ΣΧΟΛΕΣ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΧΟΛΕΣ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ"

Transcript

1 ΣΧΟΛΕΣ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ Η ΑΡΧΑΙΑ ΔΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ αποτελεί µια µοναδική προσφορά του κλασσικού ελληνικού πνεύµατος στην Ανθρωπότητα. Με κέντρο τον Σωκράτη, χρονικά και ιδεολογικά, η Φιλοσοφία θα χωριστεί σε: 1. ΠΡΟΣΩΚΡΑΤΙΚΗ 2. ΣΩΚΡΑΤΙΚΗ 3. ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ & ΡΩΜΑΪΚΗ Στην Προσωκρατική έχοµε σαν άξονα της Φιλοσοφίας την ΦΥΣΗ. Στο Σωκράτη κέντρο της γίνεται ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ. Στην εποχή που χαρακτηρίζεται από την αυτοκρατορία του Αλέξανδρου και την µετέπειτα των Ρωµαίων, το κέντρο της φιλοσοφίας φαίνεται να µετατοπίζεται προς τον ΚΟΣΜΟ. Πραγµατικά, η αρχαία δυτική φιλοσοφία κινείται πάντα γύρω και από τα τρία κέντρα Άνθρωπος - Φύση - Κόσµος (ή Θεός), τονίζοντας κατά τις ιστορικές προκλήσεις της το ένα ή το άλλο κέντρο της. Όλοι οι φιλόσοφοι ασχολήθηκαν µε όλα τα θέµατα που απασχολούν τον άνθρωπο µε ιδιαίτερη επιτυχία: από την επιστήµη και την θρησκεία ως τη πολιτική και την τέχνη. Η λέξη όµως Φιλοσοφία, σαν αγάπη στην Σοφία, αποδίδεται στον Πυθαγόρα, παρόλο που ο ίδιος ήταν περισσότερο σοφός από φιλόσοφος. Στην Αρχ. Δυτ. Φιλοσοφία παρατηρούµε την Φιλοσοφία σαν ΕΠΙΣΤΗΜΗ και σαν ΤΡΟΠΟ ΖΩΗΣ. Συνήθως τονιζόταν το ένα από τα δύο, ανάλογα µε τις προκλήσεις της εποχής και της ανταπόκρισής τους σ αυτές. Έτσι αναπτύσσεται µια διδασκαλία µε επιστηµονικό και εκπαιδευτικό τρόπο που διδάσκεται µέσα σε ειδικούς χώρους και στοχεύει στην αλήθεια και από την άλλη αναπτύσσεται ένας τρόπος ζωής που στοχεύει την ευτυχία (µάλλον ευδαιµονία) του ανθρώπου. Γι αυτό τον λόγο µιλάµε για ΣΧΟΛΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ. Το όνοµα κάποιων αποτέλεσε από µόνο του το όνοµα µιας Σχολής (πχ Ηράκλειτος ο Σκοτεινός), ενώ άλλες Σχολές πήραν το όνοµά τους από ένα χαρακτηριστικό της συµπεριφοράς τους (πχ κυνικοί) ή από κάποια εξωτερική περίσταση (πχ Στωικοί). Από που γεννήθηκε η Αρχαία Δυτική Φιλοσοφία; Γιατί αναπτύχθηκαν τόσες Σχολές Φιλοσοφίας; Εδώ η απάντηση δίνεται χωρίς εξωτερική απόδειξη: Οι παραδοσιακές σχολές Μυστηρίων δίνουν τη θέση τους στο τελευταίο τους διάδοχο: Την Φιλοσοφία, σαν θεωρία και πράξη µιας ευτυχισµένης ζωής και συµβίωσης.

2 ΟΙ ΙΩΝΕΣ ΣΤΟΧΑΣΤΕΣ ΜΙΛΗΣΙΑ ΣΧΟΛΗ Μέσα σε διάστηµα ενός αιώνα η Μίλητος έβγαλε τρεις στοχαστές: Θαλής, Αναξίµανδρος και Αναξιµένης. Καθένας από τους τρείς δεχόταν ως αρχή της Φύσης ένα ορισµένο στοιχείο, η αποµόνωση του οποίου αποτελούσε το σηµαντικότερο βήµα για µιά συστηµατική περιγραφή της πραγµατικότητας. Η σχολή άνθησε όλο τον 6ο αιώνα στην παλαιά πρωτεύουσα της Ιωνίας και χάθηκε µαζί µε την πόλη, κατά την καταστροφή της από τους Πέρσες το 494 π.χ. ύστερα από τη µάχη στον ποταµό Λάδη. Όλοι οι Φιλόσοφοι προσπάθησαν να ερµηνεύσουν τον κόσµο σχετικά µε το πώς και το γιατί έγινε - όχι µε θεολογικοµυθικούς όρους αλλά µε καθαρά φυσικούς και επιστηµονικούς. Έτσι καθένας ερµήνευσε τον κόσµο ξεκινώντας από µια φυσική αρχή - στοιχείο: Το Νερό, ή τον Αέρα, ή το Πυρ, ή το Άπειρο, ή το Όν. Ίδρυσαν σχολές που µέσα από το πέρασµα αντιστοιχούν στα πανεπιστήµια της Αναγέννησης. Ασχολήθηκαν µε όλες τις πλευρές της ζωής - ποίηση, επιστήµη, πολιτική, θεολογία, ιατρική κλπ εκφράζοντας το πρότυπο του ολιστικού ανθρώπου. ΘΑΛΗΣ Για τον Θαλή, που καταγόταν από παλαιά εµπορική οικογένεια, λέγεται ότι είχε προβλέψει την ηλιακή έκλειψη του 585 π.χ. και ότι ζούσε και έπειτα από την εισβολή των Περσών στα µέσα του 6ου αιώνα. Είχε πάει στην Αίγυπτο. Αρχή του σύµπαντος έθεσε το στοιχείο ΝΕΡΟ. Απέδωσε ζωή σε κάθε µέρος της φύσης, από τα ορυκτά ως τα άστρα (υλοζωισµός). Η Γεωµετρία του χρωστά πολλά περισσότερα από το γνωστό θεώρηµα του Θαλή, η αστρονοµία πολλούς υπολογισµούς, όπως η φαινόµενη διάµετρος του ήλιου και της σελήνης, η λόξωση της εκλειπτικής, το αντανακλώµενο φως των πλανητών. ΑΝΑΞΙΜΑΝΔΡΟΣ

3 Ο Αναξίµανδρος φαίνεται ότι ήταν λίγο νεώτερος. Από τα συγγράµµατά του Περί φύσεως έχεις ωθεί µόνο ένα περίεργο απόσπασµα. Είναι δύσκολο να προσδιοριστεί η εποχή που έζησε ο Ανεξιµένης, ίσως να έζησε ανάµεσα στα π.χ. Από τα συγγράµµατά του Περί Φύσεως δεν έχει σωθεί τίποτα. Δεν υπάρχει επιστήµη που να µην έλκει τα θεµέλιά της σε θεωρίες του µεγάλου αυτού φιλόσοφου: Γεωγραφία, µαθηµατικά, αστρονοµία, εξελικτική βιολογία. Προσδιόρισε την περίµετρο ξηράς και θάλασσας και κατασκεύασε µια γήινη σφαίρα. Πρόβλεψε σεισµούς και εκλείψεις. Τοποθέτησε την Γή σαν µετέωρη µέσα στο σύµπαν να συγκρατείται από τις ελκτικές δυνάµεις των άλλων ουράνιων σωµάτων. Κοσµολογικά όρισε σαν πρώτη αρχή το Απειρο. Από αυτό διαφοροποιούνται τα 4 στοιχεία - γή, νερό, αέρας, φωτιά. Όλα διευθύνονται από την Ανάγκη και την Δικαιοσύνη. ΑΝΑΞΙΜΕΝΗΣ Είναι ο 3ος και τελευταίος από την σχολή της Μιλήτου. Γεννήθηκε γύρω στο 585 πχ και πέθανε γύρω στα 525. Για την ζωή του ξέρουµε µόνο ότι ήταν συµµαθητής και µαθητής του Αναξίµανδρου. Πρέσβευσε ότι η κύρια αρχή του κόσµου είναι ο Αέρας. Αντιλαµβάνεται τον κόσµο σαν ζωντανό όν. Μιλάει για κοσµικό ζώο - πράγµα που θα το αναφέρει αργότερα και ο Πλάτων. Η καταστροφική επέκταση των Περσών ανέκοψε την υπέροχη αυτή πορεία της φιλοσοφίας αναγκάζοντάς την να µεταφερθεί δυτικά. Από την Ιωνία στην Κάτω Ιταλία: ΞΕΝΟΦΑΝΗΣ Ο ΚΟΛΟΦΩΝΙΟΣ Αρχηγός της ελεατικής σχολής θεωρείται συνήθως ο Ξενοφάνης, που οπωσδήποτε έλαβε µέρος στην ίδρυσή της. Γεννηµένος γύρω στο 570 π.χ. στην Κολοφώνα, έφυγε από την Ιωνία το 546 π.χ., όταν την κυρίευσαν οι Πέρσες. Έζησε ως

4 περιπλανώµενος ραψωδός και τελικά εγκαταστάθηκε στην Ελέα, που την είχαν ιδρύσει πρόσφυγες Ίωνες. Πέθανε µετά το 480 π.χ. Η περίοδος που εµφανίζεται ο Ξενοφάνης είναι µεταβατική για τη φιλοσοφία. Η σχολή της Μιλήτου είχε καταστραφεί. Η φιλοσοφία όµως συνεχίστηκε µέσα από την ίδρυση της Ελεατικής σχολής µε καθαρά φιλοσοφικούς και οντολογικούς προβληµατισµούς. Πρέσβευε ότι ο ήλιος και τα άστρα είναι διάπυρα νέφη. Τα άστρα µε το φως του ήλιου σβήνουν. Τα σύννεφα είναι εξατµίσεις από τη θάλασσα και οι αστραπές προέρχονται από τις κινήσεις των διάπυρων νεφών. Μιλούσε για βιόρρυθµους και χρονικούς κύκλους. ΚΑΤΩ ΙΤΑΛΙΑ ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ Ο ΣΑΜΙΟΣ Ο Σύνδεσµος των Πυθαγορείων παρουσιάστηκε στα τέλη του 6ου π.χ. αιώνα, αρχικά στις πόλεις της Μεγάλης Ελλάδας, ως θρησκευτική και πολιτική εταιρεία. Ιδρυτής του ήταν ο Πυθαγόρας από τη Σάµο, που είχε γεννηθεί περίπου το 580 π.χ. Ύστερα από µεγάλα ταξίδια, που τον έφεραν από την Αίγυπτο µέχρι και την Ινδία, έφτασε στην αριστοκρατική πόλη Κρότων, από όπου ξεκίνησε την µεταρρυθµιστική προσπάθειά του µε σκοπό την κάθαρση της ηθικής και της θρησκευτικής και πολιτικής ζωής. Στον Πυθαγόρα που πέθανε το 500 π.χ. περίπου, δεν είναι δυνατό να αποδοθεί καµία φιλοσοφική θεωρία, παρόλο που προσπάθησαν αργότερα να τον µυθοποιήσουν και να τον παρουσιάσουν ως το ιδεώδες κάθε ελληνικής σοφίας. Ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης κάνουν λόγο µόνο για φιλοσοφία εµφανίζεται ο Φιλόλαος, που φαίνεται ότι ήταν λίγο πιο νέος από τον Εµπεδοκλή και τον Αναξαγόρα. Για τη ζωή του δεν γνωρίζουµε σχεδόν τίποτε. Για τα αποσπάσµατα από το έργο του υπάρχουν πολλές αµφιβολίες. Η πνευµατική καταγωγή των Πυθαγορείων, ο φιλοσοφικός δογµατισµός τους καθώς και η εξάπλωσή τους, αποτελούν ένα τριπλό ιστορικό ανεξήγητο. Η σχολή του Πυθαγόρα, το λεγόµενο Οµακοείο, ήταν ένα κοινόβιο µε αναµφισβήτητο αρχηγό, δάσκαλο και νοµοθέτη τον Πυθαγόρα. Έφτασε να αριθµεί µέχρι 300 µέλη. Μέσα από αυστηρό πρόγραµµα ηθικής, ψυχολογικής και νοητικής εκπαίδευσης οι µαθητές περνούσαν το στάδιο του Ακουσµατικού, Μαθηµατικού και τέλος Πολιτικού. Έτσι διαµορφώθηκαν εξαίρετοι φιλόσοφοι-αριστοκράτες που επέδρασαν στην ελληνική κοινωνία.

5 Τα Μαθηµατικά και η Μουσική οφείλουν πολλά στους µαθητές του Πυθαγόρα, εφόσον αυτά κανόνιζαν τις ψυχολογικές, θρησκευτικές και ηθικές υποχρεώσεις τους. ΠΑΡΜΕΝΙΔΗΣ Ο ΕΛΕΑΤΗΣ Ο Παρµενίδης ( που είχε γεννηθεί γύρω στο 515 π.χ. ), Ελεάτης από αριστοκρατική οικογένεια, ήταν προσωπικότητα σηµαντική και µε πολιτική δράση. Είχε σχέσεις µε τους πυθαγόρειους. Έγραψε γύρω στο 470 π.χ.. Ιδρυτής της Ελεατικής σχολής παρόλο που τον σπόρο το έριξε ο Ξενοφάνης. Πρώτος ο Παρµενίδης αναφαίρεται στο ΟΝ. Του αποδίδει τα όσα απέδιδαν οι προηγούµενοι προσωκρατικοί στο στοιχείο - αρχή τους. Αναφέρεται στο ΟΝ σαν να πρόκειται για τον Απόλυτο Θεό. Του δίνει τα χαρακτηριστικά της Ολότητας και της Ακινησίας - εφόσον είναι πανταχού παρών. ΖΗΝΩΝ Ο ΕΛΕΑΤΗΣ Γεννήθηκε στην Ελέα της Ιταλίας γύρω στο 595 πχ. Φίλος και µαθητής του Παρµενίδη, έδωσε πολλές διαλέξεις για να υπερασπιστί τις θεωρίες του δασκάλου του περί του όντος. Τον διαδέχθηκε στην διεύθυνση της σχολής της Ελέας. Το χαµένο σύγγραµµα του Ζήνωνα ( περίπου π.χ.) είναι ίσως το πρώτο φιλοσοφικό έργο που ήταν διαιρεµένο σε κεφάλαια και είχε διαλεκτική διάταξη. Χρησιµοποιεί την "εις άτοπον απαγωγή" για να αποδείξει τις θεωρίες του Παρµενίδη. Είναι πασίγνωστα τα παράδοξα του Ζήνωνζ όπου αποδείκνυε ότι πχ ο Αχιλλέας δεν θα φθάσει ποτέ την Χελώνα, ότι ο χώρος δεν υπάρχει, όπως δεν υπάρχει και κίνηση κλπ. Μόνο κατά τον 17ο µχ αιώνα (Λάιµπνιτς, Νεύτων) µπορέσαµε να αναπτύξουµε την θεωρία του απειροστικού λογισµού και να κατανοήσουµε τα "παιχνίδια" του Ζήνωνα. ΜΕΛΙΣΣΟΣ Ο ΣΑΜΙΟΣ

6 Ο Μέλισσος ήταν ο στρατηγός των Σαµίων που νίκησε το 442 π.χ. τους Αθηναίους. Μαθητής του Παρµενίδη, συνεχίζει την ίδια γραµµή µε τον Ζήνωνα. Για τον Μέλισσο, ο χρόνος είναι σταθερός, στατικός και οµογενής παράγοντας που αποκτ 'α ελαστικότητα και πλαστικότητα όταν εκδηλώνεται. ΕΜΠΕΔΟΚΛΗΣ Ο ΑΚΡΑΓΑΝΤΙΝΟΣ Ο πρώτος Δωριέας στην ιστορία της φιλοσοφίας είναι ο Εµπεδοκλής, από τον Ακράγαντα, περίπου π.χ. Ποιητής, πολιτικός, γιατρός, θαυµατοποιός, ήταν επιφανής ιερατική προσωπικότητα µε µαντικές ιδιότητες, πιθανόν να είχε σχέσεις µε τη σικελική ρητορική σχολή, από την οποία µας είναι γνωστά τα ονόµατα του Κόρακα και του Τεισία. Σπούδασε στους Πυθαγόρειους αλλά και κοντά στον Αναξαγόρα και στον Παρµενίδη. Έγραψε: Περί Φύσεως, Προόιµιο εις Απόλλωνα, Καθαρµοί, Περσικά, Τραγωδίαι, Πολιτικοί Λόγοι, Ιατρικός Λόγος. Μιλάει για τα 4 βασικά στοιχεία ("ριζώµατα"): Γή, Νερό, Αέρα, Φωτιά. Για τις δύο αντίθετες δυνάµεις του Σύµπαντος: Φιλία και Νείκος. Επίσης µιλά για την µετενσάρκωση στην φύση. Η ΙΩΝΙΚΗ ΑΝΤΑΠΑΝΤΗΣΗ: ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ Ο ΕΦΕΣΙΟΣ Ο Ηράκλειτος (περίπου π.χ.) από την Έφεσο, ο «σκοτεινός», άφησε τα υψηλά αξιώµατα ( που είχε χάρη στην ευγενική καταγωγή του ) από αντίθεση προς την ανερχόµενη δηµοκρατία την οποία απεχθανόταν. Αποσύρθηκε σε περήφανη αποµόνωση και τα τελευταία χρόνια της ζωής του είχε την άνεση να γράψει ένα σύγγραµµα µε τρία µέρη: Σύµπαν, Πολιτική, Θεολογία. Το έργο του δεν ήταν γενικά κατανοητό ήδη στην αρχαιότητα. Έχουν διασωθεί µερικά αποσπάσµατα µόνο, που συχνά επιδέχονται πολύ διαφορετικές ερµηνείες. "Στη φύση αρέσει να κρύβεται" "Τα πάντα ρεί" "Πόλεµος πάντων πατήρ" "Αυτοί που επαγρυπνούν έχουν ένα κοινό κόσµο. Αυτοί που κοιµούνται γυρίζουν ο καθένας στο δικό του κόσµο" "Εκ πυρός τα πάντα και εις πυρ τελευτά"

7 ΑΝΑΞΑΓΟΡΑΣ Ο ΚΛΑΖΟΜΕΝΙΟΣ Ο Αναξαγόρας από τις Κλαζοµενές ( 500 ως και µετά το 430 π.χ.) έγκαταστάθηκε στην Αθήνα στα µέσα του 5ου αιώνα και επηρέασε την φιλοσοφία αλλά και την πολιτική της Ελλάδας µέσα από τον µαθητή του Περικλή. Το 434 π.χ. κατηγορήθηκε για ασέβεια και υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει την πόλη, πήγε στη Λάµψακο όπου ίδρυσε σχολή. Ασχολήθηκε κυρίως µε την αστρονοµία. Λέγεται ότι περιφρονώντας τα γήινα είχε χαρακτηρίσει πατρίδα του τον ουρανό, και σκοπό της ζωής του την παρατήρηση των άστρων. Μαθητές του αναφέρονται ο Μητρόδωρος και ο Αρχέλαος. "Όλα τα πράγµατα ήταν κάποτε ενωµένα, άπειρα κατά το πλήθος και κατά την σµικρότητα, γιατί το µικρό - η µικρότητα - είναι άπειρον και όταν όλα τα πράγµατα ήταν ενωµένα, τίποτε δεν διακρινόταν, ακριβώς εξ αιτίας της σµικρότητά τους." Ο νούς ήταν αυτός που έδωσε την πρωταρχική ώθηση µε δίνη. "Και ότι υπάρχουν εκεί άνθρωποι και πόλεις κατοικηµένες και έργα κατασκευασµένα, όπως είναι και σε µας και ότι αυτοί έχουν ήλιο και σελήνη και τα άλλα άστρα, όπως είναι και σε µάς..." ΟΙ ΑΤΟΜΙΚΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ: ΛΕΥΚΙΠΠΟΣ Ο ΜΙΛΗΣΙΟΣ Για τον Λεύκιππο γνωρίζουµε πολύ λίγα πράγµατα, άλλωστε η ύπαρξή του είχε αµφισβητηθεί ήδη στην αρχαιότητα. Η µεγάλη ανάπτυξη της ατοµικής θεωρίας από τον Δηµόκριτο (βλ. σ.125 κ.ε.) έκανε να ξεχαστεί εντελώς ο εισηγητής της. Ωστόσο µπορούµε µε βεβαιότητα να διαπιστώσουµε τα ιχνη του ατοµισµού σ όλη την πορεία της σκέψης ύστερα από τον Παρµενίδη. Και αν ακόµη ο Λεύκιππος δεν γεννήθηκε στα Άβδηρα, πάντως διατέλεσε αρχηγός της σχολής από την οποία προήλθαν ο Πρωταγόρας και ο Δηµόκριτος. Πρέπει να ήταν σύγχρονος του Εµπεδοκλή και Αναξαγόρα, αλλά ίσως λίγο µεγαλύτερός τους. Παραµένει τελικά άγνωστο παρόλο που είναι πιθανό αν έγραψε κάτι, ιδιαίτερα τα έργα Μέγας διάκοσµος και Περί νου.

8 Ο Λεύκιππος επινόησε πρώτος την ατοµική θεωρία. Τον οναµάζουν υλιστή, αλλά µιά προσεκτικότερη µελέτη της θεωρίας του φανερώνει ότι η λέξη "άτοµο" του Λεύκιππου και του Δηµόκριτου είναι πολύ πιό πλούσια έννοια και οντότηα από αυτό που η σηµερινή επιστήµη ορίζει. ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ Ο ΑΒΔΗΡΙΤΗΣ Γεννήθηκε ίσως το 460 πχ στα Άβδηρα της Θρήκης. Ξόδεψε την τεράστια πατρική του περιουσία για να ταξιδέψει σε Αίγυπτο, Βαβυλώνα, Ινδία, Ιταλία... Μάλλον φοίτησε και στους Πυθαγόρειους. Διαδέχθηκε τον δάσκαλό του Λεύκιππο στη σχολή των Αβδήρων. "Εαν λοιπόν η µεν γένεσις των σωµάτων προέρχεται εκ της ενώσεως των ατόµων, η δε φθορά των εκ του διαχωρισµού των ατόµων, η γένεσις δεν είναι τίποτε άλλο παρά αλοίωσεις" Αλλά υπάρχουν άτοµα που πλησίάζουν την αιωνιότητα, είναι σταθερά, δεν µετακινούνται: Τέτοια είναι τα άτοµα της ψυχής. ΔΙΟΓΕΝΗΣ Ο ΑΠΟΛΛΩΝΙΑΤΗΣ Γεννήθηκε στην Απολλωνία, µια αποικία της Μιλήτου στον Πόντο. Πιθανόν σύγχρονος του Αναξαγόρα, άκµασε γύρω στο πχ. Είναι ο όψιµος εκπρόσωπος της Ιωνικής Φιλοσοφίας. Ο χαρακτήρας της φιλοσοφίας του είναι εκλεκτικός αλλά αυτό δεν της στερεί την ιδιαίτερη αξία της. Όλα τα πράγµατα πρέπει να είναι µετατροπές µιας βασικής ουσίας. Η βασική ουσία έχει θεία νόηση που κατευθύνει τα πάντα µε τον καλύτερο τρόπο. Η νόηση και η ζωή οφείλονται στον αέρα, που γι αυτό είναι η βασική µορφή της ύλης. Ο αέρας είναι θείος και κυβερνά τα πάντα. Παίρνει διαφορετικές µορφές ανάλογα µε τις διαφορές του στην θερµότητα, την κίνηση κλπ. ΟΙ ΣΟΦΙΣΤΕΣ

9 Από την ατοµική σχολή προερχόταν ο Πρωταγόρας από τα Άβδηρα (περ π.χ.), ένας από τους πρώτους περιπλανώµενους δασκάλους της σοφιστικής, που δίκαια θεωρειται και ο πιο σπουδαίος. Έδρασε κατά διαφορετικές περιόδους στην Αθήνα και λέγεται ότι πέθανε καθώς προσπαθούσε να φύγει από αυτήν, ύστερα από µια καταδίκη του για ασέβεια. Από τα πολυάριθµα συγγράµµατά του, που είχαν γραµµατικό, λογικό, ηθικό, πολιτικό και θρησκευτικό περιεχόµενο, έχουν διασωθεί µόνο λίγα αποσπάσµατα. Ο Γοργίας ο Λεοντίνος ( π.χ.) είχε πάει το 427 ως πρεσβευτής της πατρίδας του στην Αθήνα, όπου απέκτησε µεγάλη φιλολογική φήµη. Στα γερατειά του έζησε στη Λάρισα. Προερχόταν από τη ρητορική σχολή της Σικελίας, µε την οποία σχετιζόταν και ο Εµπεδοκλής. Για τον Ιππία τον Ηλείο, εκτός από ορισµένες γνώµες του ( µερικές από τις οποίες επικρίνονται στον πλατωνικό διάλογο Ιππίας µείζων ) ξέρουµε µόνο ότι καυχιόταν για την πολυγνωσία του. Για τον Πρόδικο από την Ιουλία της Κέας ξέρουµε µόνο την γνωστή αλληγορία για τον Ηρακλή, που σώζεται στα αποµνηµονεύµατα του Ξενοφώντα, 2, 1, 21. Οι υπόλοιποι σοφιστές, τους οποίους αναφέρει µόνο ο Πλάτων, είναι ασήµαντοι, µνηµονεύονται απλώς µερικές χαρακτηριστικές φράσεις τους. Οι Σοφιστές αποτελούν κάτι σαν την ηθική σκιά της φιλοσοφίας γιατί παρόλα τα εξαιρετικά τους προσόντα δεν τα συµπλήρωναν µε την απαραίτητη ηθική. Ο Σωκράτης δεν διαστάζει να τους αποκαλεί πόρνες της γνώσης επειδή οι σοφιστές πουλούσαν τη γνώση τους σε όποιον έδινε είχε τα χρήµατα για να πληρώσει κι ας ήταν αναµφιβόλου ηθικής. ΣΩΚΡΑΤΗΣ Ένα µεγάλο χάσµα χωρίζει το Σωκράτη από τους Σοφιστές. Ο Σωκράτης αναζήτησε τη Μία και Καθολική Αλήθεια και υπήρξε ένα µεγάλος δάσκαλος και ερευνητής της. Ο Σωκράτης ( π.χ) από την Αθήνα γεννήθηκε το 470 ή το 469 π.χ. και ήταν γιος του αγαλµατοποιού Σωφρονίσκου και της µαίας Φαιναρέτης. Είναι σταθµός στην ιστορία της φιλοσοφίας, ακόµη και εξωτερικά, µε την εντελώς ιδιόρρυθµη προσωπικότητά του και το νέο φιλοσοφικό τρόπο του. Δεν ήταν ούτε πολυµαθής ούτε πλανόδιος δάσκαλος, δεν ανήκε σε καµία σχολή και δεν ήταν οπαδός κανενός αλλά µελέτησε συγγράµµατα των Προσωκρατικών και ήταν παραδειγµατικός πολίτης και στρατιώτης. Ήταν απλός άνθρωπος του λαού, γιος αγαλµατοποιού, και αρχικά είχε ασχοληθεί µε την γλυπτική. Είχε βαθιά έφεση για γνώση και είχε δεχτεί τις καινούργιες διδασκαλίες που ήταν διάχυτες στην πόλη του.

10 Δεν θαµπώθηκε όµως από τη στιλπνότητα της ρητορικής ούτε πίστεψε ποτέ στην ωφελιµότητα αυτής της γνώσης. Από την κοφτερή σκέψη του δεν ξέφυγαν οι αντιφάσεις που υπήρχαν σε εκείνη τη µορφωτική κίνηση, της οποίας η επιπολαιότητα και η κουφότητα του προκαλούσαν ηθική αγανάκτηση. Το «Δαιµόνιον» του Σωκράτη: Αναφορές τον θέλουν να κάθεται επί ώρες ή και µέρες µόνος του, µε το βλέµµα καρφωµένο κάπου. Δε µιλούσε, δεν έτρωγε, δεν κουνιόταν. Έµοιαζε σαν να έχει καταληφθεί από κάτι. Αυτό ήταν το γνωστό «δαιµόνιον του Σωκράτους», χαρακτηριστικό της περίεργης προσωπικότητάς του. Πρόκειται γι αυτό που στην Ανατολή ονοµάζεται κατάσταση «σαµάντι». Η γνώση αυτή εκµαιεύεται από το εσωτερικό του ανθρώπου ως η κατεξοχήν ουσία του. Πρόκειται για τη µαιευτική µέθοδο διδασκαλίας. Ο Σωκράτης σαν γνήσιος Έλληνας- δεν αρνήθηκε την ευδαιµονία του ατόµου, αλλά την ταύτισε µε την ηθική τελειοποίηση του ανθρώπου. Ό,τι δίδαξε ο Σωκράτης το εφάρµοσε στη ζωή του. Το µεγαλείο της προσωπικότητάς του έγκειται στο ότι σ αυτόν η ζωή και η διδαχή ήταν ένα.θεωρούσε καθήκον του και θεϊκή επιταγή (πρβ. Πλάτων, Απολογία) να διαφωτίσει τον εαυτό του και τους συµπολίτες του για τη µηδαµινότητα της κίβδηλης γνώσης των σοφιστών και να επιδοθεί µε κάθε σοβαρότητα στην αναζήτηση της αλήθειας, έστω και αν αυτό συνεπαγόταν παραµέληση των δικών του (Ξανθίππη). Φιλόσοφος των περιστάσεων και της καθηµερινής ζωής, επηρέαζε τους συµπολίτες του και συγκέντρωνε γύρω του τους πιο αξιόλογους νέους της Αθήνας (Αλικιβιάδης) που τον τιµούσαν ως ιδανικό και ως δάσκαλο της αρετής. Παρουσιάζεται έτσι ηγέτης µιας αριστοκρατίας του πνεύµατος, γεγονός που τον έφερε σε σύγκρουση µε τους δηµοκρατικούς που ήταν τότε στην εξουσία. Αυτές ήταν οι προϋποθέσεις µε τις οποίες οι προσωπικές αντιζηλίες σε συνδυασµό µε την παρανόηση της διδασκαλίας του τον οδήγησαν στο δικαστήριο. Καταδικάστηκε αναπάντεχα σε θάνατο, αυτό όµως συντέλεσε όσο τίποτα άλλο στη µεγάλη δόξα του. Ο ΠΛΑΤΩΝ ΚΑΙ Η ΑΚΑΔΗΜΙΑ Γεννήθηκε στην Αθήνα το 427 π.χ., δύο χρόνια µετά το θάνατο του Περικλή. Πέθανε το 347 π.χ. Ο Πλάτων έµεινε µαζί µε το Σωκράτη οκτώ χρόνια ( π.χ.), δηλαδή ως το θάνατο του τελευταίου. Η Ακαδηµία ιδρύθηκε το 387 π.χ. στην Αθήνα µε πρότυπο τη φιλοσοφική κοινότητα των Πυθαγορείων. Η λατρεία των Μουσών, του Απόλλωνα και του Έρωτα ήταν συνδεδεµένη µε το όλο έργο της Ακαδηµίας. Κεφαλή της ήταν ο Πλάτωνας και τα µέλη της ζούσαν κοινοβιακή ζωή.

11 Σκοπός της ήταν ο συνδυασµός της φιλοσοφικής, επιστηµονικής, ηθικής και θρησκευτικής αγωγής, ώστε να σφυρηλατούνται επίλεκτα πνεύµατα που αργότερα θα ασκούσαν µεγάλη επίδραση στην αθηναϊκή πολιτεία και στις άλλες πόλεις, από τις οποίες προέρχονταν οι µαθητές. Η πολιτική στην υψηλότερή της έννοια ήταν ένα από τα κύρια θέµατα της Ακαδηµίας. Άλλωστε τα δύο µεγαλύτερα έργα του Πλάτωνα Πολιτεία και Νόµοι- είναι πολιτικά. Το κυριότερο όµως έργο της Ακαδηµίας ήταν φιλοσοφικού και επιστηµονικού χαρακτήρα. Είναι το πρώτο επιστηµονικό και φιλοσοφικό Ίδρυµα. Αναζήτησε την καθαρή γνώση. Τα 13 τελευταία χρόνια της ζωής του ο Πλάτωνας αφιερώθηκε στο συγγραφικό του έργο και, όταν πέθανε, σε ηλικία 81 ετών, θάφτηκε στον κήπο της Ακαδηµίας. Η Μέση Ακαδηµία αρχίζει στην Αιολία µε τον Αρκεσίλαο από την Πιτάνη ( περ π.χ.) που τη διδασκαλία του την κατέγραψε ο µαθητής του Λακύδης, και τελειώνει µε τον Καρνεάδη (155 π.χ. στη Ρώµη ) και το διάδοχό του Κλειτόµαχο ( πέθανε το 110 π.χ.) Από τα έργα τους δεν έχει σωθεί τίποτε, πηγή γι αυτούς, εκτός από τον Διογένη τον Λαέρτιο, είναι προπάντων ο Κικέρων και Σέξτος ο Εµπειρικός. Έµµεσες µόνο και πολύ γενικές είναι οι πληροφορίες που έχουµε για τη Νεώτερη Ακαδηµία. Ο Φίλων από τη Λάρισα βρισκόταν το 87 π.χ. στη Ρώµη. Το διάδοχό του Αντίοχο από τον Ασκάλωνα άκουσε το 78 π.χ. ο Κικέρων στην Αθήνα. Χαρακτηριστικός εκπρόσωπος του εκλεκτικού πλατωνισµού σε αυτή την πρώτη βασικά ηθική µορφή του είναι και ο Άρειος Δίδυµος, µε ισχυρή απόκλιση προς τη στωϊκή φιλοσοφία ( έζησε την εποχή του Αυγούστου ), και ο Θράσυλλος, που έκανε τη συστηµατική κατάταξη και την έκδοση των έργων του Δηµόκριτου και του Πλάτωνα. Αλλά και µέσα στην Ακαδηµία αναπτύχθηκε ολόκληρη φιλολογία από παραφράσεις και υποµνήµατα στα έργα του Πλάτωνα. Ο τελευταίος ηγέτης της πλατωνικής Ακαδηµίας ήταν ο Δαµάσκιος. Σώζεται η αρχή ενός συγγράµµατός του Περί των Πρώτων αρχών, το τέλος ενός υποµνήµατός του στον Παρµενίδη και µια βιογραφία του δασκάλου του Ισιδώρου. Από τους σχολιαστές αυτής της περιόδου ξεχωρίζει ο Συµπλίκιος. Αυτοί οι δύο τελευταίοι έφυγαν µε το στενότερο κύκλο των µαθητών τους και πήγαν για ένα χρονικό διάστηµα στην Περσία, όταν το 529 µ.χ. ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός έκλεισε την Ακαδηµία, δήµευσε την περιουσία της και απαγόρευσε τα µαθήµατα, επισφραγίζοντας έτσι και τυπικά το τέλος της.

12 Ο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΛΥΚΕΙΟ Από την άποψη του ορθολογισµού µπορούµε να δεχτούµε ότι η Ελληνική και Δυτική εν γένει φιλοσοφία φτάνει στην πλήρη ωριµότητά της µε τον Αριστοτέλη. Χρησιµοποίησε τη µεθοδολογία της ορθολογιστικής φιλοσοφίας που είχε διδαχτεί στην Πλατωνική Ακαδηµία. Ο Αριστοτέλης γεννήθηκε το 384 π.χ. στα Στάγιρα της Χαλκιδικής. Το 367/6 π.χ. βρίσκουµε τον Αριστοτέλη στην Ακαδηµία του Πλάτωνα, στην Αθήνα, όπου παραµένει για 20 ολόκληρα χρόνια, µέχρι το θάνατο του Πλάτωνα. Στην Πέλλα ο Αριστοτέλης εκπαιδεύει όχι µόνο τον Αλέξανδρο, αλλά και τα παιδιά που τον συνόδευαν, καθώς και άλλους υψηλούς αξιωµατούχους της αυλής του Φιλίππου. Ο Αριστοτέλης µετέδωσε στον Αλέξανδρο τον ενθουσιασµό για την επιστήµη και τη φιλοσοφία και τον διαµόρφωσε ηθικά και πολιτικά. Η εκπαίδευση του Αλέξανδρου από τον Αριστοτέλη άρχισε το 343 και έληξε το 341/40 π.χ. έπειτα από διαφωνία για το αν όλοι οι λαοί µπορούσαν να ενωθούν µε ισότητα σε µια κοινή αυτοκρατορία. Γύρισε στην Αθήνα µαζί µε τον Θεόφραστο και ίδρυσε το Λύκειο ή Περίπατο εφόσον συνήθιζαν στη σχολή αυτή να περπατούν συζητώντας και εξηγώντας τα φιλοσοφικά θέµατα.. Όταν πέθανε ο Αλέξανδρος οι Αθηναίοι έδειξαν και στον Αριστοτέλη εχθρικές διαθέσεις, έτσι ο φιλόσοφος πήγε στην Χαλκίδα όπου έζησε τα τελευταία χρόνια του - πέθανε το 322 πχ. Διάδοχος στο Λύκειο έγινε ο Θεόφραστος. Ο Αριστοτέλης θεωρείται σαν κορυφή της φιλοσοφίας - αυτής που θεµελιώνεται στο όργανο της λογικής. Διαφώνησε µε τον Πλάτωνα σε ζητήµατα µεταφυσικά όπως πχ η αθανασία της ψυχής εφόσον δεν µπορούµε να την κατανοήσει. Αυτό οδήγησε την Αριστοτέλεια λογική σε δρόµους που διέψευσαν τον εαυτό της. Μόνο η επιστήµη της ευρωπαϊκής αναγέννησης µπόρεσε να απελευθερωθεί από τα σφάλµατα της λογικής του Αριστοτέλη, ενώ η σηµερινή επιστήµη εµπνέεται από την ανώτερη λογική του Πλάτωνα. ΣΧΟΛΗ ΤΩΝ ΜΕΓΑΡΩΝ - ΕΥΚΛΕΙΔΗΣ

13 Ο Ευκλείδης από τα Μέγαρα ίδρυσε τη σχολή του λίγο µετά το θάνατο του Σωκράτη. Από τον Φαίδωνα του Πλάτωνα γνωρίζουµε ότι ο Ευκλείδης υπήρξε µαθητής του Σωκράτη και ήταν παρών στο θάνατό του. Μετά το θάνατο του Δασκάλου, πολλοί µαθητές κατέφυγαν στα Μέγαρα και φιλοξενήθηκαν από τον Ευκλείδη. Ανάµεσά τους και ο Πλάτων. Κύριο γνώρισµα της φιλοσοφίας του είναι η σύνδεση της σωκρατικής µε την ελεατική φιλοσοφία. Ταύτισε το Αγαθό µε το Εν των Ελεατών και δίδαξε ότι αυτό αποτελεί την µόνη πραγµατικότητα. Το ανώτατο αγαθό το ονόµασε φρόνηση, θεό, νου. Σηµαντικοί µεταξύ των Μεγαρικών είναι ο Ευβουλίδης, ο Διόδωρος Κρόνος και ο Στίλπων, που πολέµησε τη θεωρία των Ιδεών του Πλάτωνα και πλησίασε πολύ την Κυνική Σχολή. Το ανώτατο αγαθό γι αυτόν είναι η απάθεια. Μαθητής του είναι ο Ζήνων ο Κυτιεύς, ιδρυτής του Στωικισµού.Από αυτή τη σχολή πρέπει να αναφερθούν οι δύο εριστικοί Ευβουλίδης από τη Μίλητο και Αλεξίνιος από την Ηλεία, επίσης ο Διόδωρος Κρόνος από την Καρία και ο Στίλπων. Η σχολή είχε πολύ σύντοµη ζωή, αργότερα συγχωνεύτηκε µε τον κυνισµό και τη φιλοσοφία της Στοάς ΣΧΟΛΗ ΤΗΣ ΗΛΕΙΑΣ - ΦΑΙΔΩΝ Το ίδιο ισχύει και για τη φιλοσοφική εταιρεία που ίδρυσε ο Φαίδων, αγαπηµένος µαθητής του Σωκράτη, στην πατρίδα του την Ηλεία, ύστερα από λίγο ο Μενέδηµος τη µετέφερε στην Ερέτρια. Ο Ιερώνυµος τον αποκαλεί «δούλον» στο «Περί ψυχής». Τον εξαγόρασε ο Αλκιβιάδης και ο Κρίτων µε προτροπή του Σωκράτη. Δεν γνωρίζουµε πολλά γι αυτόν. ΚΥΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδρυτής της κυνικής σχολής ( που ονοµάστηκε έτσι από το γυµνάσιο του Κυνοσάργους) ήταν ο Αντισθένης που γεννήθηκε στην Αθήνα το 444 π.χ. και πέθανε το 370 π.χ. Παλαιός φίλος και αυτός, όπως ο Ευκλείδης, του Σωκράτη. Ο ιδιόρρυθµος Διογένης από τη Σινώπη ήταν πιο πολύ µια χαρακτηριστική φιγούρα στην ιστορία του πολιτισµού παρά άνθρωπος της επιστήµης. Μαζί µε αυτόν πρέπει να αναφερθεί ο Κράτης από τη Θήβα. Αργότερα η κυνική σχολή συγχωνεύτηκε µε τη Στοά. Ο Αντισθένης, υπήρξε µαθητής του Γοργία του Σοφιστή. Στην αρχή άνοιξε σχολή Ρητορικής, αλλά µετά από ρήξη µε τον Γοργία, ακολούθησε τον Σωκράτη. Όταν ο

14 Σωκράτης πέθανε, ο Αντισθένης ίδρυσε την Κυνική Σχολή στην πλατεία του Κυνοσάργους. Σύµφωνα µε µια εκδοχή, γι αυτό ονοµάστηκαν Κυνικοί, καθώς και από τον τρόπο ζωής που πρέσβευαν, που ήταν λιτός και ασκητικός. Όλοι οι Κυνικοί ζούσαν σαν ζητιάνοι, χωρίς αγαθά και οικία. Έκαναν αυτό που λέµε «σκυλίσια ζωή». ΚΥΡΗΝΑΪΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδρυτής της είναι ο Αρίστιππος από την Κυρήνη. Γεννήθηκε το 435 π.χ. στην Κυρήνη της Β. Αφρικής. Εκεί γνώρισε τη φιλοσοφία του Πρωταγόρα. Νέος ήρθε στην Αθήνα και εντάχθηκε στον κύκλο του Σωκράτη. Μετά την καταδίκη του δασκάλου του, οδοιπορεί κηρύσσοντας τις θεωρίες του σε πολλές ελληνικές πόλεις, σε αυλές τυράννων, «πρώτος εκ των µαθητών του Σωκράτους διδάξας επί χρήµασιν». Την Κυρηναϊκή Σχολή την ίδρυσε αφού εγκαταστάθηκε στην πατρίδα του. Η ευδαιµονία-σοφία έγκειται στο να ελέγχει το αίσθηµα και να µην αφήνει τον άνθρωπο να ελέγχεται απ αυτό. «Δεν είναι η αποχή από τις απολαύσεις το καλύτερο, αλλά να τις ελέγχει κανείς και να µην υποτάσσεται σ αυτές» (Πλούταρχος). Ο Αρίστιππος ο Κυρηναίος, πλανόδιος δάσκαλος της σοφιστικής, κάπως νεώτερος από την Ευκλείδη και τον Αντισθένη, κατά καιρούς µόνο είχε σχέση µε τον κύκλο του Σωκράτη. Ίδρυσε την σχολή του όταν ήταν πια γέρος. Φαίνεται ότι η συστηµατική επεξεργασία των ιδεών του, που για αυτόν ήταν πιο πολύ πρακτικοί κανόνες ζωής, έγινε από τον εγγονό του που επονοµάστηκε µητροδίδακτος, επειδή η σοφία του παππού του, του παραδόθηκε από την µητέρα του Αρετή. ΣΤΩΙΚΙΣΜΟΣ Στην ιστορία της Στοάς πρέπει να διακρίνουµε µια παλαιότερη (βασικά ηθική), µια µεσαία (συγκρητική) και µια νεώτερη (θρησκευτική) περίοδο. Πολλές από τις προσωπικότητες αυτής της σχολής κατάγονταν από χώρες της ελληνιστικής Ανατολής. Έτσι, ο ιδρυτής της Στοάς Ζήνων ήρθε ως έµπορος από την Κύπρο στην Αθήνα, και όπως λέγεται, τον έθελξε τόσο πολύ η φιλοσοφία ώστε µελέτησε τη διδασκαλία όλων των σχολών και ύστερα, το 308, ίδρυσε τη δική του. Ο Ζήνων καταγόταν από το Κίτιο της Κύπρου και έζησε από το 326 ως το 246 π.χ. Γύρω στο 300 άρχισε να διδάσκει τις ιδέες του στην Ποικίλη Στοά, όπου εκθέτονταν έργα

15 των γνωστότερων ζωγράφων της Αθήνας, στο στυλ του Πολυγνώτου και απ όπου η Σχολή πήρε το όνοµά της.πιο σηµαντικός µαθητής του ήταν ο Κλεάνθης από την Άσσο (στην Τρωάδα), σώζεται ένας µονοθεϊστικός ύµνος στο Δία. Επιστηµονική κεφαλή της σχολής ήταν ο Χρίσιππος ( π.χ.) από τους Σόλους ( ή την Ταρσό) της Κιλικίας. Λέγεται ότι είχε γράψει πάρα πολλά έργα, αλλά, εκτός από τους τίτλους του ελάχιστα έχουν σωθεί. Από τους άλλους στωϊκούς πρέπει να αναφερθούν µόνο ο Αρίστων από τη Χίο, ο Διογένης ο Βαβυλώνιος ( 155 π.χ. Ρώµη) και ο Απολλόδωρος. Με τη Στοά συνδέονταν και ο Αρίσταρχος και ο Ερατοσθένης. Η τάση προς τον συγκρητισµό άρχισε µέσα στη Στοά µε τον Παναίτιο ( π.χ.), που είχε επηρεαστεί πολύ από το σκεπτικισµό της Ακαδηµίας και διατηρούσε στενές σχέσεις µε ρωµαίους πολιτικούς, και ολοκληρώθηκε µε τον Ποσειδώνειο που καταγόταν από την Απάµεια της Συρίας (περ π.χ.). Ήταν από τους µεγαλύτερους ιστοριοδίφες της αρχαιότητας, ειδικότερα στο χώρο της ιστορικής γεωγραφίας. Δίδασκε στη Ρόδο και η διδασκαλία του είχε µεγάλη απήχηση στους νεαρούς ρωµαίους µαθητές του, ανάµεσά τους ήταν και ο Κικέρων. Περίοδοι του Στωικισµού: Η αρχαία περίοδος ή Πρώτος Στωικισµός, από το τέλος του 4ου αιώνα π.χ. µέχρι τον 2ο αιώνα π.χ, στον οποίο ξεχωρίζει ο Ζήνων ο Κυτιεύς, ο ιδρυτής του, και οι µαθητές του Κλεάνθης και Χρύσιππος. Ο Κλεάνθης ήταν ένας καλός ποιητής που εργαζόταν µεταφέροντας νερό στους κήπους της Αθήνας, για να µπορεί να παρακολουθεί τα µαθήµατα του Ζήνωνα και να συντηρεί τον εαυτό του. Ο Χρύσιππος θεωρείται ο κατεξοχήν ιδεολόγος του Στωικισµού, αυτός που έδωσε οριστική µορφή στη διδασκαλία του. Η µεσαία περίοδος ή Δεύτερος Στωικισµός, από τον 2ο αιώνα π.χ. µέχρι τον 1ο αιώνα µ.χ. Αυτή την εποχή ξεχωρίζουν οι Πανέκιος και Ποσειδώνιος. Ο πρώτος σαν εισηγητής της διδασκαλίας στη Ρώµη και ο δεύτερος σαν αληθινός εκλεκτικιστής, µελετητής των διαφόρων γνωστών εκείνη την εποχήφιλοσοφικών θέσεων. Ο Στωικισµός της Ρωµαϊκής Αυτοκρατορίας, στον οποίο τοποθετούνται τόσες σηµαντικές προσωπικότητες, όπως ο Σενέκας, ο Μάρκος Αυρήλιος, ο Επίκτητος, καθώς και ο Κορνούτος, ο Μουσώνιος Ρούφος, ο Δίων Χρυσόστοµος κ.α. ΣΤΩΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

16 Η φιλοσοφία του σχηµατίζεται µε βάση το παραδοσιακό τρίπτυχο: α) Φυσική, που µελετά τα διάφορα στοιχεία που απαρτίζουν τον κόσµο, τα αντικείµενα της γνώσης υιοθετώντας τον τύπο ενός υλιστικού πανθεϊσµού. β) Λογική ή οι αναγκαίες λειτουργίες για να µπορούµε να γνωρίσουµε. γ) Ηθική, που µελετάει τη συµπεριφορά µε βάση ηθικούς σκοπούς, καθήκοντα, αρετές, αξίες και ιδανικά σοφίας. Περιέχει επίσης τα σχετικά µε την πολιτική θεωρία και περί δικαίου. ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΟΙ Ο Επίκουρος ( π.χ.) γιος αθηναίου δασκάλου, γεννήθηκε στη Σάµο και είχε ήδη αρχίσει να διδάσκει στη Μυτιλήνη κα στη Λάµψακο, προτού ιδρύσει, το 306, στην Αθήνα τη φιλοσοφική εταιρεία που ονοµάστηκε κήποι ( από τον τόπο όπου συναθροίζονταν τα µέλη της ). Ήταν δάσκαλος πολύ αγαπητός για τα κοινωνικά του χαρίσµατα, λεπτός άνθρωπος µε πολύ γούστο, που ενσάρκωνε το ιδανικό της αττικής ευγένειας. Αφετηριακό σηµείο της διδασκαλίας του είναι η οµορφιά, που προσπάθησε να την ανυψώσει σε αρχή της πρακτικής ζωής και να την εξασφαλίσει στο άτοµο. Από τα πολυάριθµα και πολύ βιαστικά γραµµένα έργα του έχουν διασωθεί το Κύριαι Δόξαι, τρεις διδακτικές επιστολές, τµήµατα από το έργο του Περί φύσεως και µερικά σκόρπια αποσπάσµατα. Από το πλήθος των οπαδών του η αρχαιότητα είχε ξεχωρίσει το στενό φίλο του Μητρόδωρο από τη Λάµψακο, τον Ζίνωνα από τη Σιδώνα και τον Φαίδρο. Γνωστότερος είναι ο Φιλόδηµος από τα Γάδαρα της Κοίλης Συρίας. "Η ευτυχία θεµελιώνεται στην υγεία του σώµατος και στη ατάραχη ηρεµία της ψυχής" "Η ηθική του σώφρονος ανθρώπου γνωρίζει πότε είναι απαραίτητο να θυσιάζει την παρούσα ηδονή προς χάριν της ευτυχίας του µέλλοντος" "Ασεβής δεν είναι ακείνος που δεν παραδέχεται τους θεούς των πολλών, αλλά εκείνος που αποδίδει στους θεούς τις δοξασίες των πολλών". ΣΚΕΠΤΙΚΙΣΤΕΣ Ο Σκεπτικισµός δεν παρουσιαζόταν ως αυτοτελής σχολή, σύµφωνα και µε την φιλοσοφική άποψη που υποστήριζε, είχε χαλαρότερο σχήµα. Ο Σκεπτικισµός έχει τη αρχή του στον Πύρρωνα. Παρέχει την βάση για µιά σε βάθος κριτική των θεωριών της γνώσης που υπήρχαν όµως ήδη από τους Προσωκρατικούς. Το δεύτερο χαρακτηριστικό του Σκεπτικισµού είναι ο δρόµος προς τη αταραξία, που είναι και ο θικός σκοπός του.

17 Ο Πύρρων από την Ηλεία συστηµατοποίησε τη σκεπτική φιλοσοφία, είχε κάπως στενότερες σχέσεις µε τη σωκρατική σοφιστική σχολής της πατρίδας του. Μαζί µε τον Ανάξαρχο, οπαδό της φιλοσοφίας του Δηµόκριτου, ο Πύρρων ακολούθησε την εκστρατεία του Αλέξανδρου στην Ασία. Ο Πυρρωνισµός είναι προϊόν της εποχής του, όπου οι παραδοσιακές αξίες και δοξασίες της κοινωνίας βρίσκονταν σε µεταβατικό στάδιο. Με βάση τις απόψεις του Πύρρωνα ο σιλλογράφος Τίµων από τον Φλιούντα ( π.χ.) περιγελούσε τους φιλοσόφους. Η δεύτερη φάση του σκεπτικισµού αποτελεί τον Σκεπτικισµό της Ακαδηµίας µε εκπροσώπους τον Αρκεσίλαο (265 πχ) και τον Καρνεάδη (155 πχ). ΕΚΛΕΚΤΙΚΙΣΤΕΣ Επιχειρεί να εξοµαλύνει τον ανταγωνισµό των διαφορετικών φιλοσοφικών θέσεων, µε βάση το σηµείο της αναζήτησης της ευδαιµονίας, την εξάλειψη των παθών και το ιδανικό του σοφού. Η Εκλεκτικιστική φιλοσοφία εκθέτει σε γενικές γραµµές τις θεµελιώδεις και έµφυτες ανθρώπινες αλήθειες, αυτές πού είναι ανεξάρτητες και πριν από κάθε έρευνα. Εµφανίστηκε στους Στωικούς, κυριάρχισε αργότερα στην Ακαδηµία και έγινε επίσης δεκτός από τους περιπατητικούς. Εκπρόσωποί του είναι ο Μάρκος Τούλιος Κικέρωνας ( πχ), ο µέγας αστρονόµος Κλαύδιος Πτολεµαίος όπως και ο Γαληνός, ο γιατρός. Στον εκλεκτικιστικό Στωικισµό, οι τελευταίοι µεγάλοι φιλόσοφοι της ρωµαϊκής αυτοκρατορίας δείχνουν ένα έντονο θρησκευτικό ενδιαφέρον (Σενέκας, Μουσώνιος Ρούφος, Επίκτητος, Μάρκος Αυρήλιος). ΝΕΟΠΛΑΤΩΝΙΚΟΙ Σύµφωνα µε την αρχαία παράδοση ιδρυτής του νεοπλατωνισµού είναι κάποιος Αµµώνιος Σακκάς, ένας αινιγµατικός φιλόσοφος που είχε ιδρύσει στην Αλεξάνδρεια µια σχολή φιλαληθείας, µε συγκριτικές και εκλεκτικιστικές συνθέσεις. Εκτός από τον Πλωτίνο και τον Ωριγένη µαθητής του ήταν ο ρήτορας Λογγίνος στον οποίο αποδίδεται το Περί ύψους, βιβλίο σηµαντικό για την εξέλιξη των εννοιών της αισθητικής, και κάποιος άλλος Ωριγένης.

18 Ουσιαστικός θεµελιωτής της νεοπλατωνικής σχολής είναι ο Πλωτίνος ( µ.χ.) Γεννήθηκε στη Λυκόπολη της Αιγύπτου και σπούδασε στην Αλεξάνδρεια. Πήρε µέρος σε εκστρατεία (αποτυχηµένη) κατά των Περσών για να γνωρίσει τα µυστήριά τους. Γύρω στο 224µ.Χ. διδάσκει µε µεγάλη επιτυχία στη Ρώµη. Πέθανε σε κάποιο κτήµα στην Καµπανία. Ήταν ευγενική, λεπτή φύση, η προσωποποίηση της βαθιάς εσωτερικότητας και της εκπνευµατωµένης αντίληψης για τη ζωή ντρεπόταν επειδή ήταν ενσαρκωµένος!!. Τα έργα του γράφτηκαν σε γεροντική ηλικία και τα εξέδωσε ο µαθητής του Πορφύριος. Άσκησε εξαιρετική επίδραση στην αριστοκρατία της Ρώµης και οι µαθητές του ίδρυσαν τις νεοπλατωνικές σχολές στις σηµαντικότερες ελληνιστικές πόλεις. Ο νεοπλατωνισµός γνώρισε µια σύντοµη πολιτική επιτυχία µε την προσχώρηση σ αυτήν του αυτοκράτορα Ιουλιανού, που είχε ελπίσει ότι µε τη βοήθειά της θα µπορούσε να ανανεώσει τα αρχαία µυστήρια και ξεριζώσει τους αυξανόµενους φανατισµούς των αιρέσεων. Ιδρυτής του αθηναϊκού νεοπλατωνισµού είναι ο Πλούταρχος ( πέθανε ύστερα από το 430 µ.χ.) µε τους µαθητές του Συριανό και Ιεροκλή. Τόσο αυτοί όσο και εκείνοι που αναφέρονται παρακάτω έγραψαν σχόλια που εν µέρει έχουν διασωθεί σε έργα του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη. Σηµαντικότερος είναι ο Πρόκλος ( µ.χ.) Από τα έργα του πρέπει προπάντων να µνηµονευτεί το Περί της κατά Πλάτωνα θεολογίας. Μέσα στις ποικίλες ιδέες που συνθέτουν την νεοπλατωνική διδασκαλία µπορούµε να σηµειώσουµε: α) Την Ενότητα της ολης ουσιαστικής πραγµατικότητας. β) Την µετενσάρκωση των ψυχών, έως ότου βιώσουν πλήρως την ιδέα της ενότητας. γ) Την ανάγκη κάθαρσης σαν αυτοπραγµάτωση και ένωση µε την θεία ουσία µέσα του και στο Σύµπαν (θεοφάνεια). Γι αυτό συµπεριλαµβάνει ηθικές, ασκητικές και µαγικές πρακτικές, θεωρώντας την Μαγεία σαν την Μεγάλη Επιστήµη - σύνθεση όλων των επιστηµών. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΝΗ ΣΧΟΛΗ - ΠΑΤΕΡΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Από τον συγκριτισµό των Αλεξανδρινών φιλοσόφων προήλθαν και οι καλύτερες φιλοσοφικές θέσεις της ανερχόµενης θρησκείας των χριστιανών. Από τον Κλήµεντα τον Αλεξανδρέα έχουν διασωθεί τρία έργα: Λόγος προτρεπτικός προς Έλληνας, Παιδαγωγός, Στρωµατείς. Από τη σχολή του προερχόταν και ο θεµελιωτής της χριστιανικής θεολογίας, Ωριγένης. Γεννηµένος το 185 µ.χ. στην Αλεξάνδρεια και µε ολοκληρωµένη για εκείνη την εποχή µόρφωση, Ωριγένης

19 διακρίθηκε ως δάσκαλος, αλλά εξαιτίας της διδασκαλίας του ήρθε σε σύγκρουση µε την εκκλησιαστική Σύνοδο που τον καθαίρεση από το αξίωµά του. Έζησε στην Καισάρεια και στην Τύρο, όπου πέθανε το 254 µ.χ. Συνδύαζε τη σιδερένια θέληση και την ακαταπόνητη δραστηριότητα µε το ειρηνικό και συµφιλιωτικό πνεύµα της επιστηµονικής µόρφωσης, το οποίο προσπάθησε να µεταφέρει και στις έντονες εκκλησιαστικές διαµάχες. Από τα συγγράµµατά του, εκτός από εκείνο που στρεφόταν κατά του Κέλσου, ενδιαφέρει και το Περί αρχών. Γράφοντας κατηγορίες ενάντια στους νεοπλατωνικούς φιλοσόφους µας εξιστορεί µοναδικά στοιχεία για τα µυστήριά τους. Ηµεροµηνία καταχώρησης : 11/12/ :20

Πλάτωνος Βιογραφία Δευτέρα, 23 Μάιος 2011 01:55

Πλάτωνος Βιογραφία Δευτέρα, 23 Μάιος 2011 01:55 Ο Πλάτων (427 π.χ. - 347 π.χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος από την Αθήνα, ο πιο γνωστός μαθητής του Σωκράτη και δάσκαλος του Αριστοτέλη. Το έργο του με τη μορφή φιλοσοφικών διαλόγων έχει σωθεί ολόκληρο

Διαβάστε περισσότερα

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Τι είναι η φιλοσοφία; Φιλοσοφία είναι η επιστήμη που ασχολείται με: ερωτήματα προβλήματα ή απορίες που μπορούμε να αποκαλέσουμε οριακά,

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµα Α1 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον καθένα: Α

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέµα Α1 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον

Διαβάστε περισσότερα

Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ»

Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Τμήμα 5 ης -6 ης Δημοτικού Σάββατο, 27 Οκτωβρίου 2012 Θαλής ο Μιλήσιος 630/635 π.χ. 543 π.χ. Ο πρώτος φιλόσοφος! Ο Θαλής ο Μιλήσιος ανήκει στους προσωκρατικούς

Διαβάστε περισσότερα

«Ο πλατωνικός διάλογος»

«Ο πλατωνικός διάλογος» «Ο πλατωνικός διάλογος» Εισαγωγή στους πλατωνικούς διαλόγους Τρόποι ανάγνωσης και ερµηνείας του πλατωνικού έργου ιάλογος και διαλεκτική Γιώργος Καµπάλιος Το έργο «ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

3. Να αναλύσετε τον τρόπο µε τον οποίο η στωική φιλοσοφία και ο νεοπλατωνισµός επηρέασαν τους Απολογητές και τους Πατέρες της Εκκλησίας.

3. Να αναλύσετε τον τρόπο µε τον οποίο η στωική φιλοσοφία και ο νεοπλατωνισµός επηρέασαν τους Απολογητές και τους Πατέρες της Εκκλησίας. 2.2.2. Η Ανατολική Λεκάνη της Μεσογείου κατά τους τρεις πρώτους µ.χ. αιώνες - Το Ελληνικό Πνεύµα κατά τους τρεις πρώτους µ.χ. αιώνες - Η Παλαιοχριστιανική τέχνης - Μια Τέχνη Ελληνική Eρωτήσεις ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΗ / ΙΣΤΟΡΙΚΟ 7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η φιλοσοφία. Έννοια και περιεχόμενο 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ Η εξέλιξη της φιλοσοφίας και η οντολογία Ι. Εισαγωγή... 25 ΙΙ. Η προσωκρατική φιλοσοφία...

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΕΡΠΑΝΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΕΡΠΑΝΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΕΡΠΑΝΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Στην αρχή επιστήμη και φιλοσοφία ήταν ενωμένες και με το πέρασμα των αιώνων απέκτησαν σιγά-σιγά την ανεξαρτησία τους από την κοινή φιλοσοφική

Διαβάστε περισσότερα

α) «άτοµα» β) «απεικάσµατα» γ) «επιθυµητικό». Μονάδες 12

α) «άτοµα» β) «απεικάσµατα» γ) «επιθυµητικό». Μονάδες 12 ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 25 ΜΑΪΟΥ 2004-05-25 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΡΕΙΣ (3) ΟΜΑ Α Α Α.1 Να µεταφέρετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος. 1 Ο πολιτισμός ευαθείον του ανθρώπου, η φαντασία της προόδου και ο φετιχισμός της τεχνικής

Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος. 1 Ο πολιτισμός ευαθείον του ανθρώπου, η φαντασία της προόδου και ο φετιχισμός της τεχνικής ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Για τους ΦΟΙΤΗΤΕΣ του ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΠΥΘΑΓΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΝΕΟΠΥΘΑΓΟΡΕΙΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ

ΝΕΟΠΥΘΑΓΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΝΕΟΠΥΘΑΓΟΡΕΙΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ ΝΕΟΠΥΘΑΓΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΝΕΟΠΥΘΑΓΟΡΕΙΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ Υπό Ελευθερίου Διαµαντάρα Ερευνητή Μελετητή Ιστορίας Φιλοσοφίας Συγγραφέα Ακαδηµαϊκού και εκπροσώπου της ACCADEMIA DI NAPOLI 1611 Σε δύο προηγούµενα βιβλία

Διαβάστε περισσότερα

Υπατία. Εργασία της µαθήτριας Ελευθεριάδη Κωνσταντίνα Υπεύθυνη καθηγήτρια: Dr. Σταυρούλα Πατσιοµίτου 1 ο ΠρότυποΠειραµατικόΓυµνάσιοΑθηνών

Υπατία. Εργασία της µαθήτριας Ελευθεριάδη Κωνσταντίνα Υπεύθυνη καθηγήτρια: Dr. Σταυρούλα Πατσιοµίτου 1 ο ΠρότυποΠειραµατικόΓυµνάσιοΑθηνών Υπατία Τετάρτη20 Νοεµβρίου 2013 Σχολικό έτος 2013-2014 Εργασία της µαθήτριας Ελευθεριάδη Κωνσταντίνα Υπεύθυνη καθηγήτρια: Dr. Σταυρούλα Πατσιοµίτου 1 ο ΠρότυποΠειραµατικόΓυµνάσιοΑθηνών Τµήµα Β1 Βιογραφικό

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 3. Ξενοφών Γρύλλου Ερχιεύς Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 1. Η ΖΩΗ ΤΟΥ 1. Να δώσετε βασικές πληροφορίες για την καταγωγή του Ξενοφώντα και για το οικογενειακό περιβάλλον µέσα στο οποίο µεγάλωσε. 2. Σε ποια εποχή

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική διαδρομή στην Κάτω Ιταλία

Πολιτιστική διαδρομή στην Κάτω Ιταλία Πολιτιστική διαδρομή στην Κάτω Ιταλία 11 ο Γυμνάσιο Αχαρνών Το εξώφυλλο του βιβλίου μας Αχαρναί 2010 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Πρόλογος Αρχαίες αποικίες Πυθαγόρας ο Σάμιος Η διάλεκτος των Ελλήνων της Κάτω Ιταλίας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ H ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ Στην εποχή του Θουκυδίδη πραγματοποιείται ένα σπουδαίο γεγονός που έγινε βασική αιτία να εξασθενίσουν οι Αρχαίες Ελληνικές πόλεις καθώς να συντριβή το πολιτισμικό μεγαλείο της αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΣ ΚΑΙ ΚΟΣΜΟΣ ΣΤΗ ΣΚΕΨΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΩΝ

ΘΕΟΣ ΚΑΙ ΚΟΣΜΟΣ ΣΤΗ ΣΚΕΨΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΩΝ ΘΕΟΣ ΚΑΙ ΚΟΣΜΟΣ ΣΤΗ ΣΚΕΨΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΩΝ Οι θεολογικοί στοχασμοί και η προσέγγισή τους σε σχέση με το θείο, σύμφωνα με τον Ηράκλειτο, τους Στωικούς φιλοσόφους, τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΟΜΑΔΑΣ (Τετράβιβλος, βιβλίο 1ο, κεφ. 7, σελ. 42-43, Περί ημερινών και νυκτερινών ).

ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΟΜΑΔΑΣ (Τετράβιβλος, βιβλίο 1ο, κεφ. 7, σελ. 42-43, Περί ημερινών και νυκτερινών ). ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΟΜΑΔΑΣ (Τετράβιβλος, βιβλίο 1ο, κεφ. 7, σελ. 42-43, Περί ημερινών και νυκτερινών ). Οι ομάδες των πλανητών (Sects) και η σπουδαιότητά τους σε ένα χάρτη Η πρωταρχική ενέργεια που

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑ Α Α Α.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων της Στήλης Α και δίπλα το γράµµα της θέσης που αποδίδεται στον καθένα από αυτούς από τη Στήλη Β.

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1.Ο Πρωταγόρας παρουσιάζει στο σημείο αυτό μια ιδιαιτέρως ρηξικέλευθη τοποθέτηση σχετικά με την έννοια και το σκοπό της τιμωρίας. Η τιμωρία, σύμφωνα με τον Πρωταγόρα δεν είναι εκδίκηση και

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων 1 Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων Αθήνα --- ευτέρα 16 Σε τεµβρίου 2013 2 Κύριε ήµαρχε, Κυρία Πρόεδρε του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ Κριτική στην Πλατωνική θεωρία των ιδεών : Ποια η σχέση των Πλατωνικών ιδεών με την αισθητή πραγματικότητα ; Δύο δυνατότητες

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ Κριτική στην Πλατωνική θεωρία των ιδεών : Ποια η σχέση των Πλατωνικών ιδεών με την αισθητή πραγματικότητα ; Δύο δυνατότητες ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ Κριτική στην Πλατωνική θεωρία των ιδεών : Ποια η σχέση των Πλατωνικών ιδεών με την αισθητή πραγματικότητα ; Δύο δυνατότητες Α Ο ιδέες παριστάνονται στα αισθητά αντικείμενα Β Τα αισθητά αντικείμενα

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο εργασίας E ομάδας

Φύλλο εργασίας E ομάδας Φύλλο εργασίας E ομάδας «δημοκρατικὸν μὲν εἶναι τὸ κληρωτὰς εἶναι τὰς ἀρχάς, τὸ δ αἰρετὰς ὀλιγαρχικόν» (Η ανάδειξη στα αξιώματα με κλήρωση θεωρείται δημοκρατική, ενώ με εκλογή ολιγαρχική ) Αριστοτέλους,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ 1 Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ Ο Σμυρναϊκός Μανές ή αλλιώς Μανέρως. Κατά τους Αρχαίους συγγραφείς ο Μανέρως ήταν θλιβερός ήχος και τον ονομάζανε Μανέρω ή Λίναιος θρήνος διότι κατά τα λεγόμενα με τον ήχο αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ (σελ.140-151)

Ο ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ (σελ.140-151) Ο ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ (σελ.140-151) Ορισμός: ο πολιτισμός που προήλθε από τη σύνθεση ελληνικών και ανατολικών στοιχείων ονομάστηκε ελληνιστικός και απέκτησε οικουμενικό χαρακτήρα. 2.1 Τα ελληνιστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ. Δ2. Οι φιλοσοφικές ιδέες του Σωκράτη. Διαλεκτική, μαιευτική, ειρωνεία. Η αναζήτηση των ορισμών, η επαγωγική μέθοδος και η ηθική.

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ. Δ2. Οι φιλοσοφικές ιδέες του Σωκράτη. Διαλεκτική, μαιευτική, ειρωνεία. Η αναζήτηση των ορισμών, η επαγωγική μέθοδος και η ηθική. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Δ2. Οι φιλοσοφικές ιδέες του Σωκράτη. Διαλεκτική, μαιευτική, ειρωνεία. Η αναζήτηση των ορισμών, η επαγωγική μέθοδος και η ηθική. 1. Πώς σχολίασε και πώς προσπάθησε ο Σ. να ελέγξει το χρησμό του

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτήριο ΤΟ ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ - ΓΥΜΝΑΣΙΟ. Αρχαϊκή Εποχή και στο Ισλάμ. Ανάτυπο από τον τόμο «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΤ, 2011-2012»

Εκπαιδευτήριο ΤΟ ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ - ΓΥΜΝΑΣΙΟ. Αρχαϊκή Εποχή και στο Ισλάμ. Ανάτυπο από τον τόμο «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΤ, 2011-2012» Ανάτυπο από τον τόμο «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΤ, 2011-2012» Εκπαιδευτήριο ΤΟ ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ - ΓΥΜΝΑΣΙΟ Χαρτογραφία στην Αρχαϊκή Εποχή και στο Ισλάμ Ανάτυπο από τον τόμο «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΤ, 2011-2012» Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΖΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ, ΑΝ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΦΡΟΝΗΣΗ, ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΚΑΙ ΟΥΤΕ ΠΑΛΙ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

323 Α) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

323 Α) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α 323 Α) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Για όποιον εξετάζει το πολίτευμα, δηλαδή ποια είναι η ουσία του κάθε πολιτεύματος και ποια τα χαρακτηριστικά του, το πρώτο

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα: Μομφές Μέλη: Δανιήλ Σταμάτης Γιαλούρη Άννα Βατίδης Ευθύμης Φαλαγγά Γεωργία

Ομάδα: Μομφές Μέλη: Δανιήλ Σταμάτης Γιαλούρη Άννα Βατίδης Ευθύμης Φαλαγγά Γεωργία Ομάδα: Μομφές Μέλη: Δανιήλ Σταμάτης Γιαλούρη Άννα Βατίδης Ευθύμης Φαλαγγά Γεωργία ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟ H γενική τάση των κατοίκων της Αιγύπτου στις επιστήμες χαρακτηριζόταν από την προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Η Φυσική Γεωγραφία εξετάζει: τον γήινο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΕΛΠ22 ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΟΤΥΠΗ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΕΛΠ22 ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΟΤΥΠΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΕΛΠ22 ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΟΤΥΠΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... 2 Εισαγωγή... 3 Οι αρχές του σύμπαντος κατά τον Αριστοτέλη... 3 Ο υποσελήνιος χώρος... 3 Ο χώρος

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ 5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΚΛΗ 5 ος αι. π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η Μόρφωση των νέων - αγοριών Η εκπαίδευση στην αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

Μέγιστον τόπος. Ἅπαντα γάρ χωρεῖ. (Θαλής)

Μέγιστον τόπος. Ἅπαντα γάρ χωρεῖ. (Θαλής) Μέγιστον τόπος. Ἅπαντα γάρ χωρεῖ. (Θαλής) Από την εποχή που οι άνθρωποι σήκωσαν τα μάτια τους προς τον ουρανό και παρατήρησαν τον Ήλιο (τον θεό τους) και τα αστέρια, είχαν την πεποίθηση ότι η Γη είναι

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο Η παρακάτω εργασία παρουσιάστηκε στο εισαγωγικό σεµινάριο στα οµαδικά δυναµικά στην Ελληνική Εταιρεία Οµαδικής Ανάλυσης και Ψυχοθεραπείας, τον Ιανουάριο του 2000. Στην οµάδα που συνεργάστηκε µαζί µου για

Διαβάστε περισσότερα

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν.

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν. Είναι γνωστή σε όλους η σειρά επιστημονικής φαντασίας Star Trek η οποία έχει φανατικούς θαυμαστές σε όλο τον κόσμο. Οι τεχνολογικές καινοτομίες και οι «φανταστικές» τεχνολογίες που είχε συμπεριλάβει στο

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιστήμες στην Αρχαία Ελλάδα. Από τον Θαλή στον Αναξίμανδρο. Θαλής ο Μιλήσιος

Οι επιστήμες στην Αρχαία Ελλάδα. Από τον Θαλή στον Αναξίμανδρο. Θαλής ο Μιλήσιος ΕΝΟΤΗΤΑ 1 - ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Κείμενο 1 Οι επιστήμες στην Αρχαία Ελλάδα. Από τον Θαλή στον Αναξίμανδρο. Είναι γνωστό πως στην Αρχαία Ελλάδα γίνονται τα πρώτα σημαντικά βήματα για την ανάπτυξη των επιστημών,

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Cleopatra (Κλεοπάτρα) 69 30 π.χ. Αίγυπτος Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.x και βασίλεψε στην

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

3. Ο Πλάτων. 1. Ποιο οντολογικό πρόβληµα προσπάθησε να επιλύσει ο Πλάτων µε τη θεωρία των ιδεών;

3. Ο Πλάτων. 1. Ποιο οντολογικό πρόβληµα προσπάθησε να επιλύσει ο Πλάτων µε τη θεωρία των ιδεών; 3. Ο Πλάτων Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Ποιο οντολογικό πρόβληµα προσπάθησε να επιλύσει ο Πλάτων µε τη θεωρία των ιδεών; 2. Ποια άποψη έχει ο Πλάτων για τις γνώσεις που προκύπτουν από τις αισθήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 2: ΗΘΙΚΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΗΘΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 2: ΗΘΙΚΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΗΘΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 2: ΗΘΙΚΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΗΘΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΙ. Έρευνα-επιλογή: Μαρτίνα Λόος Μετάφραση-επιµέλεια: Βασιλική Καντζάρα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΙ. Έρευνα-επιλογή: Μαρτίνα Λόος Μετάφραση-επιµέλεια: Βασιλική Καντζάρα Έρευνα-επιλογή: Μαρτίνα Λόος Μετάφραση-επιµέλεια: Βασιλική Καντζάρα ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΙ Εισαγωγή Το παρόν κείµενο περιλαµβάνει ορισµένα µόνο ονόµατα γνωστών µαθηµατικών από την ιστορία της επιστήµης. Η έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

Η προσωκρατική Επιστημονική Επανάσταση

Η προσωκρατική Επιστημονική Επανάσταση Η προσωκρατική Επιστημονική Επανάσταση Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Τμήμα Φυσικής ΕΚΠΑ Μέχρι την προσωκρατική περίοδο οι άνθρωποι δέχονταν στωικά ότι προϋπήρχε ένα μυστικιστικό στοιχείο,

Διαβάστε περισσότερα

1. Να αναλύσετε το ρόλο που έπαιξαν οι Αµφικτυονίες ως θρησκευτικοί, πολιτικοί και κοινωνικοί θεσµοί των αρχαίων Ελλήνων.

