Ανάπτυξη και Δοκιμή Λειτουργίας Προσομοιωτή Βιομηχανικού Δικτύου Προγραμματιζόμενων Λογικών Ελεγκτών με το Υλικό Εντός του Βρόχου Ελέγχου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ανάπτυξη και Δοκιμή Λειτουργίας Προσομοιωτή Βιομηχανικού Δικτύου Προγραμματιζόμενων Λογικών Ελεγκτών με το Υλικό Εντός του Βρόχου Ελέγχου"

Transcript

1 Ανάπτυξη και Δοκιμή Λειτουργίας Προσομοιωτή Βιομηχανικού Δικτύου Προγραμματιζόμενων Λογικών Ελεγκτών με το Υλικό Εντός του Βρόχου Ελέγχου Βασίλειος Χαρίσης 1, και Γεώργιος Χασάπης 2 1 Υποψήφιος Διδάκτορας, Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών, Τομέας Τηλεπικοινωνιών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Τ.Κ.:54124, τηλ.: , 2 Καθηγητής, Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών, Τομέας Ηλεκτρονικής και Υπολογιστών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Τ.Κ.:54124 τηλ.: , Περίληψη Στην παρούσα διπλωματική εργασία αναπτύχθηκε και δοκιμάστηκε η λειτουργία ενός προσομοιωτή με το υλικό εντός του βρόχου ελέγχου (hardware-in-the-loop simulator) βιομηχανικού δικτύου προγραμματιζόμενων λογικών ελεγκτών (PLC) για την προσομοίωση συστημάτων δικτυακού ελέγχου. Το βιομηχανικό δίκτυο που υλοποιήθηκε είναι το Industrial Ethernet ταχύτητας 100Mbps στο οποίο συνδέονται δύο PLC της εταιρίας Siemens (S7-300) και ένας προσωπικός υπολογιστής. Η επικοινωνία του υπολογιστή με τα PLC επιτυγχάνεται μέσω του μοντέλου OPC Server -Client. Για τη μελέτη των επιδόσεων του δικτύου θεωρούμε ότι το δίκτυο δεν εξυπηρετεί μόνο μία συγκεκριμένη εφαρμογή αυτομάτου ελέγχου αλλά και άλλες εφαρμογές που το επιβαρύνουν. Ο προσομοιωτής μας παρέχει αφενός τη δυνατότητα μελέτης της επίδρασης που έχουν στην απόκριση του δικτύου διάφορες παράμετροι του δικτύου και αφετέρου τη δυνατότητα αξιολόγησης εάν ένα βιομηχανικό δίκτυο με δεδομένο φορτίο μπορεί να εξυπηρετήσει μια νέα εφαρμογή με συγκεκριμένο ρυθμό δειγματοληψίας. Λέξεις κλειδιά: PLC, Hardware-In-the-Loop simulator, Industrial Ethernet, OPC Περιοχή έρευνας: Υλικό υπολογιστών Αυτόματα Συστήματα Ελέγχου Τα PLC αποτέλεσαν μεγάλη καινοτομία στον τρόπο χειρισμού των διαδικασιών ελέγχου και μέχρι σήμερα έχουν γίνει μεγάλα τεχνολογικά άλματα με ιδιαίτερη έμφαση να δίνεται πλέον στη δικτύωση (ασύρματη ή ενσύρματη). Ένα από τα δημοφιλέστερα δίκτυα είναι το Industrial Ethernet με το οποίο και θα ασχοληθούμε. Η εργασία είναι οργανωμένη ως εξής: Στα κεφάλαια 2 και 3 γίνεται μια σύντομη αναφορά στα δικτυακά συστήματα αυτομάτου ελέγχου και στο δίκτυο Industrial Ethernet. Στο κεφάλαιο 4 περιγράφεται ο προσομοιωτής που αναπτύξαμε. Στο κεφάλαιο 5 παραθέτουμε τα αποτελέσματα των μετρήσεων ενώ στο κεφάλαιο 6 συζητάμε τα συμπεράσματα που προέκυψαν. 2. Δικτυακό Σύστημα Ελέγχου Δικτυακό σύστημα ελέγχου (NCS) [16,17] είναι ένα σύστημα ελέγχου στο οποίο οι βρόχοι ελέγχου κλείνουν μέσω ενός δικτύου δεδομένων πραγματικού χρόνου και τα σήματα ελέγχου και ανατροφοδότησης ανταλλάσσονται με τη μορφή πακέτων πληροφορίας. Σε ένα τυπικό NCS [7] (Εικόνα 2.1) υπάρχουν 4 βασικά στοιχεία: οι αισθητήρες, οι ελεγκτές, οι ενεργοποιητές και το δίκτυο επικοινωνίας. Τα δίκτυα επικοινωνίας συνήθως ονομάζονται βιομηχανικά δίκτυα και εκτός των άλλων προσφέρουν αυξημένη ασφάλεια των δεδομένων. 1. Εισαγωγή Μέχρι τη δεκαετία του 1960 τα συστήματα υλοποίησης αλγορίθμων ήταν μηχανικά. Αποτελούνται από τα ρελέ που ανοίγουν ή κλείνουν μια επαφή ανάλογα με τη ροή ηλεκτρικού ρεύματος. Τα μειονεκτήματα των ρελέ (δύσκολος προγραμματισμός, περιορισμένη διάρκεια ζωής κλπ) ήρθαν να λύσουν τα PLC στα τέλη της δεκαετίας του 60, ενώ στις αρχές της δεκαετίας του 70 εμφανίζονται οι πρώτες δυνατότητες επικοινωνίας. Εικόνα 2.1: Τυπικό δίκτυο NCS 1

2 3. Το βιομηχανικό δίκτυο Industrial Ethernet Το Industrial Ethernet (ΙndΕth) [1-5,11,15] είναι ένα κυψελωτό δίκτυο σχεδιασμένο με βάση τα πρότυπα ΙΕΕΕ (Ethernet) και a/b/g/h (WLAN) για βιομηχανικές εφαρμογές. Όπως το Ethernet έτσι και το IndEth είναι δίκτυο τυχαίας προσπέλασης, μη ντετερμινιστικό και με μέθοδο πρόσβασης CSMA/CD. Επίσης, όλοι οι σταθμοί-κόμβοι του είναι ισάξιοι μεταξύ τους σε αντίθεση με τα παλαιότερα πρωτόκολλα επικοινωνίας των PLC (πχ Profibus) τα οποία απαιτούσαν τη δομή master-slave. Τέλος, το IndEth αναφέρεται στο επιπέδου συνδέσμου μετάδοσης δεδομένων (link layer) και για να λειτουργήσει απαιτείται ένα πρωτόκολλο επικοινωνίας ανώτερου επιπέδου (αναφερόμενοι στο μοντέλο OSI [6]) όπως το TCP του επιπέδου μεταφοράς. Η σημαντικότερη διαφορά μεταξύ του IndEth και του συμβατικού Ethernet είναι ότι το πρώτο διαθέτει ανεκτικότητα σε σφάλματα, περισσότερη αξιοπιστία και λειτουργεί ακόμη και κάτω από ακραίες συνθήκες περιβάλλοντος. Από την άλλη, το σημαντικότερο μειονέκτημα του IndEth σχετικά με τον αυτόματο έλεγχο είναι ότι δεν προσφέρει ντετερμινιστικούς χρόνους απόκρισης δικτύου. Αυτό λύνεται με χρήση του switched IndEth. 4. Ο HIL προσομοιωτής Το αντικείμενο της διπλωματικής εργασίας ήταν η δημιουργία ενός, εργαστηριακής κλίμακας, προσομοιωτή με το υλικό εντός του βρόχου ελέγχου για την προσομοίωση συστημάτων δικτυακού αυτόματου ελέγχου με 2 PLC και 1 προσωπικό υπολογιστή (PC). Με τον όρο προσομοιωτής με το υλικό εντός του βρόχου ελέγχου (HIL προσομοιωτής) [18] εννοούμε ένα σύστημα προσομοίωσης κάποιας πραγματικής διεργασίας του οποίου κάποια τμήματα έχουν αντικατασταθεί από πραγματικές μονάδες, που στην περίπτωσή μας είναι τα PLC. Με άλλα λόγια, ο βρόγχος ελέγχου δεν υλοποιείται μόνο με προγράμματα στον υπολογιστή αλλά υπάρχουν και πραγματικές συσκευές οι οποίες επικοινωνούν με τον υπολογιστή, όπου εκτελούνται τα προγράμματα προσομοίωσης, μέσω δικτύου. Για τη μελέτη των επιδόσεων του δικτύου IndEth θεωρήσαμε ότι το δίκτυο δεν εξυπηρετεί μόνο μία συγκεκριμένη εφαρμογή αυτομάτου ελέγχου αλλά και άλλες εφαρμογές που το επιβαρύνουν. Υπάρχουν, δηλαδή, και άλλα πακέτα που πρέπει να διεκπεραιωθούν. Έτσι, θεωρήσαμε ότι το πρώτο PLC (PLC1) λειτουργεί σαν γεννήτρια πακέτων μεταβλητού ή σταθερού μήκους και παράγει όλο το φορτίο των εγκατεστημένων εφαρμογών που εξυπηρετεί το δίκτυο. Το δεύτερο PLC (PLC2) θεωρήσαμε ότι εξυπηρετεί νέες εφαρμογές και συγκεκριμένα εκτελεί έναν υποθετικό αλγόριθμο ελέγχου μιας υποτιθέμενης διεργασίας. Ο υπολογιστής επιτελεί δύο εργασίες, πρώτον απορροφάει τα πακέτα που στέλνει το PLC1 και δεύτερον εξομοιώνει την υποτιθέμενη διεργασία που ελέγχει το PLC2. Η αρχιτεκτονική του δικτύου προσομοίωσης φαίνεται στην εικόνα 4.1. Εικόνα 4.1: Αρχιτεκτονική του δικτύου Τα PLC που χρησιμοποιήσαμε στην προσομοίωση είναι Siemens της σειράς S Ο προγραμματισμός τους γίνεται με το λογισμικό Simatic Step 7 v5.4 [12,13] το οποίο είναι εγκατεστημένο στο PC. Οι CPU των συγκεκριμένων PLC δε διαθέτουν ενσωματωμένες τις λειτουργίες σύνδεσης στο δίκτυο και για το λόγο αυτό χρησιμοποιήθηκαν ειδικές κάρτες επικοινωνίας CP (communication processors), οι CP lean [10]. Το PC συνδέεται στο δίκτυο μέσω της ενσωματωμένης στη μητρική πλακέτα θύρας Ethernet. Στο PC είναι επίσης εγκατεστημένα το Matlab και ο OPC Server της Siemens. Επομένως, πρώτα «στήθηκε» το δίκτυο και έγιναν οι απαραίτητες ρυθμίσεις στα PLC και στον OPC Server ώστε να επιτευχθεί η επικοινωνία. Έπειτα από δοκιμαστικές λειτουργίες υλοποιήθηκε ο προσομοιωτής. Αυτό σημαίνει ότι αναπτύχθηκαν προγράμματα για κάθε ένα από τα PLC και για το PC OPC Software Interface και Matlab Η επικοινωνία του υπολογιστή με τα PLC γίνεται μέσω του OPC software interface [8,9]. Το OPC βασίζεται στο μοντέλο client-server, επιτρέπει την επικοινωνία μεταξύ υλικού και λογισμικού από διαφορετικούς κατασκευαστές και αναπτύχθηκε για να διευκολύνει τη συνδεσιμότητα των αυτοματισμών στις βιομηχανίες. Αυτό προϋποθέτει την ύπαρξη του OPC Server της Siemens και λογισμικού που υποστηρίζει την επικοινωνία OPC (όπως το Matlab) εγκατεστημένα στο PC. Ο OPC server συλλέγει τα δεδομένα από τα PLC και τα στέλνει στον OPC client από τον οποίο μπορούν να τα χρησιμοποιήσουν οι συμβατές εφαρμογές. Πιο συγκεκριμένα, ο server διαθέτει στη μνήμη του (cache), η οποία ανανεώνεται ανά τακτά και ρυθμιζόμενα χρονικά διαστήματα (UpdateRate), εσωτερικές μεταβλητές που ονομάζονται server items και συνδέονται με θέσεις μνήμης και μπλοκ δεδομένων στο PLC. Από την άλλη, στον client δημιουργούνται μεταβλητές που ονομάζονται 2

