ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ"

Transcript

1 ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΡΓΑΙΑ ΔΝΑΛΛΑΚΣΙΚΔ ΘΔΡΑΠΔΙΔ ΓΙΑ ΣΗΝ ΓΙΑΥΔΙΡΗ ΣΧΝ ΤΜΠΣΧΜΑΣΧΝ ΣΧΝ ΠΑΙΓΙΧΝ ΜΔ ΚΑΡΚΙΝΟ Κινθώλε Κσλζηαληίλα Λεκεζόο 2014

2 ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΩΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΡΓΑΙΑ ΔΝΑΛΛΑΚΣΙΚΔ ΘΔΡΑΠΔΙΔ ΓΙΑ ΣΗΝ ΓΙΑΥΔΙΡΗ ΣΩΝ ΤΜΠΣΩΜΑΣΩΝ ΣΩΝ ΠΑΙΓΙΩΝ ΜΔ ΚΑΡΚΙΝΟ Κινθώλε Κσλζηαληίλα Δπηβιέπνπζα θαζεγήηξηα: Γξ. Θενινγία Σζίηζε Λεκεζόο 2014

3 Πλεπκαηηθά δηθαηώκαηα Copyright Κσλζηαληίλα Κινθώλε, [2014] Με επηθύιαμε παληόο δηθαηώκαηνο. All rights reserved. Η έγθξηζε ηεο πηπρηαθήο δηαηξηβήο από ην Σκήκα Ννζειεπηηθήο ηνπ Σερλνινγηθνύ Παλεπηζηεκίνπ Κύπξνπ δελ ππνδειώλεη απαξαηηήησο θαη απνδνρή ησλ απόςεσλ ηνπ ζπγγξαθέα εθ κέξνπο ηνπ Σκήκαηνο. ii

4 Εςσαπιζηίερ «Θα ήζεια λα επραξηζηήζσ ζεξκά θαη λα εθθξάζσ ηελ επγλσκνζύλε κνπ ζε απηνύο πνπ κε βνήζεζαλ θαη κνπ ζπκπαξαζηάζεθαλ ζηελ εθπόλεζε απηήο ηεο πηπρηαθήο εξγαζίαο. Αλαθέξνκαη ζηνπο θαζεγεηέο κνπ πνπ κε εθνδίαδαλ όια απηά ηα ρξόληα κε γλώζεηο θαη ηδηαίηεξα ζηελ επηβιέπνπζα θαζεγήηξηα ηεο πηπρηαθήο κνπ, θα Θενινγία Τζίηζε πνπ κε ππνκνλή κε θαζνδεγνύζε κέρξη ην ηέινο. Αζθαιώο θαη δελ ζα κπνξνύζα λα παξαιείςσ λα επραξηζηήζσ ηνλ ζεκαληηθόηεξν άλζξσπν ηεο δσήο κνπ ηελ κεηέξα κνπ Σόληα, πνπ από ηελ αξρή πίζηεπε ζε κέλα θαη πξνζθέξνληαο κνπ θάζε είδνο ππνζηήξημεο θαηά ηελ δηάξθεηα ησλ ζπνπδώλ κνπ, θαηόξζσζα ηελ επίηεπμε ηνπ ζηόρνπ κνπ, πνπ είλαη ε απόθηεζε ηνπ πηπρίνπ ηεο Ννζειεπηηθήο. Τέινο, έλα ζεξκό επραξηζηώ ζηνλ Πλεπκαηηθό κνπ, Πάηεξ Ιζαάθ πνπ δελ ζηακάηεζε πνηέ λα κε ζηεξίδεη θαη λα ελδπλακώλεη ηελ πίζηε κνπ.» iii

5 ΠΔΡΙΛΗΦΗ Ειζαγωγή: Η παηδηθή θαθνήζεηα ηα ηειεπηαία ρξόληα είλαη έλα αξθεηά ζεκαληηθό πξόβιεκα πνπ ηαιαλίδεη ηελ ζύγρξνλε θνηλσλία. Σκοπόρ: θνπόο ηεο παξνύζαο εξγαζίαο είλαη ε αλαζθόπεζε ηεο ρξήζεο ησλ ζπκπιεξσκαηηθώλ ελαιιαθηηθώλ ζεξαπεηώλ γηα ηελ αλαθνύθηζε ησλ ζπκπησκάησλ ηεο παηδηθήο θαθνήζεηαο θαη πνηεο από απηέο είλαη πην δξαζηηθέο. Υλικό και Μέθοδορ: Η αλαδήηεζε ηεο ζρεηηθήο ειιεληθήο θαη αγγιηθήο βηβιηνγξαθίαο πξαγκαηνπνηήζεθε ζηηο ειεθηξνληθέο βάζεηο δεδνκέλσλ (Pubmed, Googlescholar, Medline θαη ζε βηβιία) ρξεζηκνπνηώληαο ηηο ιέμεηο θιεηδηά: παηδηθή θαθνήζεηα, ζπκπιεξσκαηηθέο ελαιιαθηηθέο ζεξαπείεο θ.ιπ. ζε όινπο ηνπο πηζαλνύο ζπλδπαζκνύο (AND, OR, NOT). Αποηελέζμαηα: ηελ παξνύζα κειέηε ζπκπεξηιήθζεζαλ 10 κειέηεο, από ην , πνπ πιεξνύζαλ ηα πξνθαζνξηζκέλα θξηηήξηα εηζόδνπ. Μέζα από ηελ αλαδήηεζε ηεο βηβιηνγξαθίαο δηαπηζηώζεθε πσο έλα κεγάιν πνζνζηό ησλ παηδηώλ κε δηάγλσζε θαθνήζεηαο θάλνπλ ρξήζε ησλ ζπκπιεξσκαηηθώλ ελαιιαθηηθώλ ζεξαπεηώλ ζε ζπλδπαζκό κε ηελ θαξκαθεπηηθή ηνπο αγσγή γηα ηελ αλαθνύθηζε ησλ ζπκπησκάησλ ηεο παηδηθήο θαθνήζεηαο ( όπσο πόλν, λαπηία, άγρνο). Σςμπεπάζμαηα: Ο λνζειεπηήο νθείιεη λα γλσξίδεη ηα ζπκπηώκαηα ηεο παηδηθήο θαθνήζεηαο θαη ηα είδε ησλ ζπκπιεξσκαηηθώλ θαη ελαιιαθηηθώλ ζεξαπεηώλ πνπ ηα αλαθνπθίδνπλ, ώζηε λα πξνηείλεη ή λα ζεβαζηεί ηελ ρξήζε ηνπο από ηα παηδηά θαη ηνπο εθήβνπο πνπ δηαγηγλώζθνληαη κε θαθνήζεηα. Λέξειρ-κλειδιά: παηδί, θαξθίλνο, ζπκπιεξσκαηηθέο ζεξαπείεο, ελαιιαθηηθέο ζεξαπείεο, πόλνο, άγρνο. iv

6 ABSTRACT Introduction: During recent years, childhood malignancy constitutes a pretty major problem that bedevils the contemporary society. Aim: The main purpose of the current study is to review the use of complementary alternative therapies to relief the symptoms of childhood malignancy and which of that therapies are the most active. Material and Method: The search of the Greek and English literature was based on the electronic databases (PubMed, Google Scholar, Medline and books) using the keywords: childhood malignancy, additional alternative treatments etc. in all possible combinations (AND, OR, ΝΟΣ). Results: 10 studies have been included in the present study, from 2001 to 2013, which met the predefined entry criteria. Through the search of the literature have revealed that a large percentage of children with malignancy use additional alternative therapies in conjunction with their medication in order to relieve the symptoms of childhood malignancy (such as pain, nausea, anxiety). Conclusions: The nurse must be aware of the symptoms of childhood malignancy and the types of complementary and alternative therapies that relieve them, in order to recommend or to respect their use by children and adolescents who diagnosed with malignancy. Keywords: child, cancer, complementary therapies, alternative therapy, pain, anxiety. v

7 ΠΙΝΑΚΑ ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΧΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ... iv ΠΙΝΑΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ... vi 1. ΕΙΑΓΩΓΗ Κακοικεια Λευχαιμία Όγκοι Εγκεφάλου Νεοπλάςματα Παιδικι κακοικεια και εναλλακτικζσ κεραπείεσ Εναλλακτικζσ Θεραπείεσ Ερευνθτικόσ κοπόσ Τλικό και μζκοδοσ Διάγραμμα ροισ αποτελεςμάτων Αποτελζςματα Διαλογιςμόσ Θεραπευτικό Άγγιγμα Μουςικι Σζχνθ Μυϊκι Χαλάρωςθ Υπνωςθ Κατάλογοσ Πινάκων υηιτθςθ Περιοριςμοί Μελζτθσ Προτάςεισ/Ειςθγιςεισ Βιβλιογραφία vi

8 1. ΔΙΑΓΧΓΗ 1.1 Καθνήζεηα Η θαθνήζεηα απνηειεί κηα νκάδα λνζεκάησλ πνπ ραξαθηεξηζηηθά απμάλνληαη κε κε ειεγρόκελν ηξόπν κε ηελ εμάπισζε κε θπζηνινγηθώλ θπηηάξσλ (Dewit, 2009). Σν αλζξώπηλν ζώκα παξάγεη θαη αληηθαζηζηά θζαξκέλα θύηηαξα ζε θαζεκεξηλή βάζε. Μηα κε θπζηνινγηθή αληηγξαθή ησλ θπηηάξσλ θαηαιήγεη ζε θαινήζε θαη θαθνήζε λεόπιαζκα (Dewit, 2009). Έλαο όγθνο ιέγεηαη θαινήζεο όηαλ είλαη ηνπηθόο θαη δελ δηεηζδύεη γεηηνληθνύ ηζηνύο κε απνηέιεζκα λα ηα επεξεάδεη. Έλαο θαθνήζεο όγθνο δελ είλαη ηίπνηα άιιν από κεηαιιαγκέλα θύηηαξα πνπ δηεηζδύνπλ γεηηνληθνύο ηζηνύο αιιά θαη δίλνπλ καθξηλέο κεηαζηάζεηο κέζσ ηνπ αίκαηνο ή ηεο ιέκθνπ παξεκπνδίδνληαο ηελ θπζηνινγηθή ιεηηνπξγία ησλ νξγάλσλ ησλ νπνίσλ εγθαζίζηαληαη. Απηό νλνκάδεηαη θαθνήζεηα (Dewit, 2009). Ο ηξόπνο εκθάληζεο ηεο θαθνήζεηαο ζηα παηδηά θαη ζηνπο έθεβνπο δηαθέξεη αξθεηά από ηελ εκθάληζε ηεο θαθνήζεηαο ζηνπο ελήιηθεο. ηα παηδηά θαη εθήβνπο ε εκθάληζε θαθνήζεηαο είλαη απνηέιεζκα εκβξπηθώλ ηζηώλ, ελώ ζηνπο ελήιηθεο είλαη απνηέιεζκα θαξθηλσκάησλ πνπ αθνξνύλ επηζειηαθνύο ηζηνύο (Ruccione & Perin, 2002). Έηζη ν δηαρσξηζκόο ηνπο ζε νκάδεο γηα ζθνπνύο κειέηεο, απαηηεί ηελ ρξήζε ηεο Γηεζλήο Σαμηλόκεζεο Παηδηθνύ Καξθίλνπ (3ε έθδνζε - ICCC-3) (Steliarova-Foucher, Stiller, Lacour, & Kaatsch, 2005). Η ICCC-3 απνηειεί εξγαιείν ζύγθξηζεο πνζνζηώλ εκθάληζεο θαη επηβίσζεο από ηελ παηδηθή θαθνήζεηα (Kramárová & Stiller, 1996). Με βάζε ηνλ πξναλαθεξζείζα ηξόπν ηαμηλόκεζεο, ε πξώηε ζπλεζέζηεξε κνξθή θαθνήζεηαο ζηα παηδηά είλαη ε Λεπραηκία (34,1%), δεύηεξε ζπλεζέζηεξε κνξθή θαθνήζεηαο είλαη ε δεκηνπξγία όγθσλ ζην ΚΝ (22,6%) θαη ηξίηε ηα δηθηπνελδνζειηαθά λενπιάζκαηα (11,5%) (Steliarova-Foucher et al., 2005). ηα παηδηά, ε εκθάληζε θαξθηλσκάησλ είλαη ζπαληόηεξε από ηελ εκθάληζε εκβξπηθώλ όγθσλ, έηζη ν θαζνξηζκόο ησλ δηαγλώζεσλ ηνπο δηαθέξεη αξθεηά από απηό ησλ ελειίθσλ. 1.2 Λεπραηκία Η Λεπραηκία απνηειεί ηελ εκθάληζε θαθνήζεηαο ζηνπο αηκνπνηεηηθνύο ηζηνύο. Δίλαη δειαδή ε αλεμέιεγθηνο πνιιαπιαζηαζκόο ησλ πξόδξνκσλ θπηηάξσλ (ιεπθώλ αηκνζθαηξίσλ) ζην κπειό ησλ νζηώλ. Με απνηέιεζκα ηελ ελαπόζεζε θαθνεζώλ θπηηάξσλ ζηελ θπθινθνξία ηνπ αίκαηνο αληί θπζηνινγηθώλ. Δπίζεο, ε Λεπραηκία δηαρσξίδεηαη ζε νμεία (ηαρείαο εμέιημεο) θαη ρξόληα (αξγή εμέιημε αθνύ ηα κεηαιιαγκέλα 1

9 ώξηκα θύηηαξα δηαηεξνύλ κέξνο ηεο ιεηηνπξγηθόηεηαο ηνπο). πλεζέζηεξε εθ ησλ δύν είλαη ε Ομεία Λεπθνθπηηαξηθή Λεπραηκία (ALL), ε νπνία απνηειεί πεξίπνπ ην 75% εκθάληζεο παηδηθήο θαθνήζεηαο ζε παηδηά θάησ ησλ 15 εηώλ (Harris, 2013). 1.3 Όγθνη Δγθεθάινπ Οη όγθνη εγθεθάινπ απνηεινύλ ηελ δεύηεξε ζπλεζέζηεξε κνξθή παηδηθήο θαθνήζεηαο (Ryan-Murray & Petriccione, 2002) κε επηθξαηέζηεξνπο ηνπο ζπκπαγείο όγθνπο (Dixon- Woods, Agarwal, Jones, Young, & Sutton, 2005). Οη όγθνη ηνπ εγθεθάινπ νλνκάδνληαη θαη όγθνη ηνπ ΚΝ (Ryan-Murray & Petriccione, 2002). Σα ηξία ζπρλόηεξα είδε όγθσλ είλαη ηα αζηξνθπηώκαηα (10,5%), νη εκβξπηθνί όγθνη (5,0%) θαη ηα επελδπκώκαηα (2,2%). Δθ ησλ νπνίσλ κόλν ην 4-10% ησλ όγθσλ ηνπ ΚΝ παξνπζηάδνληαη ζην λσηηαίν κπειό. Σέινο, ζε κειέηεο θάλεθε όηη ηα αγόξηα πιήηηνληαη πην ζπρλά από όγθνπο ηνπ εγθεθάινπ ζε ζρέζε κε ηα θνξίηζηα (Cardy et al., 2006). 1.4 Νενπιάζκαηα Ο όξνο λενπιάζκαηα έηλαη ζπλώλπκνο ηνπ όγθνπ. Όγθνο είλαη νπνηαδήπνηε δηόγθσζε θιεγκνλώδνπο αηηηνινγίαο, παξ όια ηαύηα ε ζύγρξνλε ηαηξηθή σο όγθν νξίδεη ηελ κάδα ελόο κε θπζηνινγηθνύ ηζηνύ πνπ πξνθύπηεη από έλαλ απηόλνκν θαη αλώκαιν πνιιαπιαζηαζκό. Σα λενπιάζκαηα απνηεινύληαη από δύν βαζηθά ζπζηαηηθά: (α) ηα πνιιαπιαζηαδόκελα λενπιαζκαηηθά θύηηαξα ηα νπνία ζπγθξνηνύλ ην παξέγρπζκα ηνπο θαη (β) ην ζηεξηθηηθό ζηξώκα, ην νπνίν απνηεθιείηαη από ηνλ ζπλδεηηθό ηζηό θαη ηα αηκνθόξα αγγεία. (Δ.Δ.Π.Ο.Δ, 2007) 1.5 Παηδηθή θαθνήζεηα θαη ελαιιαθηηθέο ζεξαπείεο Σα παηδηά είλαη ηδηαίηεξα επάισηα ζηελ είδεζε ηεο αζζέλεηαο έηζη ώζηε λα θαηαθεξκαηίδεηαη ν ςπρηθόο ηνπο θόζκνο θαη λα ζπλζιίβνληαη ηα όλεηξά ηνπο. Βξίζθνληαη ζε κηα θαηάζηαζε παληθνύ πνπ είλαη αδύλαην λα αληηκεησπίζνπλ. Γηα απηό ηνλ ιόγν νη ελαιιαθηηθέο ζεξαπείεο πξνζηίζεληαη ζην πιάλν θξνληίδαο ακέζσο κεηά ηελ δηάγλσζε ηεο αζζέλεηαο (Landier & Tse, 2010). Πξόζθαηεο κειέηεο δείρλνπλ όηη παξαθάκπηεηαη ε ζπλήζεο θαξκαθεπηηθή ρνξήγεζε αλαιγεηηθώλ γηα ηελ κείσζε ηνπ πόλνπ. Παηδηά ηεο εθεβηθήο ειηθίαο κε θαξθίλν ζε πνζνζηό 31 από ηα 84% ρξεζηκνπνηνύλ ελαιιαθηηθέο ζεξαπείεο ηόζν γηα ηε δηαρείξηζε ηνπ άγρνπο όζν θαη γηα ηελ αλαθνύθηζε ηνπ πόλνπ ηνπο (Landier & Tse, 2010). Δπηπιένλ, νη νηθνγέλεηεο ησλ παηδηώλ κε θαξθίλν απνηεινύλ ζεκαληηθό παξάγνληα παξόηξπλζεο γηα εθαξκνγή ησλ ζεξαπεηώλ απηώλ ζηα παηδηά ηνπο, εληζρύνληαο έηζη ηελ 2

10 απηνπεπνίζεζή ηνπο (Post-White, Fitzgerald, Hageness, & Sencer, 2009). Η δηαρείξηζε ησλ παηδηώλ απηώλ από ηνπο επαγγεικαηίεο πγείαο απαηηεί αλαγλώξηζε ηεο λόζνπ γηα κηα αζθαιή, απνηειεζκαηηθή, ππνζηεξηθηηθή θξνληίδα πνπ ζηόρν έρεη ηε βειηίσζε θαη ύθεζε ησλ ζπκπησκάησλ θαη ζπλεπώο ηεο πνηόηεηαο δσήο απηήο ηεο νκάδαο αζζελώλ (Hughes, Ladas, Rooney, & Kelly, 2008). Η παηδηθή θαθνήζεηα είλαη ε 4 ε αηηία ζαλάηνπ ζε ειηθίεο 1-19 ρξνλώλ παηδηώλ (Johnston et al., 2008). Δλώ είλαη ε δεύηεξε ζπλεζέζηεξε αηηία ζαλάηνπ ζε αλεπηπγκέλεο ρώξεο (Society American Cancer, 2011). ηελ Κύπξν, δηαγηγλώζθνληαη πεξίπνπ 35 παηδηά εηεζίσο (Pavlou, Demetriou, & Soteriou, 2011). Με ζπλεζέζηεξε δηάγλσζε θαθνήζεηαο ηελ Λεπραηκία ζε πνζνζηό 30% θαη αθνινύζσο ηνπο όγθνπο ηνπ εγθεθάινπ κε πνζνζηό 25%. Πξόζθαηεο κειέηεο ζηηο ΗΠΑ θαηέδεημαλ όηη 16% ησλ παηδηαηξηθώλ αζζελώλ κε θαθνήζεηα ρξεζηκνπνηνύλ ελαιιαθηηθέο ζεξαπείεο γηα ρεηξηζκό ησλ ζπκπησκάησλ ηνπο (Lim et al., 2006). πγθεθξηκέλα, κηα πεξηγξαθηθή κειέηε ζηνλ Καλαδά θαηέδεημε ρξήζε ησλ ελαιιαθηηθώλ ζεξαπεηώλ από παηδηαηξηθνύο αζζελείο κε θαξθίλν ζε πνζνζηό πνπ αλέξρεηαη ζην 42% θαη νη ιόγνη νη νπνίνη ηηο ρξεζηκνπνηνύλ είλαη γηα βειηίσζε ηνπ αλνζνπνηεηηθνύ ζπζηήκαηνο, ζην λα θάλνπλ πην «ήπηα» ηελ αζζέλεηα, θαη ζην λα πεηύρνπλ κηα πην νιηζηηθή πξνζέγγηζε ηεο ζεξαπείαο (Molassiotis & Cubbin, 2004). Έηζη ε αλάγθε γηα ηελ θαιύηεξε δπλαηή πξνζέγγηζε ζηελ ύθεζε ησλ ζπκπησκάησλ κεηαηξέπεη ηηο ελαιιαθηηθέο ζεξαπείεο ζε επηινγή κεζόδνπ από νινέλα θαη πεξηζζόηεξνπο ζεξαπεπηέο. Έλαο νινέλα απμαλόκελνο αξηζκόο παηδηώλ κε θαξθίλν παγθνζκίσο, εληάζζεη ηηο ελαιιαθηηθέο ζεξαπείεο ζαλ κέηξν ζεξαπείαο ζηελ θξνληίδα ηνπ (Scharifi et al., 2013). 1.6 Δλαιιαθηηθέο Θεξαπείεο Δλαιιαθηηθέο ζεξαπείεο νλνκάδνπκε έλα ζύλνιν δηαθόξσλ κεζόδσλ πξνζέγγηζεο ζηα επαγγέικαηα πγείαο πνπ δελ είλαη ζύγρξνλεο κε ηηο θύξηεο κεζόδνπο ηαηξηθήο. Δίλαη ζα ιέγακε παξαδνζηαθέο κέζνδνη (Landier & Tse, 2010). Παξόια απηά νη ελαιιαθηηθέο κέζνδνη ρξεζηκνπνηνύληαη από θνηλνύ κε ηηο θύξηεο ηαηξηθέο ζεξαπείεο ζηα άηνκα κε θαξθίλνπ γηα έλα θαιύηεξν δπλαηό απνηέιεζκα. Οη ελαιιαθηηθέο ζεξαπείεο εληνπίδνληαη ζε δηάθνξεο κνξθέο. Σηο ρσξίδνπκε ζε 4 ζηάδηα: Α) ζηηο ζεξαπείεο κπαινύ ζώκαηνο όπσο ν θαηεπζπλόκελνο νξακαηηζκόο, ε ζεξαπεία ηεο ηέρλεο θαη ε κνπζηθνζεξαπεία. Β) Οη ελεξγεηηθέο ζεξαπείεο όπνπ κεξηθέο από απηέο είλαη ην Reiki, ην ζεξαπεπηηθό άγγηγκα, Γ) Θεξαπείεο ρεηξηζκνύ ζώκαηνο όπσο είλαη ην καζάδ, ε ξεθιεμνινγία θαη ε ρεηξνπξαθηηθή θαη ηέινο Γ) νη δηαηξνθηθέο ζεξαπείεο όπσο ηα βόηαλα θαη νη βηηακίλεο (Landier & Tse, 2010). 3

11 1.7 Μεξηθά είδε ελαιιαθηηθώλ ζεξαπεηώλ ζα αλαιπζνύλ παξαθάησ: Μαζάδ: Η ζεξαπεία ηνπ καζάδ είλαη από ηηο πην δηαδεδνκέλεο ελαιιαθηηθέο πξαθηηθέο πνπ ρξεζηκνπνηνύληαη ζηελ Ακεξηθή γηα πξναγσγή ηεο πγείαο, παξεκπόδηζε ηεο αζζέλεηαο θαη ρξεζηκνπνηείηαη γηα νμείεο θαη ρξόληεο θαηαζηάζεηο. Δίλαη κηα αξραία ηερληθή αγγίγκαηνο πνπ ραξαθηεξίδεηαη από ζπζηεκαηηθέο επηδέμηνπ ρεηξηζκνύ ηαιαληεπόκελεο θαη θξνπζηηθέο θηλήζεηο ησλ ρεξηώλ ηνπ ζεξαπεπηή πξνο ηνπο ηζηνύο ηνπ ζώκαηνο ηνπ ζεξαπεπκέλνπ ή ηνπ δέθηε. πλήζσο ρξεζηκνπνηείηαη γηα κείσζε ηνπ πόλνπ αιιά έρεη ρξεζηκνπνηεζεί θαη γηα ζθνπνύο αλαθνύθηζεο ηνπ ζηξεο θαη ησλ κπτθώλ θξακπώλ, βειηίσζε ηεο αηκαηηθήο θαη ηεο ιεκθηθήο θπθινθνξίαο, πξνώζεζε ηνπ κπτθνύ ηόλνπ θαη ελζάξξπλζε αλάθηεζεο κεηά από ηξαπκαηηζκνύο (Hughes et al., 2008). ε θηλέδηθεο θαη ηλδηθέο πεξηγξαθέο πνπ ρξνλνινγνύληαη ηνλ 8 ν αηώλα Π.Υ πεξίπνπ ην καζάδ αλαθέξεηαη ζαλ κέζνδνο πνπ ρξεζηκνπνηήζεθε θαη ζπζηήζεθε ζε κηα πνηθηιία ηαηξηθώλ θαη ρεηξνπξγηθώλ ζπλζεθώλ (Hughes et al., 2008) Καηεπζπλόκελνο νξακαηηζκόο: Δίλαη έλα είδνο ζεξαπείαο, έλαο ζπλδπαζκόο λνπ θαη ζώκαηνο όπνπ ν ζεξαπεπηήο έρεη ζηόρν λα ζρεκαηίζεη λνεξέο εηθόλεο ζηε θαληαζία ηνπ δέθηε νη νπνίεο ζα ηνλ απαιιάμνπλ από θάζε θπζηθή, ζπλαηζζεκαηηθή θαη πλεπκαηηθή θαηαπόλεζε. Η δηαδηθαζία απηή δηαξθεί πεξίπνπ 20 ιεπηά. Μεηά Από απηή ηελ αλαδξνκή ησλ λνεξώλ εηθόλσλ ε ζπλαηζζεκαηηθή θαη ζσκαηηθή θαηάζηαζε ηνπ ζεξαπεπκέλνπ ζα έρεη επεξεαζηεί ηόζν έηζη ώζηε λα απαιιαρηεί από ζπκπηώκαηα πνπ πξνθαιεί ε λόζνο όπσο πόλνο, ζηξεο, θαηάζιηςε (Fitzgerald & Langevin, 2009) Μνπζηθνζεξαπεία: Η ζεξαπεία απηή είλαη κηα αμηόπηζηε θαη ηεθκεξησκέλε επηζηεκνληθά κέζνδνο πνπ βαζίδεηαη ζε έλα κεγάιν κέξνο ζηελ εδξαίσζε ζεξαπεπηηθήο ζρέζεο κεηαμύ ζεξαπεπηή θαη ζεξαπεπκέλνπ. Η αξκνλία ηεο λόηαο θαη ηνπ ήρνπ αλαηξέπεη αλνδηθά ηελ πνξεία ησλ ζπκπησκάησλ ησλ θαξθηλνπαζώλ θαη επηθέξεη αιιαγέο ζηελ ςπρνζσκαηηθή ηνπο θαηάζηαζε (Kemper, Hamilton, Mclean, & Lovato, 2013) Φπζηθνζεξαπεία: Η θπζηθνζεξαπεία έρεη λα θάλεη κε ραιαξσηηθέο αζθήζεηο ηνπ ζώκαηνο είηε ελεξγεηηθέο είηε παζεηηθέο πνπ ζθνπό έρνπλ ηελ αλάπηπμε, ηελ αλαθαηαζθεπή θαη ηε δηαηήξεζε ηεο θπζηνινγηθήο ιεηηνπξγίαο ηνπ νξγαληζκνύ, ηελ πξναγσγή ςπρηθήο πγείαο θαη ηελ βειηίσζε πνηόηεηαο ηνπ ζηξεο. Απειεπζεξώλεη από ηνλ πόλν θαη ηελ δπζθνξία, βειηηώλεη ηελ θπθινθνξία θαη ηνλ κπτθό ηόλν ηνπ αζζελνύο (Montgomery et al., 2012) Θεξαπεπηηθό Άγγηγκα: Σν ζεξαπεπηηθό άγγηγκα είλαη κηα κνξθή ελαιιαθηηθήο ζεξαπείαο πνπ ζηεξίδεηαη ζηελ ζεηηθή ελέξγεηα πνπ δίλεη ν ζεξαπεπηήο ζηνλ 4

12 ζεξαπεπκέλνπ κέζσ ηνπ αγγίγκαηόο ηνπ δηα ρεηξόο. Σν άγγηγκά ηνπ κεηαβηβάδεη όιε ηελ ζεηηθή ελέξγεηα θαη αύξα πξνο ηνλ πάζρσλ θαη επηθέξεη ηειηθά κηα ςπρηθή, ζσκαηηθή θαη πλεπκαηηθή ηζνξξνπία (Wong, Ghiasuddin, Kimata, Patelesio, & Siu, 2013). Η εθαξκνγή ηνπ Θ.Α έρεη απνδείμεη ηελ απνηειεζκαηηθόηεηά ηεο κεηώλνληαο ζεκαληηθά πόλν, θόπσζε θαη αλεζπρίεο ζε θαξθηλνπαζείο αζζελείο πνπ δέρνληαη ρεκεηνζεξαπεία (Wong et al., 2013) Ρεθιεμνινγία: Δίλαη κηα κνξθή ρεηξνπξαθηηθήο ησλ θάησ άθξσλ πνπ ζρεδηάζηεθε γηα ραιαξσηηθό απνηέιεζκα (Stephenson & Dalton, 2003). Η απνηειεζκαηηθόηεηά ηνπ έγθεηηαη ζηε βειηίσζε ηεο θπθινθνξίαο ησλ θάησ άθξσλ, κείσζε ηνπ ζηξεο θαη ηεο θαηαπόλεζεο θαη επαλαθνξά ηεο νκνηόζηαζεο ηνπ νξγαληζκνύ. Παξόια απηά ακθηζβεηείηαη από ηνπο κειεηεηέο ε απνηειεζκαηηθόηεηά ηεο ζε αζζελείο κε θαξθίλν θαζώο επηθεληξώλνληαη ζε άιινπ είδνπο ζεξαπείεο γηα ηελ αλαθνύθηζε ησλ ζπκπησκάησλ (Stephenson & Dalton, 2003). 5

13 2. Δξεπλεηηθόο θνπόο θνπόο ηεο παξνύζαο βηβιηνγξαθηθήο αλαζθόπεζεο είλαη λα δηεξεπλεζεί ε απνηειεζκαηηθόηεηα ησλ ζπκπιεξσκαηηθώλ, ελαιιαθηηθώλ ζεξαπεηώλ ζηελ βειηίσζε ησλ ζπκπησκάησλ ζε παηδηαηξηθνύο αζζελείο κε θαθνήζεηα. Δπηκέξνπο εξεπλεηηθνί ζθνπνί 1. Να αλαιπζεί ε απνηειεζκαηηθόηεηα ησλ ελαιιαθηηθώλ ζεξαπεηώλ ζηελ βειηίσζε ηνπ άγρνπο ζε παηδηαηξηθνύο αζζελείο. 2. Να αλαιπζεί ε απνηειεζκαηηθόηεηα ησλ ελαιιαθηηθώλ ζεξαπεηώλ ζηελ βειηίσζε ηνπ πόλνπ ζε παηδηαηξηθνύο αζζελείο. 3. Να ηνληζζεί ε ζεκαληηθόηεηα ησλ ελαιιαθηηθώλ ζεξαπεηώλ ζηελ θιηληθή πξαθηηθή. 6

14 3. Τιηθό θαη κέζνδνο ηελ βηβιηνγξαθηθή αλαζθόπεζε ζπκπεξηιήθζεθαλ εξεπλεηηθά άξζξα κε ζεκαηηθό επίθεληξν ηελ δηαρείξηζε ησλ ζπκπησκάησλ ζε παηδηθή θαθνήζεηα κε ηελ ρξήζε ησλ ελαιιαθηηθώλ ζεξαπεηώλ θαη ηελ απνηειεζκαηηθόηεηα ηνπο. Μέζα από απηή ηελ βηβιηνγξαθηθή αλαζθόπεζε απνδείρζεθε ε ζεκαληηθόηεηα ησλ ελαιιαθηηθώλ ζεξαπεηώλ, σο ζπκπιεξσκαηηθέο ζεξαπείεο γηα ηελ θιαζζηθή ηαηξηθή θαη ηελ ελίζρπζε ηεο ζεξαπείαο ησλ παηδηώλ. Η βηβιηνγξαθηθή αλαζθόπεζε, βαζίζηεθε ζε ειιεληθή θαη δηεζλή βηβιηνγξαθία, ζηηο ειεθηξνληθέο βάζεηο δεδνκέλσλ όπσο ην Pubmed, Googlescholar, Medline θαη ζε βηβιία πνπ έρνπλ ζρέζε κε ην ελ ιόγσ ζέκα. Η αλαζθόπεζε πξαγκαηνπνηήζεθε κε απιό θαη ζπλδπαζκέλν ηξόπν (AND, OR, NOT) θαη νη ιέμεηο θιεηδηά πνπ ρξεζηκνπνηήζεθαλ ήηαλ alternative treatment, alternative therapy, child cancer, child tumor, pain, anxiety, stress, complementary therapies, παηδί, θαξθίλνο, ζπκπιεξσκαηηθέο ζεξαπείεο, ελαιιαθηηθέο ζεξαπείεο, πόλνο, άγρνο. Η νινθιήξσζε ηεο αλαδήηεζεο ηέζεθε επθνιόηεξε θαζώο ρξεζηκνπνηήζεθαλ θάπνηα όξηα θαη πεξηνξηζκνί. Η βηβιηνγξαθία βαζίζηεθε ζηελ ειιεληθή θαη ηελ αγγιηθή γιώζζα. Όπνην άξζξν ή πεγή ε νπνία ήηαλ ζε νπνηαδήπνηε άιιε γιώζζα απνθιείζηεθε από ηελ αλαδήηεζε. Η αλαδήηεζε πεξηνξίζηεθε ζε άξζξα ζρεηηδόκελα κε ηε αλαθνύθηζε ησλ ζπκπησκάησλ (άγρνπο θαη πόλνπ), παηδηώλ θαη εθήβσλ από ηελ παηδηθή θαθνήζεηα κε νπνηαδήπνηε κνξθή ζπκπιεξσκαηηθήο, ελαιιαθηηθήο ζεξαπείαο (κνπζηθνζεξαπεία, βεινληζκό θηι). Άξζξα πνπ είραλ ζρέζε κε θαξκαθνινγηθέο κεζόδνπο αλαθνύθηζεο ησλ ζπκπησκάησλ ηνπ θαξθίλνπ ή κε άηνκα κεγαιύηεξα ησλ 19 εηώλ απνθιείζηεθαλ από ηε κειέηε. Γελ ηέζεθε πεξηνξηζκόο ζην θύιν, ηελ ηνπνζεζία θαηαγσγήο θαη ην είδνο ηνπ θαξθίλνπ πνπ είρε ην δείγκα. Δπίζεο, ζπκπεξηιήθζεθαλ άξζξα πνπ ε ρξνλνινγία ηνπο ήηαλ κεηά ην Οη κειέηεο ήηαλ θπξίσο ηπραηνπνηεκέλεο θιηληθέο δνθηκέο θαη πηινηηθέο έξεπλεο. Απνθιείζηεθαλ νη αλαζθνπήζεηο. Η αξρηθή βηβιηνγξαθηθή αλαδήηεζε θαηέιεμε ζε 10 άξζξα. Μεηά ηνλ θαζνξηζκό ηνπ είδνπο ηεο κειέηεο θαη ηεο ρξνλνινγίαο ησλ άξζξσλ θαηέιεμα ζε 48 άξζξα. Από ηα νπνία ην έλα ήηαλ ζηα θηλέδηθα έηζη απνξξίθζεθε, ηα 33 απνξξίθζεθαλ από ηελ αλάγλσζε ηεο πεξίιεςεο θαη 4 από απνθιεηζκό εηζόδνπ πξόζβαζεο. 7

15 3.1 Γηάγξακκα ξνήο απνηειεζκάησλ φνολο των μελετϊν που αναςκοπικθκαν ν=124 Μελζτεσ που απερρίφκθςαν επειδι δεν πλθροφςαν τα κριτιρια ειςόδου ν=76 Μελζτεσ για περαιτζρω αξιολόγθςθ ν=48 Μελζτεσ οι οποίεσ αποκλείςτθκαν από τθ γλϊςςα ν=1 Μελζτεσ για περαιτζρω αξιολόγθςθ ν=47 Μελζτεσ που απερρίφκθςαν ζπειτα από ανάγνωςθ τθσ περίλθψθσ ι ολόκλθρου του άρκρου ν=33 Μελζτεσ για περαιτζρω αξιολόγθςθ ν=14 Μελζτεσ που απερρίφκθςαν ζπειτα από αποκλειςμό ειςόδου πρόςβαςθσ ν=4 Σελικό ςφνολο τθσ αναςκόπθςθσ ν= 10 8

16 4. Απνηειέζκαηα Οη 6 από ηηο 10 κειέηεο πνπ επηιέρζεθαλ γηα απηή ηελ ζπζηεκαηηθή αλαζθόπεζε ήηαλ από ηελ Ακεξηθή, 1 από ην Υνλγθ Κνλγθ, 2 από ηελ Διιάδα θαη 1 από ηελ Αζία. Οη 4 από ηηο 6 πνπ δηεμήρζεθαλ ζηελ Ακεξηθή έιαβαλ ρώξα κεηαμύ ζηηο Ηλσκέλεο Πνιηηείεο Ακεξηθήο κε ζέκα ηελ επίδξαζε ηνπ ζεξαπεπηηθνύ αγγίγκαηνο, ηεο κνπζηθνζεξαπείαο θαη ηεο κπτθήο ραιάξσζεο ζε παηδηαηξηθνύο αζζελείο. Δλώ νη άιιεο 2 ζηνλ Καλαδά ηα έηε 2002 θαη 2013 κε ζέκα ηελ επίδξαζε ηεο κνπζηθήο θαη ηνπ δηαινγηζκνύ αληίζηνηρα. Δπηπιένλ, 2 κειέηεο έιαβαλ ρώξα ην 2003 θαη 2009 ζηελ Διιάδα κε ζέκα ηελ επίδξαζε ηεο ύπλσζεο ζε παηδηαηξηθνύο αζζελείο. Η πιεηνςεθία ησλ κειεηώλ ήηαλ θιηληθέο δνθηκέο ελώ δύν από ηηο κειέηεο ήηαλ πηινηηθέο. θνπόο ηεο πιεηνςεθίαο ησλ κειεηώλ ήηαλ επίδξαζε ησλ ζπκπιεξσκαηηθώλελαιιαθηηθώλ ζεξαπεηώλ, γηα ηελ αλαθνύθηζε ησλ ζπκπησκάησλ ησλ παηδηαηξηθώλ αζζελώλ κε θαξθίλν, όπσο πόλνο, άγρνο, αιιαγέο δηάζεζεο, λαπηία θαη αλνζνθαηαζηνιή. 4.1 Γηαινγηζκόο ηε κειέηε ησλ Malboeuf-Hurtubise, Achille, Sultan, & Vadnais (2013), πνπ δηεμήρζε ζην Καλαδά, αμηνινγήζεθε ε γλώζε θαη ε ζπλαίζζεζε ηεο παξέκβαζεο ηνπ δηαινγηζκνύ ζηε κείσζε ηνπ άγρνπο, ηνπ ζπλαηζζεκαηηθνύ πόλνπ θαη ηεο αβεβαηόηεηαο πνπ ζρεηίδεηαη κε ηελ εμέιημε ηεο λόζνπ, ζε εθήβνπο κε θαξθίλν κε ηελ κέζνδν ηπραηνπνηεκέλεο θιηληθήο δνθηκήο. Έιαβαλ κέξνο 28 ζπκκεηέρνληεο ειηθίαο πνπ δηαγλώζηεθαλ κε θαξθίλν. Τπήξραλ ηξία ρξνληθά ζεκεία αμηνιόγεζεο (αξρηθή αμηνιόγεζε, θαηά ηελ παξαθνινύζεζε, κεηά ηελ παξέκβαζε) θαη δύν νκάδεο. Η κία νκάδα ήηαλ ε νκάδα πνπ έθαλε ρξήζε ηεο ελαιιαθηηθήο (δηαινγηζκό), δειαδή ε νκάδα παξέκβαζεο θαη ε άιιε νκάδα ήηαλ ε νκάδα ειέγρνπ. Η νκάδα παξέκβαζεο εθπαηδεύηεθε γηα ηνλ δηαινγηζκό ζε 8 εβδνκαδηαίεο ζπλεδξίεο δηάξθεηαο 90 ιεπηώλ ε θάζε κία από απηέο, κε ηε ρξήζε ηνπ πξνγξάκκαηνο MBSR, δειαδή γλώζεο θαη ζπλαίζζεζεο κείσζεο ηνπ ζηξεο. ηνπο ζπκκεηέρνληεο ζηάιζεθαλ εξσηεκαηνιόγηα δηάξθεηαο 60 ιεπηώλ, γηα ζθνπνύο αμηνιόγεζεο πξηλ ηελ παξέκβαζε, θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο παξέκβαζεο θαη κεηά ζρεηηθά κε ηηο γλώζεηο ηνπο γηα ηνλ δηαινγηζκό. Σα απνηειέζκαηα έδεημαλ όηη βειηηώζεθε ε ζπλαηζζεκαηηθή θαηάζηαζε ησλ ζπκκεηερόλησλ ηόζν ζπλαηζζεκαηηθά όζν θαη ζσκαηηθά. Βειηίσζε ππήξμε ζην επίπεδν άγρνπο, ζηελ δηάζεζε, ζηνλ ύπλν θαη ζηελ πνηόηεηα δσήο. 9

17 4.2 Θεξαπεπηηθό Άγγηγκα ηε κειέηε ησλ Wong et al. (2013), πνπ δηεμήρζε ζηηο ΗΠΑ, αμηνινγήζεθε ην άγρνο θαη ν πόλνο ζε ζρέζε κε ην ζεξαπεπηηθό άγγηγκα ζηνπο παηδηαηξηθνύο αζζελείο, κε ηελ κέζνδν ηεο ηπραηνπνηεκέλεο θιηληθήο κειέηεο. Δπηιέρζεθαλ ηπραία 15 ζπκκεηέρνληεο ειηθίαο 3-18 πνπ είραλ δηαγλσζηεί κε θαθνήζεηα παηδηθήο ειηθίαο ή/ θαη αθηηλνβνιία, νη νπνίνη παξείραλ ηελ ζπγθαηάζεζε ηνπο γηα ζπκκεηνρή ζηε κειέηε κεηά από ελεκέξσζε. Η δηάξθεηα δηεμαγσγήο ηεο έξεπλαο ήηαλ έλα έηνο θαη δηαρσξηζκόο ησλ αηόκσλ έγηλε ηπραία ζε δύν νκάδεο, ηελ νκάδα παξέκβαζεο θαη ηελ νκάδα ειέγρνπ. ε θάζε εζσηεξηθό θαη εμσηεξηθό αζζελή πνπ άλεθε ζηελ νκάδα παξέκβαζεο έγηλε ζπλάληεζε γηα ην ζεξαπεπηηθό άγγηγκα δηάξθεηαο 30 ιεπηώλ κε θνηλσληθνύο ιεηηνπξγνύο, ζηνλ θαζέλα μερσξηζηά εκεξεζίσο. πλνιηθά από ηνπο 15 αζζελείο πνπ επηιέρηεθαλ, ζπκκεηείραλ κόλν νη 9, 6 ζπκκεηέρνληεο από ηνπο νπνίνπο απνηεινύζαλ ηελ νκάδα παξέκβαζεο θαη 3 ηελ νκάδα ειέγρνπ. Σα εξγαιεία κέηξεζε πνπ ρξεζηκνπνηήζεθαλ ήηαλ γηα ηνλ πόλν ην Wong-Baker Faces Scale, γηα ηελ αγσλία ην Feeling Thermometer θαη γηα ηελ θνύξαζε ην My Fatigue Meter κε ηα νπνία έγηλε εθηίκεζε ησλ ζπκκεηερόλησλ πξηλ θαη κεηά ην ζεξαπεπηηθό άγγηγκα. Όια ηα εξγαιεία κέηξεζε είραλ κία θιίκαθα αμηνιόγεζε από ην 1-10 κε 10 ηελ πην επώδπλν/θαηαπνλεκέλνο/ζηελνρσξεκέλνο. Σν ζεξαπεπηηθό άγγηγκα απνηειεί κηα ελεξγεηαθή ζεξαπεία, όπνπ ηα άηνκα πξνζπαζνύλ κε ηα ρέξηα ηνπ λα ρεηξαγσγήζνπλ ηελ ελέξγεηα πεξλώληαο ηα ρέξηα ηνπ ζε πνιύ θνληηλή απόζηαζε από ην ζώκα ηνπ αζζελή ζαλ λα ηνλ ρατδεύνπλ. Σα απνηειέζκαηα έδεημαλ όηη ε ρξήζε ηνπ ζεξαπεπηηθνύ αγγίγκαηνο κείσζε ηηο βαζκνινγίεο γηα ηνλ πόλν, ην ζηξεο, ηελ θνύξαζε ζηελ νκάδα παξέκβαζεο (ηόζν γηα ηνπο ζπκκεηέρνληεο, ηνπο γνλείο όζν θαη ηνπο θξνληηζηέο) ζε ζύγθξηζε κε ηηο βαζκνινγίεο ησλ αηόκσλ πνπ άλεθαλ ζηελ νκάδα ειέγρνπ. 4.3 Μνπζηθή ηε κειέηε ησλ Kemper et al. (2013), πνπ δηεμήρζε ζηηο ΗΠΑ, αμηνινγήζεθε ε επίδξαζε ηεο κνπζηθήο ζηε κείσζε ηνπ άγρνπο, ηεο θαηάζιηςεο θαη ηνπ ξπζκνύ ηεο θαξδηάο, ζε παηδηαηξηθνύο αζζελείο κε θαθνήζεηα σο ζπκπιεξσκαηηθή-ελαιιαθηηθή ζεξαπεία. ηε κειέηε απηή έιαβαλ κέξνο 63 ζπκκεηέρνληεο θαη ν ηύπνο ηεο κειέηεο είλαη κε ηπραηνπνηεκέλε θιηληθή κειέηε. Σα εξγαιεία πνπ ρξεζηκνπνηήζεθαλ είλαη Analogue Scale, Heart Rate Variability θαη Interbeat Interval. Η ζεξαπεία είρε ρσξηζηεί ζε δύν επηζθέςεηο. ηε πξώηε επίζθεςε ηα παηδηά ραιάξσζαλ γηα 20 ιεπηά ελώ ζηε δεύηεξε επίζθεςε έβαιαλ ζηα παηδηά λα αθνύζνπλ κνπζηθή (πνπ ζρεδηάζηεθε γηα λα απμήζεη ηελ 10

18 δσηηθόηεηα θαη λα βειηηώζεη ηνλ θαξδηαθό ξπζκό) γηα 20 ιεπηά. Πξηλ, θαηά ηελ δηάξθεηα θαη κεηά ηε ζεξαπεία νη γνλείο θαη νη εηδηθνί παξαηήξεζαλ ηελ ραιάξσζε ησλ παηδηώλ, ηελ επεμία, ηελ δσληάληα ην άγρνο, ηελ θαηάζιηςε θαη ηνλ ξπζκό ηεο θαξδηάο. Σα απνηειέζκαηα έδεημαλ πσο ε ςπρνζπλαηζζεκαηηθή θαη ζσκαηηθή θαηάζηαζε ησλ παηδηώλ βειηηώζεθε πεξηζζόηεξν θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο δεύηεξεο επίζθεςεο ηνπο όπνπ άθνπγαλ κνπζηθή θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο ραιάξσζεο (p=0.01). Ο θαξδηαθόο ξπζκόο ήηαλ ζεκαληηθά ρακειόηεξνο κε ηελ κνπζηθή. ηε κειέηε ησλ Nguyen, Nilsson, Hellström, & Bengtson (2010) πνπ δηεμήρζε ζηελ Αζία, αμηνινγείηαη ε επίδξαζε ηεο κνπζηθνζεξαπείαο ζηε κείσζε ηνπ πόλνπ θαη ηεο αλεζπρίαο ησλ παηδηώλ πνπ δηαγλώζηεθαλ κε θαθνήζεηα θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο νζθπτθήο παξαθέληεζεο. ηελ κειέηε έιαβαλ κέξνο 40 παηδηαηξηθνί αζζελείο ειηθίαο 7-12 πνπ δηαγλώζηεθαλ κε ιεπραηκία. Οη ζπκκεηέρνληεο δηαρσξίζηεθαλ ηπραία ζε δύν νκάδεο ησλ 20 αηόκσλ. Η κηα νκάδα ήηαλ ε νκάδα παξέκβαζεο θαη ε άιιε ήηαλ ε νκάδα ειέγρνπ. ηε νκάδα παξέκβαζεο ηα παηδηά άθνπγαλ κνπζηθή θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο νζθπτθήο παξαθέληεζεο ελώ ζηελ νκάδα ειέγρνπ όρη. θνπόο ηεο έξεπλαο απηή ήηαλ ε θαηαγξαθή πξσηαξρηθά ηνπ πόλνπ θαη δεπηεξεύνλ ηνπ θαξδηαθνύ ξπζκνύ, ηεο αξηεξηαθήο πίεζεο, ηνπ αλαπλεπζηηθνύ ξπζκνύ θαη ηνπ θνξεζκνύ ηνπ νμπγόλνπ πξηλ, θαηά ηε δηάξθεηα θαη κεηά ηελ δηαδηθαζία. Σα εξγαιεία κέηξεζεο πνπ ρξεζηκνπνηήζεθαλ ήηαλ ζπλεληεύμεηο κε αλνηθηέο εξσηήζεηο, Αξηζκεηηθή Κιίκαθα Αμηνιόγεζεο (NRS), 6-Item short form of the STAI. Σα απνηειέζκαηα έδεημαλ όηη ηα παηδηά πνπ άλεθαλ ζηελ νκάδα παξέκβαζεο έλησζαλ ιηγόηεξν άγρνο (P<0.001) 10 ιεπηά κεηά ηελ κνπζηθνζεξαπεία ζε ζρέζε κε ηα παηδηά πνπ άλεθαλ ζηελ νκάδα ειέγρνπ. Δπίζεο, ζρεδόλ όια ηα παηδηά αλέθεξαλ ιηγόηεξν πόλν (P<0.001) κεηά ηελ παξέκβαζε (κνπζηθνζεξαπεία). ηελ κειέηε ησλ Barrera, Rykov, & Doyle (2002) πνπ δηεμήρζε ζηελ Ακεξηθή, αμηνινγείηαη ε επίδξαζε ηεο κνπζηθήο ζε παηδηά κε θαξθίλν. Η πηινηηθή απηή κειέηε έρεη σο ζηόρν λα απνδείμεη ηελ απνηειεζκαηηθόηεηα ηεο κνπζηθνζεξαπείαο ηόζν ζηελ κείσζε ηνπ άγρνπο όζν θαη ζηελ αύμεζε ηεο άλεζεο ησλ λνζειεπόκελσλ παηδηώλ ζην λνζνθνκείν. ηελ έξεπλα έιαβαλ κέξνο 65 ζπκκεηέρνληεο από 6 κελώλ κέρξη 17 εηώλ, ιόγσ ηνπ όηη ππήξρε επξύ θάζκα ειηθηώλ, έγηλε ζηξσκαηνπνίεζε ηνπο ζε ηξεηο νκάδεο (πξνζρνιηθή, ζρνιηθή θαη εθεβεία). Οη 33 από ηνπο ζπκκεηέρνληεο ήηαλ θνξίηζηα θαη νη 32 από ηνπο ζπκκεηέρνληεο ήηαλ αγόξηα. Σα παηδηά θαη νη έθεβνη πνπ έιαβαλ κέξνο είραλ δηαγλσζηεί κε ιεπραηκία θαη άιια είδε θαθνήζεηαο, όπσο νζηενζάξθσκα θαη λεπξνβιάζησκα. Η δηαδηθαζία ηεο κνπζηθνζεξαπείαο έρεη δηάξθεηα ιεπηά θαη 11

19 πξνζθεξόηαλ ζηα παηδηά θαηά ηελ νζθπτθή παξαθέληεζε ή θαηά ηελ αηκνιεςία ή θαηά ηελ αιιαγή ησλ επηδέζκσλ. Με ζθνπό ηελ θαιύηεξε αλάιπζε ησλ απνηειεζκάησλ ζε θάπνηα παηδηά έγηλαλ ζπλεδξίεο κνπζηθνζεξαπείαο κέρξη 25 ιεπηά θαη ζε άιια παηδηά πάλσ από 25 ιεπηά, ελώ θάπνηα παηδηά παξαθνινύζεζαλ κόλν κηα ζπλεδξία κνπζηθνζεξαπείαο θαη θάπνηα άιια κέρξη ηξεηο. Μεηά από θάζε ζπλεδξία ν ζεξαπεπηήο θαηέγξαθε ηελ δηάξθεηα ηεο ζπλεδξίαο, ηηο εληππώζεηο ησλ ζπκκεηερόλησλ θαη θαηά πόζν ζπκκεηείραλ ελεξγά ή όρη ζηελ δηαδηθαζία. Σα εξγαιεία κέηξεζεο πνπ ρξεζηκνπνηήζεθαλ γηα ηελ θαηαγξαθή ήηαλ Faces pain scale, The play-performance scale (PPS), Δξσηεκαηνιόγηα ηθαλνπνίεζεο (PSQ & SSQ). Σα απνηειέζκαηα έδεημαλ όηη νη ζπλεδξίεο ηεο κνπζηθνζεξαπείαο είραλ ζεκαληηθή βειηίσζε ζηελ ζπλαηζζεκαηηθή θαηάζηαζε ησλ παηδηώλ θαη ηα επίπεδα πόλνπ. Δπηπιένλ, ε κνπζηθή δηεπθόιπλε ηελ έθθξαζε ησλ ζπλαηζζεκάησλ ησλ ζπκκεηερόλησλ, κείσζε ηελ ςπρηθή δπζθνξία θαη πξνώζεζε ηελ επεκεξία ηνπο. 4.4 Σέρλε ηελ κειέηε ησλ Madden, Mowry, Gao, Cullen, & Foreman (2010) πνπ δηεμήρζε ζηηο ΗΠΑ, αμηνινγήζεθε ε ρξήζε ηεο ηέρλεο σο ζπκπιεξσκαηηθή ελαιιαθηηθή ζεξαπεία γηα ηελ κείσζε ηεο λαπηίαο θαη ηεο λεπξηθόηεηαο (πνπ είλαη απνηέιεζκα ηνπ άγρνπο) ζε θαθνήζεηα ηνπ εγθεθάινπ κεηά από ρεκεηνζεξαπεία ζηα παηδηά. ηε κειέηε έιαβαλ κέξνο 16 εζεινληέο, κε κεηθηό ζρεδηαζκό (ηπραηνπνηεκέλε, πεξηγξαθηθή θαη πνηνηηθή). Πξώηνλ, ππήξρε κηα κηθξή ηπραηνπνηεκέλε πηινηηθή κειέηε, κόλν κε ηνπο αζζελείο κε όγθν ζηνλ εγθέθαιν. ηε ζπλέρεηα δηεμήρζε πεξηγξαθηθή κειέηε όπνπ έιαβαλ κέξνο επηιεγκέλνη αζζελείο Αηκαηνινγία/νγθνινγίαο ελώ ηέινο έγηλαλ πνηνηηθέο ζπλεληεύμεηο κε ηαηξηθό θαη λνζειεπηηθό πξνζσπηθό. Έγηλε δηαρσξηζκόο ησλ εζεινληώλ ζε δύν νκάδεο. Σα εξγαιεία πνπ ρξεζηκνπνηήζεθαλ ήηαλ The PedsQL 4.0 Cancer Module, Faces Scale, Emotional Reacrions Checklist, CAT. Σν «PedsQL 4.0 Cancer Module» ζύγθξηλε ηελ έθζεζε γνλέα θαη ηελ έθζεζε παηδηνύ ζηηο ελαιιαθηηθέο θαη ηελ γεληθή πνηόηεηα δσήο, ην δεύηεξν εξγαιείν «Faces Scale» είλαη πνιύ εύθνιν ζηελ ρξήζε ηνπ από παηδηά αθνύ απνηειείηαη από θάηζεο νη νπνίεο κε ηηο γθξηκάηζεο ηνπο δείρλνπλ θάπνηα ζπλαηζζεκαηηθή θαηάζηαζε (όπσο ιύπε, ραξά θηι) θαη ην ηειεπηαίν εξγαιείν «CAT» έρεη λα θάλεη κε ηελ επίδξαζε ησλ δεκηνπξγηθώλ ηερλώλ ζηελ ζεξαπεία ηεο θαθνήζεηαο. Σα απνηειέζκαηα έδεημαλ κεησκέλν πόλν ζηελ νκάδα παξέκβαζεο ζε ζρέζε κε ηελ νκάδα ειέγρνπ p=0.03 θαη κεησκέλε αίζζεζε λαπηίαο p= Δπίζεο, παξνπζίαζαλ δηέγεξζε p<0.05, ελζνπζηαζκό p=0.02 θαη κεησκέλε λεπξηθόηεηα p<0.02. Απηή ε κειέηε πξόζθεξε ζηα 12

20 παηδηά βησκαηηθέο δξαζηεξηόηεηεο πνπ ηνπο βνήζεζε λα αληηκεησπίζνπλ ζσκαηηθέο, ζπλαηζζεκαηηθέο θαη πλεπκαηηθέο πηπρέο ηεο αζζέλεηαο ηνπο ηόζν θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ζεξαπείαο όζν θαη αξγόηεξα. 4.5 Μπτθή Υαιάξσζε ηε κειέηε ησλ Chan et al. (2008) πνπ δηεμήρζε ζην Υνλγθ Γθνλγθ αμηνινγείηαη ε ρξήζε ησλ ζπκπιεξσκαηηθώλ ελαιιαθηηθώλ ζεξαπεηώλ (κπτθή ραιάξσζε θαη θαζνδεγνύκελε λνεξή απεηθόληζε) ζηηο παξελέξγεηεο ηεο ρεκεηνζεξαπείαο (λαπηία, εκεηό, πόλν) ζε παηδηαηξηθνύο αζζελείο αθνύ σο γλσζηό νη ρεκεηνζεξαπείεο πνπ ρξεζηκνπνηνύληαη ζε παηδηά έρνπλ εληνλόηεξεο παξελέξγεηεο. ύκθσλα κε ηε κειέηε ηα παηδηά αλέθεξαλ πσο ε έληαζε λαπηίαο θαη εκεηνύ ήηαλ 67-71% ελώ κεηά ηε ρεκεηνζεξαπεία 77-82%. ηελ κειέηε έιαβαλ κέξνο 20 παηδηαηξηθνί αζζελείο κε ιεπραηκία κε κέζν όξν ειηθίαο 8,5 ρξνλώλ θαη ν ηύπνο ηεο κειέηεο ήηαλ πηινηηθόο. Γελ ππήξρε δηαθνξά ζηηο δηαγλώζεηο, ηελ ειηθία, ην ζσκαηηθό βάξνο θαη ηα επεηζόδηα εκεηνύ θαηά ηελ έλαξμε ηεο κειέηεο. Οη ζπκκεηέρνληεο ρσξίζηεθαλ ζε 2 νκάδεο, νκάδα παξέκβαζεο θαη νκάδα ειέγρνπ. Η νκάδα παξέκβαζεο έιαβε κέξνο ζε 6 ζπλεδξίεο πξννδεπηηθήο κπτθήο ραιάξσζεο θαη εθπαίδεπζεο γηα θαζνδεγνύκελε λνεξή απεηθόληζε. Η νκάδα ειέγρνπ εθπαηδεύηεθε γηα ηελ αμηνιόγεζε ησλ θηλδύλσλ από ηε ρεκεηνζεξαπεία, ηελ ρξήζε ησλ αληηεκεηηθώλ θαη ηελ πξνεηνηκαζία ηνπ γεύκαηνο ηνπο γηα απνθπγή ζπκπησκάησλ όπσο λαπηία θαη εκεηό. Σα εξγαιεία πνπ ρξεζηκνπνηήζεθαλ ήηαλ ε θιίκαθα MANE, Trait anxiety inventory, θιίκαθεο πνπ αμηνινγνύλ ηελ πνηόηεηα δσήο, θιίκαθεο πνπ αμηνινγνύλ ηελ ηθαλνπνίεζε από ηελ θξνληίδα θαη ε θιίκαθα Likert. Αξρηθά, έγηλε εθηίκεζε ζπκπησκάησλ όπσο ε λαπηία θαη ν εκεηόο κε ηελ θιίκαθα MANE, αξγόηεξα έγηλε αμηνιόγεζε ηνπ άγρνπο ησλ παηδηώλ κε ηελ θιίκαθα Trait anxiety inventory θαη ηεο πνηόηεηαο δσήο ηνπο κε ηελ θιίκαθα Play Performance Scale for Children. Σα απνηειέζκαηα έδεημαλ όηη ζηελ νκάδα παξέκβαζεο ην άγρνο θαίλεηαη λα είλαη ζε ζεκαληηθά ρακειόηεξα επίπεδα (p=0.032) από όηη ζηελ νκάδα ειέγρνπ. Δπίζεο, παξαηεξήζεθε κηα κηθξή κείσζε ζην ζσκαηηθό βάξνο (<1kg) ππήξμε ζε όιεο ηηο νκάδεο θαηά ηελ πεξίνδν 8 εκεξώλ. εκαληηθέο αιιαγέο ζσκαηηθνύ βάξνπο εληνπίζηεθαλ κόλν ζηελ νκάδα ειέγρνπ (p=0.01). ηε κειέηε ησλ Field et al. (2001) πνπ δηεμήρζε ζηηο ΗΠΑ, αμηνινγείηαη ε ελίζρπζε ηνπ αλνζνπνηεηηθνύ, ε κείσζε ηνπ άγρνπο θαη ηεο θαηάζιηςεο κε ηε ρξήζε ηεο ελαιιαθηηθήο ζεξαπείαο καζάδ ζε παηδηά κε ιεπραηκία. ηελ ελ ιόγσ κειέηε έιαβαλ κέξνο 20 παηδηαηξηθνί αζζελείο κε κέζε ειηθία 6,9 έηε. Οη 10 από ηνπο ζπκκεηέρνληεο 13

21 ήηαλ θνξίηζηα θαη νη ππόινηπνη 10 αγόξηα. Η δηαδηθαζία απαηηνύζε ηελ εθπαίδεπζε ηνπ γνλέα γηα ηελ ρξήζε ηεο νξζήο ηερληθήο ηνπ καζάδ. Αμηνζεκείσην είλαη ην γεγνλόο όηη νη γνλείο έπξεπε λα θάλνπλ καζάδ ζηα παηδηά ηνπο (δηάξθεηαο 15 ιεπηώλ) θαζεκεξηλά πξηλ ηνλ ύπλν γηα 30 εκέξεο. Η παξέκβαζε γηλόηαλ κε ζπλερή θαζνδήγεζε από ην ζεξαπεπηή θαζ όιε ηελ δηάξθεηα ηεο κειέηεο θαη πεξηιάκβαλε καζάδ ζην πξόζσπν, ιαηκό, ώκνπο, πιάηε, ζηνκάρη, πόδηα, βξαρίνλεο θαη ρέξηα. Καηαγξαθή ησλ επηπέδσλ άγρνπο έγηλε πξηλ θαη κεηά ηελ ζεξαπεία ηνπ καζάδ. Σα εξγαιεία πνπ ρξεζηκνπνηήζεθαλ ήηαλ: The State Anxiety Inventory for Children (STAIC), Centre for Epidemiological Studies Depression Scale. Σα απνηειέζκαηα έδεημαλ όηη ε ζεξαπεία καζάδ βνήζεζε ζηελ κείσζε ησλ επηπέδσλ άγρνπο θαη ηεο θαηαζιηπηηθήο δηάζεζεο. Δπηπιένλ, θαίλεηαη λα ππήξμε αύμεζε ησλ ιεπθώλ αηκνζθαηξίσλ θαη ησλ νπδεηεξόθηισλ. 4.6 Ύπλσζε ηε κειέηε ησλ Liossi & Hatira (2003) πνπ δηεμήρζε ζηελ Διιάδα αμηνινγείηαη ε επίδξαζε ηεο ύπλσζεο ζηελ αλαθνύθηζε ηνπ πόλνπ ζε παηδηά πνπ δηαγλώζηεθαλ κε θαθνήζεηα. ηελ κειέηε έιαβαλ κέξνο 80 νγθνινγηθνί παηδηαηξηθνί αζζελείο, ειηθίαο Οη ζπκκεηέρνληεο δηαρσξίζηεθαλ ηπραία ζε νκάδεο ησλ 20 αηόκσλ, ζε 4 δηαθνξεηηθέο νκάδεο. Η πξώηε νκάδα έθαλε άκεζε ύπλσζε ηαπηόρξνλα κε ηελ ζπλήζε ηαηξηθή αγσγή, ε δεύηεξε νκάδα έθαλε έκκεζε ύπλσζε ηαπηόρξνλα κε ηελ ζπλήζε ηαηξηθή αγσγή, ε ηξίηε ήηαλ νκάδα ειέγρνπ ηεο πξνζνρήο ησλ ζπκκεηερόλησλ ηαπηόρξνλα κε ηελ ζπλήζε ηαηξηθή αγσγή θαη ε ηέηαξηε νκάδα ιάκβαλε κόλν ηελ ζπλήζε ηαηξηθή αγσγή γηα ηνλ πόλν. Η κειέηε δηήξθεζε πεξίπνπ 4 έηε ζην Σκήκα Αηκαηνινγία/Ογθνινγίαο ηνπ Παηδηαηξηθνύ Ννζνθνκείνπ ηεο Αγιαΐαο Κπξηάθνπ ζηελ Αζήλα, Διιάδα. Οη ζπκκεηέρνληεο ήηαλ παηδηά κε ιεπραηκία ή ιέκθσκα non-hodgkin, νη νπνίνη ππνβάιινληαλ ζπρλά ζε νζθπτθή παξαθέληεζε. Σα θξηηήξηα απνθιεηζκνύ γηα απηή ηε κειέηε ήηαλ (α) πξνεγνύκελε ζεξαπεία ύπλσζεο, (β) παηδηά πνπ ιάκβαλαλ ηαπηόρξνλα κε ηε ζεξαπεία αλαιγεηηθά ή ςπρνηξόπα θάξκαθα, (γ) παηδηά πνπ είραλ ζεκαληηθή ζπλαηζζεκαηηθή δηαηαξαρή ή άιιε ςπρηαηξηθή δηάγλσζε. Σα εξγαιεία κέηξεζεο πνπ ρξεζηκνπνηήζεθαλ ήηαλ SHCS- Children scale θαη Visual Analog scale (VAS). Καηαγξάθεθαλ ηα αξρηθά ραξαθηεξηζηηθά ηνπ πόλνπ θαη ηνπ πόλνπ πνπ ζρεηίδεηαη κε ην άγρνο ησλ παηδηώλ κεηά ηηο πξώηεο 5-6 LPs. Οη ζπλεδξίεο ησλ ζπκκεηερόλησλ είραλ δηάξθεηα 40 ιεπηώλ θαη γηα ηηο 4 νκάδεο. Αξρηθά, έγηλε θαηαγξαθή ηνπ επηπέδνπ ηνπ πόλνπ θαη ηνπ πόλνπ πνπ ζρεηίδεηαη κε ην άγρνο θαηά ηηο πξώηεο 3 νζθπτθέο παξαθεληήζεηο θαη ηέινο θαηαγξαθή ηνπ επηπέδνπ ηνπ πόλνπ θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο πξώηεο, ηεο ηξίηεο θαη ηεο έθηεο νζθπτθήο παξαθέληεζεο πνπ έγηλαλ κε 14

22 ηαπηόρξνλε ύπλσζε. Δθόζνλ νη ζπκκεηέρνληεο θαη ησλ ηεζζάξσλ νκάδσλ ηεο κειέηεο αθνινύζεζαλ ην πξσηόθνιιν ηεο έξεπλαο, ηα απνηειέζκαηα έδεημαλ όηη νη νκάδεο πνπ έθαλαλ ύπλσζε αλέθεξαλ ρακειόηεξα επίπεδα πόλνπ θαη άγρνπο. Παξάιιεια, θάλεθε πσο κε ηελ ύπλσζε αηζζάλνληαλ ιηγόηεξε δπζθνξία από ηηο νκάδεο ειέγρνπ. ηε κειέηε ησλ Liossi, White, & Hatira (2009) πνπ δηεμήρζε ζηελ Διιάδα, αμηνινγείηαη ε επίδξαζε ηεο ύπλσζεο ζηε κείσζε ηνπ πόλνπ θαηά ηελ αηκνιεςία ζηνπο παηδηαηξηθνύο αζζελείο κε θαθνήζεηα. ηελ κειέηε έιαβαλ κέξνο 45 παηδηαηξηθνί αζζελείο κε θαθνήζεηα, ειηθίαο 7-16 εθ ησλ νπνίσλ νη 20 ήηαλ αγόξηα θαη νη 25 ήηαλ θνξίηζηα. Κξηηήξηα απνθιεηζκνύ από ηελ ελ ιόγσ έξεπλα απνηέιεζαλ (α) πξνεγνύκελε εκπεηξία ζεξαπείαο ύπλσζεο, (β) ηαπηόρξνλε ζεξαπεία κε αλαιγεηηθά ή ςπρνηξόπα θάξκαθα, (γ) ζπλαηζζεκαηηθή δηαηαξαρή ή άιιε ςπρηαηξηθή δηάγλσζε, (δ) ε δπλαηόηεηα θαιήο πξόζβαζεο ζηηο θιέβεο ησλ αζζελώλ. Οη ζπκκεηέρνληεο δηαρσξίζηεθαλ ηπραία ζε ηξείο νκάδεο : (α) νκάδα πνπ εθαξκόζηεθε αλαιγεηηθή θξέκα δέξκαηνο (EMLA) 60 ιεπηά πξηλ ηελ δηαδηθαζία αηκνιεςίαο, (β) νκάδα πνπ εθαξκόζηεθε αλαιγεηηθή θξέκα δέξκαηνο (EMLA) θαη ηαπηόρξνλε ύπλσζε, (γ) νκάδα ειέγρνπ πνπ εθαξκόζηεθε ε EMLA κε ηαπηόρξνλεο ζπλαληήζεηο κε ην ζεξαπεπηή. ε όινπο ηνπο ζπκκεηέρνληεο εθαξκόζηεθε EMLA 5% 1ml ζε εμέρνπζα θιέβα θαη θαιύθζεθε κε επίδεζκν γηα 60 ιεπηά. Αξγόηεξα αθαηξέζεθε ν επίδεζκνο θαη άξρηζε ε δηαδηθαζία θαη γηα ηηο 4 νκάδεο. ηελ νκάδα πνπ έγηλε ε ύπλσζε ε δηαδηθαζία δηήξθεζε 15 ιεπηά. Σα εξγαιεία κέηξεζεο πνπ ρξεζηκνπνηήζεθαλ ήηαλ Visual analog scale (VAS), Self-report of procedure-related anxiety, Observed behavioral distress, Procedure behavior checklist. Με ηα ελ ιόγσ εξγαιεία έγηλε αμηνιόγεζε ηνπ άγρνπο θαη ηνπ πόλνπ ησλ αζζελώλ πξηλ, θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο δηαδηθαζίαο θαη κεηά. Σα απνηειέζκαηα έδεημαλ όηη ε νκάδα παξέκβαζεο πνπ ρξεζηκνπνηνύζε ηελ ύπλσζε είρε ιηγόηεξν άγρνο θαη πόλν θαηά ηελ αλακνλή θαη ηελ δηαδηθαζία ηεο θιεβνθέληηζεο. 15

23 4.7 Καηάινγνο Πηλάθσλ Δξεπλεηέο θαη ρξνλνινγία (Malboeuf- Hurtubise et al., 2013) (Wong et al., 2013) Υώξα δηεμαγσγήο Καλαδάο ΗΠΑ Γείγκα θαη δεηγκαηνιεςία 28 ζπκκεηέρνληεο ειηθίαο ηπραία δεηγκαηνιεςία 15 ζπκκεηέρνληεο ειηθίαο 3-18 ηπραία δεηγκαηνιεςία Δίδνο κειέηεο Σπραηνπνηεκέλε θιηληθή δνθηκή Σπραηνπνηεκέλε κειέηε Κύξηεο κεηαβιεηέο Παξέκβαζε γηα εθήβνπο κε θαξθίλν Δπίδξαζε ζεξαπεπηηθνύ αγγίγκαηνο ζε νγθνινγηθνύο παηδηαηξηθνύο αζζελείο Δξγαιεία κέηξεζεο Πξόγξακκα MBSR Wong-Baker Faces scale, Feeling Thermometer, My Fatigue Meter Κύξηα επξήκαηα Παξόιν ηνπο πεξηνξηζκνύο ηεο έξεπλαο ε κειέηε απηή θαηέδεημε βειηίσζε ηεο πνηόηεηαο ηεο δσήο, ηνπ ύπλνπ θαη ηεο δηάζεζεο γηα ηα παηδηά ηεο εθεβείαο πνπ δνπλ κε θαξθίλν. Απνδείρηεθε όηη νη παξεκβάζεηο ζηε λνεηηθή εμάζθεζε ησλ αζζελώλ απνηειεί έλα ζεκαληηθό εξγαιείν πνπ βειηηώλεη ηελ ςπρνινγία ησλ ππνθεηκέλσλ. Παξόιν ηνπ κηθξνύ δείγκαηνο ηεο κειέηεο κόιηο (9) απνδείρηεθε όηη κε ηελ επίδξαζε ηνπ ζεξαπεπηηθνύ αγγίγκαηνο κεηώζεθαλ ζεκαληηθά ε θαηαπόλεζε, ν πόλνο θαη ην ζηξεο ζηελ νκάδα πνπ δέρηεθε ην ζεξαπεπηηθό άγγηγκα. Τπήξμαλ ζηαηηζηηθά ζεκαληηθέο ζηαηηζηηθέο δηαθνξέο ζην ηεζη Wilcoxon ζην ζθνξ ηνπ πόλνπ ζε παηδηά θαη γνλείο θαη ζην ζθνξ θαηαπόλεζεο κεηαμύ ησλ γνληώλ επσθεινύληαλ νη νκάδεο πνπ δέρηεθαλ ην ζεξαπεπηηθό άγγηγκα. (Kemper et al., 2013) (Madden et al., 2010) ΗΠΑ ΗΠΑ 63 ζπκκεηέρνληεο ειηθίαο, κε ηπραηνπνηεκέλε Γείγκα ήηαλ 16 εζεινληέο Κιηληθή δνθηκή Μεηθηόο ζρεδηαζκόο (ηπραηνπνηεκέλε, πεξηγξαθηθή, πνηνηηθή) Δπίδξαζε κνπζηθήο ζε παηδηαηξηθνύο νγθνινγηθνύο αζζελείο Η ηέρλε σο ζεξαπεία γηα ην θαξθίλν ηνπ εγθεθάινπ κεηά από ρεκεηνζεξαπεία Κιίκαθα Visual Analogue Scale, Heart Rate Variability, Interbeat Interval The PedsQL 4.0 Cancer Module, Faces Scale, Emotional Reactions Checklist, CAT ηα απνηειέζκαηα βξέζεθε πσο κε ηε ρξήζε ηεο κνπζηθήο απμήζεθαλ νη ζεηηθέο θαηαζηάζεηο θαη ε ραιάξσζε ήηαλ κεγαιύηεξε ζε ζρέζε κε ηελ απνπζία κνπζηθήο (p <0.01). Σα απνηειέζκαηα έδεημαλ κεησκέλν πόλν ζηελ πεηξακαηηθή νκάδα ζε ζρέζε κε ηελ νκάδα ειέγρνπ p=0.03 θαη κεησκέλε αίζζεζε λαπηίαο p= Δπίζεο παξνπζίαζαλ δηέγεξζε p < 0.05, ελζνπζηαζκό p < 0.02 θαη κεησκέλε λεπξηθόηεηα p <

24 (Chan et al., 2008) (Liossi & Hatira, 2003) (Liossi et al., 2009) (Nguyen et al., 2010) Υνλγθ Κνλγθ Διιάδα Διιάδα Αζία 20 παηδηαηξηθνί αζζελείο κε ιεπραηκία κε κέζν όξν ειηθίαο 8.6 ρξνλώλ. 80 παηδηαηξηθνί αζζελείο ειηθίαο παηδηαηξηθνί αζζελείο ειηθίαο παηδηαηξηθνί αζζελείο ειηθίαο 7-12 εηώλ Πηινηηθή κειέηε Σπραηνπνηεκέλε θιηληθή δνθηκή Σπραηνπνηεκέλε θιηληθή δνθηκή Σπραηνπνηεκέλε θιηληθή δνθηκή Δλαιιαθηηθέο παξεκβάζεηο ζηηο παξελέξγεηεο ρεκεηνζεξαπείαο ζε παηδηαηξηθνύο αζζελείο. Η επίδξαζε ηεο ύπλσζεο ζηε αλαθνύθηζε ηνπ πόλνπ παηδηώλ κε θαθνήζεηα. Η επίδξαζε ηεο ύπλσζεο ζηελ κείσζε ηνπ πόλνπ πνπ ζρεηίδεηαη κε ηελ αηκνιεςία ζε παηδηά κε θαθνήζεηα. Η επίδξαζε ηεο κνπζηθνζεξαπείαο ζηε κείσζε ηνπ πόλνπ θαη ηεο αλεζπρίαο παηδηώλ κε θαθνήζεηα. Κιίκαθα MANE, Trait anxiety inventory, θιίκαθεο πνπ αμηνινγνύλ ηελ πνηόηεηα δσήο, θιίκαθεο πνπ αμηνινγνύλ ηελ ηθαλνπνίεζε από ηελ θξνληίδα, θιίκαθα Likert. SHCS-Children scale, Visual analog scale (VAS) Visual analog scale (VAS), Self-report of procedure-related anxiety, Observed behavioral distress, Procedure behavior checklist πλεληεύμεηο κε αλνηθηέο εξσηήζεηο, Αξηζκεηηθή Κιίκαθα Αμηνιόγεζεο (NRS), 6-Item short form of the STAI. Σα απνηειέζκαηα έδεημαλ όηη ζηελ νκάδα παξέκβαζεο ην άγρνο θαίλεηαη λα είλαη ζε ζεκαληηθά ρακειόηεξα επίπεδα (P=0.032) από όηη ζηελ νκάδα ειέγρνπ. Δπίζεο, κηα κηθξή κείσζε ζην ζσκαηηθό βάξνο (<1kg) ππήξμε ζε όιεο ηηο νκάδεο θαηά ηελ πεξίνδν 8 εκεξώλ. εκαληηθέο αιιαγέο ζσκαηηθνύ βάξνπο εληνπίζηεθαλ κόλν ζηελ νκάδα ειέγρνπ (P=0.01). Σα απνηειέζκαηα έδεημαλ όηη νη νκάδεο πνπ έθαλαλ ύπλσζε αλέθεξαλ ιηγόηεξν πόλν θαη άγρνο. Δπίζεο, θάλεθε πσο αηζζάλνληαλ ιηγόηεξε δπζθνξία από ηηο νκάδεο ειέγρνπ. Σα απνηειέζκαηα επηβεβαίσζαλ όηη ε νκάδα παξέκβαζεο πνπ ρξεζηκνπνηνύζε ηελ ύπλσζε είρε ιηγόηεξν άγρνο θαη πόλν θαηά ηελ αλακνλή θαη ηελ δηαδηθαζία ηεο θιεβνθέληηζεο. Σα απνηειέζκαηα έδεημαλ όηη ηα παηδηά πνπ άλεθαλ ζηελ νκάδα παξέκβαζεο έλησζαλ ιηγόηεξν άγρνο θαη θόβν θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο παξαθέληεζεο ζε ζρέζε κε ηα παηδηά πνπ άλεθαλ ζηελ νκάδα ειέγρνπ. Δπίζεο, ζρεδόλ όια ηα παηδηά αλάθεξαλ όηη έλησζαλ ιηγόηεξν πόλν θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο παξαθέληεζεο κεηά ηελ παξέκβαζε. 17

25 (Barrera et al., 2002) (Field et al., 2001) Καλαδά ΗΠΑ 65 ζπκκεηέρνληεο ειηθίαο κέρξη 17 εηώλ 20 παηδηαηξηθνί αζζελείο κε κέζε ειηθία 6,9 Πηινηηθή κειέηε Κιηληθή δνθηκή Η επίδξαζε ηεο κνπζηθήο ζε παηδηά κε θαξθίλν. Η επίδξαζε ηνπ καζάδ ζην αλνζνπνηεηηθό ζε παηδηά κε ιεπραηκία. Faces pain scale, The playperformance scale (PPS), Δξσηεκαηνιόγηα ηθαλνπνίεζεο (PSQ & SSQ) The State Anxiety Inventory for Children (STAIC), Center for Epidemiological Studies Depression Scale Σα απνηειέζκαηα έδεημαλ όηη ε κνπζηθνζεξαπεία είρε ζεκαληηθή βειηίσζε ζηελ ζπλαηζζεκαηηθή θαηάζηαζε ησλ παηδηώλ θαη ηα επίπεδα πόλνπ. Σα απνηειέζκαηα έδεημαλ όηη ην καζάδ βνήζεζε ζηελ κείσζε ησλ επηπέδσλ άγρνπο θαη θαηάζιηςεο. Δπίζεο, θαίλεηαη λα ππήξμε αύμεζε ησλ ιεπθώλ αηκνζθαηξίσλ θαη ησλ νπδεηεξόθηισλ. 18

26 5.πδήηεζε ε όιεο ηηο κειέηεο πνπ αλαζθνπήζεθαλ παξαηεξήζεθαλ ζεκαληηθέο βειηηώζεηο ζηελ κείσζε ηνπ πόλνπ θαη ηνπ άγρνπο κε ηελ ρξήζε ζπκπιεξσκαηηθώλ ελαιιαθηηθώλ ζεξαπεηώλ. Οη εξεπλεηηθέο κειέηεο πνπ αλαζθνπήζεθαλ ήηαλ 10, εθ ησλ νπνίσλ νη 8 ήηαλ θιηληθέο δνθηκέο θαη νη 2 ήηαλ πηινηηθέο κειέηεο. Οη εξεπλεηηθέο κειέηεο ησλ Kemper et al (2008), ησλ Nguyen et al (2010) θαη ησλ Barrera et al (2002) επηθεληξώζεθαλ ζηελ επίδξαζε ηεο κνπζηθνζεξαπείαο θαηά ηνπ πόλνπ θαη ηνπ άγρνπο ησλ παηδηώλ θαη ησλ εθήβσλ. Η πξώηε κειέηε έδεημε ζεκαληηθή βειηίσζε ζηα επίπεδα ηνπ πόλνπ, θαηάζιηςεο θαη ηνπ ξπζκνύ ηεο θαξδηάο ησλ παηδηαηξηθώλ αζζελώλ θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο ραιάξσζεο (p=0.01) κε ηε ρξήζε ηεο κνπζηθήο. Η δεύηεξε κειέηε έδεημε βειηίσζε ηνπ πόλνπ (p<0.001) θαη ηεο αλεζπρίαο (p<0.001) 10 ιεπηά κεηά ηελ παξέκβαζε. Σέινο, ε ηξίηε κειέηε, ε νπνία ήηαλ πηινηηθή έδεημε ζεκαληηθή κείσζε ηνπ πόλνπ θαη ηεο ςπρηθήο δπζθνξίαο ησλ παηδηώλ κε ηε ρξήζε ηεο κνπζηθήο. Οη κειέηεο ησλ Chan et al (2008) θαη ησλ Field et al (2001) επηθεληξώζεθαλ ζηελ επίδξαζε ηεο κπτθήο ραιάξσζεο. ηελ πξώηε κειέηε εθηόο από κπτθή ραιάξσζε γηλόηαλ ρξήζε θαη ηεο θαζνδεγνύκελεο λνεξήο απεηθόληζεο θαη απνδείρζεθε κείσζε ησλ ζπκπησκάησλ κεηά από ηε ρεκεηνζεξαπεία (λαπηία, εκεηό, πόλν). Δλώ ζηελ δεύηεξε κειέηε γηλόηαλ ρξήζε κόλν ηεο κπτθήο ραιάξσζεο σο ελαιιαθηηθή ζεξαπεία ζε παηδηά κε ιεπραηκία θαη απνδείρζεθε ε κείσζε ησλ επηπέδσλ άγρνπο θαη θαηαζιηπηηθήο δηάζεζεο. ε άιιεο δύν κειέηεο ησλ Liossi et al (2003) & (2009) πνπ δηεμήρζεθαλ ζηελ Διιάδα θάλεθε ε ζεκαληηθόηεηα ηεο ρξήζεο ηεο ύπλσζεο σο ελαιιαθηηθή ζεξαπεία ζηελ αλαθνύθηζε ηνπ πόλνπ θαηά ηελ δηάξθεηα αηκνιεςίαο θαη νζθπτθήο παξαθέληεζεο. ηελ πξώηε εθ ησλ δύν κειεηώλ θάλεθε πσο ην αίζζεκα δπζθνξίαο ήηαλ ζε ρακειόηεξα επίπεδα ζε ζρέζε κε ηεο νκάδαο ειέγρνπ. Οη ππόινηπεο 3 κειέηεο δηεμήρζεζαλ ζηελ Ακεξηθή. πγθεθξηκέλα νη κειέηεο ησλ Wong et al. (2013) θαη ησλ Madden et al (2010) δηεμήρζεζαλ ζηηο ΗΠΑ, ελώ ε κειέηε ησλ Malboeuf-Hurtubise et al. (2013) δηεμήρζε ζηνλ Καλαδά. Η κειέηε ησλ Wong et al (2013) απέδεημε πσο ε ρξήζε ηνπ ζεξαπεπηηθνύ αγγίγκαηνο κπνξεί λα κεηώζεη ζεκαληηθά ηα επίπεδα πόλνπ, ην άγρνο, ηελ αλνζνθαηαζηνιή θαη ηελ θνύξαζε ζηελ παηδηθή θαθνήζεηα ηόζν ελδνλνζνθνκεηαθά όζν θαη εμσλνζνθνκεηαθά. Η κειέηε ησλ Madden et al (2010) έδεημε πσο ε ρξήζε θάζε κνξθήο ηέρλεο κπνξεί λα κεηώζεη ηελ λαπηία θαη λεπξηθόηεηα (p<0.02) ησλ παηδηώλ κε θαθνήζεηα. Σέινο, ζηε κειέηε ησλ Malboeuf-Hurtubise et al. 19

27 (2013) θάλεθε ε επίδξαζε ηνπ δηαινγηζκνύ ζηε κείσζε ηνπ άγρνπο θαη ηνπ ζπλαηζζεκαηηθνύ πόλνπ ζηα παηδηά πνπ δηαγλώζηεθαλ κε θαξθίλν. Όια ηα εξεπλεηηθά άξζξα πνπ ρξεζηκνπνηήζεθαλ αλεμαηξέησο είραλ πεξηνξηζκνύο. Η πιεηνςεθία ησλ εξεπλεηηθώλ άξζξσλ είρε κηθξό εύξνο δείγκαηνο, γεγνλόο πνπ δελ επηηξέπεη ηελ γελίθεπζε ησλ απνηειεζκάησλ κε αμηνπηζηία. Πεξηνξηζκό γηα ηε κειέηε ησλ Malboeuf-Hurtubise et al. (2013) απνηειεί όηη ην δείγκα ήηαλ εμίζνπ κηθξό. Δπίζεο, πεξηνξηζκόο κπνξεί λα ζεσξεζεί ην γεγνλόο όηη ην δείγκα απνηειείην από εζεινληέο, πνπ απηό κπνξεί λα ζεκαίλεη όηη ηα άηνκα πνπ επέιεμαλ λα ιάβνπλ κέξνο ζε απηή ηε κειέηε πηζαλό λα πίζηεπαλ πξαγκαηηθά ζην όηη ε γλώζε θαη ε ζπλαίζζεζε ηνπ δηαινγηζκνύ ζα ηνπο βνεζήζεη γη απηό θαη ηνπο βνήζεζε ή αθόκα όηη ήηαλ πγηέζηεξνη ή ζε θαιύηεξε θαηάζηαζε από απηνύο πνπ δελ επέιεμαλ λα ζπκκεηάζρνπλ ζε απηή ηε θιηληθή δνθηκή. Άιινο έλαο πεξηνξηζκόο είλαη ην γεγνλόο όηη ζηε κειέηε ησλ Field et al. (2001) νη ζπκκεηέρνληεο δελ είραλ δεκνγξαθηθέο δηαθνξέο, ήηαλ από όκνηα θνηλσληθννηθνλνκηθή ηάμε, νπόηε ηα απνηειέζκαηα δελ αληηπξνζσπεύνπλ ηηο ππόινηπεο νκάδεο αηόκσλ. Με ηελ ζπκπιήξσζε απηήο ηεο ζπζηεκαηηθήο αλαζθόπεζεο, ζηεξηδόκελε ζηα απνηειέζκαηα ησλ άξζξσλ πνπ κειεηήζεθαλ θαίλεηαη όηη ε ρξήζε ησλ ζπκπιεξσκαηηθώλ ελαιιαθηηθώλ ζεξαπεηώλ ζα απνηεινύζε κηα αξθεηά εληζρπηηθή θαη νηθνλνκηθή ζεξαπεία ζε ζρέζε κε ηελ θιαζζηθή ηαηξηθή. Δλώ ηαπηόρξνλα ηα απνηειέζκαηα ησλ εξεπλώλ απνδεηθλύνπλ πεξίηξαλα πσο ε ρξήζε κνπζηθνζεξαπείαο, ύπλσζεο, καζάδ θαη πνιιώλ άιισλ εηδώλ ησλ ελαιιαθηηθώλ ζεξαπεηώλ κπνξνύλ λα κεηώζνπλ ζεκαληηθά ηα επίπεδα πόλνπ θαη άγρνπο ζηα παηδηά πνπ βηώλνπλ ηέηνηα ζπκπηώκαηα σο απνηέιεζκα ηεο θαθνήζεηαο. 5.1 Πεξηνξηζκνί Μειέηεο Πεξηνξηζκόο ηεο κειέηεο απηήο είλαη ην γεγνλόο όηη ε ζπζηεκαηηθή αλαζθόπεζε γηα εύξεζε άξζξσλ ήηαλ απνθιεηζηηθά ζηελ ειιεληθή θαη αγγιηθή γιώζζα. Δπίζεο, ην εύξνο ησλ άξζξσλ πνπ ρξεζηκνπνηήζεθαλ ήηαλ κηθξό ιόγσ ηνπ όηη νη ελαιιαθηηθέο ζεξαπείεο θέξδηζαλ ηελ εκπηζηνζύλε ησλ αζζελώλ ηα ηειεπηαία ρξόληα, ελώ ηαπηόρξνλα έλα από ηα θξηηήξηα εηζόδνπ ήηαλ νη κειέηεο λα έρνπλ ρξνλνινγία 2000 θαη κεηά. Παξάιιεια, ηα πεξηζζόηεξα άξζξα είραλ κηθξό εύξνο δείγκαηνο θαη από ζπγθεθξηκέλεο νκάδεο αηόκσλ, αθνύ νη γνλείο ηηο πεξηζζόηεξεο θνξέο ήηαλ επηθπιαθηηθνί γηα ηελ ζπκκεηνρή ησλ παηδηώλ ηνπο ζε ηέηνηεο έξεπλεο. Έηζη ηα απνηειέζκαηα ησλ ελ ιόγσ εξεπλώλ δελ κπνξνύλ λα γεληθεπηνύλ ζηνλ γεληθό πιεζπζκό. 20

28 6. Πξνηάζεηο/Δηζεγήζεηο Οη λνζειεπηέο σο επαγγεικαηίεο πγείαο θαιό ζα ήηαλ λα πηνζεηήζνπλ θάπνηεο από απηέο ηηο ζπκπιεξσκαηηθέο ελαιιαθηηθέο ζεξαπείεο θαη λα ηηο εθαξκόδνπλ ζε παηδηαηξηθνπο αζζελείο κε θαθνήζεηα. Δπίζεο, ζεκαληηθή ζα κπνξνύζε λα ήηαλ ε εθπαίδεπζε ησλ λνζειεπηώλ γηα ηελ ρξήζε ησλ ελαιιαθηηθώλ ζεξαπεηώλ, ηόζν γηα λα ηηο αζθνύλ νη ίδηνη ζηα παηδηά όζν θαη γηα λα εθπαηδεύνπλ ηνπο γνλείο γηα λα ηηο ρξεζηκνπνηνύλ θαη εθηόο λνζνθνκείνπ. Η εθπαίδεπζε ζα έρεη σο ζηόρν ηελ θαηαλόεζε ησλ ελλνηώλ θαη ησλ επεξγεηηθώλ επηδξάζεσλ ησλ ελαιιαθηηθώλ ζεξαπεηώλ όζνλ αθνξά ηα ζππκηώκαηα ησλ παηδηώλ κε θαθνήζεηα. Δπηπιένλ, κε ηελ εθπαίδεπζε ηνπ λνζειεπηηθνύ πξνζσπηθνύ ζρεηηθά κε ηηο ελαιιαθηηθέο ζεξαπείεο, ζα κπνξνύζαλ λα δεκηνπξγεζνύλ ηκήκαηα εθαξκνγήο ζπκπιεξσκαηηθώλ ελαιιαθηηθώλ ζεξαπεηώλ. Λόγνπ ράξε, ζα κπνξνύζε λα δεκηνπξγεζεί έλα λέν ηκήκα παξνρήο ελαιιαθηηθώλ ζεξαπεηώλ γηα παηδηά κε θαθνήζεηα, ώζηε ηα παηδηά λα αληηκεησπίδνπλ νκαιόηεξα ηελ έθβαζε ηεο αζζέλεηο κε ηαπηόρξνλε ιήςε ηεο θαξκαθεπηηθήο ηνπο αγσγήο. Η δεκηνπξγεία έλνο ηέηνηνπ ηκήκαηνο ζα απνηεινύζε κηα θαηλνηόκα εθαξκνγή ζηνλ ρώξν ηεο πγείαο θαη ηαπηόρξνλα ζα απνηεινύζε αλαβάζκηζε ηνπ λνζειεπηηθνύ επαγγέιακαηνο. Καηαιήγνληαο, ε δηαρείξεζε ησλ ζπκπησκάησλ ησλ παηδηώλ κε θαθνήζεηα (όπσο ν πόλνο, ην άγρνο) ζα άιιαδε ξηδηθά ηόζν ηελ ζσκαηηθή όζν θαη ηελ ςπρνινγηθή θαηάζηαζε ησλ παηδηώλ. 21

29 7. Βηβιηνγξαθία Barrera, M. E., Rykov, M. H., & Doyle, S. L. (2002). The effects of interactive music therapy on hospitalized children with cancer: a pilot study. Psycho-Oncology, 11(5), doi: /pon.589 Cardy, A., Little, J., McKean-Cowdin, R., Lijinsky, W., Choi, N., Cordier, S., Preston- Martin, S. (2006). Maternal medication use and the risk of brain tumors in the offspring: the SEARCH international case-control study. International Journal of Cancer, 118(5), Chan, C. W. H., Cheng, K. K. F., Lam, L. W., Li, C. K., Chik, K. W., & Cheung, J. S. S. (2008). Psycho-educational intervention for chemotherapy-associated nausea and vomiting in paediatric oncology patients: a pilot study. Hong Kong Medical Journal = Xianggang Yi Xue Za Zhi / Hong Kong Academy of Medicine, 14(5 Suppl), Retrieved from Dewit, S. C. (2009). Παζνινγηθή ρεηξνπξγηθή λνζειεπηηθή. Ιαηξηθέο Δθδόζεηο Π. Υ. Παζραιίδεο. Dixon-Woods, M., Agarwal, S., Jones, D., Young, B., & Sutton, A. (2005). Synthesising qualitative and quantitative evidence: a review of possible methods. Journal of Health Services, Field, T., Cullen, C., Diego, M., Hernandez-Reif, M., Sprinz, P., Beebe, K., Bango- Sanchez, V. (2001). Leukemia immune changes following massage therapy. Journal of Bodywork and Movement Therapies, 5(4), doi: /jbmt Fitzgerald, M., & Langevin, M. (2009). Mind-Body-Spirit Therapies : Imagery. Complementary and Alternative Therapies in Nursing, 61. Hughes, D., Ladas, E., Rooney, D., & Kelly, K. (2008). Massage therapy as a supportive care intervention for children with cancer. Oncology Nursing Forum, 35(3), doi: /08.onf Johnston, D. L., Nagel, K., Friedman, D. L., Meza, J. L., Hurwitz, C. A., & Friebert, S. (2008). JOURNAL OF CLINICAL ONCOLOGY Availability and Use of Palliative Care and End-of-Life Services for Pediatric Oncology Patients, 26(28). doi: /jco Kemper, K. J., Hamilton, C. A., Mclean, T. W., & Lovato, J. (2013). NIH Public Access, 64(1), doi: /pdr.0b013e318174e6fb.impact Kramárová, E., & Stiller, C.. (1996). The international classification of childhood cancer. International Journal of Cancer, 68(6), Landier, W., & Tse, A. M. (2010). Use of complementary and alternative medical interventions for the management of procedure-related pain, anxiety, and distress in 22

30 pediatric oncology: an integrative review. Journal of Pediatric Nursing, 25(6), doi: /j.pedn Lim, J., Wong, M., Chan, M. Y., Tan, A. M., Rajalingam, V., Lim, L. P. N., Tan, C. L. (2006). Use of complementary and alternative medicine in paediatric oncology patients in Singapore. Annals of the Academy of Medicine, Singapore, 35(11), Retrieved from Liossi, C., & Hatira, P. (2003). Clinical hypnosis in the alleviation of procedure-related pain in pediatric oncology patients. The International Journal of Clinical and Experimental Hypnosis, 51(1), doi: /iceh Liossi, C., White, P., & Hatira, P. (2009). A randomized clinical trial of a brief hypnosis intervention to control venepuncture-related pain of paediatric cancer patients. Pain, 142(3), doi: /j.pain Madden, J. R., Mowry, P., Gao, D., Cullen, P. M., & Foreman, N. K. (2010). Creative arts therapy improves quality of life for pediatric brain tumor patients receiving outpatient chemotherapy. Journal of Pediatric Oncology Nursing : Official Journal of the Association of Pediatric Oncology Nurses, 27(3), doi: / Malboeuf-Hurtubise, C., Achille, M., Sultan, S., & Vadnais, M. (2013). Mindfulness-based intervention for teenagers with cancer: study protocol for a randomized controlled trial. Trials, 14, 135. doi: / Molassiotis, A., & Cubbin, D. (2004). Thinking outside the box : complementary and alternative therapies use in paediatric oncology patients. European Journal of Oncology Nursing : The Official Journal of European Oncology Nursing Society, 8(1), doi: /s (03) Montgomery, M., Huang, S., Cox, C. L., Leisenring, W. M., Kevin, C., Hudson, M. M., Ness, K. K. (2012). CHILDHOOD CANCER SURVIVORS WITH CHRONIC DISEASE :, 5(1), doi: /s physical Nguyen, T. N., Nilsson, S., Hellström, A.-L., & Bengtson, A. (2010). Music therapy to reduce pain and anxiety in children with cancer undergoing lumbar puncture: a randomized clinical trial. Journal of Pediatric Oncology Nursing : Official Journal of the Association of Pediatric Oncology Nurses, 27(3), doi: / Pavlou, P., Demetriou, A., & Soteriou, C. (2011). Cyprus Cancer Registry. Progress Report Ministry of Health, Post-White, J., Fitzgerald, M., Hageness, S., & Sencer, S. F. (2009). Complementary and alternative medicine use in children with cancer and general and specialty pediatrics. Journal of Pediatric Oncology Nursing : Official Journal of the Association of Pediatric Oncology Nurses, 26(1), doi: /

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12 Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 11-12 Project 6: Ταμίδη κε ηε Μεραλή ηνπ Φξόλνπ Υπεύζπλνη Καζεγεηέο: Ε. Μπηιαλάθε Φ. Αλησλάηνο Δρώηηζη 3: Πνηα από ηα παξαθάησ ΜΜΕ ηεξαξρείηε από πιεπξάο ζεκαζίαο;

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα!

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Cpyright 2013 Λόγος & Επικοινωνία // All rights Reserved Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Αυηό ηο παιχνίδι έχει ζηόχους: 1. ηελ εθγύκλαζε ηεο αθνπζηηθήο κλήκεο ησλ παηδηώλ 2. ηελ εμάζθεζε ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2 ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ Τν Σρήκα 1 δείρλεη ηελ αιιαγή ηεο ζηάζκεο ηεο Λίκλεο Τζαλη, ζηε Σαράξα ηεο Βόξεηαο Αθξηθήο. Η Λίκλε Τζαλη εμαθαλίζηεθε ηειείσο γύξσ ζην 20.000 π.χ., θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηειεπηαίαο επνρήο ησλ

Διαβάστε περισσότερα

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Stylianos Kalaitzis Μνλνϋβξηδηζκνο 1 Γπν γνλείο, εηεξόδπγνη γηα ηνλ αιθηζκό θάλνπλ παηδηά. Πνία ε πηζαλόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

T A E K W O N D O. Δ. ΠπθαξΨο. ΔπΫθνπξνο ΘαζεγεηΪο ΑζιεηηθΪο ΦπζηθνζεξαπεΫαο ΡΔΦΑΑ - ΑΞΘ

T A E K W O N D O. Δ. ΠπθαξΨο. ΔπΫθνπξνο ΘαζεγεηΪο ΑζιεηηθΪο ΦπζηθνζεξαπεΫαο ΡΔΦΑΑ - ΑΞΘ T A E K W O N D O Δ. ΠπθαξΨο ΔπΫθνπξνο ΘαζεγεηΪο ΑζιεηηθΪο ΦπζηθνζεξαπεΫαο ΡΔΦΑΑ - ΑΞΘ ΦΠΗΘΝΘΔΟΑΞΔΗΑ Ο Ρ Ι Μ Ο Φπζη(θ)νζεξαπεΫα εϋλαη ε επηζηϊκε, ε νπνϋα κόλν κε θπζηθψ κωζα θαη κεζόδνπο πξνζπαζεϋ λα ζεξαπεύζεη

Διαβάστε περισσότερα

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ.

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΓΑΘΡΙΑ Π. 1,2, ΓΑΘΡΙΑΠ Θ. 1, ΚΖΡΠΗΝ- ΓΑΘΡΙΑ Γ. 1,3,4, ΘΑΡΠΗΑΟΓΑΛΖΠ Ι. 1,5, Α ΛΑΠΡΑΠΗΝ Α. 1,4,6, ΛΗΘΝΙΑΝΠ ΠΘΔΛΡΔΟΖΠ 6. 1. Δ Ρ Α Η Ο Δ Η Α Φ Ο

Διαβάστε περισσότερα

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ Φξεζηκόηεηα καζεκαηηθώλ Αξρή θαηακέηξεζεο Όζα έδσζαλ νη Έιιελεο... Τξίγσλνη αξηζκνί Τεηξάγσλνη αξηζκνί Δπηκήθεηο αξηζκνί Πξώηνη αξηζκνί Αξηζκνί κε μερσξηζηέο ηδηόηεηεο Γίδπκνη πξώηνη

Διαβάστε περισσότερα

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H )

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H ) Ξ G O O G L E S C H O L A R Α Ο Ξ Ε Κ Ε Θ Λ Θ Α Λ Η Τ Α Μ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η Ρ Οξαγκαηνπνηώληαο αλαδήηεζε ζην GoogleScholar (http://scholar.google.com/) ν ρξήζηεο κπνξεί λα εληνπίζεη πιηθό αθαδεκαϊθνύ θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

Μεηαπηπρηαθή δηαηξηβή

Μεηαπηπρηαθή δηαηξηβή ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΖ ΚΑΛΧΝ ΚΑΗ ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΧΝ ΣΔΥΝΧΝ Μεηαπηπρηαθή δηαηξηβή ΣΑ TABLETS Χ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΔΡΓΑΛΔΗΟ ΣΟ ΝΖΠΗΑΓΧΓΔΗΟ ΓΗΑ ΣΖΝ ΔΝΗΥΤΖ ΤΝΔΡΓΑΣΗΚΧΝ ΓΡΑΣΖΡΗΟΣΖΣΧΝ ΜΑΘΖΜΑΣΗΚΧΝ Έιελα Κσλζηαληίλνπ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ.

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ. ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΟΑIΤΜΘΔΘ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ 11V11 ΗΚΘΙΘΑ 6-10 ΤΠΞΜΩΜ ΛΕΘΞΜΕΙΗΛΑΑ ΞΣ ΟΑΘΤΜΘΔΘΞΣ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ ΓΘΑ ΟΑΘΙΕΡ ΗΚΘΙΘΑΡ 6-10 ΕΩΜ Η ΔΘΑΔΠΞΛΗ ΑΟΞ Η ΛΘΑ ΕΡΘΑ ΡΗΜ ΑΚΚΗ ΕΘΜΑΘ ΛΕΓΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Μαξία-Ησάλλα Αξγπξνπνύινπ Βαζίιεο Παπιόπνπινο Τνκέαο Ψπρνινγίαο, Παλεπηζηήκην Αζελώλ Αλαθνίλσζε ζην 5 ν Παλειιήλην

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 Βάσεις Δεδομέμωμ Εξγαζηήξην V Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 2 Σκοπός του 5 ου εργαστηρίου Σθνπόο απηνύ ηνπ εξγαζηεξίνπ είλαη: ε κειέηε ζύλζεησλ εξσηεκάησλ ζύλδεζεο ζε δύν ή πεξηζζόηεξεο ζρέζεηο ε κειέηε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά:

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά: ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ Η Μηκή θαη ν Νηίλνο αλαξσηήζεθαλ πνην αληειηαθό πξντόλ παξέρεη ηελ θαιύηεξε πξνζηαζία ζην δέξκα ηνπο. Τα αληειηαθά πξντόληα έρνπλ έλα δείθηε αληειηαθήο πξνζηαζίαο (SPF), ν νπνίνο δείρλεη πόζν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΓΔΩΣΔΥΝΙΚΩΝ ΔΠΙΣΗΜΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΠΔΡΙΒΑΛΟΝΣΟ. Πτυχιακή διατριβή ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΔΝΗ ΑΠΟΡΡΤΠΑΝΗ ΚΑΤΑΔΡΙΩΝ ΠΛΟΙΩΝ

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΓΔΩΣΔΥΝΙΚΩΝ ΔΠΙΣΗΜΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΠΔΡΙΒΑΛΟΝΣΟ. Πτυχιακή διατριβή ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΔΝΗ ΑΠΟΡΡΤΠΑΝΗ ΚΑΤΑΔΡΙΩΝ ΠΛΟΙΩΝ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΓΔΩΣΔΥΝΙΚΩΝ ΔΠΙΣΗΜΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΠΔΡΙΒΑΛΟΝΣΟ Πτυχιακή διατριβή ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΔΝΗ ΑΠΟΡΡΤΠΑΝΗ ΚΑΤΑΔΡΙΩΝ ΠΛΟΙΩΝ Αργσρώ Ιωάννοσ Λεμεσός 2012 ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 Σν ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ., Γξαθείν Θεζζαινλίθεο θαη ε Γηεύζπλζε Γεκόζηαο Τγείαο ηεο

Διαβάστε περισσότερα

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Οη Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα εθαξκόδνληαη γηα ηελ απνξξνθνύκελε ελέξγεηα από Αηνιηθά Πάξθα πνπ είλαη ζπλδεδεκέλα ζην

Διαβάστε περισσότερα

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ 1.Απηόο πνπ ζα αλαγλσξηζηεί απνπζηάδεη γηα πνιύ θαηξό. 2.Δπηζηξέθεη κε πιαζηή ηαπηόηεηα ή κεηακνξθσκέλνο. 3.Απνκνλώλνληαη ηα δύν πξόζσπα 4.Άξζε κεηακόξθσζεο 5.Απνθάιπςε 6.Ακθηβνιίεο-απνδεηθηηθά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΠΡΟΒΛΗΜΑ Σε έλα ηνπξλνπά βόιετ δήισζαλ ζπκκεηνρή νκάδεο Γπκλαζίσλ ηεο Κύπξνπ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ Σν ζύγρξνλν πξόηππν αληηκεηώπηζεο ηεο ηεξεδόλαο ελειίθσλ δελ εζηηάδεηαη κόλν ζηελ απνθαηάζηαζε ησλ ηεξεδνληθώλ βιαβώλ πνπ έρνπλ εθδεισζεί, αιιά έρεη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ

ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ 24 ο ΠΑΝΔΛΛΗΝΙΟ ΤΝΔΓΡΙΟ ΔΛΛΗΝΙΚΗ ΔΣΑΙΡΔΙΑ ΚΟΙΝΧΝΙΚΗ ΠΑΙΓΙΑΣΡΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΑΓΧΓΗ ΣΗ ΤΓΔΙΑ ΠΙΝΟΤΛΑ ΔΤΡΤΓΙΚΗ ΒΑΡΚΑΡΗ ΠΟΛΤΚΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_3207/391 1. Τελ άιιε κέξα νη Τξηάθνληα, πνιύ ηαπεηλσκέλνη θαη ληώζνληαο εγθαηαιειεηκκέλνη, ζπγθεληξώζεθαλ ζην ρώξν ησλ ζπλεδξηάζεσλ παξάιιεια, νη «ηξεηο ρηιηάδεο», ζε όια ηα ζεκεία όπνπ είραλ ηνπνζεηεζεί,

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots)

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) 1.1 Σςνοπτική Πεπιγπαυή Hot Spots Σα ζεκεία αζύξκαηεο πξόζβαζεο πνπ επηιέρζεθαλ αλαθέξνληαη ζηνλ επόκελν πίλαθα θαη παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθά ζηηο επόκελεο παξαγξάθνπο.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP 1 ΜΑΘΗΜΑ 6 ο Προγράμμαηα θωηογραθικών μηχανών Επιλογέας προγραμμάηων Μαο δίλεη ηε δπλαηόηεηα λα ειέγμνπκε ην άλνηγκα δηαθξάγκαηνο θαη

Διαβάστε περισσότερα

Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ.

Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ. Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ. ΜΠΙΛΙΛΗ ΑΝΑΣΑΙΑ Νοσηλεύτρια Σ.Δ. ΜSc Προϊσταμένη τμήματος ΦΙΑπ Γ.Ν. ΚΑΣ ΜΟΥΙΓΗ ΘΔΜΙΣΟΚΛΗ Νοσηλεστής Σ.Δ. τμήματος ΦΙΑπ Γ.Ν. ΚΑΣ ΒΟΤΡΛΔΓΚΑ ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ Νοσηλεύτρια

Διαβάστε περισσότερα

Τεύρνο 9 ν - Άξζξν 2 β

Τεύρνο 9 ν - Άξζξν 2 β Τεύρνο 9 ν - Άξζξν 2 β ΔΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΜΔΛΑΝΩΜΑΤΟΣ ΦΑΙΝΔΤΑΙ ΠΟΛΛΑ ΥΠΟΣΦΟΜΔΝΟ ΣΔ ΓΟΚΙΜΑΣΙΑ Φρηζιμοποιούμενο με ανοζο-ενιζτσηικό θάρμακο, ηο εμβόλιο παραηείνει ηην επιβίωζη καηά ζτεδόν 7 μήνες, ανακαλύπηει

Διαβάστε περισσότερα

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ Συστήματα Αρίθμησης Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ 1 Ειζαγωγή Τν bit είλαη ε πην βαζηθή κνλάδα κέηξεζεο. Είλαη κία θαηάζηαζε on ή off ζε έλα ςεθηαθό θύθισκα. Άιιεο θνξέο είλαη κία θαηάζηαζε high ή low voltage

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ Εδώ ζα ππνινγίζνπκε ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier κεξηθώλ αθόκα ζεκάησλ, πξνζπαζώληαο λα μεθηλήζνπκε από ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier γλσζηώλ ζεκάησλ

Διαβάστε περισσότερα

Eξσηεκαηνιόγην θνιίσζεο SRS-30

Eξσηεκαηνιόγην θνιίσζεο SRS-30 Eξσηεκαηνιόγην θνιίσζεο SRS-30 Ηκεξνκελία: Αξηζκόο κεηξώνπ: Όλνκα Αζζελνύο: Ηκεξνκελία Γέλλεζεο: Ηιηθία: + Έηη Μήνερ πληεξεηηθή ζεξαπεία Μεηεγρεηξνπξγηθή παξαθνινύζεζε 3 μήνερ 6 μήνερ 1 σπόνορ σπόνια 3

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Σχολικό έτος: 2011-2012 Καθηγήτριες: Κεφαλληνού Λουκία- Καλλία Αθηνά ΙΙ. ΟΙ ΑΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΠΟ ΣΟΤ ΠΡΟΙΣΟΡΙΚΟΤ ΥΡΟΝΟΤ ΕΩ ΚΑΙ ΣΟ Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ 1. ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2 ΣΡΙΓΩΝΟΜΔΣΡΙΚΔ EΞΙΩΔΙ Πνηα παξαδείγκαηα εμηζώζεσλ ή θαη πξνβιεκάησλ πηζηεύεηαη όηη είλαη θαηάιιεια γηα ηελ επίιπζε ηνπο θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο δηδαθηηθήο δηαδηθαζίαο κέζα ζηελ ηάμε; 1 ε ΓΙΓΑΚΣΙΚΗ ΩΡΑ Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ηότοι εργαζηηρίοσ ην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ ζα παξνπζηαζηνύλ βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ησλ Windows XP πνπ ζρεηίδνληαη

Διαβάστε περισσότερα

Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ

Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ ΤΕΙ Δσηικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομητανικού Στεδιαζμού Εργαζηήριο C 3 www.c3.teiwm.gr C 3 LAB www.c3.teiwm.gr 1 Εηζαγσγή Πεπιεσόμενα ύκβνια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η Διερεύνηση των Επιδράσεων που Επιφέρει ο Βελονισμός στους Καρκινοπαθείς Ευάγγελος Μπέρος Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Αζθεζε, Σθιήρσλζε Καηα Πιάθας & Ποηόηεηα Ζωής

Αζθεζε, Σθιήρσλζε Καηα Πιάθας & Ποηόηεηα Ζωής Αζθεζε, Σθιήρσλζε Καηα Πιάθας & Ποηόηεηα Ζωής Long-term exercise improves functional impairment but not quality of life in multiple sclerosis Η άζθεζε καθράς δηάρθεηας ζε άηοκα κε ζθιήρσλζε θαηα πιάθας

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση

Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση Ioanna Tzoulaki MSc PhD Lecturer in Epidemiology University of Ioannina School of Medicine & Imperial College School of Medicine Καρκίνος

Διαβάστε περισσότερα

ΙNCOFRUIT - (HELLAS).

ΙNCOFRUIT - (HELLAS). Πξνο ΟΛΑ ΤΑ ΜΔΛΗ Κε Σπλάδειθε Θέκα: Ιζπαλία & Γεξκαλία 5 ε ΔΒΓΟΜΑΓΑ 2011 (31 Ιαλ έσο 30 Φεβξ.2011) Παξαζέηνπκε θαησηέξσ: Αλαζθόπεζε ηεο 4 εο εβδνκάδνο 2011 κε ηηο ηηκέο ησλ εζπεξηδνεηδώλ πνπ δηακνξθώζεθαλ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1379/50 1. Όηαλ ινηπόλ ήξζαλ [νη πξέζβεηο ζηελ Αζήλα], αθνύ ζπλέιαβαλ νη Αζελαίνη θαη ηνπο πξέζβεηο σο ππνθηλεηέο ζηάζεο θαη όζνπο έπεηζαλ [νη πξέζβεηο], ηνπο ζπγθέληξσζαλ γηα αζθάιεηα ζηελ Αίγηλα.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ.

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Μονοψϊνιο Ολιγοψώνιο Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Οπιακή αξία Δπηπξόζζεηα νθέιε από ηελ ρξήζε/θαηαλάισζε κηαο επηπξόζζεηε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΔΗΛΑΣΙΑ. Ισάλλεο Παπαληθνιάνπ

ΠΟΔΗΛΑΣΙΑ. Ισάλλεο Παπαληθνιάνπ ΠΟΔΗΛΑΣΙΑ Ισάλλεο Παπαληθνιάνπ Η πνδειαζία είλαη κηα επράξηζηε δξαζηεξηόηεηα κε πνιιά πιενλεθηήκαηα, δηαδεδνκέλε παγθνζκίσο. Ωζηόζν, ππάξρνπλ παξάγνληεο πνπ ζέηνπλ ηελ ζσκαηηθή καο αθεξαηόηεηα ζε θίλδπλν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000.

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000. ΔΕΟ 13 Ποσοτικές Μέθοδοι Σσνάρηηζη Κόζηοσς C(), μέζο κόζηος C()/. Παράδειγμα 1 Μηα εηαηξεία δαπαλά γηα θάζε πξντόλ Α πνπ παξάγεη 0.0 λ.κ. Τα πάγηα έμνδα ηεο εηαηξείαο είλαη 800 λ.κ. Ζεηείηαη 1) Να πεξηγξάςεηε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΑΝΔΡΕΟΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑ Λεμεσός 2012 i ii ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ανίτνεσζη Kσκλοθορούνηων Kαρκινικών Kσηηάρων (KKK) με ηην ηετνική ηης

Ανίτνεσζη Kσκλοθορούνηων Kαρκινικών Kσηηάρων (KKK) με ηην ηετνική ηης Ανίτνεσζη Kσκλοθορούνηων Kαρκινικών Kσηηάρων (KKK) με ηην ηετνική ηης multiplex PCR ΜΘΥΑΛΗ ΚΟΤΣΘΛΘΕΡΗ, MD, Ph.D Καθηγηηής Πειραμαηικης Φσζιολογίας, Θαηρική τολή, Παν/μίοσ Αθηνών Η αλίρλεπζε ηεο ύπαξμεο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΘΔΜΑ Α Α1. α. Σ β. Σ γ. Λ δ. Λ ε. Λ ζη. Σ Α2. Γ Α3. 1. γ 2. ε 3. δ 4. α Β1. ΘΔΜΑ Β Οη ηειηθνί ππνινγηζηέο παίξλνπλ απνθάζεηο δξνκνιόγεζεο κόλν γηα ηα δηθά ηνπο απηνδύλακα

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα.

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα. Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα Γηαθξάγκαηα Δξγαιεία Καηαζθεπέο 2 Η θαηαζθεπή πεξηγξάθεηαη ζηελ αληίζηνηρε ελόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα «ην θνηλό θαη ην θύξην» (Γ.νισκόο) γηα λα ρηίδω πάληα κε ηνλ ίδηνλε ηξόπν, κε ηηο ίδηεο θαηαζθεπαζηηθέο θαη πιαζηηθέο πξννπηηθέο, κε ηελ ίδηαλε πάληνηε πίζηε θαη αγάπε.. Α.Κ.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΗΑΣΡΟΦΗΚΖ ΤΠΟΣΗΡΗΞΖ Ζ ΌΥΗ ΣΖ ΜΔΘ/Κ ; ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΤΡΟΓΙΑΝΝΗ ΝΟΗΛΕΤΣΡΙΑ ΣΕ,ΜSC ΜΟΝΑΔΑ ΕΜΦΡΑΓΜΑΣΩΝ ΚΩΝΣΑΝΣΟΠΟΤΛΕΙΟ Γ.Ν.Ν.ΙΩΝΙΑ

ΓΗΑΣΡΟΦΗΚΖ ΤΠΟΣΗΡΗΞΖ Ζ ΌΥΗ ΣΖ ΜΔΘ/Κ ; ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΤΡΟΓΙΑΝΝΗ ΝΟΗΛΕΤΣΡΙΑ ΣΕ,ΜSC ΜΟΝΑΔΑ ΕΜΦΡΑΓΜΑΣΩΝ ΚΩΝΣΑΝΣΟΠΟΤΛΕΙΟ Γ.Ν.Ν.ΙΩΝΙΑ ΓΗΑΣΡΟΦΗΚΖ ΤΠΟΣΗΡΗΞΖ Ζ ΌΥΗ ΣΖ ΜΔΘ/Κ ; ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΤΡΟΓΙΑΝΝΗ ΝΟΗΛΕΤΣΡΙΑ ΣΕ,ΜSC ΜΟΝΑΔΑ ΕΜΦΡΑΓΜΑΣΩΝ ΚΩΝΣΑΝΣΟΠΟΤΛΕΙΟ Γ.Ν.Ν.ΙΩΝΙΑ Ζ ΚΑΚΖ ΘΡΔΦΖ Δπεξεάδεη: ηε κπτθή ηζρύ ησλ ζθειεηηθώλ κπώλ κε απνηέιεζκα ηε κεησκέλε

Διαβάστε περισσότερα

εκηλάξηα γηα εξγαδόκελνπο ζε κνπζεία ή ζρεηηθνύο νξγαληζκνύο, κνπζεηνιόγνπο θαη θνηηεηέο

εκηλάξηα γηα εξγαδόκελνπο ζε κνπζεία ή ζρεηηθνύο νξγαληζκνύο, κνπζεηνιόγνπο θαη θνηηεηέο εκηλάξηα γηα εξγαδόκελνπο ζε κνπζεία ή ζρεηηθνύο νξγαληζκνύο, κνπζεηνιόγνπο θαη θνηηεηέο ην Γίθηπν 'Μνπζεηνινγία' http://greekmuseologists.ning.com/ ζπδεηάκε ηελ πηζαλόηεηα νξγάλσζεο κηαο ζεηξάο ζεκαηηθώλ

Διαβάστε περισσότερα

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη ΔΠΑΝΑΛΗΠΣΙΚΑ ΘΔΜΑΣΑ ΣΟ ΓΙΑΦΟΡΙΚΟ ΛΟΓΙΜΟ Μάρτιος 0 ΘΔΜΑ Να ππνινγίζεηε ηα όξηα: i ii lim 0 0 lim iii iv lim e 0 lim e 0 ΘΔΜΑ Γίλεηαη ε άξηηα ζπλάξηεζε '( ) ( ) γηα θάζε 0 * : R R γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 2009. 1. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) =

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 2009. 1. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) = ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 9. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(,y) = y.. Να ππνινγηζηνύλ ηα νινθιεξώκαηα: a) ln b) a) 3cos b) e sin 4. Να ππνινγηζηεί ην νινθιήξσκα: S ( y) 3

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1382/153 1. Καη όηαλ έγηλε ε ππνρώξεζε αξγά ην απόγεπκα, επεηδή θνβήζεθαλ νη νιηγαξρηθνί κήπσο νη δεκνθξαηηθνί, αθνύ θάλνπλ επίζεζε, θαηαιάβνπλ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο:

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Σύνθεζη ηαλανηώζεων Α. Σύλζεζε δύν α.α.η ηεο ίδιας ζστνόηηηας Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Η απνκάθξπλζε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΓΑΙΑ ΣΡΙΣΟΤ ΣΡΙΜΗΝΟΤ ΣΗΝ ΟΓΤΔΙΑ

ΔΡΓΑΙΑ ΣΡΙΣΟΤ ΣΡΙΜΗΝΟΤ ΣΗΝ ΟΓΤΔΙΑ ΔΡΓΑΙΑ ΣΡΙΣΟΤ ΣΡΙΜΗΝΟΤ ΣΗΝ ΟΓΤΔΙΑ Α.Να γξάςεηε ηα ηππηθά ζηάδηα ηεο αλαγλώξηζεο ζηελ Οδύζζεηα. Το θέμα της αναγνώρισης είναι συχνό, ιδιαίτερα στις τελευταίες ραψωδίες του έπους, δηλαδή από τότε που ο Οδυσσέας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία "Η ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΣΤΗ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ" Ειρήνη Σωτηρίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

H Επίδξαζε ηεο Άζθεζεο ζε Αζζελείο κε Πάξθηλζνλ

H Επίδξαζε ηεο Άζθεζεο ζε Αζζελείο κε Πάξθηλζνλ H Επίδξαζε ηεο Άζθεζεο ζε Αζζελείο κε Πάξθηλζνλ Γεκήηξηνο Καηζνππάθεο Φπζηθνζεξαπεπηήο-Δξγ. Σπλεξγ. ΑΤΔΙ Μεηαπηπρ. Φνηη. ΤΔΔΦΑ Θεζ/ληθεο ΕΙΣΑΓΩΓΗ Πξνζδηνξηζκόο ηεο λόζνπ θαη αίηηα Δθθπιηζηηθή πάζεζε πνπ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 Κα ακαθένεηε 5 εονςπασθέξ πώνεξ θαη κα βνείηε ημ είδμξ ημο μνοθημύ ημοξ πιμύημο. Πμημη πανάγμκηεξ επηηνέπμοκ ηεκ θαηαζθεοή μεγάιςκ ηεπκηθώκ ένγςκ; Ε ελόνολε (ελαγςγή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 10 ε : ΜΗΥΑΝΙΚΗ ΜΔΡΟ Β ΠΙΔΗ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Καξέθια θαθίξε Όξγαλα Τιηθά Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ.

Διαβάστε περισσότερα

IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ

IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ Να σαπακηηπίζεηε ηιρ πποηάζειρ, πος ακολοςθούν, υρ ππορ ηην οπθόηηηά ηοςρ, με ηην ένδειξη Σωστό ή Λάθος 1. ηελ αξραία Ρώκε νη πιεβείνη δελ είραλ αξρηθά

Διαβάστε περισσότερα

ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ

ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ Πεξηερόκελα Σερληθά Υαξαθηεξηζηηθά Καηαγξαθή Ώξαο πγρξνληζκόο πζηήκαηνο Παξνπζίαζε πζηήκαηνο Πηζαλά ελάξηα Υξήζεο 2 Σερληθά Υαξαθηεξηζηηθά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ β. ΣΟ ΠΝΕΤΜΑΣΙΚΟ ΜΑ ΚΕΝΣΡΟ γ. Η ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΘΕΗ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ. Η Εθθιεζία ηνπ ρσξηνύ καο, ε Αγία Άλλα, είλαη θηηζκέλε πξηλ πνιιά

Διαβάστε περισσότερα

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ 1) Υξηζηνπγελληάηηθα ειαηάθηα θάξηα ή θαδξάθη θάξηα ή θαδξάθη Τιηθά πνπ ζα ρξεηαζηνύκε: Υαξηί θάλζνλ καύξν γηα ην θόλην, πξάζηλν γηα ηα ειαηάθηα, θόθθηλν γηα ηα αζηεξάθηα Απιό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ 1. ρεδίαζε πλδπαζηηθνύ Κπθιώκαηνο Έλα ζπλδπαζηηθό θύθισκα (Κ) έρεη ηξεηο εηζόδνπο A, B θαη C θαη κία έμνδν Y Y=A B+AC Να θαηαζθεπάζεηε ην ράξηε Karnaugh. B 0

Διαβάστε περισσότερα

Δπώλπκν Όλνκα Ψεπδώλπκν/ Καιιηηερληθό όλνκα Σόπνο γελλήζεωο Ζκεξνκελία γελλήζεωο Ζκεξνκελία ζαλάηνπ Βηνγξαθηθά ζηνηρεία Πξνζωπνγξαθίεο Μόληκε

Δπώλπκν  Όλνκα  Ψεπδώλπκν/ Καιιηηερληθό όλνκα Σόπνο γελλήζεωο  Ζκεξνκελία γελλήζεωο Ζκεξνκελία ζαλάηνπ Βηνγξαθηθά ζηνηρεία Πξνζωπνγξαθίεο Μόληκε A.K. 0279 Δπώλπκν Υαξίδεκνο Όλνκα Γηώξγνο Ψεπδώλπκν/ Καιιηηερληθό όλνκα Υαξίηνο Σόπνο γελλήζεωο Κεθηζηά Ζκεξνκελία γελλήζεωο 1924 Ζκεξνκελία ζαλάηνπ 11 Απξηιίνπ 1996 Βηνγξαθηθά ζηνηρεία Ήηαλ ν πξωηόηνθνο

Διαβάστε περισσότερα

Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία

Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία Δρ Σηαμάηιος Α. Παπαδάκης Ορθοπαιδικός Χειροσργός Επιμεληηής Α - Ε.Σ.Υ. Δ Ορθοπαιδική Κλινική Γ.Ν.Α. KAT Αγαπεηέ Γηαηξέ.. Υειρόγραθο κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Εηζαγσγή Οη ηερληθέο ζπληήξεζεο ηξνθίκσλ έρνπλ ζθνπό : α) λα παξεκπνδίζνπλ αλεπηζύκεηεο κεηαβνιέο ζηα ραξαθηεξηζηηθά (γεύζε - ρξώκα -

Διαβάστε περισσότερα

Ζ ύιε εκθαλίδεηαη ζε ηξεηο θαηαζηάζεηο: ζηελ ζηεξεή, ζηελ πγξή θαη ζηελ αέξηα.

Ζ ύιε εκθαλίδεηαη ζε ηξεηο θαηαζηάζεηο: ζηελ ζηεξεή, ζηελ πγξή θαη ζηελ αέξηα. Καηαζηάζεηο ηεο ύιεο 1 ΔΚΦΔ ΥΑΝΗΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΟΗ ΦΤΗΚΔ ΔΠΗΣΖΜΔ ΣΖΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΑΓΧΓΖ ΔΝΟΣΖΣΑ 1: ΔΗΑΓΧΓΖ ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4: ΚΑΣΑΣΑΔΗ ΣΖ ΤΛΖ ΚΑΣΑΣΑΔΗ ΣΖ ΤΛΖ Ζ ύιε εκθαλίδεηαη ζε ηξεηο θαηαζηάζεηο: ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ιήμεο 11.00 Κάπνηνο άξρηζε λα δηαβάδεη έλα βηβιίν ηελ 1 ε Δεθεκβξίνπ. Κάζε κέξα δηάβαδε ηνλ ίδην αξηζκό ζειίδσλ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΡΙΣΟΚΚΑ Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

υγεία των νοσηλευτών που συστηματικά εμπλέκονται στην παρασκευή και χορήγηση τους.

υγεία των νοσηλευτών που συστηματικά εμπλέκονται στην παρασκευή και χορήγηση τους. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή: Τα χημειοθεραπευτικά φάρμακα έχουν αποδειχθεί οτι θέτουν σε κίνδυνο την υγεία των νοσηλευτών που συστηματικά εμπλέκονται στην παρασκευή και χορήγηση τους. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Καηαζθεπάδνπκε έλα νγθνκεηξηθό δνρείν από πιαζηηθό κπνπθάιη λεξνύ

Διαβάστε περισσότερα

Γηαγλσζηηθή θαη Θεξαπεπηηθή Πξνζέγγηζε ηνπ «Μεγάθνινπ»

Γηαγλσζηηθή θαη Θεξαπεπηηθή Πξνζέγγηζε ηνπ «Μεγάθνινπ» Γηαγλσζηηθή θαη Θεξαπεπηηθή Πξνζέγγηζε ηνπ «Μεγάθνινπ» Κσλζηαληίλνο Μηκίδεο Γαζηξεληεξνιόγνο Δπίθνπξνο Καζεγεηήο Παζνινγίαο Γεκνθξίηεην Παλεπηζηήκην Θξάθεο Οξηζκόο Ο όξνο κεγάθνιν αλαθέξεηαη ζηε δηάκεηξν

Διαβάστε περισσότερα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα 4. ΑΝΑΠΝΟΗ Η δηάζπαζε ηεο γιπθόδεο γίλεηαη κέζα ζηα θύηηαξα, νλνκάδεηαη θπηηαξηθή αλαπλνή θαη εμαζθαιίδεη ηελ ελέξγεηα πνπ είλαη απαξαίηεηε ζην θύηηαξν. Η δηάζπαζε γίλεηαη κε ηελ παξνπζία νμπγόλνπ θαη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΣΙΜΕΣΩΠΙΗ ΣΗ ΟΦΤΑΛΓΙΑ Ε ΑΘΛΗΣΕ ΜΕ ΔΤΟ ΦΤΙΟΘΕΡΑΠΕΤΣΙΚΕ ΜΕΘΟΔΟΤ (MCKENZIE - SHIATSU) ΔΗΜΗΣΡΗ ΚΑΣΟΤΠΑΚΗ ΦΤΗΟΘΔΡΑΠΔΤΣΖ MSC ΔΡΓΑΣ. ΤΝΔΡΓ.

Η ΑΝΣΙΜΕΣΩΠΙΗ ΣΗ ΟΦΤΑΛΓΙΑ Ε ΑΘΛΗΣΕ ΜΕ ΔΤΟ ΦΤΙΟΘΕΡΑΠΕΤΣΙΚΕ ΜΕΘΟΔΟΤ (MCKENZIE - SHIATSU) ΔΗΜΗΣΡΗ ΚΑΣΟΤΠΑΚΗ ΦΤΗΟΘΔΡΑΠΔΤΣΖ MSC ΔΡΓΑΣ. ΤΝΔΡΓ. Η ΑΝΣΙΜΕΣΩΠΙΗ ΣΗ ΟΦΤΑΛΓΙΑ Ε ΑΘΛΗΣΕ ΜΕ ΔΤΟ ΦΤΙΟΘΕΡΑΠΕΤΣΙΚΕ ΜΕΘΟΔΟΤ (MCKENZIE - SHIATSU) ΔΗΜΗΣΡΗ ΚΑΣΟΤΠΑΚΗ ΦΤΗΟΘΔΡΑΠΔΤΣΖ MSC ΔΡΓΑΣ. ΤΝΔΡΓ. ΑΣΔΗ-Θ ΑΝΑΚΟΠΖΖ ΒΗΒΛΗΟΓΡΑΦΗΑ I Ζ ζπρλόηεηα εκθάληζεο πξνβιεκάησλ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ύςσζε ηνπ Τηκίνπ Σηαπξνύ. 14 Σεπηεκβξίνπ

Η Ύςσζε ηνπ Τηκίνπ Σηαπξνύ. 14 Σεπηεκβξίνπ Η Ύςσζε ηνπ Τηκίνπ Σηαπξνύ 14 Σεπηεκβξίνπ Ση γηνξηάδνπκε ηελ εκέξα ηεο ύςσζεο ηνπ Σηκίνπ ηαπξνύ (1/6) Τν έηνο 326 ε Αγία Ειέλε πήγε ζηελ Ιεξνπζαιήκ γηα λα πξνζθπλήζεη ηνπο Αγίνπο Τόπνπο θαη λα επραξηζηήζεη

Διαβάστε περισσότερα

Καλόλες Αθηηλοπροζηαζίας ζηε ζεραπεσηηθή Πσρεληθή Ιαηρηθή

Καλόλες Αθηηλοπροζηαζίας ζηε ζεραπεσηηθή Πσρεληθή Ιαηρηθή Καλόλες Αθηηλοπροζηαζίας ζηε ζεραπεσηηθή Πσρεληθή Ιαηρηθή ηαπξνύια Βνγηαηδή, Αθηηλνθπζηθόο Ιαηξηθήο, Σκήκα Αδεηώλ & Διέγρσλ, Δ.Δ.Α.Δ. Δπηζηεκνληθή Ηκεξίδα ΔΦΙΔ Γνζηκεηξία & Αθηηλνπξνζηαζία Ραδηντζνηνπηθέο

Διαβάστε περισσότερα

Fysiotek Treatment. Μυοσκελετικοί πόνοι; Βγάλτε τους από τη μέση... Fysiotek Πρότυπη μηχανική αξιολόγηση και θεραπεία

Fysiotek Treatment. Μυοσκελετικοί πόνοι; Βγάλτε τους από τη μέση... Fysiotek Πρότυπη μηχανική αξιολόγηση και θεραπεία Μυοσκελετικοί πόνοι; Βγάλτε τους από τη μέση... Fysiotek Πρότυπη μηχανική αξιολόγηση και θεραπεία Πρώτη φορά στην Ελλάδα η επεμβατική φυσικοθεραπεία Στόχος: το μηχανικό αίτιο του μυοσκελετικού προβλήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861 Οπγάνωζη και διοίκηζη ηοςπιζηικών επισειπήζεων (ξενοδοσεία, ηοςπιζηικά γπαθεία ) Α) ΑΔΙ ΣΔΙ και Β) ΑΠΟΦΟΙΣΟΙ ΤΠΟΥΡΔΩΣΙΚΗ ΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ και ΜΔΣΑΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ Ρν πξόγξακκα απηό ζρεδηάζηεθε γηα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΝΔΥΗΕΟΜΔΝΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΣΟΤ 2010-2011

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΝΔΥΗΕΟΜΔΝΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΣΟΤ 2010-2011 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΝΔΥΗΕΟΜΔΝΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΣΟΤ 2010-2011 Σα καζήκαηα γίλνληαη ζην γξαθείν ησλ ηαηξώλ ηνπ Tκήκαηνο θάζε Πέκπηε 12:00 14:00, ρξεζηκνπνηώληαο ηα θαηάιιεια νπηηθναθνπζηηθά κέζα, εθηόο Ηνπιίνπ θαη Απγνύζηνπ.

Διαβάστε περισσότερα

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Ναηαιία Σπαλνύ, spanou@igme.gr & natspanou@gmail.com Τερληθόο Γεσιόγνο (M.Sc.) Πεξηγξαθή Χάξηεο ρσξηθήο θαηαλνκήο

Διαβάστε περισσότερα

επαξθήο ζηαηηζηηθή ζπλάξηεζε, β) Έζησ η.δ. είλαη αλεμάξηεην ηνπ. Άξα πξόθεηηαη γηα 1 n

επαξθήο ζηαηηζηηθή ζπλάξηεζε, β) Έζησ η.δ. είλαη αλεμάξηεην ηνπ. Άξα πξόθεηηαη γηα 1 n . ΜΑΚΡΑ ΣΟΑ 7 & ΕΘΝ. ΑΝΣΙΣΑΕΩ (ΠΕΙΡΑΙΑ),. ΔΕΛΗΓΙΩΡΓΗ 06 Α (ΠΕΙΡΑΙΑ), 3. ΠΤΡΓΟ ΑΘΗΝΩΝ, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ (ΑΘΗΝΑ). ΣΗΛ 040970,,, www.vtal.gr Επιλεγμένες Ασκήσεις. α) Έζησ η.δ. Ep. Να δεηρζεί όηη ε T,..., ~, 0

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Φιλίππου Άντρη Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι ηα Δθπαηδεπηήξηα Πάλνπ ππνζηεξίδνπκε ηελ άπνςε όηη ην «αεηθόξν ζρνιείν» είλαη έλα όξακα εθηθηό. Η εθπαίδεπζε γηα ηελ αεηθνξία δελ είλαη κάζεκα, αιιά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΔΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΟ ΓΗΠΔΓΟ

ΑΣΚΗΣΔΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΟ ΓΗΠΔΓΟ Α. Αεπόβια ικανόηηηα: ΑΣΚΗΣΔΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΟ ΓΗΠΔΓΟ 1. Φόλλοος ζηα δύο καλάθια: νη αζιεηέο είλαη απέλαληη από ηα ηακπιώ ζε δπν γξακκέο. Οη πξώηνη έρνπλ από κηα κπάια. Με ην ζύλζεκα θάλνπλ θόιιννπ

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΠΑΡΟΚΟΠΙΚΗ ΕΠΙΜΗΚΗ ΓΑΣΡΕΚΣΟΜΗ

ΛΑΠΑΡΟΚΟΠΙΚΗ ΕΠΙΜΗΚΗ ΓΑΣΡΕΚΣΟΜΗ ΛΑΠΑΡΟΚΟΠΙΚΗ ΕΠΙΜΗΚΗ ΓΑΣΡΕΚΣΟΜΗ 2 ΛΑΠΑΡΟΚΟΠΙΚΗ ΕΠΙΜΗΚΗ ΓΑΣΡΕΚΣΟΜΗ (Sleeve Gastrectomy) Εςάγγελορ Νάνορ Η Λαπαξνζθνπηθή Δπηκήθεο Γαζηξεθηνκή είλαη κηα λέα ρεηξνπξγηθή κέζνδνο αδπλαηίζκαηνο πνπ κπνξεί λα

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ Νικόλας Χριστοδούλου Λευκωσία, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1 ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ Πνιινί άλζξσπνη πηζηεύνπλ όηη ν άλεκνο ζα έπξεπε λα αληηθαηαζηήζεη ην πεηξέιαην θαη ην θάξβνπλν σο πεγή ελέξγεηαο γηα ηελ παξαγσγή ειεθηξηζκνύ. Οη θαηαζθεπέο πνπ θαίλνληαη ζηελ εηθόλα είλαη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KARNAUGH

ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KARNAUGH ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KRNUGH Γηα λα θάλνπκε απινπνίεζε κηαο ινγηθήο ζπλάξηεζεο κε πίλαθα (ή ράξηε) Karnaugh αθνινπζνύκε ηα παξαθάησ βήκαηα:. Η ινγηθή ζπλάξηεζε ζα πξέπεη λα είλαη ζε πιήξε

Διαβάστε περισσότερα

Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger

Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger 1 θύιιν ζθνιηάηαο 2 πξάζα 150 γξ. bacon 150 γξ. θέηα ΓΧΓΧΝΗ 100 γξ. γξαβηέξα ΓΧΓΧΝΗ 1 θ.ζ. ειαηόιαδν Κόβνπκε ηα πξάζα ζε ιεπηέο ξνδέιεο. Κόβνπκε ην bacon

Διαβάστε περισσότερα

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε.

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε. ΑΝΟΙΓΜΑ ΝΔΑ ΥΡΗΗ 1. Γεκηνπξγείηε ηε λέα ρξήζε από ηελ επηινγή «Παξάκεηξνη/Παξάκεηξνη Δηαηξίαο/Γηαρείξηζε Δηαηξηώλ». Πιεθηξνινγείηε ηνλ θσδηθό ηεο εηαηξίαο ζαο θαη παηάηε Enter. Σηελ έλδεημε «Υξήζεηο» παηάηε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΝΟΜΔΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΠΟΚΑΣΑΣΑΗ ΜΔΣΑ ΑΠΟ ΑΡΘΡΟΚΟΠΗΗ ΙΥΙΟΤ ΓΙΑΡΚΔΙΑ 6 ΔΒΓΟΜΑΓΩΝ

ΠΡΟΣΔΙΝΟΜΔΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΠΟΚΑΣΑΣΑΗ ΜΔΣΑ ΑΠΟ ΑΡΘΡΟΚΟΠΗΗ ΙΥΙΟΤ ΓΙΑΡΚΔΙΑ 6 ΔΒΓΟΜΑΓΩΝ ΠΡΟΣΔΙΝΟΜΔΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΠΟΚΑΣΑΣΑΗ ΜΔΣΑ ΑΠΟ ΑΡΘΡΟΚΟΠΗΗ ΙΥΙΟΤ ΓΙΑΡΚΔΙΑ 6 ΔΒΓΟΜΑΓΩΝ (Τπεύζπλνο Ιαηξόο : Α. Παπαβαζηιείνπ) (Τπεύζπλνη Φπζ/ηέο: Ισαθεηκίδεο ηαύξνο θηλ. 6977223666, Καξακέξε Καηεξίλα θηλ. 6944701324)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟ ΜΑΖΘΚΟ ΑΤΣΟΚΘΝΗΣΘΣΘΚΟ ΑΣΤΥΗΜΑ ΣΗ 7-1-2014 ΣΑ ΜΑΛΓΑΡΑ ΘΕΑΛΟΝΘΚΗ. Η ΕΜΠΕΘΡΘΑ ΣΗ Α ΥΕΘΡΟΤΡΓΘΚΗ ΚΛΘΝΘΚΗ ΑΠΘ ΣΗΝ ΑΝΣΘΜΕΣΩΠΘΗ ΣΟΤ.

ΣΟ ΜΑΖΘΚΟ ΑΤΣΟΚΘΝΗΣΘΣΘΚΟ ΑΣΤΥΗΜΑ ΣΗ 7-1-2014 ΣΑ ΜΑΛΓΑΡΑ ΘΕΑΛΟΝΘΚΗ. Η ΕΜΠΕΘΡΘΑ ΣΗ Α ΥΕΘΡΟΤΡΓΘΚΗ ΚΛΘΝΘΚΗ ΑΠΘ ΣΗΝ ΑΝΣΘΜΕΣΩΠΘΗ ΣΟΤ. ΣΟ ΜΑΖΘΚΟ ΑΤΣΟΚΘΝΗΣΘΣΘΚΟ ΑΣΤΥΗΜΑ ΣΗ 7-1-2014 ΣΑ ΜΑΛΓΑΡΑ ΘΕΑΛΟΝΘΚΗ. Η ΕΜΠΕΘΡΘΑ ΣΗ Α ΥΕΘΡΟΤΡΓΘΚΗ ΚΛΘΝΘΚΗ ΑΠΘ ΣΗΝ ΑΝΣΘΜΕΣΩΠΘΗ ΣΟΤ. Δεγερκεηδόγιοσ Νηθόιαος¹²*, Καραδεκεηρίοσ Μαρία³, ηασρίδες Κσρηάθος¹, Σοοσιηάς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟ ΤΣΖΜΑ ΔΛΑΣΖΡΗΟ - ΩΜΑ

ΣΟ ΤΣΖΜΑ ΔΛΑΣΖΡΗΟ - ΩΜΑ ΣΟ ΤΣΖΜΑ ΔΛΑΣΖΡΗΟ - ΩΜΑ Σε όια ηα πξνβιήκαηα πνπ ζα αληηκεηωπίζνπκε, ην ειαηήξην ζα είλαη αβαξέο θαη ζα ηθαλνπνηεί ην λόκν ηνπ Hooke (ηδαληθό ειαηήξην), δειαδή ε δύλακε πνπ αζθεί έλα ηδαληθό ειαηήξην έρεη

Διαβάστε περισσότερα