όταν ολοκληρωθεί η παρουσίαση, η ερμηνεία όλων των συμβόλων της Βάπτισης οι μαθητές καλούνται να εργασθούν καλλιτεχνικά επάνω σε αυτά σχεδιάζοντας, ζωγραφίζοντας τα περιγράμματά τους, δημιουργώντας καινούργια σύμβολα που θα συνοδεύουν ή θα επεξηγούν τα πρώτα, παρουσιάζοντας με τον δικό τους καλλιτεχνικό τρόπο την θεματική ενότητα που μόλις διδάχτηκαν. Η εικαστική παρουσίαση της διδαχθείσας ενότητας είναι ιδιαίτερα σημαντική για τους Κωφούς μαθητές αφού με αυτόν τον τρόπο δίνεται ώθηση στην ανάπτυξη της Νοηματικής Γλώσσας δεδομένου ότι η γλώσσα αυτή είναι γεμάτη από εκφραστικές και οπτικοαισθητικές αξίες που μπορούν να αποδοθούν με εικαστική μορφή. (Αναλυτικά ΠρογράμματαΣπουδών,τόμος Β,σελ ). Επιπλέον καλλιεργείται η ψυχογλωσσοσωματική συνείδηση αφού αναπτύσσονται παράλληλα και αρμονικά οι ψυχικές, γλωσσικές και σωματικές δυνάμεις των Κωφών. Δίνεται η δυνατότητα για την κατάκτηση της αφηρημένης σκέψης δεδομένου ότι κάθε εικόνα-σχέδιο που δημιουργείται από τους Κωφούς μαθητές οπτικοποιεί κάποια αφηρημένη έννοια. Ας προστεθεί ακόμη και η ενδυνάμωση της οπτικής αντίληψης των Κωφών μαθητών και η ικανότητα που έχουν να επεξεργάζονται τις πληροφορίες που δέχονται και οι οποίες είναι δομημένες με οπτικό τρόπο. Ενώ δεν πρέπει να λησμονούμε και την βελτίωση που επιδέχεται η ικανότητά τους για επικοινωνία αφού για την εικαστική παρουσίαση των συμβόλων της διδαχθείσας ενότητας συνεργάζονται μεταξύ τους ανταλλάσοντας απόψεις και ιδέες. ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 2/

10 4. Διδακτικό Υλικό Ο εκπαιδευτικός καλείται να χρησιμοποιήσει το κατάλληλο διδακτικό υλικό που θα τον βοηθήσει να πετύχει τον στόχο του εκπαιδευτικού σεναρίου, το οποίο ο ίδιος έχει δημιουργήσει. Το υλικό αυτό περιλαμβάνει οτιδήποτε κρίνεται αναγκαίο προκειμένου οι Κωφοί μαθητές να προσεγγίσουν, να κατανοήσουν την έννοια του Βαπτίσματος και να μπορούν στην συνέχεια να παρουσιάσουν μόνοι τους όλα όσα έμαθαν κατά τη διδασκαλία. Το υλικό που συγκεντρώνει ο δάσκαλος δεν προέρχεται μόνο από ένα γνωστικό πεδίο αλλά από διάφορα ώστε να καλύπτει τις αρχές της διαθεματικής προσέγγισης 4 του θέματός του. Η συγκεκριμένη διδακτέα ενότητα του μυστηρίου του Βαπτίσματος μπορεί να χρησιμοποιήσει υλικό από το καλλιτεχνικό πεδίο μέσα από φωτογραφίες, σκίτσα, πίνακες, διαφάνειες που παρουσιάζουν σκηνές από τη Βάπτιση. Επίσης, η ε- πίσκεψη σε ένα χώρο τυπογραφείου δίνει στους Κωφούς μαθητές τη δυνατότητα να καταλάβουν πώς φτιάχνονται οι προσκλήσεις, ενώ η παρουσία τους σε κάποιο κατάστημα που ειδικεύεται στην πώληση αντικειμένων που σχετίζονται με τη Βάπτιση τους βοηθά να δουν πώς όλα αυτά αποτελούν πολιτιστικά στοιχεία των ακουόντων αλλά και των ιδίων των Κωφών αφού και είναι απαραίτητα και σε εκείνους. Μία επιπλέον πηγή συγκέντρωσης υλικού είναι και η παρουσίαση ημερολογίων στα οποία αναγράφονται καθημερινά ονόματα δεκάδων αγίων που εορτάζουν. Με αφορμή αυτό οι Κωφοί μαθητές μπορούν να ψάξουν να βρουν το δικό τους όνομα, να μάθουν πότε γιορτάζουν και να συζητήσουν έπειτα για τη 4 Η διαθεματική προσέγγιση ενός θέματος παρουσιάζει τα εξής χαρακτηριστικά: «Στηρίζεται στην ενεργό συμμετοχή των μαθητών για την κάλυψη των πραγματικών του αναγκών, η επιλογή των περιεχομένων διδασκαλίας γίνεται από γεγονότα επίκαιρα, άρθρα, διαφημίσεις κ.τ.λ., δημιουργούνται λειτουργικές σχέσεις μεταξύ των στόχων, του περιεχομένου, των δραστηριοτήτων και της αξιολόγησης, παρέχεται στο δάσκαλο μεγάλη ελευθερία επιλογής μεθόδων και μέσων διδασκαλίας, συνδέονται οι σχολικές δραστηριότητες με την ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών, καλύπτεται ο γνωστικός, ο ψυχοκινητικός, ο συναισθηματικός τομέας εξέλιξης των μαθητών, επιτυγχάνεται η οριζόντια διασύνδεση μεταξύ γλώσσας και άλλων μαθημάτων με αποτέλεσμα η γνώση στο μυαλό το μαθητή να αποκτά μορφή πλέγματος που αγκαλιάζει όλα τα αντικείμενα μεταξύ τους και δίνει στο μαθητή τη δυνατότητα να ανακαλύψει τη μεταξύ τους σχέση»., Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών για μαθητές με προβλήματα ακοής για την πρωτοβάθμια εκπαίδευση, Αθήνα 2004, τόμος Ά, σελ. 10, επιπλέον η διαθεματικότητα οφείλει να ακολουθεί τις αρχές της παιδοκεντρικότητας, της αυτενέργειας στη μάθηση, της συνδιερεύνησης, της παροχής πληροφοριών και γνώσεων και της ολιστικής προσέγγισης, Βιβλίο Δασκάλου, Θρησκευτικά Γ Δημοτικού, Ο Θεός στη ζωή μας, Ο.Ε.Δ.Β., Αθήνα 2006, σελ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 2/2010