3 Εικόνα 4.2: Διεπαφή επικοινωνίας PC με PLC1. daitems και αντιστοιχούν σε συγκεκριμένα server items του OPC Server. Η συμβατή εφαρμογή μέσα από τα daitems έχει πρόσβαση και επικοινωνεί με τα PLC. Το Matlab είναι συμβατό με το OPC και σου παρέχει τα κατάλληλα εργαλεία και εντολές, μέσω του OPC Toolbox [14], για να δημιουργήσεις έναν ή και περισσότερους OPC clients και να επεξεργαστείς τα δεδομένα που σου παρέχουν. Ακόμη, η άφιξη νέων δεδομένων από τα PLC σηματοδοτείται από την ενεργοποίηση ενός Data Change Event. Δυνατότητα να δημιουργήσεις OPC client σου την παρέχει και το Excel του MS Office αλλά τελικά επιλέχθηκε η χρήση του Matlab διότι εκεί γίνεται η προσομοίωση των διεργασιών με προγράμματα, η επεξεργασία των δεδομένων είναι πολύ πιο εύκολη και οι ευκολίες και υπηρεσίες που διαθέτει το OPC Toolbox είναι σαφώς περισσότερες και κάνουν την όλη διαδικασία πολύ πιο ευέλικτη. Με απλά λόγια, τα PLC επικοινωνούν απευθείας με το MATLAB Ροή των δεδομένων Όπως έχει αναφερθεί το PC επιτελεί δύο λειτουργίες. Από τη μια απορροφάει ολόκληρο το φόρτο του δικτύου που παράγεται από το PLC1, το οποίο προσομοιώνει το φορτίο που παράγουν όλες οι εγκατεστημένες εφαρμογές που εξυπηρετεί το δίκτυο. Δηλαδή, το PLC1 στέλνει πακέτα διαφορετικού μήκους κάθε φορά (έως 2550Bytes) και σε τυχαίες χρονικές στιγμές προς το PC και περιμένει την απάντηση του (πακέτο 256 Bytes). Σε κάθε κύκλο επικοινωνίας γίνεται μέτρηση του χρόνου που απαιτείται για να σταλεί το πακέτο στο PC και να πάρει πίσω απάντηση το PLC. Αυτός ο χρόνος είναι που μελετάται και ονομάζεται απόκριση του δικτύου. Ο χρόνος αυτός για κάθε κύκλο αποθηκεύεται σε μία θέση μνήμης του PLC και στο τέλος όλοι μαζί στέλνονται στο PC για μελέτη και γραφική απεικόνιση. Από την άλλη, παράλληλα με αυτή τη λειτουργία, το PC προσομοιώνει τη λειτουργία μιας νέας εφαρμογής, για παράδειγμα κάποιο σύστημα που θέλουμε να ελέγξουμε. Έτσι, στέλνει σταθερού μήκους δεδομένα (16 τιμές τύπου «real») σε τακτά χρονικά διαστήματα (ανάλογα με το ρυθμό δειγματοληψίας) στο PLC2, το οποίο υποτίθεται ότι εκτελεί τον αλγόριθμο ελέγχου και απαντάει με τις νέες τιμές των χειριζόμενων μεταβλητών (16 τιμές τύπου «real»). Και πάλι χρονομετρείται ο κύκλος επικοινωνίας καθώς είναι πολύ σημαντικός για την εκτίμηση του αν είναι ικανό το δίκτυο με δεδομένο φορτίο να εξυπηρετήσει μια νέα εφαρμογή ή ακόμη και το πόσο μικρή μπορεί να είναι η περίοδος δειγματοληψίας χωρίς να δημιουργηθεί πρόβλημα. Πρωταρχική παράμετρος που επηρεάζει την απόκριση και λειτουργία του δικτύου και θα μελετήσουμε είναι το πρωτόκολλο επικοινωνίας (ISO-on-TCP, TCP και S7). Ακολουθούν, το διάστημα ανανέωσης της μνήμης του OPC server και client (UpdateRate), το μέγεθος των διακινούμενων δεδομένων-πακέτων, η συχνότητα αποστολής τους και ο ρυθμός δειγματοληψίας της υποτιθέμενης ελεγχόμενης διεργασίας. Για την εύκολη και γρήγορη ρύθμιση αυτών των παραμέτρων δημιουργήθηκαν στο Matlab δύο (παρόμοιες) διεπαφές με γραφικά (GUI). Η μία ρυθμίζει την επικοινωνία με το PLC1 (εικόνα 4.2) και η άλλη με το PLC2. Οι διεπαφές δίνουν τη δυνατότητα στο χρήστη να επιλέξει το πρωτόκολλο επικοινωνίας, τον τρόπο που αντιλαμβάνεται το Matlab την άφιξη νέων δεδομένων, το αν τα πακέτα που στέλνει το PLC θα έχουν τυχαίο ή σταθερό μέγεθος και ποιο θα είναι αυτό το μέγεθος, ποιο θα είναι το μέγιστο πιθανό μέγεθος στην περίπτωση των τυχαίων πακέτων, να ρυθμίσει το UpdateRate του client, τη μέγιστη τυχαία χρονική καθυστέρηση παραγωγής πακέτων, το ρυθμό δειγματοληψίας και το πλήθος των πακέτων που θα ανταλλαχθούν. Τέλος, και οι δύο διεπαφές παρέχουν πληροφορίες σχετικά με την πορεία της διαδικασίας ανταλλαγής πακέτων ενώ με τη ολοκλήρωσή της παρουσιάζουν σε γράφημα την απόκριση του δικτύου και εμφανίζουν τη μέση, τη μέγιστη και την ελάχιστη τιμή της. 5. Αποτελέσματα μετρήσεων 3

4 Αξίζει να σημειωθεί ότι αρχικά έγιναν μετρήσεις μόνο με το PLC1 σε λειτουργία (μετρήσεις για τις εγκατεστημένες εφαρμογές). Έπειτα έγιναν μετρήσεις μόνο με το PLC2 σε λειτουργία (νέα εφαρμογή). Αυτό είναι ένα απαραίτητο στάδιο της μελέτης ώστε στη συνέχεια, που θα δουλεύουν ταυτόχρονα και τα δύο PLC, να προσπαθήσουμε να κάνουμε σύγκριση. Τέλος, γίνονται μετρήσεις με ταυτόχρονη λειτουργία των 2 PLC ώστε να μπορέσουμε να απαντήσουμε στα εάν ένα βιομηχανικό δίκτυο με δεδομένο φορτίο μπορεί να εξυπηρετήσει μια νέα εφαρμογή με συγκεκριμένο ρυθμό δειγματοληψίας. TCP, αφού στα TCP και S7 στην ουσία δε στέλνονται μεταβλητού μήκους πακέτα. Στην εικόνα 5.2 φαίνεται η μεταβολή (αύξηση) της απόκρισης δικτύου σε σχέση με την αύξηση του μέγιστου (άρα και μέσου) μεγέθους πακέτου για το ISO-on-TCP. Χαρακτηριστικό είναι ότι η απόκριση δεν αυξάνεται ανάλογα με το μέγεθος των πακέτων. Η καθυστέρηση δεν οφείλεται στον περισσότερο χρόνο που χρειάζεται να μεταδοθεί το πακέτο πάνω από το δίκτυο αλλά στο μεγαλύτερο χρόνο που απαιτείται για να μεταφερθεί το πακέτο δεδομένων από τη CPU στη CP του PLC (μεταφορά από τη συνάρτηση AG_SEND σε μπλοκ των 240Bytes) Μετρήσεις για το PLC1 Μελετούμε την επίδραση του Update Rate του client (ρυθμίζεται από το χρήστη) και του μεγέθους των δεδομένων που ανταλλάσσονται. Το Update Rate του server είναι ρυθμισμένο στα 0.05sec μέσα από το Step7. Εδώ πρέπει να τονίσουμε ότι εάν η τιμή Update Rate του client είναι μικρότερη από αυτή που ορίσαμε για τον Server τότε δε λαμβάνεται υπόψη. Από τις μετρήσεις προέκυψε ότι αύξηση του Update Rate συνεπάγεται σημαντική αύξηση του χρόνου απόκρισης στην περίπτωση όμως που χρησιμοποιούνται τα Data Change Events (DCE) για την αναγνώριση άφιξης νέων δεδομένων στο PC (πρωτόκολλα TCP / ISOon-TCP) και αυτό γιατί αργοπορούν να ενεργοποιηθούν τα DCE. Κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει για το S7 γιατί βασίζεται ελάχιστα στα DCE και η πρόσβαση στο PLC γίνεται με τη λειτουργία «ανάγνωση από τη συσκευή». Επίσης, η καθυστέρηση από τις λειτουργίες read/write είναι τόσο μεγάλη που η καθυστέρηση από τα DCE είναι αμελητέα. Δεν έχουμε, δηλαδή, αποστολή δεδομένων αλλά προσπέλαση στη μνήμη. Σε αυτό οφείλεται και το γεγονός ότι το S7 είναι το πιο αργό αλλά και το εξαιρετικά πιο απλό πρωτόκολλο ανεξάρτητα από το UpdateRate (μέση απόκριση 1.5 sec). Το γρηγορότερο πρωτόκολλο είναι το TCP (δε συνίσταται για την αποστολή πακέτων μεταβλητού μήκους), με το ISO-on- TCP να δίνει ελάχιστα μεγαλύτερους μέσους χρόνους απόκρισης (8 με 9 msec) που οφείλεται στη δομή του πρωτοκόλλου. Η επέκταση RFC1006 πάνω στο TCP επιβάλει τη δημιουργία πακέτων για την αποστολή των δεδομένων (και όχι μέσω ενός data-stream ). Για να γίνει αυτό, το RFC προσθέτει περισσότερες πληροφορίες στα TCP δεδομένα που μεταδίδονται, που σημαίνει μεγαλύτερο header. Άρα, και μεγαλύτερο χρόνο προετοιμασίας των δεδομένων προς αποστολή. Τα παραπάνω φαίνονται στην εικόνα 5.1 όπου αναπαρίστανται οι μέσοι και μέγιστοι χρόνοι απόκρισης. Συνεχίζοντας, εξετάζουμε το πώς μεταβάλλεται ο χρόνος απόκρισης του δικτύου σε σχέση με το μέγεθος των πακέτων που ανταλλάσσονται. Τυχαίο μέγεθος πακέτου κατά τη διάρκεια μιας διαδικασίας ανταλλαγής δεδομένων έχει νόημα μόνο για το πρωτόκολλο ISO-on- Εικόνα 5.1: Απόκριση συναρτήσει UpdateRate και πρωτοκόλλου Εικόνα 5.2: Απόκριση συναρτήσει μεγέθους πακέτων Εικόνα 5.3: Απόκριση συναρτήσει μεγέθους πακέτου 4