1. Να αναλύσετε το ρόλο που έπαιξαν οι Αµφικτυονίες ως θρησκευτικοί, πολιτικοί και κοινωνικοί θεσµοί των αρχαίων Ελλήνων. 2.1.2. Κοινοί εσµοί των Αρχαίων Ελλήνων - Παιδεία Eρωτήσεις ανάπτυξης 1. Να αναλύσετε το ρόλο που έπαιξαν οι Αµφικτυονίες ως θρησκευτικοί, πολιτικοί και κοινωνικοί θεσµοί των αρχαίων Ελλήνων. 2. Να αναλύσετε

Διαβάστε περισσότερα

Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας

Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας 26 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Το πρόγραµµα της Β Ενιαίου Λυκείου Θεωρητικής Κατεύθυνσης για την Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραµµατεία, όπως αυτό ορίστηκε από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο,

Διαβάστε περισσότερα

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες 11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Συλλογή-επιλογή:Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια: Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ Κλεοπάτρα 69 30 π.χ. Αίγυπτος -Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.χ. Βασίλεψε στην Αίγυπτο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) Από τον 2ο αιώνα και εξής η λέξη ευαγγέλιο δηλώνει: τα βιβλία εκείνα της Καινής Διαθήκης που περιέχουν και αφηγούνται το γεγονός της

Διαβάστε περισσότερα

Αίγυπτος, Βαβυλωνία : επιγραφές, έγγραφα. Σκοπός : απαθανάτιση : κατορθώµατα/επιτεύγµατα ηγεµόνων.

Αίγυπτος, Βαβυλωνία : επιγραφές, έγγραφα. Σκοπός : απαθανάτιση : κατορθώµατα/επιτεύγµατα ηγεµόνων. Ιστοριογραφία (περιγραφικός ορισµός): Επιστήµη γεγονότα : χρονολογική σειρά χρονική περίοδος κριτικός έλεγχος των πηγών ανάλυση αιτίων και συνθηκών Ιστορική αναδροµή Αίγυπτος, Βαβυλωνία : επιγραφές, έγγραφα.

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 < > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Επαναλαμβάνουμε την έκπληξή μας για τα τεράστια συμπλέγματα γαλαξιών, τις πιο μακρινές

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 3: Βυζαντινή Επιστολογραφία: είδη - χαρακτηριστικά. Συνέσιος ο Κυρηναίος: Βίος και Έργο Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα έρθουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. Οι φορείς της αγωγής στην Αθήνα Βαθμίδες αγωγής Παιδευτικά μέσα A).. α).......

Διαβάστε περισσότερα

Οι παιδαγωγικές απόψεις του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη

Οι παιδαγωγικές απόψεις του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη Οι παιδαγωγικές απόψεις του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη Γράφει ο Θεόδωρος Ζουρμπάνος Η Φιλοσοφική Σχολή των Αθηνών: Ραφαήλ Σάντι Στάνζα Ντέλλα Σενιατούρα, Βατικανό, 1509 1511 Στη σχολή των Αθηνών παρατηρούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ LypCh1:Layout 1 copy 11/13/08 8:53 PM Page 3 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΛΥΠΟΥΡΛΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΜΗΡΟ ΣΤΟΝ ΙΠΠΟΚΡΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2008 LypCh1:Layout 1 copy 11/13/08 8:53 PM Page

Διαβάστε περισσότερα

Η Στήλη των Μαθηματικών Από τον Κώστα Δόρτσιο, Σχ. Σύμβουλο Μαθηματικών

Η Στήλη των Μαθηματικών Από τον Κώστα Δόρτσιο, Σχ. Σύμβουλο Μαθηματικών Η στήλη των Μαθηματικών. Τετάρτη 5 Απριλίου 26 1/5 Ν:9 ο Η Στήλη των Μαθηματικών Από τον Κώστα Δόρτσιο, Σ. Σύμβουλο Μαθηματικών Τα Μαθηματικά των Αραίων Ελλήνων Η σολή της Ιωνίας - Αναφορά στο έργο του

Διαβάστε περισσότερα

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002

37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002 37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ, «ΠΛΑΤΩΝΑ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ» ΤΑΞΗ: Γ, ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: Αρετή Πότσιου, ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ: Νίκος Κοκκινάκης

Διαβάστε περισσότερα

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν.

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι μόνος είναι απλά ένα όνειρο. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι με άλλους μαζί είναι πραγματικότητα. John Lennon Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως

Διαβάστε περισσότερα

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας:

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας: Ιουδαϊσµός α) Παρουσίαση θρησκείας: Ο Ιουδαϊσµός είναι η παραδοσιακή θρησκεία των Εβραίων. Σύµφωνα µε τον ορθόδοξο Ιουδαϊσµό και τους βαθιά θρησκευόµενους Εβραίους, ο βιβλικός πατριάρχης Αβραάµ ήταν ο

Διαβάστε περισσότερα

τα βιβλία των επιτυχιών

τα βιβλία των επιτυχιών Τα βιβλία των Εκδόσεων Πουκαμισάς συμπυκνώνουν την πολύχρονη διδακτική εμπειρία των συγγραφέων μας και αποτελούν το βασικό εκπαιδευτικό υλικό που χρησιμοποιούν οι μαθητές των φροντιστηρίων μας. Μέσα από

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ, ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ, ΤΕΧΝΗ

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ, ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ, ΤΕΧΝΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΗ» ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ Η σειρά σεμιναρίων με θέμα ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ, ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ, ΤΕΧΝΗ διοργανώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Τρεις ενδιαφέρουσες αποδείξεις του Πυθαγορείου Θεωρήματος

Τρεις ενδιαφέρουσες αποδείξεις του Πυθαγορείου Θεωρήματος Τρεις ενδιαφέρουσες αποδείξεις του Πυθαγορείου Θεωρήματος Δρ. Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος Σχολικός Σύμβουλος κλάδου ΠΕ03 www.p-theodoropoulos.gr Εισαγωγή Είναι γνωστό ότι για το Πυθαγόρειο θεώρημα έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός

Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ RICHARD DAWKINS «ΤΗΕ GOD DELUSION» («Η ΠΕΡΙ ΘΕΟΥ ΑΥΤΑΠΑΤΗ») Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 08/07/2007 00:00 Του Π. Ν. ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΥ Η ανθρωπότητα και

Διαβάστε περισσότερα

ΔÔ Û Ì Î È ÔÈ ÎÈÓ ÛÂÈ ÙË Ë

ΔÔ Û Ì Î È ÔÈ ÎÈÓ ÛÂÈ ÙË Ë ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΔÔ Û Ì Î È ÔÈ ÎÈÓ ÛÂÈ ÙË Ë Tα βασικά σημεία του μαθήματος Η Γη είναι ένα ουράνιο σώμα, που κινείται συνεχώς στο διάστημα. Το σχήμα της είναι γεωειδές, δηλαδή είναι ελαφρά συμπιεσμένο στις κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΠ22 ΤΕΤΑΡΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΕΛΠ22 ΤΕΤΑΡΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΛΠ22 ΤΕΤΑΡΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Υποστηρίζεται η άποψη ότι η ελληνιστική περίοδος (3ος - 2ος αι. π.χ.) αποτελεί το «απόγειο» της αρχαίας ελληνικής επιστήµης. Επίσης, ορισµένοι ιστορικοί της επιστήµης εκτιµούν ότι

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Μάθημα Δεύτερο από την σειρά Οικοδομώντας μία Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3, -Οριζόντια Πράξη», ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011 Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟΥΣ : Γιάννης Πετσουλας-Μπαλής Στεφανία Ολέκο Χριστίνα Χρήστου Βασιλική Χρυσάφη

ΑΠΟ ΤΟΥΣ : Γιάννης Πετσουλας-Μπαλής Στεφανία Ολέκο Χριστίνα Χρήστου Βασιλική Χρυσάφη ΑΠΟ ΤΟΥΣ : Γιάννης Πετσουλας-Μπαλής Στεφανία Ολέκο Χριστίνα Χρήστου Βασιλική Χρυσάφη Ο ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ (572-500 ΠΧ) ΗΤΑΝ ΦΟΛΟΣΟΦΟΣ, ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΣ ΤΗΣ ΜΟΥΙΣΚΗΣ. ΥΠΗΡΞΕ Ο ΠΡΩΤΟΣ ΠΟΥ ΕΘΕΣΕ ΤΙΣ ΒΑΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Ο κατηγορούμενος δεν επολιτεύετο εν στενή εννοία. Υπήρξε ελεύθερο κριτικό πνεύμα, που στους δημοκρατικούς καιρούς απεστρέφετο τους λαοπλάνους

Ο κατηγορούμενος δεν επολιτεύετο εν στενή εννοία. Υπήρξε ελεύθερο κριτικό πνεύμα, που στους δημοκρατικούς καιρούς απεστρέφετο τους λαοπλάνους Βασίλειος Ρήγας Α Μέρος Ερωτήσεις προς τους συνηγόρους: «Διετυπώθησαν ήδη πολλές σκέψεις και απόψεις επί των ζητημάτων της κατηγορίας. Μερικά κρίσιμα σημεία όμως, είτε ουδόλως ετέθησαν, είτε χρήζουν κρείσσονος

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση της φιλοσοφίας με τη φυσική και τα μαθηματικά από την αρχαιότητα ως σήμερα.

Η σχέση της φιλοσοφίας με τη φυσική και τα μαθηματικά από την αρχαιότητα ως σήμερα. Η σχέση της φιλοσοφίας με τη φυσική και τα μαθηματικά από την αρχαιότητα ως σήμερα. 3 ο ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Σχολικό έτος: 2012-2013 Ονόματα μαθητών Α ΟΜΑΔΑ Βασιλειάδη Μαριάννα Καραδήμας Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

Αυτά συμβαίνουν σε επίπεδο αισθητού δηλαδή ύλης, τι γίνεται όμως σε επίπεδο νοητού, δηλαδή καταστάσεων, γεγονότων κτλ;

Αυτά συμβαίνουν σε επίπεδο αισθητού δηλαδή ύλης, τι γίνεται όμως σε επίπεδο νοητού, δηλαδή καταστάσεων, γεγονότων κτλ; Όλοι έχουμε ακούσει για το συνειδητό και το υποσυνείδητο. Το υποσυνείδητο είναι μια αποθήκη πληροφοριών από την οποία αντλούμε εικόνες ήχους κτλ για να αποκωδικοποιήσουμε κάτι. Π.χ. σπάει ένα γυαλί, τα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ασχολήθηκα 30 χρόνια με τη διδασκαλία των Μαθηματικών του Γυμνασίου, τόσο στην Μέση Εκπαίδευση όσο και σε Φροντιστήρια. Η μέθοδος που χρησιμοποιούσα για τη

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία Ι

Χριστιανική Γραμματεία Ι Χριστιανική Γραμματεία Ι Ενότητα 1-B A1-2: Περίοδος Δογματικής Ανασυγκρότησης (313-451) Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού

7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού 7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Ποιοι είναι οι κύριοι εκπρόσωποι της θεωρίας του ωφελιµισµού και µε βάση ποιο κριτήριο θα πρέπει, κατ αυτούς, να αξιολογούνται οι πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα