Υστεροσκόπηση ή απόξεση στη διάγνωση του καρκίνου ενδομητρίου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Υστεροσκόπηση ή απόξεση στη διάγνωση του καρκίνου ενδομητρίου"

Transcript

1 EΛΛHNIKO ΠEPIOΔIKO ΓYNAIKOΛOΓIAΣ & MAIEYTIKHΣ TΟΜ. 3, TΕΥΧ. 2, ΣΕΛ , 2004 ANAΣΚΟΠΗΣΗ Υστεροσκόπηση ή απόξεση στη διάγνωση του καρκίνου ενδομητρίου Θεόδωρος A. Πανοσκάλτσης Β Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Τμήμα Γυναικολογικής Ογκολογίας, Αρεταίειο Νοσοκομείο, Αθήνα. Αλληλογραφία: Θεόδωρος Α. Πανοσκάλτσης, Βασ. Σοφίας , Αθήνα, Τηλ.: , Fax: , Περίληψη Παραμένει αναμφισβήτητο γεγονός ότι η διάγνωση του καρκίνου ενδομητρίου πρέπει να είναι πάντα ιστολογική, αλλά η μελέτη της διεθνούς βιβλιογραφίας δείχνει ότι η υστεροσκόπηση πρέπει να προηγείται της απόξεσης του ενδομητρίου. Οι λόγοι είναι ότι με την τυφλή απόξεση, πρώτον, δεν λαμβάνονται ξέσματα από τη συνολική επιφάνεια του ενδομητρίου και, δεύτερον, καλοήθεις και κακοήθεις εστιακές ενδομητρικές βλάβες μπορεί να μην διαγνωσθούν ή και να μην αφαιρεθούν ολοκληρωτικά. Το σημαντικότερο μειονέκτημα της υστεροσκόπησης είναι η πιθανότητα διασποράς καρκινικών κυττάρων στην περιτοναϊκή κοιλότητα που είναι ευθέως ανάλογη της εφαρμοζόμενης πίεσης του υγρού διάτασης της ενδομητρικής κοιλότητας. Αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά την πρόγνωση των ασθενών (μετατροπή σε στάδιο ΙΙΙA), αλλά τέτοιοι φόβοι δεν επιβεβαιώθηκαν στις δύο και μοναδικές πρόσφατες αναδρομικές μελέτες. Μέχρι τη δημοσίευση περισσότερων στοιχείων, συνιστάται η διενέργεια υστεροσκόπησης με πίεση υγρού που να μην υπερβαίνει τα 70 mmhg. Λέξεις κλειδιά: καρκίνος ενδομητρίου, υστεροσκόπηση, απόξεση, εστιακές βλάβες Εισαγωγή Ο καρκίνος ενδομητρίου είναι ο συχνότερος γυναικολογικός καρκίνος στο Δυτικό κόσμο. Στις ΗΠΑ αναφέρονται περίπου περιπτώσεις ανά έτος, ενώ στη Βρετανία, που είναι δεύτερος μετά τον καρκίνο των ωοθηκών, 4000 περιπτώσεις ανά έτος. Ετσι, η γενική πληθυσμιακή επίπτωση στις αναπτυγμένες χώρες είναι περίπου 15 περιπτώσεις ανά γυναίκες ανά έτος, αλλά 25% των περιπτώσεων συμβαίνουν σε προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες και, ειδικά, 2% σε γυναίκες ηλικίας κάτω των 45 ετών (Office of National Statistics, 1999). Το συντριπτικό ποσοστό (80%) γυναικών που πάσχουν από καρκίνο ενδομητρίου παρουσιάζει ανώμαλη αιμορραγία. Σε γυναίκες με μετεμμηνοπαυσιακή αιμόρροια (ΜΕΑ) η πιθανότητα ανεύρεσης καρκίνου ενδομητρίου (ΚΕ) κυμαίνεται σε ποσοστό 5-15%, αλλά η πιθανότητα ΚΕ μπορεί να αυξηθεί σε ποσοστό 60% σε γυναίκες ηλικίας άνω των 80 ετών (Gredmark et al., 1995). Περίπου το 88% των γυναικών με ΜΕΑ θα βρεθούν να έχουν μια καλοήθη αιτία και συχνή είναι η ατροφία των γεννητικών οργάνων. Πολύποδες βρίσκονται σε 5-9 % και υπερπλασία ενδομητρίου σε ποσοστό μέχρι και 10% των γυναικών. Επίσης, μη γυναικολογικά αίτια (από το ουροποιητικό και κατώτερο γαστρεντερικό σύστημα) ανευρίσκονται στο 4% των περιπτώσεων ΜΕΑ (Wagman, 1988). Η πιθανότητα καρκίνου ενδομητρίου (ΚΕ) είναι μέχρι και 8 φορές πιο υψηλή σε μετεμμηνοπαυσιακές σε σχέση με προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Αντίστοιχα, η πιθανότητα ανεύρεσης σύνθετης άτυπης υπερπλασίας του ενδομητρίου είναι 5 φορές μεγαλύτερη (Gaglione et al., 1996). Υπολογίζεται ότι η συχνότητα ΜΕΑ στο γενικό πληθυσμό είναι περίπου 5%. Επειδή ο μέσος όρος επιβίωσης αυξάνει διαρκώς, υπολογίζεται ότι όλο και περισσότερες γυναίκες θα υποβάλονται στο μέλλον σε εξετάσεις για διερεύνηση ΜΕΑ (Nasri and Coast, 1989). EΛΛHNIKH MAIEYTIKH & ΓYNAIKOΛOΓIKH ETAIPEIA 133

2 `Υποστεροσκόπηση ή απόξεση στη διάγνωση του καρκίνου ενδομητρίου Πανοσκάλτσης Θ. Διαγνωστικές Μέθοδοι KE Απόξεση Ενδομητρίου (ΑΕ) Η απόξεση ενδομητρίου είναι η συχνότερη γυναικολογική επέμβαση και η πρώτη αναφορά στη βιβλιογραφία προέρχεται από τη Γαλλία (Recamier, 1850). Παρά το γεγονός ότι από το1958 είχε φανεί ότι με τη τυφλή Απόξεση του Ενδομητρίου (ΑΕ) μπορεί να μην διαγνωσθούν μέχρι και 10% των ΚΕ (Word et al., 1958), περισσότερα ερωτηματικά για τη διαγνωστική ακρίβεια της ΑΕ προκλήθηκαν μετά από δημοσιεύσεις στις επόμενες δεκαετίες (Stock and Kanbur, 1975; Grimes, 1982; Stovall et al., 1989). Κατεδείχθη ότι με την απλή ΑΕ μπορεί να μην διαγνωσθούν μέχρι 15% των ΚΕ και ότι στο 60% των περιπτώσεων λαμβάνονται για ιστολογική εξέταση ιστοτεμάχια ενδομητρίου που αντιστοιχούν σε λιγότερη από τη μισή ενδομητρική επιφάνεια. Προς επιβεβαίωση των ανωτέρω, δύο πρόσφατα δημοσιευμένες μελέτες επιτείνουν τα ερωτηματικά της διαγνωστικής ανεπάρκειας της τυφλής ΑΕ. Στη μία μελέτη υποστηρίχθηκε ότι με την τυφλή ΑΕ δεν διαγνώσθηκαν πριν τη διενέργεια υστερεκτομίας κακοήθεις και καλοήθεις αιτίες αιμόρροιας σε ποσοστό 62.5% των υλικών που εξετάστηκαν (Bettocchi et al., 2001). Στην άλλη μελέτη βρέθηκε ότι με την απλή ΑΕ δεν αναγνωρίστηκε το 58% των πολυπόδων, το 60% των περιπτώσεων σύνθετης άτυπης υπερπλασίας και το 11% των ΚΕ που εντοπίστηκαν με την υστεροσκόπηση (Epstein et al., 2001). Υστεροσκόπηση Η πρώτη υστεροσκόπηση έγινε από τον Panteleoni το μακρυνό 1869 και πλέον έχει αναδειχθεί στη μέθοδο εκλογής για τη διερεύνηση της ανώμαλης αιμόρροιας. Ο λόγος είναι ότι υπάρχει γενική παραδοχή ότι ο συνδυασμός υστεροσκόπησης και ιστολογικής βιοψίας υπερτερεί σε διαγνωστική ακρίβεια έναντι της τυφλής ΑΕ. Η πρώτη συστηματική ένδειξη προήλθε από μία συγκριτική μελέτη απλής απόξεσης και υστεροσκόπησης, όπου φάνηκε ότι τα αποτελέσματα ήταν ισότιμα στο 81% των περιπτώσεων, ανώτερα για την υστεροσκόπηση στο 16% και μόνο στο 3% καλύτερα για την απόξεση (Gimpleson and Rappold, 1988). Στην προαναφερθείσα Σουηδική προδρομική μελέτη των Epstein et al. (Epstein et al., 2001), γυναίκες με ΜΕΑ και πάχος ενδομητρίου 5 χιλιοστών στη διακολπική υπερηχογραφία υπεβλήθησαν σε διαγνωστική υστεροσκόπηση, απόξεση και μετά πάλι υστεροσκόπηση και αφαίρεση όποιων βλαβών είχαν παραμείνει στην ενδομητρική κοιλότητα μετά την απόξεση. Τρία πολύ σημαντικά στοιχεία προκύπτουν από αυτή την μελέτη 105 γυναικών με ΜΕΑ. Πρώτον, 80% των γυναικών είχαν κάποια μορφή ενδομητρικής παθολογίας και οι περισσότερες (98%) από αυτές είχαν το χαρακτήρα εστιακών βλαβών. Δεύτερον, με την απόξεση αφαιρέθηκε ολοκληρωτικά μόνο το 13% αυτών των βλαβών. Τρίτον, η συμφωνία μεταξύ της απόξεσης και τελικής ιστολογικής διάγνωσης ήταν υψηλή (94%) μόνο επί απουσίας εστιακών βλαβών και στις περισσότερες περιπτώσεις επρόκειτο για φυσιολογικό ενδομήτριο. Στην εξαιρετική μετα-ανάλυση 65 μελετών, που αφορούσαν σε γυναίκες με ανώμαλη αιμόρροια, τα ευρήματα της υστεροσκόπησης συγκρίθηκαν με την ιστολογική διάγνωση. Η συνολική πιθανότητα ανεύρεσης ΚΕ ήταν 3.6%, αλλά αυξήθηκε στο 71.8% όταν αυτή ήταν και η υστεροσκοπική διάγνωση, ενώ μειώθηκε στο 0.6% όταν η υστεροσκοπική διάγνωση ήταν αρνητική για ΚΕ (Clark et al., 2002). Ομως, η θετική προγνωστική αξία της υστεροσκόπησης από μόνη της για τη διάγνωση άτυπης υπερπλασίας και ΚΕ είναι σχετικά χαμηλή (Lo and Yuen, 2000), κάτι που καθιστά απαραίτητη τη λήψη ιστολογικής βιοψίας. Υπάρχει γενική παραδοχή ότι η υστεροσκόπηση υπερέχει της απόξεσης στον εντοπισμό και πλήρη αφαίρεση εστιακών βλαβών (πολυποειδείς εκβλαστήσεις, ινομυώματα) στην ενδομητρική κοιλότητα. Ομως, αυτή η υπεροχή έχει αμφισβητηθεί σε μικρό αριθμό μελετών σ ό,τι αφορά τη διάγνωση υπερπλασίας και ΚΕ. Ενδεικτικά, στη μελέτη των Ben- Yehuda et al. (1998) σε μόνο το 52% των γυναικών με υπερπλασία ενδομητρίου ετέθη η διάγνωση υστεροσκοπικά, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για ΚΕ ήταν 20%. Ομως, θα πρέπει να τονισθεί ότι το υλικό προήλθε από 86 διαφορετικούς γενικούς γυναικολόγους που εργάζονταν στην ευρύτερη περιφέρεια, ενώ το υλικό των ειδικών στην υστεροσκόπηση γυναικολόγων του νοσοκομείου δεν συμπεριελήφθη στη μελέτη (Ben-Yehuda et al., 1998). Πράγματι, όταν η υστεροσκόπηση διενεργείται από ειδικούς ενδοσκόπους γυναικολόγους μπορεί να υπερτερεί της τυφλής απόξεσης στη διαγνωστική ακρίβεια της άτυπης υπερπλασίας και καρκίνου ενδομητρίου (Loverro et al., 1996). Επίσης, η πιθανότητα ανεύρεσης ΚΕ μετά Διατραχηλική Αφαίρεση του Ενδομητρίου Τranscervical Endometrial Resection (TCER) για τη θεραπεία μηνορραγιών σε προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, με προηγηθείσα αρνητική για κακοήθεια υστεροσκοπική βιοψία, υποδεικνύει την αναγκαιότητα πλήρους απόξεσης σε περιπτώσεις που η υστεροσκόπηση δείξει ανώμαλο ενδομήτριο (Colofransceschi et al., 1996). Υστεροσκόπηση στο Εξωτερικό Ιατρείο Η υστεροσκόπηση, με ή χωρίς τοπική αναισθησία, στο εξωτερικό ιατρείο φαίνεται ότι είναι μία αξιό- 134