5 Στην εικόνα 5.3 φαίνεται η απόκριση δικτύου συναρτήσει του μεγέθους πακέτου για το πρωτόκολλο S7. Επίσης, σημειώνεται και ο χρόνος απόκρισης για μεταφορά πακέτων 2500 Bytes με το πρωτόκολλο ISOon-TCP καθαρά για λόγους σύγκρισης. Σημειώνεται ότι το S7 παρουσιάζει πολύ μεγαλύτερο ποσοστό αύξησης χρόνου απόκρισης από το αντίστοιχο του ISO-on-TCP για περίπου ίδια αύξηση του μεγέθους του πακέτου. Για παράδειγμα, από τα 100 στα 1500Bytes (μέσο μήκος πακέτου) στο ISO-on-TCP έχουμε αύξηση της τάξης του 50% ενώ με το S7 η αύξηση είναι της τάξης του 100%. των ενεργών server item. Ότι είπαμε για τα πρωτόκολλα στην παράγραφο 5.1 ισχύει και εδώ. Παράλληλα να τονίσουμε ότι με την αύξηση του UpdateRate η απόκριση για το S7(0) μειώνεται ελαφρά. Αυτό οφείλεται στο ότι για μεγαλύτερο διάστημα ανανέωσης ο φόρτος του δικτύου ελαττώνεται (η ανανέωση της τιμής κάθε item στην cache του server γίνεται και με μια νέα εργασία επικοινωνίας) με αποτέλεσμα οι διαδικασίες ανάγνωσης και εγγραφής από και στη μνήμη του PLC να γίνονται πιο γρήγορα Μετρήσεις για το PLC2 Μελετούμε την επίδραση που έχουν διάφορες παράμετροι της εφαρμογής, όπως το πρωτόκολλο επικοινωνίας και το UpdateRate του server και του client, στην απόκριση του δικτύου. Επίσης συγκρίνονται και δύο διαφορετικοί τρόποι ειδοποίησης του υπολογιστή για την άφιξη νέων δεδομένων στην περίπτωση του πρωτοκόλλου S7. Το μέγεθος των πακέτων που ανταλλάσσονται σε αυτή την εφαρμογή είναι σταθερό και ίσο με 60 Bytes. Αρχικά θα μελετήσουμε το χρόνο απόκρισης του δικτύου όταν μέσα από το STEP7 ρυθμίσαμε τον OPC Server να έχει ρυθμό ανανέωσης ίσο με 50 msec και για τα 3 πρωτόκολλα. Εμείς, επιλέγοντας διαφορετικές τιμές για το UpdateRate μέσα από το interface αλλάζουμε το ρυθμό ανανέωσης μόνο κάποιων μεταβλητών του client κρίσιμων για την εφαρμογή, όπως των daitem που συνδέονται με τους buffer λήψης του server και με κάποια bit της μνήμης του PLC. Όλες οι υπόλοιπες μεταβλητές ανανεώνονται με την προεπιλεγμένη τιμή του matlab που είναι 0.5 sec για να μην επιβαρύνεται άσκοπα το δίκτυο. Στην εικόνα 5.4 φαίνεται η μέση απόκριση για μεταβαλλόμενο UpdateRate. Στην περίπτωση του S7, με S7(1) συμβολίζεται η λειτουργία κατά την οποία το matlab ειδοποιείται για την άφιξη νέων δεδομένων από ένα DCE, ενώ με S7(0) συμβολίζεται η λειτουργία κατά την οποία το matlab διαβάζει μια συγκεκριμένη μεταβλητή συνέχεια μέχρι να διαβάσει την κατάλληλη τιμή που συμβολίζει τη διαθεσιμότητα νέων δεδομένων. Κατ αρχήν παρατηρούμε ότι η απόκριση για UpdateRate μικρότερο από 50msec μένει σταθερή. Αυτό είναι δικαιολογημένο διότι εάν έχει τιμή μικρότερη από αυτή που ορίσαμε για το server τότε δε λαμβάνεται υπόψη. Με άλλα λόγια, ο κύκλος ανανέωσης που ορίζουμε στον server είναι το συντομότερο διάστημα που γίνεται έλεγχος για αλλαγή των τιμών των server item, άρα και δημιουργίας DCE. Εδώ να σημειωθεί ότι το UpdateRate ορίζει το ελάχιστο χρονικό διάστημα ανανέωσης χωρίς να σημαίνει ότι τόσο είναι και το πραγματικό διάστημα ανανέωσης. Το πραγματικό που μπορεί να επιτευχθεί κατά τη διάρκεια της λειτουργίας δεν είναι πάντα σταθερό και εξαρτάται από διάφορους παράγοντες όπως, το πρωτόκολλο επικοινωνίας, την ετοιμότητα του συνεργάτη επικοινωνίας και τον αριθμό Εικόνα 5.4: Απόκριση για server s UpdateRate=50ms Στη συνέχεια μειώνουμε το UpdateRate του server στα 0.02sec για να ελέγξουμε εάν θα υπάρξει κάποια ουσιαστική διαφορά (εικόνα 5.5). Παρατηρούμε ότι για τα πρωτόκολλα TCP και ISO-on-TCP οι διαφορές στους χρόνους απόκρισης είναι ελάχιστες (περίπου 3msec). Μπορεί, λοιπόν, να μειώσαμε το χρόνο ανανέωσης πάνω από 50% αλλά ουσιαστική διαφορά δεν εμφανίστηκε και αυτό διότι δεν μπορεί ο server, ή πιο σωστά, δεν του το επιτρέπουν οι συνθήκες να ανανεώνει τόσο γρήγορα τις τιμές των μεταβλητών του. Όσον αφορά το S7 έχουμε βελτίωση κατά 10-25msec που πιθανότατα οφείλεται στο ίδιο το πρωτόκολλο. Εικόνα 5.5: Απόκριση για server s UpdateRate=20ms Τέλος, για UpdateRate του server ίσο με 0.2sec (εικόνα 5.6) παρατηρούμε ξεκάθαρα το πόσο 5

6 επηρεάζονται οι χρόνοι απόκρισης για τα πρωτόκολλα TCP, ISO-on-TCP και S7(1) που όσο αυξάνεται ο χρόνος ανανέωσης τείνουν να συγκλίνουν προς τις ίδιες μέσες τιμές απόκρισης. Η καθυστέρηση για τη δημιουργία του DCE γίνεται τόσο μεγάλη που ο μεγαλύτερος χρόνος πρόσβασης στη μνήμη του PLC με το πρωτόκολλο S7 δεν παίζει ιδιαίτερο ρόλο. 1%) ήταν αρκετά υψηλή που έφτανε μέχρι και τα 500 msec. Τέτοιοι υψηλοί χρόνοι συνέχισαν να εμφανίζονται. Όσον αφορά τη νέα εφαρμογή σε κανένα από τα πολλά πειράματα η απόκριση δεν ξεπέρασε τα 110 msec (ούτε όταν το PLC δούλευε μόνο του ούτε τώρα). Στη συνέχεια αυξήσαμε το φορτίο του δικτύου μειώνοντας το μέγιστο χρόνο καθυστέρησης παραγωγής πακέτων από το πρώτο PLC. Τον φτάσαμε μέχρι και τα 0.5 δευτερόλεπτα. Και πάλι δεν παρατηρήθηκε καμία αύξηση στους χρόνους απόκρισης είτε του πρώτου είτε του δεύτερου PLC. Αυτό σημαίνει ότι διεργασίες με χρόνο δειγματοληψίας 4 sec και πάνω εξυπηρετούνται χωρίς κανένα πρόβλημα. Εικόνα 5.6: Απόκριση για server s UpdateRate=200ms 5.3. Μετρήσεις για τα PLC1 και PLC2 μαζί Τελειώνοντας γίνονται μετρήσεις ενώ βρίσκονται σε λειτουργία και τα δύο PLC. Θα προσπαθήσουμε να βγάλουμε συμπέρασμα για το εάν ένα υπάρχον δίκτυο με δεδομένο φορτίο (PLC1) μπορεί να εξυπηρετήσει μια νέα εφαρμογή με καθορισμένο ρυθμό δειγματοληψίας (PLC2). Ο ρυθμός ανανέωσης του OPC Server έχει οριστεί στα 50 msec και τα πακέτα έχουν τυχαίο μήκος με τη μεγαλύτερη δυνατή μέγιστη τιμή στα 2550 Bytes (το μέσο μήκος είναι 1275 Bytes). Οι μετρήσεις επαναλαμβάνονται και για τα 3 πρωτόκολλα. Αρχικά χρησιμοποιήσαμε το ISO-on-TCP και υποθέσαμε ότι ο ρυθμός δειγματοληψίας της νέας εφαρμογής είναι 4 sec ενώ οι εγκατεστημένες εφαρμογές παράγουν πακέτα τυχαίου μήκους με τυχαία καθυστέρηση που η μέγιστη τιμή της είναι 5 sec (η μέση καθυστέρηση είναι 2.5 sec). Μετά από πολλές επαναλήψεις του ίδιου πειράματος διαπιστώσαμε ότι δεν υπάρχει απολύτως καμία αλληλεπίδραση του ενός PLC με το άλλο. Δηλαδή, οι χρόνοι απόκρισης και των εγκατεστημένων εφαρμογών αλλά και της νέας εφαρμογής δεν επηρεάστηκαν καθόλου από τη χρήση του δικτύου και από τα 2 PLC ταυτόχρονα. Αυτό σημαίνει ότι ο μέσος χρόνος απόκρισης των εγκατεστημένων εφαρμογών (PLC1) κυμαίνεται γύρω στα 114 με 115 msec με μέγιστες τιμές γύρω στα 170 με 175 msec ενώ η μέση απόκριση της νέας εφαρμογής (PLC2) κυμαίνεται γύρω στα 49 με 50 msec με μέγιστους χρόνους που δεν ξεπερνούν τα 110 msec. Στο σημείο αυτό να σημειώσουμε ότι οι μέγιστες τιμές που αναφέρουμε για το πρώτο PLC είναι και αυτές μέσες τιμές. Σε ελάχιστα πειράματα η απόκριση που αντιστοιχούσε σε κάποια από τα πακέτα του συνόλου που ανταλλάχθηκαν (περίπου Εικόνα 5.7: Μέση απόκριση δικτύου όταν εξυπηρετεί πολλές εφαρμογές Έπειτα, αρχίσαμε να μειώνουμε το χρόνο δειγματοληψίας της νέας εφαρμογής το οποίο τον φθάσαμε μέχρι τα 0.5 sec. Αυτό που παρατηρήθηκε για χρόνους δειγματοληψίας από 2 sec και κάτω και μέγιστη καθυστέρηση 1 sec και κάτω όσον αφορά τις εγκατεστημένες εφαρμογές ήταν ότι το πλήθος των ακραίων τιμών απόκρισης αυξήθηκε ελάχιστα χωρίς όμως να αυξηθεί η μέγιστη τιμή. Αυτό είχε ως συνέπεια να αυξηθεί ελάχιστα (2 με 3 msec) η μέση απόκριση. Εξετάζοντας τη νέα εφαρμογή οι μέγιστοι χρόνοι απόκρισης (worst case) αυξήθηκαν αλλά χωρίς να ξεπερνούν τα 160 msec. Ωστόσο, πρέπει να τονιστεί ότι τέτοιοι ακραίοι χρόνοι απόκρισης εμφανίστηκαν για το 0.3% των πακέτων που ανταλλάχθηκαν συνολικά σε όλα τα πειράματα. Επίσης αυξήθηκε λίγο και η μέση απόκριση (περίπου 3 με 4 msec). Συνεχίσαμε να μειώνουμε την περίοδο δειγματοληψίας μέχρι τα 350 msec. Τότε οι ακραίοι χρόνοι απόκρισης αυξήθηκαν και έφθασαν περίπου τα 330 msec. Από ότι φαίνεται βρισκόμαστε στα όρια. Η επόμενη μείωση του χρόνου δειγματοληψίας στα 300 msec είχε το αναμενόμενο αποτέλεσμα. Οι ακραίες τιμές της απόκρισης ξεπερνούσαν το χρόνο δειγματοληψίας. Επομένως, η νέα εφαρμογή για να μπορεί να εξυπηρετείται χωρίς πρόβλημα από το φορτωμένο δίκτυο πρέπει να έχει περίοδο δειγματοληψίας μέχρι 350 msec (εικόνα 5.7). Παρόμοια αποτελέσματα με την επικοινωνία μέσω ISO-on-TCP συλλέξαμε και για επικοινωνία με το 6

7 πρωτόκολλο TCP. Για χαμηλές συνθήκες φορτίου και μεγάλη περίοδο δειγματοληψίας οι χρόνοι απόκρισης δεν είχαν καμία μεταβολή. Δηλαδή, η μέση απόκριση των εγκατεστημένων εφαρμογών κυμαινόταν γύρω στα 105 με 107 msec με μέση τιμή μέγιστων τιμών γύρω στα 145 msec. Όπως και στο ISO-on-TCP, ακραίοι χρόνοι απόκρισης (250 msec) εμφανιζόταν αρκετά σπάνια. Όσον αφορά τη νέα εφαρμογή η μέση απόκριση κυμαινόταν στα 48 με 49 msec με μέγιστες τιμές που δεν ξεπέρασαν τα 94 msec. Για μέγιστη καθυστέρηση από 1 sec και κάτω και περίοδο δειγματοληψίας 2 sec και κάτω το πλήθος των ακραίων τιμών απόκρισης για τις εγκατεστημένες εφαρμογές άρχισε να αυξάνεται χωρίς όμως να παρατηρηθεί αύξηση της τιμής. Για τη νέα εφαρμογή με περίοδο δειγματοληψίας 350 msec οι ακραίοι χρόνοι απόκρισης αυξήθηκαν μέχρι τα 330 msec αλλά όπως και στο ISO-on-TCP για ένα εξαιρετικά μικρό ποσοστό του συνολικού αριθμού των πακέτων που ανταλλάχθηκαν. Οι μέσες αποκρίσεις είχαν ελάχιστη άνοδο. Επομένως και το TCP πρωτόκολλο μπορεί να εξυπηρετήσει εφαρμογές με περίοδο δειγματοληψίας 350 msec με φορτωμένο δίκτυο (εικόνα 5.8). σε ακραίους χρόνους απόκρισης που την ξεπερνούσαν. Έτσι, η μέση απόκριση των εγκατεστημένων εφαρμογών κυμάνθηκε γύρω στα 1570 msec ενώ η μέση απόκριση της νέας εφαρμογής ήταν γύρω στα 168 msec. Σε αντίθεση με τα πρωτόκολλα που εξετάστηκαν προηγουμένως, το S7 μπορεί να εξυπηρετήσει εφαρμογές με περίοδο δειγματοληψίας μέχρι 450 msec (εικόνα 5.9). Από τα παραπάνω προκύπτει ότι ο προσομοιωτής επιτελεί το σκοπό για τον οποίο δημιουργήθηκε. Τα αποτελέσματα των μετρήσεων οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το δίκτυο Industrial Ethernet είναι ικανό σε συνθήκες υψηλού φόρτου να εξυπηρετήσει νέες εφαρμογές ακόμη και με μεγάλη συχνότητα δειγματοληψίας. Εικόνα 5.9: Μέση απόκριση δικτύου όταν εξυπηρετεί πολλές εφαρμογές 6. Συμπεράσματα Εικόνα 5.8: Μέση απόκριση δικτύου όταν εξυπηρετεί πολλές εφαρμογές Τέλος, χρησιμοποιήσαμε το S7. Για την περίπτωση του PLC2 χρησιμοποιήσαμε το πρωτόκολλο S7(1). Όπως ήταν αναμενόμενο ούτε και σε αυτή την περίπτωση είχαμε μεγάλη αύξηση (γύρω στα 15 με 20 msec) του μέσου χρόνου απόκρισης των εγκατεστημένων εφαρμογών όπως επίσης και του πλήθους και των τιμών των μέγιστων χρόνων απόκρισης. Η αύξηση αυτή όμως είναι μεγαλύτερη από τις αντίστοιχες των άλλων πρωτοκόλλων. Η μέγιστη τυχαία καθυστέρηση παραγωγής πακέτων έφτασε τα 0.5 sec. Όσον αφορά τη νέα εφαρμογή η περίοδος δειγματοληψίας μειώθηκε μέχρι τα 450 msec. Οι σπάνιες αλλά ακραίες τιμές απόκρισης από 220 msec που ήταν αρχικά έφθασαν τα 440 msec περίπου. Ως αποτέλεσμα αυξήθηκε λίγο η μέση τιμή της απόκρισης. Παραπέρα μείωση της περιόδου δειγματοληψίας δεν ήταν δυνατόν να γίνει διότι οδηγούσε Στην παρούσα διπλωματική εργασία αναπτύχθηκε και δοκιμάστηκε η λειτουργία ενός προσομοιωτή με το υλικό εντός του βρόχου ελέγχου του βιομηχανικού δικτύου Industrial Ethernet 100Mbps το οποίο περιλαμβάνει 2 PLC και έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή. Το Industrial Ethernet είναι το πλέον διαδεδομένο δίκτυο που χρησιμοποιείται στις βιομηχανίες παγκοσμίως. Ο προσομοιωτής μας δίνει τη δυνατότητα από τη μια να μελετήσουμε την επίδραση που έχουν στην απόκριση του δικτύου, τόσο για τις εγκατεστημένες όσο και για νέες εφαρμογές, διάφορες παράμετροι του δικτύου και από την άλλη να αξιολογήσουμε εάν ένα βιομηχανικό δίκτυο με δεδομένο φορτίο μπορεί να εξυπηρετήσει μια νέα εφαρμογή με συγκεκριμένο ρυθμό δειγματοληψίας. Με τον όρο απόκριση του δικτύου εννοούμε το χρόνο που χρειάζεται για να μεταδοθεί ένα πακέτο δεδομένων από ένα σταθμό σε ένα δεύτερο και να σταλεί πίσω μια απάντηση. Μετά από πολλά πειράματα έγινε φανερό ότι τα διάφορα πρωτόκολλα επικοινωνίας που χρησιμοποιούνται παίζουν καθοριστική σημασία στην επικοινωνία εξαιτίας των χαρακτηριστικών και των ιδιαιτεροτήτων τους. Το 7

8 πιο γρήγορο πρωτόκολλο, το TCP, ενδείκνυται στην περίπτωση μεταφοράς πακέτων σταθερού μήκους ενώ αντίθετα, είναι σχεδόν απαγορευτικό για μετάδοση πακέτων μεταβλητού μήκους. Το καταλληλότερο πρωτόκολλο για αυτή την περίπτωση είναι το λίγο πιο αργό ISO-on-TCP. Η αιτία είναι ότι στο TCP μεταδίδονται δεδομένα σταθερού μήκους ίσου με το μέγεθος του buffer αποστολής και λήψης. Ανταλλαγή πακέτων μεταβλητού μήκους είναι εικονικά και γίνεται με έμμεσο τρόπο αλλά είναι εξαιρετικά δύσκολο και όχι πάντα επιτυχημένο. Τέλος, το πρωτόκολλο S7 είναι το πιο απλό για υλοποίηση και προγραμματισμό αλλά και το πιο αργό. Η απόκριση δικτύου εξαρτάται σημαντικά και από τη ρύθμιση του Update Rate του OPC server και client διότι και αυτό με τη σειρά του επιδρά στο ρυθμό δημιουργίας των Data Change Event του Matlab τα οποία παίζουν σημαντικότατο ρόλο στην επικοινωνία. Όσο αυξάνει το Update Rate τόσο αυξάνει και η απόκρισης του δικτύου. Από την άλλη υπερβολική μείωση του Update Rate δεν επιτυγχάνει ουσιαστική μείωση του χρόνου απόκρισης καθώς ο server δεν έχει δυνατότητα ανανέωσης της μνήμης του τόσο γρήγορα. Εδώ αξίζει να σημειωθεί ότι στην απόκριση παίζει ρόλο και ο τρόπος που είναι δομημένα τα προγράμματα στο Matlab, για παράδειγμα κατά πόσο στηρίζονται στα DCE. Επίσης, ένα μεγάλο φορτίο δικτύου (μεγάλο μέγεθος μετακινούμενων πακέτων) μειώνει ξεκάθαρα τις επιδόσεις του προκαλώντας μεγαλύτερους μέγιστους χρόνους απόκρισης. Να παρατηρήσουμε ότι το ποσοστό αύξησης του χρόνο απόκρισης στην περίπτωση του S7 είναι πολύ μεγαλύτερο από αυτό του ISO-on-TCP για ίδια αύξηση του μεγέθους του πακέτου. Παρ όλα αυτά, από μετρήσεις όταν δούλευαν ταυτόχρονα και τα δύο PLC βγήκε το συμπέρασμα ότι, πράγματι, το δίκτυο με δεδομένο και μάλιστα αρκετά μεγάλο φορτίο (1250 Bytes κατά μέσο όρο κάθε 0.25 sec περίπου), μπορεί να εξυπηρετήσει και μια νέα εφαρμογή με συγκεκριμένη περίοδο δειγματοληψίας. Συγκεκριμένα, για ένα αρκετά μεγάλο φορτίο (1250 Bytes κατά μέσο όρο κάθε 0.25 δευτερόλεπτα περίπου) μπορεί χωρίς κανένα απολύτως πρόβλημα να εξυπηρετηθεί μια νέα εφαρμογή με περίοδο δειγματοληψίας μέχρι και 350 msec για το πρωτόκολλα ISO-on-TCP και TCP ενώ φθάνει τα 450msec για την επικοινωνία S7. Επομένως, ο χρήστης, ρυθμίζοντας το φορτίο που ήδη διεκπεραιώνει το δίκτυο και το ρυθμό δειγματοληψίας της νέας εφαρμογής μπορεί να διαπιστώσει εάν η νέα αυτή εφαρμογή θα μπορέσει να εξυπηρετηθεί ή όχι. Βέβαια, ποτέ δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το συγκεκριμένο Industrial Ethernet δεν είναι ντετερμινιστικό που σημαίνει ότι κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί κάποιο μέγιστο χρόνο απόκρισης. Για διεργασίες με πολύ υψηλές προδιαγραφές και απαιτήσεις συνίσταται η χρήση του Industrial Ethernet πραγματικού χρόνου (switched Industrial Ethernet) ή του Profinet που παρέχουν ένα άνω όριο για την απόκριση του δικτύου. 7. Αναφορές [1] M. Brenes, Industrial Ethernet gaining factory floor strength, World Bus Journal, Sept 2002 [2] Cisco Systems, Industrial Ethernet: A Control Engineer s Guide, Jan 2008 [3] F. Madren, Redundancy with Standards in Industrial Ethernet LANs, RTC magazine, Oct 2003 [4] NETEON, Industrial Automation Adapting Ethernet [5] P. Sink, Industrial Ethernet: The Death Knell of Fieldbus?, Manufacturing automation magazine, Apr 1999 [6] A. S. Tanenbaum, Δίκτυα Υπολογιστών, 4 η Αμερικάνικη Έκδοση 2006 [7] Y. Tipsuwan, Mo-Yuen Chow, Control methodologies in networked control systems, Pergamon control engineering practice, February 2003 [8] OPC Foundation, OPC Overview v1.0, Oct 1998 [9] SIEMENS, Industrial Communication with PG/PC Volume 1 - Basics, system manual, February 2006 [10] SIEMENS, SIMATIC NET, S7-CPs for Industrial Ethernet, CP Lean, manual, March 2007 [11] SIEMENS, SIMATIC NET, S7-CPs for Industrial Ethernet, Configuring and Commissioning, manual, Jan 2007 [12] SIEMENS, Working with STEP 7 V5.2, getting started, 2002 [13] SIEMENS, Programming with STEP 7 V5.2, manual 2002 [14] The MathWorks, OPC Toolbox 2, user s guide, 2006 [15] [16] [17] [18] 8

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΔΟΚΙΜΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΖΟΜΕΝΩΝ ΛΟΓΙΚΩΝ ΕΛΕΓΚΤΩΝ ΜΕ ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΒΡΟΧΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΔΟΚΙΜΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΖΟΜΕΝΩΝ ΛΟΓΙΚΩΝ ΕΛΕΓΚΤΩΝ ΜΕ ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΒΡΟΧΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΔΟΚΙΜΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΖΟΜΕΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ

ΤΜΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ ΤΜΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Τα τμήματα ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή είναι: 1. Επεξεργαστής 2. Μνήμη RAM και ROM 3. Κάρτα γραφικών 4. Μητρική Πλακέτα 5. Σκληρός Δίσκος 6. DVD / Blue Ray 7. Τροφοδοτικό

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 8: Επικοινωνία Συσκευών με τον Επεξεργαστή

Μάθημα 8: Επικοινωνία Συσκευών με τον Επεξεργαστή Μάθημα 8: Επικοινωνία Συσκευών με τον Επεξεργαστή 8.1 Τακτική σάρωση (Polling) Ας υποθέσουμε ότι έχουμε ένα πληκτρολόγιο συνδεδεμένο σε ένα υπολογιστικό σύστημα. Το πληκτρολόγιο είναι μια μονάδα εισόδου.