11 H ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ ΣΕ ΚΩΦΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ζωή των αγίων προς τιμή των οποίων φέρουν τα συγκεκριμένα ονόματα. Ιδιαίτερα σημαντικό σημείο στην επεξεργασία του θέματος είναι η σπειροειδής διάταξη της διδακτέας ύλης. (Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών, σελ. 14). Σύμφωνα με αυτήν, η έναρξη της διδασκαλίας γίνεται από απλούστερες έννοιες και έπειτα σταδιακά ακολουθούν οι πολυπλοκότερες. Ακολουθώντας τον συγκεκριμένο τρόπο διδασκαλίας η γνώση διευρύνεται σταδιακά και εμπλουτίζεται. Ενώ ταυτόχρονα τα διαφορετικά επίπεδα του προγράμματος διδασκαλίας συνδέονται μεταξύ τους μέσω της αλληλεπίδρασης. Ο ρόλος του δασκάλου στη διδασκαλία της διδακτέας ενότητας Ο ρόλος του δασκάλου στη όλη εκπαιδευτική διαδικασία που αφορά τους Κωφούς μαθητές είναι ιδιαίτερος δεδομένου ότι καλείται να γνωρίζει την ανάγκη και τις τεχνικές της εφαρμογής της δίγλωσσης εκπαίδευσης στους μαθητές του, τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι Κωφοί μαθητές του στην κατανόηση των γραπτών κειμένων, αλλά και την ανάγκη να διατηρεί συμβουλευτικό και καθοδηγητικό ρόλο, χωρίς να ξεπερνά τα όρια που αυτός ο ρόλος του επιβάλει. Ο εκπαιδευτικός όντας άριστος γνώστης της Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας ξεκινά την προσέγγιση του θέματός του μέσω αυτής. Αφού βεβαιωθεί ότι οι μαθητές του έχουν καταλάβει τις έννοιες που τους διδάσκει και έχουν εξοικειωθεί με το καινούργιο λεξιλόγιο που έχει παρουσιασθεί, ξεκινά την επαφή των Κωφών μαθητών με τα ανάλογα από θεματικής άποψης γραπτά κείμενα. Σε αυτό το σημείο χρειάζεται γνώση των μηχανισμών κατάκτησης της ανάγνωσης και των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν τα Κωφά παιδιά. Η αναγνωστική ικανότητα κατακτάται μέσα από τα νοητικά σχήματα, τα οποία είναι η οργάνωση της γνώσης σε δομές της μνήμης. ( Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών, σελ.18-21). Τα νοητικά σχήματα είναι τριών κατηγοριών: α) Σχήματα περιεχομένου. Πρόκειται για τη γνώση που οι αναγνώστες ενός κειμένου διαθέτουν με βάση τις όποιες εμπειρίες τους. Αυτή η υπάρχουσα γνώση τους βοηθά να κατανοήσουν άμεσα και σύντομα το περιεχόμενο του κειμένου που καλούνται να διαβάσουν. Δυστυχώς όμως οι Κωφοί μαθητές αντιμετωπίζουν πρόβλημα στην διαθεσιμότητα σχημάτων δεδομένου ότι οι κοινωνικές τους εμπειρίες είναι ελάχιστες. Ενώ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 2/