3 EΛΛHNIKO ΠEPIOΔIKO ΓYNAIKOΛOΓIAΣ & MAIEYTIKHΣ TΟΜ. 3, TΕΥΧ. 2, ΣΕΛ , 2004 πιστη, ελάχιστα επεμβατική, εναλλακτική λύση σε σχέση με την υστεροσκόπηση με γενική αναισθησία. Σε πρόσφατη προδρομική τυχαιοποιημένη μελέτη, φάνηκε ότι αυτή δεν υπολείπεται της δεύτερης σε διαγνωστική ακρίβεια και στην ικανότητα λήψης επαρκών κατευθυνόμενων βιοψιών (Tahir et al., 1999). Σίγουρα, είναι φθηνότερη με υπολογίσιμα κέρδη για την ασθενή και το νοσοκομείο, αλλά σπάνια μπορεί να προκαλέσει έντονο, κυρίως τραχηλικό, πόνο και μπορεί να μην διεκπεραιωθεί επιτυχώς σε ποσοστό 3-5%. Επίσης, σε περίπτωση ανεύρεσης εστιακών βλαβών, υπάρχει κίνδυνος επανεγχείρησης με γενική αναισθησία σε ποσοστό 20-30% (Baskett et al., 1996). Εστιακές βλάβες (πολύποδες) είναι απαραίτητο να αφαιρούνται υστεροσκοπικά. Ο λόγος είναι ότι έτσι μπορεί να αφαιρεθούν ολοκληρωτικά από τη βάση του μίσχου τους, τη στιγμή που ξέρουμε από έγκυρες μελέτες, τόσο από το διεθνή όσο και τον ελληνικό χώρο, ότι προκαρκινικές ή καρκινικές βλάβες μπορεί να ανευρεθούν σε ποσοστό 24% και 1.5% αντίστοιχα των αφαιρεθέντων πολυπόδων (Anastasiadis et al., 2000). Υστεροσκόπηση και διασπορά καρκινικών κυττάρων στην περιτοναϊκή κοιλότητα Βιβλιογραφικές αναφορές μεμονωμένων περιστατικών έχουν δείξει ότι καρκινικά κύτταρα μπορεί να βρεθούν στην περιτοναϊκή κοιλότητα σε ασθενείς που χειρουργούνται για καρκίνο ενδομητρίου σταδίου Ι και προηγουμένως είχαν υποβληθεί σε διαγνωστική υστεροσκόπηση (Schmitz and Nahhas, 1994; Egarter et al., 1996; Rose et al., 1998). Στο ίδιο συμπέρασμα κατέληξαν οι ερευνητές μίας αντίστοιχης μεγάλης σειράς 162 ασθενών, όπου βρέθηκαν καρκινικά κύτταρα στην περιτοναϊκή πλύση 8 ασθενών (6.7%) (Lo et al., 2002). Το ποσοστό ήταν παρεμφερές (8%) στην αναδρομική μελέτη της Αυστριακής Ομάδας Γυναικολογικής Ογκολογίας, επί συνόλου 74 ασθενών με ΚΕ σταδίου ΙΑ, ΙΒ (Obermair et al., 2000a). Αντιθέτως, μια Γαλλική αναδρομική μελέτη έδειξε ένα εξαιρετικά υψηλό ποσοστό (37%) σε 19 ασθενείς με στάδιο ΙΑ ΚΕ (Leveque et al., 1998). Επίσης, μία πρόσφατη μελέτη in-vitro έδειξε ότι καρκινικά κύτταρα από το ενδομήτριο μπορεί όχι μόνο να μεταφερθούν στην περιτοναϊκή κοιλότητα με την υστεροσκόπηση, αλλά και να παραμείνουν λειτουργικά ενεργά και να προσκολληθούν στο περιτόναιο (Arikan et al., 2001). Τα ερωτήματα που προκύπτουν είναι τα ακόλουθα: 1. Επηρεάζεται η μεταφορά καρκινικών κυττάρων από την τεχνική της υστεροσκόπησης, σε ό,τι αφορά το υλικό που χρησιμοποιείται για τη διάταση της ενδομητρικής κοιλότητας; Παρ ότι η προαναφερθείσα μελέτη των Lo et al. (Lo et al., 2002) έδειξε ότι η πιθανότητα μεταφοράς κυττάρων είναι μεγαλύτερη με τη χρήση Φυσιολογικού Ορού (ΦΟ) παρά αερίου (CΟ 2 ), η πιο σωστή μεθοδολογικά προδρομική μελέτη των Nagele et al. δεν ανέδειξε καμία διαφορά ανάλογα με τη χρήση υγρού χαμηλού ιξώδους (ΦΟ) ή αερίου (Nagele et al., 1999). 2. Επηρεάζεται η μεταφορά καρκινικών κυττάρων από την τεχνική της υστεροσκόπησης, σε ό,τι αφορά την πίεση του υγρού ή αερίου για ικανοποιητική διάταση της ενδομητρικής κοιλότητας; Φαίνεται από τις εργασίες των Baker and Adamson σε υπογόνιμες ασθενείς που υποβλήθηκαν σε υστερο-λαπαροσκόπηση ότι επαρκής διάταση της κοιλότητας επιτυγχάνεται με μέση πίεση 40 mmhg (Baker and Adamson, 1998). Eπίσης, οι ίδιοι ερευνητές είχαν προηγουμένως καταδείξει ότι δεν παρατηρείται διαφυγή υγρού και ενδομητρικών κυττάρων με εφαρμογή πίεσης κατώτερης των 70 mm Hg (Baker and Adamson, 1995). 3. Υπάρχουν άλλοι μηχανισμοί μεταφοράς κυττάρων στην περιτοναϊκή κοιλότητα; Η απάντηση είναι μάλλον καταφατική αν κάποιος μελετήσει την εργασία των Creasman and Lukeman, όπου καρκινικά κύτταρα ανευρέθησαν στην κοιλιά 3 ασθενών με ΚΕ σταδίου Ι που είχαν προηγουμένως υποβληθεί σε αμφοτερόπλευρη σαλπιγγεκτομία ή απολίνωση σαλπίγγων (Creasman and Lukeman, 1972). Επίσης, υπάρχουν αρκετές βιβλιογραφικές αναφορές περιτοναϊκής δισποράς μετά από απλή απόξεση του ενδομητρίου (Beyth et al., 1975). 4. Επηρεάζεται η επιβίωση των ασθενών από τη διασπορά καρκινικών κυττάρων στην περιτοναϊκή κοιλότητα (αλλαγή σταδίου σε ΙΙΙΑ); Παρά την ύπαρξη παλαιών μελετών που δηλώνουν το αντίθετο, είναι γενικά παραδεκτό ότι η πρόγνωση ασθενών με ΚΕ σταδίου Ι και μόνη ένδειξη εξωμητρικής εντόπισης της νόσου την θετική περιτοναϊκή πλύση είναι πολύ καλή. Επίσης, η θετική πλύση δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη για περαιτέρω θεραπεία (ακτινοβολία ή χημειοθεραπεία) (Eltabbakh et al., 1997). Μέχρι προ εικοσαετίας εχρησιμοποιείτο σε πολλά αναγνωρισμένα διεθνώς κέντρα Γυναικολογικής Ογκολογίας η Υστερογραφία, ως μέθοδος EΛΛHNIKH MAIEYTIKH & ΓYNAIKOΛOΓIKH ETAIPEIA 135

4 `Υποστεροσκόπηση ή απόξεση στη διάγνωση του καρκίνου ενδομητρίου Πανοσκάλτσης Θ. σταδιοποίησης, ειδικά σε ό,τι αφορά την ενδομητρική επέκταση του ΚΕ. Δεν υπάρχει καμία ένδειξη ό,τι η επιβίωση αυτών των ασθενών ήταν χειρότερη από ασθενείς που δεν υπεβλήθησαν σε Υστερογραφία (Johnson, 1973). Δεν υπάρχουν προδρομικές τυχαιοποιημένες μελέτες σύγκρισης της επιβίωσης ασθενών με ΚΕ που είχαν προηγουμένως υποβληθεί σε υστεροσκόπηση ή όχι. Υπάρχουν μόνο 2 πρόσφατες αναδρομικές μελέτες που δείχνουν ότι η πρόγνωση δεν επηρεάζεται από αυτόν τον παράγοντα. Πολύ πρόσφατα, δημοσιεύτηκε και μία Ιαπωνική αναδρομική μελέτη 280 ασθενών με ΚΕ, που περιορίζετο στη μήτρα αλλά με θετική κυτταρολογική εξέταση. Καμία από τις 280 ασθενείς δεν υπεβλήθη σε υστεροσκόπηση, αλλά η διάγνωση ετέθη με ενδομητρική βιοψία μόνο. Θετική κυτταρολογική πλύση ευρέθη σε εξαιρετικά μεγάλο ποσοστό ασθενών (17%), αλλά αυτή δεν ήταν ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας επιβίωσης. Τα αποτελέσματα αυτών των μελετών παρουσιάζονται συνοπτικά στον Πίνακα 1 (Gucer et al., 1998; Obermair et al., 2000b; Kasamatsu et al., 2003). Eνδομητρική βιοψία Στις περισσότερες μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες Πίνακας 1. Επιβίωση ασθενών με καρκίνο ενδομητρίου σταδίου I που προηγουμένως υπεβλήθησαν σε υστεροσκόπηση (Gucer et al.,1998; Obermair et al.,2000b) ή όχι (Kasamatsu et al.,2003). Gucer Obermair Kasamatsu (α)αριθμός ασθενών Ομάδα υστεροσκόπησης (β)αριθμός ασθενών Ομάδα ελεγχου Μέση διάρκεια (α) 29 μήνες (26-46) παρακολούθησης (β) 30 μήνες (10-48) 23 μήνες 62 μήνες (12-135) Πίεση Υγρού Διάτασης mmhg 150 mmhg ΘετικήΚυτταρολογική (α) 7.4% (α) 7.1% 17% Εξέταση (β)?? (β) 2.56% *Έγινε μόνο σε σύνολο 111 ασθενών 5ετής επιβίωση Yποτροπή νόσου (α) 1 τοπική μετά 37 μήνες, (α) 2 μετά 23 μήνες και 26 μήνες + Κυτταρολογική 91% - Κυτταρολογική 95% Ενδομητριοειδές, Eλεύθερη νόσου επιβίωση p=0.42 Στάδιο ΙC, Grade 2, (DFS) 92.4% +Λεμφαγγειακή διήθηση (β) 1 τοπική και παραορτική (β) δεν δίνονται στοιχεία μετά 20 μήνες, Eλεύθερη νόσου επιβίωση DFS στους 36 μήνες Eνδομητριοειδές, (DFS) 84.7% +Κυτταρολογική 90% p= Κυτταρολογική 94% Στάδιο IA, Grade 3 p=0.52 Θάνατοι (α) 2 από άλλα αίτια (β) 1 από άλλα αίτια 5ετής επιβίωση 136

5 EΛΛHNIKO ΠEPIOΔIKO ΓYNAIKOΛOΓIAΣ & MAIEYTIKHΣ TΟΜ. 3, TΕΥΧ. 2, ΣΕΛ , 2004 είναι δυνατή η λήψη ενδομητρικής βιοψίας (ΕΒ) με την είσοδο στην ενδομητρική κοιλότητα ενός μικρού αναρροφητικού (πλαστικού ή μεταλλικού) σωλήνα διαμέτρου 3 χιλιοστών και η συλλογή ικανής ποσότητας υλικού για έγκυρη ιστολογική διάγνωση. Σε αρκετές μελέτες έχει καταδειχθεί ότι ο συνδυασμός διακολπικής υπερηχογραφίας (ιδιαίτερα υπερηχο-υστερογραφίας) και ΕΒ (Pipelle de Cornier) έχει υψηλή ευαισθησία και ειδικότητα (90% και 96% αντίστοιχα) για τη διάγνωση ΚΕ (De Silva et al., 1997; O Connell et al., 1998). Αντιθέτως, η ευαισθησία της ΕΒ (Pipelle de Cornier) για τη διάγνωση πολυπόδων και απλής υπερπλασίας είναι χαμηλή (Batool et al., 1994). Μία πρόσφατη μετα-ανάλυση επιβεβαίωσε την πολύ μεγάλη ευαισθησία της ΕΒ (Pipelle de Cornier) σε ό,τι αφορά τη διάγνωση ΚΕ (Dijkhuizen et al., 2000). Ετσι, η ΕΒ σε συνδυασμό με ΔΥ θα μπορούσε να εφαρμοσθεί σε γυναίκες χαμηλού κινδύνου για ΚΕ και, που για κάποιο λόγο, δεν μπορούν να υποβληθούν σε υστεροσκόπηση και διαγνωστική απόξεση. Αντιθέτως, θα ήταν περιττή η διενέργεια απόξεσης με ή χωρίς υστεροσκόπηση, αν η Pipelle ΕΒ μπορούσε να επιβεβαιώσει τη διάγνωση ΚΕ σε μία γυναίκα που είχε πάχος ενδομητρίου πάνω από 10 χιλιοστά στη ΔΥ. Υπέρηχοι Η διενέργεια διακολπικής υπερηχογραφίας (ΔΥ) αποτελεί πλέον αναπόσπαστο μέρος της διερεύνησης γυναικών με ανώμαλη αιμόρροια. Ο σκοπός της ΔΥ είναι η ανάδειξη εστιακών βλαβών (πολύποδες, ινομυώματα) και διάχυτης πάχυνσης του ενδομητρίου που μπορεί να οφείλεται σε ΚΕ. Επίσης, ένα μικρό ποσοστό μετεμμηνοπαυσιακών αιμορραγιών οφείλεται σε ορμονοπαραγωγούς ωοθηκικούς όγκους που εύκολα μπορεί να φανούν στη διακολπική υπερηχογραφία (Gredmark et al., 1995). Στις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, ως όριο φυσιολογικού πάχους ενδομητρίου θεωρούνται τα 3-4 χιλιοστά. Επειδή ξεφεύγει του σκοπού του αναπτυσσόμενου θέματος, παρατίθεται μόνο πίνακας πρόσφατης μετα-ανάλυσης σε ό,τι αφορά την ευαισθησία και ειδικότητα της ΔΥ για τη διάγνωση του ΚΕ. Είναι σημαντικό να τονισθεί ότι στη συγκεκριμένη μελέτη ευρέθη ότι το μέσο πάχος ενδομητρίου σε ασθενείς με ΚΕ ήταν 20+/-6 χιλιοστά. Επίσης, όταν το πάχος ενδομητρίου ήταν 4 χιλιοστών, ο κίνδυνος μη έγκαιρης διάγνωσης ΚΕ ήταν 2-6%, κάτι που αναδεικνύει την ανάγκη άμεσης ιστολογικής βιοψίας σ όλες τις γυναίκες με ΜΕΑ {Πίνακας 2 (Smith-Bindman et al., 1998)}. Αντιθέτως, θα πρέπει να τονισθεί ότι αυτές οι μετρήσεις δεν είναι σωστό να χρησιμοποιούνται σε ασθενείς που λαμβάνουν Ταμοξιφαίνη, επειδή προκαλεί πάχυνση και του στρώματος του ενδομητρίου. Σίγουρα, όλες οι ασθενείς που λαμβάνουν Ταμοξιφαίνη και παραπονούνται για κολπική αιμόρροια θα πρέπει αμέσως να υποβάλονται σε υστεροσκόπηση και λήψη ιστολογικής βιοψίας (Timmerman et al., 1998). Συμπέρασμα Ενας διαρκώς αυξανόμενος αριθμός γυναικών χρειάζεται την ιατρική φροντίδα για τη διερεύνηση και θεραπεία της ανώμαλης, ιδίως μετεμμηνοπαυσιακής, αιμόρροιας, που είναι και το κύριο σύμπτωμα εμφάνισης καρκίνου του ενδομητρίου. Η διάγνωση του καρκίνου ενδομητρίου τίθεται μόνο με ιστολογική βιοψία, αλλά η τυφλή απόξεση του ενδομητρίου με γενική αναισθησία πρέπει να θεωρείται ξεπερασμένη μέθοδος. Αυτής πρέπει να Πίνακας 2. Ευαισθησία και ειδικότητα διακολπικής υπερηχογραφίας για καρκίνο ενδομητρίου ανάλογα με το πάχος ενδομητρίου. Υλικό από 35 προδρομικές μελέτες επί συνόλου 5892 γυναικών (Smith-Bindman et al.,1998). Πάχος Ενδομητρίου Ευαισθησία Ειδικότητα (χιλιοστά) (95% Ορια Αξιοπιστίας) (95% Ορια Αξιοπιστίας) (89-100) 38 (32-45) 3 96 (93-98) 53 (51-55) 4 96 (94-98) 61 (59-63) 5 95 (92-97) 55 (53-57) 6 95 (89-98) 64 (59-69) 7 97 (92-99) 60 (56-64) 9 90 (79-97) 79 (75-82) EΛΛHNIKH MAIEYTIKH & ΓYNAIKOΛOΓIKH ETAIPEIA 137

6 `Υποστεροσκόπηση ή απόξεση στη διάγνωση του καρκίνου ενδομητρίου Πανοσκάλτσης Θ. προηγείται υστεροσκόπηση που αποτελεί πλέον τη μέθοδο εκλογής της διερεύνησης ενδομητρικής παθολογίας. Η τυπική απόξεση ενδομητρίου ακολουθεί την υστεροσκόπηση, εκτός από επιλεγμένες περιπτώσεις και σε έμπειρα χέρια όπου αρκεί η λήψη υστεροσκοπικής βιοψίας. Η διακολπική υπερηχογραφία πρέπει να περιλαμβάνεται στις διαγνωστικές εξετάσεις γυναικών με ανώμαλη αιμορραγία. Πάχος ενδομητρίου μεγαλύτερο ή ίσο των 4 χιλιοστών αποτελεί απόλυτη ένδειξη για υστεροσκόπηση. Αυτό μπορεί να οφείλεται όχι μόνο σε υπερπλασία ενδομητρίου ή ΚΕ αλλά και σε καλοήθεις εστιακές βλάβες που πρέπει να αφαιρούνται ολοκληρωτικά υπό υστεροσκοπικό έλεγχο. Αντιθέτως, αν το πάχος ενδομητρίου είναι μικρότερο των 4 χιλιοστών, ή πιθανότητα ανεύρεσης εστιακών βλαβών ή υπερπλασίας και ΚΕ είναι εξαιρετικά μικρή. Ετσι, η ΔΥ μπορεί να βοηθήσει στην επιλογή ασθενών που μπορεί να υποβληθούν σε υστεροσκόπηση χωρίς γενική αναισθησία ή, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, λήψη μόνο ενδομητρικής βιοψίας. Αποτελεί αναμφισβήτητο γεγονός ότι η υστεροσκόπηση βοηθάει στη διασπορά ενδομητρικών κυττάρων στην περιτοναϊκή κοιλότητα και η πιθανότητα διασποράς είναι ευθέως ανάλογη της αύξησης της εφαρμοζόμενης πίεσης του διατασικού υγρού. Ομως, δεν υπάρχουν ενδείξεις από τη διεθνή βιβλιογραφία ότι η διασπορά ενδομητρικών κυττάρων επηρεάζει αρνητικά την επιβίωση ασθενών με καρκίνο ενδομητρίου. Hysteroscopy or curettage for the diagnosis of endometrial cancer Theodore A. Panoskaltsis 2nd University Department of Obstetrics and Gynaecology, Aretaieion Hospital, Athens, Greece Correspondence: T. Panoskaltsis, , Vas. Sofias Avenue, Athens, Greece Tel.: , Fax: , Summary Endometrial cancer has to be confirmed histologically in all cases, and the review of the international literature shows that endometrial curettage is preferably preceeded by hysteroscopic visualisation of the endometrial cavity. The reason is that the simple dilatation and curettage (D&C) fails to sample the entire endometrial cavity and, also, benign and malignant focal lesions may not be diagnosed or removed completely. The most important disadvantage of hysteroscopy appears to be the chance of peritoneal dissemination of cancer cells, which is directly related to the pressure of the distension fluid. This could have a negative effect on the survival of such patients (chance to stage IIIA). However, such fears have not been substantiated in the two retrospective relevant studies. Until more results are published, it is suggested that the pressure of the distension fluid does not exceed the 70 mmhg. Key words: endometrial cancer, hysteroscopy, curettage, focal lesions Βιβλιογραφία Αnastasiadis, P.G., Koutlaki, N.G., Skaphida, P.G. et al. (2000) Endometrial polyps: prevalence, detection, and malignant potential in women with abnormal uterine bleeding. Eur. J. Gynaecol. Oncol. 21, Arikan, G., Reich, O., Weiss, U. et al. (2001) Are endometrial carcinoma cells disseminated at hysteroscopy functionally viable? Gynecol. Oncol. 83, Baker, V.L. and Adamson, G.D. (1998) Minimum intrauterine pressure required for uterine distension. J. Am. Assoc. Gynecol. Laparosc. 5, Baker, V.L. and Adamson, G.D. (1995) Threshold intrauterine perfusion pressures for intraperitoneal spill during hydrotubation and correlation with tubal adhesive disease. Fertil. Steril. 64, Baskett, T.F., O Connor, H. and Magos, A.L. (1996) A comprehensive one-stop menstrual problem clinic for the diagnosis and management of abnormal uterine bleeding. Br. J. Obstet. Gynaecol. 103, Βatool, T., Reginald, P.W. and Hughes, J.H. (1994) Outpatient pipelle endometrial biopsy in the investigation of postmenopausal bleeding. Br. J. Obstet. Gynaecol. 101, Βen-Yehuda, O., Kim, Y.B. and Leuchter, R.S. (1998) Does hysteroscopy improve upon sensitivity of dilatation and curettage in the diagnosis of endometrial hyperplasia or carcinoma? Gynecol. Oncol. 68, 4-7. Βettocchi, S., Ceci, O., Vicino, M. et al. (2001) Diagnostic inadequacy of dilatation and curettage. Fertil. Steril. 75, Beyth, Y., Yaffe, H., Levij, I. et al. (1975) Retrograde seeding of endometrium: a sequela of tubal flushing? Fertil. Steril. 26, Clark, T.J., Voit, D., Gupta, J.K. et al. (2002) Accuracy of hysteroscopy in the diagnosis of endometrial cancer and hyperplasia: a systematic quantitative review. J. Am. Med. Assoc. 288, Colofransceschi, M., Bettocchi, S., Mencaglia, L. et al. (1996) Missed hysteroscopic detection of uterine 138