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία Λειτουργικά Συστήματα Ι Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία 2013 1 Ηλεκτρονικός Υπολογιστής αποτελείται: 1. Από Υλικό Hardware (CPUs, RAM, Δίσκοι), & 2. Λογισμικό - Software Και μπορεί να εκτελέσει διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 3.8 Τεχνικές μεταφοράς δεδομένων Λειτουργία τακτικής σάρωσης (Polling) Λειτουργία Διακοπών DMA (Direct Memory Access)

Μάθημα 3.8 Τεχνικές μεταφοράς δεδομένων Λειτουργία τακτικής σάρωσης (Polling) Λειτουργία Διακοπών DMA (Direct Memory Access) Μάθημα 3.8 Τεχνικές μεταφοράς δεδομένων Λειτουργία τακτικής σάρωσης (Polling) Λειτουργία Διακοπών DMA (Direct Memory Access) Μελετώντας το μάθημα θα μπορείς να ξέρεις τη λειτουργία του Polling να ξέρεις

Διαβάστε περισσότερα

Συλλογή & Επεξεργασία Δεδομένων Εργαστήριο 2 USB και Σειριακή Επικοι- νωνία Σ Σειριακή Επικοινωνία

Συλλογή & Επεξεργασία Δεδομένων Εργαστήριο 2 USB και Σειριακή Επικοι- νωνία Σ Σειριακή Επικοινωνία Συλλογή & Επεξεργασία Δεδομένων Εργαστήριο 2 USB και Σειριακή Επικοινωνία. Σειριακή Επικοινωνία USB Σύνδεση / Πρωτόκολλο Σκοπός Εντολή επιλογής (if) Εντολή Επανάληψης (while) Πίνακες 1 Μέρος Α : Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες

Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες Λύσεις Θεμάτων http://nop33.wordpress.com Τι ορίζουμε ως Τοπικό Δίκτυο Υπολογιστών; Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά των Τοπικών Δικτύων; Ποιες οι βασικές τοπολογίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ INTERNET

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ INTERNET ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ INTERNET Κεφάλαιο 6: Συσκευές τηλεπικοινωνιών και δικτύωσης (Θ) Ενεργά στοιχεία δικτύων Δύο συστήματα Η/Υ μπορούν να συνδεθούν χρησιμοποιώντας: Δια-αποδιαμορφωτές

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 12 Σχεδιασμός Ανάπτυξη Λειτουργία Π.Σ. 1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 1.1 Δυνατότητες Λειτουργικών Συστημάτων 1.1.1 Εισαγωγή Ο όρος Λειτουργικό Σύστημα (Operating System), εκφράζει το σύνολο των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ Ενότητα: Αναγνώριση Διεργασίας - Προσαρμοστικός Έλεγχος (Process Identification) Αλαφοδήμος Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΛΕΓΚΤΩΝ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΛΕΓΚΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΛΕΓΚΤΩΝ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Τμήμα ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ Οι εργαστηριακές ασκήσεις Βιομηχανικών Ελεγκτών διεξάγονται τις ημέρες Δευτέρα και Τετάρτη (ώρες 16:00 19:00 και 19:00

Διαβάστε περισσότερα

Συσκευές Τηλεπικοινωνιών και Δικτύωσης. Επικοινωνίες Δεδομένων Μάθημα 9 ο

Συσκευές Τηλεπικοινωνιών και Δικτύωσης. Επικοινωνίες Δεδομένων Μάθημα 9 ο Συσκευές Τηλεπικοινωνιών και Δικτύωσης Επικοινωνίες Δεδομένων Μάθημα 9 ο Εισαγωγή Ένα δίκτυο αποτελείται από ενεργά και παθητικά στοιχεία. Στα παθητικά στοιχεία εντάσσονται τα καλώδια και τα εξαρτήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΤΗΣ PLC SIMATIC S7-300

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΤΗΣ PLC SIMATIC S7-300 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΤΗΣ PLC SIATIC S7-300 5. Σκοπός του προσομοιωτή. Χωρίς τον προσομοιωτή ο έλεγχος της ορθότητας ενός προγράμματος μπορεί να γίνει μόνο offline με τη χρήση του λογισμικού STEP 7 της Siemens

Διαβάστε περισσότερα

SIMATIC MANAGER SIMATIC MANAGER

SIMATIC MANAGER SIMATIC MANAGER 1 Προγραμματισμός του PLC. 1. Γενικά Μια προσεκτική ματιά σε μια εγκατάσταση που θέλουμε να αυτοματοποιήσουμε, μας δείχνει ότι αυτή αποτελείται από επιμέρους τμήματα τα οποία είναι συνδεδεμένα μεταξύ τους

Διαβάστε περισσότερα

Εκτέλεση προγράμματος

Εκτέλεση προγράμματος ιεπιφάνεια controller Επισκόπηση λειτουργιών CNC Επισκόπηση λειτουργιών DNC Επικοινωνίες 1 2 Αυτόματα Εκτέλεση προγράμματος παραγωγή Χειροκίνητα για απλές λίγες κινήσεις Εντολή προς εντολή για έλεγχο ορθότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3. Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet

Ενότητα 3. Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet Ενότητα 3 Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet Εισαγωγή στις βασικές έννοιες του στρώµατος Ζεύξης (Data Link Layer) στα δίκτυα ΗΥ Γενικές Αρχές Λειτουργίας ηµιουργία Πλαισίων Έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υπολογιστών. Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Εισαγωγή. Κ. Βασιλάκης

Δίκτυα Υπολογιστών. Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Εισαγωγή. Κ. Βασιλάκης Δίκτυα Υπολογιστών Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Εισαγωγή Κ. Βασιλάκης Περίγραμμα Τι είναι το διαδίκτυο Στοιχεία που το συνθέτουν Τρόποι παροχής υπηρεσιών Τι είναι τα πρωτόκολλα Τα άκρα του δικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλα Διαδικτύου

Πρωτόκολλα Διαδικτύου Πρωτόκολλα Διαδικτύου Μέρος 1ο Επικοινωνίες Δεδομένων Μάθημα 3 ο Εισαγωγή στην Τεχνολογία TCP/IP To TCP/IP σημαίνει Transmission Control Protocol / Internet Protocol και θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υπολογιστών Εργαστήρια

Δίκτυα Υπολογιστών Εργαστήρια Δίκτυα Υπολογιστών Εργαστήρια Άσκηση 6 η Πολλαπλή Πρόσβαση με Ακρόαση Φέροντος (CSMA-CD) Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Διδάσκων: Παπαπέτρου Ευάγγελος 2 1 Εισαγωγή Σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

1.5.1 ΓΕΦΥΡΑ (BRIDGE) Εικόνα Επίπεδα λειτουργίας επαναλήπτη, γέφυρας, δρομολογητή και πύλης ως προς το μοντέλο OSI.

1.5.1 ΓΕΦΥΡΑ (BRIDGE) Εικόνα Επίπεδα λειτουργίας επαναλήπτη, γέφυρας, δρομολογητή και πύλης ως προς το μοντέλο OSI. 40 Σύγχρονα τηλεπικοινωνιακά και δικτυακά πρωτόκολλα Εικόνα 1.5.1 Επίπεδα λειτουργίας επαναλήπτη, γέφυρας, δρομολογητή και πύλης ως προς το μοντέλο OSI. 1.5.1 ΓΕΦΥΡΑ (BRIDGE) Οι γέφυρες λειτουργούν τόσο

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υπολογιστών Firewalls. Χάρης Μανιφάβας

Δίκτυα Υπολογιστών Firewalls. Χάρης Μανιφάβας Δίκτυα Υπολογιστών Firewalls Χάρης Μανιφάβας 1 Επικοινωνία Βασίζεται στη μεταβίβαση μηνυμάτων (λόγω απουσίας διαμοιραζόμενης μνήμης) Απαιτείται συμφωνία φόρμας μηνυμάτων Πρότυπο Στόχος τυποποίησης = Συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΕΜΗΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Παράδοση Ασκήσεων Κεφάλαιο 2 Ασκήσεις 3,6,8,9,15,22,24,26. Γεωργόπουλος Άλκης Α.Μ.: 39 Κοντογιώργης Αναστάσιος A.M.

ΚΑΤΑΝΕΜΗΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Παράδοση Ασκήσεων Κεφάλαιο 2 Ασκήσεις 3,6,8,9,15,22,24,26. Γεωργόπουλος Άλκης Α.Μ.: 39 Κοντογιώργης Αναστάσιος A.M. ΚΑΤΑΝΕΜΗΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Παράδοση Ασκήσεων Κεφάλαιο 2 Ασκήσεις 3,6,8,9,15,22,24,26 Γεωργόπουλος Άλκης Α.Μ.: 39 Κοντογιώργης Αναστάσιος A.M.: 43 Άσκηση 3 Μια αξιόπιστη multicast υπηρεσία επιτρέπει σε έναν

Διαβάστε περισσότερα

Κατανεμημένα συστήματα και Επικοινωνία Πραγματικού Χρόνου

Κατανεμημένα συστήματα και Επικοινωνία Πραγματικού Χρόνου Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 2006-07 Κατανεμημένα συστήματα και Επικοινωνία Πραγματικού Χρόνου Μ.Στεφανιδάκης Κατανεμημένα συστήματα ελέγχου Α Β διασυνδετικό δίκτυο Γ Δ Ε π.χ. οι επιμέρους

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υπολογιστών I

Δίκτυα Υπολογιστών I Δίκτυα Υπολογιστών I Σχεδίαση και Αρχιτεκτονική Δικτύων Ευάγγελος Παπαπέτρου Τμ. Μηχ. Η/Υ & Πληροφορικής, Παν. Ιωαννίνων Ε.Παπαπέτρου (Τμ.Μηχ. Η/Υ & Πληροφορικής) MYY703: Δίκτυα Υπολογιστών I 1 / 19 Διάρθρωση

Διαβάστε περισσότερα

Είναι η διαδικασία εύρεσης της διαδρομής που πρέπει να ακολουθήσει ένα πακέτο για να φτάσει στον προορισμό του. Η διαδικασία αυτή δεν είναι πάντα

Είναι η διαδικασία εύρεσης της διαδρομής που πρέπει να ακολουθήσει ένα πακέτο για να φτάσει στον προορισμό του. Η διαδικασία αυτή δεν είναι πάντα 1 Είναι η διαδικασία εύρεσης της διαδρομής που πρέπει να ακολουθήσει ένα πακέτο για να φτάσει στον προορισμό του. Η διαδικασία αυτή δεν είναι πάντα εύκολη, τη στιγμή που γνωρίζουμε ότι ένα σύνθετο δίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 5: To Μοντέλο Αναφοράς O.S.I.

Μάθημα 5: To Μοντέλο Αναφοράς O.S.I. Μάθημα 5: To Μοντέλο Αναφοράς O.S.I. 5.1 Γενικά Τα πρώτα δίκτυα χαρακτηρίζονταν από την «κλειστή» αρχιτεκτονική τους με την έννοια ότι αυτή ήταν γνωστή μόνο στην εταιρία που την είχε σχεδιάσει. Με τον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ 1 ΤO ΡΟΜΠΟΤ INTELLITEK ER-2u

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ 1 ΤO ΡΟΜΠΟΤ INTELLITEK ER-2u Εφαρμογή 1: Το ρομπότ INTELITEK ER-2u Εργαστήριο Ευφυών Συστημάτων και Ρομποτικής Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής και Διοίκησης Πολυτεχνείο Κρήτης www.robolab.tuc.gr, τηλ: 28210 37292 / 37314 e-mail: savas@dpem.tuc.gr,

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Αναφοράς Open Systems Interconnection (OSI) Επικοινωνίες Δεδομένων Μάθημα 5 ο

Πρότυπο Αναφοράς Open Systems Interconnection (OSI) Επικοινωνίες Δεδομένων Μάθημα 5 ο Πρότυπο Αναφοράς Open Systems Interconnection (OSI) Επικοινωνίες Δεδομένων Μάθημα 5 ο Πρωτόκολλα και Αρχιτεκτονική Δικτύου Για να ανταλλάξουν δεδομένα δύο σταθμοί, εκτός από την ύπαρξη διαδρομής μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Λύση: Λύση: Λύση: Λύση:

Λύση: Λύση: Λύση: Λύση: 1. Ένας δίαυλος έχει ρυθµό δεδοµένων 4 kbps και καθυστέρηση διάδοσης 20 msec. Για ποια περιοχή µηκών των πλαισίων µπορεί η µέθοδος παύσης και αναµονής να έχει απόδοση τουλάχιστον 50%; Η απόδοση θα είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΚΑΤΑΝΕΜΗΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΛΕΓΧΟΥ - DCS (DISTRIBUTED CONTROL SYSTEMS)

ΕΛΕΓΧΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΚΑΤΑΝΕΜΗΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΛΕΓΧΟΥ - DCS (DISTRIBUTED CONTROL SYSTEMS) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΚΑΤΑΝΕΜΗΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΛΕΓΧΟΥ - DCS (DISTRIBUTED CONTROL SYSTEMS) Τυπικό διάγραμμα Βιομηχανικής Μονάδος Βελτιστοποίηση Εποπτικός Έλεγχος Αναδραστικός Έλεγχος Ελεγχος με Υποδιαίρεση Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ.

ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ. Ερασιτεχνικής Αστρονομίας ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ. Κυριάκος Πανίτσας Διπλ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός-Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5: Τοπικά ίκτυα

Κεφάλαιο 5: Τοπικά ίκτυα Κεφάλαιο 5: Τοπικά ίκτυα 5.1 ΤοΠρωτόκολλο ALOHA Αλγόριθµοι επίλυσης συγκρούσεων µε βάση το δυαδικό δένδρο 5.2 ίκτυα Ethernet Πρότυπο ΙΕΕΕ 802.3 5.3 ίκτυα Token Ring - Πρότυπο ΙΕΕΕ 802.5 Τοπικά ίκτυα 5-1

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Λογιστικής. Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές. Μάθημα 8. 1 Στέργιος Παλαμάς

Τμήμα Λογιστικής. Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές. Μάθημα 8. 1 Στέργιος Παλαμάς ΤΕΙ Ηπείρου Παράρτημα Πρέβεζας Τμήμα Λογιστικής Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές Μάθημα 8 Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας και Μνήμη 1 Αρχιτεκτονική του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Μονάδες Εισόδου Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Δικτύων Ι

Ειδικά Θέματα Δικτύων Ι Ειδικά Θέματα Δικτύων Ι Ενότητα 7: Δρομολόγηση (Μέρος 3) Νικολάου Σπύρος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός. Εργαστήριο 6 Εντολές Επανάληψης

Σκοπός. Εργαστήριο 6 Εντολές Επανάληψης Εργαστήριο 6 Εντολές Επανάληψης Η δομή Επιλογής στη PASCAL H δομή Επανάληψης στη PASCAL. Ρεύμα Εισόδου / Εξόδου.. Ρεύμα Εισόδου / Εξόδου. To πρόγραμμα γραφικών gnuplot. Γραφικά στη PASCAL. Σκοπός 6.1 ΕΠΙΔΙΩΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

1.8 Το μοντέλο OSI 1 / 33

1.8 Το μοντέλο OSI 1 / 33 1.8 Το μοντέλο OSI 1 / 33 Η ανάγκη της τυποποίησης 2 / 33 Το μοντέλο στρωματοποιημένης αρχιτεκτονικής δικτύου, του διεθνή οργανισμού τυποποίησης (ISO) 3 / 33 Μοντέλο αναφοράς διασύνδεσης ανοικτών συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

7.2.2 Σχέση OSI και TCP/IP

7.2.2 Σχέση OSI και TCP/IP Κεφάλαιο 7 7.2.2 Σχέση OSI και TCP/IP Σελ. 226-230 Γεώργιος Γιαννόπουλος ΠΕ19, ggiannop (at) sch.gr ΕΣΠΕΡΙΝΟ ΕΠΑΛ Κομοτηνής http://diktya-epal-g.ggia.info/ Γνωστό μοντέλο OSI διασύνδεσης ανοικτών συστημάτων.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7 Διαδικτύωση-Internet. 7.2 Τεχνολογία TCP/IP

Κεφάλαιο 7 Διαδικτύωση-Internet. 7.2 Τεχνολογία TCP/IP Κεφάλαιο 7 Διαδικτύωση-Internet 7.2 Τεχνολογία TCP/IP Τι δηλώνει ο όρος «TCP/IP»; Ο όρος TCP/IP αναφέρεται σε μια ομάδα ομοειδών πρωτοκόλλων που χρησιμοποιούνται για την επικοινωνία των δικτύων υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη Σειρά Ασκήσεων ΑΣΚΗΣΗ 1 ΑΣΚΗΣΗ 1 ΛΥΣΗ ΑΣΚΗΣΗ 2

Τρίτη Σειρά Ασκήσεων ΑΣΚΗΣΗ 1 ΑΣΚΗΣΗ 1 ΛΥΣΗ ΑΣΚΗΣΗ 2 Τρίτη Σειρά Ασκήσεων ΑΣΚΗΣΗ 1 o Ένα πακέτο ανώτερου επιπέδου τεμαχίζεται σε 10 πλαίσια, κάθε ένα από τα οποία έχει πιθανότητα 80 τοις εκατό να φτάσει χωρίς σφάλμα. Αν το πρωτόκολλο συνδέσου μετάδοσης δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1.6: Συσκευές αποθήκευσης

Κεφάλαιο 1.6: Συσκευές αποθήκευσης Κεφάλαιο 1.6: Συσκευές αποθήκευσης 1.6.1 Συσκευές αποθήκευσης Μνήμη τυχαίας προσπέλασης - RAM Η μνήμη RAM (Random Access Memory Μνήμη Τυχαίας Προσπέλασης), κρατεί όλη την πληροφορία (δεδομένα και εντολές)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. 4o Εργαστήριο Σ.Α.Ε

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. 4o Εργαστήριο Σ.Α.Ε ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα 4o Εργαστήριο Σ.Α.Ε Ενότητα : Μελέτη και Σχεδίαση Σ.Α.Ε Με χρήση του MATLAB Aναστασία Βελώνη Τμήμα Η.Υ.Σ Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 7.4 Πρωτόκολλο Μέχρι τώρα περιγράψαμε συνδέσεις, που χρησιμοποιούν το πρωτόκολλο TCP. Θυμηθείτε, ότι το TCP είναι υπεύθυνο για το τεμαχισμό των μηνυμάτων σε τμήματα και την επανασύνδεση τους στον προορισμό.

Διαβάστε περισσότερα

Κινητές Επικοινωνίες & Τηλεπικοινωνιακά Δίκτυα

Κινητές Επικοινωνίες & Τηλεπικοινωνιακά Δίκτυα ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Κινητές Επικοινωνίες & Τηλεπικοινωνιακά Δίκτυα Ενότητα : Στρώμα Ζεύξης στα Δίκτυα ΗΥ- Ethernet MAC Στρώμα Σαββαΐδης Στυλιανός

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΝΧΤ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ BLUETOOTH, I2C και serial communication

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΝΧΤ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ BLUETOOTH, I2C και serial communication ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΝΧΤ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ BLUETOOTH, I2C και serial communication ΜΠΑΝΤΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ 533 ΤΣΙΚΤΣΙΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ 551 ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΟΥ ΡΟΜΠΟΤ LEGO NXT Το ρομπότ

Διαβάστε περισσότερα

UTECO ABEE ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΣ & ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΟΣ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΣ

UTECO ABEE ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΣ & ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΟΣ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΣ IMAGO F3000 Συνοπτική περιγραφή Αυτοί οι ελεγκτές διαδικασίας χτίζονται σε ένα σχεδιασμό επεκτάσιμης μονάδας, και είναι κατάλληλοι για τον έλεγχο ρύθμιση λειτουργίας, ψησίματος, καπνίσματος και ελέγχου

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Δικτύων Επικοινωνιών (Ενότητα Πρωτόκολλα και Αρχιτεκτονική Δικτύου)

Τεχνολογία Δικτύων Επικοινωνιών (Ενότητα Πρωτόκολλα και Αρχιτεκτονική Δικτύου) Τεχνολογία Δικτύων Επικοινωνιών (Ενότητα 1.7 - Πρωτόκολλα και Αρχιτεκτονική Δικτύου) Πρωτόκολλο είναι ένα σύνολο κανόνων που πρέπει να ακολουθήσουν όλοι οι σταθμοί εργασίας σε ένα δίκτυο ώστε να μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

- Δομή πλαισίου Ethernet - Πλαίσια Ethernet μεγάλου μεγέθους (Jumbo frames)

- Δομή πλαισίου Ethernet - Πλαίσια Ethernet μεγάλου μεγέθους (Jumbo frames) 2.4.2 Διευθύνσεις Ελέγχου πρόσβασης στο Μέσο (MAC) - Δομή πλαισίου Ethernet - Πλαίσια Ethernet μεγάλου μεγέθους (Jumbo frames) 1 / 37 Φυσική διεύθυνση Κάθε κόμβος σε ένα δίκτυο Ethernet έχει μια φυσική

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ. Ασκήσεις 1-2 Εισαγωγή

Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ. Ασκήσεις 1-2 Εισαγωγή Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΙ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΙ Εφαρµογές Προγραµµατιζόµενων Λογικών Ελεγκτών-Εργαστήριο Εργαστηριακός Συνεργάτης: Βέλλος Κων/νος Ασκήσεις 1-2 Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση Υπολογιστών (IΙI)

Οργάνωση Υπολογιστών (IΙI) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2016-17 Οργάνωση Υπολογιστών (IΙI) (συσκευές εισόδου-εξόδου) http://mixstef.github.io/courses/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Ένα τυπικό

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Δικτύων Επικοινωνιών. Επικοινωνίες Δεδομένων Μάθημα 4 ο

Αρχές Δικτύων Επικοινωνιών. Επικοινωνίες Δεδομένων Μάθημα 4 ο Αρχές Δικτύων Επικοινωνιών Επικοινωνίες Δεδομένων Μάθημα 4 ο Τα επικοινωνιακά δίκτυα και οι ανάγκες που εξυπηρετούν Για την επικοινωνία δύο συσκευών απαιτείται να υπάρχει μεταξύ τους σύνδεση από σημείο