12 ταυτόχρονα δυσκολεύονται και στην επιλογή σχημάτων αφού μπορεί να κατέχουν κάποια γνώση αλλά δεν την χρησιμοποιούν στην κατανόηση του κειμένου, ή δεν μπορούν να επιλέξουν το κατάλληλο σχήμα για να αλληλεπιδράσουν με το κείμενο. Ενώ τέλος υπάρχει δυσκολία και στην διατήρηση των σχημάτων δεδομένου ότι οι Κωφοί μαθητές δεν μπορούν με ευκολία, ούτε πάντοτε να χρησιμοποιούν το συγκεκριμένο νοητικό σχήμα κατά την ανάγνωση ενός κειμένου ή να το αλλάξουν όταν χρειαστεί. Ο εκπαιδευτικός γνωρίζοντας τις παραπάνω δυσκολίες βοηθά στην αντιμετώπισή τους με την παροχή πληροφοριών που θα λειτουργήσουν ως βάση απόκτησης εμπειριών. Η παρουσίαση με ηλεκτρονικό τρόπο σκηνών από την τέλεση κάποιας Βάπτισης, η επεξήγησή τους μέσα από την Νοηματική Γλώσσα είναι η απαραίτητη γνώση που θα οδηγήσει τους Κωφούς μαθητές-αναγνώστες να αναπτύξουν σχήματα περιεχομένου διαβάζοντας το σχετικό κείμενο του σχολικού εγχειριδίου που θα έχουν μπροστά τους. β) Σχήματα κειμένου. Αναφέρονται στη δομή ενός κειμένου αφού με αυτά παρουσιάζεται ο χρόνος και ο τόπος της υπόθεσης που εξελίσσεται, του αρχικού επεισοδίου που εισάγει τα πρόσωπα, της σειράς με την ο- ποία τα επεισόδια εμφανίζονται και της λύσης της όλης υπόθεσης. Αυτά τα σχήματα βοηθούν τον αναγνώστη στην κατανόηση του κειμένου που διαβάζει και βέβαια στην ανασύνθεσή του όταν θελήσει να το διηγηθεί. Ο εκπαιδευτικός αναπτύσσει αυτά τα σχήματα πριν από την επαφή των Κωφών μαθητών του με το γραπτό κείμενο της ενότητας που τους διδάσκει. Μέσα από την Νοηματική Γλώσσα ο ίδιος ακολουθεί αυτήν την σειρά ανάπτυξης του συγκεκριμένου θέματος και στην συνέχεια όταν οι μαθητές του έλθουν σε επαφή με το γραπτό κείμενο τους βοηθά με συγκεκριμένες ερωτήσεις να το προσεγγίσουν. Οι ερωτήσεις αυτές (πού γίνεται η βάπτιση, ποιοί συμμετέχουν, ποιός βαπτίζεται, με ποιά σειρά λαμβάνουν χώρα οι διάφορες σκηνές, ποιά είναι η κατάληξη όλων αυτών των σκηνών) δέχονται ως απάντηση τα σχήματα κειμένου. Οι Κωφοί μαθητές αφού έχουν κατανοήσει το γραπτό κείμενο μέσα από τα σχήματα αυτά μπορούν με ευκολία να το διηγηθούν αφού αυτά τα ακολουθήσουν για να το ανασυνθέσουν και να το παρουσιάσουν. γ) Σχήματα επιφανειακής δομής. Με αυτά τα νοητικά σχήματα οι αναγνώστες έχουν τη δυνατότητα να κατανοούν τα στοιχεία των λέξεων (δηλ. την αναγνώριση των λέξεων ως αυτόνομων μονάδων), των γραφοφωνημικών στοιχείων (δηλ. την σύνδεση του γραπτής λέξης με τον αντίστοιχο ήχο που παράγεται κατά την ανάγνωσή της), των στοιχείων δομής (δηλ. την αναγνώριση της σειράς με την οποία τοποθετούνται τα μέρη 62 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 2/2010

13 H ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ ΣΕ ΚΩΦΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ μίας πρότασης) και των στοιχείων περιεχομένου ( δηλ. την κατανόηση της σημασίας των λέξεων). Οι Κωφοί μαθητές παρουσιάζουν ιδιαίτερες δυσκολίες στην κατανόηση του περιεχομένου των λέξεων και της δομής των προτάσεων δεδομένου ότι έχουν ένα πολύ βασικό λεξιλόγιο που χρησιμοποιούν, δεν γνωρίζουν τις διαφορετικές σημασίες που μπορεί να έχει μία λέξη, δυσκολεύονται στην αντίληψη αφηρημένων εννοιών, δυσκολεύονται στην κατανόηση σύνθετων δομών προτάσεων, ενώ χάνεται πολύτιμος χρόνος από την κατανόηση της βαθιάς δομής ενός κειμένου καθώς προσπαθούν να αναγνωρίσουν λέξεις στην επιφανειακή δομή του. Ο εκπαιδευτικός βοηθά τους Κωφούς μαθητές του να ξεπεράσουν τις παραπάνω δυσκολίες μέσα από τη διδασκαλία της διδακτέας ενότητας των θρησκευτικών. Τους παρέχει το νέο λεξιλόγιο που σχετίζεται με το μυστήριο του Βαπτίσματος οδηγώντας τους σε εμπλουτισμό του ήδη υπάρχοντος. Με αυτές τις λέξεις δημιουργεί πίνακα συνωνύμων και αντιθέτων και παράλληλα σημειώνει ενδεικτικά κάποιες από αυτές που μπορεί να έχουν πολλαπλό νόημα. Επιπλέον επιμένει στις αφηρημένες έννοιες ώστε οι μαθητές του να τις κατανοήσουν. Η δομή των προτάσεων που χρησιμοποιεί δεν είναι πάντοτε η απλούστερη δηλ. υποκείμενο+ρήμα+αντικείμενο, αλλά προσπαθεί να αξιοποιεί και συνθετότερες μορφές με σκοπό την εξέλιξη των μαθητών του. Η παρουσίαση της διδακτέας ενότητας του Βαπτίσματος περιλαμβάνει ακόμη τη χρήση όλων των χρόνων προκειμένου να επιτευχθεί η κατανόηση της σειράς των γεγονότων που απαρτίζουν ένα κείμενο δεδομένου ότι οι Κωφοί μαθητές αρκούνται στη χρήση ελαχίστων χρόνων γιατί όσους περισσότερους χρησιμοποιούν, τόσο δυσκολεύονται στην κατανόηση του νοήματος. Καθίσταται πλέον φανερό ότι η διδασκαλία των θρησκευτικών προϋποθέτει από την πλευρά του δασκάλου πολύ καλή γνώση όλων των παραμέτρων που χαρακτηρίζουν τους Κωφούς μαθητές στην μαθησιακή τους εξέλιξη. Ο εκπαιδευτικός ετοιμάζει το υλικό κάθε ενότητας που θα διδάξει σεβόμενος τις ιδιαιτερότητες αυτών των παιδιών και στοχεύοντας στην ομαλή και συστηματική εξέλιξή τους στην κατανόηση, στην ανάγνωση, στην αναπαραγωγή από τα ίδια κάθε θεματικής ενότητας, τόσο στην Νοηματική Γλώσσα όσο και στον γραπτό λόγο. Με αυτόν τον τρόπο ο εκπαιδευτικός δεν επιβάλλει την γνώση, αλλά βοηθά τα Κωφά παιδιά να την ανακαλύψουν και εκείνος παρατηρώντας την πρόοδό τους την ενισχύει και τα βοηθά να αποκτήσουν ισχυρή προσωπικότητα αφού και τα ίδια διαπιστώνουν την εξέλιξή τους. ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 2/

14 Βιβλιογραφία ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΥ Β. (1999): Η εκπαίδευση του κωφού παιδιού, Πρακτικά διημερίδας για την ίδρυση του Συλλόγου κωφών Ρεθύμνης, Κρήτη ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΥ Β. (2001): «Δίγλωσση-Διπολιτισμική εκπαίδευση και κωφό παιδί», Πολιτισμικές και εκπαιδευτικές ανάγκες του κωφού παιδιού, Πάτρα ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΥ Β. (1989): Η εκπαίδευση του κωφού παιδιού, εκδ. Πανεπιστημίου Πατρών, Πάτρα, ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΥ Β.(1999): Πακέτα επιμόρφωσης, ΥΠ.Ε.Π.Θ. και Μονάδα ειδικής αγωγής/κωφών, Π.Τ.Δ.Ε. Πανεπιστημίου Πατρών ΚΑΡΑΜΟΥΖΗ Ι., ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗ (2006): Η ποιμαντική Κωφών και βαρηκόων, Διδακτορική Διατριβή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης ΚΑΡΑΜΟΥΖΗ Π. (2007): Πολιτισμός και Διαθρησκειακή Αγωγή, εκδ. Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα. ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ για Μαθητές με προβλήματα Α- κοής για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση (2004), τόμοι Α, Β, Αθήνα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ, Βιβλίο Δασκάλου, Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, Αθήνα DELAPORTE Y. (2002): Les Sourds, c est comme ca, Editions de la maison des sciences de l home, Paris EDITORS OF GALLAUDET UNIVERSITY PRESS (2004): 1000 Signs of life, Gallaudet University Press, Washington, D.C. GORI R.(1978): Le corps et le signe dans l acte de parole, Dunod, Paris 64 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 2/2010

15 H ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ ΣΕ ΚΩΦΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ Summary The teaching of religion must be a part of special education in schools of Deaf people. During this kind of education, the teacher chooses the topic and follows concretes steps in order to have success. First of all, he creates a script based on the topic he wants to teach. Secondly, he invites the students to follow the steps of this script, and by using computers they can collect information about their topic. Afterwards, the teacher explains to them the new vocabulary, the new ideas and notions of the lesson and he invites them to narrate themselves the story of this lesson. At the end of the process, the Deaf students organize their knowledge via the schedules of memory that are very important for them. Finally, the teacher of Deaf people knowing the difficulties of his students in the reading and the comprehension of a text, he helps them in order to overpass all this problems. Ο Αρχιμανδρίτης Ιωάννης Καραμούζης είναι πτυχιούχος της Θεολογικής Σχολής Αθηνών από το Έλαβε Μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, στον τομέα Ηθικής της Θεολογικής Σχολής. Ανακηρύχθηκε Διδάκτορας της Θεολογικής Σχολής του ιδίου Πανεπιστημίου με ειδίκευση στην ποιμαντική των Κωφών και των Βαρηκόων. Είναι καθηγητής της Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας. Διδάσκει ενισχυτικά σε ειδικό σχολείο Κωφών στη Χαλκίδα και διοργανώνει σεμινάρια εκμάθησης της παραπάνω γλώσσας επί σειρά ετών στην Ι.Μ. Χαλκίδος. Αρθρογραφεί σε επιστημονικά περιοδικά με θέματα που αφορούν την ευρύτερη πολιτισμική κοινότητα των Ελλήνων Κωφών. ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 2/

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η έννοια της ανακύκλωσης» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Νέος Παιδαγωγός Πανελλήνιο συνέδριο για τον παιδαγωγό του σήμερα Ίδρυμα Ευγενίδου, 3 & 4 Μαΐου 2014

Νέος Παιδαγωγός Πανελλήνιο συνέδριο για τον παιδαγωγό του σήμερα Ίδρυμα Ευγενίδου, 3 & 4 Μαΐου 2014 «Εκπαιδευτικό υλικό και λογισμικό για μαθητές με αναπηρίες ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες» Γελαστοπούλου Μαρία, Ειδική Παιδαγωγός, ΙΕΠ Κουρμπέτης Βασίλης, Σύμβουλος Α, ΙΕΠ Νέος Παιδαγωγός Πανελλήνιο συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ξένων Γλωσσών

Κέντρο Ξένων Γλωσσών Κέντρο Ξένων Γλωσσών Αυτή η περίοδος για τους κηδεμόνες των μαθητών/τριών είναι περίοδος σχολαστικής αναζήτησης και έρευνας. Είναι περίοδος άγχους ποιο Κέντρο Ξένων Γλωσσών θα διαλέξουν προκειμένου τα

Διαβάστε περισσότερα

Βιβλίο δασκάλου «Ταξίδι στο Χρόνο με Νόημα» Ιστορία Γ, Δ, Ε & ΣΤ Δημοτικού

Βιβλίο δασκάλου «Ταξίδι στο Χρόνο με Νόημα» Ιστορία Γ, Δ, Ε & ΣΤ Δημοτικού Βιβλίο δασκάλου «Ταξίδι στο Χρόνο με Νόημα» Ιστορία Γ, Δ, Ε & ΣΤ Δημοτικού Περιεχόμενα Εισαγωγή... 2 Γλώσσα, επικοινωνία και εκπαίδευση κωφών μαθητών... 3 Οι νέες τεχνολογίες στην εκπαίδευση του κωφού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ «Οι παροιμίες του τόπου μας» Αθήνα Μάρτιος 2008 Εκπαιδευτικό σενάριο 1 1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση.

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση. ΔΙATMHMATΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (ΠΠΔΕ) ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ (Απόσπασμα από τα Πρακτικά της 325 ης /08-05-2014 Τακτικής Συνεδρίασης της Συγκλήτου

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Τα ερωτήματα που προκύπτουν από την εισαγωγή της Φυσικής στην Α γυμνασίου είναι :

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ και ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ και ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ και ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Πράξη «Σχεδιασμός και ανάπτυξη προσβάσιμου εκπαιδευτικού και εποπτικού υλικού για μαθητές με αναπηρίες Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ και ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ και ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ και ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Πράξη «Σχεδιασμός και ανάπτυξη προσβάσιμου εκπαιδευτικού και εποπτικού υλικού για μαθητές με αναπηρίες Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Γ' Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΕΛΕΥΘΕΡΟ-ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ( Εικαστική και Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδακτέα - εξεταστέα ύλη μαθημάτων Α τάξης Ημερησίου Γενικού Λυκείου και Α και Β τάξεων Εσπερινού Γενικού Λυκείου

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδακτέα - εξεταστέα ύλη μαθημάτων Α τάξης Ημερησίου Γενικού Λυκείου και Α και Β τάξεων Εσπερινού Γενικού Λυκείου ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α ----- Ταχ. Δ/νση: Ανδρέα Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη:

Διαβάστε περισσότερα

1. Καθηγητής στο γνωστικό αντικείμενο Παιδαγωγική-Κατηχητική

1. Καθηγητής στο γνωστικό αντικείμενο Παιδαγωγική-Κατηχητική KOΓΚΟΥΛΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Καθηγητής του Τμήματος Θεολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Όνομα πατέρα: Βασίλειος Ημερομηνία γέννησης 1948 Δ/νση κατοικίας Κεραμοπούλου 11 Ταχ. Κώδ.: 546 22 Πόλη:

Διαβάστε περισσότερα

Α. Ο εκκλησιασμός των μαθητών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας

Α. Ο εκκλησιασμός των μαθητών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας ΘΕΜΑ: "Εκκλησιασμός και πρωινή προσευχή μαθητών" ΣΧΕΤ.: α) ΥΠΕΠΘ, Φ. 200.21/16/136240.26.11.1977 β) ΥΠΕΠΘ, Γ/6251/22-10-1979 γ) ΥΠΕΠΘ, Γ/2875/30-4-1981 δ) Π.Δ. 201/98 Με αφορμή ερωτήματα που τέθηκαν στο

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά.

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. Τάξη/εις στις οποίες απευθύνεται: Το

Διαβάστε περισσότερα

Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ

Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Εκπαιδευτήριο «ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΣΜΥΡΝΗΣ» σχολικό έτος 2014-2015 Αγαπητοί Γονείς, Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ Με την

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Στόχοι του Προγράμματος Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης στη θεωρία και στην εφαρμογή των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Μέχρι πριν λίγα χρόνια ηαντίληψη που επικρατούσε ήταν ότι ημαθηματική γνώση είναι ένα αγαθό που έχει παραχθεί και καλούνται οι μαθητές να το καταναλώσουν αποστηθίζοντάς

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014

Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014 Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014 Στο υποέργο Π2γ: Προσαρμογή υλικού για τη διδασκαλία / εκμάθηση και πιστοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 2011 ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή

Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή MULTIMEDIA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ - CD ROM για Διαδραστικό Πίνακα Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή ΑΚΤΙΝΕΣ v5.0 Πακέτο 112 εκπαιδευτικών προγραμμάτων το οποίο εστιάζει στην υποστήριξη της διδασκαλίας των διαφορετικών

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2 1 Καθηγητής, Φυσικός, 2 ο Γενικό Λύκειο Αγ. Νικολάου Κρήτης xaralpan@gmail.com 2 Καθηγήτρια, Φυσικός,

Διαβάστε περισσότερα

Το Μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος

Το Μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος Το Μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Το άγιο Βάπτισμα είναι το πρώτο Μυστήριο της Εκκλησίας, διά του οποίου ο άνθρωπος αναγεννάται στην αιώνια ζωή, γίνεται μέλος του σώματος του σταυρωμένου και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Θεολογίας. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια

Τμήμα Θεολογίας. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Α. ΤΟΜΕΙΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Το Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Αθανάσιος Βράντζας 1 vrantzas@sch.gr 1 Καθηγητής Πληροφορικής Περίληψη Στην εργασία αυτή θα επιχειρηθεί να παρουσιαστεί η διδασκαλία του εσωτερικού

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Πάσχου Αικατερίνη 1 katpas@sch.gr 1 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής, 2 ο ΕΠΑ.Λ. Καρδίτσας Περίληψη Το μάθημα Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 757 Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική αγωγή δε συνηθίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση 1 Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά 2 Περιεχόμενο παρουσίασης: Παρούσα κατάσταση-ελλείψεις-ανάγκες Μεθοδολογίες μάθησης συμβατές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας

Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΩΝ ΖΩΩΝ Ένας λαγός, ένα πουλί, ένα ψάρι, ένας σκίουρος, μια πάπια και διάφορα άλλα ζώα αποφάσισαν να ανοίξουν ένα σχολείο. Συστήθηκε λοιπόν μια επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ για το Ψηφιακό Εκπαιδευτικό Περιεχόμενο

ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ για το Ψηφιακό Εκπαιδευτικό Περιεχόμενο ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ για το Ψηφιακό Εκπαιδευτικό Περιεχόμενο ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΥΡΙΑΖΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΗΜΕΡΙΔΑ Open Discovery Space «Ανοιχτές Εκπαιδευτικές

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών (ΑΠΣ) Curriculum Γεωλογίας - Γεωγραφίας Κική Μακρή, Γεωλόγος M.Sc Υπ. Διδάκτορας Διδασκαλίας της Γεωλογίας kmakri@geo.auth.gr Η δομή του Ελληνικού Εκπαιδευτικού Συστήματος Η

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ "ΆΡΙΣΤΑ"

Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ ΆΡΙΣΤΑ 1 Μια πρωτοβουλία: Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ "ΆΡΙΣΤΑ" Το όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος με αφορμή την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, ενημερώνει όλους τους χρήστες του Οδικού δικτύου και συγκεκριμένα

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel.

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Έντυπο Α Φύλλα εργασίας Μαθητή Διαμαντής Κώστας Τερζίδης Σωτήρης 31/1/2008 Φύλλο εργασίας 1. Ομάδα: Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματισμός Κωφού Παιδιού:

Γραμματισμός Κωφού Παιδιού: Γραμματισμός Κωφού Παιδιού: Μοντέλα διδασκαλίας από κάτω προς τα επάνω Επιμέλεια: Βουλγαρίδου Μαρία, Εκπαιδευτικός Ειδικής Αγωγής Εισηγήτρια Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων Κολλίντζα 1 Σημασιολογικές δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη θεματική:

Εισαγωγή στη θεματική: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Έργο «Εκπαίδευση αλλοδαπών και παλιννοστούντων μαθητών» Δράση: Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας Υποδράση: Ενδοσχολική Επιμόρφωση, Επιστ.υπεύθυνη:

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλές για τους γονείς

Συμβουλές για τους γονείς Συμβουλές για τους γονείς Για τα παιδιά του Δημοτικού κάθε διαδρομή από το σπίτι προς στο σχολείο αποτελεί μια σημαντική μαθησιακή εμπειρία και ένα μάθημα κυκλοφοριακής αγωγής. Μέσω αυτής της καθημερινής

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής Εισαγωγικό Σημείωμα Αγαπητοί γονείς, Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής κάθε παιδιού. Οι στέρεες βάσεις και τα θεμέλια της μάθησης και της ολόπλευρης ανάπτυξής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αγωγοί και µονωτές» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η γη από το διάστηµα» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης

Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης Δρ. Γεώργιος Ζάχος Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης Εμμανουήλ Νίνος Εκπαιδευτικός, Υπεύθυνος στη Σ. Β. στο 9ο Γυμνάσιο Περιστερίου,

Διαβάστε περισσότερα

Συνάδελφοι/σες σας εύχομαι καλή σχολική χρονιά, προσωπική και οικογενειακή υγεία. Σας στέλνω οδηγίες για τα μαθήματα:

Συνάδελφοι/σες σας εύχομαι καλή σχολική χρονιά, προσωπική και οικογενειακή υγεία. Σας στέλνω οδηγίες για τα μαθήματα: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Δ.Ε. ΕΔΡΑ: Α Δ/ΝΣΗ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Ταχ. Δ/νση :

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: Παιδιά με ειδικές ανάγκες: Διδασκαλία και μάθηση

Τίτλος μαθήματος: Παιδιά με ειδικές ανάγκες: Διδασκαλία και μάθηση Τίτλος μαθήματος: Παιδιά με ειδικές ανάγκες: Διδασκαλία και μάθηση Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1380 Διδάσκων: Βασίλης Στρογγυλός, vstroggilos@uth.gr Είδος Μαθήματος: Επιλογής Εξάμηνο: 7 ο Μονάδες ECTS: 5 Διαδικτυακός

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες» Π.3.2.1 Εκπαιδευτικά σενάρια και μαθησιακές δραστηριότητες, σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, που αντιστοιχούν σε 30 διδακτικές ώρες ανά τάξη Νεοελληνική Γλώσσα Γ Λυκείου Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΓΕΝΙΚΑ Βασικός στόχος είναι η ανατροφοδότηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ο εντοπισμός των μαθησιακών ελλείψεων με σκοπό τη βελτίωση της παρεχόμενης σχολικής εκπαίδευσης. Ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

Κουνέλη Βασιλική. 2009 Υποψήφια Διδάκτωρ στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Πατρών

Κουνέλη Βασιλική. 2009 Υποψήφια Διδάκτωρ στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Πατρών Κουνέλη Βασιλική ΣΠΟΥΔΕΣ 1997 Απολυτήριο 2 ου Ενιαίου Λυκείου Πατρών. Γενικός βαθμός 18 8/10. 2002 Απόφοιτη του τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών (Έτος εισαγωγής 1998 Έτος κτήσης πτυχίου 2002).

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδι@ζω για όλους. «Ανάπτυξη και αξιοποίηση εκπαιδευτικού υλικού και λογισμικού για μαθητές με αυτισμό»

Σχεδι@ζω για όλους. «Ανάπτυξη και αξιοποίηση εκπαιδευτικού υλικού και λογισμικού για μαθητές με αυτισμό» Σχεδι@ζω για όλους «Ανάπτυξη και αξιοποίηση εκπαιδευτικού υλικού και λογισμικού για μαθητές με αυτισμό» Γελαστοπούλου Μαρία, Ειδική Παιδαγωγός, ΙΕΠ Κουρμπέτης Βασίλης, Σύμβουλος Α, ΙΕΠ 4 ο Πανελλήνιο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Μία πρόταση διαδασκαλίας βασισμένη στη διαθεματική προσέγγιση

Μία πρόταση διαδασκαλίας βασισμένη στη διαθεματική προσέγγιση Μία πρόταση διαδασκαλίας βασισμένη στη διαθεματική προσέγγιση Αθανάσιος Κυρίτσης Δάσκαλος ΠΕ70 Yπεύθυνος του εξεταστικού κέντρου Κοπεγχάγης th_kiritsis@yahoo.gr ΑΘΗΝΑ 11 Οκτωβρίου 2014 1 Λέξεις - κλειδιά:

Διαβάστε περισσότερα

(c) EΠΑΦΟΣ ΑΘΗΝΑ Νοέµβριος 2013 Απαγορεύεται η αντιγραφή του παρόντος χωρίς την έγγραφη άδεια της ΕΠΑΦΟΣ ΕΠΕ.

(c) EΠΑΦΟΣ ΑΘΗΝΑ Νοέµβριος 2013 Απαγορεύεται η αντιγραφή του παρόντος χωρίς την έγγραφη άδεια της ΕΠΑΦΟΣ ΕΠΕ. (c) EΠΑΦΟΣ ΑΘΗΝΑ Νοέµβριος 2013 Απαγορεύεται η αντιγραφή του παρόντος χωρίς την έγγραφη άδεια της ΕΠΑΦΟΣ ΕΠΕ. 2 4teachers Γρήγορος οδηγός χρήσης (Βασικά βήματα) Για να αρχίσεις κι εσύ να χρησιμοποιείς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗΣ ΩΣ ΜΗΤΡΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΩΝ ΚΩΦΩΝ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗΣ ΩΣ ΜΗΤΡΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΩΝ ΚΩΦΩΝ DEAFVOC ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗΣ ΩΣ ΜΗΤΡΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΩΝ ΚΩΦΩΝ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Π 1. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΓΚΘΓΣΗΣ Β ΛΥΚΓΙΟΥ ΣΑ ΠΡΟΟΝΣΑ ΠΟΤ ΖΗΣΟΤΝ ΟΙ ΠΟΛΤΕΘΝΙΚΕ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΓΚΘΓΣΗΣ Β ΛΥΚΓΙΟΥ ΣΑ ΠΡΟΟΝΣΑ ΠΟΤ ΖΗΣΟΤΝ ΟΙ ΠΟΛΤΕΘΝΙΚΕ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΓΚΘΓΣΗΣ Β ΛΥΚΓΙΟΥ ΣΑ ΠΡΟΟΝΣΑ ΠΟΤ ΖΗΣΟΤΝ ΟΙ ΠΟΛΤΕΘΝΙΚΕ Θέσεις για νέους εργαζομένους δεν υπάρχουν μόνο στις ελληνικές εταιρείες, αλλά και σε πολλές πολυεθνικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΛΕΜΟΝΙΔΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ : ΚΑΠΠΑΤΟΥ ΝΑΤΑΣΣΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ ΘΕΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) EΣΠΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη Οδηγού Επιμόρφωσης Κωφών

Περίληψη Οδηγού Επιμόρφωσης Κωφών Περίληψη Οδηγού Επιμόρφωσης Κωφών Βασίλης Κουρμπέτης Σύμβουλος Ειδικής Αγωγής Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Μαριάννα Χατζοπούλου Ειδική Παιδαγωγός για Κωφά Παιδιά Διερμηνέας Ελληνικής Νοηματική Γλώσσας Β ΚΔΑΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ «Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση: το μέλλον της επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών στην προοπτική της Διά Βίου Μάθησης». δρ. Κιουλάνης Σπύρος, Δ/ντής

Διαβάστε περισσότερα

[CE312] Διδακτική της πληροφορικής

[CE312] Διδακτική της πληροφορικής [CE312] Διδακτική της πληροφορικής Αντωνόπουλος Εμμανουήλ-Άρης Βασιλειάδης Βασίλειος Ελευθεριάδης Χαράλαμπος Θεοδωρίδης Αθανάσιος Παρασύρης Κωνσταντίνος Σκρέκα Λαμπρινή Τάτση Μαρία November 29, 2011 1

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΥΔΡΑΣ Ομάδα ανάπτυξης Μαρία Τσικαλοπούλου, Μαθηματικός Σ Κ Υ Δ Ρ Α / 2 0 1 5 Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα μαθηματικά της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ

ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ AΡΙΣΣΤΤΟΤΤΕΕΛΕΕΙ ΙΟ ΠΑΝΕΕΠΙ ΙΣΣΤΤΗΜΙ ΙΟ ΘΕΕΣΣΣΣΑΛΟΝΙ ΙΚΗΣΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ Διευθυντής Εργαστηρίου : Καθηγητής Ηρακλής Ρεράκης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΤΗΤΑΣ: Ο ρόλος των οπτικών αναπαραστάσεων (OA)

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΤΗΤΑΣ: Ο ρόλος των οπτικών αναπαραστάσεων (OA) ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΤΗΤΑΣ: Ο ρόλος των οπτικών αναπαραστάσεων (OA) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Θεωρώντας ότι η διδακτική σας εμπειρία είναι πολύτιμη στην έρευνά μας θα σας παρακαλούσαμε

Διαβάστε περισσότερα

Γλώσσα Β Δημοτικού Τεύχος 1ο Ενότητες 1-3. Συνοπτικός οδηγός εκπαιδευτών ή γονέων. Μαρία Ζάππα-Κασαπίδη

Γλώσσα Β Δημοτικού Τεύχος 1ο Ενότητες 1-3. Συνοπτικός οδηγός εκπαιδευτών ή γονέων. Μαρία Ζάππα-Κασαπίδη Γλώσσα Β Δημοτικού Τεύχος 1ο Συνοπτικός οδηγός εκπαιδευτών ή γονέων. Μαρία Ζάππα-Κασαπίδη Γλώσσα B Δημοτικού Τεύχος 1ο Εισαγωγή Ο σκοπός/στόχος του μαθήματος της Γλώσσας στην Β τάξη του Δημοτικού σχολείου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ. Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ. Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635 Γεωργία Φυντάνη, 4838 Μάθημα: Μαθησιακές Δυσκολίες Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ

1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ Συντάκτης: Eπιστημονική ομάδα εισηγητών 1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ 1. Μάθηση είναι μια διαδικασία κατά την οποία: Α) Η συμπεριφορά του ατόμου δεν μεταβάλλεται Β) Η συμπεριφορά του ατόμου τροποποιείται

Διαβάστε περισσότερα