7 EΛΛHNIKO ΠEPIOΔIKO ΓYNAIKOΛOΓIAΣ & MAIEYTIKHΣ TΟΜ. 3, TΕΥΧ. 2, ΣΕΛ , 2004 carcinoma before endometrial resection: Report of three cases. Gynecol. Oncol. 62, Creasman, W.T. and Lukeman, J. (1972) Role of the fallopian tube in dissemination of malignant cells in corpus cancer. Cancer, 29, De Silva, B.Y. Stewart, K., Steven, J.D. and Sathanandan, K. (1997) Transvaginal ultrasound measurement of endometrial thickness and endometrial Pipelle sampling as an alternative diagnostic procedure to hysteroscopy and dilatation and curettage in the management of post-menopausal bleeding. J. Obstet. Gynaecol. 17, Dijkhuizen, F.P., Mol, B.W., Brolmann, H.A. and Heintz, A.P. (2000) The accuracy of endometrial sampling in the diagnosis of patients with endometrial carcinoma and hyperplasia: a meta-analysis. Cancer, 89, Egarter, C., Krestan, C. and Kurz, C. (1996) Abdominal dissemination of malignant cells with hysteroscopy. Gynecol. Oncol. 63, Eltabbakh, G.H., Piver, S., Hempling, R.E. and Shin, K.H. (1997) Excellent long-term survival and absence of vaginal recurrence in 332 patients with low-risk stage I endometrial adenocarcinoma treated with hysterectomy and vaginal brachytherapy without formal staging lymph node sampling: report of a prospective trial. Int. J. Radiat. Oncol. Biol. Phys. 38, Εpstein, E., Ramirez, A., Skoog, L., Valentin, L. (2001) Dilatation and curettage fails to detect most focal lesions in the uterine cavity in women with postmenopausal bleeding. Acta Obstet. Gynecol. Scand. 80(12), Gaglione, R., Cinque, B., Paparatti, L. and and Pistilli, E. (1996) Hysteroscopy: a milestone in gynaecology. Gynaecol. Endosc. 5, Gimpelson, R.J. and Rappold, H.O. (1988) A comparative study between panoramic hysteroscopy with directed biopsies and dilatation and curettage. Am. J. Obstet. Gynecol. 158, Gredmark, T., Kvint, S., Havel, G. and Mattson, L.A. (1995) Histopathological findings in women with postmenopausal bleeding. Br. J. Obstet. Gynaecol. 102, Grimes, D.A. (1982) Diagnostic dilatation and curettage: a reappraisal. Am. J. Obstet. Gynecol. 142, 1-6. Gucer, F., Tamussino, K., Reich, O. et al. (1998) Two-year follow-up of patients with endometrial carcinoma after preoperative fluid hysteroscopy. Int. J. Gynecol. Cancer, 8, Johnson, J.E. (1973) Hysterography and diagnostic curettage in carcinoma of the uterine body. An evaluation of diagnostic value and therapeutic implications in stages I and II. Acta Radiol. Suppl. 326, Kasamatsu, T., Onda, T., Katsumata, N. et al. (2003) Prognostic significance of positive peritoneal cytology in endometrial carcinoma confined to the uterus. Br. J. Cancer, 88, Leveque, J., Goyat, F., Dugast, J. et al. (1998) Value of peritoneal cytology after hysteroscopy in surgical stage I adenocarcinoma of the endometrium. Oncol. Rep. 5, Lo, K.W. and Yuen, P.M. (2000) The role of outpatient diagnostic hysteroscopy in identifying anatomic pathology and histopathology in the endometrial cavity. J. Am. Assoc. Gynecol. Laparosc. 7, Lo, K.W.K., Cheung, T.H., Yim, S.F. and Chung, T.K.H. (2002) Hysteroscopic dissemination of endometrial carcinoma using carbon dioxide and normal saline: a retrospective study. Gynecol. Oncol. 84, Loverro, G., Bettocchi, S., Cormio, G. et al. (1996) Diagnostic accuracy of hysteroscopy in endometrial hyperplasia. Maturitas 25, Nagele, F., Wieser, F., Deery, A. et al. (1999) Endometrial cell dissemination at diagnostic hysteroscopy: a prospective randomized cross-over comparison of normal saline and carbon dioxide uterine distension. Hum. Reprod. 14, Νasri, M.N. and Coast, G.J. (1989) Correlation of ultrasound findings and endometrial histopathology in postmenopausal women. Br. J. Obstet. Gynaecol. 96, Obermair, A., Geramou, M., Gucer, F. et al. (2000a) Does hysteroscopy facilitate tumor cell dissemination? Cancer, 88, Obermair, A., Geramou, M., Gucer, F. et al. (2000b) Impact of hysteroscopy on disease-free survival in clinically stage I endometrial cancer patients. Inter. J. Gynecol. Cancer 10, O Connell, L.P., Fries, M.H., Zeringue, E. and Brehm, W. (1998) The combination of endometrial biopsy and transvaginal sonohysterography was a reliable diagnostic tool for abnormal uterine bleeding in postmenopausal women. Am. J. Obstet. Gynecol. 178, Office of National Statistics. (1999) Registration of cancer diagnosed in , England and Wales. Health Statistics Quarterly Winter 4, Recamier, M. (1850) Memoire sur les productions fibreuses et fongueses intra-uterine. Union Med. Paris, 4, 266. Rose, P.G., Mendelsohn, G. and Kornbluth, I. (1998) Hysteroscopic dissemination of endometrial carcinoma. Gynecol. Oncol. 71, Schmitz, M.J. and Nahhas, W.A. (1994) Hysteroscopy may transport malignant cells into the peritoneal cavity. Case report. Eur. J. Gynaecol. Oncol. 15, Smith-Bindman, R., Kerlikowske, K., Feldstein, V.A. et al. (1998) Endovaginal ultrasound to exclude endometrial cancer and other endometrial abnormalities. J. Am. Med. Assoc. 280, Stock, R.J. and Kanbur, A. (1975) Prehysterectomy curettage. Obstet. Gynecol. 45, Stovall, T.G., Solomon, S.K. and Ling, F.W. (1989) Endometrial sampling prior to hysterectomy. Obstet. Gynecol. 73, Τahir, M.M., Bigrigg, M.A., Browning, J.J. et al. (1999) A randomised controlled trial comparing transvaginal ultrasound, outpatient hysteroscopy and endometrial biopsy with inpatient hysteroscopy and curettage. Br. J. Obstet. Gynaecol. 106, Τimmerman, D., Deprest, J., Bourne, T. et al. (1998) A randomized trial of ultrasonography or office hysteroscopy for endometrial assessment in EΛΛHNIKH MAIEYTIKH & ΓYNAIKOΛOΓIKH ETAIPEIA 139

8 `Υποστεροσκόπηση ή απόξεση στη διάγνωση του καρκίνου ενδομητρίου Πανοσκάλτσης Θ. postmenopausal patients with breast cancer who were treated with Tamoxifen. Am. J. Obstet. Gynecol. 179, Wagman, H. (1988) Postmenopausal bleeding. Bailliere s Clinical Obstetrics and Gynaecology, 2, Word, B., Gravlee, C. and Wideman, G. (1958) The fallacy of simple uterine curettage. Obstet. Gynecol. 12, ΚΑΤΑΤΕΘΗΚΕ 10/02/2004, ΕΓΙΝΕ ΔΕΚΤΗ 10/03/

Η αξιοπιστία και η ασφάλεια της διαγνωστικής υστεροσκόπησης σε προ-εμμηνοπαυσιακές και μετεμμηνοπαυσιακές. τελευταία δεκαετία. Περίληψη ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ

Η αξιοπιστία και η ασφάλεια της διαγνωστικής υστεροσκόπησης σε προ-εμμηνοπαυσιακές και μετεμμηνοπαυσιακές. τελευταία δεκαετία. Περίληψη ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Η αξιοπιστία και η ασφάλεια της διαγνωστικής υστεροσκόπησης σε προ-εμμηνοπαυσιακές και μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες: Κλινική εμπειρία την τελευταία δεκαετία Ν. Μακρής, Ε. Βομβολάκη, Α. Αντσακλής

Διαβάστε περισσότερα

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ 18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η συχνότερη μορφή γυναικολογικού καρκίνου στις ΗΠΑ ( 6% όλων των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες). Η πρόγνωση είναι σχετικά καλή καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Mελέτη έκβασης περιπτώσεων ανίχνευσης άτυπων πλακωδών κυττάρων απροσδιορίστου σηµασίας (ΑSCUS) κατά την κυτταρολογική εξέταση κατά Παπανικολάου

Mελέτη έκβασης περιπτώσεων ανίχνευσης άτυπων πλακωδών κυττάρων απροσδιορίστου σηµασίας (ΑSCUS) κατά την κυτταρολογική εξέταση κατά Παπανικολάου Mελέτη έκβασης περιπτώσεων ανίχνευσης άτυπων πλακωδών κυττάρων απροσδιορίστου σηµασίας (ΑSCUS) κατά την κυτταρολογική εξέταση κατά Παπανικολάου Πετούσης Σ., Μαργιούλα-Σιάρκου Χ., Καλογιαννίδης Ι., Δαγκλής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» 8ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 18-21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007 ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΠΙΘΑΝΗ ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ Ψηλαφητή

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ

ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ Ανωορρηκτικοί κύκλοι Εξωγενή οιστρογόνα Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών Παχυσαρκία Όγκοι ωοθηκών Εφηβία Παραγωγική ηλικία Κλιμακτήριο εμμηνόπαυση ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ. Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος. Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ. Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος. Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος Λέκτορας, 2 η Πανεπιστημιακή Κλινική Μαιευτικής Γυναικολογίας Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο καρκίνος ωοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

O ρόλος της. Υστεροσκόπησης. στην. ανεξήγητη υπογονιμότητα

O ρόλος της. Υστεροσκόπησης. στην. ανεξήγητη υπογονιμότητα O ρόλος της Υστεροσκόπησης στην ανεξήγητη υπογονιμότητα Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Μαιευτήριο «ΛΗΤΩ» 3 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Γυναικολογικής ενδοσκόπησης. Θεσσαλονίκη 24/05/2008

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ ΝΟΣΟΥ

ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ ΝΟΣΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚAΡKINOY ΠΝΕΥΜΟΝΑ 15 Μαρτίου 2014 Ιωάννης Χ. Γκιόζος Πνευµονολόγος MD,FCCP Επ.Συνεργάτης Πανεπιστηµίου Αθηνών Ογκολογική Μονάδα Γ ΠΠ ΓΝΝΘΑ Η Σωτηρία ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ Κ. ΣΥΚΙΩΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Γ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ - ΟΓΚΟΛΟΓΟΣ Η ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ του καρκίνου του

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΜΑΣΤΟΥ: ΟΙ 1000 ΠΡΩΤΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΥ Γ MD, ΚΑΠΙΡΗΣ Σ MD, ΚΟΛΟΒΕΛΩΝΗΣ Γ MD, ΜΑΛΛΙΔΗΣ Ε MD,

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΜΑΣΤΟΥ: ΟΙ 1000 ΠΡΩΤΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΥ Γ MD, ΚΑΠΙΡΗΣ Σ MD, ΚΟΛΟΒΕΛΩΝΗΣ Γ MD, ΜΑΛΛΙΔΗΣ Ε MD, Γ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥ ΓΝΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ Εισαγωγή Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος των γυναικών στον Δυτικό κόσμο. Από την έναρξη λειτουργίας του Ιατρείου Παθήσεων Μαστού (του Γ Χειρουργικού

Διαβάστε περισσότερα

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος της γυναίκας. Η επίπτωση παγκόσμια είναι περίπου 89 περιστατικά/100.000 γυναίκες ενώ αναφέρονται 800.000 νέα περιστατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΑΓΓΙΓΜΑΤΟΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΩΣ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΑΝΤΡΕΑΣ ΠΙΤΣΙΛΛΟΣ Α.Φ.Τ 2007947541 ΛΕΥΚΩΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΕ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΜΗΤΕΡΑ Η εξέλιξη στην υπερηχογραφική τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ

14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ 14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ Υδατιδώδης μύλη κύηση ολική μερική Διεισδυτική μύλη κύηση Χοριοκαρκίνωμα PSTT (placental site trophoblastic tumors) Η ολική και μερική υδατιδώδης

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόματο σύστημα Πρώιμης Διάγνωσης κατά την διάρκεια Υστεροσκοπικής Εξέτασης για Γυναικολογικό Καρκίνο. Δρ Μάριος Νεοφύτου

Αυτόματο σύστημα Πρώιμης Διάγνωσης κατά την διάρκεια Υστεροσκοπικής Εξέτασης για Γυναικολογικό Καρκίνο. Δρ Μάριος Νεοφύτου Αυτόματο σύστημα Πρώιμης Διάγνωσης κατά την διάρκεια Υστεροσκοπικής Εξέτασης για Γυναικολογικό Καρκίνο Δρ Μάριος Νεοφύτου Περιεχόμενα Σκοπός της έρευνας Γυναικολογικός Καρκίνος Ενδοσκόπηση / Υστεροσκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΠΙΕΣΗ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 12700 ασθενείς/έτος ΗΠΑ 5-10% όλων των

Διαβάστε περισσότερα

BREAST LESION EXCISION SYSTEM: ΝΕΑ ΣΤΕΡΕΟΤΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ ΒΙΟΨΙΑΣ ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΩΝ ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΡΑΔΙΟΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ.

BREAST LESION EXCISION SYSTEM: ΝΕΑ ΣΤΕΡΕΟΤΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ ΒΙΟΨΙΑΣ ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΩΝ ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΡΑΔΙΟΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ. ΝΕΑ ΣΤΕΡΕΟΤΑΚΤΙΚΗ ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ Μονάδα Μαστού, Α Προπαιδευτική Χειρουργική κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Στόχος Αξιολόγηση του Intact Breast Lesion Excision

Διαβάστε περισσότερα

Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου

Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου Πέτρος Καρακίτσος Καθηγητής Κυτταρολογίας Διευθυντής Εργαστηρίου Διαγνωστικής

Διαβάστε περισσότερα

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Ductal Carcinoma in Situ Πορογενές καρκίνωμα in Situ In Situ = επί τόπου Τοπικό πορογενές καρκίνωμα; Ductal

Διαβάστε περισσότερα

Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα

Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα Παπανικολάου Αθανάσιος Αναπληρωτής Διευθυντής ΕΣΥ Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΑ Η ΣΩΣΤΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΥΡΟΘΗΛΙΑΚΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΣΤΟ ΑΝΩΤΕΡΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ;

ΠΟΙΑ Η ΣΩΣΤΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΥΡΟΘΗΛΙΑΚΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΣΤΟ ΑΝΩΤΕΡΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ; ΠΟΙΑ Η ΣΩΣΤΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΥΡΟΘΗΛΙΑΚΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΣΤΟ ΑΝΩΤΕΡΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ; ΕΝ ΕΙΞΕΙΣ ΕΝ ΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Θ. ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ Επικ. Καθηγητής Ουρολογίας ηµοκριτείου Πανεπιστηµίου Θράκης ΕΝ

Διαβάστε περισσότερα

¹ Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Ιπποκράτειο ²Μονάδα Μικροχειρουργικής, Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Αθηνών

¹ Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Ιπποκράτειο ²Μονάδα Μικροχειρουργικής, Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Αθηνών ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΑΝΕΓΧΕΙΡΗΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ. ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΑΥΤΟ ΙΑΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΔΟΠΡΟΘΕΣΗΣ Βρακοπούλου Γαβριέλλα- Ζωή ¹, Δουλάμη Γεωργία¹,Λαρεντζάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙ Α «Καρκίνος. του ενδοµητρίου» ΣΤΑ ΙΟΠΟΙΗΣΗ. ΜΗΤΕΡΑ Αθήνα,22. εκεµβρίου 2005. Αλέξανδρος Ι Ροδολάκης

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙ Α «Καρκίνος. του ενδοµητρίου» ΣΤΑ ΙΟΠΟΙΗΣΗ. ΜΗΤΕΡΑ Αθήνα,22. εκεµβρίου 2005. Αλέξανδρος Ι Ροδολάκης ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙ Α «Καρκίνος του ενδοµητρίου» ΣΤΑ ΙΟΠΟΙΗΣΗ Αλέξανδρος Ι Ροδολάκης ΜΗΤΕΡΑ Αθήνα,22 εκεµβρίου 2005 Ca ενδοµητρίου η πλέον συχνή γυναικολογική κακοήθης νόσος προβλέπεται να παραµείνει η

Διαβάστε περισσότερα

Υπερηχογραφία Θώρακα. Χαράλαμπος Μόσχος Πνευμονολόγος

Υπερηχογραφία Θώρακα. Χαράλαμπος Μόσχος Πνευμονολόγος Υπερηχογραφία Θώρακα Χαράλαμπος Μόσχος Πνευμονολόγος 2η Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική, Νοσοκομείο «Αττικόν» Πλευρές Αέρας Υπερηχογραφία Θώρακα Αρχές-Ιδιαιτερότητες Αναπνευστικές κινήσεις Ο φυσιολογικός

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 17 Μάρτιος 2014

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 17 Μάρτιος 2014 Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 17 Μάρτιος 2014 ευτερογενής πρόληψη καρκίνου µαστού Εισαγωγή Ο καρκίνος µαστού αφορά το 27% όλων των περιπτώσεων καρκίνου στο γυναικείο πληθυσµό και ο συνολικός κίνδυνος στη διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΛΕΜΦΑ ΕΝΕΚΤΟΜΗΣ ΣΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΛΕΜΦΑ ΕΝΕΚΤΟΜΗΣ ΣΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΛΕΜΦΑ ΕΝΕΚΤΟΜΗΣ ΣΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΡΚΑΡΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ Σύγκρουση συµφερόντων Καµία Ca ΝΕΦΡΟΥ & ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Λεµφογενώς

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Μωυσίδης Κυριάκος Λέκτορας Ουρoλογίας Β ουρολογική κλινική του Α.Π.Θ. Διευθυντής Καθηγητής Ε. Ιωαννίδης Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Καρκίνος του προστάτη Yπάρχει κάποια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΩΧΡΙΝΟΤΡΟΠΟΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΚΥΗΣΗ 35 ΕΒΔ. ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ. Κουμπής Δ.Χρυσοβαλάντης M.

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΩΧΡΙΝΟΤΡΟΠΟΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΚΥΗΣΗ 35 ΕΒΔ. ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ. Κουμπής Δ.Χρυσοβαλάντης M. 96 ΤΥΕΘ - Κλινική Χιος, 2401 ΓΣΝΑ, 3Κλινίκη Χίος, 4ΓΝΝ ΧΙΟΥ 1 Εισαγωγή Το περιστατικό που περιγράφεται αποτελεί σπάνια εμφάνιση του συνδρόμου της ωχρινοτρόπου διέγερσης των ωοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ MD,MSc,FEBU ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β, ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Α.Ο.Ν.Α Θεωρίες προέλευσης της πολλαπλότητας των όγκων

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή.

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη. Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ

Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη. Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ 12/11/2012 127.000 θάνατοι κατά την κύηση και τον τοκετό λόγω αιμορραγίας παγκοσμίως Η αιμορραγία αποτελεί μία από τις κυριότερε ς αιτίες άμεσου θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

Ολική ή υφολική κοιλιακή υστερεκτομή σε καλοήθεις γυναικολογικές παθήσεις; πώς, πότε και γιατί;

Ολική ή υφολική κοιλιακή υστερεκτομή σε καλοήθεις γυναικολογικές παθήσεις; πώς, πότε και γιατί; ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ & MΑΙΕΥΤΙΚΗΣ TΟΜ. 11, TΕΥΧ. 1, ΣΕΛ. 07-14, 2012 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ Ολική ή υφολική κοιλιακή υστερεκτομή σε καλοήθεις γυναικολογικές παθήσεις; πώς, πότε και γιατί; Δανιηλίδης

Διαβάστε περισσότερα

Βουβωνοκήλες. ιαμαντής Θεόδωρος Καθηγητής Χειρουργικής Πανεπιστημίου Αθηνών. Βουβωνοκήλες

Βουβωνοκήλες. ιαμαντής Θεόδωρος Καθηγητής Χειρουργικής Πανεπιστημίου Αθηνών. Βουβωνοκήλες Βουβωνοκήλες Βουβωνοκήλες 1 Βουβωνοκήλες Βουβωνοκήλες Λοξή Βουβωνοκήλη 2 Βουβωνοκήλες Ευθεία Βουβωνοκήλη Χειρουργικές Τεχνικές Ανοικτές πρόσθιες τεχνικές (Bassini, McVay, Shouldice) Ανοικτές οπίσθιες τεχνικές

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΧΡΗΣΗ ΚΙΝΗΤΟΥ ΤΗΛΕΦΩΝΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΓΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Εξωσωματική γονιμοποίηση και ινομυώματα. Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος Μονάδα Αναπαραγωγικής Ιατρικής «ΛΗΤΩ»

Εξωσωματική γονιμοποίηση και ινομυώματα. Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος Μονάδα Αναπαραγωγικής Ιατρικής «ΛΗΤΩ» Εξωσωματική γονιμοποίηση και ινομυώματα Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος Μονάδα Αναπαραγωγικής Ιατρικής «ΛΗΤΩ» Τα ινομυώματα εμφανίζονται στο 30% των γυναικών. Τα ινομυώματα επηρεάζουν αρνητικά την γονιμοποιητική

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμοί ερευνών. Βαγγέλης Ευαγγέλου

Σχεδιασμοί ερευνών. Βαγγέλης Ευαγγέλου Σχεδιασμοί ερευνών Βαγγέλης Ευαγγέλου Ιεράρχηση των αποδείξεων στην ιατρική έρευνα Figure 2. Box Plots for Total Citation Counts for Various Study Designs for Articles Published in 1991 and 2001 Box length

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΔΕΝΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ. Μαρία Παπαευθυμίου Διευθύντρια Κυτταρ/κού Τμήματος Νοσοκομείο "Αλεξάνδρα"

ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΔΕΝΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ. Μαρία Παπαευθυμίου Διευθύντρια Κυτταρ/κού Τμήματος Νοσοκομείο Αλεξάνδρα ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΔΕΝΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ Μαρία Παπαευθυμίου Διευθύντρια Κυτταρ/κού Τμήματος Νοσοκομείο "Αλεξάνδρα" ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΔΕΝΙΚΩΝ ΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ (Σύστημα Bethesda 2001) 1) Άτυπα αδενικά

Διαβάστε περισσότερα

Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών

Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Συσχέτιση της σωματικής δραστηριότητας (ΣΔ) με τον κίνδυνο για νεοπλασίες

Διαβάστε περισσότερα

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Επιστημονική Επιμέλεια: Χρήστος Μαρκόπουλος, Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών για τον καρκίνο του μαστού Δεδομένα για τον καρκίνο του μαστού

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α.

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Η ανικανότητα σύλληψης μετά από ένα χρόνο σεξουαλικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ Μετεµµηνοπαυσιακό Ορµονικό Προφίλ (Για µετεµµηνοπαυσιακούς και ακανόνιστους κύκλους) Η εµµηνόπαυση προκαλείται από σταδιακή µεταβολή της ευαισθησίας των ωοθηκών προς τις Γοναδοτροπίνες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Επώνυμο : Πασχόπουλος Όνομα: Mηνάς Ονομα πατρός: Hλίας Όνομα μητρός:κασμηρία Ημερομηνία γέννησης: 3 Μαρτίου 1960 Τόπος γέννησης: Φιλιάτες Θεσπρωτίας Επάγγελμα: Μαιευτήρας Γυναικολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Διακολπική υδρολαπαροσκόπηση

Διακολπική υδρολαπαροσκόπηση 22(1):47-51, 2010 Ανασκοπήσεις Γ. Πάντος 1,2 Κ. Αλμαλόγλου 2 Μ. Φράγκος 1 Α. Σόρτσης 1 Β. Ταρλατζής 1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η ύπαρξη σημαντικών μειονεκτημάτων που συνοδεύουν τη διαγνωστική λαπαροσκόπηση, η οποία βεβαίως

Διαβάστε περισσότερα

16. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΟΛΠΟΤΡΑΧΗΛΙΚΩΝ ΕΠΙΧΡΙΣΜΑΤΩΝ

16. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΟΛΠΟΤΡΑΧΗΛΙΚΩΝ ΕΠΙΧΡΙΣΜΑΤΩΝ 16. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΟΛΠΟΤΡΑΧΗΛΙΚΩΝ ΕΠΙΧΡΙΣΜΑΤΩΝ Οι οδηγίες για την αντιμετώπιση των γυναικών με κυτταρολογικές ή/και ιστολογικές ανωμαλίες είναι αυτές της Αμερικανικής Εταιρίας ς και Παθολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη διαγνωστική έρευνα

Εισαγωγή στη διαγνωστική έρευνα DEPARTMENT OF HYGIENE AND EPIDEMIOLOGY Εισαγωγή στη διαγνωστική έρευνα Κώστας Τσιλίδης, ktsilidi@cc.uoi.gr http://users.uoi.gr/ktsilidi/teaching Ιωαννίδης: κεφάλαιο 3 Ahlbom: κεφάλαιο 3, 4 Guyatt: κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ

ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ Ιωάννα Τζουλάκη Κώστας Τσιλίδης Ιωαννίδης: κεφάλαιο 2 Guyatt: κεφάλαιο 18 ΕΠΙςΤΗΜΟΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ Επιστήμη (θεωρία) Πράξη (φροντίδα υγείας) Γνωστικό μέρος Αιτιό-γνωση Διά-γνωση Πρό-γνωση

Διαβάστε περισσότερα

Ca Προστάτη. Μοριακοί δείκτες και στρατηγική χειρισμού των ασθενών με νόσο χαμηλού κινδύνου ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΠ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ.

Ca Προστάτη. Μοριακοί δείκτες και στρατηγική χειρισμού των ασθενών με νόσο χαμηλού κινδύνου ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΠ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. Ca Προστάτη Μοριακοί δείκτες και στρατηγική χειρισμού των ασθενών με νόσο χαμηλού κινδύνου ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΠ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. Ca Προστάτη Ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στους άνδρες 1 στους

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 13 Μάρτιος 2014. Πρωτογενής και δευτερογενής πρόληψη έναντι του καρκίνου του τραχήλου της µήτρας

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 13 Μάρτιος 2014. Πρωτογενής και δευτερογενής πρόληψη έναντι του καρκίνου του τραχήλου της µήτρας Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 13 Μάρτιος 2014 Πρωτογενής και δευτερογενής πρόληψη έναντι του καρκίνου του τραχήλου της µήτρας Εισαγωγή Μισό αιώνα µετά τη θεµελιώδη ανακάλυψη της κυτταρολογικής εξέτασης κολπικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ [ Αναστασία Πέτρου ] 2009625164 Λευκωσία 2014

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Κλινικής Γ.Ν.Ν.Γ.Παπανικολάου Καρκίνος Πνεύμονα Πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στις ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΝΕΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΝΕΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΝΕΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ Ροδολάκης Α., Θωμάκος Ν., Βλάχος Γ., Χαϊδόπουλος Δ., Σωτηροπούλου Μ., Παπασπύρου Ειρ., Κουτρούμπα Ι., Μουλοπούλου Α., Λουτράδης

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Ο υπογράφων έχει επίσης δημοσιεύσει ικανό αριθμό άρθρων σε έγκυρα ξένα ή ελληνικά περιοδικά και άλλα βρίσκονται υπό δημοσίευση.

Ο υπογράφων έχει επίσης δημοσιεύσει ικανό αριθμό άρθρων σε έγκυρα ξένα ή ελληνικά περιοδικά και άλλα βρίσκονται υπό δημοσίευση. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο υπογράφων είναι απόφοιτος της Ιατρικής Σχολής Πατρών και έχει τελειώσει την ειδικότητα της Μαιευτικής Γυναικολογίας στην Ελλάδα (Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

17. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ

17. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Αιτιολογία: επίμονη λοίμωξη με ογκογόνο στέλεχος HPV (16, 18, 31, 33, 35, 45 κλπ) Πρωτογενής πρόληψη: εμβολιασμός (2 εμβόλια τετραδύναμο, διδύναμο) Δευτερογενής πρόληψη: προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

19. ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΙΔΟΙΟΥ

19. ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΙΔΟΙΟΥ Το 1998 η FIGO (International Federation of Gynecology and Obstetrics) στην ετήσια έκθεση της ανέφερε ότι ο καρκίνος του αιδοίου αποτελούσε το 5% των κακοήθων νεοπλασμάτων του γυναικείου γεννητικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

7. ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΩΣΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΕΝΤΟΠΙΣΗ ΕΜΦΑΝΙΣΗ

7. ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΩΣΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΕΝΤΟΠΙΣΗ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Η ενδομητρίωση ορίζεται ως η παρουσία ενδομητριοειδούς ιστού εκτός της ενδομητρικής κοιλότητας, η οποία προκαλεί χρόνια φλεγμονώδη αντίδραση. Είναι μια γυναικολογική πάθηση που

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΚΛΙΝΙΚΕΣ-ΚΛΙΝΙΚΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ» ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΚΛΙΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση.

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. ΕΝΕΡΓΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Ή ΑΜΕΣΗ ΘΕΡΑΠΕΊA; Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε το OncotypeDX.com.

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Καλομενίδης Πνευμονολόγος. Β Πνευμονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν»

Γιάννης Καλομενίδης Πνευμονολόγος. Β Πνευμονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν» Μονήρης Πνευμονικός Όζος Γιάννης Καλομενίδης Πνευμονολόγος Β Πνευμονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν» ΟΡΙΣΜΟΙ Όζος: σφαιρική ή ωοειδής σκίαση με σαφή όρια, 3 εκ, περιβαλλόμενη από

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ; ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Πρόκειται για το συχνότερο καρκίνο και τη δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες. Η συχνότητά του αυξάνει με την αύξηση της ηλικίας και το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

INNOVATIVE WEB-BASED DECISION SUPPORT SYSTEM FOR COMBINING MAMMOGRAPHIC, HISTOLOGICAL AND CYTOLOGICAL IMAGE DATA IN BREAST CANCER DIAGNOSIS

INNOVATIVE WEB-BASED DECISION SUPPORT SYSTEM FOR COMBINING MAMMOGRAPHIC, HISTOLOGICAL AND CYTOLOGICAL IMAGE DATA IN BREAST CANCER DIAGNOSIS INNOVATIVE WEB-BASED DECISION SUPPORT SYSTEM FOR COMBINING MAMMOGRAPHIC, HISTOLOGICAL AND CYTOLOGICAL IMAGE DATA IN BREAST CANCER DIAGNOSIS Spiros Kostopoulos 1, George Xenogiannopoulos 1, Dimitris Glotsos

Διαβάστε περισσότερα

Βραχυθεραπεία Προστάτη: Ουρολογικές ενδείξεις και αποτελέσματα

Βραχυθεραπεία Προστάτη: Ουρολογικές ενδείξεις και αποτελέσματα Βραχυθεραπεία Προστάτη: Ουρολογικές ενδείξεις και αποτελέσματα Στέλιος Βούλγαρης Χειρουργός Ουρολόγος Υπεύθυνος Κέντρου Βραχυθεραπείας Προστάτη Euromedica Κυανούς Σταυρός Θεσσαλονίκη LDR Βραχυθεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑ Α ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ

ΟΜΑ Α ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΜΑ Α ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΧΡΗΣΙΜΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΈΚΘΕΣΗ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΟΣ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ Μάρτιος 2009 Σύνταξη Προτεινόµενου Προσχεδίου Ιστολογικής

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος καρκίνος ουροδόχου κύστεως θηλώματα:

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος καρκίνος ουροδόχου κύστεως θηλώματα: 15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος καρκίνος ουροδόχου κύστεως θηλώματα: Ο καρκίνος της κύστης αποτελεί τον δεύτερο συχνότερο ουρολογικό καρκίνο. ευθύνονται για το 3% των

Διαβάστε περισσότερα

www.cirse.org www.uterinefibroids.eu

www.cirse.org www.uterinefibroids.eu Εμβολισμός Ινομυωμάτων Μήτρας Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική www.cirse.org www.uterinefibroids.eu Cardiovascular and Interventional Radiological Society of

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ M. Rouprêt, R. Zigeuner, J. Palou, A. öhle, E. Kaasinen, M. abjuk, R. Sylvester, W. Oosterlinck Eur Urol 2011 Apr;59(4):584-94

Διαβάστε περισσότερα

Βασίλειος Τάνος M.D Γυναικολόγος Ογκολόγος

Βασίλειος Τάνος M.D Γυναικολόγος Ογκολόγος Οικογενής καρκίνος του μαστού σε Κύπριες ασθενείς Μοντέλο προοπτικού μαζικού ελέγχου για την πρόληψη του καρκίνου του μαστού σε ειδικές πληθυσμιακές ομάδες Βασίλειος Τάνος M.D Γυναικολόγος Ογκολόγος Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Ρωμανίδης. Νικόλαος. Ορεστιάδα Έβρος

Κωνσταντίνος Ρωμανίδης. Νικόλαος. Ορεστιάδα Έβρος BIOΓPAΦIKO ΣHMEIΩMA I. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Ονοματεπώνυμο: Κωνσταντίνος Ρωμανίδης Όνομα πατρός: Νικόλαος Όνομα μητρός: Σουλτάνα Έτος γεννήσεως: 1963 Τόπος γεννήσεως: Ορεστιάδα Έβρος Οικογενειακή κατάσταση:

Διαβάστε περισσότερα

Υδροσάλπιγγα και IVF Λαπαροσκοπικές επεμβάσεις στις σάλπιγγες. Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος «Μονάδα Αναπαραγωγικής Ιατρικής» Μαιευτήριο «ΛΗΤΩ»

Υδροσάλπιγγα και IVF Λαπαροσκοπικές επεμβάσεις στις σάλπιγγες. Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος «Μονάδα Αναπαραγωγικής Ιατρικής» Μαιευτήριο «ΛΗΤΩ» Υδροσάλπιγγα και IVF Λαπαροσκοπικές επεμβάσεις στις σάλπιγγες Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος «Μονάδα Αναπαραγωγικής Ιατρικής» Μαιευτήριο «ΛΗΤΩ» Ο σαλπιγγικός παράγοντας υπήρξε η αρχική αιτία για την εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ MEDICAL THORACOSCOPY ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Πιλιλίτσης Λεωνίδας Ειδικός πνευμονολόγος Γ.Ν.Λαμίας

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ MEDICAL THORACOSCOPY ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Πιλιλίτσης Λεωνίδας Ειδικός πνευμονολόγος Γ.Ν.Λαμίας Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ MEDICAL THORACOSCOPY ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Πιλιλίτσης Λεωνίδας Ειδικός πνευμονολόγος Γ.Ν.Λαμίας ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Ο όρος θωρακοσκόπηση εισήχθη από τον Hans Christian Jacobaeus περίπου πριν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΕΞΕΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ (ΑΕΜ)

ΑΥΤΟΕΞΕΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ (ΑΕΜ) ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Συχνότητα και θνησιμότητα Ca μαστού Ο κίνδυνος για την ανάπτυξη καρκίνου του μαστού στο γενικό πληθυσμό υπολογίζεται ότι κυμαίνεται σε 800 νέες περιπτώσεις ανά έτος σε 1.000.000 γυναίκες

Διαβάστε περισσότερα

14. ΠΡΟΠΤΩΣΕΙΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ

14. ΠΡΟΠΤΩΣΕΙΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Οι προπτώσεις των γεννητικών οργάνων αναφέρονται σε ένα ή περισσότερα όργανα και περιλαμβάνουν το τράχηλο, τη μήτρα και τα τοιχώματα του κόλπου. Οι προπτώσεις του κόλπου μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Βιογραφικό Σημείωμα Μηνά Πασχόπουλου. Καθηγητή Μαιευτικής-Γυναικολογίας Ιατρικού Τμήματος Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Βιογραφικό Σημείωμα Μηνά Πασχόπουλου. Καθηγητή Μαιευτικής-Γυναικολογίας Ιατρικού Τμήματος Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Βιογραφικό Σημείωμα Μηνά Πασχόπουλου Καθηγητή Μαιευτικής-Γυναικολογίας Ιατρικού Τμήματος Πανεπιστημίου Ιωαννίνων ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ - ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΕΣ ΣΠΟΥ ΕΣ 1960 Γεννήθηκα στους Φιλιάτες Θεσπρωτίας (3.3.1960)

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 15 Μάρτιος 2014

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 15 Μάρτιος 2014 Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 15 Μάρτιος 2014 Κλιµακτήριος Εισαγωγή - Ορισµός Εµµηνόπαυση ονοµάζεται η οριστική διακοπή εµµήνου ρύσεως, λόγω της εξάντλησης των ωοθυλακίων των ωοθηκών που οδηγεί σε παύση της

Διαβάστε περισσότερα

Επιθηλιακός καρκίνος ωοθήκης οριακής κακοήθειας σε ασθενή 15 ετών. Παρουσίαση περιστατικού

Επιθηλιακός καρκίνος ωοθήκης οριακής κακοήθειας σε ασθενή 15 ετών. Παρουσίαση περιστατικού ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ & MΑΙΕΥΤΙΚΗΣ TΟΜ. 11, TΕΥΧ. 1, ΣΕΛ. 29-34, 2012 Επιθηλιακός καρκίνος ωοθήκης οριακής κακοήθειας σε ασθενή 15 ετών. Παρουσίαση περιστατικού Ραβανός Κ. 1, Καλογιαννίδης Ι.

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιο πυελικό άλγος. Γεώργιος Κ. Καλλιπολίτης. Πανεπιστηµίου Αθηνών. Μητέρα, 19/1/2006 1/2006

Χρόνιο πυελικό άλγος. Γεώργιος Κ. Καλλιπολίτης. Πανεπιστηµίου Αθηνών. Μητέρα, 19/1/2006 1/2006 Χρόνιο πυελικό άλγος Γεώργιος Κ. Καλλιπολίτης Αναπληρωτής Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστηµίου Αθηνών Μητέρα, 19/1/2006 1/2006 Ορισµός Το χρόνιο πυελικό άλγος είναι ένα αρκετά συχνό πρόβληµα στον γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Α ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. www.gynoncology.mdcongress.gr. Α Μαιευτική - Γυναικολογική Κλινική του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης,

Α ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. www.gynoncology.mdcongress.gr. Α Μαιευτική - Γυναικολογική Κλινική του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Α ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ www.gynoncology.mdcongress.gr Αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου Δήμου Θεσσαλονίκης Α Μαιευτική - Γυναικολογική Κλινική του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Γενικό Νοσοκομείο Παπαγεωργίου

Διαβάστε περισσότερα

PET/CT σε CA Πνεύμονα Σταδιοποίηση, Ανταπόκριση, Επανασταδιοποίηση

PET/CT σε CA Πνεύμονα Σταδιοποίηση, Ανταπόκριση, Επανασταδιοποίηση PET/CT σε CA Πνεύμονα Σταδιοποίηση, Ανταπόκριση, Επανασταδιοποίηση Σοφία Χατζηιωάννου Υπεύθυνη PET/CT Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών Επίκουρος Καθηγήτρια Β Εργαστήριο Ακτινολογίας-

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμένος τοκετός στο σπίτι

Προγραμματισμένος τοκετός στο σπίτι Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 18 Μάιος 2014 Εισαγωγή Στην Ελλάδα ακόμη δεν υπάρχουν επίσημα επιδημιολογικά δεδομένα και υπολογίζεται ότι στις Η.Π.Α οι τοκετοί στο σπίτι αποτελούν περίπου το 0,5% των γεννήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ETHΣΙΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ

ETHΣΙΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ETHΣΙΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Ο Προστατικός αδένας είναι όργανο πο ευρίσκεται μόνο στον άνδρα και δεν υπάρχει κάτι ανάλογο στην γυναίκα. Έχει περίπου το μέγεθος ενός καρυδιού και ευρίσκεται ακριβώς κάτω

Διαβάστε περισσότερα

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Μάιος 2007 Τ. Παναγιωτόπουλος Τομέας υγείας του παιδιού Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας «Όλα τα προγράμματα screening προκαλούν βλάβη, ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Ψαλλίδας Ιωάννης, Μαγκούτα Σοφία, Παππάς Απόστολος, Μόσχος Χαράλαµπος, Βαζακίδου Μαρία Ελένη, Χαράλαµπος Ρούσσος, Σταθόπουλος Γέωργιος, Καλοµενίδης

Ψαλλίδας Ιωάννης, Μαγκούτα Σοφία, Παππάς Απόστολος, Μόσχος Χαράλαµπος, Βαζακίδου Μαρία Ελένη, Χαράλαµπος Ρούσσος, Σταθόπουλος Γέωργιος, Καλοµενίδης Ψαλλίδας Ιωάννης, Μαγκούτα Σοφία, Παππάς Απόστολος, Μόσχος Χαράλαµπος, Βαζακίδου Μαρία Ελένη, Χαράλαµπος Ρούσσος, Σταθόπουλος Γέωργιος, Καλοµενίδης Ιωάννης µορφή κακοήθειας που αναπτύσεται από

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή βιβλιοθήκη Ιατρικών απεικονίσεων

Ψηφιακή βιβλιοθήκη Ιατρικών απεικονίσεων Εργαστήριο Τεχνολογιών της Πληροφορίας Ψηφιακή βιβλιοθήκη Ιατρικών απεικονίσεων 1. Εργαστήριο Τεχνολογιών της Πληροφορίας Ιόνιο Πανεπιστήμιο 2. Γυναικολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006 Χρήστος Μαρκόπουλος Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών /ντης Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού - Στατιστικά στοιχεία Στη χώρα µας,

Διαβάστε περισσότερα