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλα Διαδικτύου Μέρος 2ο. Επικοινωνίες Δεδομένων Μάθημα 3 ο

Πρωτόκολλα Διαδικτύου Μέρος 2ο. Επικοινωνίες Δεδομένων Μάθημα 3 ο Πρωτόκολλα Διαδικτύου Μέρος 2ο Επικοινωνίες Δεδομένων Μάθημα 3 ο Internet Protocol (IP) Στο επίπεδο δικτύου της τεχνολογίας TCP/IP, συναντάμε το πρωτόκολλο IP. Η λειτουργία του IP βασίζεται αποκλειστικά

Διαβάστε περισσότερα

CTMU. => C = 50pF 10pF = 40 pf. C stray. d (C V ) I= I = C V. C= I t. Ι = dq dt

CTMU. => C = 50pF 10pF = 40 pf. C stray. d (C V ) I= I = C V. C= I t. Ι = dq dt CTMU Με τη μονάδα CTMU (Charge Time Measurement Unit) μπορούμε να μετρήσουμε απόλυτη χωρητικότητα, σχετική μεταβολή χωρητικότητας καθώς επίσης και χρονικό διάστημα ανάμεσα σε δύο παλμούς. Βασίζεται στην

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 2 - Εργαστήριο

Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 2 - Εργαστήριο Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 2 - Εργαστήριο Ενότητα 9: Εισαγωγή στα Συστήματα Ανοικτού Ελέγχου Διδάσκουσα: Τσαγκαλίδου Ροδή Τμήμα: Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Διαφορές single-processor αρχιτεκτονικών και SoCs

Διαφορές single-processor αρχιτεκτονικών και SoCs 13.1 Τα συστήματα και η επικοινωνία μεταξύ τους γίνονται όλο και περισσότερο πολύπλοκα. Δεν μπορούν να περιγραφούνε επαρκώς στο επίπεδο RTL καθώς αυτή η διαδικασία γίνεται πλέον αρκετά χρονοβόρα. Για αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ασκήσεις στα Τοπικά Δίκτυα

ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ασκήσεις στα Τοπικά Δίκτυα ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧ/ΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧ/ΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ασκήσεις στα Τοπικά Δίκτυα 1. Ν σταθμοί επικοινωνούν μεταξύ τους μέσω κοινού μέσου μετάδοσης χωρητικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Συλλογή μεταφορά και έλεγχος Δεδομένων. 1.4 Απλά και σύνθετα συστήματα αυτοματισμού.

Συλλογή μεταφορά και έλεγχος Δεδομένων. 1.4 Απλά και σύνθετα συστήματα αυτοματισμού. Συλλογή μεταφορά και έλεγχος Δεδομένων 1.4 Απλά και σύνθετα συστήματα αυτοματισμού. Το είδαμε μέχρι τώρα Δομή συστήματος αυτοματισμού Ο ελεγκτής προϋποθέτει την ύπαρξη κάποιων στοιχείων, στα οποία θα επιδράσει

Διαβάστε περισσότερα

Βιομηχανικοί Ελεγκτές

Βιομηχανικοί Ελεγκτές ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τ.Τ Βιομηχανικοί Ελεγκτές Ενότητα #5: PLC Μέρος Γ Κωνσταντίνος Αλαφοδήμος Τμήματος Μηχανικών Αυτοματισμού Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Γ.Π. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΣΚΗΣΗ 2

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Γ.Π. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΣΚΗΣΗ 2 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΗΜΑΤΩΝ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Γ.Π. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ (ΜΝΗΜΗ)

ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ (ΜΝΗΜΗ) ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ (ΜΝΗΜΗ) Συσκευές αποθήκευσης Ένας υπολογιστής προκειµένου να αποθηκεύσει δεδοµένα χρησιµοποιεί δύο τρόπους αποθήκευσης: Την Κύρια Μνήµη Τις συσκευές µόνιµης αποθήκευσης (δευτερεύουσα

Διαβάστε περισσότερα

6.2 Υπηρεσίες Διαδικτύου

6.2 Υπηρεσίες Διαδικτύου 6.2 Υπηρεσίες Διαδικτύου 1 / 34 Όλες οι υπηρεσίες στο Διαδίκτυο, όπως και πολλές εφαρμογές λογισμικού, στηρίζονται στο μοντέλο Πελάτη Εξυπηρετητή. 2 / 34 Σύμφωνα με αυτό το μοντέλο ο Εξυπηρετητής οργανώνει,

Διαβάστε περισσότερα

Βιομηχανικοί Ελεγκτές

Βιομηχανικοί Ελεγκτές ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τ.Τ Βιομηχανικοί Ελεγκτές Ενότητα #9: Αναλογικά Συστήματα Ελέγχου Κωνσταντίνος Αλαφοδήμος Τμήματος Μηχανικών Αυτοματισμού Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

T.E.I. ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

T.E.I. ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ T.E.I. ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΜΕΛΕΤΗ & ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΔΡΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ RIP ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΣΤΕΡΓΙΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑ: ΤΣΙΜΠΙΔΑ ΙΩΑΝΝΑ- ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Βιομηχανικοί Ελεγκτές. Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 7 ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Βιομηχανικοί Ελεγκτές. Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 7 ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Βιομηχανικοί Ελεγκτές Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 7 ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΛΑΦΟΔΗΜΟΣ Τμήμα Μηχ. Αυτοματισμού ΤΕ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα # 3: Συστήματα πολυμέσων Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα # 3: Συστήματα πολυμέσων Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Τεχνολογία Πολυμέσων Ενότητα # 3: Συστήματα πολυμέσων Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές πληροφορίες SUNNY CENTRAL COMMUNICATION CONTROLLER

Τεχνικές πληροφορίες SUNNY CENTRAL COMMUNICATION CONTROLLER Τεχνικές πληροφορίες SUNNY CENTRAL COMMUNICATION CONTROLLER Περιεχόμενα Το Sunny Central Communication Controller αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του κεντρικού μετατροπέα, το οποίο δημιουργεί τη σύνδεση μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Ένα αναλογικό σήμα περιέχει άπειρες πιθανές τιμές. Για παράδειγμα ένας απλός ήχος αν τον βλέπαμε σε ένα παλμογράφο θα έμοιαζε με το παρακάτω:

Ένα αναλογικό σήμα περιέχει άπειρες πιθανές τιμές. Για παράδειγμα ένας απλός ήχος αν τον βλέπαμε σε ένα παλμογράφο θα έμοιαζε με το παρακάτω: Σημειώσεις Δικτύων Αναλογικά και ψηφιακά σήματα Ένα αναλογικό σήμα περιέχει άπειρες πιθανές τιμές. Για παράδειγμα ένας απλός ήχος αν τον βλέπαμε σε ένα παλμογράφο θα έμοιαζε με το παρακάτω: Χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ. Μετά την ολοκλήρωση της ενότητας αυτής θα μπορείτε:

ΣΥΝΘΕΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ. Μετά την ολοκλήρωση της ενότητας αυτής θα μπορείτε: Ενότητα 2.6 Κεφάλαιο 2 ΣΥΝΘΕΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΤΟΧΟΙ Μετά την ολοκλήρωση της ενότητας αυτής θα μπορείτε: Να αιτιολογείτε την αναγκαιότητα χρησιμοποίησης κάθε είδους αυτοματισμού. Να διακρίνετε

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών; Αρχιτεκτονική επιπέδων πρωτοκόλλων. Δικτυακά πρωτόκολλα

Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών; Αρχιτεκτονική επιπέδων πρωτοκόλλων. Δικτυακά πρωτόκολλα Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Δίκτυα υπολογιστών (και το Διαδίκτυο) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών;

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη παρουσίαση των εργαλείων/εντολών telnet, ping, traceroute nslookup και nmap, zenmap

Σύντομη παρουσίαση των εργαλείων/εντολών telnet, ping, traceroute nslookup και nmap, zenmap Σύντομη παρουσίαση των εργαλείων/εντολών telnet, ping, traceroute nslookup και nmap, zenmap Version 2.00 Επιμέλεια Σημειώσεων: Δημήτρης Κόγιας Πατρικάκης Χαράλαμπος Πίνακας περιεχομένων TELNET... 2 PING...

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλα Διαδικτύου

Πρωτόκολλα Διαδικτύου Πρωτόκολλα Διαδικτύου Ερωτήσεις Ασκήσεις Επικοινωνίες Δεδομένων Μάθημα 3 ο Ερωτήσεις 1. Τι είναι το intranet και ποια τα πλεονεκτήματα που προσφέρει; 2. Τι δηλώνει ο όρος «TCP/IP»; 3. Να αναφέρετε τα πρωτόκολλα

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα πολυμέσων. Εισαγωγή Υλικό συστημάτων πολυμέσων Λογισμικό συστημάτων πολυμέσων Συστήματα πραγματικού χρόνου Χρονοπρογραμματισμός

Συστήματα πολυμέσων. Εισαγωγή Υλικό συστημάτων πολυμέσων Λογισμικό συστημάτων πολυμέσων Συστήματα πραγματικού χρόνου Χρονοπρογραμματισμός Συστήματα πολυμέσων Εισαγωγή Υλικό συστημάτων πολυμέσων Λογισμικό συστημάτων πολυμέσων Συστήματα πραγματικού χρόνου Χρονοπρογραμματισμός Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 03-1 Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές έννοιες. Κατανεμημένα Συστήματα 1

Βασικές έννοιες. Κατανεμημένα Συστήματα 1 Βασικές έννοιες Κατανεμημένα Συστήματα 1 lalis@inf.uth.gr Ορισμός κατανεμημένου συστήματος Ένα σύστημα από ξεχωριστές ενεργές οντότητες (ονομάζονται «κόμβοι» ή «διεργασίες») που εκτελούνται ταυτόχρονα/ανεξάρτητα

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15. Δίκτυα υπολογιστών. (και το Διαδίκτυο)

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15. Δίκτυα υπολογιστών. (και το Διαδίκτυο) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Δίκτυα υπολογιστών (και το Διαδίκτυο) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών;

Διαβάστε περισσότερα

Σχήμα 1: TCP αποστολέας με παράθυρο αποστολέα = 1

Σχήμα 1: TCP αποστολέας με παράθυρο αποστολέα = 1 I. Παράδειγμα 1: Απόδοση TCP με παράθυρο αποστολέα = 1 a. Ο μηχανισμός όπως έχει περιγραφεί ως τώρα στέλνει μόνο ένα πακέτο και σταματάει να μεταδίδει έως ότου πάρει το ack του πακέτου αυτού (λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Πιστοποίησης Γνώσεων και Δεξιοτήτων H/Y ΕΝΟΤΗΤΑ 1: «ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ»

Πρόγραμμα Πιστοποίησης Γνώσεων και Δεξιοτήτων H/Y ΕΝΟΤΗΤΑ 1: «ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ» Πρόγραμμα Πιστοποίησης Γνώσεων και Δεξιοτήτων H/Y ΕΝΟΤΗΤΑ 1: «ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ» Μάθημα 0.2: Το Λογισμικό (Software) Δίκτυα υπολογιστών Αντώνης Χατζηνούσκας 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α. Σκοπός του Μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην πληροφορική

Εισαγωγή στην πληροφορική Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στην πληροφορική Ενότητα 7: Εισαγωγή στα δίκτυα Η/Υ (μέρος Α) Αγγελίδης Παντελής Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Βιομηχανικοί Ελεγκτές

Βιομηχανικοί Ελεγκτές ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τ.Τ Βιομηχανικοί Ελεγκτές Ενότητα #12: Παραδείγματα Αναλογικών Συστημάτων Ελέγχου Κωνσταντίνος Αλαφοδήμος Τμήματος Μηχανικών Αυτοματισμού Τ.Ε. Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Συστήματα Ψηφιακής Επεξεργασίας Σήματος

Εισαγωγή στα Συστήματα Ψηφιακής Επεξεργασίας Σήματος ΕΣ 08 Επεξεργαστές Ψηφιακών Σημάτων Εισαγωγή στα Συστήματα Ψηφιακής Επεξεργασίας Σήματος Κλήμης Νταλιάνης Λέκτορας Π.Δ.407/80 Τμήμα Επιστήμη και Τεχνολογίας Τηλεπικοινωνιών Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Συλλογή & Επεξεργασία Δεδομένων Εργαστήριο 3 Μέτρηση Θερμοκρασίας Σύστημα Ελέγχου Θερμοκρασίας. Σύστημα Συλλογής & Επεξεργασίας Μετρήσεων

Συλλογή & Επεξεργασία Δεδομένων Εργαστήριο 3 Μέτρηση Θερμοκρασίας Σύστημα Ελέγχου Θερμοκρασίας. Σύστημα Συλλογής & Επεξεργασίας Μετρήσεων Συλλογή & Επεξεργασία Δεδομένων Εργαστήριο 3 Μέτρηση Θερμοκρασίας Σύστημα Ελέγχου Θερμοκρασίας με Θερμοστάτη. Σύστημα Συλλογής & Επεξεργασίας Μετρήσεων Σκοπός Βασική δομή ενός προγράμματος στο LabVIEW.

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Κύριας Μνήμης

Τεχνολογίες Κύριας Μνήμης Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2016-17 Τεχνολογίες Κύριας (και η ανάγκη για χρήση ιεραρχιών μνήμης) http://mixstef.github.io/courses/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης Κύρια Μνήμη

Διαβάστε περισσότερα

MYY703: Δίκτυα Υπολογιστών I Εργαστήρια

MYY703: Δίκτυα Υπολογιστών I Εργαστήρια MYY703: Δίκτυα Υπολογιστών I Εργαστήρια Άσκηση 1 η Εισαγωγή στον Network Simulator (Ns-2) Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Διδάσκων: Παπαπέτρου Ευάγγελος 2 1 Εισαγωγή Η άσκηση

Διαβάστε περισσότερα

Παράλληλη Επεξεργασία Κεφάλαιο 7 ο Αρχιτεκτονική Συστημάτων Κατανεμημένης Μνήμης

Παράλληλη Επεξεργασία Κεφάλαιο 7 ο Αρχιτεκτονική Συστημάτων Κατανεμημένης Μνήμης Παράλληλη Επεξεργασία Κεφάλαιο 7 ο Αρχιτεκτονική Συστημάτων Κατανεμημένης Μνήμης Κωνσταντίνος Μαργαρίτης Καθηγητής Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας kmarg@uom.gr http://eos.uom.gr/~kmarg

Διαβάστε περισσότερα

i Στα σύγχρονα συστήματα η κύρια μνήμη δεν συνδέεται απευθείας με τον επεξεργαστή

i Στα σύγχρονα συστήματα η κύρια μνήμη δεν συνδέεται απευθείας με τον επεξεργαστή Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2015-16 Τεχνολογίες Κύριας (και η ανάγκη για χρήση ιεραρχιών μνήμης) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης i Στα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

devolo dlan powerline technology Σύντομη παρουσίαση dlan 1200+ WiFi ac

devolo dlan powerline technology Σύντομη παρουσίαση dlan 1200+ WiFi ac devolo dlan powerline technology Σύντομη παρουσίαση dlan 1200+ WiFi ac dlan 1200+ WiFi ac 2 dlan 1200+ WiFi ac Υφιστάμενη κατάσταση Οι φορητές συσκευές όλο πληθαίνουν καθημερινά. Όλο και περισσότεροι χρήστες

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ

Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ Κεφάλαιο 8 «Ιδεατή Μνήμη» Διδάσκων: Δ. Λιαροκαπης Διαφάνειες: Π. Χατζηδούκας Ιδεατή Μνήμη Οργάνωση. Εισαγωγή. Ιδεατές και πραγματικές διευθύνσεις. Λογική οργάνωση. Τμηματοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα και Διαδίκτυο

Δίκτυα και Διαδίκτυο Μανώλης Κοσμίδης Dipl. Electrical & Computer Engineering, MEng E-commerce & Computer Systems, MEdu Management and Leadership Δίκτυα και Διαδίκτυο Βασικές έννοιες δικτύων 1 Τι είναι δίκτυο Ένα δίκτυο υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Έστω ότι θέλετε να συνδέσετε 20 υπολογιστές με συνδέσεις από σημείο σε σημείο (point-to-point), ώστε να είναι δυνατή η επικοινωνία όλων

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή λειτουργιών Δικτύου Κινητής Τηλεφωνίας

Προσαρμογή λειτουργιών Δικτύου Κινητής Τηλεφωνίας Αυτόματο Σύστημα Κλήσης Έκτακτης Ανάγκης Προσαρμογή λειτουργιών Δικτύου Κινητής Τηλεφωνίας Κωνσταντίνος Φίλης, COSMOTE ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Υφιστάμενη Διαχείριση Κλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Μία μέθοδος προσομοίωσης ψηφιακών κυκλωμάτων Εξελικτικής Υπολογιστικής

Μία μέθοδος προσομοίωσης ψηφιακών κυκλωμάτων Εξελικτικής Υπολογιστικής Μία μέθοδος προσομοίωσης ψηφιακών κυκλωμάτων Εξελικτικής Υπολογιστικής Βασισμένο σε μια εργασία των Καζαρλή, Καλόμοιρου, Μαστοροκώστα, Μπαλουκτσή, Καλαϊτζή, Βαλαή, Πετρίδη Εισαγωγή Η Εξελικτική Υπολογιστική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Κρήτης, Παράρτηµα Χανίων

ΤΕΙ Κρήτης, Παράρτηµα Χανίων ΠΣΕ, Τµήµα Τηλεπικοινωνιών & ικτύων Η/Υ Εργαστήριο ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ( ηµιουργία συστήµατος µε ροint-tο-ροint σύνδεση) ρ Θεοδώρου Παύλος Χανιά 2003 Περιεχόµενα 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...2 2 ΤΟ ΚΑΝΑΛΙ PΟINT-TΟ-PΟINT...2

Διαβάστε περισσότερα

1 /13. Κοζάνη 13-11-2015 Αριθμ. Πρωτ. 3340 ΑΔΑΜ Εγκεκριμένου αιτήματος: 15REQ003306263

1 /13. Κοζάνη 13-11-2015 Αριθμ. Πρωτ. 3340 ΑΔΑΜ Εγκεκριμένου αιτήματος: 15REQ003306263 ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ (Ε.Λ.Κ.Ε) ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Α.Φ.Μ: 99993537 Δ.Ο.Υ: ΚΟΖΑΝΗΣ Τηλ. 246068282, 246068286 Fax. 246039765 E-mail: elke@teiwm.gr URL: http://elke.teiwm.gr Κοζάνη 3--205

Διαβάστε περισσότερα

Π ΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Π ΑΤΡΩΝ Π ΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ Σ ΧΟΛΗ Τ ΜΗΜΑ Μ ΗΧΑΝΙΚΩΝ Η/Υ ΚΑΙ Π ΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Κ ΑΤΑΝΕΜΗΜΕΝΑ Σ ΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΙ

Π ΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Π ΑΤΡΩΝ Π ΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ Σ ΧΟΛΗ Τ ΜΗΜΑ Μ ΗΧΑΝΙΚΩΝ Η/Υ ΚΑΙ Π ΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Κ ΑΤΑΝΕΜΗΜΕΝΑ Σ ΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΙ Π ΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Π ΑΤΡΩΝ Π ΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ Σ ΧΟΛΗ Τ ΜΗΜΑ Μ ΗΧΑΝΙΚΩΝ Η/Υ ΚΑΙ Π ΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Κ ΑΤΑΝΕΜΗΜΕΝΑ Σ ΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΙ Αδάμ Γιώργος Γκορτσίλας Δημήτρης Οικονομίδης Γιάννης 2009 TARIFA Project 1. Περιγραφή προβλήματος-αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Ευφυή Συστήματα Ελέγχου. Αυτοματισμός. Μια μικρή αναδρομή!! Από τον Ήρωνα. Στο σήμερα!!!!

Ευφυή Συστήματα Ελέγχου. Αυτοματισμός. Μια μικρή αναδρομή!! Από τον Ήρωνα. Στο σήμερα!!!! Αυτοματισμός Μια μικρή αναδρομή!! Από τον Ήρωνα Στο σήμερα!!!! 1 Μηχανολογικοί Αυτοματισμοί Ι Αυτοματισμός με άξονα και έκκεντρα Έκκεντρα 2 Ηλεκτρομηχανολογικοί Προγραμματιζόμενος μηχανικός Ελεγκτής Αυτοματισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Προχωρημένα Θέματα Προγραμματισμού Δικτύων Ενότητα 8: ΈλεγχοςΡοήςΑνοικτούΒρόχου Φώτης Βαρζιώτης

Προχωρημένα Θέματα Προγραμματισμού Δικτύων Ενότητα 8: ΈλεγχοςΡοήςΑνοικτούΒρόχου Φώτης Βαρζιώτης Ελληνική ημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Προχωρημένα Θέματα Προγραμματισμού Δικτύων Ενότητα 8: ΈλεγχοςΡοήςΑνοικτούΒρόχου Φώτης Βαρζιώτης Ανοιχτά Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Προχωρημένα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Τα είδη των Δικτύων Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Τα είδη των Δικτύων Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Τα είδη των Δικτύων 1.1. Εισαγωγή Γενικότερα δεν υπάρχει κάποια ταξινόμηση των πιθανών δικτύων κάτω από την οποία να ταιριάζουν όλα τα δίκτυα. Παρόλα αυτά η ταξινόμηση τους είθισται να γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία Οδηγώντας ένα Ρομποτικό Αυτοκίνητο με το WiFi. Η Ασύρματη Επικοινωνία, χρησιμοποιώντας

Πτυχιακή Εργασία Οδηγώντας ένα Ρομποτικό Αυτοκίνητο με το WiFi. Η Ασύρματη Επικοινωνία, χρησιμοποιώντας Βασικές Έννοιες Πτυχιακή Εργασία 2015 Οδηγώντας ένα Ρομποτικό Αυτοκίνητο με το WiFi. Σχεδίαση Συστήματος Πραγματικής Εφαρμογής (Prototyping). Η Ασύρματη Επικοινωνία, χρησιμοποιώντας το πρωτόκολλο WiFi.

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1η. Εισαγωγή στην Πληροφορική

Ενότητα 1η. Εισαγωγή στην Πληροφορική Ενότητα 1η Εισαγωγή στην Πληροφορική 1.1 Τι είναι Πληροφορική Ένας σύντομος ορισμός για το τι είναι πληροφορική είναι ο παρακάτω: όλα εκείνα που χρειάζεται κανείς για να παράγει, να οργανώνει και να διαχειρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5 Διασύνδεση Αναλογικών & Ψηφιακών Συστηµάτων

Κεφάλαιο 5 Διασύνδεση Αναλογικών & Ψηφιακών Συστηµάτων Κεφάλαιο 5 Διασύνδεση Αναλογικών & Ψηφιακών Συστηµάτων Αναλογικές & Ψηφιακές Διατάξεις Control Systems Laboratory Τα διάφορα μεγέθη των φυσικών διεργασιών τα μετράμε με αισθητήρες που ουσιαστικά παρέχουν

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η. Αρχές Δικτύων Επικοινωνιών

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η. Αρχές Δικτύων Επικοινωνιών Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η Αρχές Δικτύων Επικοινωνιών Τι είναι επικοινωνία; Είναι η διαδικασία αποστολής πληροφοριών από ένα πομπό σε κάποιο δέκτη. Η Τηλεπικοινωνία είναι η επικοινωνία από απόσταση (τηλε-).

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 13: (Μέρος Β ) Λειτουργικό Σύστημα Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα