Θέρος, τρύγος, πόλεµος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Θέρος, τρύγος, πόλεµος"

Transcript

1 ΑΡ. ΦΥΛΛΟΥ 17 ΙΟΥΝΙΟΣ ΙΟΥΛΙΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2015 ΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΩΡΕΑΝ tachortata.blogspot.gr Τριµηνιαία περιοδική έκδοση του Συλλόγου των Απανταχού Χορτιωτών Λευκάδος ΠΡΩΤΗ ΣΕΛΙ Α Καλοκαίρι 2015 Θέρος, τρύγος, πόλεµος Του ΑΓΓΕΛΟΥ Γ. ΧΟΡΤΗ Η πηγή στους Αϊ Πέντε Χορτάτων Να που και πάλι αναπηδά στη δίψα µου η πηγή, πηγή ζωής, χορευτική πηγή, πηγή χαρά µου Άγγ. Σικελιανού, Γιατί βαθιά µου δόξασα Καλοκαιρινά χορτιώτικα καλούδια: καστραβέτσα, χειµωνικά, ρήγανη κ.λ.π. [Ο δικαιούχος των προσόδων του κήπου Σπύρος Μανταγιάννης επί το έργον]. Αναπηδά το ευώδισµα στο γαλανόν αιθέρα Άγγ. Σικελιανού, Ο Αλαφροϊσκιωτος. ΤΑ ΧΩΡΙΑ ΕΡΗΜΩΝΟΥΝ, ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΚΛΕΙΝΟΥΝ Του ΣΠΥΡΟΥ Ν. ΒΟΥΚΕΛΑΤΟΥ Σελ. 6 «ὡς τά τ ἄλλ ἐστὶν µέγας, κἀκεῖνό φασιν αὐτόν, ὡς ἐγὼ κλύω, τὴν παυσίλυπον ἄµπελον δοῦναι βροτοῖς. οἴ νου δὲ µηκέτ ὄντος οὐκ ἔστιν Κύπρις οὐδ ἄλλο τερπνὸν οὐδὲν ἀνθρώποις ἔτι». [=και σε άλλα είναι τρανός (ο Βάκχος), κι όπως λένε και τ' άκουσα, το κλήµα έχει δοσµένο στον άνθρωπο το βάλσαµο για τη λύπη. Κι αν δεν έχεις κρασί, τέρµα και ο έρωτας, κι οτιδήποτε άλλο ευφραίνει τον άνθρωπο]. Ευριπίδου Βάκχαι, Συνέχεια στη Σελ.5 Αριστερά: O πίνακας Ο Μικρός Βάκχος του Θεόφιλου Χατζηµιχαήλ Το γράµµα της Σύνταξης ΣΕΛ. 2-3 «Θεατρικότητα» Την χάραξι φρόντισε τεχνικά να γίνει. Έκφρασις σοβαρή και µεγαλοπρεπής. Το διάδηµα καλλίτερα µάλλον στενό εκείνα τα φαρδιά των Πάρθων δεν µε αρέσουν. (Κωνσταντίνος Καβάφης «Φιλέλλην») Σαλβαδόρ Νταλί: Εµφάνιση ενός προσώπου και φρουτιέρας σε παραλία (1938) Ο µεγάλος ισπανός ζωγράφος του 20ου αιώνα δηµιουργεί σουρεαλιστικές εικόνες, αποµονώνοντας τα αντικείµενα απ το φυσικό τους χώρο. ΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ Γεγονότα και σχόλια Σελ. 4 Ποικίλα Σελ. 4, 7, 8 Το αίµα νερό δεν γίνεται Σελ. 8 Κοινωνικά Σελ. 8

2 2 Ιούνιος Ιούλιος - Αύγουστος 2015 ΤΑ ΧΟΡΤΑΤΑ Το γράµµα της Σύνταξης: «Θεατρικότητα» Την χάραξι φρόντισε τεχνικά να γίνει. Έκφρασις σοβαρή και µεγαλοπρεπής. Το διάδηµα καλλίτερα µάλλον στενό εκείνα τα φαρδιά των Πάρθων δεν µε αρέσουν. (Κωνσταντίνος Καβάφης «Φιλέλλην») Αγαπητοί συγχωριανοί και φίλοι αναγνώστες, Τω καιρώ εκείνω, δεκαετία του '50, στην πλατεία του χωριού έδινε σχεδόν κάθε καλοκαίρι τ ς παραστάσεις του ο δεινός καραγκιοζοπαίχτης Λιάκος. Έστενε τον µπερντέ του στην ταράτσα του Μπράελα και το κοινό απολάµβανε απ την πλατεία το υποκριτικό του ταλέντο. Στ ς ιστορίες του εκόλαε πολλές φορές και διάφορα καλαµπούρια, ξεµατοχινά για την κάθε περίσταση, ενώ και τα πειράγµατα εδίνανε κι επαίρνανε µε κάποιους απ το κοινό. Έτσι τα βράδια ο Λιάκος έκλεφτε την παράσταση κι όταν έπεφτε ο µπερντές όλοι εγυρίζανε στην κόρνια τους χωρίς να κλαίνε το πιάτο µε τα όσπρια (κουκιά, φακή, µπίζα, λαθήρια), που ήτανε το «εισιτήριο» για να παρακολ θήσουνε την παράσταση. Εκτός, βέβαια, από το θέατρο σκιών, στο χωριό εγενόντανε και θεατρικές παραστάσεις απ τα παιδιά του σκολιού στις 25 Μαρτίου και στο τέλος τ ς σχολικής χρονιάς. Από άλλα είδη θεάτρου οι περισσότεροι συγχωριανοί µας, εκείνοι κυρίως που δεν είχανε πάει σχολαρχείο και, γενικά, δεν είχανε ξεµυτίσει απ το χωριό, δεν είχανε ιδέα. Υπήρχανε, βέβαια, και κάποιοι συγχωριανοί που χανε ταξιδέψει στο «Εξωτερικό» (Αγρίνιο, Πάτρα, Αθήνα κ.λπ.), και µερικοί από δαύτους εµάθανε πως, εκτός απ την τραγωδία τ ς λόρδας, υπάρχει και η αρχαία ελληνική τραγωδία, όπως κι άλλα είδη θεάτρου, ως και θέατρο του Παραλόγου. Ο µπάρµπα Τιπούκειτος, µάλιστα, έφτασε κι ως το θέατρο τ ς Επιδαύρου, την εποχή που στη Λευκάδα εκυκλοφορούσανε τα παγωτά «Θαύµα» - κρέµα, σοκολάτα, κύπελλο και κακάο µ ένα φράγκο. Εκτός όµως από εφτήνη τη θεατρική τέχνη, υπάρχει κι ένα άλλο θέατρο, εκειό τ ς καθηµερινότητας, µε τ ς θεατρινισµούς και τα «καραγκιοζιλίκια» της. Κι εφτήνη η τέχνη ήτανε και είναι άσχετη µε το θεατρικό χώρο από τότενες που ο Θέους εδηµιούργησε τη Λευκάδα και τον κόσµο (το δρόµο των Χορτάτων προς τη Νεραϊδόλυµπα δεν τον έφκιασε ακόµα, ούτε καν εκειόνε προς τη θάλασσα του Κοµπλιού, άγνωστο για ποιόνε λόγο, αν και επεράσανε ακριβώς χρόνια από κτίσεως κόσµου, κατά τας Γραφάς ), υπήρχε δηλαδή εφτό το άλλο θέατρο πριν από τον Πεισίστρατο, το Άρµα Θέσπιδος και τ ς γιορτές Λόγου και Τέχνης τ ς Λευκάδας. Εικόνα για εφτήνη την όξου απ το θέατρο θεατρικότητα δίνει ο Λάµπρος Πορφύρας στο παρακάτου ποίηµα µε τίτλο «Το θέατρο»: εν ξέρω πώς να σου το ειπώ. Μα ο δρόµος, χθες το βράδυ, µες στη σταχτιά τη συννεφιά σα θέατρο είχε γίνει. Μόλις φαινόταν η σκηνή στ' ανάριο το σκοτάδι και σα σκιές φαινόντανε µακριά µου οι θεατρίνοι. Τα σπίτια πέρα κι οι αυλές και τα κλωνάρια αντάµα έλεγες κι ήταν σκηνικά παλιά και ξεβαµµένα, κι εκείνοι έβγαιναν κι έπαιζαν τ' αλλόκοτο τους δράµα, κι άκουγες βόγκους κι άκουγες και γέλια ευτυχισµένα. Εγώ δεν ξέρω. Εβγαίνανε κι εσµίγαν κι επαγαίναν κι ήτανε µια παράσταση και θλιβερή κι ωραία. Κι έβγαινε, Θε µου! κι η νυχτιά, καθώς επαρασταίναν, έβγαινε, Θε µου, κι έριχνε τη µαύρη της αυλαία. Ο ποιητής βλέπει νια πραγµατικότητα (το δρόµο, τα σπίτια, τ ς ανθρώπους) που τηνε µεταµορφώνει και τ ς δίνει άλλο νόηµα. Βλέπει δηλαδή τη σκηνή του δρόµου σα θέατρο, τα σπίτια και τ ς αυλές σα σκηνικά και τ ς ανθρώπους σαν ηθοποιούς, πράµα που του προκαλεί στυφά σα στραπέτσι συναισθήµατα. Εφτήνη η άλλη θεατρικότητα έχει να κάµει µε την τέχνη των ηθοποιών, όπως είναι ο Ηλίας ο Λογοθέτης, αλλά, ενώ συνήθως οι ηθοποιοί παίζουνε χωρίς µάσκα, στο καθηµερινό ανθρώπινο αλισβερίσι ο «υποκριτής» µε την υπολογισµένη και προσποιητή συµπεριφορά του προσπαθεί ναι πείσει ότι εφτήνη η συµπεριφορά είναι φυσική σαν την πηγή στους Αϊ- Πέντε, γιατί έχει στην άκρη του µυαλού του κάποιο συµφέρον. Έτσι, η συγκεκριµένη θεατρινίστικη συµπεριφορά έχει φαινοµενικά ούλα τα στοιχεία µιας ντόµπρας συµπεριφοράς, αλλά είναι προσποιητή και τη συναντάµε παντού και πάντοτε, όπως δείχνουνε ένα σωρό µαρτυρίες απ ούλες τ ς ιστορικές περιόδους. Στην Παλαιά ιαθήκη έχουµε την περιγραφή µιας τέτοιας κλασικής περίπτωσης θεατρικής συµπεριφοράς. Συγκεκριµένα, όταν τον Ισαάκ τον επήρανε τα χρόνια κι αδυνάτισε πολύ η όρασή του, εκάλεσε τον µεγαλύτερο γιο του, τον Ησαύ, και του πε: Γι ακουρµάσου εδώ, παιδί µου. Εγώ τα χω φάει τα ψωµιά µου και µετράω µέρες. Πάρε, λοιπόν, το τόξο και χάει να µου φέρεις λίου κυνήγι, µαγέρεψέ το, για να µολύψω από δαύτο και να σου δώκω την ευχή µου, προτού πεθάνω. Έτσι ο Ησαύ εβήκε για το κυνήγι. Ο θεσµός όµως του Ισαάκ, η Ρεβέκκα, άκουσε το διάλογο και, χωρίς να χασοµερήσει, είπε στον Ιακώβ, τον νεότερο γιο της: -Έλα δω, καµάρι µου, και πρόσεξε καλά τι θα σου πω. Άκουσα τον πατέρα σου να λέει στον αδερφό σου τον Ησαύ να ντου φέρει κυνήγι και να ντου το µαγερέψει, κιαπέ να ντου δώκει την ευλογία του, πριν κλείσει τα µάτια του. Γι αυτό τρέχα εσύ στη στάνη και φέρε µου δυο κατσικάκια, για να ντα µαερέψω, ξέρω πώς, να ντου τα πας και να δώκει σε σένανε την ευκή του. - Μα, µάνα, ο αδερφός µου ο Ησαύ είναι µαλλιαρός, ενώ εγώ σπανοµαρία. Σκιάζοµαι, λοιπόν, µη µε πασπατέψει ο πατέρας µου, πάρει είδηση πως πάω να ντονε γελάσω και τρέµω στην ιδέα µην το πάρει χαµπάρι και µου δώκει όχι την ευλογία του αλλά την κατάρα του. - Άστηνε απάνου µου εφτήνη την αµαρτία και πήηνε για τα κατσίκια. Επήε, λοιπόν, ο Ιακώβ και τα φερε κι η µάνα του τα εµαγέρεψε όπως αρέσανε στον πατέρα του. Έπειτα επήρε την πιο καλή στολή του Ησαύ, έντυσε µ εφτήνη τον Ιακώβ, ετύλιξε µε τα δέρµατα απ τα κατσίκια τα χέρια και το σβέρκο του κι έδωκε τα φαγιά και την πετασττή που χε φκιάσει, στα χέρια του κανακάρη της. Κι ο Ιακώβ τα πήε στον πατέρα του και του πε: - Πατέρα, ε, πατέρα. Εγώ είµαι, ο Ησαύ, ο γιος σου ο πρωτότοκος. Έκαµα, όπως µου πες. Σήκω να φας απ το κυνήγι µου, για να µου δώκεις την ευκή σου. - Και πώς εγίνηκε εφτό, να βρεις στο Πι και Φι κυνήγι; - Ο Κύριος, δόξα να χει τα όνοµά του, µού το φερε µπροστά µου. - Τότε έλα κοντά µου, παιδί µου, να σε ψηλαφήσω και να καταλάβω αν στ αλήθεια είσαι εσύ ο γιος µου ο Ησαύ η όχι. Ο Ιακώβ επλησίασε κι ο πατέρας του τον εψηλάφησε και του πε: Η φωνή σου είναι φωνή του Ιακώβ, αλλά τα χέρια σου είναι χέρια του Ησαύ. εν αναγνώρισε τον Ιακώβ, γιατί τα χέρια του, σκεπασµένα µε τα δέρµατα, ήτανε τριχωτά, όπως τα χέρια του αδερφού του τού Ησαύ. Και, αφού τον ευλόγησε και τον έπεισε ο Ιακώβ πως είναι ο Ησαύ, είπε ο πατέρας: Παιδί µου, φέρε µου να φάω απ το κυνήγι σου, για να σου δώκω την ευκή µου. Ο Ιακώβ του έδωκε κι έφαε, το βαλε και νια βολά κεροπάτι κι έπιε κι έπειτα επλησίασε κι εφίλησε τον πατέρα του. Αµέσως του Ισαάκ του ρτε η µυρουδιά απ τα σκουτιά του Ησαύ, που τα εφόρ γε ο Ιακώβ, το δωκε τ ν ευκή του κι είπε: Εφτήνη είναι η µυρουδιά του γιου µου, σα µυρουδιά ευλογηµένου απ τον Κύριο χωραφιού, µε χορτάρια κι αγριολούλουδα [ ] Έτσι εξεγέλασε ο Ιακώβ τον πατέρα του, παριστάνοντας τον αδερφό του τον Ησαύ, µε σενάριο - σκηνοθεσία τ ς µάνας του, κι έµεινε στ ν ιστορία η ρήση «ἡ µὲν φωνὴ φωνὴ Ἰακώβ, αἱ δὲ χεῖρες χεῖρες Ἡσαῦ». Αλλά κι ο Θεόδωρος Πρόδροµος ή Πτωχοπρόδροµος, ένας φτωχός και ξεσκλερούτης λαϊκός σατιρικός ποιητής του 12ου αιώνα σε ένα από τα ποιήµατα που τα λένε για δικά του κάνει λόγο για του λιναριού τα πάθη που επέρασε στα 12 χρόνια του γάµου του µε µια γυναίκα χερότερη κι απ την Ξανθίππη (Ξανθίππη =η ανυπόφορη (;) σύζυγος του φιλόσοφου Σωκράτη), που τον εταλαιπωρούσε, τον έβριζε, τον εχλεύαζε και τον άφηνε ακόµα και νηστικό. Νια µέρα ο Θεόδωρος, θεονήστ κος κι απελπισµένος, µεταµφιέστηκε σε Ρώσο καλόερο, για να µπορέσει να φάει στο ίδιο τραπέζι µε τα παιδιά του, έστω και σαν ξένος. Όταν η συµβία του είχε ετοιµάσει την τάβλα κι ήτανε έτοιµη να κενώσει το φαϊ, τον εξωπέταξε απ το σπίτι. Σε λίγο όµως εµφανίζεται µεταµφιεσµένος και τότε η µάνα λέει στα παιδιά: «Αφήτε τόνε, είναι φτωχός καλό ερος ετούτος». Κι έτσι έκατσε ο ταλαίπωρος στο οικογενειακό τραπέζι. Εκτός απ τη µεταµφίεση τ ς πείνας, κι οτιδήποτε άλλο µπορεί να πάρει θεατρικόνε χαρακτήρα, ακόµα και κηδείες σαν κι εκείνη που περιγράφει στο ποίηµα «Επιτύµβιον» ο Μανόλης Αναγνωστάκης.

3 Ιούνιος Ιούλιος - Αύγουστος 2015 ΤΑ ΧΟΡΤΑΤΑ Το γράµµα της Σύνταξης: «Θεατρικότητα» 3 Πέθανες κι έγινες και συ: ο καλός, Ο λαµπρός άνθρωπος, ο οικογενειάρχης, ο πατριώτης. Τριάντα έξι στέφανα σε συνοδέψανε, τρεις λόγοι αντιπροέδρων, Εφτά ψηφίσµατα για τις υπέροχες υπηρεσίες που προσέφερες. Α, ρε Λαυρέντη, εγώ που µόνο το ξερα τί κάθαρµα ήσουν, Τί κάλπικος παράς, µια ολόκληρη ζωή µέσα στο ψέµα Κοιµού εν ειρήνη, δεν θα ρθω την ησυχία σου να ταράξω. (Εγώ, µια ολόκληρη ζωή µες στη σιωπή θα την εξαγοράσω Πολύ ακριβά κι όχι µε τίµηµα το θλιβερό σου το σαρκίο). Κοιµού εν ειρήνη. Ως ήσουν πάντα στη ζωή: ο καλός, Ο λαµπρός άνθρωπος, ο οικογενειάρχης, ο πατριώτης. ε θα σαι ο πρώτος ούτε δα κι ο τελευταίος. Από τέτοιους Λαυρέντηδες, βέβαια, είναι γιοµάτος ο τόπος. Αλλά κι η σηµερ νή καθηµερινότητα είναι γιοµάτη από κάθε είδους θεατρινισµούς. Έτσι, ο παγαπόντης σου λέει πως η κόκα απ τ αµύδαλο είναι κότσαλο, για να ντηνε φάει εκειός κι ο ξεγίγκλωτος θα σου παραστήσει τα φύκια για µεταξωτές κορδέλες. Στο χώρο του αθλητισµού, πασίγνωστος ποδοσφαιριστής της Ρεάλ Μαδρίτης έκανε σαν το γουρούνι που το σφάζουνε, για να κερδέσει µπέναλτι απ τον διαιτητή, χωρίς να τον έχει αγγίξει ο αντίπαλος. Αλλά ακόµα και στη ζητιανιά συναντάµε επαγγελµατίες επαίτες, όπως και στο καλοκαιρ νό εθνικό µας σπορ, το γνωστό «καµάκι». Σκέρτσα και θεατρινισµούς, φυσικά, βλέπουµε και στο χώρο των ΜΜΕ και τ ς πολιτικής. Έτσι κάθε τρεις και λίου βλέπουµε πως κάποιοι που ναι µαθηµένοι να κάνουνε ούλο στρινιαριές, πασκίζουνε να φκιάσουνε νια εικόνα που να ξεγελάει και να κάνει άγιατρη την πραγµατικότητα, για να φέρουνε τον άλλονε στα νερά τους. Κι ενώ η µάσκα είναι ένα σκέπασµα τ ς προφοράς για µασκάρεµα ή προστασία απ τ ς µέλισσες, τ ς σφήγκες και τα ς σερσέλους, κι εκειός που τηνε φοράει λέγεται «µασκαράς», υπάρχουνε και µασκαράδες χωρίς µάσκες. Εφτήνη την πλαστογράφηση τ ς πραγµατικότητας, που καταργεί τη λογική και σε κάνει να βαρείς το κεφάλι σου στον τοίχο, µπορούµε να ντηνε συναντήσουµε στο ραδιόφωνο, όταν γένεται «ραδιόφονο», στην τηλεόραση - Πινόκιο για µανιοκαταθλιπτικούς, στην έντυπη δηµοσιογραφία - κατακίτρινα φθινοπωρινά φύλλα. Έτσι, µπορούµε να ιδούµε κάποιους δηµοσιογραφούντες ο δηµοσιογράφος εξ ορισµού είναι ταγµένος να υπηρετεί το δηµόσιο συµφέρον, λέει ο µπάρµπα Τιπούκειτος- να φκιάνουνε φανταστικές εικόνες σαν τσου πίνακες του Σαλβαδόρ Νταλί (π.χ. να περιγράφουνε σκηνή µε άνθρωπο που να πέφτει απ τα σύγνεφα ή να περβατεί «επί πτερύγων ανέµων»!!!), γιατί έχουνε να κερδαίσουνε κατιντίς. Στο χώρο τ ς πολιτικής µερικές φορές (ο καθένας ας βάλει το ποσοστό του «επί τοις %») γένεται ο µύλος ο χαλασµένος και τότενες ο υπεύθυνος προπαγάνδας θα µπορούσε να λέγεται ηµοκράτης Συκοφάντης, ο κλειδοκράτορας του δηµόσιου ταµείου Αγγούρης Καστραβέτσης, ο επί των Στρατιωτικών Γιώργος Θαλάσσης ( ο Μικρός Ήρωας, το θρυλικό παιδί φάντασµα), ο επί του πολιτισµού Σωτήρης Σκεπάρνης, ο εργατοπατέρας Πιλοφόρης Μιστριώτης, ο προµηθευτής υγειονοµικού υλικού Φαταούλας Βατσίνας, ο επί της φάνφας σιτιστής Άµπακος Γαργαντούας κ.ο.κ.. Όσο για τον γνωστό τύπο του πολιτικάντη, άλλοτε θα µας λέει πως, αν τονε ψηφίσουµε, τ ς κότες όχι µοναχά δεν θα ντ ς πιάνει ποτέ λιµοψείρι, αλλά και θα γεννάνε συνέχεια δίκορκα αυγά, άλλοτε θα ντα λέει ωραία χωρίς να λέει τίποτα κι άλλοτε, αν δεν τα καταφέρνει ούτε στο τίποτα, θα δαιµονοποιεί τον αντίπαλό του, όπως στ ς κακόγουστες, µα στηµένες µε µαστοριά επιθεωρήσεις, όπου οι βρισές και τα αφ σκόλογα παίρνουνε τη θέση του τσουχτερού λόγου και του πεπεράτου καλαµπουριού. Ακόµα και στ ς πολιτικές φιλίες, για να πείσουνε δυο συνεταιράκια πως ο πολιτικός δεσµός τ ς είναι σαν µία ψυχή σε δύο σώµατα, θα µπορούανε να πάρουνε ο καθένας τ όνοµα του κολέα του. Έτσι, αν π.χ. τον Α τονε λένε Κένεντυ και τον Β Ντίνο, θα µπορούσε να λέγεται ο Α Ντίνος και ο Β Κένεντυ (Σηµειώστε πως ο φίλος µου ο Ντίνος είναι γνωστός στη Λευκάδα µε το παρατσούκλι Κένεντυ). Ούλα τα παραπάνου δείχνουνε πως ο κόσµος µας δεν είναι όµορφος κόσµος ηθικός, αγγελικά πλασµένος. Τα πράµατα είναι σκληρά κι ο συµβιβασµός κανόνας. Για να «φτάσει» κάποιος, να ντου κάζει πως επίτυχε στη ζωή του, πολλές φορές υποκρίνεται, κολακεύει, παίζει θέατρο και στο τέλος τέλος χάνει το νούµερο τ ς δεκάρας. Χαρακτηριστική εφτ νής τ ς κατάντιας τ ανθρώπου είναι η περιγραφή νιας κλασικής περίπτωσης «θεατρικότητας», µε την οποία «επενδύεται» η ανοµία, στο παρακάτου απόσπασµα απ το πεζό «Κάθαρσις» του ποιητή Κώστα Καρυωτάκη, που καταλήγει στο τέλος σε ξέσπασµα οργής και αγανάκτησης. «Βέβαια. Έπρεπε να σκύψω µπροστά στον ένα και, χαϊδεύοντας ηδονικά το µαύρο σεβιότ παφ, παφ, παφ -, «έχετε λίγη σκόνη» να ειπώ «κύριε Άλφα». Ύστερα έπρεπε να περιµένω στη γωνία, κι όταν αντίκριζα την κοιλιά του άλλου, αφού θα χα επί τόσα χρόνια παρακολουθήσει τα αισθήµατα και το σφυγµό της, να σκύψω άλλη µια φορά και να ψιθυρίσω εµπιστευτικά : «Αχ, αυτός ο Άλφα, κύριε Βήτα». Έπρεπε, πίσω από τα γυαλιά του Γάµµα, να καραδοκώ την ιλαρή µατιά του. Αν µου την εχάριζε, να ξεδιπλώσω το καλύτερο χαµόγελό µου και να τη δεχτώ όπως σε µανδύα ιππότου ένα βασιλικό βρέφος. Αν όµως αργούσε, να σκύψω για τρίτη φορά γεµάτος συντριβή και ν αρθρώσω «ούλος σας, κύριέ µου». Αλλά πρώτα πρώτα έπρεπε να µείνω στη σπείρα του έλτα. Εκεί η ληστεία γινόταν κάτω από λαµπρούς, διεθνείς οιωνούς, µέσα σε πολυτελή γραφεία. Στην αρχή, δε θα υπήρχα. Κρυµµένος πίσω από τον κοντόπαχο τµηµατάρχη µου, θα οσφραινόµουν. Θα είχα τρόπους λεπτούς, αέρινους. Θα εµάθαινα τη συνθηµατική τους γλώσσα. Η ψαύσις του αριστερού µέρους της χωρίστρας θα εσήµαινε: «πεντακόσιες χιλιάδες». Ένα επίµονο τίναγµα της στάχτης του πούρου θα έλεγε: «σύµφωνος». Θα εκέρδιζα την εµπιστοσύνη όλων. Και, µια µέρα, ακουµπώντας στο κρύσταλλο του τραπεζιού µου, θα έγραφα εγώ την απάντηση: «Ο αυτόνοµος οργανισµός µας, κύριε Εισαγγελεύ» Έπρεπε να σκύψω, να σκύψω, να σκύψω. Τόσο που η µύτη µου να ενωθεί µε τη φτέρνα µου. Έτσι βολικά κουλουριασµένος, να κυλώ και να φθάσω. Κανάγιες!» Να µην µπερδεύουµε όµως εφτήνη την καραγκιοζοειδή θεατρικότητα µε τα κατά συνθήκη ψεύδη, µ εφτά δηλαδή που λέγονται εν γνώσει µας πως είναι ψέµατα, για να µη θίξουµε ή προκαλέσουµε τον άλλον. Ενώ όµως πάντα καταδικάζουµε το ψέµα, συνήθως δεν θέλουµε την αλήθεια. ε χωνεύουµε τον ψεύτη, αλλά µας καλαρέσουνε και τα ψέµατά του. Η ανάγκη να είµαστε «ευέλικτοι» κι ο φόβος της απόρριψης µας κάνουνε να βάνουµε τη µάσκα της υποκρισίας, να καλύπτουµε τα ελαττώµατα και τ ς ποµπές µας και να µπαίνουµε σε µονοπάτι ξαχούρδα. Γιατί άλλο είναι τα ωφέλιµα και αναγκαία ψέµατα κι άλλο η υποκρισία κι οι θεατρινισµοί. Όσο για τ ς υποσχέσεις των όποιων Μαυρογιαλούρων, ιδιαίτερα στ ς προεκλογικές περιόδους, αλάνθαστη είναι η συνταγή του σοφού πιστικού που άφηκε εποχή στο ιαµπλιάνι, του µπάρµπα Φώτη του Σκούπλα, ο οποίος επρόσεχε και δεν έβανε ποτέ στα πρόβατά του για µπροστάρη «Τραγέλαφο», κι ας υποσχόντανε εκειός πως θα οδηγούσε το κοπάδι σε χλοερές κοιλάδες, όπου το ποίµνιο θα να τρωε ωραίες πρασινάδες. Ήξερε ο µπάρµπα Φώτης πως ο αισχρός ποιµενάρχης, ο µασκαράς Τραγέλαφος θα να παιρνε για υπασπιστή τον κούτρη τον ξάδερφό του και πως, αντί να βγάνει τα πρόβατα να βόσκουνε τρυφερό χορτάρι, θα ντα επήηνε σε γκρεµούς µε λία κι αγκαθερά φύλλα, θέλοντας να κάµει τα πρόβατα γίδια κι, αν εµπόρειε, θα ντους άλλαζε και το βέλασµα. Και µεγάρι να τον ακούανε τον µπάρµπα Φώτη ούλες οι φυλές των προβάτων. Έκτορας Γ. Χόρτης Κόρνια = κοτέτσι µτφρ σπιτικό Στραπέτσι = φαγητό τόσο αλµυρό που να µην τρώγεται φαγητό «λύσσα» Σπανοµαρία: άτριχος άντρας σα γυναίκα Πεταστή: νόστιµη πίτα από αλεύρι χωρίς προζύµι µε λάδι και τρίµµατα τυριού Κεροπάτι : κρασί από σταφύλια βαρτζαµιά όπου το µούστο τονε ρίχνουνε στα βαρέλια για να βράσει χωρίς τσίπουρα ή τσιπρίτη Παλαιά ιαθήκη Γενέσεως - Ξεσκλερούτης = κουρελής Κ Έσσελιγκ Βυζάντιον και Βυζαντινός Πολιτισµός Μετάφραση Γ Κ Σακελλαρόπουλου εκδ Γ Παπακωνσταντίνου Αθήνα σελ - Κότσαλο= το σκληρό περίβληµα του καρπού ξεγίγκλωτος = αυτός που δεν έχει φραγµό στη συµπεριφορά του Στρινιαριά = καταπάτηση των κανόνων αναξιοπιστία αφερεγγυότητα Προφορά: φυσιογνωµία του προσώπου Σαλβαδόρ Νταλί: Ισπανός ζωγράφος του ου αιώνα που έκανε σύνδεση εικόνων ή αντικειµένων που δεν συνδέονται µεταξύ τους κατ' ανάγκην λογικά µε σκοπό την πρόσβαση στο ασυνείδητο Αφ σκόλο γ α: βωµολοχίες Μου κάζει = φαντάζοµαι νοµίζω Τραγέλαφος = µυθικό ζώο µε σώµα τράγου και ελαφιού Οποιαδήποτε κατάσταση αφύσικη αλλόκοτη συγκεχυµένη και αντιφατική µέχρι γελοιότητας Κούτρης = ανόητος βλάκας

4 4 Γεγονότα και σχόλια Του Έκτορα Γ. Χόρτη Ιούνιος Ιούλιος - Αύγουστος 2015 ΤΑ ΧΟΡΤΑΤΑ Κ Συµπόσιο της Εταιρείας Λευκαδικών Μελετών Το διήµερο Παρασκευή 31 Ιουλίου και Σάββατο 1η Αυγούστου 2015 πραγµατοποιήθηκε στο Πνευµατικό Κέντρο του δήµου Λευκάδας µε εξαιρετική επιτυχία το Κ Συµπόσιο της Εταιρείας Λευκαδικών Μελετών, µε θέµα «Αλλαγές κυριαρχιών, ρήξεις και νέοι θεσµοί στα Επτάνησα από το 1797 έως το 1915». Στην απογευµατινή συνεδρία της πρώτης ηµέρας, στην οποία προήδρευσε ο φιλόλογος κ. ηµήτριος Ροζάκης, µετά από τους χαιρετισµούς του δηµάρχου κ. Κώστα ρακονταειδή και του αιδεσιµολογιώτατου πρωθιερέως π. Γεράσιµου Ζαµπέλη, εκπροσώπου του Μητροπολίτη µας, ο πρόεδρος της ΕΛΜ κ. Αθανάσιος Μελάς παρουσίασε τη θεµατική του συµποσίου. Ακολούθως πραγµατοποιήθηκαν οι εισηγήσεις 1) του ρος της Ιστορίας κ. Άγγελου Χόρτη, µε θέµα «Το χρονικό της Επτανησιακής Μεταβατικής περιόδου : Γάλλοι ηµοκρατικοί ( ), Ρωσοτούρκοι (1799),Επτάνησος Πο-λιτεία ( ), Γάλλοι Αυτοκρατορικοί ( ),Αγγλική Προστασία (1815)», 2) του καθηγητή του συνταγµατικού ικαίου στο Πανεπιστήµιο Αθηνών κ. Νίκου Αλιβιζάτου, µε θέµα «Τα τρία επτανησιακά Συντάγµατα (1800,1801,1803) ο διεθνής και ο τοπικός περίγυρός τους» και 3) του Ιστορικού και ιευθυντή του Εθνικού Ιδρύµατος ερευνών κ. Τριαντάφυλλου Σκλαβενίτη, µε θέµα «Ιδεολογικές ανατροπές και συνθέσεις». Στην απογευµατινή συνεδρία της δεύτερης ηµέρας, στην οποία προήδρευσε ο ιστορικός κ. Γιώργος Βιολιδάκης, πραγµατοποιήθηκαν οι εισηγήσεις 1) της ρος της Ιστορίας, Σχολικής Συµβούλου κ. Σεβαστής Λάζαρη, µε θέµα «Οικονοµικές αλλαγές και προσαρµογές», 2) της ιστορικού κ. Χριστίνας Ε. Παπα-κώστα, µε θέµα «Επτάνησα και Αλή Πασάς», 3) του Φιλολόγου Συγγραφέα κ. ηµήτρη Τσερέ, µε θέµα «Εκπαιδευτικοί και πολιτισµικοί αναβαθµοί» και 4) του Ιστορικού, Υπεύθυνου Εκδόσεων Μουσείου Μπενάκη, ηµήτρη Αρβανιτάκη, µε θέµα «Η πατρίδα, οι πολίτες και οι πατριώτες: ιστορικές αλλαγές και εν-νοιολογικές διαφοροποιήσεις στην εποχή της µετάβασης», την οποία παρουσίασε ο κ. Ροζάκης, λόγω αδυναµίας του εισηγητή να παρευρεθεί στο συµπόσιο. Οι εργασίες του συµποσίου ολοκληρώθηκαν µε την απονοµήτου βραβείου Πέτρου και Νίτας Αργύρη στον αριστεύσαντα µαθητή των Λυκείων της Λευκάδας, Ηλία Μήτσουρα, για τον οποίο προβλέπεται και χρηµατικό έπαθλο ευρώ. Από την πλευρά µας, να συγχαρούµε όλους τους συντελεστές οργάνωσης και πραγµατοποίησης του Συµποσίου, την ΕΛΜ, το Πνευµατικό Κέντρο του δήµου Λευκάδας, τους εισηγητές και τους συντονιστές του συµποσίου, καθώς και το εκλεκτό ακροατήριο για την ενθάρρυνση που δίνει πάντα η παρουσία του, ώστε να συνεχιστεί το δηµιουργικό έργο της Εταιρείας. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΤΡΙΚΙΟΣ «Θετικά» µηνύµατα από τη ηµόσια Βιβλιοθήκη Λευκάδας Tο Σάββατο 22 Αυγούστου 2015 στον κήπο της ηµόσιας Βιβλιοθήκης Λευκάδας έγιναν τα εγκαίνια του τµήµατος Θετικών Επιστηµών, που ιδρύθηκε µε δωρεά των κ. κ. Πέτρου και Νίτας Αργύρη, οι οποίοι ήταν παρόντες στην εκδήλωση. Τα βιβλία είναι στη διάθεση των ενδιαφεροµένων και στην ιστοσελίδα της Βιβλιοθήκης lefkaslibrary.gr / κατάλογος Κερήθρας µυρουδιά στο ράγανο Όσοι βρεθήκανε στο ράγανο στις 8 Αυγούστου, όπου εγίνηκε η Γιορτή Μελιού 2015, απολάψανε «τη γέψη του µελιού βαθιά στον ουρανίσκο», που λέει κι ο µέγας Σικελιανός. Ανάµεσα στους τυχερούς ο βουλευτής κ. Γρηγόρης, ο ήµαρχος κ. ρακονταειδής, και ο πρόεδρος της Εταιρείας Λευκαδικών Μελετών κ. Μελάς. Φακώ, φακείς, φακεί Το ρήµα «φακέω φακώ» σας το κενώνω σαν νεολογισµό παράγωγο της φακής στο πιάτο (τα συνηρηµένα ρήµατα παράγονται από ονόµατα κι η συγκεκριµένη φακή από Γκλουβισάνους αλλά και Χορτιώτες κι άλλους γείτονες). Σας το κενώνω, λοιπόν, για να σας µαταγαργακυλήσω τον ουρανίσκο, µε αφορµή τη γιορτή φακής Εγκλουβής που διοργάνωσε µε µεγάλη επιτυχία ο Πολιτιστικός Σύλλογος Εγκλουβής στις 6 Αυγούστου στο οροπέδιο του Αϊ ονάτου. Ποικίλα: Όσοι πιστοί Ο πολύ γνωστός και αγαπητός σε όλη τη νότια Λευκάδα Ρίκος (Fritz Berger), που έζησε και δούλεψε ως εθελοντής για µια δεκαετία ( ) στα χωριά µας στο πλαίσιο του προγράµµατος της Χριστιανικής Ειρηνευτικής Βοήθειας στην Ελβετία, προτείνει να γίνει αντάµωµα στο νησί µας του ίδιου και όλων των τότε συνεργατών του, Αλίκης, Ασπασίας, Γιάννη, Θεοδώρας, Ελισάβετ, Πέτρου, Τερέζας και λοιπών, το Πάσχα του 2017 µε τους κατοίκους των χωριών µας. Όλοι, βέβαια, ξέρουµε πως η παραπάνω οµάδα εθελοντών στήριξε «πάση δυνάµει» τα χωριά µας (Χορτάτα, Κοµηλιό, Μανάσι, Νικολή, Αϊ- Βασίλη, Αϊ Πέτρο, Βασιλική και γενικά τον τ. δήµο Απολλωνίων και ευρύτερα τη Λευκάδα), σε χαλεπούς καιρούς. Το κείµενο πρόσκληση του φίλτατου Ρίκου έχει ως εξής: Αγαπητοί Λευκαδίτες, Το 2017 συµπληρώνονται 55 χρόνια από τότε που ήρθε η οµάδα CFD στην Λευκάδα. Τον Μάιο του 1962 εγώ και ο αδελφός µου ο Γιάννης συναντηθήκαµε στον Άγιο Πέτρο µε τις συναδέλφους µας Ασπασία και Ελισάβετ. Την επέτειο αυτή σχεδιάζω να τη γιορτάσουµε τις ηµέρες του Πάσχα του Προσκεκληµένοι είναι όλα τα πρώην µέλη της οµάδας και άλλοι συνεργάτες και γνωστοί που αγαπούν τη Λευκάδα και φυσικά. και οι Λευκαδίτες που µας θυµούνται. Θέλουµε να γιορτάσουµε µαζί µε τους φίλους µας και τα χωριά, αλλά και να σκεφτούµε και να µιλήσουµε µαζί τους για το πώς άλλαξε η Λευκάδα τα τελευταία 50 χρόνια. Με πολλή αγάπη, Fritz Berger (Ρίκος) ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΤΗ ΣΕΛ. 7

5 Ιούνιος Ιούλιος - Αύγουστος 2015 ΤΑ ΧΟΡΤΑΤΑ 5 Θέρος, τρύγος, πόλεµος Άρθρο του ΑΓΓΕΛΟΥ Γ. ΧΟΡΤΗ ΟΤΑΝ ΕΜΠΑΙΝΕ ο Σεπτέµβρης την παλιά εποχή, δηλαδή τις δεκαετίες του 1950 και 1960 αλλά βέβαια και τις παλαιότερες, το χωριό µας σαν να ξυπνούσε από την καλοκαιρινή ραστώνη που ακολουθούσε το θερισµό και το αλώνισµα και να ξανάβρισκε τη ζωτικότητά του, που, θα µπορούσαµε να πούµε, ήταν «εν υπνώσει» τον Αύγουστο. Τους αργούς ρυθµούς και τη χαλαρή διάθεση των κατοίκων κατά τον µήνα αυτόν διαδεχόταν µια έντονη δραστηριότητα. Οι άνθρωποι σαν να είχαν αναβαπτισθεί µέσα στο φως, τη γαλήνη και την ηρεµία και να ξανάβρισκαν κουράγιο και δύναµη, για να συνεχίσουν τον αέναο κύκλο των αγροτικών τους εργασιών, που ξανάνοιγε µε τον τρύγο και θα συνεχιζόταν µέχρι το επόµενο καλοκαίρι. Γιατί η καλλιέργεια των αµπελιών, παράλληλα µε την καλλιέργεια του σιταριού και δευτερευόντως των οσπρίων, αποτελούσε τη βάση της αγροτικής οικονοµίας του χωριού µας και την κύρια πηγή βιοπορισµού των κατοίκων του, µε συµπληρωµατική την κτηνοτροφία, οικόσιτη ή νοµαδική. Ξαναγυρίζοντας σήµερα νοερά στους Σεπτέµβρηδες του παρελθόντος, της παιδικής και νεανικής µου ηλικίας, το τοπίο ξαφνικά µετασχηµατίζεται. Τα µάγια της νοσταλγίας εξαφανίζουν τα χέρσα και εγκαταλελειµµένα κτήµατα, τους θάµνους που καλύπτουν πολλά από αυτά, τα σχεδόν αδιάβατα από τη βλάστηση στενά µονοπάτια, την ερηµιά και τη σιωπή που βασιλεύουν. Και σαν σε όνειρο, ολοζώντανο, φωτεινό και φρέσκο προβάλλει το παλιό τοπίο. Θερισµένα σταροχώραφα να χρυσίζουν στον ήλιο, άνθρωποι και ζώα να γεµίζουν δρόµους και µονοπάτια και να εµψυχώνουν µε ήχους το έρηµο περιβάλλον και κυρίως αµπέλια να απλώνονται σε πλατώµατα ή σε «σκαλιά», να σκαρφαλώνουν σε πλαγιές, να καλύπτουν οροπέδια και να ζωντανεύουν µε το βαθύ πράσινο χρώµα των φύλλων τους το περιβάλλον, κατάφορτα από σταφύλια, µε τις ρόγες τους στιλπνές να λαµπυρίζουν στον ήλιο. Εκείνη, λοιπόν, την εποχή, οι γλυκές µέρες του πρώτου µήνα του φθινοπώρου έβρισκαν τους κατοίκους του µικρού µας χωριού σε πυρετώδεις προετοιµασίες, αδιάφορους για τα θέλγητρα της φύσης, όπως άλλωστε πάντοτε συνέβαινε. Γιατί προορισµός και µοίρα τους, θα έλεγα, ήταν η έγνοια για τη φαµελιά και η σκληρή εργασία για την επιβίωση. Έτσι, καθώς ο τρύγος πλησίαζε, µπορούσε να δει κανείς ξύλινα κρασοβάρελα όλων των διαστάσεων, από µικρά κιλών µέχρι τεράστια 500, 700 ή και 1000 κιλών, να επισκευάζονται και να πλένονται, για να είναι έτοιµα να δεχτούν σε λίγες µέρες τον µούστο. Ακόµα ηχεί στ αυτιά µου ο χαρακτηριστικός ήχος που έκαναν στα πλακόστρωτα των αυλών, όταν, αφού τους έβαζαν ζεστό νερό µε καυστική ποτάσα και, συνήθως, αρωµατικά βότανα (σκίνο, µυρτιά, δενδρολίβανο), για να καθαριστούν τα τοιχώµατά τους από τα ιζήµατα (κατακάθια) του παλιού κρασιού και να αποκτήσουν ένα διακριτικό άρωµα, τα κυλούσαν, ώστε το νερό να καθαρίσει όλα τα σηµεία στο εσωτερικό τους. Εκτός από τα βαρέλια, ετοιµάζονταν επίσης πατητήρια και κάδες, σακιά και µεγάλα κοφίνια µέσα στα οποία θα µεταφέρονταν τα σταφύλια, που έβγαιναν από τις αποθήκες, ώστε όλα να είναι έτοιµα για την έναρξη της συλλογής, της µεταφοράς και όλων των συναφών εργασιών οι οποίες ακολουθούσαν. Επειδή το χωριό µας είναι ορεινό και η ωρίµανση των σταφυλιών βραδύτερη από την ωρίµανσή τους στις πεδινές περιοχές, λόγω των χαµηλότερων θερµοκρασιών που επικρατούν στα ορεινά, ο τρύγος σε µας άρχιζε περί τα τέλη του Σεπτέµβρη και ξεκινούσε, φυσικά, από τα αµπέλια που βρίσκονταν σε χαµηλότερο υψόµετρο. Με την έναρξή του, το χωριό φαινόταν να έχει κυριολεκτικά ερηµώσει. Στα σπίτια δεν έµεναν παρά υπερήλικες και πολύ µικρά παιδιά, που δεν µπορούσαν να εργαστούν και να προσφέρουν. Όλοι όσοι, περισσότερο ή λιγότερο, µπορούσαν να δώσουν ένα χέρι, άντρες, γυναίκες, νέοι, ηλικιωµένοι και παιδιά, ξεκινούσαν σχεδόν χαράµατα µε τα ζώα - άλογα, µουλάρια, γαϊδούρια φορτωµένα καλάθια και σακιά ή κοφίνια προς όλες τις κατευθύνσεις όπου υπήρχαν αµπέλια. Ήταν, λες, µια τελετουργική ποµπή, επαναλαµβανόµενη κάθε χρόνο, µε πάνδηµη συµµετοχή, που η αρχή της χάνεται στα βάθη του χρόνου, όταν, σύµφωνα µε τη µυθολογία, ο ιόνυσος χάρισε στους ανθρώπους το αµπέλι και το κρασί. Κάπως έτσι και οι παλαιοί Έλληνες, από τους Μινωίτες και τους Αχαιούς µέχρι τους Βυζαντινούς, θα ξεκινούσαν για την εργασία του τρύγου, που αποτελούσε το τέλος ενός πολύµοχθου έργου, το οποίο ξεκινούσε µε σκάψιµο και το κλάδεµα των αµπελιών και συνεχιζόταν µε τις άλλες εργασίες σ αυτά, που θα έδιναν ως ανταµοιβή των κόπων των καλλιεργητών την ετήσια σοδειά. Για τον τρύγο και για τον θερισµό η λαϊκή σοφία δηµιούργησε τη γνωστή φράση «θέρος, τρύγος, πόλεµος», που η έννοιά της είναι ότι, όπως στον πόλεµο το Έθνος επιστρατεύει όλες τις ζωτικές του δυνάµεις για ένα αίσιο αποτέλεσµα, έτσι και στον τρύγο και τον θερισµό η κάθε οικογένεια, το κάθε νοικοκυριό, χρησιµοποιεί όλο το ανθρώπινο δυναµικό του, µαζί µε τα φορτηγά ζώα που διαθέτει, για να πετύχει στον µικρότερο δυνατό χρόνο τη συλλογή των προϊόντων. Γιατί, για να αναφερθώ στον τρύγο, η περίοδος συγκοµιδής των σταφυλιών στα τέλη Σεπτεµβρίου και τις αρχές Οκτωβρίου εγκυµονεί σοβαρούς κινδύνους για βροχοπτώσεις ή, σε ακραίες περιπτώσεις, και για χαλαζόπτωση. Εάν, λοιπόν, η ένταση και η διάρκεια των βροχών ήταν µεγάλη, υπήρχε κίνδυνος να καταστραφεί η παραγωγή. Γι αυτό το λόγο, η εργασία απαιτούσε ένταση και όσο το δυνατόν µεγαλύτερο ανθρώπινο δυναµικό. Έτσι, από το πρωί µέχρι σχεδόν το σούρουπο µπορούσε κανείς να δει στα αµπέλια σκυµµένες ανθρώπινες φιγούρες να κόβουν, χωρίς σταµατηµό, σταφύλια, τα οποία έριχναν σε καλάθια, µε τα µαύρα να λαµπυρίζουν και τα άσπρα να αστράφτουν στο φως του ήλιου µε το απαλό κίτρινο χρώµα τους, σαν κεχριµπαρένια, και από εκεί σε σακιά ή σε µεγάλα κοφίνια για τη µεταφορά τους. Το µόνο διάλειµµα στην κοπιώδη εργασία τους γινόταν κατά το µεσηµέρι για ένα πρόχειρο φαγητό, συνήθως µε ψωµί, τυρί και παστές σαρδέλες. Τα σακιά και τα κοφίνια φορτώνονταν στα ζώα, για να µεταφερθούν στο χωριό, και αυτό συνεχιζόταν µέχρι το βράδυ. Σε ορισµένα όµως αµπέλια, στα οποία η προσπέλαση των ζώων ήταν αδύνατη, τα σταφύλια έπρεπε να µεταφερθούν σε κάποιο κοντινό πλάτωµα και εκεί να φορτωθούν. Αυτό, βέβαια, αποτελούσε ένα σηµαντικό πρόβληµα, που απαιτούσε όχι µόνο µεγάλο κόπο αλλά και αρκετό χρόνο, που ήταν πολύτιµος. Κατά τη µεταφορά των σταφυλιών, κάποιος παρατηρητής θα µπορούσε να δει δεκάδες φορτωµένα ζώα να συγκλίνουν προς το χωριό από δηµοσιές, αγροτικούς δρόµους, µονοπάτια, ορεινές ατραπούς και να ξεφορτώνονται είτε στις αυλές των σπιτιών, είτε στον χώρο παραλαβής του προϊόντος από τον αγροτικό συνεταιρισµό του νησιού ή από εµπόρους. Η παραλαβή των σταφυλιών γινόταν από τους υπαλλήλους του αγροτικού συνεταιρισµού του νησιού στο κέντρο του χωριού, σε µια τσιµεντένια δεξαµενή, γνωστή µε το όνοµα «πλατφόρµα», που αποτελούσε και τόπο των παιχνιδιών µας. Εκεί το τοπίο ξαφνικά αλλάζει. Από την ηρεµία και τη σιωπή της εξοχής βρισκόταν κανείς σε µια πολύβουη συνάθροιση, όπου ζώα φορτωµένα περίµεναν στη σειρά, ώσπου να οδηγηθούν µπροστά σ εκείνους που ήταν επιφορτισµένοι να µετρούν τον «µπωµέ», δηλαδή τα σάκχαρα του µούστου σε ένα µακρόστενο µεταλλικό σκεύος. Στο χώρο αυτόν ο θόρυβος από τα ζώα και οι συζητήσεις για την παραγωγή και την ποιότητά της ή για διάφορα σχετικά ή άσχετα ζητήµατα, δηµιουργούσαν ένα πανδαιµόνιο, που επιτεινόταν, αν τύχαινε εκείνες τις στιγµές να βρίσκεται εκεί και κάποιο φορτηγό αυτοκίνητο, που στον απλωµένο µουσαµά της καρότσας του έριχναν οι εργάτες µε φτυάρια τα σταφύλια, για να µεταφερθούν στο οινοποιείο. Όλη αυτή η διαδικασία στο δίπολο αµπέλια-χωριό συνεχιζόταν µέχρι το βασίλεµα του ήλιου, οπότε οι άνθρωποι, αργά- αργά, έσερναν τα κουρασµένα από τον κάµατο βήµατά τους, κατευθυνόµενοι προς το χωριό. Εκεί, κάτω από το φως της λάµπας ή των λυχναριών, γινόταν η αποτίµηση της εργασίας, σχεδιαζόταν η εργασία της επόµενης µέρας και, όταν ο τρύγος τελείωνε, γινόταν ο τελικός απολογισµός, δηλαδή υπολογίζονταν τα έσοδα από το προϊόν που είχε διατεθεί στην αγορά και γινόταν, σε γενικές γραµµές, η κατανοµή των εσόδων αυτών ανάλογα µε τις ανάγκες κάθε οικογένειας. Με τα χρήµατα δηλαδή που θα εισπράττονταν θα αγοράζονταν παπούτσια και ρούχα, θα σπούδαζαν τα παιδιά, θα φτιαχνόταν η προίκα των κοριτσιών, θα εξοφλούνταν χρέη ή θα καλύπτονταν άλλες επείγουσες και ανελαστικές δαπάνες της. ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΣΕΛΙ Α

6 6 Ιούνιος Ιούλιος - Αύγουστος 2015 ΤΑ ΧΟΡΤΑΤΑ Από τα παραγόµενα σταφύλια τα καλύτερα από πλευράς ποιότητας οι χωριανοί δεν τα διέθεταν στην αγορά, αλλά τα χρησιµοποιούσαν, για να παρασκευάσουν το δικό τους κρασί, βασικό διατροφικό προϊόν µαζί µε το ψωµί και το λάδι, αν και το τελευταίο δεν ήταν την εποχή εκείνη σε ποσότητα επαρκή, ώστε να καλύπτει τις ανάγκες των κατοίκων. Η αξία του κρασιού µπορεί να εκτιµηθεί, αν λάβουµε υπόψη µας ότι η καλλιέργεια των κτηµάτων της εποχής που αναφέρουµε γινόταν µε χειρωνακτική αποκλειστικά εργασία και συνεπώς οι θερµίδες του ήταν απαραίτητες στους εργαζόµενους και επιπλέον καίγονταν εύκολα, λόγω της αυξηµένης σωµατικής τους δραστηριότητας. Έτσι, η φράση «θέλω ένα ποτήρι κρασί για να στυλωθώ» αντανακλούσε µια αναγκαιότητα και είναι χαρακτηριστικό πως παρά το γεγονός ότι η µέση κατανάλωση κρασιού ανά άτοµο ήταν σχετικά υψηλή, σε καµία περίπτωση δεν οδηγούσε σε παθολογικές καταστάσεις. Πρέπει ακόµα να προστεθεί ότι το κρασί ήταν µια από τις ελάχιστες απολαύσεις των φτωχών ανθρώπων. Πέραν όµως, αυτών, από την αρχαιότητα ήδη ήταν γνωστές οι θεραπευτικές ιδιότητες του κρασιού. Ο πατέρας της ιατρικής Ιπποκράτης συνιστά την εξωτερική χρησιµοποίησή του ως απολυµαντικού σε τραύµατα και έλκη, καθώς και σε χειρουργικές επεµβάσεις και ακόµα για πλύσεις των αυτιών, σε περιπτώσεις µολύνσεων,, ενώ θεωρεί απαραίτητη τη χορήγησή του σε ασθενείς µε γενική αδιαθεσία, αναιµία, πόνους µατιών, ρινορραγία κ.λπ. Σύµφωνα πάντα µε τον Ιπποκράτη, το κρασί και το µέλι είναι τα άριστα για τους ανθρώπους, αν λαµβάνονται µε µέτρο, από υγιείς και ασθενείς. Αλλά και η σύγχρονη ιατρική αποδέχεται τα πολλαπλά οφέλη για την υγεία του ανθρώπου από την µετρηµένη χρήση του. Για την παραγωγή του κρασιού σε κάθε αυλή στήνονταν πατητήρια και το πάτηµα των σταφυλιών ήταν ένα πραγµατικό πανηγύρι. Από τα πατητήρια µπορούσε κανείς να δει τον µούστο να ρέει σε µεγάλες κάδες κιλών, µε ένα λαµπρό ρουµπινί χρώµα, αν προερχόταν από το µαύρο σταφύλι, το βαρτζαµί, η µε κεχριµπαρένιο, αν προερχόταν από το λευκό. Από τις κάδες γεµίζονταν τα βαρέλια που µεταφέρονταν στα κατώγια, όπου, σε ιδανική θερµοκρασία, γινόταν η ζύµωση. Από το βράσιµο του µούστου πολλές νοικοκυρές παρασκεύαζαν το ολόγλυκο πετιµέζι ή τις µοναδικές µουστόπιτες µε καρύδια, οι οποίες αποτελούσαν πειρασµό για µικρούς και µεγάλους. Γράφοντας αυτό το κείµενο, στο νου µου έρχονται οι γονείς και οι παππούδες µου, όπως και οι γονείς άλλων παιδιών της εποχής εκείνης. Και δεν τους θυµάµαι µόνο να τρυγούν και να φτιάχνουν κρασί. Οι µνήµες µου φτάνουν µέχρι το φύτεµα των αµπελιών σε χέρσους και πετρώδεις τόπους, που µε πολύ κόπο και αγώνα τούς ηµέρωναν, για να φυτέψουν τα κλήµατα. Θυµάµαι, χαρακτηριστικά, τον πατέρα µου, αλλά και πολλούς άλλους, να ξεχερσώνει και να καθαρίζει από πέτρες το χώρο που θα µεταµορφωνόταν σύντοµα σε µια καταπράσινη φυτεία. Όµως σήµερα τα αµπέλια αυτά έχουν χαθεί. Θάµνοι και αγριόχορτα κάλυψαν όσα δεν έχουν ξαµπελωθεί και στο νου µου έρχονται οι στίχοι του Καρυωτάκη για τη φθορά των ανθρώπινων έργων: «Στην άµµο τα έργα στήνονται µεγάλα των ανθρώπων και σαν παιδάκι τα γκρεµίζει ο χρόνος µε το πόδι». Τι µένει, λοιπόν από τον αγώνα, τους κόπους, την αγωνία και τις ελπίδες των πατεράδων µας να οικοδοµήσουν, αναλώνοντας τον εαυτό τους, µια καλύτερη ζωή για µας; Πιστεύω να κρατάµε ζωντανή στην ψυχή µας τη µνήµη τους και, ακολουθώντας το παράδειγµά τους, να προσφέρουµε, όπως εκείνοι, στα παιδιά µας όσα µπορούµε από το περίσσευµα της αγάπης µας. Αυτές οι λίγες λέξεις ας είναι ένα φτωχό µνηµόσυνο γι αυτούς. Αµφορέας του ζωγράφου του Άµαση, 540 περίπου π.χ. Würzburg, Martin von Wagner Museum. Πέντε σάτυροι ασχολούνται µε την παραγωγή κρασιού. Στην άλλη πλευρά εικονίζεται ο θεός ιόνυσος] Τα χωριά ερηµώνουν, τα σχολεία κλείνουν Άρθρο του ΣΠΥΡΟΥ Ν. ΒΟΥΚΕΛΑΤΟΥ ΜΕΧΡΙ ΤΗ ΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ 60 τα χωριά της ευρύτερης περιοχής του πρώην ήµου Απολλωνίων έσφυζαν από ζωή. Ήταν γεµάτα κόσµο, που ασχολούνταν, κατά κύριο λόγο, µε την γεωργία και την κτηνοτροφία. Κάθε πρωί άντρες και γυναίκες ξεκινούσαν µε τα ζωντανά τους για τα χωράφια, τα αµπέλια, τις ελιές, τους κήπους και τα βοσκοτόπια και ρίχνονταν µε ζήλο στη δουλειά. Καλλιεργούσαν κάθε γωνιά της γης και απολάµβαναν τους πλούσιους καρπούς της. Στο χωριό µας η µάνα φύση φάνηκε γενναιόδωρη. Χάρισε απλόχερα όλα τα αγαθά και το σπουδαιότερο: πολλές πηγές µε άφθονα νερά. Το χωριό µας ήταν πλούσιο σε γεωργικά και κτηνοτροφικά προϊόντα. Το κάθε σπίτι είχε τις κότες του, τα φρέσκα αβγά, τα αλανιάρικα νόστιµα κοτόπουλα, τα κοκόρια, τη γαλοπούλα για τα Χριστούγεννα, το γάλα, το τυρί, τη µυζήθρα, το σκουπούλι µε την παχύρευστη παραδοσιακή σαλαµούρα, - «µα την πεθυµιά της», όπως έλεγε η θειά µου η Βασίλω και το δικό του αρνί ή κατσίκι για το Πάσχα. Από γεωργικά προϊόντα αφθονία. Το κάθε νοικοκυριό είχε αποθηκευµένα για όλο το χρόνο σιτάρι, κρασί, λάδι και όσπρια όλων των ειδών. Ο φούρνος έκαιγε καυσόξυλα και έψηνε το σιταρένιο, ζυµωτό, χωριάτικο ψωµί, που µοσχοβολούσε από µακρυά όταν το ξεφούρνιζε η νοικοκυρά. Εκεί, όµως, που το χωριό µας ήταν ασυναγώνιστο ήταν τα κηπευτικά. Ευλογία Θεού οι πολλές πηγές µε τα άφθονα κρύα νερά. Κάθε σπίτι είχε τον κήπο του, που τον φρόντιζε µε µεράκι. Οι Αϊθοδωριώτες στον Αϊ Θόδωρο και στα Βαριά, οι Χορτιώτες στο Βασιλικό, στο Καλάµι, στο Βρυσούλι και στην Παναγιά. Όλη αυτή η περιοχή ήταν ένα πανέµορφο καταπράσινο περιβόλι. Κάθε κήπος και ένα µανάβικο. Και τι δεν έβρισκες µέσα! Πρώιµες πατάτες, κρεµµύδια και σκόρδα, περίτεχνα πλεγµένα στις κρεµασµένες πλέχτρες για να ξεραθούν. Μετά ακολουθούσαν οι όλο νοστιµιά ροδοκόκκινες ντοµάτες, τα αγγούρια, τα φασολάκια, τα κολοκυθάκια, οι κολοκύθες για κολοκυθόπιτα, οι νόστιµες, κολοκυθοκορφάδες, τα µαρούλια, τα αντίδια, τα πράσα, τα βλήτα, οι καλαµποκιές και ό,τι άλλο βάζει ο νους του ανθρώπου. Και όλα νόστιµα, χωρίς λιπάσµατα και φυτοφάρµακα. Μονάχα µε κοπριά. Το χωριό µας, βέβαια, δεν ήταν απ τα πλουσιότερα. Είχε, όµως, λίγα απ όλα, που όχι µόνο επαρκούσαν για τις ανάγκες του, αλλά προµήθευε και τα γειτονικά χωριά. Γι αυτό σα να χε δίκιο ο µπαρµπα Γιάννης, που έλεγε: «Εγώ τα χω ούλα, δε µ λείπ τίποτ ς. Στο µπακάλη πάου µοναχά για σπίρτα, αλάτι και πετρόλαδο (πετρέλαιο)» Αυτά τα όµορφα και ωραία συνέβαιναν τον παλιό καλό καιρό, τότε που το χωριό µας είχε πολλά εργατικά χέρια, νέους και νέες που καλλιεργούσαν τη γη. Σήµερα τα χωράφια, µε τους άλλοτε όµορφους µπαξέδες, είναι ακαλλιέργητα, χορταριασµένα και σκεπασµένα µε βάτα και πουρνάρια. Οι λίγοι κάτοικοι που έχουν αποµείνει στο χωριό, κυρίως ηλικιωµένοι, τρέχουν στον πλανόδιο µανάβη να αγοράσουν πατάτες, κρεµµύδια και ντοµάτες και στον φούρναρη για ένα καρβέλι ψωµί. Παλαιότερα τα χωριά ήταν γεµάτα ζωή, µε πολυµελείς οικογένειες. Γεροδεµένα παλικάρια και λυγερόκορµα κορίτσια ήταν το καµάρι των χωριών. Κάθε Κυριακή οι εκκλησίες πληµµύριζαν από κόσµο. Τα σχολεία ήταν γεµάτα παιδιά, πολλά παιδιά. Κάθε χωριό είχε το σχολειό του και το δάσκαλό του. Συγκεκριµένα, στην περιοχή του πρώην ήµου Απολλωνίων λειτουργούσαν 16 σχολεία µε 25 δασκάλους, όπως αποτυπώνονται στον παρακάτω πίνακα: ηµοτικά Σχολεία και δάσκαλοι στο ήµο Απολλωνίων τη δεκαετία του 1960 Σχολείο άσκαλος 9 Σύβρου 3 1 Χορτάτων 1 10 Βουρνικών 2 2 Κωµηλιού 1 11 Αγίου Ηλία 1 3 ραγάνου 1 12 Συβότων 1 4 Αθανίου 2 13 Ευγήρου 1 5 Μανασίου 1 14 Μαραντ/ρίου 2 6 Νικολή 1 15 Κοντάραινας 1 7 Ρουπακιά 1 16 Βασιλικής 2 8 Αγίου Πέτρου 4 Συν ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΣΕΛΙ Α

7 Ιούνιος Ιούλιος - Αύγουστος 2015 ΤΑ ΧΟΡΤΑΤΑ 7 Όπως παρατηρούµε στον πίνακα 1 σχολεία λειτουργούσαν ακόµη και στα µικρά χωριά Σύβοτα και Ρουπακιά (συνοικισµός που µεταφέρθηκε στον Άγιο Πέτρο και δεν υπάρχει πια), αφού είχαν πολλά παιδιά. Μετά την δεκαετία του 60 αρχίζει η αντίστροφη µέτρηση. Ο σχολικός χάρτης της περιοχής αλλάζει δραµατικά. Οι νέοι εγκαταλείπουν τα χωριά. Αναζητούν µια καλύτερη ζωή και φεύγουν για τα αστικά κέντρα ή αποδηµούν και στο εξωτερικό. Έτσι σιγά σιγά η ύπαιθρος ερηµώνει, τα παιδιά λιγοστεύουν και τα σχολεία κλείνουν. Από τα παραπάνω 16 ηµοτικά Σχολεία που αναφέραµε τα 14 έκλεισαν και λειτουργούν το σχολικό έτος , µόνο δύο: Το 3 / θέσιο ηµοτικό Σχολείο Μαραντοχωρίου µε 33 µαθητές και 3 δασκάλους και το 6 / θέσιο ηµοτικό Σχολείο Βασιλικής µε 88 µαθητές, 6 δασκάλους και 4 εκπαιδευτικούς ειδικοτήτων (γυµναστής, δάσκαλος Αγγλικών, Γαλλικών και µουσικής). Στην περιοχή λειτουργούν και 3 νηπιαγωγεία. Ένα στον Άγιο Πέτρο, ένα στο Σύβρο και ένα στη Βασιλική. Στο ηµοτικό Σχολείο Μαραντοχωρίου φοιτούν παιδιά από τα Σύβοτα, την Εύγηρο και το Μαραντοχώρι. Στο ηµοτικό Σχολείο Βασιλικής συγκεντρώνονται τα παιδιά από δώδεκα χωριά: Χορτάτα, Κωµηλιό, ράγανο, Αθάνι, Μανάσι, Νικολή, Άγιο Πέτρο, Σύβρο, Βουρνικά, Άγιο Ηλία, Κοντάραινα και Βασιλική (πίνακας 2) ΠΙΝΑΚΑΣ 2 Εγγραφέντων µαθητών στο ηµοτικό Σχολείο Βασιλικής κατά το σχολικό έτος Συν. Χωριό προέλευσης Χορτάτα Κωµηλιό ράγανος Αθάνι Μανάσι Νικολή Άγιος Πέτρος Σύβρος Βουρνικά ΑγίοςΗλίας Κοντάραινα Βασιλική 12 Εγγραφέντες µαθητές Σχ. έτος Προ Όπως προκύπτει από τα παραπάνω, στα 16 χωριά του πρώην ήµου Απολλωνίων, το σχολικό έτος , λειτουργούν δύο σχολεία µε συνολικό αριθµό µαθητών 121. ηλαδή, όλα τα χωριά µαζί έχουν πολύ λιγότερους µαθητές από τους 182, που είχε ο Άγιος Πέτρος το σχολικό έτος Ο πίνακας 2 είναι αποκαλυπτικός. Τα στοιχεία του συνθέτουν τη δραµατική εικόνα της ερήµωσης της υπαίθρου. Χωριά χωρίς παιδιά, χωριά γερόντων. Τα τέσσερα χωριά (Κωµηλιό, Αθάνι, Μανάσι και Νικολή), από τα δώδεκα, που ανήκουν στο ηµοτικό Σχολείο Βασιλικής, δεν έχουν ούτε ένα µαθητή. Τα Χορτάτα και το ράγανο από ένα το καθένα, ο Άγιος Ηλίας 2, η Κοντάραινα 5, τα Βουρνικά 6, ο Σύβρος14, ο Άγιος Πέτρος 19, από 200 περίπου που είχε την δεκαετία του 50, και η Βασιλική 40. Είναι το µόνο χωριό που αντιστάθηκε, λόγω τουριστικής ανάπτυξης, στη ραγδαία µείωση του µαθητικού πληθυσµού. Συγκρίνοντας κανείς τον αριθµό των µαθητών, που είχε παλιότερα το κάθε χωριό µε τον αριθµό που έχει σήµερα, δεν πιστεύει στα µάτια του. Συγκεκριµένα: στα Χορτάτα υπήρχαν παλαιότερα 70 και 75 µαθητές, σήµερα 1, στο Κωµηλιό 38, σήµερα κανένας, στο ράγανο 46, σήµερα 1, στο Αθάνι 69, σήµερα κανένας, στο Μανάσι 27, σήµερα κανένας, στο Νικολή 28, σήµερα κανένας, στον Άγιο Πέτρο 182, σήµερα 19, στο Σύβρο 90, σήµερα 14, στα Βουρνικά 58, σήµερα 6, στον Άγιο Ηλία 52, σήµερα 2, στην Κοντάραινα 49, σήµερα 5 και στη Βασιλική 70, σήµερα 40. Συνολικά τα 12 παραπάνω χωριά είχαν 784 µαθητές. Σήµερα 88. υστυχώς, όλα τα παραπάνω στοιχεία, που καταδεικνύουν τη δραµατική κατά 88% µείωση του µαθητικού δυναµικού και τη γήρανση του πληθυσµού, οδηγούν στην παρακάτω θλιβερή διαπίστωση: τα χωριά ερηµώνουν, τα χωριά «αργοπεθαίνουν». Ποικίλα: Όσοι πιστοί ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟ ΣΕΛ. 4 Για να ευοδωθεί, βέβαια, η συνάντηση αυτή, απαιτείται η ανταπόκριση των κατοίκων (ξενοδοχειακή υποστήριξη, µετακινήσεις κ.λπ.). Θεωρώντας δεδοµένα τα βαθιά αισθήµατα αγάπης και ευγνωµοσύνης των κατοίκων της περιοχής µας για όσα έκαναν οι εθελοντές αυτοί στον τόπο µας, προσβλέπουµε στην ανταπόκριση των Πολιτιστικών Συλλόγων της περιοχής και του καθενός συντοπίτη ξεχωριστά, που µπορεί να εκφραστεί µε την ολόθερµη υποδοχή και το πνεύµα φιλοξενίας στην οµάδα των εθελοντών. Για την οργάνωση της συνάντησης και την καταγραφή των όποιων δυνατοτήτων και προσφορών, µπορείτε να απευθύνεστε στο τηλέφωνο ή/και στην ηλεκτρονική διεύθυνση Φωτο δεξιά (Ρίκος): Μάιος 1962: Συγκοµιδή αγριόβρωµου στο Κοµηλιό. Αριστερά η Ελίζαµπεθ και δεξιά ο Γιάννης µε το δρεπάνι. Στο κέντρο ο Πάνος Ευ. Βουκελάτος. ΑΡ. ΦΥΛΛΟΥ 17 ΙΟΥΝΙΟΣ - ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2015 ΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΩΡΕΑΝ tachortata.blogspot.gr Τριµηνιαία περιοδική έκδοση του Συλλόγου των Απανταχού Χορτιωτών Λευκάδος Ιδιοκτήτης: Σύλλογος των Απανταχού Χορτιωτών Λευκάδας. Tηλ , Υπεύθυνος έκδοσης - ύλης: Έκτορας Γ. Χόρτης Επικοινωνία: τηλ , , Συντακτική Επιτροπή: Άγγελος Γ. Χόρτης, Θωµάς Ε. Χόρτης, Σταθούλα (Λούλα) Σακελλαρίου Αυλωνίτη, Νίκος. Χόρτης, Έκτορας Γ. Χόρτης. Σελιδοποίηση: Νίκος. Χόρτης Παραγωγή εντύπου: ΠΡΩΤΟΠΑΠΑ Α. Ε., Γραφικές Τέχνες Τυπογραφείο, Υπάτης 45, Περιστέρι,12133, τηλ Για το περιεχόµενο των ενυπόγραφων κειµένων ευθύνονται οι συγγραφείς τους

8 Ποικίλα Ιούνιος - Ιούλιος - Άυγουστος 2015 Κοινωνικά Γεννήσεις - Βαπτίσεις - Αρραβώνες - Γάµοι: Αδρανοποιηµένοι θεσµοί! Συγχαρητήρια: Κατά τις πρόσφατες Πανελλήνιες Εξετάσεις η Χόρτη Βασιλική του Αλεξάνδρου και της Φρειδερίκης πέτυχε στο τµήµα Ιατρικών Εργαστηρίων του ΤΕΙ Θεσσαλονίκης και ο Χόρτης Αλέξανδρος του Γεωργίου και της Μαρίας στο τµήµα Πολιτικών Μηχανικών του Αριστοτελείου Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης. Μαζί µε τα συγχαρητήριά µας, τους ευχόµαστε καλή επιτυχία στις σπουδές τους. Εφαρµόζοντας τη ρήση «κάλιο αργά παρά ποτέ», συγχαίρουµε και τη Χόρτη Ειρήνη του Πέτρου, η οποία πήρε τη χρονιά που µας πέρασε το πτυχίο της Νοµικής και κάνει πλέον την πρακτική της άσκηση ως δικηγόρος. Τέλος, συγχαίρουµε και τη Χόρτη Μηλίτσα του ιονυσίου, που τελείωσε την Γ Γυµνασίου µε άριστα 19 και 4/12, και της ευχόµαστε καλή συνέχεια. Σηµείωση: εν µαθαίνουµε πάντα τα καλά νέα για τις επιτυχίες των συγχωριανών, παρόλο που αρκεί γι αυτό ένα µέιλ ή ένα τηλεφώνηµα. Θάνατοι: Ο Λουκάς Στόλης έφυγε πρόωρα απ τη ζωή στις 21 του περασµένου Ιουλίου και αναπαύεται στο κοιµητήριο του Αϊ Γιάννη στα Χορτάτα. Στον αξέχαστο φίλο Λουκά αφιερώνουµε το παρακάτω τετράστιχο του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη: Στον πολυτάραχο γιαλό του κόσµου µιαν ηµέρα ιαβάτης ανυπόµονος περνά σαν τον αγέρα. Το πάτηµά του εφάνηκε στον άµµο την αυγή, Άγριο το κύµα διάβηκε τη νύχτα και το σβει. -Ο Αθανάσιος Μεσσήνης του Χρήστου έφυγε απ τη ζωή στις 24 του περασµένου Ιουνίου, σε ηλικία 84 ετών και αναπαύεται στο κοιµητήριο Λυγιάς Βαρθολοµιού Ηλείας. Τα ειλικρινή µας συλλυπητήρια στους οικείους του. Το θάµα Κλείνω τα µάτια κι έρχοµαι, κοντά σου όπως τότε, που ρώταγες τι σκέφτοµαι, κι αν θα γυρίσω, πότε Κι εγώ µε κάποια πρόφαση ή διστταγµό, θυµάσαι, είπα πως τέτοια απόφαση, όποτε κι όπου να σαι πρώτη θα µάθεις άµποτε κι εγώ τον δρόµο πήρα, του γυρισµού αν κάποτε, θα το φερνε η µοίρα να γίνει τέτοιο θάµα όπως και το χω τάµα Θεοφάνης Κ. Χόρτης, St. Cloyd, Mn, USA, 7 /11/201 Το αίµα νερό δε γένεται Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ των εν Αθήναις Βονιτσάνων ο «Αµβρακικός» και µέλος του ΚΣ της ΟΠΣΥΞ.είναι και Λευκαδίτης (Χορτιώτης) και Βονιτσάνος. Πρόκειται για τον ιονύση Χόρτη, ο οποίος έλκει την καταγωγή του από το χωριό µας. Μεταφέρω τις πληροφορίες που µας έστειλε: «Το σόι µου ξεκινά πριν από 200 χρόνια στα Χορτάτα Λευκάδας επί Ενετοκρατίας. Ο παππούς µου γεννήθηκε στην Πωγωνιά το 1905 και παντρεύτηκε τη βονιτσάνα Ντίνου ήµητρα. Ο πατέρας µου Χόρτης Νίκος, ο αποκαλούµενος Σλιάµης, γεννήθηκε στην Βόνιτσα το Το 1947 σε αναζήτηση καλύτερης τύχης στα δύσκολα εκείνα χρόνια έφυγε στην Αθήνα, όπου γεννήθηκα και διαµένω µε την οικογένειά µου [ ]. Το πολιτιστικό έργο του Συλλόγου µέσα στον ένα µόλις χρόνο λειτουργίας υπό το νέο Σ δεν αρκείται µόνο στην κοπή πίτας σε ένα αντάµωµα ή σε εκδηλώσεις του καλοκαιριού. Η ποιοτική προσφορά ενός Συλλόγου κρίνεται και από άλλες κινήσεις που προσφέρουν στο πνεύµα και τον πολιτισµό ενός τόπου. Και προς αυτή την κατεύθυνση κινηθήκαµε [ ]». Εµείς, αφού τον ευχαριστήσουµε για την λεπτοµερή ενηµέρωση σχετικά µε τις δραστηριότητες του Συλλόγου του οποίου ηγείται και τον συγχαρούµε, του ευχόµαστε καλή επιτυχία στο έργο του. Εκκολαπτόµενος «νονός» Το δηµοτικό µας τραγούδι: περιγελαστικά των Χορτάτων Για να φαιδρύνει ο συγχωριανός και, γενικότερα, ο λευκαδίτης ξωµάχος τη δύσκολη ζωή στο χωριό και να σπάσει τη µελαγχολική καθηµερινότητα, συχνά σατιρίζει τα πάντα, δίνοντας ένα χρώµα περιπαικτικό και (αυτ o)σαρκαστικό, σπάζοντας έτσι τη µονοτονία της άχαρης καθηµερινότητας απ τη σκληρή βιοπάλη, προκαλώντας το χαµόγελο και αµβλύνοντας την τραχύτητα των πραγµάτων. Αυτό γίνεται πολλές φορές µε ποιητικούς αυτοσχεδιασµούς, µε θυµοσοφικές ρήσεις, µε τσιτάτα, µε παροιµίες, µε ανέκδοτα κ.τ.τ. Στο πρώτο σατιρικό ποίηµα παρουσιάζεται η γυναίκα σαν ανεύθυνη και σπάταλη, σαν στραβόξυλο, που παίρνει ένα «µάθηµα» απ τον άντρα αφέντη του σπιτιού. Το δεύτερο, του οποίου η πρώτη στροφή απαντά παραλλαγµένη στην κωµωδία του. Βυζάντιου Βαβυλωνία ( Πράξη πρώτη Σκηνή ΣΤ ), είναι παιδικό. Στης ακρίβειας τον καιρό Στης ακρίβειας τον καιρό θέλησα να παντρευτώ και µου δώσαν µια γυναίκα πο τρωγ έπινε για δέκα. - Ορή γυναίκα, κονοµία τώρα πο χω απενταρία - Άντρα µου, θέλω γοβάκια µε λουράκια και φιογκάκια. Άντρα µου, θέλω φουστάνι µε µεταξωτό γαϊτάνι. Θέλω και ποδιά µε πούλια και καπέλο να χει βέλο. Αρπαξα κι εγώ ένα ξύλο και τη φέρνω γύρω- γύρω Ο µικρός Βίτο επιστρέφει από το σχολείο του αγανακτισµένος και λέει στον πατέρα του: - Πατέρα, στο σχολείο µε λένε µαφιόζο. - Αυτό, παιδί µου, άστο σε µένα. Θα µου πεις µόνο ποιος είναι και θα του δείξω πόσα απίδια παίρνει ο σάκος. - Πρόσεξε όµως, πατέρα. Να φανεί σαν ατύχηµα! [Σπύρος Χόρτης (Μανταγιάννης)] - Να, γυναίκα µου, γοβάκια µε λουράκια και φιογκάκια Να, γυναίκα µου, φουστάνι µε µεταξωτό γαϊτάνι. - Άστο, άντρα µ δε µου κάνει - Να, ποδιά και να, καπέλο - Άστα ούλα, δεν τα θέλω. Πέντε ποντικοί βαρβάτοι Πέντε ποντικοί βαρβάτοι µου γκρεµίσαν το κρεβάτι κι άλλοι τρεις αντρειωµένοι µου το φκιάξανε οι καϋµένοι. Το ψωµί το λένε πείνα και τη γάτα Κατερίνα και τον ποντικό φουρλάνο και το γάτο καπετάνιο

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός»

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 «Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» (Πόντος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β1 1 Επίπεδο Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 40 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Διαβάζετε σ ένα περιοδικό οδηγίες για να μάθουν σωστά τα παιδιά σας σκι. Το περιοδικό όμως είναι παλιό κι έτσι βλέπετε καθαρά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8 - ΕΤΩΝ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ Ν Α Δ Ε Σ Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω.

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω. 1 Εδώ και λίγες μέρες, ένα από τα πάνω δόντια μου κουνιόταν και εγώ το πείραζα με τη γλώσσα μου και μερικές φορές με πονούσε λίγο, αλλά συνέχιζα να το πειράζω. Κι έπειτα, χτες το μεσημέρι, την ώρα που

Διαβάστε περισσότερα

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Διάρκεια: 30 λεπτά Επίπεδο Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Η Χαρά γράφει ένα γράμμα στη Νικολέτα. Θέλεις να δεις αν καταλαβαίνεις αυτά που διαβάζεις, γι αυτό σημειώνεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις................ 7 Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου.............. 17 Μαθαίνω να µεγαλώνω τις προτάσεις µου............... 25 Μαθαίνω να γράφω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΕΙΝΗ ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥ Ι ΓΙΑ ΤΟΝ Γ

ΕΚΕΙΝΗ ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥ Ι ΓΙΑ ΤΟΝ Γ Πέρος Ζαχαρίας Ζαχαρίας Πέρος ψευδώνυμο, του σπουδαστή της Αντιρύπανσης Ζαχαρία Περογαμβράκη. Στην Κοζάνη ασχολήθηκε με το Θέατρο σαν ερασιτέχνης ηθοποιός σε αρκετές παραστάσεις, συμμετείχε σε μία ταινία

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ Π Ε Ν Τ Ε Ν Ε Α Π Ο Ι Η Μ Α Τ Α Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ / Κανιάρης Μην πας στο Ντητρόιτ Ουρανός-λάσπη Ζώα κυνηγούν ζώα Η μητέρα του καλλιτέχνη πάνω σε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΧΡΑ ΙΜΠΡΑΧΗΜ ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΖΑΣ

ΖΑΧΡΑ ΙΜΠΡΑΧΗΜ ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΖΑΣ Θυµάσαι το παραµύθι της γιαγιάς για την 28 η Οκτωβρίου; Μάζεψε τους φίλους σου και διηγήσου το. Μια φορά και έναν καιρό ήταν ένας γίγαντας που ζούσε στο δικό του σπίτι. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η χαρά της αγάπης Καρδιά που φιλοξενεί όλους Ο Αβραάμ και η Σάρρα Μια μέρα, ο Αβραάμ καθόταν μπροστά στη σκηνή του κάτω από μια βελανιδιά. Ήταν μεσημέρι κι έκανε πολλή ζέστη. Τρεις άγνωστοι

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

Τάξη: Γ. Τμήμα: 2ο. Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ.

Τάξη: Γ. Τμήμα: 2ο. Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Τάξη: Γ Τμήμα: 2ο Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Θέμα :Τι θέλω να αλλάξει στον κόσμο το 2011. Το έτος 2010 έγιναν πολλές καταστροφές στον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ 1 Πάλης ξεκίνηµα Πάλης ξεκίνηµα νέοι αγώνες οδηγοί της ελπίδας Όχι άλλα δάκρυα κλείσαν οι τάφοι λευτεριάς λίπασµα Λουλούδι φωτιάς βγαίνει στους τάφους µήνυµα στέλνουν Απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά Δράση 2 Σκοπός: Η αποτελεσματικότερη ενημέρωση των μαθητών σχετικά με όλα τα είδη συμπεριφορικού εθισμού και τις επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή! Οι μαθητές εντοπίζουν και παρακολουθούν εκπαιδευτικά βίντεο,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΕΓΓΟΝΟΣ: Παππού, γιατί προτιμάς να βάζεις κανέλα και όχι κύμινο στα σουτζουκάκια; ΠΑΠΠΟΥΣ: Το κύμινο είναι κομματάκι δυνατό. Κάνει τους ανθρώπους να κλείνονται

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

Τα παραμύθια της τάξης μας!

Τα παραμύθια της τάξης μας! Τα παραμύθια της τάξης μας! ΟΙ λέξεις κλειδιά: Καρδιά, γοργόνα, ομορφιά, πυξίδα, χώρα, πεταλούδα, ανηφόρα, θάλασσα, φάλαινα Μας βοήθησαν να φτιάξουμε αυτά τα παραμύθια! «Χρυσαφένια χώρα» Μια φορά κι έναν

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2010 Ύμνος της ομάδας «Ευαγγέλιο» Βιβλία και μαθήματα ζωγραφισμένα σχήματα και τόσα βοηθήματα να μη δυσκολευτώ Απ όλους τόσα έμαθα

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Α1 Κατανόηση προφορικού λόγου Διάρκεια: 25 λεπτά (25 μονάδες) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Ο Δημήτρης και ο φίλος του ο Πέτρος αυτό το σαββατοκύριακο θα πάνε εκδρομή στο βουνό. Θα ακούσετε δύο (2) φορές το Δημήτρη

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2008 Ύµνος της οµάδας Ύµνος των Αγίων Ανδρόνικου και Αθανασίας Έχει του «αύριο» κρυµµένη την ελπίδα και τη φυλάει σαν τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Ήταν ο Σοτός στην τάξη και η δασκάλα σηκώνει την Αννούλα στον χάρτη και τη ρωτάει: Αννούλα, βρες μου την Αμερική. Σην βρίσκει η Αννούλα και ρωτάει μετά τον Σοτό η δασκάλα: -Σοτέ, ποιος ανακάλυψε την Αμερική;

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011)

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) 3 ο βραβείο Βασιλεία Παπασταύρου 1 ο Δημοτικό Σχολείο Ν. Ερυθραίας 2 Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ο Καραγκιόζης

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου,

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, την ξαδέρφη μου και τον μπαμπά μου στον ποταμό. Ο ποταμός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΡΑΣΙ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Α ΤΑΞΗ ΓΕΛ ΣΕΡΒΙΩΝ ΣΧ. ΕΤΟΣ 2014-2015

ΤΟ ΚΡΑΣΙ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Α ΤΑΞΗ ΓΕΛ ΣΕΡΒΙΩΝ ΣΧ. ΕΤΟΣ 2014-2015 ΤΟ ΚΡΑΣΙ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Α ΤΑΞΗ ΓΕΛ ΣΕΡΒΙΩΝ ΣΧ. ΕΤΟΣ 2014-2015 ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η καταγραφή και ανάδειξη των τοπικών προϊόντων Η μελέτη παραγωγής, συντήρησης, μεταποίησης, τυποποίησης, διακίνησης

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

για τους µαθητές της 1ης ηµοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Ιατρικής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής

για τους µαθητές της 1ης ηµοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Ιατρικής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής για τους µαθητές της 1ης ηµοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Ιατρικής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2006 1 Αυτό το βιβλίο εργασίας ανήκει στ... µαθητ Αντώνης

Διαβάστε περισσότερα

Πότε θα φανεί η Φανή

Πότε θα φανεί η Φανή ...... Πότε θα φανεί η Φανή Η συγγραφέας χαίρεται να έρχεται σε επαφή με τους αναγνώστες της. Η διεύθυνσή της είναι: Αγίου Πολυκάρπου 51, Νέα Σμύρνη 171 24, Αθήνα. Τηλ.: 210 9335830, FAX: 210 9351603 e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Καγκουρό 2010 Επίπεδο: 1 (για µαθητές της Γ' και ' τάξης ηµοτικού)

Θέµατα Καγκουρό 2010 Επίπεδο: 1 (για µαθητές της Γ' και ' τάξης ηµοτικού) Θέµατα Καγκουρό 2010 Επίπεδο: 1 (για µαθητές της Γ' και ' τάξης ηµοτικού) Ερωτήσεις 3 πόντων: 1) Η γάτα θέλει να πάει στο γάλα και το ποντίκι στο τυρί, ακολουθώντας τους δρόµους του κήπου. Οι διαδροµές

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ 2014-2015 Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ Η τουρκική εισβολή μέσα από φωτογραφίες Εργασίες από τα παιδιά του Γ 2 Το πρωί της 20 ης Ιουλίου 1974, οι Κύπριοι ξύπνησαν από τον ήχο των σειρήνων. Ο ουρανός ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές Ενότητα: Κοινωνικές σχέσεις (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα: 1

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Μάθημα: Ελληνικά σε Ξενόγλωσσους Επίπεδο: Ε3 Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

ασκάλες: Ριάνα Θεοδούλου Αγάθη Θεοδούλου

ασκάλες: Ριάνα Θεοδούλου Αγάθη Θεοδούλου ασκάλες: Ριάνα Θεοδούλου Αγάθη Θεοδούλου Με αφορµή το εκαπενθήµερο Οδικής Ασφάλειας που διοργανώθηκε στο σχολείο µας µε θέµα «Μαθαίνω να περπατώ µε ασφάλεια στο δρόµο», τα παιδιά της Β 2 αποφάσισαν να

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ Να γελάσεις απ' τα βάθη των χρυσών σου ματιών είμαστε μες στο δικό μας κόσμο Η πιο όμορφη θάλασσα είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει Τα πιο

Διαβάστε περισσότερα

Η φίλη μας η ανακύκλωση. Ειδική έκδοση για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου

Η φίλη μας η ανακύκλωση. Ειδική έκδοση για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Η φίλη μας η ανακύκλωση Ειδική έκδοση για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Στην όμορφη πολιτεία με το γαλάζιο ουρανό μια μικρή παρέα από σκουπίδια συναντήθηκε για να κουβεντιάσει το μέλλον της. Ο Αλουμίνης,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε Ελισσαιος καβαζη Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε μια μέρα στο χωράφι του, έδωσαν στην

Διαβάστε περισσότερα

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα.

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Μέσα από τα πολύχρωµα σύννεφα του ουρανού της Μυθοχώρας ξεπροβάλλει ο Πήγασος, το φτερωτό άλογο που χάρισε ο θεός της θάλασσας, ο Ποσειδώνας, στο γιο του τον Βελλερεφόντη.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς)

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς) 1 Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς) ΠΑΙΖΟΥΝ ΛΟΧΑΓΟΣ ΛΟΧΙΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΩΣΤΑΣ ΝΙΚΟΣ (στρατιώτες) Σήµερα θα πάµε µαζί να κάνουµε ασκήσεις και θεωρία. Για κάντε γραµµή. Αρχίζω. Προσέξτε. Πρώτα πρώτα ν ακούτε

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt - Ι - Αυτός είναι ένας ανάπηρος πριν όμως ήταν άνθρωπος. Κάθε παιδί, σαν ένας άνθρωπος. έρχεται, καθώς κάθε παιδί γεννιέται. Πήρε φροντίδα απ τη μητέρα του, ανάμεσα σε ήχους

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: Ε1 Διάρκεια: 2 ώρες Υπογραφή

Διαβάστε περισσότερα

Αυήγηση της Οσρανίας Καλύβα στην Ειρήνη Κατσαρού

Αυήγηση της Οσρανίας Καλύβα στην Ειρήνη Κατσαρού Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας χωριάτης κι ήτανε φτωχός. Είχε ένα γάιδαρο και λίγα τάλαρα. Εσκέφτηκε τότε να βάλει τα τάλαρα στην ουρά του γαϊδάρου και να πάει να τον πουλήσει στο παζάρι στην πόλη. Έτσι

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι.

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΙΑΣ ΠΑΡΕΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. Αμέσως χάρηκαν πολύ, αλλά κι απογοητεύτηκαν ταυτόχρονα όταν έμαθαν ότι θα ήταν ένα

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις Έτσι έλεγαν οι αρχαίοι Κινέζοι Εμείς, οι μαθητές της Α και Β Τάξης του δημοτικού σχολείου Λισβορίου θα σας πούμε την ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ Ευτυχής που ποθεί και που νοιάζεται Την πατρική γη να φυλάξει, Το γενέθλιο αγέρι, Στο χώμα του να ανασαίνει Που με γάλα ή ξερό ψωμί τρέφεται Και στους φίλους του πάει στολισμένος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ Μεθοδολογία: Συνεργατική Βιωματική προσέγγιση. Στόχοι: Ανάπτυξη δεξιοτήτων δημιουργικού χειρισμού εννοιών σε κλίμα καλής επικοινωνίας και συνεργασίας. Απόπειρα δημιουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικά σενάρια (Εργαστήριο)

Διδακτικά σενάρια (Εργαστήριο) Διδακτικά σενάρια (Εργαστήριο) Αξιοποιούμε το παρακάτω διδακτικό υλικό, για να παρουσιάσουμε διαγραμματικά ένα διδακτικό σενάριο 4-6 διδακτικών ωρών για τη θεματική Τα επαγγέλματα. Φροντίζουμε να προτείνουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ Κυριακή 19 Δεκεμβρίου 2010 Έμπλεη ευγνωμοσύνης, με βαθιά

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΕΡΟΣ ΤΙΤΑ ΑΡΗΣ ΤΙΤΑ ΑΡΗΣ ΤΙΤΑ

Α ΜΕΡΟΣ ΤΙΤΑ ΑΡΗΣ ΤΙΤΑ ΑΡΗΣ ΤΙΤΑ Α ΜΕΡΟΣ Μικρό, σύγχρονο οικογενειακό διαμέρισμα. Στο μπροστινό μέρος της σκηνής βλέπουμε δυο παιδικά δωμάτια, ένα στ αριστερά κι ένα στα δεξιά. Από το εσωτερικό τους καταλαβαίνουμε αμέσως ότι αριστερά

Διαβάστε περισσότερα

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;»

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» «Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» Οπου (Α) ο καλούµενος - χρήστης της υπ' αριθ. 698... (µέλος της Χ.Α.) Οπου (Β) ο καλών Ηµεροµηνία: 20/09/2013 Εναρξη: 22:12':00''

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Tα Ατσιποπουλάκια!!! Για παιδιά από 5 εώς 105 ετών...

Tα Ατσιποπουλάκια!!! Για παιδιά από 5 εώς 105 ετών... Τεύχος 3o Noέµβριος 2008 2ο ηµ. Σχ. Ατσιπόπουλου Tα Ατσιποπουλάκια!!! Για παιδιά από 5 εώς 105 ετών... Θεατρικό παιχνίδι : «Αγάλµατα» «Τα παιδιά δεν είναι δοχεία που πρέπει να γεµίσουµε αλλά εστίες που

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Α (αρχάριο) Δεύτερη διδακτική πρόταση Ανέκδοτα-Αινίγματα Ενδεικτική διάρκεια: 1 διδακτική ώρα (εναλλακτικά, να δίνονται ένα ή δύο ανέκδοτα στο πρώτο ή τελευταίο δεκάλεπτο

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ 1 ΠΡΩΙΝΟ Ξυπνάω το πρωί και είμαι κουρασμένος και ούτε στο σχολείο είμαι συγκεντρωμένος. O φίλος μου ο Γιάννης που

Διαβάστε περισσότερα

qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq

qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq Η μάνα και τα τέσσερα παιδιά της σwωψerβνtyuςiopasdρfghjklzxcvbn mqwertyuiopasdfghjklzxcvbnφγιmλι qπςπζαwωeτrtνyuτioρνμpκaλsdfghςj klzxcvλοπbnαmqwertyuiopasdfghjklz xcvbnmσγqwφertyuioσδφpγρaηsόρ

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Αφηγητής: Χήρα Γαλάνω Χήρα Πρωτομάστορας:

Αφηγητής: Χήρα Γαλάνω Χήρα Πρωτομάστορας: Νοέμβρης 1849 Ρόλοι Αφηγητής Χήρα Γαλάνω Πρωτομάστορας Κουδαρούλ 1 Κουδαρούλ 2 Κουδαρούλ 3 Κουδαρούλ 4 Κουδαρούλ 5 Βλάχος Κοντός Δάσκαλος - Χωροφύλακας - Δραγάτης 1 Αφηγητής: Μια χήρα με τα ορφανά της,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν έφτανα πουθενά. Στο μυαλό, μου έρχονταν διάφορες ιδέες:

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ Βάζει η δασκάλα εργασία για το σπίτι, να ρωτήσουν πως γεννιούνται τα παιδιά. - Μαμά, μαμά, λέει ο Σοτός μόλις πήγε σπίτι, η δασκάλα μας είπε να σας ρωτήσουμε πως γεννιούνται τα παιδιά. - Δεν μπορώ τώρα,

Διαβάστε περισσότερα

για τους µαθητές της 2ας ηµοτικού

για τους µαθητές της 2ας ηµοτικού για τους µαθητές της 2ας ηµοτικού ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2006 2 Αυτό το βιβλίο εργασίας ανήκει στ... µαθητ Αντώνης Καφάτος Καθηγητής Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Τµήµα Ιατρικής Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 2 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 2 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Λέει ο Σοτός στη μαμά του: - Μαμά, έμαθα να προβλέπω το μέλλον! - Μπα; Κάνε μου μια πρόβλεψη! - Όπου να είναι θα έρθει ο γείτονας να μας πει να πληρώσουμε το τζάμι που του έσπασα!!! Ενώ ο πατέρας διαβάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Επιμέλεια, παρουσίαση : Παντελάκη Μαργαρίτα (ΠΕ08, καλλιτεχνικών μαθημάτων, 3ο Δημοτικό Σχολείο Σερρών ) Δευτέρα, 12 Νοεμβρίου 12 Τι σχέση μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Πως όμως τα ταλεντάκια της Παιανίας κατάφεραν μέσα σε μερικούς μόλις μήνες να γίνουν μέλη της πρώτης ομάδας του «τριφυλλιού»;

Πως όμως τα ταλεντάκια της Παιανίας κατάφεραν μέσα σε μερικούς μόλις μήνες να γίνουν μέλη της πρώτης ομάδας του «τριφυλλιού»; Η νέα ποδοσφαιρική χρονιά ξεκίνησε για τον Παναθηναϊκό με πολλές δυσκολίες, καθώς δεν υπήρχε η οικονομική άνεση για ακριβές κινήσεις... Έτσι, ο Ζεσουάλδο Φερέιρα αποφάσισε να δουλέψει ακόμα περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. A. Κυκλώστε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω προτάσεις (μία μόνο απάντηση είναι σωστή σε κάθε περίπτωση)

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. A. Κυκλώστε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω προτάσεις (μία μόνο απάντηση είναι σωστή σε κάθε περίπτωση) ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ A. Κυκλώστε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω προτάσεις (μία μόνο απάντηση είναι σωστή σε κάθε περίπτωση) 1) Ο Νίκος υπηρετεί στρατιώτης Α. Υποκείμενο Β. Αντικείμενο Γ. Προσδιορισμός Δ.

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 1 Επίπεδο Α1 ιάρκεια: 30 λεπτά Πρώτο µέρος (12 µονάδες) Ερώτηµα 1 (6 µονάδες) Ένας φίλος σας σάς προσκαλεί στη βάφτιση της κόρης του. ιαβάστε το προσκλητήριο και σηµειώστε στις προτάσεις που πιστεύετε

Διαβάστε περισσότερα