το ανάγνωσμα Ασυγκράτητη η χρεοκοπία των πολιτικών της λιτότητας Μ ε μεγάλη χαρά χαιρετίζω τη φετινή έκδοση της εφημερίδας Διαβάστε

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "το ανάγνωσμα Ασυγκράτητη η χρεοκοπία των πολιτικών της λιτότητας Μ ε μεγάλη χαρά χαιρετίζω τη φετινή έκδοση της εφημερίδας Διαβάστε"

Transcript

1 Μάρτιος 2015 ΤΕΥΧΟΣ 11 ΔΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΔΩΡΕΑΝ το ανάγνωσμα ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ «ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΜΑΡΚΟΣ» Διαβάστε Εμείς Επίκαιρα Ο τελευταίος χορός Οικονομία Μπαρμπαρός και εθνική στρατηγική Αγνοούμενοι Συνωστισμός σκανδάλων Ζήτω η Δημοκρατία! Οι ήρωες της ΕΟΚΑ Τζιχαντιστές 12 Κοινωνία Πορεία υπερηφάνειας Συναισθήματα Σχέση, γάμος, διαζύγιο Σεξουαλικές σχέσεις και έφηβοι Ανήλικοι παραβάτες Εξαρτήσεις Τα εν οίκω Χαρίτος Αριστοδήμου Τελειόφοιτοι Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Βουλή των Εφήβων Μαθητικό Συνέδριο Συνέδριο Θετικών Επιστημών «F1 in Schools» Η θεατρική μας παράσταση Talent show Βραβείο Σύνθεσης Αθλητικές επιτυχίες Εκπαίδευση Σχολική άρνηση Αγαπημένοι μας καθηγητές. Προβλημάτων συνέχεια Έξω τα κόμματα από τα σχολεία! Περιβάλλον Επιστήμη Πολιτισμός Αθλητισμός Στο φλου Κάτι από μας Αειφόρος Ανάπτυξη Καρκίνος Μουσική και εγκέφαλος Οι τέχνες στη ζωή μας Μουσική Ευαγόρας Θεοδοσίου Κωνσταντίνος Γεωργιάδης Agenda Κάρτα φιλάθλου Περί ποδοσφαίρου... Μόδα Σε είδα Ασυγκράτητη η χρεοκοπία των πολιτικών της λιτότητας Γράφει: Κυπριανός Κολιός, Γ4 «Δ υστυχία σου, Ελλάς, με τα τέκνα που γεννάς..». Αυτά τα λόγια χρησιμοποιεί ο Γεώργιος Σουρής, για να περιγράψει την πολιτική ηγεσία της Ελλάδας, εκατόν και πλέον χρόνια πριν. Έναν αιώνα μετά και ο σατιρικός ποιητής είναι τόσο επίκαιρος όσο ποτέ άλλοτε. Η Ελλάδα βρίσκεται ένα βήμα πριν το χείλος του γκρεμού. Η οικονομική κρίση των τελευταίων έξι χρόνων βύθισε τους Έλληνες στην οικονομική εξαθλίωση και έδωσε την ευκαιρία στον ευρωπαϊκό παράγοντα να χειρίζεται τις πολιτικές ηγεσίες της χώρας. Η τεχνοκρατική αφρόκρεμα των λοιπών ευρωπαϊκών χωρών συνεχίζει να δίνει εντολές, χωρίς να σκέφτεται τις επιπτώσεις που αυτές θα έχουν στον ισότιμο (;) με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους Έλληνα πολίτη. Οι επιπτώσεις των πολιτικών λιτότητας, που οι «φίλοι» από τα ξένα παρέταξαν μπροστά στους Έλληνες, τους έχουν γίνει οδυνηρό βίωμα. Αποδοχή αυτών ή το χάος. Η εντολή ήταν ρητή. Τότε το χάος φάνταζε πιο επικίνδυνο από την απώλεια της Μ ε μεγάλη χαρά χαιρετίζω τη φετινή έκδοση της εφημερίδας «Μάρκου το Ανάγνωσμα», η οποία αποτελεί συνέχεια της μακράς παράδοσης του Λυκείου μας στον τομέα των εκδόσεων και πιο συγκεκριμένα στην έκδοση σχολικής εφημερίδας. Η εφημερίδα των μαθητών του Σχολείου μας στοχεύει μέσα από τις στήλες της, που άπτονται μεγάλης ποικιλίας θεμάτων, να ενημερώσει, να ψυχαγωγήσει, αλλά και να προβληματίσει τον κάθε αναγνώστη. Αποτελεί ένα παράθυρο στην κυπριακή πραγματικότητα, αλλά και στον ευρύτερο κόσμο, μέσα από τα μάτια των μαθητών μας. Το έργο αυτό αποτελεί έμπρακτη απόδειξη της σοβαρότητας, αλλά και της ποιότητας της εργασίας, η οποία έχει επιτελεστεί από τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς που ασχολήθηκαν εθνικής αξιοπρέπειας. Σήμερα, ενώ οι αριθμοί δείχνουν μια μακροπρόθεσμη ανάπτυξη και σταθερότητα, ο λαός εξακολουθεί να είναι ανήμπορος να σταθεί στα πόδια του. Οι εικόνες από τα κοινωνικά παντοπωλεία θυμίζουν την Αθήνα τον καιρό της τριπλής κατοχής, κατά τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο λαμπρός κόσμος της Ελλάδας σκοτεινιάζει με κάθε καινούργια υπογραφή, σε μια νέα σελίδα του Μνημονίου. Και ενώ η μια κυβέρνηση διαδέχεται την άλλη, λύσεις δεν βρίσκονται. Με την εκλογή του Αντώνη Σαμαρά στο αξίωμα του Πρωθυπουργού, στις 20 Ιουνίου 2012, και με την ιστορική συνεργασία ΠΑΣΟΚ-ΝΔ, οι ελπίδες αναπτερώθηκαν. Παρά τις προσπάθειες, όμως, της κυβέρνησης για τη σύναψη μιας καλύτερης συμφωνίας με την Τρόικα, οι απειλές για έξοδο της Ελλάδας από τη ζώνη του Ευρώ επαναλήφθηκαν, με αποτέλεσμα την εκ νέου υπαναχώρηση και τον λαό να περιέλθει σε ακόμη πιο δύσκολες συνθήκες διαβίωσης. (συνέχεια στη σελ. 11) Σκίτσο: Πέτρος Κουρτελλάρης, Γ5 Χαιρετισμός από τoν Διευθυντή του Σχολείου μας με τη δράση αυτή. Έχουν όλοι εργαστεί με ζήλο και παράλληλα με αγάπη γι αυτό που έκαναν. Οι ανεξάρτητοι νεαροί δημοσιογράφοι του Σχολείου μας παρουσιάζουν το απάνθισμα από ένα ογκώδες υλικό που μάζεψαν και σταχυολόγησαν, το οποίο χαρακτηρίζεται από την εγκυρότητα, την αξιοπιστία και την αντικειμενικότητά του. Ευχαριστώ και συγχαίρω τη Συντακτική Επιτροπή, τους Συνεργάτες, τους Υπεύθυνους της έκδοσης, που επιμελήθηκαν της ύλης, και όλους όσοι στήριξαν οικονομικά ή συνέβαλαν με οποιοδήποτε άλλο τρόπο στην όμορφη αυτή προσπάθεια του μαθητόκοσμου του Σχολείου μας. Ο Διευθυντής Ανδρέας Λοΐζου

2 Εμείς Σκέψεις της Συντακτικής Επιτροπής Γράφει: Ευγενία Κούρρη, Γ4 ΗΕφημερίδα μας, «Μάρκου το Ανάγνωσμα», έχει γίνει θεσμός στη σχολική ζωή του Λυκείου μας, αφού μετρά ήδη εφτά χρόνια ζωής και έχει φτάσει αισίως στο ενδέκατο τεύχος της. Χρόνο με τον χρόνο, ενδιαφέρονται όλο και περισσότεροι μαθητές να συμμετέχουν στη δημιουργία της. Φέτος, ο αριθμός των νεαρών «δημοσιογράφων» ξεπέρασε τους 100, γεγονός που μας οδήγησε στη δημιουργία δύο ομάδων, της Συντακτικής Επιτροπής και της ομάδας των Συνεργατών. Διαβάζοντας με προσοχή την Εφημερίδα μας, θα αντιληφθείτε πως έχουμε ασχοληθεί με πολύ ενδιαφέροντα επίκαιρα, κοινωνικά, επιστημονικά, ιατρικά, εκπαιδευτικά και άλλα θέματα. Ερευνήσαμε, ενημερωθήκαμε, πήραμε τις απόψεις ειδικών, προβληματιστήκαμε, εκφραστήκαμε. Είχα την τύχη να είμαι μέλος της Συντακτικής Επιτροπής της Εφημερίδας και τα τρία χρόνια της φοίτησής μου στο Λύκειο. Η ενασχόλησή μου αυτή νιώθω ότι έχει συμβάλει, σε μεγάλο βαθμό, στην ωρίμανση της σκέψης μου. Με έχει βοηθήσει να σκέφτομαι κριτικά, να ερευνώ προτού σχηματίσω άποψη για κάποιο θέμα, να σέβομαι την αντίθετη άποψη, να μπορώ να παίρνω συνεντεύξεις από ειδικούς και να εκφράζω εμπεριστατωμένα και με σαφήνεια αυτό που νιώθω και έχω στο μυαλό μου. Όλοι οι τελειόφοιτοι συντάκτες ευχόμαστε οι νεότεροι να συνεχίσουν να στηρίζουν την Εφημερίδα και να την εξελίξουν ακόμη πιο πολύ! Ευχαριστούμε τον Διευθυντή του Σχολείου μας για τη στήριξή του, τις υπεύθυνες για τις εκδόσεις Βοηθό Διευθύντρια Α και Βοηθό Διευθύντρια για την εμπιστοσύνη που μας επέδειξαν και τις υπεύθυνες καθηγήτριες, οι οποίες με αγάπη και υπομονή μάς καθοδηγούσαν καθημερινά στην προσπάθειά μας. Ευχαριστούμε, επίσης, όλους τους ειδικούς που συνομίλησαν μαζί μας δίνοντάς μας σημαντικές πληροφορίες για θέματα με τα οποία ασχοληθήκαμε, καθώς επίσης και τον Σύνδεσμο Γονέων και Κηδεμόνων του Σχολείου για την υποστήριξή του. Τέλος, ευχαριστούμε όλους τους συμμαθητές και τους καθηγητές μας για την αγάπη με την οποία περιβάλλουν την Εφημερίδα μας. Ελπίζουμε μέσα από τις σελίδες της Εφημερίδας, που τόσο αγαπάμε, να γελάσετε, να εμπλουτίσετε τις γνώσεις σας και να προβληματιστείτε! Και μην ξεχνάτε πως όλοι έχουμε το δικαίωμα στην έκφραση. Το μόνο που χρειάζεται είναι θάρρος, ένα κομμάτι χαρτί και μια πένα! Γράφει: Πέτρος Κουρτελλάρης, Γ5 Οχρόνος έχει σχεδόν διαγράψει τον κύκλο του κι εμείς βρισκόμαστε στο κέντρο του. Οι δείκτες μετράνε, πλέον, αντίστροφα. Το σίγουρο είναι ότι έχουμε αλλάξει. Το τέλος της χρονιάς θα μας βρει διαφορετικούς απ ό,τι μας βρήκε η αρχή της. Στην πορεία του χρόνου κερδίσαμε και χάσαμε. Τι και αν χάσαμε τον προορισμό και κερδίσαμε το ταξίδι; Το αποτέλεσμα άξιζε τις στερήσεις και τις δυσκολίες ή μήπως, στην πορεία, χάσαμε και εκείνους με τους οποίους θα το χαιρόμασταν; Η φετινή χρονιά μάς βρήκε απροετοίμαστους. Αγαπητό μου ημερολόγιο, έχουμε αλλάξει. Ίσως να νομίζαμε πως γνωριζόμασταν. Εμείς με τους άλλους, οι άλλοι με εμάς και εμείς με τον εαυτό μας. Μάθαμε πολλά για εμάς και για τους άλλους. Νικητές και χαμένοι αγωνιστήκαμε και παλέψαμε για όλα όσα ονειρευτήκαμε. Στο μυαλό μας μένουν μόνο οι αναμνήσεις. Εικόνες που ζωγράφισε το φως σε φωτοευαίσθητο χαρτί και μετατράπηκαν σε φωτογραφίες. Φωτογραφίες, που θα μας βοηθούν να θυμόμαστε για πάντα τα χρόνια της εφηβείας μας. Ο ήρεμος ήχος της φωτογραφικής θα είναι για πάντα στο μυαλό μας, απελευ- Ο τελευταίος χορός θερώνοντας δέσμες φωτός και αιχμαλωτίζοντας χαρούμενα προσωπάκια. Τι μας περιμένει, άραγε, στην πορεία; Σε ποιο καλοκαμωμένο γραφειάκι θα χωρέσουμε, για να εκπληρώσουμε τα εφηβικά μας όνειρα; Ο κόσμος φαντάζει πολύ μικρός μπροστά σε αυτά που ονειρευόμαστε. Συνεχίζω να κοιτάζω τις φωτογραφίες. Μπορώ σχεδόν να ακούσω το ήρεμο μουγκρητό της φωτογραφικής. Κλικ! Κλικ! Δέσμες φωτός απελευθερώνονται και χαρούμενα πρόσωπα γίνονται ιστορία. Η ιστορία εκείνη που δεν αλλάζει, ακόμα και όταν τα πρόσωπα στη φωτογραφία φαίνεται πως αλλάζουν. Με τον χρόνο αλλοιώθηκαν και έδειξαν άλλα πρόσωπα, που με τη σειρά τους απογοήτευσαν τους δήθεν φίλους. Ανεβαίνουμε στο σανίδι. Βάζουμε όλοι μάσκες. Ο καλός, ο κακός και ο άσχημος. Το φως λούζει τα πρόσωπά μας. Ξέρουμε ότι το τέλος είναι προ των πυλών. Ξέρουμε πως θα πρέπει να αποχαιρετιστούμε. Ακολουθούν στιγμές σιωπής και αναπολούμε το χρυσό παρελθόν. Το κοντινό εκείνο παρόν που μας δόξασε και δίκασε. Το φως συνεχίζει να λούζει τα πρόσωπά μας. Η τελευταία πράξη, ο τελευταίος χορός. Το θέατρο συνεχίζεται... Σκίτσο: Χαρά Χαραλάμπους, Γ9 Η ταυτότητά μας Υπεύθυνος Ιδιοκτήτης Ανδρέας Λοΐζου Συντακτική Επιτροπή Πελαγία Τσαλαμπούνη Α2, Ανδρέας Σόλου Α6, Κατερίνα Αντρέου Α9, Ιωακείμ Ιωακείμ Α9, Παναγιώτης Μιχαηλίδης Β1, Παναγιώτα Ξύδη Β1, Κωνσταντίνα Παπαδημητρίου Β1, Ορέστης Σκουτέλλας Β1, Παντελίτσα Χατζημιχαήλ Β1, Σωτήρης Κουρτελλάρης Β2, Στυλιανή Σολωμού Β3, Νικόλας Σοφιός Β3, Γρηγόρης Τσαλαμπούνης Β7, Νάγια Ευαγγέλου Β10, Μιχάλης Κολοκοτρώνης Β10, Αγνή Θεοδώρου Γ1, Χριστίνα Φιλίππου Γ2, Παντελής Γρηγορίου Γ3, Αντώνης Πηλαβάς Γ3, Χρυστάλλα Πολυδώρου Γ3, Άννα Χριστοδουλίδου Γ3, Θεοδώρα Χωραττά Γ3, Κυπριανός Κολιός Γ4, Ευγενία Κούρρη Γ4, Βαρνάβας Χαραλάμπους Γ4, Πέτρος Κουρτελλάρης Γ5, Αντιγόνη Τάσιου Γ5, Χρυστάλλα Χριστοδούλου Γ5, Σταύρος Αντωνίου Γ6, Νικολέττα Θωμά Γ7, Αφροδίτη Κυριάκου Γ7, Σάββας Κωνσταντίνου Γ9, Εύη Πέτρου Γ9 Συνεργάτες Κυριακή Μιχαήλ Α1, Σωτηρία Φρυδά Α1, Άρτεμις Στυλιανού Α2, Άντρη Χαραλαμπίδου Α2, Ανδρέας Πρωτοπαπάς Α3, Λούκας Κυριάκου Α4, Γλυκερία Αρτεμίου Α6, Στυλιάνα Γεωργίου Α6, Μαρία Ιορδάνου Α6, Μαρία-Χριστίνα Καψού Α6, Ραφαηλία Μαυρομμάτη Α6, Παναγιώτης Ιωαννίδης Α6, Ιωάννα Αγγελίδου Α8, Άννα Θρουμπάρη Α8, Λήδα Παντελίδη Α8, Στυλιάνα Ευθυμίου Α9, Κωνσταντίνος Ζήνωνος Α9, Χρυσαυγή Μαστίχη Α9, Άρια Χατζηχουσεΐν Α9, Ανθή Χριστοφορίδου Α9, Χρυσή Αρτεμίου Β2, Χαράλαμπος Κατσός Β3, Χρυστάλλα Κυριάκου Β3, Νικολέττα Καλαμόριζου Β3, Κωνσταντίνος Σπύρου Β3, Άννα Στυλιανού Β3, Μαρία Τιμοθέου Β3, Κορίνα Θεμιστοκλέους Β5, Στέλλα Σταθάκη Β6, Φώτης Ιγνατίου Β7, Γιώργος Κουντούρη Β7, Μαριλένα Λεμονάρη Β7, Ελισάβετ Βοσκαρή Β8, Κατερίνα Γρηγορίου Β8, Έλενα Παχουλίδου Β9, Κυριακή Αβρααμίδη Β10, Χριστιάνα Δημητρίου Β10, Ελένη Κωνσταντίνου Β10, Σταύρια Πιτσιλλίδη Β10, Ελίνα Στυλιανού Β10, Στέφανη Μαρνέρου Γ1, Άντρια Μαυρή Γ1, Μάριος Προδρόμου Γ1, Μικαέλλα Φραγκοπούλου Γ1, Υβόννη Χαραλάμπους Γ1, Στέλιος Ιωάννου Γ2, Ηρόδοτος Δημητριου Γ3, Πόλυς Χατζηκώστας Γ4, Σταύρος Μιχαήλ Γ5, Γιώργος Μαλάς Γ5, Αναστασία Γενεθλίου Γ6, Άννα Πατσαλίδου Γ6, Σταύρος Συρίμης Γ6, Ελεάνα Χαραλάμπους Γ6, Μαρία Γεωργίου Γ7, Παναγιώτα Χατζηγεωργίου Γ7, Πολυξένη Ιωάννου Γ8, Νικόλας Κκώστη Γ8, Παναγιώτης Μακρυγιώργης Γ8, Μαρία-Αικατερίνη Μουμτζίδου Γ8, Χρύσω Στυλιανού Γ9, Χριστόφορος Τομάζου Γ9, Έλενα Χαραλάμπους Γ9 Σκίτσα Πέτρος Κουρτελλάρης Γ5, Χρυστάλλα Χριστοδούλου Γ5, Χαρά Χαραλάμπους Γ9, Χρυστάλλα Κυριάκου Β3, Λήδα Κοντοπούλου Β5, Ιωάννα Αγγελίδου Α8, Χρυσαυγή Μαστίχη Α9 Υπεύθυνοι έκδοσης Επιμέλεια ύλης Ελένη Σολωμού Β.Δ.Α Ανδρούλα Καουρή Β.Δ. Ευρυδίκη Κωνσταντίνου Σταυρούλα Κοτζιαμάνη Σχεδιασμός-Σελίδωση Τυπογραφείο Theopress Ltd εφημερίδας: ISSN Λύκειο Αρχαγγέλου «Απόστολος Μάρκος»

3 Επίκαιρα Nέοι επιχειρηματίες Η ανεργία με μια αισιόδοξη ματιά Γράφουν: Χρυσή Αρτεμίου, Β2 Γλυκερία Αρτεμίου, Α6 Μαρία Ιορδάνου, Α6 Tα όνειρα και οι ελπίδες των νέων για μια επιτυχημένη επαγγελματική αποκατάσταση στον τομέα με τον οποίο έχουν επιλέξει να ασχοληθούν προσκρούουν συχνά στην απειλή της αβεβαιότητας και της αποτυχίας. Η ανεργία, που ολοένα και αυξάνεται εξαιτίας της διεθνούς οικονομικής κρίσης, η οποία τα τελευταία τρία χρόνια ταλανίζει και τον τόπο μας, παρουσιάζεται ιδιαίτερα αυξημένη στους νέους. Σύμφωνα με στατιστικά δεδομένα, το τρίτο τρίμηνο του 2014, η ανεργία στους νέους μεταξύ ετών σκαρφάλωσε στο 38,5%. Εμείς, θέλοντας να προσεγγίσουμε το φαινόμενο της ανεργίας με μια πιο αισιόδοξη ματιά, αναζητήσαμε στο διαδίκτυο και βρήκαμε νεαρούς Κύπριους, οι οποίοι παρά τις δυσοίωνες προβλέψεις των ειδικών και έχοντας ως μόνα εφόδια τις ιδέες, τη δημιουργικότητα, αλλά και τις απέραντες δυνατότητες που προσφέρει ο διαδικτυακός χώρος, δημιούργησαν δικές τους εταιρείες, πραγματοποιώντας τα όνειρά τους. Σήμερα, οι νεαροί συμπατριώτες μας θεωρούνται επιτυχημένοι επιχειρηματίες, αφού οι εταιρείες που δημιούργησαν κατάφεραν να ξεχωρίσουν τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό. Το δικό τους παράδειγμα ας αποτελέσει ένα δυνατό μήνυμα αισιοδοξίας ότι μπορούμε να ονειρευόμαστε ένα καλύτερο μέλλον. Οι δύο εταιρείες που παρουσιάζουμε πιο κάτω δημιουργήθηκαν από νέους με θέληση. Υπάρχει μέλλον για όλους μας, φτάνει να το θέλουμε και να το προσπαθούμε! Etherial Jewellery & Accessories, Μάρκος Πλατρίτης Ο ιδρυτής της εταιρείας Etherial Jewellery & Accessories είναι ο Μάρκος Πλατρίτης. Η εταιρεία δημιουργήθηκε το 2007 και ασχολείται με τον σχεδιασμό, την κατασκευή και την εξαγωγή πολύτιμων κοσμημάτων από χρυσό, ασήμι, πολύτιμες και ημιπολύτιμες πέτρες. Τον Νοέμβριο του 2014 βραβεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση ως η πιο επιτυχημένη εταιρεία της Ευρώπης για το 2014, ενώ ανάμεσα στους πελάτες της περιλαμβάνονται η Βασίλισσα Ελισάβετ, αστέρες του Χόλυγουντ, της παγκόσμιας μουσικής σκηνής, του ποδοσφαίρου και γενικότερα του αθλητισμού. Συνιδρυτές της εταιρείας είναι η Άντρια και ο Στυλιανός Λάμπρου. Η ιδέα για τη δημιουργία της ξεκίνησε από την αγάπη που έχουν οι δύο αυτοί νέοι για το νησί μας. Η υπερσύγχρονη διαδικτυακή πύλη του Heart Cyprus έχει ως κύριο σκοπό της την προώθηση του νησιού μας, προβάλλοντας τις καλύτερες επιλογές σε ντόπιους και ξένους επισκέπτες όσον αφορά στην ψυχαγωγία, τη διασκέδαση, τη διαμονή, την ενημέρωση, την εκπαίδευση, την ιατρική περίθαλψη, τον πολιτισμό και την κουλτούρα του νησιού. Στον σύντομο χρόνο λειτουργίας της, η εταιρεία έχει ήδη καταφέρει, λόγω της αυθεντικότητάς της, να κερδίσει τις καρδιές των Κυπρίων, αλλά και των ξένων, οι οποίοι τη χαρακτηρίζουν ως την καταλληλότερη και πιο επιτυχημένη προσπάθεια για την προώθηση του νησιού μας. Αυτή τη Αν δεν σας φοβίζουν τα όνειρά σας, τότε, ίσως, να είναι πολύ μικρά! Heart Cyprus, Άντρια και Στυλιανός Λάμπρου στιγμή, το Heart Cyprus έχει καταφέρει να δημιουργήσει, με τη σελίδα του στο Facebook, τη μεγαλύτερη κοινότητα υποστηρικτών της Κύπρου. Οι νέοι στην Κύπρο μπορούν να επιτύχουν! «Οι νέοι πρέπει να ασχοληθούν με την επιχειρηματικότητα. Στην Κύπρο μεγαλώσαμε με τη φιλοσοφία ότι πρέπει όλοι να βρούμε δουλειά σε τράπεζα ή στο δημόσιο. Ωστόσο, λόγω της οικονομικής κρίσης τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν και οι νέοι δίνουν περισσότερη σημασία στην επιχειρηματικότητα. Η εταιρεία μας έχει ήδη παραχωρήσει έξι υποτροφίες σε νεαρούς, που επιθυμούν να εμπλουτίσουν τις γνώσεις τους στον τομέα των επιχειρήσεων και της καινοτομίας. «Όταν γύρισα από τις σπουδές μου, ενάντια σε όλες τις πιθανότητες, πήρα το ρίσκο, το οποίο τροφοδοτούσε, βέβαια, η αίσθηση της επιτυχίας, και δημιούργησα τη δική μου εταιρεία. Η αρχή ήταν πολύ δύσκολη, καθώς ήμουν ένας μορφωμένος, αλλά άπειρος νέος, όπως όλοι οι νέοι πτυχιούχοι που τελειώνουν τις σπουδές τους. Και, όμως, τα κατάφερα! Όσοι νέοι θέλουν να κυνηγήσουν τα όνειρά τους είναι πολύ τυχεροί, αφού, παρά την οικονομική κρίση, υπάρχουν θετικές προοπτικές για τη δημιουργία νέων εταιρειών. Είναι η στιγμή για να ονειρευτείτε και να πετύχετε. Εξάλλου, αν δεν πιστέψετε σε οτιδήποτε πρόκειται να κάνετε, τότε έχετε αποτύχει, πριν καν ξεκινήσετε. Μέσα από μια προσεκτική στρατηγική, σταθερά, λογικά και μη βεβιασμένα βήματα μπορείτε να κατακτήσετε τα όνειρά σας. Μην βασίζεστε τόσο πολύ σε αυτά που μαθαίνετε στο σχολείο. Το σχολείο και το πανεπιστήμιο είναι το 1/3 του σχολείου της ζωής. Τα άλλα 2/3 είναι η εμπειρία. Να έχετε εμπιστοσύνη στο ένστικτό σας. Είναι σημαντικό να κάνετε λάθη, για να μαθαίνετε από αυτά. Και πάνω απ όλα, τολμάτε! Αν δεν σας φοβίζουν τα όνειρά σας, τότε, ίσως, να είναι πολύ μικρά.» Η χώρα μας δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από άλλες χώρες, αφού έχει πολλά ταλαντούχα παιδιά. Το μήνυμά μας προς όλους εσάς είναι ότι μπορείτε να επιτύχετε, εάν έχετε τη θέληση, τα σωστά εφόδια και την κατάλληλη ομάδα, για να υλοποιήσετε τους στόχους σας.» Γράφει: Κωνσταντίνος Ζήνωνος, Α9 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚH ΚΡΙΣΗ Η πίστη για ένα καλύτερο αύριο Hπραγματικότητα, την οποία βιώνουμε καθημερινά, είναι πλέον θλιβερή. Τα υψηλά ποσοστά της ανεργίας, οι αυξημένες φορολογίες, τα οικονομικά σκάνδαλα και οι ολοένα και περισσότερο μειωμένοι μισθοί μάς εξοργίζουν και οδηγούν πολλούς στην απόγνωση. Παρά τις διαβεβαιώσεις των αρμοδίων ότι υπάρχει σταθεροποίηση και ότι η ανάκαμψη της οικονομίας είναι ζήτημα χρόνου, η αβεβαιότητα και ο φόβος για το αύριο κυριαρχούν. Τι έφταιξε, όμως, και η μέχρι πριν δύο χρόνια ευημερούσα Κύπρος έφτασε σε αυτό το σημείο; Μετά την τουρκική εισβολή του 1974, η ανοδική πορεία της κυπριακής οικονομίας, η οποία στηριζόταν κυρίως στον τουρισμό, τη ναυτιλία και τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, συνεχίστηκε και κατά την πρώτη δεκαετία της καινούργιας χιλιετίας, γεμίζοντας τον λαό και την πολιτική ηγεσία με ψευδαισθήσεις ότι η κατάσταση αυτή θα μπορούσε να συνεχιστεί για πάντα. Δυστυχώς, δύο χρόνια πριν, το οικοδόμημα της κυπριακής οικονομίας κατέρρευσε, αφού οι αλόγιστες κρατικές δαπάνες, τα εγκληματικά λάθη στον χρηματοπιστωτικό τομέα, η φοροδιαφυγή, το ρουσφέτι και η αναξιοκρατία δεν άφησαν περιθώρια για τη συνέχιση της ανάπτυξης. Φτάνοντας στο 2015, η Κυπριακή Δημοκρατία καλείται συνεχώς να εκπληρώνει υποχρεώσεις που απορρέουν από την υπογραφή του Μνημονίου, εφαρμόζοντας πολιτικές λιτότητας, γεγονός που συρρικνώνει ολοένα και περισσότερο την οικονομική δραστηριότητα. Τις συνέπειες της οικονομικής κρίσης βιώνουμε, με ιδιαίτερα σκληρό τρόπο, οι νέοι. Ανησυχούμε για το μέλλον μας, αφού τα ποσοστά της ανεργίας έχουν φτάσει σε πρωτοφανή επίπεδα, ενώ η αγωνία μας για το αν θα καταφέρουμε, μετά το τέλος των σπουδών μας, να βρούμε εργασία, η οποία να ανταποκρίνεται στις επιθυμίες και τις ανάγκες μας, γίνεται ολοένα και μεγαλύτερη. Έτσι η αναζήτηση μιας καλύτερης τύχης στο εξωτερικό αποτελεί, συχνά, τη μοναδική μας διέξοδο. Ποια είναι η ευθύνη όλων εμάς απέναντι στα όσα διαδραματίζονται; Πώς θα μπορούσαμε να συμβάλουμε στην ανατροπή της αρνητικής αυτής κατάστασης, ώστε να επανέλθει η ανάπτυξη και η ευημερία; Η απάντηση είναι απλή. Το αύριο είμαστε εμείς και οφείλουμε να γίνουμε κυρίαρχοί του. Όσο δεν αντιδρούμε, δεν παίρνουμε τη ζωή και την τύχη στα χέρια μας και αφήνουμε τους άλλους να αποφασίζουν ανενόχλητοι για μας, το μέλλον μας θα συνεχίσει να είναι αβέβαιο. Και αυτό δεν μας αξίζει. Μάρτιος 2015 ΤΕΥΧΟΣ 11 3

4 Επίκαιρα Με το Μπαρμπαρός να αλωνίζει...ζητείται εθνική στρατηγική Γράφουν: Κυπριανός Κολιός, Γ4 Βαρνάβας Χαραλάμπους, Γ4 Έχουν περάσει σαράντα ένα χρόνια από την τουρκική εισβολή και οι μνήμες είναι ακόμα νωπές. Οι καρδιές εξακολουθούν να βιώνουν τον πόνο του ξεριζωμού. Το χώμα, παραγεμισμένο από κόκκαλα ηρώων, που ανδρειωμένα θυσιάστηκαν για την ελευθερία αυτού του δύσμοιρου τόπου, καταπατείται από τον βάρβαρο Τούρκο εισβολέα. Και η Τουρκία εξακολουθεί ανενόχλητα να προβαίνει σε νέες προκλήσεις, παραβιάζοντας, αυτήν τη φορά, απροκάλυπτα τον θαλάσσιο χώρο μας. Το Μπαρμπαρός και τουρκικά πολεμικά συνοδευτικά πλοία αλωνίζουν στις κυπριακές θάλασσες κι εμείς, αντί να δράξουμε της ευκαιρίας και να επαναχαράξουμε την πολιτική μας, αναστείλαμε τις συνομιλίες -για να τις ξαναρχίσουμε λίγο αργότερα;- επικαλούμενοι, παράλληλα, για ακόμη μια φορά, το Διεθνές Δίκαιο Η στρατηγική της Τουρκίας Η Τουρκία διεκδικεί τους θαλάσσιους χώρους της Ανατολικής Μεσογείου από τη δεκαετία του 1950, όταν στην Κύπρο ξεκινούσε ο εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας για την ένωση του νησιού με την Ελλάδα. Έκτοτε, προφασιζόμενη τη διαφύλαξη των δικαιωμάτων των Τουρκοκυπρίων στο νησί, υπονομεύει με όποιο τρόπο μπορεί την Κυπριακή Δημοκρατία. Με τις συνεχείς παραβιάσεις του κυρίαρχου θαλάσσιου χώρου μας και τις απειλές που εκτοξεύει για πρόκληση θερμού επεισοδίου, προσπαθεί, για άλλη μια φορά, να δημιουργήσει τετελεσμένα, να διεθνοποιήσει το πρόβλημα με τη δική της οπτική και να δώσει το μήνυμα στους διεθνείς διαμεσολαβητές και σε όσους ενδιαφέρονται για την επίλυση του κυπριακού ότι θα πρέπει να πιέσουν την Ελληνοκυπριακή πλευρά να σταματήσει τη διαδικασία για την εκμετάλλευση του φυσικού πλούτου και να θέσει το ζήτημα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Η στρατηγική της Τουρκίας παρουσιάζει συνέπεια, έχει μακροπρόθεσμες προοπτικές και δεν έχει αλλάξει εδώ και δεκαετίες. Μέσω αυτής, επιδιώκει μια λύση, η οποία θα της εξασφαλίζει την κυριαρχία στον Βορρά και τον έλεγχο του Νότου. Διεθνής κοινότητα και συνομιλίες Η αδιάφορη στάση της διεθνούς κοινότητας είναι, σε πολύ μεγάλο βαθμό, απόρροια της δικής μας συμπεριφοράς. Εδώ και τόσα χρόνια δεν συζητάμε με τον εισβολέα, την Τουρκία, αλλά με τους Τουρκοκυπρίους, αναγνωρίζοντάς τους, έμμεσα, ως ξεχωριστή οντότητα. Με αυτόν τον τρόπο δίνουμε το λανθασμένο μήνυμα στη διεθνή κοινότητα ότι και εμείς αποδεχόμαστε τον λόγο, τον οποίο επικαλείται η Τουρκία για τη διενέργεια της εισβολής. Πώς, λοιπόν, η διεθνής κοινότητα να μην θεωρεί ότι το κυπριακό πρόβλημα είναι διένεξη κοινοτήτων και όχι Η στρατηγική της Κύπρου Η πολιτική ηγεσία του τόπου, διαχρονικά, φαίνεται ότι δεν μπορεί να χαράξει μια συλλογική και ενιαία εθνική πολιτική. Μια πολιτική που θα στηρίζεται στους άξονες της εξασφάλισης της ευημερίας όλου του πληθυσμού, της σταθερότητας, αλλά κυρίως της ασφάλειας. Μια πολιτική με βάθος και προοπτική, που θα εξασφαλίζει τη στήριξη όχι μόνο της μητέρας πατρίδας, αλλά και των υπολοίπων κρατών. πρόβλημα εισβολής και κατοχής; Οφείλουμε να ενισχύσουμε τη συνεργασία μας με τις γειτονικές μας χώρες και να ενδυναμώσουμε τη στρατιωτική μας ισχύ, ώστε το δυναμικό της Εθνικής Φρουράς να είναι σε θέση να αντικρούσει τυχόν εχθρικές επιθέσεις. Επιπλέον, να προχωρήσουμε στην οριοθέτηση της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου, για να αξιοποιήσουμε καλύτερα τα ενεργειακά αποθέματα, αλλά και για να μπορεί η Ελλάδα να μας παρέχει ευκολότερα τη στήριξή της. Δυστυχώς, δεν υπάρχει ενότητα και συνέπεια στις πολιτικές μας αποφάσεις. Αν και όλα τα κόμματα συμφωνούν ότι το κυπριακό πρόβλημα είναι θέμα εισβολής και κατοχής, εντούτοις για λόγους εσωτερικής κατανάλωσης, δεν κατάφεραν ποτέ να σχεδιάσουν μια εθνική στρατηγική. Το μόνο που κάνουμε είναι να τρέχουμε πίσω από τις εξελίξεις και να υποχωρούμε, προφασιζόμενοι την αδυναμία μας. Ο ρόλος των νέων Δυστυχώς, για πολλούς νέους, το εθνικό μας ζήτημα θεωρείται δευτερευούσης σημασίας. Κανείς από μας δεν βίωσε τα τραγικά γεγονότα του Κανείς δεν αναγκάστηκε να εγκαταλείψει άτακτα το σπίτι του ή να κλείσει τα μάτια ενός φίλου ή ενός αγνώστου, που κειτόταν στο έδαφος, χτυπημένος από τα πυρά των Τούρκων. Όμως, η Ιστορία υπάρχει και διδάσκει όσους θέλουν να μάθουν. Και οι νέοι οφείλουμε να μάθουμε. Πρέπει να μάθουμε, για να υψώσουμε το λάβαρο της αντίστασης, στο όνομα των δικαιωμάτων, που το δημοκρατικό πολίτευμα πρεσβεύει. Είμαστε υποχρεωμένοι να παλέψουμε για έναν τόπο, όπου ειρηνικά θα συμβιώνουν οι πολίτες του. Το οφείλουμε στις διακόσιες χιλιάδες πρόσφυγες, οι οποίοι ακόμα και σαράντα ένα χρόνια μετά, όσοι απέμειναν, παραμένουν σκυθρωποί κοιτάζοντας με βουρκωμένα μάτια τον Βορρά, στους αγνοούμενους και στις οικογένειες των σκοτωμένων. Αυτό θα γίνει αν απαλλαχτούμε από προκαταλήψεις και φανατισμούς. Θα πρέπει να αγωνιστούμε για μια λύση, η οποία θα προκύψει από την εφαρμογή σαφούς εθνικής πολιτικής, που θα έχει ως γνώμονα το εθνικό καλό και όχι τα κομματικά συμφέροντα και τις προσωπικές φιλοδοξίες. Η νεολαία πρέπει να τεθεί προ των ευθυνών της. Οφείλει να αναλάβει τα ηνία για τη διεκδίκηση των δικαιωμάτων μας. Επιτακτική κρίνεται η ανάγκη για την καλλιέργεια ιστορικής μνήμης, που θα τονώσει το εθνικό φρόνημα και την ταυτότητά μας και θα μας καθιστά ικανούς να παραλάβουμε τη σκυτάλη και να δημιουργήσουμε το δικό μας έργο. Ρόλο σε αυτό μπορούν να διαδραματίσουν η οικογένεια, το σχολείο, τα Μ.Μ.Ε και η Εκκλησία. Πρέπει να καταστεί σαφές πως αν και οι Τούρκοι αλλάζουν τα ονόματα των χωριών και των πόλεών μας, δεν μπορούν να αλλάξουν την Ιστορία. Ο τόπος αυτός ανήκει σε όλους όσοι μόχθησαν να τον διαφυλάξουν στους αιώνες. Όπως εύστοχα είπε ο Γιάννης Ρίτσος: «Ετούτος εδώ ο λαός δεν γονατίζει, παρά μόνο μπροστά στους νεκρούς του». «Η ήττα επέρχεται, όταν παύεις να προσπαθείς ή όταν παραδίνεσαι» Χρήστος Ιακώβου, Διευθυντής Κυπριακού Κέντρου Μελετών Τουρκία, για την ώρα, περιορίζεται «Ησε απειλές. Αν δείχναμε στρατιωτική βούληση, όπως είχε κάνει σε ανάλογη περίπτωση το Ισραήλ, ίσως να σταματούσε. Δεν έχουμε, όμως, αυτήν τη δυνατότητα. Θα μπορούσε να προχωρήσει στη δημιουργία ενός θερμού επεισοδίου, αν της δίναμε μια αφορμή. Αν, για παράδειγμα, προχωρούσαμε με την Ελλάδα στην οριοθέτηση της μεταξύ μας αποκλειστικής οικονομικής ζώνης, που ως ακτογραμμές θα είναι το ακρωτήριο του Ακάμα και το Καστελόριζο, η Τουρκία θα επεδίωκε να κάνει θερμό επεισόδιο. Οι χάρτες είναι έτοιμοι και έχουν γίνει και επεξεργασίες σεναρίων, αλλά η απόφαση είναι πολιτική. Ο διάλογος, ο οποίος διεξάγεται εδώ και σαράντα ένα χρόνια σχεδόν, δεν έχει αποφέρει τίποτα ευνοϊκό για την ελληνική πλευρά. Ο νικητής σε μια αντιπαράθεση, έστω και βραχυπρόθεσμα, θέλει να δημιουργήσει τετελεσμένα και να τα νομιμοποιήσει. Ο χρόνος λειτουργεί προς όφελος του ισχυρού και επιφέρει ψυχολογική κούραση στον αδύνατο. Παλιά μιλούσαμε για απελευθέρωση και φωνάζαμε «δεν ξεχνώ». Σήμερα, τα συνθήματα αυτά έχουν αντικατασταθεί ή, αν υπάρχουν ακόμα, δεν έχουν το ίδιο περιεχόμενο. Για να ηττηθείς πολιτικά, πρέπει πρώτα να ηττηθείς ψυχολογικά. Η διάνοιξη των οδοφραγμάτων ήταν μεγάλο σφάλμα, γιατί πλέον οι Τουρκοκύπριοι έπαψαν να αισθάνονται όμηροι της Τουρκίας, ανακουφίστηκαν οικονομικά και δεν έχουν πλέον την ανάγκη για εξεύρεση λύσης. Από την άλλη, πολλοί Ελληνοκύπριοι ονομάζουν σύνορα τη γραμμή κατάπαυσης του πυρός, άρχισαν να εθίζονται με τα δεδομένα της κατοχής, δεν έχουν τον πόθο για απελευθέρωση και επιζητούν μια λύση όπως να ναι. Προχωρήσαμε στη διάνοιξη των οδοφραγμάτων, χωρίς να έχουμε προβλέψει τα επακόλουθα. Το κράτος οφείλει να καλλιεργεί συστηματικά το αυτονόητο, ότι η κυριαρχία του παραβιάστηκε, ότι η πράσινη γραμμή δεν είναι γραμμή ειρήνης, αλλά γραμμή κατάπαυσης του πυρός και ότι τα σύνορά του είναι αυτά τα οποία αναγνωρίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση, με τη συνθήκη προσχώρησης της Κυπριακής Δημοκρατίας το Η ήττα επέρχεται, όταν παύεις να προσπαθείς ή όταν παραδίνεσαι. Ο βασικός στόχος της στρατηγικής, έστω και αν είσαι αδύνατος, είναι να παραμείνεις ζωντανός. Αυτό πρέπει να κάνει και η δική μας πλευρά. Στη διεθνή πολιτική τα πάντα μεταβάλλονται. Θα πρέπει αυτές τις αλλαγές η πολιτική μας ηγεσία να τις βλέπει. Η Τουρκία πλέον βρίσκεται σε δύσκολη πολιτικά θέση. Συνεπώς, θα πρέπει και η δική μας πλευρά να μην βλέπει την επίλυση του προβλήματος μέσα από βραχυπρόθεσμους όρους, αλλά μέσα από μια μακροπρόθεσμη προοπτική. Να αξιοποιήσει κατάλληλα τον φυσικό της πλούτο και να συνάψει νέες ισχυρές συμμαχίες. Αν έχουμε στρατηγική, θα μπορούμε να κάνουμε και τις σωστές προβλέψεις.» 4 Λύκειο Αρχαγγέλου «Απόστολος Μάρκος»

5 Διερευνητική Επιτροπή Αγνοουμένων Στόχος η εξακρίβωση της τύχης όλων των αγνοουμένων Επίκαιρα Γράφουν: Παναγιώτης Μιχαηλίδης, Β1 Γιώργος Κουντούρη, Β7 Πελαγία Τσαλαμπούνη, Α2 Mια από τις τραγικότερες πτυχές της τουρκικής εισβολής είναι, αναμφίβολα, το θέμα των αγνοουμένων. Έχουν περάσει σαράντα ένα χρόνια από το 1974 και ακόμα υπάρχουν οικογένειες που δεν ξέρουν την τύχη των αγαπημένων τους. Τι και αν οι εκάστοτε κυπριακές κυβερνήσεις προσπαθούσαν να κάμψουν την εξοργιστικά αρνητική στάση της Τουρκίας να συνεργαστεί; Τι και αν η στάση της Τουρκίας έχει επανειλημμένως καταδικαστεί από τον ΟΗΕ και άλλους διεθνείς οργανισμούς; Τι και αν, πριν από κάθε εκλογική αναμέτρηση, δίνονταν φρούδες διαβεβαιώσεις στις μαυροφορεμένες μάνες, που κρατούσαν σφιχτά στο χέρι τη φωτογραφία του γιου, του συζύγου, του εγγονού τους, ότι αυτήν τη φορά θα καταφέρναμε να αναγκάσουμε την Τουρκία να συνεργαστεί; Μάταια Η Τουρκία συνεχίζει να μην συνεργάζεται, συνεχίζει να ονομάζει «στρατιωτικές ζώνες» περιοχές, στις οποίες υπάρχουν πληροφορίες ότι είναι θαμμένοι σύζυγοι, γιοι, εγγονοί, καθιστώντας τις με τον τρόπο αυτό μη προσβάσιμες. Συνεχίζει να προβαίνει σε σκόπιμες μετακινήσεις λειψάνων, για να καλύψει τα εγκλήματά της Συνεχίζει να μην επιτρέπει την πρόσβαση στα αρχεία της Και τα χρόνια περνούν, παίρνοντας μαζί τους και τις τελευταίες μανάδες που τόσα χρόνια περίμεναν ένα μαντάτο. Διερευνητική Επιτροπή Αγνοουμένων Η Διερευνητική Επιτροπή για τους Αγνοουμένους συστάθηκε το 1981, αλλά οι εκταφές άρχισαν μόλις το Στα χρόνια που μεσολάβησαν, συντάχτηκε ο επίσημος κατάλογος των αγνοουμένων, συλλέχτηκε γενετικό υλικό από τους συγγενείς τους για τη διενέργεια των μελλοντικών ταυτοποιήσεων και άρχισε η ανταλλαγή πληροφοριών για τους πιθανούς χώρους ταφής τους. Η Επιτροπή λειτουργεί υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών και απαρτίζεται από έναν εκπρόσωπο των Ελληνοκυπρίων, έναν των Τουρκοκυπρίων και έναν του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών. Η αποστολή της Επιτροπής είναι να διερευνήσει τις 1508 υποθέσεις των Ελληνοκύπριων και Ελλήνων αγνοουμένων, καθώς και τις 493 υποθέσεις των Τουρκοκυπρίων. Σύμφωνα με τους όρους εντολής της, οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται ομόφωνα, ενώ σε όλα τα στάδια της εκταφής και της ταυτοποίησης συμμετέχουν Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι επιστήμονες. Μέχρι στιγμής ταυτοποιήθηκαν από τη ΔΕΑ 435 Ελληνοκύπριοι και 138 Τουρκοκύπριοι αγνοούμενοι. Από τον Μάρτιο του 2014, ως εκπρόσωπος των Ελληνοκυπρίων στη ΔΕΑ, διορίστηκε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας ο Νέστορας Νέστορος. Το πρόγραμμα Αφού ολοκληρωθεί η έρευνα για τη συλλογή των απαραίτητων πληροφοριών για τον εντοπισμό πιθανών χώρων ταφής, γίνονται οι εκταφές, οι οποίες διενεργούνται από δικοινοτικές ομάδες αρχαιολόγων τόσο στις ελεύθερες όσο και στις κατεχόμενες περιοχές της Κύπρου. Όταν εντοπιστούν τα οστά, αριθμούνται με συγκεκριμένους κωδικούς και μεταφέρονται στο Ανθρωπολογικό Εργαστήριο, όπου αναλύονται επιστημονικά. Κατά την ανθρωπολογική ανάλυση μπορεί να εντοπιστεί το φύλο, η ηλικία, το ύψος και τυχόν τραύματα του νεκρού. Στη συνέχεια, δείγματα οστών αποστέλλονται σε Γενετικό Εργαστήριο στην Αμερική όπου γίνεται η γενετική ανάλυση. Ακολούθως, αφού συγκριθούν τα αποτελέσματα από τις γενετικές αναλύσεις με τα ανθρωπολογικά και άλλα στοιχεία, επικυρώνεται η ταυτοποίηση και ενημερώνονται οι οικογένειες. Υπόθεση Γεωργίου Φορή Η οικογένεια του αγνοούμενου Γεωργίου Φορή, προβαίνοντας η ίδια σε περαιτέρω γενετικές εξετάσεις όλων των οστών που παρέλαβε, διαπίστωσε ότι κάποια μικρά οστά από το πόδι, τα οποία έτυχαν μόνο ανθρωπολογικής ανάλυσης, δεν ανήκαν στον ίδιο. Οι δύο ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες, που κλήθηκαν από τον Ερυθρό Σταυρό για να εξετάσουν την υπόθεση, επιβεβαίωσαν ότι, αν και τα λείψανα ταυτοποιήθηκαν σωστά, εντούτοις πράγματι κάποια μικρά οστά σχετίστηκαν λανθασμένα με τον Νέστορας Νέστορος, Ελληνοκύπριος Εκπρόσωπος της ΔΕΑ ο έργο που καλούμαστε να επιτελέσου- έχει πολλές δυσκολίες. Πρώτα απ «Τμε όλα, υπάρχει αδυναμία στη συλλογή καινούργιων πληροφοριών, αφού πολλοί από αυτούς που θα μπορούσαν να βοηθήσουν έχουν πεθάνει. Ακόμη, συχνά υπάρχουν στοιχεία για τον τόπο εξαφάνισης και όχι για τον τόπο ταφής, ενώ υπάρχουν και κάποιοι που δεν θέλουν να δώσουν πληροφορίες, γιατί φοβού - νται. Η οικοδομική, επίσης, ανάπτυξη έχει επιφέρει αλλαγές στους χώρους, με αποτέλεσμα είτε να έχουν μετακινηθεί λείψανα, εξαιτίας ακριβώς της ανάπτυξης αυτής, είτε να μην μπορούν να γίνουν εκταφές. Πρόβλημα, επίσης, δημιουργούν και οι σκόπιμες μετακινήσεις λειψάνων που έχουν γίνει από την Τουρκία. Πέραν των δυσκολιών αυτών, υπάρχουν και τα πρακτικά προβλήματα, τα οποία οφείλο - νται κυρίως στη μορφολογία του εδάφους και στο γεγονός ότι οι σκελετοί δεν σώζονται ολόκληροι, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει αρκετό γενετικό υλικό, ώστε να μπορέσουμε αγνοούμενο. Η ΔΕΑ, αποδεχόμενη τις διαπιστώσεις των εμπειρογνωμόνων, εξέφρασε τις ειλικρινείς της απολογίες προς την οικογένεια. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι δύο εμπειρογνώμονες, κατά την παραμονή τους στην Κύπρο, αξιολόγησαν το έργο της ΔΕΑ και εξέτασαν τη μεθοδολογία που ακολουθείται. Παρατήρησαν ότι η διαδικασία που τηρείται στο Ανθρωπολογικό Εργαστήριο είναι συμβατή με τη διεθνή πρακτική και επεσήμαναν ότι η πολυπλοκότητα του έργου είναι λογικό να εγκυμονεί κάποιους κινδύνους για λανθασμένους συσχετισμούς. να προχωρήσουμε στις ταυτοποιήσεις. Μια άλλη δυσκολία είναι η ύπαρξη «στρατιωτικών ζωνών», στις οποίες δεν μπορούμε να έχουμε πρόσβαση. Το μεγαλύτερο, όμως, πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε είναι η κατηγορηματική άρνηση της Τουρκίας να συνεργαστεί και να μας επιτρέψει την πρόσβαση στα αρχεία της. Αντίθετα, εμείς όποια πληροφορία έχουμε την παραθέτουμε, γιατί αντιμετωπίζουμε το θέμα ανθρωπιστικά και όχι εκδικητικά ή πολιτικά. Εξάλλου, δεν είναι έργο της ΔΕΑ να εξακριβώσει τους ενόχους αυτό είναι θέμα της Κυπριακής Κυβέρνησης. Δυσκολίες αντιμετωπίζουμε και μετά την εκταφή. Όταν βρεθεί ένας ολοκληρωμένος σκελετός, η ανθρωπολογική ανάλυση ολοκληρώνεται γρήγορα. Όταν όμως σ έναν τάφο βρεθούν ανάμικτα οστά ή πολύ περιορισμένος αριθμός οστών, τότε αυτό δημιουργεί αλυσιδωτές καθυστερήσεις. Μεγάλο πρόβλημα αντιμετωπίζουμε και όταν βρεθούν οστά που έχουν μείνει άταφα. Αυτήν τη στιγμή έχουμε γύρω στις 100 υποθέσεις, οι οποίες δεν μπορούν να ταυτοποιηθούν, γιατί τα οστά δεν μας δίνουν επαρκές γενετικό υλικό. Ακόμα και ένα οστό να καταφέρουμε να ταυτοποιήσουμε, είμαστε υποχρεωμένοι να ενημερώσουμε την οικογένεια. Υπάρχουν, όμως, οικογένειες, όπως συμβαίνει με την περίπτωση της Άσσιας, οι οποίες δεν δέχονται να παραλάβουν τα λίγα οστά που έχουμε βρει. Τους καταλαβαίνουμε και γι αυτό προσπαθούμε να βρούμε τους χώρους μετακίνησης, αλλά αυτό είναι χρονοβόρο και αβέβαιο. Δεν μπορούμε να πούμε με σιγουριά ότι όλοι οι αγνοούμενοι είναι νεκροί. Υπάρχουν μαρτυρίες, σύμφωνα με τις οποίες κάποιοι μεταφέρθηκαν ζωντανοί στην Τουρκία. Δεν μπορούμε, όμως, να είμαστε σίγουροι. Ως μέλος της ΔΕΑ, θέλω να διαβεβαιώσω τις οικογένειες των αγνοουμένων ότι καταβάλλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια, ώστε να εξακριβωθεί η τύχη όλων των αγαπημένων τους.» Επίσκεψη στο Ανθρωπολογικό Εργαστήριο Γράφει: Παναγιώτης Μιχαηλίδης, Β1 Το Ανθρωπολογικό Εργαστήριο βρίσκεται στην προστατευόμενη από τα Ηνωμένα Έθνη περιοχή του παλαιού αεροδρομίου της Λευκωσίας και λειτουργεί από το Φτάνοντας στην είσοδο μας σταμάτησαν στρατιώτες των Ηνωμένων Εθνών, οι οποίοι ζήτησαν τις ταυτότητές μας. Αλληλοκοιταχτήκαμε αμήχανα Πώς γίνεται, με ποια λογική να πρέπει να δείχνουμε την ταυτότητά μας μέσα στην ίδιά μας την πατρίδα; Περνώντας τον έλεγχο, βρεθήκαμε αμίλητοι σε μια πατρίδα, για την οποία ο χρόνος σταμάτησε σαράντα ένα χρόνια πριν Η ξενάγησή μας στο Εργαστήριο ξεκίνησε από τον χώρο όπου οι συγγενείς ενημερώνονται για την τύχη των αγαπημένων τους. Λίγο πριν, είχε ενημερωθεί η οικογένεια ενός Τουρκοκύπριου, ο οποίος ήταν εξαφανισμένος από τις διακοινοτικές ταραχές του Πάνω σ ένα τραπέζι αντικρίσαμε τον σκελετό του και ό,τι είχε απομείνει από τα ρούχα του. Λίγο πίσω βρίσκονταν λίγα λευκά λουλούδια και το Κοράνι. Όπως μας εξήγησαν, αν τα λείψανα ανήκαν σε Ελληνοκύπριο, θα υπήρχε το Ευαγγέλιο. Τα κοιτάζαμε βουβοί, βυθισμένοι στις σκέψεις μας. Γιατί έπρεπε να περάσουν τόσα χρόνια; Πώς να ένιωσαν, άραγε, οι συγγενείς του; Με ποιο τρόπο να σκοτώθηκε; Πόσων χρονών ήταν; Ακολούθως, επισκεφτήκαμε τον χώρο όπου γίνονται οι ανθρωπολογικές αναλύσεις των οστών που εντοπίζονται κατά τις εκταφές. Βρεθήκαμε ανάμεσα σε τραπέζια γεμάτα από οστά, ρούχα και διάφορα άλλα αντικείμενα. Άνθρωποι που περιμένουν την αναγνώριση, την επανένωση με τους αγαπημένους τους Σ ένα τραπέζι υπήρχαν οστά, κομμάτια από ρούχα και άλλα αντικείμενα, που, όπως μας ενημέρωσαν, υπολογίζεται ότι ανήκουν σε σαράντα τουλάχιστον άτομα! Στο Εργαστήριο εργάζονται Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι ανθρωπολόγοι. Αφού μας περιέγραψαν τις διαδικασίες που ακολουθούν μέχρι να καταλήξουν στην ταυτοποίηση των λειψάνων, πήραμε τον δρόμο της επιστροφής. Και πάλι αμίλητοι Μάρτιος 2015 ΤΕΥΧΟΣ 11 5

6 Επίκαιρα Ο ι α γ ν ο ο ύ μ ε ν ο ι Mιχάλης Ζένιος Ο Γολγοθάς των λειψάνων του αδελφού μου Γράφει: Μόνικα Ζένιου, ΒΔ, καθηγήτρια Φυσικής Eίμαι το μικρότερο από τα δέκα παιδιά της οικογένειας του Ζένιου και της Μαρίας. Από μικρή περίμενα με μεγάλη χαρά τα καλοκαίρια, για να μαζευτούμε όλα τα αδέλφια και να κοινωνήσουμε ο ένας στον άλλο τα βιώματά μας. Σε κάποια από τις συνάξεις μας, άκουσα για πρώτη φορά τις λέξεις «αγνοούμενος», «πρόσφυγας» από τη Σμύρνη, «σκλαβωμένος και εγκλωβισμένος» Έλληνας της Βορείου Ηπείρου, «δικτατορία» και «κατάλυση της Δημοκρατίας» στην Ελλάδα. Λέξεις και εικόνες, τις οποίες μας μετέφερε ο Μιχάλης, ο μεγάλος μας αδελφός, που σπούδαζε Φυσική στην Ελλάδα. Λέξεις και εικόνες, που προκαλούσαν τη συμπάθειά μου προς τους ανθρώπους εκείνους Αυτές οι λέξεις, λίγους μήνες αργότερα, μας έγιναν οικείες, πήραν σάρκα και οστά, μετουσιώθηκαν σ έναν πόνο και φόβο διαρκή και μόνιμο 15 Ιουλίου Πραξικόπημα: Το ραδιόφωνο καλούσε τους έφεδρους αξιωματικούς να παρουσιαστούν, για να πολεμήσουν τη νόμιμη κυβέρνηση. Ο Μιχάλης μας, ως έφεδρος ανθυπολοχαγός που ήταν, έπρεπε να παρουσιαστεί. Ανακοίνωσε, όμως, στους γονείς μου ότι δεν θα το έπραττε, γιατί δεν διανοείτο ότι θα έστρεφε το όπλο ενα - ντίον Έλληνα αδελφού μας. Γονατισμένος μπροστά στο εικόνισμα της Παναγίας, προσευχόταν να σταματήσει αυτός ο αδελφοκτόνος πόλεμος 20 Ιουλίου Τουρκική εισβολή: Στις 6 το πρωί, ο Μιχάλης μας ντύθηκε στο χακί και μας αποχαιρέτησε για να καταταγεί. Η πατρίδα τον καλούσε να πολεμήσει εναντίον των Τούρκων εισβολέων Ακολούθησαν αεροπορικές επιδρομές. Η νύχτα ήταν ατέλειωτη και η αγωνία μας να μάθουμε αν ο Μιχάλης μας ήταν καλά ολοένα και μεγάλωνε. Τα κακά μαντάτα άρχισαν σιγά-σιγά να καταφθάνουν 11 Αυγούστου 1974: Ο Μιχάλης μάς επισκέφτηκε στο χωριό. Ήταν αισιόδοξος ότι, με τους τρεις όλμους που έλπιζε ότι θα είχε, θα κατάφερνε να επανακαταλάβει τα χαμένα εδάφη. Μας αποχαιρέτησε, ζητώντας επιτακτικά από όλους να τον φιλήσουμε, σαν να ήξερε ότι εκείνη θα ήταν η τελευταία φορά που θα τον βλέπαμε. 14 Αυγούστου Δεύτερη εισβολή: Ο Μιχάλης παρέμεινε με έναν και μοναδικό όλμο. Οι Τούρκοι άρχισαν να σφυροκοπούν το σημείο όπου βρισκόταν ο όλμος του Μιχάλη. Ο ίδιος, από νωρίς, κατάλαβε ότι τους είχαν εντοπίσει και έδιωξε όλους τους στρατιώτες του. Έμεινε μόνος του, μαζί με έναν ξάδελφό μας, προσπαθώντας να κρατήσουν τον εχθρό μακριά. Το κακό δεν άργησε να συμβεί. Στις 11:30 το πρωί, ο Μιχάλης έπεσε νεκρός και ο ξάδελφός μας τραυματίστηκε. Από εκείνην τη στιγμή ξεκίνησε και η περιπέτεια των λειψάνων του. Ο ξάδελφός μας προνόησε, κατά τη μεταφορά του αδελφού μου στο Γενικό Νοσοκομείο, να φέρει πάνω του την ταυτότητά του. Τα νεκρά παλληκάρια θάφτηκαν χωρίς κηδεία, το ένα δίπλα στο άλλο, στο στρατιωτικό κοιμητήριο της Λακατάμειας. Ένας εθελο - ντής έγραφε το όνομα του κάθε νεκρού σ έναν ξύλινο σταυρό. Εμείς μάθαμε για τον θάνατο του Μιχάλη το Σάββατο, στις 17 Αυγούστου Μετά από μια βδομάδα καταφέραμε να πάμε στον τάφο του Γιατί τους έθαψαν στην απουσία των συγγενών τους; Τους έκαναν κηδεία; Ο Μιχάλης ήταν σίγουρα ένας από τους νεκρούς; Αποκλείεται, ο μεγάλος μου αδελφός, με το πληθωρικό γέλιο, να πέθανε! Κάποιο λάθος θα έγινε! Η πολιτεία, θέλοντας να κλείσει το κεφάλαιο των άγνωστων στρατιωτών, έσπευσε να κατασκευάσει μαρμάρινες πλάκες και σταυρούς και να αποδώσει τιμές στα χαμένα παλληκάρια, που έδωσαν τη ζωή τους για την πατρίδα. Το αποτέλεσμα ήταν η κάθε ταφόπλακα να μην αντιστοιχεί στον ήρωα, του οποίου το όνομα αναγραφόταν σε αυτήν. Ο στρατός, από την άλλη, θέλοντας να ικανοποιήσει τα αιτήματα των Ελλαδιτών, που ήθελαν να μεταφέρουν τα λείψανα των νεκρών παλληκαριών τους στην Ελλάδα, παρά τις διαμαρτυρίες μας ότι θα γίνονταν λάθη κατά την εκταφή, προχώρησε, γύρω στο 1980, με μυστικότητα, σε επιλεκτικές εκταφές. Από τότε ξεκίνησε ο Γολγοθάς των λειψάνων του Μιχάλη. Το πάνω μέρος του κορμού του μεταφέρθηκε στην Ελλάδα και παραδόθηκε σε μια οικογένεια ενός Ελλαδίτη στρατιώτη. Οι γονείς του Έλληνα ήρωα δεν δέχτηκαν να το παραλάβουν, διότι ήταν βέβαιοι ότι δεν ανήκε στο δικό τους παιδί, κι έτσι το λείψανο μεταφέρθηκε πίσω στην Κύπρο, όπου έμεινε σ ένα κασελάκι στον τύμβο της Μακεδονίτισσας. Το 1999 έγινε με επαγγελματισμό η εκταφή και η ταυτοποίηση με τη μέθοδο του DNA όλων των λειψάνων των ηρώων, που ήταν θαμμένοι στο εν λόγω κοιμητήριο. Τον Μάιο του 2001, μας ανακοίνωσαν τα καλά και κακά μαντάτα! Ταυτοποιήθηκε το κάτω μέρος του κορμού του Μιχάλη κι εμείς καλούμασταν να αναγνωρίσουμε και να παραλάβουμε τα λείψανα του αγαπημένου μας. Ευτυχώς ζούσε το στήριγμά μας, η ηρωίδα μάνα μας, που, με την πίστη της στον Θεό, μας καθησύχασε ότι το παλληκάρι μας θα το κηδεύαμε ολόκληρο. Πράγματι, μετά από λίγο καιρό, βρέθηκε και το πάνω μέρος του κορμού του, στον τύμβο της Μακεδονίτισσας. Στις 27 Οκτωβρίου του 2001, έγινε η εξόδιος ακολουθία στην Παλλουριώτισσα και η ταφή του στο χωριό μας, στους Τρούλλους. Οι χιλιάδες συγγενείς και φίλοι, που παρευρέθηκαν στην κηδεία και την ταφή, δεν ήξεραν αν θα έπρεπε να μας συγχαρούν για τον ήρωα που θάβαμε ή να μας συλλυπηθούν για το παλληκάρι που αποχωριστήκαμε πριν από 27 χρόνια! Εγώ ένιωσα την αγωνία της Αντιγόνης του Σοφοκλή, που της είχαν απαγορεύσει τον ενταφιασμό του αδελφού της Πολυνείκη. Ένιωσα τον πόνο των συγγενών των αγνοουμένων, που ανέμεναν και, δυστυχώς, ακόμα αναμένουν να μάθουν για την τύχη των δικών τους. Ο ενταφιασμός λυτρώνει τους ανθρώπους, τους κάνει να συμφιλιώνονται με τον θάνατο και να ατενίζουν το μέλλον με αισιοδοξία! Kωσταντίνος Παντούρης Αγνοούμενοι, ένα συνεχιζόμενο δράμα Γράφει: Γρηγόρης Γρηγορίου, καθηγητής Μαθηματικών Για σαράντα και πλέον χρόνια το δράμα των οικογενειών των αγνοουμένων της τουρκικής εισβολής του 1974 συνεχίζεται. Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, που έδωσαν στη δημοσιότητα μέλη της Διερευνητικής Επιτροπής για τους Αγνοουμένους, ο ρυθμός με τον οποίο διεξάγονται οι έρευνες σε στρατιωτικές περιοχές στα κατεχόμενα είναι αργός και καθόλου παραγωγικός. Επιπλέον, για ακόμη μια φορά, τονίζεται η αδιαφορία των τουρκικών κατοχικών δυνάμεων για το συγκεκριμένο θέμα. Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο για την ευόδωση των ερευνών είναι η παρατηρούμενη εκταφή και μεταφορά οστών σε άλλες περιοχές από τους Τούρκους, καθιστώντας, με την πράξη τους αυτή, την ανεύρεση, την εκταφή και την ταυτοποίηση των οστών πολύ δύσκολες. Ο χρόνος κυλά εις βάρος του έργου της Επιτροπής, αφού σταδιακά φεύγουν από τη ζωή οι μάρτυρες των γεγονότων του 1974, αλλά και οι ίδιοι οι συγγενείς των αγνοουμένων. Εξαιτίας των προβλημάτων αυτών, ο ρυθμός των ερευνών και η ροή των πληροφοριών έχουν μειωθεί αισθητά, με αποτέλεσμα το έργο της Επιτροπής να γίνεται ακόμη πιο δύσκολο. Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, η Τουρκία ως νατοϊκή δύναμη, κατέχει στρατιωτικά ημερολόγια, στα οποία έχουν καταγραφεί με λεπτομέρεια όλες οι δράσεις του τουρκικού στρατού κατά την εισβολή. Τα ημερολόγια αυτά θα μπορούσαν να παράσχουν πολύτιμες πληροφορίες για τις γεωγραφικές τοποθεσίες, όπου τάφηκαν ομαδικά οι πεσόντες της περιόδου εκείνης. Ως συγγενείς αγνοουμένων αναμένουμε και ελπίζουμε Περιμένουμε τη στιγμή που η αλήθεια, επιβεβαιωμένη με επιστημονικό τρόπο, θα δώσει φως στην πιο σκοτεινή πτυχή της χειρότερης περιόδου της σύγχρονης Κυπριακής Ιστορίας. Η κάθε οικογένεια δικαιούται να γνωρίζει τι απέγινε ο αγνοούμενός της, για να αποκαταστήσει τη μνήμη του. Ελπίζουμε πως η ΔΕΑ, όπως αυτή επαναπροσδιορίστηκε και λειτουργεί από το 2011, θα συνεχίσει την προσπάθειά της προς την κατεύθυνση για την επίλυση των προβλημάτων που υπάρχουν και πως το 2015 θα είναι μια καλύτερη χρονιά. Εναποθέτουμε την ελπίδα μας στον Θεό και ελπίζουμε πως θα δοθεί ένα τέλος στο συνεχιζόμενο δράμα των οικογενειών μας. Σαράντα ένα χρόνια είναι πολλά για να περιμένεις και η απουσία των αγαπημένων μας προσώπων αφήνει ένα μεγάλο κενό στις ψυχές μας. 6 Λύκειο Αρχαγγέλου «Απόστολος Μάρκος»

7 Επίκαιρα τ ο υ Σ χ ο λ ε ί ο υ μ α ς Επάγγελμα: Αγνοούμενος Παναγιώτης Στυλιανού Γράφει: Κωνσταντίνος Στυλιανού, Φιλόλογος Παιδί της τουρκικής εισβολής, θυμάμαι από μικρός τη γαλανόλευκη σημαία να κυματίζει πλάι σε κάποιο μνήμα στο κοιμητήριο του Αγίου Σπυρίδωνα στην Πάνω Δευτερά. Βλέποντάς την διερωτόμουν για ποιο λόγο ο συγκεκριμένος τάφος είχε το προνόμιο να έχει τη δική του σημαία και μάλιστα τη γαλανόλευκη, που τόσο ποθούσα να κρατώ στο δημοτικό σχολείο. «Γιατί δεν έχουν όλοι οι τάφοι τη γαλανόλευκη;», ρωτούσα τη μητέρα μου, κάθε φορά που επισκεπτόμασταν το κοιμητήριο και κοντοστεκόμουν στον τάφο με τη γαλανόλευκη και διάβαζα την επιγραφή: «Κώστας Ξενοφώντος, ετών 26-Νίκος Λακαταμίτης, ετών 24. Έπεσαν ηρωικώς υπέρ πατρίδος, την 20η Ιουλίου 1974, κατά την αεροπορική επίθεση στο ψυχιατρείο». Και αυτή, με βουρκωμένα μάτια και χείλη τρεμάμενα, μου απαντούσε πως σκοτώθηκαν κατά την τουρκική εισβολή. Την έβλεπα πολύ συχνά με βουρκωμένα μάτια, χωρίς να ξέρω τον λόγο. Τον λόγο τον έμαθα μεγαλώνο - ντας, από τις πρώτες τάξεις του δημοτικού σχολείου. Πώς ονομάζεσαι, γιε μου; με ρωτούσε η δασκάλα. Κωνσταντίνος, απαντούσα. Πώς ονομάζεται ο πατέρας σου; Παναγιώτης, κυρία. Τι δουλειά κάνει; Τότε ένας κόμπος ανέβαινε πάντα στον λαιμό μου, γιατί η δουλειά του πατέρα μου ήταν «αγνοούμενος». «Τι δουλειά κάνει, τέλος πάντων, τούτος ο πατέρας μου;» διερωτόμουν. Δεν είχα ξανακούσει άλλον να κάνει αυτήν τη δουλειά. Μονάχα ο πατέρας μου και ο πατέρας του συμμαθητή μου, του Μάριου Αχιλλέως, έκαναν την ίδια, εντός εισαγωγικών, δουλειά! Αργότερα έμαθα πως στην τουρκική εισβολή δεν υπήρχαν μόνο πεσόντες, αλλά υπήρχαν και 1619 αγνοούμενοι, την τύχη των οποίων κανένας δεν γνώριζε. Η πολιτεία για τόσα χρόνια αδυνατούσε να δώσει μια απλή απάντηση. Γονείς, γυναίκες, παιδιά περίμεναν και εξακολουθούν να περιμένουν για σαράντα τόσα χρόνια. Γονείς έφυγαν από τη ζωή με τον καημό να δουν τα παιδιά τους, γυναίκες γέρασαν πρόωρα από το μαράζι και την αγωνία. Παιδιά έγιναν άντρες και γυναίκες και έκαναν δικά τους παιδιά και ακόμη εξακολουθεί να υφίσταται το ζήτημα των αγνοουμένων. Αρκετοί συμπατριώτες μας ζουν ακόμα με την ίδια αγωνία, την αβεβαιότητα, αν ο δικός τους τα κατάφερε και ξέφυγε από τα δόντια του θανάτου και είναι κάπου ζωντανός. Μακάρι να γινόταν το θαύμα Τα τελευταία χρόνια, δυστυχώς, γινόμαστε καθημερινά μάρτυρες του τραγικού επιλόγου στο δράμα των αγνοουμένων μας, αυτού της ταυτοποίησης των λειψάνων τους με τη μέθοδο του DNA. Έχοντας παρευρεθεί σε κηδείες αγνοούμενων πατεράδων και αδελφών φίλων, συμφοιτητών, συγχωριανών και γνωστών, ήρθε, πριν από λίγους μήνες, εντελώς απρόσμενα, και η δική μας σειρά. Η είδηση ότι ταυτοποιήθηκαν τα λείψανα του αγνοούμενου πατέρα μου μάς βρήκε απροετοίμαστους. Η περίοδος που μεσολάβησε από την αρχική ενημέρωση που είχαμε ότι υπήρχαν εξελίξεις για τη διακρίβωση της τύχης του μέχρι και την ημέρα της κηδείας των οστών του ήταν πολύ έντονη συναισθηματικά για όλους μας, ιδιαίτερα για εμάς, τα παιδιά του και τη μητέρα μας. Η ενημερωτική συνάντηση στο ανθρωπολογικό εργαστήρι της Διερευνητικής Επιτροπής Αγνοουμένων θα μείνει βαθιά χαραγμένη στη μνήμη μου, καθώς εκείνη την ημέρα αντικρίσαμε για πρώτη φορά τον πατέρα μας, όπως είχε βρεθεί στο στρατιωτικό όρυγμα της Εθνικής Φρουράς, στο χωριό Τέμπλος της Κερύνειας. Το εξαϋλωμένο σώμα του βρισκόταν μπροστά μας και μας χαμογελούσε, λες και συναντιόμασταν ξανά μετά από τόσα χρόνια. Το ρίγος και το κλάμα από τη συνά - ντηση αυτή διαδέχθηκε η περηφάνια για τον άνθρωπο, ο οποίος, ξέραμε από μικροί, ότι είχε αρχές και ιδεώδη. Ακούγαμε τόσα πολλά γι αυτόν, από τους φίλους και τους συγχωριανούς μας, που όσοι τον γνώριζαν ήξεραν, από τότε που κηρύχθηκε εξαφανισθείς, ότι ο Παναγιώτης, ο Πανίκος, όπως τον αποκαλούσαν, δεν θα εγκατέλειπε το πεδίο της μάχης, αν και είχε χίλιους δυο λόγους για να το κάνει, όπως έκαναν πολλοί άλλοι χωρίς λόγο! Ήξεραν ότι ο Παναγιώτης ήταν ταγμένος να πολεμήσει μέχρις εσχάτων και να δεχθεί τα βόλια του εχθρού μπροστά στο στήθος, ως άλλος σύγχρονος Λεωνίδας. Ότι δεν θα εγκατέλειπε τη θέση του, αν και είχε αντικρίσει την προδοσία στις 20 Ιουλίου 1974 στον Άγιο Γεώργιο της Κερύνειας. Ότι ήταν ταγμένος να πέσει στο πεδίο της μάχης, φυλάγοντας Θερμοπύλες για την πατρίδα, την οικογένεια, τα παιδιά, τους φίλους και τους συγχωριανούς του. Η ιστορία καλείται να επιτελέσει το χρέος της απέναντι στον ήρωα Παναγιώτη Στυλιανού από την Πάνω Δευτερά, γράφοντας με χρυσά γράμματα το όνομά του στο άντρο των ηρώων της νεότερης Ελληνικής Ιστορίας. Αιωνία σου η μνήμη, πατέρα, και καλό παράδεισο. Κύπρος Κολιός Ο αγνοούμενος παππούς μου Γράφει: Κυπριανός Κολιός, Γ4 Π ολλές φορές ξετυλίγονται μπροστά στα μάτια μου, σαν ταινία παλιού κινηματογράφου, στιγμές από την παιδική μου ηλικία. Στιγμές ξέγνοιαστες, ευχάριστες, πλημμυρισμένες από την παιδική αθωότητα, που διακρίνει κάθε παιδί που ονειρεύεται και φαντάζεται έναν κόσμο ειρηνικό και χαρούμενο. Με το πέρασμα των χρόνων, συνειδητοποίησα πως όλα αυτά δεν αποτελούν παρά μόνο όνειρα απατηλά. Θυμάμαι ακόμα, σαν χθες, την πρώτη φορά που ο πατέρας μου μού έδωσε μια μαυρόασπρη φωτογραφία, λέγοντάς μου να την κρατώ σφικτά στην αγκαλιά μου, όταν θα φτάναμε στο οδόφραγμα. Όντας τότε μικρό παιδί, δεν κατάλαβα τον λόγο της προτροπής του αυτής. «Μοιάζεις στον παππού σου», μου λέει συγκινημένος και με ακου μπά με στοργή στο κεφάλι. Τότε κατάλαβα πως ο παππούς, για τον οποίο είχα ακούσει τόσα πολλά, αλλά ποτέ δεν είχα γνωρίσει, ήταν ο αγέρωχος και περήφανος «κύριος» της φωτογραφίας. Φτάνοντας στο οδόφραγμα, αντίκρισα μαυροφορεμένες γυναίκες, που κράταγαν και αυτές στα χέρια τους μαυρόασπρες φωτογραφίες. Με δάκρυα στα μάτια, έγραφαν πάνω σε κάτι κίτρινες κορδέλες με μαρκαδόρους, σχεδόν με θρησκευτική ευλάβεια, το όνομα κάποιου αγαπημένου τους προσώπου. Στη συνέχεια, έδεναν την κορδέλα πάνω σ ένα μικρό δέντρο. Με τη βοήθεια του πατέρα μου, κατάφερα να γράψω στη δική μας κίτρινη κορδέλα: «Κύπρος Κολιός». «Πάμε να τη δέσουμε στο δεντράκι των αγνοουμένων», μου είπε. Αυτή τη λέξη την ήξερα. Την είχα ακούσει πολλές φορές. Η συγκεκριμένη τελετουργία επαναλήφθηκε πολλές φορές στα χρόνια που ακολούθησαν. Με την αδερφή, τον πατέρα και τη μητέρα μου παρευρέθηκα σε πολλές παρόμοιες εκδηλώσεις. Τώρα είμαι πλέον σε θέση να κατανοήσω πλήρως τη σημασία της διατήρησης της μνήμης ενός ανθρώπου που δεν κατάφερα να γνωρίσω ποτέ. Μέσα από τα λόγια του πατέρα μου, μπορώ να λέω με περηφάνια ότι έχω γνωρίσει τον παππού μου στην απουσία του. Τον Αύγουστο του 1974, όταν οι Τούρκοι είχαν σπάσει την αμυντική γραμμή της Εθνικής Φρουράς και όδευαν προς την Κυθρέα, ο παππούς μου αρνήθηκε να εγκαταλείψει το χωριό του. Επέλεξε να παραμείνει στον τόπο όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε. Οι Τούρκοι τον συνέλαβαν μαζί με την υπόλοιπη οικογένειά του. Στη συνέχεια, μεταφέρθηκε στο χωριό Βόνη, μαζί με τους υπόλοιπους άντρες του χωριού. Εκεί υπέστη, μαζί με τόσους άλλους, φρικτά βασανιστήρια. Μετά από δύο μήνες, αν και έγινε η συμφωνία για ανταλλαγή των αιχμαλώτων, ο παππούς μου δεν επέστρεψε ποτέ. Οι τόσες ώρες καρτερίας για τα παιδιά και τη γυναίκα του, για ένα βλέμμα γνώριμο μέσα από τα λεωφορεία, που μετέφεραν τους αιχμαλώτους στις ελεύθερες περιοχές, αποδείχτηκαν μάταιες. Ο παππούς δεν επέστρεψε ποτέ. Τα χρόνια περνούσαν, αλλά η μνήμη του δεν ξεθώριασε ποτέ. Ήταν μόλις πενηνταενός ετών. Μικρός υπολόγιζα την ηλικία του σκεφτόμενος τα χρόνια που είχαν περάσει και φανταζόμουν τη μέρα που θα κατάφερνε να επιστρέψει πίσω. Θα είχε τόσα πολλά να μας πει. Δυστυχώς κάτι τέτοιο δεν έχει γίνει. Αλλά πλέον συνειδητοποιώ πως αυτό δεν έχει τόση σημασία. Γιατί ζει μέσα στον καθένα από εμάς. Μας δείχνει τον δρόμο τον ενάρετο, όπως ενάρετος ήταν και ο ίδιος. Η μορφή του παππού μου, στην ψυχή μου, έχει μετατραπεί σε σύμβολο αγώνα για την απελευθέρωση της κατεχόμενής μας πατρίδας και ως τέτοιο θα μείνει για πάντα. Μάρτιος 2015 ΤΕΥΧΟΣ 11 7

8 Επίκαιρα 2014: Συνωστισμός αποκαλύψεων σκανδάλων Οι πολίτες αγανακτούν... Γιατί τώρα; Γράφει: Παντελής Γρηγορίου, Γ3 Το 2014 θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως το έτος των σκανδάλων ή καλύτερα ως το έτος της αποκάλυψης κάποιων σκανδάλων. Δρομολαξιά, Aristo, ΣΑΠΑ, κυπριακό ποδόσφαιρο. Συνωστισμός αποκαλύψεων Και οι πολίτες αγανακτούν. Γιατί τώρα θυμηθήκαμε να αγανακτήσουμε με την κατάσταση αυτή; Γιατί απλούστατα τώρα τα πράγματα έχουν δυσκολέψει. Πρόσφατες έρευνες της Στατιστικής Υπηρεσίας σχετικά με το εισόδημα, το βιοτικό επίπεδο και τις συνθήκες διαβίωσης των νοικοκυριών της Κύπρου καταδεικνύουν ότι σχεδόν ένας στους τρεις πολίτες αυτού του τόπου αντιμετωπίζει σοβαρό κίνδυνο φτώχειας, εξαιτίας της ανεργίας και της μείωσης των μισθών. Οι πολιτικοί δεν μπορούν πλέον να «βοηθήσουν» τους «φίλους» τους όσο θα ήθελαν. Οι διευκολύνσεις δεν γίνονται στον βαθμό που γινόντουσαν ή στον βαθμό που οι πολίτες-ψηφοφόροι θα ήθελαν να γίνονται. Η διαφθορά ήταν ανέκαθεν μεγάλη. Η κάλυψη των ενόχων γινόταν συνειδητά από όλους, αφού είχε ριζωθεί βαθιά στη νοοτροπία μας το «κρύψε να περάσουμε» και το «εν ούλλοι που τα κάμνουν»! Εξάλλου, οι πρωτεργάτες των απατεωνιών θα μπορούσαν να μας φανούν κάποια στιγμή χρήσιμοι, αφού ίσως να χρειαζόμασταν τη «βοήθειά» τους, για να βρούμε μια καλή δουλειά στο δημόσιο ή για να παρακάμψουμε κάποιες γραφειοκρατικές διαδικασίες. Σκίτσο: Λήδα Κοντοπούλου, Β5 Γράφει: Αγνή Θεοδώρου, Γ1 Οι σχέσεις των πολιτικών με τους πολίτες ήταν καθαρά πελατειακές. Τα κόμματα υπόσχονταν στους «πελάτες» τους διάφορες διευκολύνσεις, ώστε να εξασφαλίσουν την πολυπόθητη ψήφο τους σε περιόδους εκλογών, και οι πολίτες με τη σειρά τους τηρούσαν τη συμφωνία, ψηφίζοντάς τους. Συχνά τον ρόλο του μεσάζοντα για το ρουσφέτι αναλάμβανε ο γνωστός, ο κουμπάρος, ο γείτονας του ξαδέλφου κτλ. Το φαινόμενο αυτό είχε γίνει αναπόσπαστο μέρος του πολιτικού και κοινωνικού γίγνεσθαι και ας υπονόμευε τη δημοκρατία. Εμείς συγκαλύπταμε όλα τα κακώς κείμενα, κρύβοντάς τα κάτω από το χαλί. Αυτό γινόταν σε εποχές ευμάρειας και οικονομικού ευδαιμονισμού. Αποτελεί, όμως, παγκόσμιο φαινόμενο, σε περιόδους οικονομικής ύφεσης, να αποκαλύπτονται σκάνδαλα που αφορούν σε οικονομικές ή άλλες ατασθαλίες. Έτσι κι εμείς, τώρα που δυσκολευόμαστε, αρχίσαμε να απαξιώνουμε τους πολιτικούς, πρώην φίλους μας. Απόδειξη αυτού, αποτελεί η άρνησή μας να προσέλθουμε στις κάλπες. Νικητής πλέον στις εκλογές γίνεται ο «κανένας». Οι πολιτικοί, βλέποντας τους πάλαι ποτέ πιστούς φίλους τους να τους εγκαταλείπουν, αρχίζουν να «καρφώνουν» ο ένας τον άλλο. Στο εξής το κόμμα που θα υπερισχύει θα είναι αυτό που θα φαίνεται ότι έχει διαπράξει τα λιγότερα σκάνδαλα. Οι όροι του παιχνιδιού έχουν αλλάξει. Είναι προφανές ότι ο παθητικός και οκνηρός πολίτης καθίσταται συνένοχος στη διαιώνιση Στο εξής το κόμμα που θα υπερισχύει θα είναι αυτό που θα φαίνεται ότι έχει διαπράξει τα λιγότερα σκάνδαλα. Ùˆ Ë ËÌÔÎÚ Ù! È appleôè ËÌÔÎÚ Ù, ÎÚÈ Ò, ÌÈÏ ÌÂ; Αναμφίβολα, η χώρα μας βρίσκεται σε μια δύσκολη καμπή, όχι τόσο εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, αλλά κυρίως λόγω της αμφισβήτησης των πολιτειακών θεσμών από τους ίδιους τους πολίτες. Σκάνδαλα, σκάνδαλα παντού! Ο Γενικός Ελεγκτής δεν προλαβαίνει να προβαίνει σε αποκαλύψεις. Ο πολίτης διερωτάται πώς γίνεται ξαφνικά να έχουν αδειάσει τα κρατικά ταμεία και ο ίδιος να κινδυνεύει να χάσει τη δουλειά του, αν δεν την έχει ήδη χάσει. Το ανησυχητικό, όμως, είναι πως η πίστη των πολιτών στους θεσμούς της πολιτείας έχει κλονιστεί. Η δημοκρατία ορίζει αυταπόδεικτα την ισονομία. Εύλογα διερωτάται κανείς, γιατί στην κυπριακή δημοκρατία οι βουλευτές, οι οποίοι ψηφίζουν τους νόμους, να βρίσκονται υπεράνω αυτών και να μπορούν να απολαμβάνουν το δικαίωμα της ασυλίας, τη στιγμή που απαιτούν από όλους τους άλλους να είναι νομοταγείς και να τιμωρούνται αμείλικτα σε περίπτωση διάπραξης αδικήματος; Ποια δημοκρατία επιτρέπει στον οποιοδήποτε να κάνει ό,τι θέλει χωρίς οι πράξεις του να υπόκεινται σε έλεγχο; Όσοι διασύρουν τη δημοκρατία με οποιοδήποτε τρόπο θα πρέπει να τιμωρούνται παραδειγματικά, σύμφωνα με τον νόμο. Δημοκρατία σημαίνει αξιοκρατία. Όσο οι προσλήψεις ή οι προαγωγές σε θέσεις κλειδιά γίνονται με βάση τον κομματικό χρωματισμό των υποψηφίων, η δημοκρατία θα εξακολου- ενός συστήματος, που χωλαίνει και παράγει τη διαπλοκή. Ευθύνες για τα σκάνδαλα έχουμε όλοι μας και αυτό θα πρέπει να το παραδεχθούμε. Όπως πολύ εύστοχα διατύπωσε ο Νίκος Καζαντζάκης: «Ο λαός δεν σώζεται, σώζει». Λαός και πολιτική ηγεσία θα πρέπει να βάλουμε το καλό του τόπου πάνω από το προσωπικό μας συμφέρον. Μόνο αν τεθούν σε νέες υγιείς βάσεις οι σχέσεις πολιτικών και λαού θα καταφέρουμε να ξεφύγουμε από τον όλεθρο στον οποίο αργά και συνειδητά βαδίζουμε. θεί να νοσεί. Η δημοκρατία ορίζει, επίσης, ο πολίτης να διεκδικεί αυτά που θα τον κάνουν ευτυχισμένο και να έχει λόγο στις αποφάσεις που λαμβάνονται. Όχι μόνο κάθε φορά που διεξάγονται εκλογές, αλλά συνέχεια. Από την άλλη, γιατί όταν ευημερούσαμε, δεν μας ενοχλούσαν όλα αυτά; Το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης βαραίνει τους πολίτες, οι οποίοι νιώθουν μεν οργή και θυμό, αλλά αδυνατούν ή αρνούνται να αντιδράσουν και παραμένουν παθητικοί δέκτες. Μόνο σε εκλογικές περιόδους «αφυπνίζονται», απλώς για να κάνουν αυτό που έμαθαν να κάνουν καλά: Να στηρίζουν το κόμμα τους, το οποίο με τη σειρά του ελπίζουν ότι θα τους ανταμείψει. Ίσως αυτή να είναι και η τελευταία μας ευκαιρία, για να αποκατασταθεί η τάξη και να ανακτηθεί η πίστη των πολιτών στις αξίες και στα δημοκρατικά ιδεώδη. Αυτό θα γίνει μόνο αν προβληματιστούμε και αναλάβουμε τις ευθύνες μας. Η κρίση για να μας γίνει μάθημα για το μέλλον, για άλλη μια φορά στη μακρά ιστορία του κυπριακού ελληνισμού, χρειάζεται αλλαγή. Χρειάζεται να υπερβούμε το ατομικό μας συμφέρον και να συνεργαστούμε για την επίτευξη ενός κοινού οράματος. Η ανόρθωση, η επανεκκίνηση μπορεί να γίνει μόνο όταν όλοι θα κοιτάξουμε προς την ίδια κατεύθυνση και μόνο όταν αποφασίσουμε να βάλουμε τους εαυτούς μας σε δεύτερη μοίρα μπροστά στο καλό της πατρίδας μας και σε αυτό των μελλοντικών γενεών. È ÚˆÂ Ì Â ÓÔ Ó ÙÔÓ ÚfiÌÔ Γράφει: Χρυστάλλα Πολυδώρου, Γ3 Ήρωας Αλήθεια, πόσο βαριά είναι αυτή η λέξη, για να μπορεί να χαρακτηρίσει έναν άνθρωπο; Και όμως, «η γη της πατρίδας μας είναι παραγεμισμένη με τα κόκκαλα» τόσων και τόσων ηρώων. Στα χρόνια του απελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ , τότε που σύσσωμος ο κυπριακός λαός αξίωνε την απελευθέρωσή του από τους Άγγλους και την ένωση του νησιού με την Ελλάδα, παλληκάρια, γεμάτα ζωή, ρίχτηκαν στον αγώνα και συνειδητά πρόσφεραν τη ζωή τους στον βωμό της ελευθερίας. Ήταν νέοι άνθρωποι, γαλουχημένοι με αξίες και ιδανικά, είχαν αρχές, πρότυπα και ήταν βαθιά θρησκευόμενοι. Ξεπέρασαν κάθε τους φόβο και βρέθηκαν αντιμέτωποι με τον θάνατο, χωρίς να τον φοβηθούν. Άφησαν πίσω τους τη ζωή τους, που τόσο αγαπούσαν, καθώς και τα όνειρα που έκαναν για το μέλλον τους. Σήμερα, ζούμε σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από μια πρωτοφανή κρίση, οικονομική, αλλά κυρίως ηθική. Οι θεσμοί αμφισβητούνται και το μέλλον φαντάζει αβέβαιο. Η πατρίδα μας, από το 1974, βρίσκεται υπό τουρκική κατοχή και οι ελπίδες εναποτίθενται για ακόμα μια φορά στους νέους. Οι νέοι, όμως, σήμερα είναι αντάξιοι των ηρώων της ΕΟΚΑ; Αγαπούν την πατρίδα τους όσο την αγαπούσαν ο Αυξεντίου, ο Μαυρομμάτης, ο Παναγίδης και τόσοι άλλοι; Είναι έτοιμοι να αντισταθούν στην κομματοκρατία, να μείνουν μακριά από καθετί σαθρό που υπάρχει και να κρατήσουν υψηλά την εθνική μας αξιοπρέπεια; Εμείς πιστεύουμε πως μπορούμε. Αν και τα πρότυπα που μας δίνει η κοινωνία στην οποία μεγαλώνουμε είναι ως επί το πλείστον αντιηρωικά, εντούτοις είμαι βεβαία ότι θα αποδείξουμε και στους πιο δύσπιστους, σε αυτούς που μας κατηγορούν για αδιαφορία, ότι θα φανούμε αντάξιοι απόγονοι της γενιάς του Η κάθε εποχή έχει τα ιδανικά της, αλλά το δικαίωμα της ελευθερίας κα της αξιοπρέπειας υπάρχει πάντοτε και είναι αυτό που θα αποτελέσει την κινητήρια δύναμη και θα οδηγήσει τους νέους σε μια επανάσταση για ένα καλύτερο αύριο. Εξάλλου, οι νέοι κάθε εποχής είναι ονειροπόλοι, οραματιστές και αυθόρμητοι και επιδιώκουν πάντοτε το ιδεώδες. Και η ελευθερία είναι το ύψιστο ιδεώδες. 8 Λύκειο Αρχαγγέλου «Απόστολος Μάρκος»

9 Επίκαιρα Ó Ú Ó Á Ë ( ): «ÏÂ ıâú ÚÂÈ ÂÙ È ı Û Â!» Γράφουν: Φώτης Ιγνατίου, Β7 Χριστιάνα Δημητρίου, Β10 Νάγια Ευαγγέλου, Β10 Μιχάλης Κολοκοτρώνης, Β10 Λουκάς Κυριάκου, Α4 Ραφαηλία Μαυρομμάτη, Α6 ΟΑνδρέας Παναγίδης γεννήθηκε στο Παλιομέτοχο, στις 30 Ιανουαρίου του Παρά το νεαρό της ηλικίας του ήταν μόλις 22 χρονών όταν θυσιάστηκε για την ελευθερία της Κύπρου από τους Άγγλους και την ένωσή της με την Ελλάδα είχε ήδη παντρευτεί και αποκτήσει τρία παιδιά. Στις 16 Μαΐου του 1956 συνελήφθηκε από τους Άγγλους και μετά από βασανιστήρια και ψυχολογικούς εκβιασμούς απαγχονίστηκε στις 21 Σεπτεμβρίου του 1956, μαζί με τον Στέλιο Μαυρομμάτη, που ήταν ξάδελφος του Ευαγόρα Παλληκαρίδη, και τον καλό του φίλο Μιχαήλ Κουτσόφτα. Το μεγαλείο της ψυχής όλων των ηρώων του και η αυτοθυσία τους είναι λαμπρά παραδείγματα για όλους εμάς, αλλά και για τις επερχόμενες γενιές. Ελπίζουμε να φανούμε αντάξιοι των θυσιών τους. Συνομιλώντας με την κόρη του ήρωα, Αυγή Παναγίδου, συνειδητοποιήσαμε πόσο περήφανα είναι τα παιδιά του ήρωα για το όνομα που κουβαλούν και για τον πατέρα τους, που δεν πρόλαβαν να χαρούν. Στη μνήμη τους έχουν χαραγμένες τις στιγμές που πέρασαν μαζί του πριν την αγχόνη, το χαμόγελό του και τη φωτεινή, αδούλωτη ψυχή του. Πάντα στον τάφο του θα υπάρχουν 22 τριαντάφυλλα, όσα ήταν και τα χρόνια της ζωής του. Αυγή Παναγίδου, κόρη του ήρωα «Ο πατέρας μας ήταν πολύ τρυφερός μαζί μας. Ήθελε κάθε βράδυ να μας βάζει ο ίδιος για ύπνο και να μας φιλά. Ήταν σαν να ήξερε πως θα έφευγε νωρίς Ήθελε να μας δει να μεγαλώνουμε και να μορφωνόμαστε. Στο αποχαιρετιστήριο γράμμα του, απευθυνόμενος στα παιδιά του, έγραφε: «Δεν θα σας δω να μεγαλώνετε, όπως ονειρευόμουν. Θέλω, όμως, να γίνετε καλοί Χριστιανοί, καλοί Έλληνες Κύπριοι και να πάρετε τον δρόμο της αρετής. Να είστε σίγουροι ότι σας αγάπησα θερμά με μιαν απέραντη αγάπη». Μας αγαπούσε πολύ, αλλά η αγάπη του για την πατρίδα ήταν πολύ μεγαλύτερη. Αυτό δεν μας πληγώνει. Αντίθετα, μας κάνει περήφανους. Ο πατέρας μου συνελήφθη μαζί με τον Μιχαήλ Κουτσόφτα και τον Παρασκευά Χοιροπούλη, στην προσπάθειά τους να πάρουν τα όπλα, που βρίσκονταν στο παρατηρητήριο «Όμηρος», στο αεροδρόμιο Λευκωσίας. Ήθελαν, επίσης, να απαγάγουν τον Άγγλο στρατιώτη, που βρισκόταν εκεί, για να τον ανταλλάξουν με τον Χαρίλαο Μιχαήλ ή τον Αντρέα Ζάκο. Δυστυχώς δεν τα κατάφεραν και συνελήφθησαν. Οδηγήθηκαν στο αεροδρόμιο όπου τους βασάνισαν πολύ σκληρά. Πόνεσαν, φοβήθηκαν, αλλά άντεξαν. Στις 18 Ιουνίου βγήκε η δικαστική απόφαση, σύμφωνα με την οποία ο Κουτσόφτας και ο πατέρας μου θα απαγχονί - ζονταν. Οι Άγγλοι, λίγο πριν τον απαγχονίσουν του πρότειναν να κατονομάσει τρεις συναγωνιστές του, έναν για κάθε του παιδί, με αντάλλαγμα μεγάλο χρηματικό ποσό. Αρνήθηκε. Ούτε για χάρη των παιδιών του δεν πρόδωσε την πατρίδα και τους συναγωνιστές του. Η τελευταία του επιθυμία ήταν να μας αγκαλιάσει. Όταν, όμως, την προηγούμενη μέρα του απαγχονισμού του πήγαμε με τη μητέρα μου στα κρατητήρια, δεν του το επέτρεψαν. Μετά από την επιμονή της μητέρας μας, τελικά μας άφησαν να τον δούμε μέσα από το σύρμα του κελιού του. Η γιαγιά μου τον αποχαιρέτησε λέγοντάς του ένα αυτοσχέδιο τσιατιστό: «Ήθελα να ήμουν νιά τζιαι εγώ να πάω να πολεμήσω τζιαι έτσι αιώνια ζωή να την κληρονομήσω», ενώ ο παππούς μου τού απήγγειλε το ποίημα του Τυρταίου: «Τι τιμή στο παλληκάρι, όταν πρώτος στην φωτιά σκοτωθεί για την πατρίδα με την σπάθα στη δεξιά». Ο πατέρας μου, ακουμπώντας την παλάμη του στο σύρμα του κελιού, χόρευε με τον παππού μου, ο οποίος ακούμπησε τη δική του παλάμη από την έξω πλευρά του σύρματος. Ο πατέρας μου, μάλιστα, προέτρεπε τον τετράχρονο αδελφό μου να χορέψει, λέγοντάς του: «Χόρεψε, Αρέστη μου, χόρεψε για το μεγάλο ταξίδι που θα κάνει απόψε ο παπάς σου». Οι τρεις μελλοθάνατοι, όχι μόνο χόρευαν και τραγουδούσαν, αλλά είχαν τη δύναμη να κάνουν και αστεία μεταξύ τους. Όλοι οι ήρωες της αγχόνης αντιμετώπισαν τον θάνατο με υψηλό ηθικό. Ζητούσαν από τους συγγενείς τους να κάνουν το ίδιο. Δεν ήθελαν οι Άγγλοι να τους βλέπουν να κλαίνε. Είχαν πίστη στον Θεό και αγαπούσαν την πατρίδα τους. Είμαι σίγουρη πως και η σημερινή νεολαία, αν χρειαστεί, θα κάνει το ίδιο.» ÁfiÚ ÏÏËÎ Ú Ë ( ) «Ó È Î Ïfi Ó appleâı ÓÂÈ Î ÓÂ ÁÈ ÙËÓ ÏÏ!» Γράφουν: Χρυστάλλα Πολυδώρου, Γ3 Κυριακή Μιχαήλ, Α1 Σωτηρία Φρυδά, Α1 ΟΕυαγόρας Παλληκαρίδης γεννήθηκε στην Τσάδα της Πάφου, στις 27 Φεβρουαρίου του Τον Απρίλιο του 1955 εντά - χθηκε στις τάξεις της ΕΟΚΑ και το βράδυ της 18ης Δεκεμβρίου του 1956 συνελήφθη από Άγγλους στρατιώτες. Κατά τη διάρκεια της κράτησής του υπέστη φρικτά βασανιστήρια, ενώ η δίκη του έγινε με συνοπτικές διαδικασίες. Οδηγήθηκε αγέρωχος στην αγχόνη, στα 19 του μόλις χρόνια, ξημερώματα της 14ης Μαρτίου του Μαρούλα Βρυωνίδου, αδελφή του ήρωα «O Ευαγόρας ως έφηβος ήταν χαμηλών τόνων. Το ταλέντο του στη σύνθεση ποιημάτων φάνηκε από τότε που ήταν μικρός. Θυμάμαι ότι από τις πρώτες τάξεις του γυμνασίου έγραφε στα μαθητικά του τετράδια και γενικά σε όποιο χαρτί έβρισκε μπροστά του. Ήταν καλός μαθητής. Ήθελε να σπουδάσει, αλλά το όνειρό του, όχι μόνο του Ευαγόρα, αλλά όλων των νέων τότε, ήταν η απελευθέρωση της πατρίδας μας και η Ένωσή της με την Ελλάδα. Ο αγώνας τους, βέβαια, δεν ευόδωσε τον πόθο τους, αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία. Όταν έφυγε από το σπίτι για να ενταχθεί στον αγώνα, ήταν 17 χρονών και εγώ 15. Ήταν σίγουρος για την απόφασή του να βγει αντάρτης στα βουνά. Πριν φύγει μας αποχαιρέτησε και οι γονείς μας τού έδωσαν την ευχή τους, λέγοντάς του να είναι τίμιος και ηθικός. Εκείνην την εποχή όλος ο κόσμος συμμετείχε στον αγώνα, ο καθένας με τον τρόπο του, όπως μπορούσε. Άλλος φιλοξενούσε τους αντάρτες, άλλος τους προμήθευε φαγητό, άλλος βοηθούσε με την αλληλογραφία, με την οργάνωση, κάθένας ό,τι μπορούσε πρόσφερε. Τον Ευαγόρα οι Άγγλοι τον αναζητούσαν για καιρό. Τελικά τον συνέλαβαν στη Λυσό της Πάφου, την ώρα που μετακινείτο μαζί με την ομάδα του σε άλλο κρησφύγετο. Ήταν νύχτα, βαρυχειμωνιά, και απ ό,τι μας είπαν οι συναγωνιστές του μετά, μεταφέρονταν με ένα γαϊδούρι, στο οποίο είχαν φορτωμένα τα πράγματά τους. Ο Ευαγόρας κρατούσε ένα όπλο, το οποίο ήταν αποσυναρμολογημένο, δεν ήταν χρησιμοποιήσιμο. Σε μια στροφή του δρόμου έπεσαν πάνω σ ένα στρατιωτικό αυτοκίνητο των Άγγλων, το οποίο τους περίμενε με σβηστά τα φώτα και τη μηχανή. Αυτό παραπέμπει σε προδοσία, χωρίς βέβαια να είμαστε βέβαιοι. Τα άλλα παιδιά πρόλαβαν και έφυγαν, ενώ ο Ευαγόρας συνελήφθη. Πιστεύω ότι δεν προσπάθησε να φύγει. Δεν ήθελε να τον πυροβολήσουν πισώπλατα. Η δίκη του Ευαγόρα έγινε στις 25 Φεβρουαρίου του 1955 και ο απαγχονισμός του στις 13 Μαρτίου. Έγιναν όλα πολύ βιαστικά. Στο δικαστήριο είπε: «Ξέρω ότι θα με καταδικάσετε σε θάνατο. Ό,τι έκανα το έκανα ως Έλλην Κύπριος, ο οποίος ζητεί την ελευθερία του». Η ευχή του ήταν να είναι ο τελευταίος που θα απαγχονιζόταν και όντως ήταν ο τελευταίος. Εμείς τον αποχαιρετήσαμε το απόγευμα της προηγούμενης μέρας. Δεν μας άφησαν να τον αγκαλιάσουμε. Ήταν ψύχραιμος, ήρεμος, γαλήνιος και σίγουρος για τη θυσία του. Η στάση του μάς έκανε να φανούμε δυνατοί. Ακόμα και η μητέρα μας δεν έκλαψε μπροστά του. Πιο πολύ μιλούσαμε με τη σιωπή και τα μάτια. Το βλέπαμε Ο Ευαγόρας ήταν έτοιμος. Ακόμη και τώρα μου λείπει, αλλά νιώθω πολύ περήφανη για τον αδελφό μου. Όχι μόνο ο Ευαγόρας, αλλά και τα άλλα παιδιά, ειδικά τα παιδιά της αγχόνης, είχαν μεγάλη πίστη μέσα τους. Χρειάζεται μεγάλο ψυχικό σθένος και πίστη, για να μπορεί κανείς να μετρά αντίστροφα και να μένει όρθιος και δυνατός. Ο Ευαγόρας και όλοι οι άλλοι αγωνιστές ήθελαν να ζήσουν, αγαπούσαν τη ζωή τους Θέλω να πιστεύω ότι οι νέοι μας σήμερα, αν κοιτάξουν μέσα τους, λίγο πιο βαθιά, θα βρουν τα σωστά πρότυπα. Πιστεύω ότι η σημερινή νεολαία είναι εφάμιλλη της νεολαίας της ΕΟΚΑ. Είμαι σίγουρη ότι, αν χρειαστεί, θα βγουν και πάλι μπροστά.» Μάρτιος 2015 ΤΕΥΧΟΣ 11 9

10 Επίκαιρα T È ÓÙÈÛÙ Πανισλαμισμός στο όνομα του Θεού Γράφει: Κυπριανός Κολιός, Γ4 Τζιχάντ, χαλιφάτο, τζιχαντιστές αντάρτες, φονταμενταλισμός. Λέξεις που μπήκαν στη ζωή μας, στην καθημερινότητά μας τόσο γρήγορα όσο γρήγορη και αιφνίδια ήταν η εξάπλωση των ανταρτών στις περιοχές του Ιράκ και της Συρίας. Η πρώτη και άμεση γνωριμία μας με τις έννοιες αυτές έγινε, όταν πλέον σε όλη την οικουμένη οι αρχηγοί κρατών, κυρίως των «δυτικών-ευρωπαϊκών», και διάφοροι διεθνείς αναλυτές άρχισαν να εκφράζουν τους φόβους τους για την περαιτέρω εξάπλωση των τζιχαντιστών ανταρτών στη Μέση Ανατολή, η οποία, ενδεχομένως, να συνδυαζόταν με την κατάληψη της Βαγδάτης. Εξουσία μέσα από τον τρόμο Το κύμα τρόμου, που προσπάθησαν σκόπιμα ή μη να σπείρουν στον κόσμο με την επαναλαμβανόμενη προβολή των βίαιων πράξεων των ανταρτών, κατέκλυσε τον κόσμο, ο οποίος πανικοβλήθηκε στην ιδέα μιας ενδεχόμενης γενικής σύρραξης στην περιοχή ή ακόμη και για την κατάληψη περισσότερων εδαφών από τους τζιχαντιστές. Πανικός, όμως, δημιουργήθηκε κυρίως από τον φόβο για την ενδεχόμενη πραγματοποίηση ενός νέου κύματος αιματοχυσίας στα δυτικοευρωπαϊκά κράτη από τρομοκρατικές επιθέσεις τζιχαντιστών. Δυστυχώς, οι φόβοι επιβεβαιώθηκαν και όλες οι υποψίες για το μέχρι πού μπορεί να φτάσει η βιαιότητα των τζιχαντιστών επαληθεύτηκαν. Νωπές είναι ακόμα οι μνήμες από την τρομοκρατική επίθεση στα γραφεία της σατιρικής εφημερίδας Charlie Hebdo, στο κέντρο του Παρι - σιού. Από τη μια στιγμή στην άλλη, η είδηση ταξίδεψε ανά το παγκόσμιο ως πρώτο θέμα σε όλα το πρωτοσέλιδα των εφημερίδων και των τηλεοπτικών ειδήσεων. Τα αναπάντητα ερωτήματα, που συνεχίζουν ακόμα να πλανώνται στα κεφάλια των περισσοτέρων από μας, είναι πολλά. Το μόνο σίγουρο και γενικά παραδεκτό είναι πως αυτοί που το έπραξαν πέτυχαν τους σκοπούς τους. Κατάφεραν, κατά κύριο λόγο, να επεκτείνουν τη «φήμη» τους, να δείξουν σε όλους ότι υπάρχουν και, κατά δεύτερον, πέτυχαν να διαιωνίσουν τον φόβο, να πανικοβάλουν. Πρόκειται για μια τακτική που ακολουθούν εδώ και δεκαετίες, ώστε να επιτευχθεί η κατάκτηση της εξουσίας, μέσα από τον τρόμο. Αν κάνουμε μια αναδρομή στο παρελθόν, ίσως καταφέρουμε να αντιληφθούμε καλύτερα τι κρύβεται πίσω από όλα αυτά, τα οποία με τόση μανία προσπαθούν να επιβάλουν οι τζιχαντιστές. Το κίνημα του τζιχαντισμού πρωτοεμφανίστηκε στα τέλη του 19 ου αιώνα και είχε ως κύριο στόχο τη δημιουργία ενός παγκόσμιου χαλιφάτου. Απώτερος στόχος του ήταν και εξακολουθεί να είναι ο εξισλαμισμός ολόκληρης της υφηλίου, η οποία θα υπακούει, θα ρυθμίζεται και θα νομοθετείται από το Μουσουλμανικό Δίκαιο (Sharia). Τζιχάντ και Κύπρος H γεωγραφική θέση της Κύπρου, η οποία βρίσκεται ανάμεσα σε τρεις ηπείρους και πολύ κοντά στα παράλια της Μέσης Ανατολής, την καθιστά αυτόματα διαμετακομιστικό σταθμό των τζιχαντιστών προς τις άλλες δύο ηπείρους και κυρίως την Ευρώπη. Επιπρόσθετα, η Κύπρος, πολιτισμικά και πολιτικά, αποτελεί μέλος της μεγάλης ευρωπαϊκής οικογένειας. Αυτό από μόνο του είναι αρκετό, για να την καταστήσει πιθανό στόχο στα πλάνα των επιθέσεών τους. Πρόκειται για έναν στόχο πολύ εύκολα επιτεύξιμο, από τη στιγμή που η μικρή μας πατρίδα είναι ημικατεχόμενη και ως εκ τούτου προσβάσιμη και διαπερατή από όλες τις πλευρές. Το γεγονός ότι ο έλεγχος που ασκείται στην είσοδο από τα κατεχόμενα στις ελεύθερες περιοχές είναι ανεπαρκής, δημιουργεί περισσότερες αμφιβολίες για την ετοιμότητά μας να αντιμετωπίσουμε οποιαδήποτε απειλή, αν ποτέ αυτή εμφανιστεί. Μια απειλή που με τα σημερινά δεδομένα δυνατόν να διαταράξει τη σταθερότητα και την εύρυθμη λειτουργία της κοινωνίας μας. H ελευθερία ως πραγματικότητα δεν αναγνωρίζεται από άτομα υποταγμένα στη Sharia. Η ευθύνη της Δύσης Ερχόμενοι στο σήμερα και επικεντρωνόμενοι στα πρόσφατα γεγονότα, παρατηρούμε, χωρίς καμιά αμφιβολία, πως την έξαρση και πάλι του αναρχικού κινήματος των τζιχαντιστών προκάλεσαν με τους χειρισμούς τους τα δυτικά κράτη. Οι συνεχείς παρεμβάσεις των ΗΠΑ και των συμμάχων τους στη Μέση Ανατολή, κυρίως στο Ιράκ και το Αφγανιστάν, όπου, με διακηρυγμένο στόχο τη δημοκρατία και την ελευθερία, προκάλεσαν το χάος και την εξαθλίωση, συνέβαλαν καθοριστικά στην ανάσταση του φαινομένου της ισλαμικής τρομοκρατίας. Η σύγκρουση, όπως αυτή εκφράζεται στην πραγματικότητα, αποστασιοποιημένη από εκτεταμένες αναλύσεις και μακροσκελείς αναφορές επί του θέματος, είναι καθαρά σύγκρουση πολιτισμικής υφής. Ο δυτικοευρωπαϊκός κόσμος ταλανίζεται από τον ιλιγγιώδη ρυθμό παραγωγής και μετάδοσης της γνώσης, η οποία αδυνατίζει το μυαλό, στερώντας του την ευκαιρία να μπορεί να φιλτράρει απόψεις, να κατανοεί ιδέες και να εκλογικεύει τα «φανταστικά». Η κατάσταση αυτή οδηγεί στα αντίθετα αποτελέσματα από αυτά που εκ πρώτης όψεως φαίνεται να υπηρετεί η πληροφόρηση ανά την οικουμένη. Αδυνατίζει το μυαλό, με επακόλουθο να μην καλλιεργούνται πλέον άτομα με αρετές και αξίες. Οδηγούμαστε σε καταστάσεις, στις οποίες κυριαρχεί η έλλειψη του σεβασμού και η μη τήρηση των νόμων. Η πάλαι ποτέ κραταιά και νομοταγής κοινωνία των πολιτισμένων και εκδημοκρατισμένων λαών καταρρέει και διαφθείρεται από δική της ευθύνη. Όλα τα πιο πάνω, στο σύνολό τους, εκνευρίζουν τους μουσουλμάνους, οι οποίοι, με το δικαίωμα που τους δίνεται από την ίδια τη θρησκεία τους, μέσω του Κορανίου, οπλίζουν τα χέρια τους. Η συνήθεια της υπακοής και η προσήλωσή τους στον αυστηρό και απολυταρχικό μουσουλμανικό νόμο εισέρχεται ως υποσυνείδητο στο μυαλό, το οποίο πλέον επιβάλλει την προσπάθεια για την τήρησή του ανά το παγκόσμιο. Κυριαρχία στο όνομα του Θεού Η επίρριψη ευθυνών στο θεολογικό περιεχόμενο του Ισλάμ δεν είναι η ορθότερη προσέγγιση και μάλλον αποτελεί την πιο εύκολη λύση για τη στροφή της κοινής γνώμης ενα - ντίον ενός ολόκληρου θρησκευτικού κόσμου. Μια θρησκεία δεν είναι μόνο ένα σύνολο κειμένων, αλλά οι πεποιθήσεις και οι πράξεις των πιστών της. Τοποθετώντας το ζήτημα σ ένα γενικότερο πλαίσιο, το τρομοκρατικό κτύπημα στη Charlie Hebdo αποτέλεσε το τελευταίο, ανά χρονική σειρά, μεγάλο κτύπημα μιας ιδεολογίας. Βεβαίως, προηγήθηκαν πολλά άλλα, με πιο χαρακτηριστικό το κτύπημα στους Δίδυμους Πύργους, την 11 η Σεπτεμβρίου του Οι σκιτσογράφοι της Charlie Ηebdo δεν έκαναν διακρίσεις στη σάτιρά τους. Με το μολύβι τους, διακωμωδούσαν και «επιτίθονταν», ακόμα και πέρα από τα όρια του λογικού, στον Χριστιανισμό και τον Εβραϊσμό. Μόνο οι μουσουλμάνοι, όμως, απείλησαν και έκαναν τον λόγο τους πράξη με την τρομοκρατική επίθεση. Αυτή η βία εκφράζει και σε αυτήν την περίπτωση, γι ακόμα μια φορά, την επιθυμία τους για κυριαρχία στο όνομα του Θεού. Μια ιδέα, που σιγά-σιγά, μετατράπηκε σε ιδεολογία. Μια ιδεολογία που πήρε μορφή απόλυτου ολοκληρωτισμού, του πανισλαμισμού. Οι τζιχαντιστές είχαν μπροστά τους τη δημοκρατία που διέπει τη γαλλική κοινωνία σε όλα της τα επίπεδα. Είχαν μπροστά τους αξίες και δικαιώματα, που καταπατήθηκαν με τη ριπή του όπλου. Μια ριπή, που προκλήθηκε από χέρια ανθρώπων ενάντια σε σκίτσα από μολύβι, σε μια εφημερίδα. Σε αυτό το σημείο είναι που έγκειται η μεγαλύτερη διαφορά. Η ελευθερία ως αξία και ως πραγματικότητα δεν αναγνωρίζεται από άτομα υποταγμένα στη Sharia ή καλύτερα αναγνωρίζεται μόνο μέσα σε καλούπια και στις απόλυτες πτυχές της. Έτσι, η πολιτιστική και πνευματική ανάπτυξη του ατόμου διακόπτεται. Η δυνατότητα για ευρύτερη καλλιέργεια και ελεύθερη διακίνηση ιδεών δεν υπάρχει. Ως εκ τούτου, δεν διαμορφώνονται άτομα με ηθική και κοινωνική συνείδηση, άτομα αλληλέγγυα, συνειδητοποιημένα στη χρήση και την αξία του διαλόγου και της συνεργασίας. Η απουσία της ελευθερίας της άποψης υποβοηθά τους σκοπούς των φονταμενταλιστών μουσουλμάνων, οι οποίοι έχουν εύκολο έργο την επιβολή και αποκλειστική εκμάθηση πτυχών και σημείων του Kορανίου, με τρόπο μάλιστα που να προάγει τη βία και τη μη αποδοχή αλλοθρήσκων ως προς εκείνους. 10 Λύκειο Αρχαγγέλου «Απόστολος Μάρκος»

11 Επίκαιρα «È ÂÔÏÔÁ ÙˆÓ Ù È ÓÙÈÛÙÒÓ Η γνώση αποτελεί την άμυνά μας Δρ. Αρετή Δημοσθένους, Ισλαμολόγος-Κανονολόγος Το Ισλάμ είναι η θρησκεία του νόμου και της υποταγής. Η λέξη «ισλάμ» παράγεται από το αραβικό απαρέμφατο «aslama», το οποίο σημαίνει «υποτάσσομαι», «παραδίδομαι». Η λέξη «jahada», από την οποία προέρχεται η λέξη jihad, σημαίνει «ομολογώ την αλήθεια μέχρι αυτοθυσίας». Έτσι ξεκίνησε ο ιερός μουσουλμανικός πόλεμος, σημαίνοντας ομολογία της αλήθειας του Ισλάμ και προσπάθεια για την εξάπλωσή της τον 7ο αιώνα μ.χ., πράγμα το οποίο συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Η θρησκεία αυτή, δυστυχώς, τα επόμενα χρόνια θα έχει πολύ μεγάλη σημασία και το πολιτικό Ισλάμ θα επηρεάζει καθοριστικά τις πολιτικές που θα αναπτύσσονται, γεγονός που αποδεικνύεται απόλυτα αληθινό τους τελευταίους μήνες. Η διαφορά θρησκείας είναι ποικιλία. Όμως ισχύει ό,τι και για τις άλλες διαφορετικότητες. Το διαφορετικό, αν το μελετήσουμε, ενδέχεται να γίνουμε φίλοι με αυτό. Μπορεί, όμως, να γίνουμε και εχθροί. Θα αποφασίσουμε, όταν το γνωρίσουμε! Αν δεν το γνωρίσουμε, επειδή η παγκοσμιοποιημένη εποχή προϋποθέτει μετακινήσεις πληθυσμών, ίσως κινδυνέψουμε. Αρκετές φορές το διαφορετικό είναι τόσο δυνατό που μπορεί να μας αφομοιώσει ή και να μας κατακτήσει. O τζιχαντισμός είναι ένα αναρχικό κίνημα, που αποτελείται από άτομα, τα οποία είναι δυσαρεστημένα με την κατάσταση που επικρατεί στα κράτη, όχι μόνο τα ισλαμικά, αλλά και τα δυτικά. Ως εκ τούτου, επιδιώκουν, μέσω της βίας και των όπλων, να δημιουργήσουν έναν ισλαμικό κόσμο, ο οποίος θα αντα ποκρίνεται στις ιδέες και τις «αρχές» τους, τις οποίες αφομοιώνουν από την παιδική τους ηλικία. Πρόδρομος της δημιουργίας του πανισλαμισμού θεωρείται η κατάκτηση και ο εξισλαμισμός, πρωτίστως, των μεσανατολικών κρατών. Παρόλο που η πλειονότητα των χωρών προσπαθεί να αποτρέψει τα σχέδιά τους, εντούτοις οι τζιχαντιστές καταφέρνουν να επιβιώνουν αυτόνομα. Δεν έχουν πρόβλημα χρηματοδότησης έχουν πάρει υπό τη δικαιοδοσία τους πετρελαιοπηγές, από τις οποίες κερδίζουν μέχρι και τρία εκατομμύρια δολάρια τη μέρα. Η Κύπρος διατρέχει κάποιο κίνδυνο. Ενδεικτικό αποτελεί το γεγονός πως μέρος του πληθυσμού στις κατεχόμενες περιοχές βοηθά τους τζιχαντιστές. Ο κίνδυνος να καταφθάσουν στις ελεύθερες περιοχές είναι ορατός, λόγω της ανεπαρκούς φρούρησης των οδοφραγμάτων, αλλά και της δικής μας αδράνειας και ασυνεργασίας σε θέματα ασφάλειας. Η θέσπιση νέων νόμων, η δημιουργία κοινωνικών μηχανισμών άμυνας, η ενίσχυση και ουσιαστικά η επαγγελματικοποίηση του στρατού αποτελούν τη λυδία λίθο της στάσης, που το κράτος οφείλει να υιοθετήσει για την αντιμετώπιση της κατάστασης, στην οποία περιήλθαμε. Πολύ σημαντικός είναι και ο ρόλος που μπορεί να διαδραματίσει η παιδεία. Η γνώση της κουλτούρας τους, των συνηθειών τους, της παράδοσης, της ιστορίας και του πολιτισμού τους, η οποία θα προκύψει από την εισαγωγή του μαθήματος του Ισλάμ στα σχολεία, αποτελεί το όπλο για την αντιμετώπιση των τζιχαντιστών και της ιδεολογίας τους.» Ασυγκράτητη η χρεοκοπία των πολιτικών της λιτότητας (συνέχεια από τη σελ. 1) Κατά τα δυόμιση χρόνια της διακυβέρνησης Σαμαρά, το ΣΥΡΙΖΑ, ένα νεοσύστατο κόμμα, με αρχηγό τον Αλέξη Τσίπρα, άρχισε να ταράζει την εσωτερική πολιτική κατάσταση της χώρας. Τα όσα ακολούθησαν είναι λίγο πολύ γνωστά. Ο νεαρός αρχηγός του ΣΥΡΙΖΑ, κάθετα αντίθετος με τις πολιτικές λιτότητας που εφαρμόστηκαν στον ευρωπαϊκό νότο, υποστήριζε τη συλλογική διακυβέρνηση, την επαναδιαπραγμάτευση του Μνημονίου, την ανακοπή της πνευματικής κατάπτωσης και πάνω απ όλα την ελπίδα. Η ανάληψη της εξουσίας ήταν θέμα χρόνου. Στις 25 Ιανουαρίου 2015, η Ελλάδα απέκτησε νέα κυβέρνηση, με Πρωθυπουργό τον Τσίπρα. Η πρώτη μάχη της νέας κυβέρνησης απέναντι στις ευρωπαϊκές δυνάμεις του Βορρά, στο Eurogroup, ήταν σκληρή και άνιση. Μετά από εβδομάδες διαβουλεύσεων, η Ελλάδα κατάφερε να επιτύχει αρκετούς από τους πρωταρχικούς της στόχους, αναφορικά με την επανατοποθέτηση των όρων δανεισμού της. Εξάλλου, ένα πιθανό Grexit θα ήταν ικανό να διαταράξει τους πεσσούς στήριξης της Ευρωζώνης. Το ερώτημα, όμως, που εύλογα γεννάται σε όλους, είναι εάν η νεοσύστατη ελληνική κυβέρνηση καταφέρει να τηρήσει το χρονοδιάγραμμα για την υποβολή νέων προτάσεων και να πείσει τους Ευρωπαίους εταίρους ότι μπορεί να τα καταφέρει με την αποπληρωμή του χρέους της. Αποτυχία στον ένα ή τον άλλο στόχο θα σημαίνει αυτόματα την πρόκληση ακόμα πιο επώδυνων επιπτώσεων στην οικονομία της χώρας. Αξίζει τελικά αυτό ρίσκο; Το μόνο σίγουρο είναι πως η νέα εποχή των πολιτικών ζυμώσεων έχει να περάσει από πολλές φουρτούνες, μέχρι να επιτευχθεί η αλλαγή. Η νέα κυβέρνηση οφείλει να δείξει υπομονή, κατά τις διαβουλεύσεις της με τους Ευρωπαίους εταίρους, αλλά πρώτιστα να αντιμετωπίσει τα εσωτερικά προβλήματα της χώρας. Αδήριτη είναι η ανάγκη για την καταπολέμηση της διαφθοράς, της φοροδιαφυγής και της μίζας. Μόνο έτσι θα μπορέσει ο Έλληνας να ονειρευτεί ξανά, να βάλει πλώρη για την επάνοδό του. Τα όνειρα είναι τα φτερά, που ο καθένας δικαιούται να φορέσει ξανά, και να χαράξει, να φανταστεί το δικό του μέλλον. Το μόνο που απομένει είναι να επιτύχουμε τη φαντασία ενός παραμυθιού και να μπούμε κι εμείς ήρωες σε αυτό, έχοντας ελπίδα για το αύριο, ζητώντας από όλους τους παράγοντες της πολιτικής σκηνής κοινή συλλογική πορεία, για να έλθουν καλύτερες μέρες και στον τόπο μας. Je suis Charlie Chaplin! Γράφει: Πέτρος Κουρτελλάρης, Γ5 Είμαι Κύπριος και είμαι Charlie Θρηνώ και φωνάζω για τα θύματα της τρομοκρατικής επίθεσης στη γαλλική σατιρική εφημερίδα Charlie Hebdo. Αηδιάζω τους δολοφόνους και αυτούς που προσπαθούν να κλείσουν το στόμα σ εμένα ή σε οποιοδήποτε άλλον «αυθάδη» ή «μεγαλόστομο». Υπερασπίζομαι το δημοκρατικό δικαίωμα του λόγου και το δικαίωμα στην έκφραση. Άλλωστε, όπως δήλωσε περίτρανα ο Βέλγος συγγραφέας Ραούλ Βανέγκεμ: «Τίποτε δεν είναι ιερό. Καμιά ιδέα, κανένας λόγος, καμιά πίστη δεν πρέπει να μένουν αλώβητα από την κριτική, τον χλευασμό, το χιούμορ, την παρωδία. Ό,τι ιεροποιεί, σκοτώνει». Εγώ και άλλοι συμπολίτες μου έχουμε γίνει Charlie! Charlie Chaplin! Γελοίοι υπερασπιστές της ελευθερίας, την οποία στερούμαστε στην ίδιά μας πατρίδα. Την ελευθερία εκείνη της έκφρασης, που ξήλωσε άρον άρον από τη Δημοτική Αγορά Λευκωσίας, τον Δεκέμβριο του 2014, φωτογραφίες, που περιλαμβάνονταν στην καλλιτεχνική έκθεση της Ελληνίδας, γνωστής τρανς ακτιβίστριας, Πάολας Ρεβενιώτη. Σταύρωσον, σταύρωσον αυτήν! Η κατηγορία; Φωτογραφία: Πέτρος Κουρτελλάρης, Γ5 Επόμενη είδηση θα αποτελεί η θεά της Κύπρου Αφροδίτη, με ασορτί ταγέρ, καπέλο και pencil skirt, θυσία στον βωμό της κοινωνίας, που θυματοποιεί το γυμνό, για να έρθει να την πλασάρει δίπλα σ ένα κουτί μακαρονάδας. Σκίτσο: Πέτρος Κουρτελλάρης, Γ5 Χαρά Χαραλάμπους, Γ9 Σύμφωνα με την ταμπέλα, την οποία τοποθέτησαν καλλιτεχνικά αναλφάβητοι αστυνομικοί, προβαλλόταν πορνογραφικό υλικό, που προσέβαλλε τη δημόσια αιδώ. Στη θέα του μαυρόασπρου γυμνού ξέχασαν, φαίνεται, ότι κάτω από τα δικά τους παράσημα και ρούχα κρύβεται η πραγματική αγνότητα στην απογύμνωση. Ξεχάσαμε τι θα πει τέχνη. Ελληνικό πνεύμα αθάνατο και ιδεώδη, που γέμισαν μουσεία με καλογυμνασμένα κορμιά κούρρων και περήφανα γυμνά στήθια θεοτήτων. Επόμενη είδηση θα αποτελεί η θεά της Κύπρου Αφροδίτη, με ασορτί ταγέρ, καπέλο και pencil skirt, θυσία στον βωμό της κοινωνίας, που θυματοποιεί το γυμνό, μολύνει την ερωτική πράξη, μόνο και μόνο για να έρθει να την πλασάρει δίπλα σ ένα κουτί μακαρονάδας. Δεν είμαστε αλλοτριωμένοι! Είμαστε υπερασπιστές της ελευθερίας! Μοιράσου το και εσύ στο facebook! Είσαι ή δεν είσαι Charlie; Ελευθερία της έκφρασης και κουραφέξαλα Το δημοκρατικό δικαίωμα, που έδωσε φωνή στον κάθε πολίτη, για να τον κάνει τελικά να σωπάσει. Τι να την κάνω τη φωνή, όταν κανένας δεν ακούει; Όταν φωνάζω για όλα τα λάθη της μπανανίας Κύπρου και εισπράττω ένα περήφανο «je suis Charlie» από κομματικούς αρχηγούς, σκύλους και γάτους του πολιτικού συστήματος, που παλεύουν πάνω από ένα ήδη διαμελισμένο κράτος; Και όμως, το δικαίωμα ετούτο, όλβιον τέκος Διός, μας προστατεύει από εκείνη την αθέμιτη αυθεντία, που εξισώνει τις ανθρώπινες με τις θεϊκές βουλές και οδηγεί στη χειραγώγηση. Θέλημα Θεού και ανθρώπου εξισώνονται. Πρόσωπο και προσωπείο ενώνονται. Εμείς οι τσάρληδες του κόσμου, σε αυτό το τσίρκο του παραλόγου, τα χέρια μας έχουμε δεμένα, τα στόματα καλά κλειστά, σαν μαριονέτες λειτουργούμε μια χαρά! Je suis Charlie Chaplin! Μάρτιος 2015 ΤΕΥΧΟΣ 11 11

12 Κοινωνία ÔÚÂ ÀappleÂÚËÊ ÓÂÈ Ίδια αγάπη - Ίσα δικαιώματα Γράφει: Χρυστάλλα Χριστοδούλου, Γ5 Κ ατά τις δεκαετίες του 50 και του 60, σε πολλές πόλεις του κόσμου, απαγορευόταν διά νόμου οι ομοφυλόφιλοι να σερβίρονται στα μπαρ και να χορεύουν μεταξύ τους. Το βράδυ της 28 ης Ιουνίου του 1969, οι υπεύθυνοι του μπαρ Stonewall, στη Νέα Υόρκη, αρνήθηκαν να γίνουν μάρτυρες, για ακόμα μια φορά, της παρενόχλησης που δέχονταν οι ομοφυλόφιλοι πελάτες τους και γι αυτό τόλμησαν και έδιωξαν τους αστυνομικούς, που είχαν πάει στο μπαρ, με την πρόφαση να ελέγξουν αν η πώληση οινοπνευματωδών ποτών γινόταν νόμιμα. Εξάλλου, οι «έλεγχοι» αυτοί είχαν καταντήσει ρουτίνα. Η άρνησή τους να «υπακούσουν» είχε ως αποτέλεσμα τη σύλληψή τους. Τις επόμενες δύο μέρες, χιλιάδες διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν, για να διαμαρτυρηθούν για τη συμπεριφορά της αστυνομίας. Προκλήθηκαν βίαια επεισόδια και σημειώθηκαν πολλοί τραυματισμοί. Τον επόμενο χρόνο διοργανώθηκε η «πορεία για το Stonewall», σε ανάμνηση του γεγονότος και σαν διαμαρτυρία για την καταπίεση και τη διάκριση που εξακολουθούσαν να υφίστανται οι ομοφυλόφιλοι. Χρόνο με τον χρόνο, οι πορείες αυτές διοργανώνονταν και σε άλλες πόλεις του κόσμου, παίρνοντας έναν εορταστικό χαρακτήρα. Ο σεξουαλικός προσανατολισμός του οποιουδήποτε δεν είναι κατόρθωμα. Τον φέρνουμε με τη γέννησή μας. Γι αυτό και δεν είναι κάτι για το οποίο θα έπρεπε να είναι κανείς περήφανος. Οι πορείες υπερηφάνειας δεν γίνονται από τους ομοφυλόφιλους, για να αναδείξουν την περηφάνια τους, αλλά για να δείξουν στους υπόλοιπους ότι είναι συμφιλιωμένοι με τη φύση τους και ότι θέλουν την αποδοχή τους. Οι πορείες γίνονται, για να φανεί ότι δεν υπάρχει ντροπή, όταν ζεις όπως εσύ θέλεις και όχι όπως οι άλλοι. Όλοι έχουμε τα ίδια δικαιώματα και την ίδια ανάγκη για αγάπη και αποδοχή. Όσοι συμμετέχουν στις πορείες αυτές θέλουν να ενθαρρύνουν όσους δεν τολμούν να αποδεχτούν και να εκδηλώσουν τη φύση τους από φόβο και να δείξουν έμπρακτα ότι βρίσκονται κοντά στο διαφορετικό και ότι αγωνίζονται μαζί του. Στις 31 Μαΐου του 2014 πραγματοποιήθηκε και στην Κύπρο η πρώτη πορεία υπερηφάνειας, η οποία οργανώθηκε από την οργάνωση Accept-ΛΟΑΤ Κύπρου. Τα επεισόδια που δημιουργήθηκαν μεταξύ των αστυνομικών και των διαφωνούντων με τη διεξαγωγή της πορείας καταδεικνύει ότι έχουμε ακόμη δρόμο να διανύσουμε, αλλά τα πρώτα βήματα έχουν γίνει. Τουλάχιστον, τώρα ξέρω πως η αγάπη πάντα θα νικά! Αποδοχή χωρίς πρόκληση Γράφει: Αντώνης Πηλαβάς, Γ3 «Δεν νομίζω ότι η ομοφυλοφιλία είναι επιλογή. Η κοινωνία σε εξαναγκάζει να πιστέψεις ότι είναι επιλογή, αλλά στην πραγματικότητα είναι επιλογή της φύσης. Η επιλογή έγκειται στο αν εκφράζει κανείς τη φύση του αληθινά ή αν περνάει τη ζωή του λέγοντας ψέματα γι αυτήν.» Marlo Thomas Κ άθε άνθρωπος, που σέβεται τη διαφορετικότητα και δεν κτίζει σύνορα απέναντι στον συνάνθρωπό του, οφείλει να τους αποδέχεται όλους, συμπεριλαμβανομένων και αυτών που έχουν διαφορετικές σεξουαλικές προτιμήσεις. Εντούτοις, η πραγματικότητα είναι ότι οι ομοφυλόφιλοι, αν και δεν απειλούν την ανθρώπινη υπόσταση, δέχονται τον ρατσισμό και την περιθωριοποίηση. Τα στερεότυπα περί ομοφυλοφίλων έχουν πλέον αποκρυσταλλοποιηθεί στο μυαλό του σύγχρονου ανθρώπου, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να γίνουν καθολικά αποδεκτοί. Αυτό συμβαίνει, εξάλλου, με καθετί το διαφορετικό. Και ο λόγος είναι γιατί η ομοφυλοφιλία είναι ενάντια στη φύση. Τι ορίζεται, όμως, ως φυσιολογικό; Μήπως έχουμε συνηθίσει να θεωρούμε ότι το φυσιολογικό είναι αυτό που συμβαίνει συνήθως; Όπως και να έχουν τα πράγματα, οι ομοφυλόφιλοι δεν θα πρέπει να θεωρούνται άτομα με ανωμαλίες, αλλά άτομα που είναι παγιδευμένα στην «προδομένη φύση» τους. Ο καθένας, όμως, είναι ελεύθερος να κάνει αυτό που θέλει, αρκεί να μην προκαλεί! Εξάλλου, οι ελευθερίες του καθενός σταματούν εκεί που αρχίζουν οι ελευθερίες του άλλου. Οι σεξουαλικές προτιμήσεις είναι προσωπικό θέμα. Δεν είναι, όμως, ανάγκη να δηλώνονται δημοσίως. Άλλωστε, οι ομοφυλόφιλοι, οργανώνοντας πορείες υπερηφάνειας, το μόνο που καταφέρνουν να κάνουν είναι να προκαλούν αντιδράσεις. Μήπως αυτός είναι ο στόχος τους; Τον σεβασμό και την αποδοχή θα τα κερδίσουν όχι με παρελάσεις, αλλά με τη στάση τους στην καθημερινότητά τους. Εξάλλου, οργανώνοντας μια τέτοια εκδήλωση, συμπεριφέρονται ρατσιστικά πρώτοι αυτοί στον εαυτό τους. Θα ήταν φρονιμότερο να συνειδητοποιήσουν οι ίδιοι την ιδιαιτερότητά τους και μετά να απαιτήσουν τον σεβασμό των υπολοίπων. Το δικό μου διαφορετικό χαρακτηριστικό θα πρέπει να το αποδεχτώ ο ίδιος πρώτα. Και σίγουρα δεν θα βγω να το φωνάζω. Η στάση της Εκκλησίας, κατά την πρώτη πορεία υπερηφάνειας που οργανώθηκε στην Κύπρο, ήταν ανεπίτρεπτη. Με αυτόν τον τρόπο στηρίζει όσα πρεσβεύει, την αποδοχή, την αγάπη και την ισότητα; O κάθε άνθρωπος «κτίζει» και διαμορφώνει τη ζωή του με τον τρόπο που ευχαριστεί τον ίδιο. Κανένας δεν έχει το δικαίωμα να καθορίσει ποια είναι η δική μου πραγματική ευτυχία, αλλά κι εγώ δεν είναι ανάγκη να προκαλώ. Ó ÈÛı Ì Ù Μας ελέγχουν ή τα ελέγχουμε; Γράφουν: Κορίνα Θεμιστοκλέους, Β5 Ελίνα Στυλιανού, Β10 Κωνσταντίνος Ζήνωνος, Α9 Ηχαρά, η λύπη, ο φόβος, η αγάπη, η ντροπή, ο θυμός, η ευτυχία είναι μερικά από τα συναισθήματα που όλοι έχουμε, κάποια στιγμή, αισθανθεί. Τα συναισθήματα -θετικά ή αρνητικά- αποτελούν την κινητήρια δύναμη, που μας ωθεί σε δράση, ρυθμίζοντας τη συμπεριφορά μας. Αν αυτά βρίσκο - νται σε ισορροπία, εξασφαλίζεται η ψυχική μας ευεξία, ενώ η αναγνώριση και η αντιμετώπισή τους μας βοηθούν να ανακαλύψουμε τον εαυτό μας. Θέλοντας να μάθουμε περισσότερα για τα συναισθήματα και τον τρόπο που τα βιώνουμε, συναντήσαμε την κλινική ψυχολόγο δρα Ειρένα Σαμαρία, η οποία, μέσω μιας ψυχοθεραπευτικής προσέγγισης, μας έδωσε πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες. «Μην φοβάστε τα συναισθήματά σας» Δρ. Ειρένα Σαμαρία, Κλινική Ψυχολόγος ι άνθρωποι έχουμε ένα ευρύ φάσμα συναισθημάτων -θετικών «Οκαι αρνητικών- τα οποία δημιουργούνται μέσω των βιωμάτων μας. Οι τρόποι με τους οποίους τα εκφράζουμε είναι ποικίλοι. Συνήθως, τα εκφράζουμε, πριν καν μιλήσουμε, μέσω του σώματός μας και της ομιλίας, που χρησιμοποιούμε για να επικοινωνήσουμε. Σημαντικό είναι να τα αναγνωρίζουμε, να έχουμε θετική σκέψη και να τα εκφράζουμε. Οι άνθρωποι αποκωδικοποιούμε και βιώνουμε διαφορετικά τα συναισθήματά μας, ανάλογα με την ηλικία στην οποία βρισκόμαστε και τα βιώματα της στιγμής. Σε κάθε ηλικιακή φάση, όμως, πρέπει αυτά να βρίσκονται σε ισορροπία, η επίτευξη της οποίας έρχεται μέσα από το πόσο καλά νιώθουμε εμείς οι ίδιοι με τον εαυτό μας. Γνωρίζοντας, δηλαδή, ποιοι είμαστε, τις ικανότητες, τις δυσκολίες, τους περιορισμούς και τις Σκίτσο: Ιωάννα Αγγελίδου, Α8 επιθυμίες μας, νιώθουμε ικανοποιημένοι και αυτό μπορεί να μας οδηγήσει πιο κοντά στην ευτυχία. Η απογοήτευση που νιώθουμε, πολλές φορές προέρχεται από τις υπέρμετρες προσδοκίες μας για κάτι. Γι αυτό είναι καλό να θέτουμε μικρούς στόχους. Η επιτυχία κάθε μικρού στόχου θα μας οδηγήσει σ έναν επόμενο. Πρέπει να μάθουμε να εκφράζουμε τα συναισθήματά μας σωστά, σεβόμενοι, πρώτα, τον εαυτό μας. Η αρχή της γνώσης είναι να ξέρουμε όσα δεν ξέρουμε. Όταν καταλάβουμε πόσες γνώσεις και πόσα συναισθήματα υπάρχουν γύρω μας, τότε θα νιώσουμε καλύτερα. Εξάλλου, χαρακτηριστικό της ανθρώπινης φύσης είναι η επιβίωση και γι αυτό είναι σημαντικό να προχωράμε, ανεξάρτητα από αυτά που αντιμετωπίζουμε.» Μόνο τον εαυτό μας μπορούμε να αλλάξουμε, κανέναν άλλο! Άγχος Όλοι οι άνθρωποι έχουμε άγχος. Το δημιουργικό, το λεγόμενο «καλό» άγχος, μας ωθεί να δημιουργήσουμε. Το «κακό» άγχος μάς καταβάλλει και εκφράζεται ψυχοσωματικά μέσω των κρίσεων πανικού. Είναι δική μας η επιλογή αν θα το αφήσουμε να μας καταβάλει ή όχι. Θυμός Ο θυμός είναι ένα πολύ αρνητικό συναίσθημα. Οι άνθρωποι έχουμε την τάση να αντιδρούμε αντί να δρούμε. Ο καθένας από μας θυμώνει και αντιδρά διαφορετικά. Κάποιοι κλείνονται στον εαυτό τους, ενώ άλλοι εκδηλώνουν τον θυμό τους φωνάζοντας. Το σίγουρο είναι ότι, όταν είμαστε θυμωμένοι, δεν θα πρέπει να προσπαθούμε να λύσουμε τις διαφορές μας με τους άλλους ούτε να παίρνουμε αποφάσεις. Απογοήτευση Η απογοήτευση προκαλείται, συνήθως, όταν δεν έχουμε επίγνωση ποιοι πραγματικά είμαστε ή όταν έχουμε υπερβολικές προσδοκίες από τους άλλους. Είναι σημαντικό να έχουμε αυτογνωσία και να θυμόμαστε ότι μπορούμε να αλλάξουμε μόνο τον εαυτό μας. Ευτυχία Η ευτυχία έρχεται μέσα από τον καθορισμό των επιθυμιών μας. Πρέπει να είμαστε ικανοποιημένοι με αυτά που έχουμε. Αν είμαστε ικανοποιημένοι από τη ζωή μας και ξέρουμε ποιοι είμαστε, τότε έχουμε περισσότερες πιθανότητες να είμαστε ευτυχισμένοι. Εξάλλου, ο άνθρωπος εξελίσσεται μέσω της γνώσης, η οποία δεν έχει περιορισμούς. 12 Λύκειο Αρχαγγέλου «Απόστολος Μάρκος»

13 Σεξουαλικές σχέσεις και έφηβοι Κοινωνία Γράφουν: Νικολέτα Θωμά Γ7, Αφροδίτη Κυριάκου Γ7, Σάββας Κωνσταντίνου Γ9, Εύη Πέτρου Γ9, Άρια Χατζηχουσεΐν Α9, Ανθή Χριστοφορίδου Α9 Ηέναρξη της σεξουαλικής δραστηριοποίησης του κάθε ανθρώπου αποτελεί μια πολύ προσωπική και σημαντική πτυχή της ζωής του και συνήθως διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο για τη μετέπειτα πορεία του. Ποια είναι η κατάλληλη ηλικία για την πρώτη μας σεξουαλική επαφή; Οι απόψεις των ειδικών γύρω από το θέμα διίστανται, αφού κάποιοι πιστεύουν ότι δεν υπάρχει μια κατάλληλη ηλικία για την έναρξή της και ότι πρέπει να αποφασίζεται από το ίδιο το άτομο, ενώ άλλοι θεωρούν ότι οι σεξουαλικές επαφές είναι καλό να αρχίζουν, όταν το άτομο ενηλικιωθεί βιολογικά και ψυχολογικά. Κοινή άποψη, πάντως, είναι ότι κανένας δεν πρέπει να ξεκινά τη σεξουαλική δραστηριοποίηση χωρίς τη θέλησή του και πριν αναπτύξει την ικανότητα να αναλαμβάνει τις ευθύνες του. Η επιλογή του σωστού συντρόφου, η σωστή προφύλαξη για την αποφυγή ανεπιθύμητων εγκυμοσύνων και της μετάδοσης νοσημάτων, ο αλληλοσεβασμός που πρέπει να υπάρχει μεταξύ των συντρόφων, ο οποίος επιβάλλει ότι αυτά τα οποία γίνονται κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής είναι αποδεκτά και από τους δύο, δεν προκαλούν σωματική βλάβη και δεν εξευτελίζουν κανέναν από τους δύο, είναι στοιχεία που πρέπει να λαμβάνουμε πάντα υπόψη. Ποτέ δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι εμείς είμαστε κυρίαρχοι του νου και του σώματός μας. Δυστυχώς, η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση στα σχολεία είναι ελλιπής και γι αυτό οι έφηβοι παίρνουμε τις πληροφορίες γύρω από το σεξ από το διαδίκτυο, τα ΜΜΕ ή τους φίλους μας, μέσα τα οποία δεν μας προσφέρουν πά ντοτε τη σωστή πληροφόρηση. Η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση δεν αφορά μόνο σε θέματα προστασίας, αλλά αφορά κυρίως στη σεξουαλική αγωγή, στις αξίες, που πρέπει να διέπουν τις ανθρώπινες σχέσεις. Ως εκ τούτου, τη μεγαλύτερη ίσως ευθύνη την έχουν οι γονείς μας, οι οποίοι θα πρέπει να μας προσφέρουν την πρωτοβάθμια πληροφόρηση και να μας βοηθήσουν, ώστε να αναπτύξουμε ολοκληρωμένη ηθική συνείδηση. «Ως χαρίεν ο άνθρωπος, όταν είναι κύριος του εαυτού του» Δρ. Αντωνία Κολιαράκη, Ψυχολόγος εν θεωρείσαι καλός οδηγός, όταν κι- το όχημα χωρίς να γνωρίζεις «Δνείς τους κανόνες οδικής συμπεριφοράς. Να έχεις, δηλαδή, γνώση του μέσου, του χώρου και των σχέσεων με τους άλλους οδηγούς. Η εφηβεία είναι περίοδος προετοιμασίας για «τους δρόμους της ζωής». Κρίσιμο γεγονός σε αυτήν, η συνείδηση της ταυτότητας του Εγώ. Τα άτομα «με ταυτότητα» λειτουργούν σε υψηλό ψυχολογικό επίπεδο και είναι ικανά για αυτόνομη σκέψη, για οικειότητα στις διαπροσωπικές τους σχέσεις, για σύνθετους ηθικούς συλλογισμούς και για αντίσταση στις απαιτήσεις της ομάδας. Το Εγώ, ο πυρήνας της προσωπικότητάς, παρεμβάλλεται ανάμεσα στις ενορμήσεις και τις απαγορεύσεις και σκοπός του είναι να ικανοποιήσει τις επιθυμίες ή να τις αναβάλει, λαμβάνοντας υπόψη τους περιορισμούς της πραγματικότητας και το αξιακό σύστημα. Είναι προφανές ότι το στάδιο της σύναψης ιδιαίτερων σχέσεων ακολουθεί αυτό της διαμόρφωσης της ταυτότητας του Εγώ. Προϋπόθεση της ενηλικίωσης είναι η ανάληψη της ευθύνης των επιλογών και η τήρηση των δεσμεύσεων. Ήδη από τον Πυθαγόρα προτείνεται η αναβολή της ολοκλήρωσης των σχέσεων για την ενηλικίωση. Πώς να συναντήσεις το Εσύ χωρίς Εγώ; Συχνά οι έφηβοι, παρασυρόμενοι από φίλους ή τα μέσα της άκριτης μαζικής ενημέρωσης, δοκιμάζουν την πικρόξινη γεύση «άγουρων φρούτων», η οποία κλινικά έχει διερευνηθεί ως κατάθλιψη, αίσθημα κενού ή άλλες ψυχοσωματικές διαταραχές. Κι έχουν τόσα πολλά να μάθουν, να διαχειριστούν και να βιώσουν, να «σερφάρουν» στον κόσμο των ιδεών, με αίσθηση δικαίου και επαναστατική στάση απέναντι στα κακώς έχοντα. Να αναπτύξουν ωραίες φιλίες, να μοιραστούν «φλερτάροντας» το ρομαντικό αλφαβητάρι της σεξουαλικότητας και να προετοιμαστούν για το πέρασμα στην ενήλικη ζωή Δεν αξίζει κάτι να τους περιμένει να ολοκληρώσουν; Ώστε να εξελιχθεί σε σχέση αγάπης και αμοιβαίας εμπιστοσύνης, με αντίκτυπο στο καλώς έχειν και την ψυχική τους υγεία.» Εμείς είμαστε κυρίαρχοι του νου και του σώματός μας. «Η σεξουαλική δραστηριοποίηση προϋποθέτει υπευθυνότητα» πατέρας Παρασκευάς Παπαμιχαήλ λα τα θέματα που αφορούν τις αν- σχέσεις απαιτούν προ- «Όθρώπινες σεκτικό χειρισμό, ο οποίος να βασίζεται στη διδασκαλία της Εκκλησίας μας. Ο άνθρωπος δεν πρέπει να ακροβατεί, δικαιολογώντας τις επιθυμίες μόνο του σώματος ως φυσιολογικές. Η σωματική, λοιπόν, σχέση είναι κατεξοχήν υπεύθυνη στάση απέναντι στον εαυτό μας και στον άλλο. Ο άνθρωπος -είτε άντρας είναι είτε γυναίκαείναι απόλυτα ικανός να ελέγχει τη σεξουαλική του ορμή, αφού έχει τη λογική. Η ικανοποίηση μόνο της σάρκας μας αποτελεί μια πραξικοπηματική πράξη εναντίον της ακεραιότητας της ύπαρξής μας και γι αυτό θεωρείται αποτυχία. Όπως εύστοχα σημειώνει σύγχρονος παιδαγωγός, οι άνθρωποι, παλαιότερα, ερωτεύονταν, αγαπιόντουσαν και μετά έκαναν έρωτα. Σήμερα, τα πράγματα έχουν αλλάξει και οι άνθρωποι πρώτα κάνουν έρωτα, μετά ερωτεύονται και μπορεί αργότερα να αγαπηθούν. Ο άνθρωπος, σύμφωνα και με τη σύγχρονη ιατρική, θα πρέπει να δραστηριοποιείται σεξουαλικά μετά τα είκοσί του χρόνια, όταν ολοκληρώνεται η ωρίμανσή του -ψυχολογική, ορμονική, σωματική. Ο έφηβος είναι φυσιολογικό ότι θα ερωτευτεί και θα αγαπήσει, αλλά μέχρι του σημείου της προσωπικής του αξιοπρέπειας και του αυτοσεβασμού του. Η έναρξη της πρόωρης σεξουαλικής δραστηριοποίησης στην εφηβεία επιφέρει απογοήτευση και έχει τραγικές συνέπειες. Η Εκκλησία δεν απαγορεύει τίποτα, αλλά είναι καλό να θυμόμαστε ότι κάθε ελεύθερη και υπεύθυνη επιλογή έχει και τις ανάλογες υπεύθυνες συνέπειες.» «Δεν μπορεί κανένας να μας αναγκάσει να κάνουμε κάτι που δεν θέλουμε» Δρ. Λώρης Κυριάκου, Σεξολόγος ι άνθρωποι είναι καλό να έχουμε «Οσεξουαλικές επαφές, φτάνει, όμως, να επιλέγουμε τους συντρόφους μας με ιδιαίτερη προσοχή. Εμείς είμαστε αυτοί που θα αποφασίσουμε πότε είμαστε έτοιμοι να αρχίσουμε τη σεξουαλική μας δραστηριοποίηση. Δεν μπορεί κανένας να μας αναγκάσει να κάνουμε κάτι που δεν θέλουμε. Δεν υπάρχει κατάλληλη ηλικία ούτε και πραγματικές ανάγκες. Αυτό το οποίο διαφέρει είναι ο τρόπος που μεγαλώνουμε. Υπάρχουν νοσήματα που μεταδίδονται μόνο με τη σεξουαλική επαφή και άλλα, όπως το aids, που μεταδίδονται και με άλλους τρόπους. Από τα πιο διαδεδομένα νοσήματα, τα τελευταία χρόνια, είναι τα κονδυλώματα, τα οποία μεταδίδονται μόνο με τη σεξουαλική επαφή. Η θεραπεία τους είναι επίπονη και στις γυναίκες πιθανόν να προκαλέσουν καρκίνο στον τράχηλο της μήτρας. Ένα άλλο συνηθισμένο αφροδίσιο νόσημα είναι οι μυκητιάσεις, ενώ σε αρκετά χαμηλά ποσοστά, τα τελευταία χρόνια, παρουσιάζονται η σύφιλη και η βλεννόρροια. Επίσης, ένα από τα πιο επίπονα και ανίατα νοσήματα είναι ο έρπις των γεννητικών οργάνων, ο οποίος είναι δυνατόν να μεταδοθεί και στο έμβρυο από τη μητέρα του. Κατά τη σεξουαλική επαφή, υπάρχουν πολλοί τρόποι προφύλαξης τόσο από τις ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες όσο και από τα αφροδίσια νοσήματα και τους θανατηφόρους ιούς. Ο πιο ασφαλής τρόπος θεωρείται το προφυλακτικό, χωρίς να σημαίνει ότι προσφέρει πλήρη προστασία. Ο καλύτερος τρόπος προστασίας είναι η αποφυγή των περιστασιακών σεξουαλικών επαφών και η προσεχτική επιλογή του ερωτικού μας συντρόφου. Οι νέοι, σήμερα, συνηθίζουν να πληροφορούνται για το θέμα της σεξουαλικότητας από την τηλεόραση, τα περιοδικά και το διαδίκτυο. Τον ουσιαστικό ρόλο, όμως, στον τομέα της ορθής πληροφόρησης των παιδιών για το θέμα της σεξουαλικότητας πρέπει να έχουν οι γονείς, στους οποίους, εσείς οι νέοι, πρέπει να μιλάτε. Οι γονείς σας είναι αυτοί οι οποίοι θα είναι πάντα δίπλα σας.» Μάρτιος 2015 ΤΕΥΧΟΣ 11 13

14 Κοινωνία Σχέση, γάμος, διαζύγιο Συνέντευξη με την ψυχολόγο Θέκλα Πετρίδου Γράφουν: Στυλιανή Σολωμού, Β3 Στυλιάνα Γεωργίου, Α6 Μαρία-Χριστίνα Καψού, Α6 Σκίτσο: Λήδα Κοντοπούλου, Β5 Ηανάγκη του ανθρώπου για δημιουργία ισχυρών συναισθηματικών δεσμών με άλλους ανθρώπους ξεκινά από τη στιγμή της γέννησής του. Ο πρώτος ανιδιοτελής και αγνός δεσμός που δημιουργεί είναι αυτός με τη μητέρα του. Στη συνέχεια δένεται και συνδέεται, στις περισσότερες περιπτώσεις, με ακατάλυτους δεσμούς με τα πρόσωπα του στενού του περιβάλλοντος, τον πατέρα του, τα αδέλφια του, τον παππού και τη γιαγιά του, ενώ μεγαλώνοντας ο κύκλος των σχέσεών του διευρύνεται. Μέσα από τις σχέσεις, που ο καθένας μας δημιουργεί, ολοκληρώνεται ως προσωπικότητα. Μια από τις πιο σημαντικές και συνάμα δύσκολες σχέσεις, την οποία ο άνθρωπος καλείται να διατηρήσει δυνατή και σταθερή, είναι αυτή που δημιουργεί με το άτομο με το οποίο έχει επιλέξει να πορευτεί μαζί στη ζωή, μέσα από τον γάμο. Τις σχέσεις αυτές δεν θα πρέπει να τις δημιουργεί κανείς έχοντας κάποιον απώτερο σκοπό, όπως για παράδειγμα την οικονομική εξασφάλιση ή την κοινωνική καταξίωση, αλλά μόνο επειδή επιλέγει συνειδητά να μοιραστεί τη ζωή του με τον άνθρωπο με τον οποίο παντρεύεται. Μέσα από αυτήν τη σχέση ζωής, η παρουσία του άλλου, του συζύγου μας, μας βοηθά να αντιμετωπίσουμε καλύτερα όσα μας συμβαίνουν και μέσω της σχέσης αυτής μπορούμε να γνωρίσουμε βαθιά και να βελτιώσουμε τον εαυτό μας. Δυστυχώς, την τελευταία δεκαπενταετία, ο θεσμός του γάμου ή καλύτερα οι σχέσεις των ανθρώπων μέσα στον γάμο περνούν κρίση, αφού ο αριθμός των διαζυγίων παρουσιάζεται ιδιαίτερα αυξημένος. Υπάρχει, άραγε, ο τέλειος γάμος; Μπορεί ένα έρωτας να αναζωπυρωθεί; Γιατί οι άνθρωποι ενώ παντρεύονται και είναι τόσο ευτυχισμένοι, μετά από λίγο χωρίζουν; Για τις σχέσεις των ζευγαριών μέσα στον γάμο συνομιλήσαμε με την ψυχολόγο Θέκλα Πετρίδου, την οποία ευχαριστούμε θερμά για τον χρόνο που μας αφιέρωσε και για όλες τις ενδιαφέρουσες πληροφορίες που μας έδωσε. Αίτια διαζυγίων Ερ.: Σε ποιους παράγοντες οφείλεται η αύξηση του αριθμού των διαζυγίων; Απ.: Ο πρώτος παράγοντας έχει να κάνει με το πόσο καλά νιώθουν οι άνθρωποι με τον εαυτό τους. Όταν κάποιος δεν τα έχει βρει με τον εαυτό του και έχει ανασφάλειες, είναι επόμενο να προβάλει τα μειονεκτικά του αισθήματα στον σύντροφό του. Επίσης, ο βαθμός της ωριμότητας που έχουν οι άνθρωποι, όταν λαμβάνουν την απόφαση να παντρευτούν, είναι ακόμη ένας καθοριστικός παράγοντας. Είναι σημαντικό οι άνθρωποι, όταν πρόκειται να λάβουν αυτήν τη σημαντική απόφαση, να είναι ολοκληρωμένες προσωπικότητες. Άλλοι παράγοντες που οδηγούν σε προστριβές ένα ζευγάρι είναι οι οικονομικές δυσκολίες, οι παρεμβάσεις τρίτων προσώπων, αλλά και η κρίση των αξιών και της ηθικής. Οι άνθρωποι, σήμερα, αθετούν ευκολότερα τις υποσχέσεις τους και προχωρούν στη σύναψη εξωσυζυγικών σχέσεων. Επιπρόσθετα, οι ευθύνες και οι υποχρεώσεις που προκύπτουν από τον γονικό ρόλο προκαλούν κούραση, η οποία εκδηλώνεται και στη μεταξύ σχέση του ζευγαριού. Τέλος, στα πιο παλιά χρόνια, ήταν ανεπτυγμένη η κοινότητα, με αποτέλεσμα πολλά από τα βάρη, τα οποία σήμερα αναλαμβάνει το «πυρηνικό» ζευγάρι, να τα αναλάμβανε η κοινότητα, στην οποία υπήρχε διαχωρισμός δραστηριοτήτων. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να καλύπτο - νται οι επικοινωνιακές ανάγκες κάθε ομάδας, οι οποίες σήμερα είναι δύσκολο να καλυφθούν λόγω της συγχώνευσης της μίας ομάδας μέσα στην άλλη. Γάμος και έρωτας Σχέσεις ζευγαριού Ερ.: Ποιες είναι οι βασικές προϋποθέσεις για τη δημιουργία μιας υγιούς σχέσης και πώς αυτές μπορούν να επιτευχθούν; Απ.: Σημαντική προϋπόθεση για να δημιουργηθεί μια υγιής σχέση μεταξύ ενός άνδρα και μιας γυναίκας είναι η ερωτική έλξη. Πέραν, όμως, από την ερωτική έλξη, θα πρέπει να υπάρχει καλή επικοινωνία, η οποία επιτυγχάνεται μόνο αν ο καθένας τα έχει βρει, πρώτα, με τον εαυτό του. Θα πρέπει, δηλαδή, να υπάρχει υψηλή συναισθηματική νοημοσύνη. Ο καθένας να αντιλαμβάνεται τι νιώθει και τι θέλει. Ερ.: Ποιο είναι το υψηλότερο επίπεδο οικειότητας που μπορούν να έχουν δύο άνθρωποι; Απ.: Αν και οι περισσότεροι θεωρούν τη σεξουαλική πράξη ως το υψηλότερο επίπεδο οικειότητας, στην πραγματικότητα δεν είναι. Το υψηλότερο επίπεδο βρίσκεται στο συναισθηματικό ξεγύμνωμα, στην ικανότητα και την τόλμη κάποιου να μοιράζεται με τον άνθρωπο με τον οποίο έχει επιλέξει να είναι μαζί, όλους τους πόνους, τους φόβους και όλες του τις ανησυχίες. Ερ.: Αληθεύει ότι, σε πολλές περιπτώσεις, ο γάμος σκοτώνει τον έρωτα; Απ.: Θεωρώ ότι ο έρωτας και η σχέση γενικότερα δοκιμάζονται μέσα από τον γάμο. Από την άλλη, όμως, ο γάμος είναι ένας θεσμός, ο οποίος έχει επιβιώσει για δεκάδες χιλιάδες χρόνια, ακριβώς επειδή είναι χρήσιμος στην κοινωνία. Θεωρώ πως μέχρι σήμερα δεν έχει βρεθεί καλύτερος θεσμός και καλύτερο περιβάλλον, στο οποίο να μπορεί κάποιος να μεγαλώσει τα παιδιά του. Εξάλλου, όλες οι χώρες του κόσμου, μέσα από τις νομοθεσίες τους, αναγνωρίζουν πως η ανατροφή των παιδιών επιτυγχάνεται καλύτερα μέσα στον γάμο, ίσως γιατί ενυπάρχει το στοιχείο της σταθερότητας. Γι αυτό προτιμάται ένα παιδί να δίνεται για υιοθεσία σε παντρεμένα ζευγάρια. Ερ.: Αν κατά τη διάρκεια ενός γάμου τα συναισθήματα του ζευγαριού έχουν πληγεί, είναι δυνατόν αυτά να αναζωπυρωθούν; Απ.: Υπάρχουν περιπτώσεις, στις οποίες το ερωτικό συναίσθημα μπορεί να διασωθεί. Στις περιπτώσεις όπου το ερωτικό συναίσθημα πεθαίνει, αυτό σημαίνει πως δεν ήταν αρκετά ισχυρό εξαρχής. Μέσα από την εμπειρία μου, τα άτομα τα οποία γνωρίστηκαν και ερωτεύτηκαν και είναι μαζί από δική τους βούληση είναι πιο εύκολο στο μέλλον, εάν παντρευτούν και αντιμετωπίσουν προβλήματα, να τα ξεπεράσουν. Ενώ τα ζευγάρια, τα οποία παντρεύτηκαν μετά από πίεση που δέχτηκαν από την κοινωνία ή ακόμα και από την Θεσμός του γάμου οικογένειά τους, δυσκολεύονται να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα και να αναζωπυρώσουν το ερωτικό τους πάθος. Ερ.: Ποια είναι η άποψή σας για τη συμβίωση πριν τον γάμο; Απ.: Δεν είμαι αντίθεση στη συμβίωση του ζευγαριού πριν τον γάμο. Θέλω, όμως, να αναφέρω πως σχετικές έρευνες, που έγιναν σε χώρες στις οποίες εφαρμόστηκε από πολύ νωρίς ο θεσμός της θεσμικής συμβίωσης, σύμφωνα με την οποία ένα ζευγάρι που συ γκατοικεί για πολύ καιρό θεωρείται νομικό πρόσωπο, καταδεικνύουν πως, όταν αυτά τα ζευγάρια θα παντρευτούν, στο τέλος θα χωρίσουν. Αυτό, κατά τη γνώμη μου, συμβαίνει λόγω της κοινωνικής πίεσης που ασκείται στο ζευγάρι με τον γάμο. Ερ.: Πιστεύετε ότι ο θεσμός του γάμου, στις μέρες μας, περνά κρίση; Απ.: Η γενικότερη κρίση αξιών που υπάρχει στον τόπο μας, τα τελευταία χρόνια, δεν έχει αφήσει ανεπηρέαστο και τον θεσμό του γάμου, ο οποίος, πράγματι, περνά κρίση. Η ποιότητα, βέβαια, των σχέσεων στον γάμο, σήμερα, δεν είναι και πολύ διαφορετική από αυτήν που παρατηρούσαμε δέκα ή δεκαπέντε χρόνια προηγουμένως. Η διαφορά έγκειται στο ότι σήμερα οι άνθρωποι δεν φοβούνται να πουν ότι δεν περνούν καλά, σε αντίθεση με το παρελθόν που κάτι τέτοιο δεν ήταν κοινωνικά επιτρεπτό. Στο σημείο αυτό θα πρέπει, βέβαια να πούμε, ότι δεν είναι όλοι οι γάμοι προβληματικοί. Ο γάμος ως θεσμός δεν οδηγεί στη δυστυχία. Στην πραγματικότητα κρίση περνούν οι σχέσεις των ανθρώπων, που βρίσκονται στον γάμο. Ερ.: Ποια επίδραση έχει ο γάμος στη γυναίκα και ποια στον άνδρα; Απ: Σύμφωνα με μελέτες, η υγεία των ανδρών, που βρίσκονται μέσα σε γάμο, είναι πολύ καλύτερη από αυτήν των χωρισμένων, των ελεύθερων ή των χήρων, ενώ στις γυναίκες ισχύει το αντίθετο, αφού η υγεία των παντρεμένων γυναικών είναι χειρότερη από αυτήν των ελεύθερων. Ίσως αυτό να οφείλεται στο γεγονός ότι η γυναίκα αναλαμβάνει περισσότερες ευθύνες μέσα στον γάμο από ό,τι ο άνδρας. 14 Λύκειο Αρχαγγέλου «Απόστολος Μάρκος»

15 Κοινωνία Ó ÏÈÎÔÈ apple Ú ÙÂ Πρόληψη και αναμόρφωση Γράφουν: Χρυστάλλα Κυριάκου, Β3 Κωνσταντίνος Σπύρου, Β3 Άννα Στυλιανού, Β3 Ηαντικοινωνική συμπεριφορά των νέων μπορεί να εκδηλωθεί ποικιλοτρόπως. Κάποιες από τις μορφές της ορίζονται, με βάση τον νόμο, ως παραβατικές και ανάλογα με τη σοβαρότητά τους διώκονται ποινικά. Αν και το φαινόμενο αυτό, στις μέρες μας, παρουσιάζεται αυξημένο, το κράτος φαίνεται ότι αδυνατεί να το αντιμετωπίσει αποτελεσματικά, αφού στη νομοθεσία δεν υπάρχουν ειδικές διατάξεις, που να υιοθετούν προγράμματα ή στρατηγικές για την πρόληψή του. Ποιοι παράγοντες οδηγούν τους ανηλίκους στην ανάπτυξη τέτοιου είδους συμπεριφοράς και πώς αντιμετωπίζονται από το σύστημα δικαιοσύνης του τόπου μας; Ανήλικος παραβάτης, σύμφωνα με τον νόμο, είναι κάθε παιδί (μέχρι και 18 χρόνων), το οποίο διαπράττει κάποιο ποινικό αδίκημα. Στην Κύπρο, σύμφωνα με τον Ποινικό Κώδικα, παιδιά κάτω των 14 ετών δεν έχουν ποινική ευθύνη για οποιαδήποτε πράξη ή παράλειψή τους. Αντίθετα, παιδιά άνω των 14 ετών έχουν ποινική ευθύνη και μπορούν να κατηγορηθούν και να δικαστούν όπως οι ενήλικες. Την αποκλειστική ευθύνη για την απαγγελία κατηγοριών έχει ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας. Σε περίπτωση ποινικής δίωξης του ανήλικου παραβάτη, μπορεί να του επιβληθεί μέχρι και ποινή φυλάκισης. Στην Κύπρο, δυστυχώς, δεν υπάρχουν ειδικά δικαστήρια ανηλίκων, αλλά ούτε και ειδικό πρόγραμμα αναμόρφωσης των παιδιών αυτών, πέραν της κράτησής τους σε ξεχωριστή πτέρυγα στις Κεντρικές Φυλακές. Το κράτος θα έπρεπε να φροντίζει ώστε να υπάρχουν προγράμματα, μέσω των οποίων ο ανήλικος παραβάτης να αναμορφώνεται ουσιαστικά, να συνεχίζει κανονικά την εκπαίδευσή του, να αναπτύσσεται κοινωνικά και να μαθαίνει τρόπους, ώστε να μπορεί να αντιμετωπίζει τα προβλήματά του μακριά από την παρανομία. Αίτια παραβατικής συμπεριφοράς Οι περισσότεροι παράγοντες που ευνοούν την ανάπτυξη της παραβατικής συμπεριφοράς των ανηλίκων σχετίζονται άμεσα με την οικογένεια και ειδικότερα με τη σχέση του παιδιού με τους γονείς του, καθώς αποτελεί κοινή διαπίστωση ότι η οικογένεια αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα για την υγιή ανάπτυξη ενός παιδιού. Ο χαλαρός γονικός έλεγχος και οι συγκρουσιακές σχέσεις των μελών της οικογένειας αποτελούν μερικούς από τους λόγους που οδηγούν το παιδί στην ανάπτυξη μιας αντικοινωνικής ή και παραβατικής συμπεριφοράς. Σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν, επίσης, η έλλειψη αγάπης και αποδοχής, που βιώνει το παιδί από το στενό του περιβάλλον, η κακοποίηση που μπορεί να υφίσταται, και τα λανθασμένα πρότυπα που προβάλλονται από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, καθώς και οι κακές παρέες. Μέτρα για πρόληψη Η αντιμετώπιση του φαινομένου της νεανικής παραβατικότητας εστιάζεται στην πρόληψη. Ουσιαστικό και καταλυτικό ρόλο μπορούν να διαδραματίσουν οι γονείς, το σχολείο, αλλά και η πολιτεία μέσα από τη θέσπιση νόμων. Οι γονείς θα πρέπει να ασκούν θετικά τον γονικό τους ρόλο, ενδυναμώνοντας και στηρίζοντας το παιδί τους, θέτοντάς του όρια, αναδεικνύοντας τα ταλέντα του και προχωρώντας έγκαιρα στην ψυχολογική του στήριξη, όταν χρειάζεται. Επιπλέον, η συμμετοχή του παιδιού σε δομημένες, ομαδικές, δημιουργικές και θετικές δραστηριότητες μπορούν να συμβάλουν θετικά στην κοινωνικοποίησή του και στη δημιουργία της προσωπικότητάς του. Καθοριστικό, ακόμη, ρόλο στην πρόληψη του φαινομένου μπορεί να διαδραματίσει και το σχολείο. «Οι ανήλικοι παραβάτες φωνάζουν για βοήθεια» Λήδα Κουρσουμπά, Επίτροπος Νομοθεσίας και Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού επίτευξη της μείωσης της νεανικής πα- θα πρέπει να εστιαστεί «Ηραβατικότητας στην ενημέρωση, την ευαισθητοποίηση και την πρόληψη. Η κοινωνία πρέπει να μάθει ότι η πάταξη της παραβατικής συμπεριφοράς θα συντελεστεί όχι μέσα από την τιμωρία, αλλά μέσα από μια συνεχή προσπάθεια, προκειμένου αυτά τα παιδιά να αντιληφθούν το σφάλμα τους και να βοηθηθούν, ώστε να μην το επαναλάβουν. Όλα τα παιδιά, που εκδηλώνουν παραβατική ή αντικοινωνική συμπεριφορά, ουσιαστικά, φωνάζουν για βοήθεια και γι αυτό θα πρέπει όλοι, με κύριους φορείς την οικογένεια και το σχολείο, να τα βοηθήσουμε, ώστε να κατευθυνθούν σε υγιείς ενασχολήσεις. Η δική μας προσπάθεια εστιάζεται στην πραγματοποίηση διάφορων προγραμμάτων για την ευαισθητοποίηση και την ενημέρωση της κοινωνίας και στον εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας. Η πολιτεία οφείλει να προχωρήσει στον καταρτισμό ειδικών προγραμμάτων για την πρόληψη της παραβατικής συμπεριφοράς, καθώς και για την επανένταξη των παιδιών αυτών στο σύνολο της κοινωνίας. Η εκδίκαση και η φυλάκιση κάποιου ανηλίκου θα πρέπει να αποτελεί το έσχατο μέτρο. Ακόμα, όμως, και σε αυτήν την περίπτωση, η ύπαρξη ειδικών δικαστηρίων και ξεχωριστού χώρου φυλάκισης ανηλίκων είναι αναγκαία. Για τον σκοπό αυτό, εξάλλου, ως Επίτροπος Νομοθεσίας και ως Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, έχω προχωρήσει στην ετοιμασία ενός ολοκληρωμένου προσχεδίου νομοθεσίας, που έχει ως στόχο την εγκαθίδρυση ενός συστήματος φιλικής ποινικής δικαιοσύνης προς τα παιδιά που βρίσκονται σε σύγκρουση με τον νόμο, τη ρύθμιση θεμάτων που αφορούν στη νεανική παραβατικότητα και πιο συγκεκριμένα στην πρόληψη, την αντιμετώπιση και την καταστολή της. Η πρότασή μου στοχεύει, επίσης, στην εγκαθίδρυση των απαραίτητων δομών και μηχανισμών πρόληψης και αντιμετώπισης της νεανικής παραβατικότητας, καθώς και στη ρύθμιση της μεταχείρισης των παιδιών στο σύστημα της ποινικής δικαιοσύνης, σύμφωνα με τις αρχές και τις διατάξεις της Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Παιδιού και άλλων διεθνών πρότυπων κανόνων.» «Χρειάζεται ενημέρωση, ευαισθητοποίηση και πρόληψη» Έλενα Ιωάννου, Λειτουργός Κοινωνικών Υπηρεσιών ι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας «Οσυμβάλλουν στην πρόληψη και την αντιμετώπιση της παραβατικής συμπεριφοράς με τα προγράμματα: Μεταχείριση Ανήλικων Παραβατών, Κηδεμονία Ανηλίκων και Ενηλίκων, Κοινωνικοοικονομικές Εκθέσεις για τα Δικαστήρια και Παραβατικότητα - Μεταχείριση Ανήλικων Παραβατών. Οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας συμμετέχουν στην Επιτροπή Μεταχείρισης Ανήλικων Παραβατών (ΕΜΑΠ), που λειτουργεί σε κάθε επαρχία, υπό την ευθύνη του Αστυνομικού Διευθυντή. Σκοπός της Επιτροπής είναι η αποποινικοποίηση της μεταχείρισης ανήλικων παραβατών, μέσω της παραπομπής όλων των περιπτώσεων παραβατών ηλικίας χρονών στην ΕΜΑΠ. Μέλη της Επιτροπής είναι ο Προϊστάμενος του Γραφείου Κοινωνικών Υπηρεσιών της περιοχής που διαμένει ο ανήλικος, ο αρμόδιος για την περίπτωση Λειτουργός των Κοινωνικών Υπηρεσιών, ο Αστυνομικός Διευθυντής της επαρχίας και ο Αστυνομικός που χειρίζεται την υπόθεση. Η Επιτροπή, αφού εξετάσει ενδελεχώς τις ιδιαίτερες συνθήκες κάτω από τις οποίες ο ανήλικος διέπραξε το αδίκημα, υποβάλλει τις εισηγήσεις της στον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, αναφορικά με την ποινική του δίωξη ή άλλα μέτρα (π.χ. παρακολούθηση της οικογένειας από τις ΥΚΕ/ Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας). Κηδεμονία Ανηλίκων και Ενηλίκων: Λειτουργοί των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ενεργούν ως Κηδεμονευτικοί Λειτουργοί, οι οποίοι, με βάση τη σχετική νομοθεσία, επιτηρούν ανήλικα και ενήλικα άτομα, για τα οποία έχουν εκδοθεί κηδεμονευτικά διατάγματα από το Δικαστήριο για συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Το κηδεμονευτικό διάταγμα, ως εναλλακτική ποινή φυλάκισης, δίνει την ευκαιρία σε άτομα να βοηθηθούν μέσω της κηδεμονευτικής επιτήρησης με ή χωρίς την κοινοτική εργασία, χωρίς αμοιβή, να συνειδητοποιήσουν την πράξη τους και να ενισχυθούν ψυχοκοινωνικά, ώστε να μην επαναλάβουν την παραβατική συμπεριφορά. Ο Κηδεμονευτικός Λειτουργός συνεργάζεται με τον κηδεμονευόμενο και την οικογένειά του και παραπέμπει σε άλλες υπηρεσίες όπου χρειάζεται. Ανά τακτά χρονικά διαστήματα, ο Κηδεμονευτικός Λειτουργός ενημερώνει το Δικαστήριο για τη συμμόρφωση του κηδεμονευομένου με τους όρους του διατάγματος και την πρόοδό του. Κοινωνικοοικονομικές Εκθέσεις για τα Δικαστήρια: Οι Λειτουργοί των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ετοιμάζουν και υποβάλλουν, κατόπιν οδηγιών του Δικαστηρίου, εκθέσεις για πρόσωπα που έχουν καταδικαστεί σε αδίκημα (ενήλικα ή ανήλικα), με σκοπό να αποτυπώσουν τις ιδιαίτερες κοινωνικό-οικονομικές συνθήκες τους, ώστε να βοηθήσουν τον Δικαστή να επιβάλει την καταλληλότερη ποινή. Οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας έχουν αποσπασμένους δύο Λειτουργούς Κοινωνικών Υπηρεσιών στις Κεντρικές Φυλακές, οι οποίοι διαχειρίζονται ψυχοκοινωνικά ζητήματα που αφορούν γενικά στους κρατούμενους, έχοντας ως προτεραιότητά τους τους ανηλίκους.» Μάρτιος 2015 ΤΕΥΧΟΣ 11 15

16 Κοινωνία Í ƒδ π Ζήσε ελεύθερα! Γράφουν: Χαράλαμπος Κατσός, Β3 Ελένη Κωνσταντίνου, Β10 Σταύρια Πιτσιλλίδη, Β10 Ανδρέας Σόλου, Α6 Άννα Θρουμπάρη, Α8 Ηεξάρτηση χαρακτηρίζεται από την έντονη προσήλωση του ατόμου στη χρήση μιας ουσίας ή στην ενασχόληση με μια συμπεριφορά, γύρω από την οποία επικεντρώνει τη ζωή του. Το κύριο χαρακτηριστικό της εξάρτησης είναι η απώλεια της προσωπικής ελευθερίας και βούλησης. Υπάρχουν εξαρτήσεις σε ουσίες -ναρκωτικά, αλκοόλ, κάπνισμα- και εξαρτήσεις σε συμπεριφορές -τζόγος, ηλεκτρονικά παιχνίδια. Οι άνθρωποι μπορούν να εξαρτηθούν σωματικά ή και ψυχολογικά. Στην περίπτωση των ουσιών που προκαλούν σωματική εξάρτηση, όταν το άτομο δεν πάρει τη δόση του, παρουσιάζει στερητικό σύνδρομο. Δηλαδή, το άτομο αρρωσταίνει και αναλόγως των ουσιών μπορεί να παρουσιάσει ρίγος, σπασμούς, σωματικούς πόνους κλπ. Ψυχολογική εξάρτηση προκαλούν όλες οι ουσίες και οι συμπεριφορές εξάρτησης, αφού ο άνθρωπος συνδέει τη χρήση με όλες τις πράξεις, που κάνει καθημερινά. Παράλληλα, το άτομο κάνει χρήση μιας ουσίας, για να νιώσει καλά, να διώξει το άγχος ή την ψυχική πίεση ή απλώς για να μπορέσει να αντεπεξέλθει στις απαιτήσεις της καθημερινότητάς του. Η ψυχολογική εξάρτηση σε σύγκριση με τη σωματική είναι πιο σημαντική και γι αυτό απαιτεί πολύ περισσότερο χρόνο για να αντιμετωπιστεί. Η θεραπεία των εξαρτήσεων είναι πολύ δύσκολη υπόθεση. Πολλές φορές τα άτομα μπορεί να ακολουθήσουν με επιτυχία ένα πρόγραμμα απεξάρτησης, αλλά σε κατοπινό στάδιο να υποτροπιάσουν. Δηλαδή, να ξεκινήσουν ξανά τη χρήση. Έτσι πλέον επιτυχής θεραπεία μπορεί να θεωρηθεί αυτή που έχει τις λιγότερες υποτροπές ή και το μεγαλύτερο διάστημα νηφαλιότητας ανάμεσα στις υποτροπές. Αίτια εξάρτησης Η εξάρτηση δεν εμφανίζεται ξαφνικά στη ζωή ενός ατόμου και τα αίτια που την προκαλούν ποικίλουν. Τις περισσότερες φορές οι παράγοντες που δημιουργούν τις προϋποθέσεις για την εμφάνισή της αναπτύσσονται στην παιδική ηλικία, κατά την οποία τίθενται οι πρώτες βάσεις για τη δημιουργία αξιών, αρχών και στάσεων. Καθοριστικό ρόλο για την ανάπτυξη του ατόμου διαδραματίζει η οικογένεια, το σχολείο και το κοινωνικό του περιβάλλον. Όταν το παιδί δεν μάθει από νωρίς πώς να αντι μετωπίζει τα προβλήματά του, εύκολα μπορεί, μεγαλώνοντας και φτάνοντας στην εφηβεία, να παρασυρθεί και να αρχίσει τη χρήση ουσιών, πιστεύοντας ότι με τον τρόπο αυτό θα τα λύσει. Καθοριστικής σημασίας παράγοντα αποτελεί και η σχέση που έχουν οι έφηβοι με τους γονείς τους. Έρευνες καταδεικνύουν ότι η ενεργή παρουσία των γονιών στη ζωή των παιδιών τους και η ύπαρξη ενός αρμονικού και ευχάριστου οικογενειακού περιβάλλοντος λειτουργούν αποτρεπτικά στη δημιουργία των προϋποθέσεων που ίσως οδηγήσουν στη χρήση ουσιών και ακολούθως στην εξάρτηση. Επίσης, η άγνοια των νέων γύρω από τις συνέπειες που προκαλεί η χρήση έχει συχνά ως αποτέλεσμα την υποτίμηση των κινδύνων που εμπερικλείονται. Άλλος ένας από τους βασικούς λόγους είναι η περιέργεια, αλλά και η τάση του εφήβου να μην θέλει να ξεχωρίζει από τους υπόλοιπους της παρέας. Ο καθένας από εμάς είναι ελεύθερος να κάνει τις επιλογές του, αρκεί να γνωρίζει τις συνέπειες των πράξεών του. Στάδια εξάρτησης Οι πρώτες δοκιμές είναι συνήθως ευχάριστες εμπειρίες. Στην αρχή ο χρήστης νομίζει ότι ελέγχει την κατάσταση. Ξαφνικά, όμως, αυξάνει τη χρήση μέχρι που, χωρίς να το καταλάβει, αρχίζει την κατάχρηση και αργότερα βρίσκεται παγιδευμένος. Η πορεία ενός χρήστη περιλαμβάνει τέσσερα στάδια. Το άτομο μπορεί να σταματήσει αυτήν την εξέλιξη σε κάθε ένα από τα στάδια αυτά: α) Πειραματισμός: Το άτομο επιθυμεί να δοκιμάσει είτε γιατί «πιέζεται» από τους φίλους του είτε γιατί είναι περίεργος. Το να δοκιμάσει πρόληψη πρέπει να ξεκινά από πολύ «Ηνωρίς, πριν ακόμα τη γέννηση του παιδιού. Αν η έγκυος μητέρα, για παράδειγμα, καταναλώνει αλκοόλ, το μωρό που θα γεννηθεί έχει μεγάλες πιθανότητες να παρουσιάζει διάφορα προβλήματα. Μητέρες, οι όποιες έκαναν χρήση ναρκωτικών κατά την εγκυμοσύνη, αναλόγως της ουσίας, μπορεί να γεννήσουν παιδιά εξαρτημένα, τα οποία μόλις γεννηθούν παρουσιάζουν σύνδρομο στέρησης και γι αυτό χρειάζονται αποτοξίνωση. Επίσης, γυναίκες που καπνίζουν μπορεί να γεννήσουν παιδιά λιποβαρή. Πρόληψη σημαίνει να υπάρχουν όρια στο σπίτι. Οι γονείς θα πρέπει να μεγαλώνουν τα κάποιος δεν σημαίνει ότι θα εξαρτηθεί. Όλοι, όμως, οι εξαρτημένοι ξεκίνησαν μετά από μια δοκιμή. β) Ενεργή αναζήτηση: Στη φάση αυτή, το άτομο ξεκινά να αναζητεί την ουσία, επειδή πιστεύει ότι θα τον βοηθήσει να βελτιώσει τη διάθεσή του. Κατά το στάδιο αυτό, αρχίζουν να εμφανίζονται και οι πρώτες συνέπειες στις σχέσεις του με το οικογενειακό ή επαγγελματικό του περιβάλλον. γ) Ενασχόληση: Στο στάδιο αυτό η χρήση αυξάνεται. Παρουσιάζονται προβλήματα στη διατροφή και τον ύπνο. Τα προβλήματα στις διαπροσωπικές του σχέσεις ολοένα και αυξάνονται. δ) Εξάρτηση: Η χρήση γίνεται πλέον το επίκεντρο της ζωής του ατόμου. Οι φίλοι του είναι κυρίως άλλοι χρήστες. Συνέπειες Οι συνέπειες της εξάρτησης είναι σωματικές και ψυχολογικές. Το εξαρτημένο άτομο σταματά να ζει ελεύθερα. Συγκρούεται με την οικογένεια και τους φίλους του, αρχίζει να δημιουργεί προβλήματα στον επαγγελματικό του χώρο, χάνει την προσωπικότητά του. Αποδιοργανώνεται συχνά και οδηγείται σε κατάθλιψη, αγχώδεις διαταραχές και ψυχώσεις. Στο τέλος, αλλοιώνεται η ικανότητά του να νιώθει διάφορα συναισθήματα. «Πρόληψη σημαίνει να υπάρχουν όρια στο σπίτι» Έλενα Ζαρούνα, Συμβουλευτική Ψυχολόγος ΚΕΝΘΕΑ παιδιά τους, μαθαίνοντάς τα ότι έχουν και υποχρεώσεις πέραν από δικαιώματα. Το παιδί στο οικογενειακό του περιβάλλον θα πρέπει να νιώθει ασφάλεια και να είναι χαρούμενο. Σημαντικό είναι, επίσης, οι γονείς να δίνουν το καλό παράδειγμα, γιατί αποτελούν τα πρότυπα για τα παιδιά τους. Σημαντικό είναι, επίσης, τα παιδιά, από το νηπιαγωγείο, να εκπαιδεύονται να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους, να επικοινωνούν με τους άλλους και να μάθουν να σκέφτονται κριτικά, αλλά και να νιώθουν καλά με τον εαυτό τους, ακόμα και όταν κάνουν κάτι διαφορετικό από τους φίλους τους. Με τον τρόπο αυτό, θα έχουν τη δική τους άποψη, την οποία θα μπορούν να στηρίζουν.» Προσωπικό βίωμα «Είμαι 29 χρονών και βρίσκομαι σε πρόγραμμα απεξάρτησης. Ξεκίνησα τη χρήση ουσιών, όταν ήμουν έφηβος. Έκανα παρέα με μεγαλύτερα παιδιά από εμένα, οι οποίοι έκαναν χρήση. Ήθελα να τους μοιάσω, να είμαι το ίδιο με αυτούς. Θεωρούσα ότι αν έπαιρνα κι εγώ ουσίες, θα μεγάλωνα Τελικά έχασα την εφηβεία μου. Η πρώτη ουσία που δοκίμασα ήταν η κάνναβη. Αν δεν έπαιρνα ουσίες, θα είχα έναν πολύ διαφορετικό χαρακτήρα. Με τις ουσίες καταστρέφεις τη ζωή σου, χάνεις τους φίλους σου, την οικογένειά σου, ό,τι έχεις και δεν έχεις. Όταν κάποτε συνειδητοποιήσεις αυτά που έκανες και έχασες, νιώθεις μειονεκτικά. Καταλαβαίνεις ότι έχεις κλέψει, έχεις πουλήσει τα υπάρχοντά σου, για να εξασφαλίσεις τη δόση σου, έχεις πει ψέματα σε ανθρώπους που αγαπάς... Ένα μεγάλο μέρος της ζωής σου δεν μπορείς καν να το θυμηθείς εξαιτίας της επίδρασης που οι ουσίες προκαλούν στη μνήμη. Όταν είσαι στην αρχή, στον πειραματισμό και την περιστασιακή χρήση, όλα είναι καλά. Όταν εξαρτηθείς από τις ουσίες, έρχονται τα προβλήματα. Δεν θυμάσαι τη χθεσινή μέρα ούτε σε ενδιαφέρει η αυριανή. Το μόνο σημαντικό για σένα είναι να βρεις τη δόση σου. Όταν πλέον συνειδητοποιήσεις τι έγινε, θέλεις να πάρεις τον χρόνο πίσω, αλλά δεν γυρίζει. Αν μπορούσα να γυρίσω τον χρόνο πίσω, δεν θα έπινα ποτέ ούτε χόρτο ούτε ποτό ούτε όλα τα άλλα. Έφτασα σε ένα σημείο που έπρεπε να επιλέξω αν θα ζήσω ή θα πεθάνω. Έπαθα πνευμονική εμβολή από τη χρήση της κοκαΐνης. Κόντεψα να πεθάνω... Ζω με τις συνέπειες κάθε μέρα. Στο πρόγραμμα ήρθα απαισιόδοξος, σιγά-σιγά, βήμα βήμα, στάθηκα στα πόδια μου. Έχω, όμως, πολύ δρόμο μπροστά μου. Αυτό που θέλω να πω σε σας τους νέους είναι να ζείτε το κάθε λεπτό της ζωής σας σαν να είναι το τελευταίο, μακριά από τις ουσίες!» Χρειάζεσαι βοήθεια; Στους συμβουλευτικούς σταθμούς του ΚΕΝΘΕΑ παρέχονται υπηρεσίες πρόληψης και ψυχολογικής απεξάρτησης σε εξωτερική βάση. Οι υπηρεσίες για τα εξαρτημένα άτομα και τους συγγενείς τους είναι δωρεάν. Οποιοσδήποτε νιώθει ότι χρειάζεται καθοδήγηση ή θεραπεία από τις εξαρτήσεις μπορεί να αποταθεί στο Λύκειο Αρχαγγέλου «Απόστολος Μάρκος»

17 Τα εν οίκω Πεθαίνουν μόνο αυτοί που τους ξεχνάμε! Ê ÏÔ Ì Ã Ú ÙÔ Γράφουν: Γιώργος Μαλάς Γ5, Σταύρος Συρίμης Γ6, Νικόλας Κκώστη Γ8, Παναγιώτης Μακρυγιώργης Γ8, Χριστόφορος Τομάζου Γ9 Oθάνατος και ο αποχαιρετισμός του φίλου μας Χαρίτου ήταν η πιο θλιβερή εμπειρία της ζωής μας. Στο άκουσμα του άδικου χαμού του φίλου μας, η καρδιά όλων μας ράγισε, ο πόνος ήταν και παραμένει αβάστακτος. Οι όμορφες στιγμές που περνούσαμε μαζί του στο Σχολείο και στην παρέα είναι τώρα η μοναδική παρηγοριά που έμεινε για όλους εμάς, που είχαμε την τύχη να τον γνωρίσουμε, έστω και για τόσο λίγο. Ήταν ένας καλός και αληθινός φίλος ο Χαρίτος. Πάντα ευχάριστος και διασκεδαστικός, με έναν καλό λόγο γα τον καθένα μας. Δεν κακοκάρδισε ποτέ κανέναν και κατάφερνε με τον τρόπο του να δημιουργεί ένα όμορφο κλίμα στην παρέα. Ήταν ο άνθρωπος του θάρρους και της καλοσύνης. Δεν δεχόταν ποτέ την αδικία και ήταν έτοιμος να υπερασπιστεί τους φίλους του, αν ένιωθε πως αδικούνταν. Το χιούμορ του ήταν ξεχωριστό και σπάνιο. Έβρισκε πάντα τον τρόπο να σκορπίζει το γέλιο με τα αστεία και τον εύθυμό του χαρακτήρα. Μας συμβούλευε να χαμογελάμε και να μην αφήνουμε τις δυσκολίες και τις έγνοιες να μας καταβάλλουν. Η οικογένεια του είναι συντετριμμένη. Της ευχόμαστε να έχει δύναμη και κουράγιο, για να αντέξει τον τόσο πόνο από τον άδικο χαμό του. Χωρίς να φταίει και χωρίς κανένας να το περιμένει, ήρθε ο θάνατος, που στέρησε από την οικογένεια και τους φίλους του έναν υπέροχο γιο και φίλο. Έναν φίλο που λέγαμε πως θα κρατούσαμε για πάντα. Ο Χάριτος θα είναι για πάντα στην ψυχή και στο μυαλό όλων όσοι τον γνωρίσαμε και τον αγαπήσαμε. Το Β8 του θα συνεχίσει να τον νιώθει κοντά, όσο μακριά και αν βρίσκεται τώρα. Οι αναμνήσεις μας θα έχουν πάντα πρωταγωνιστή τον αγαπημένο μας φίλο και θα μας κρατούν ενωμένους στη σκέψη του. Αιωνία θα είναι η μνήμη σου, παντοτινέ μας φίλε! «ı Ó ÙÔ Ì Ô ËÁÂ applefi ÙË ıóëùfiùëù ÛÙËÓ ı Ó Û.» πατέρας Παρασκευάς Παπαμιχαήλ Οθάνατος από τη φύση του προκαλεί πολύ έντονα συναισθήματα, καθώς αφορά στην οριστική απώλεια ενός αγαπημένου μας προσώπου, και μας φέρνει αντιμέτωπους με τη φιλοσοφική όψη του νοήματος της ζωής. Η συναισθηματική αντίδραση που ακολουθεί μια τέτοια απώλεια ονομάζεται πένθος και παρότι είναι μια μακρά και πολύ οδυνηρή εμπειρία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής μας. Σκοπός της διαδικασίας αυτής είναι να αποδεχθούμε τελικά την απώλεια και να συνεχίσουμε τη ζωή μας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα ξεχάσουμε το πρόσωπο που έφυγε ή ότι θα σταματήσει να μας ενδιαφέρει ο χαμός του. Ο άνθρωπος κάθε εποχής φοβόταν και φοβάται τον θάνατο, διότι ανέκαθεν του προκαλούσε φόβο και αποστροφή. Αυτό είναι λογικό, διότι ο θάνατος είναι μια ξένη κατάσταση προς τη φύση του ανθρώπου, εξαιτίας του ότι ο άνθρωπος έχει πλασθεί για την αθανασία, με τη δωρεά από τον Θεό της ζώσας ψυχής. Όμως, δυστυχώς, ο ίδιος ο άνθρωπος άνοιξε την πόρτα της εισόδου στον θάνατο, με την αποστασία και την αμαρτία, με τον εγωισμό και την παρακοή, που έχουν επακόλουθα τον πόνο, τη θλίψη, το κενό, την απογοήτευση και την απελπισία. Εδώ, όμως, αγαπητοί μου φίλοι, υπάρχει το νόημα και το θαύμα. Ενώ για τον άνθρωπο ο θάνατος είναι αποκρουστικό και τρομακτικό γεγονός, για την Εκκλησία μας θεωρείται ως μια αναπόφευκτη στιγμή της ζωής που μας οδηγεί από τη θνητότητα στην αθανασία, από τη φθορά στην αφθαρσία. Γι αυτό, λοιπόν, δεν μας απασχολεί τόσο το γεγονός του θανάτου, αλλά η απώλεια της ψυχής. Κι έτσι πρέπει να διάγουμε τη ζωή μας, προετοιμαζόμενοι δι αυτής για την προοπτική της αιωνιότητας. Ο παρών βίος είναι ένα πανδοχείο, όπου ο άνθρωπος διαμένει ολίγας ημέρας. Όσο πολυτελές και αν είναι αυτό το πανδοχείο, όσες ανέσεις και αν παρέχει, ο άνθρωπος προσδοκά την επιστροφή στο σπίτι του, έστω και αν αυτό είναι ταπεινό, φτωχό και απέριττο. Ένας μεγάλος θεολόγος, ο Μητροπολίτης Διοκλείας Κάλλιστος Γουέαρ, λέγει: «Ο φυσικός θάνατος πρέπει να ιδωθεί όχι αρχικά σαν τιμωρία, αλλά σαν μέτρο ανακουφιστικό, δοσμένο από τον Θεό που αγαπάει. Μέσα στο έλεός Του ο Θεός δεν θέλησε να συνεχίσουν να ζουν οι άνθρωποι απεριόριστα μέσα σ έναν πεπτωκότα κόσμο, δεμένο για πάντα μέσα στον φαύλο κύκλο των δικών τους επινοημάτων κι έτσι έδωσε έναν τρόπο φυγής. Γιατί ο θάνατος δεν είναι το τέλος της ζωής, αλλά η αρχή της ανανέωσής της. Αποβλέπουμε, πέραν από τον φυσικό θάνατο, στη μελλοντική επανασύνδεση σώματος και ψυχής, στην καθολική ανάσταση την έσχατη Ημέρα». Από τα παραπάνω καταλαβαίνουμε ότι ο Θεός μάς αντιμετωπίζει με απόλυτη αγάπη. Επιτρέπει ο θάνατος να εισέλθει στη ζωή μας, όχι σαν τιμωρία, αλλά ως προορισμό προς μιαν άλλη ζωή, επιστροφή στη Βασιλεία του Θεού, στην ύψιστη ζωή. O Ì ıëù Ì Ã Ú ÙÔ Ιούλιος μήνας, στη μέση του καλοκαιριού, και ξαφνικά σαν κεραυνός μάς βρήκε η είδηση του θανάτου του μαθητή μας Χαρίτου. Το μήνυμα του θανάτου του ήταν φοβερό για την οικογένειά του, αλλά και για όλους εμάς στο Σχολείο και ακόμη περισσότερο για τους φίλους και συμμαθητές του. Δυστυχώς, ο Χαρίτος τραυματίστηκε πολύ σοβαρά. Το νήμα της ζωής του κόπηκε πολύ άδικα και πολύ σύντομα. Και αν εμείς οι μεγάλοι έχουμε έναν τρόπο να αντιμετωπίζουμε τέτοιες δύσκολες στιγμές, για τα παιδιά και ιδιαίτερα για τους φίλους και τους συμμαθητές του, όλοι παιδιά νέα σαν κι εκείνον, είναι ακόμα πιο δύσκολο να καταλάβουν ότι ο Χαρίτος δεν θα είναι ξανά μαζί τους. Η περσινή χρονιά θα μείνει για πάντα χαραγμένη στις καρδιές των μαθητών του περσινού Β8. Έχασαν τον φίλο και τον αγαπημένο τους συμμαθητή, με τον οποίο πέρασαν φανταστικές στιγμές. Στήριζαν και αγαπούσαν ο ένας τον άλλον. Έδειχναν, όμως, μια ξεχωριστή αδυναμία στον Χαρίτο. Του έδειχναν την αγάπη τους, αλλά και το ότι υπολόγιζαν σε αυτόν. Στο πρωτάθλημα futsal, που διοργανώθηκε στο Σχολείο, στηρίζονταν στις δυνάμεις και ιδιαίτερα στα γρήγορά του πόδια. Εκείνος το ήξερε και σε κάθε αγώνα χάριζε στην ομάδα του και ένα τέρμα. Μέσα σε αυτό το τρελό και ζωηρό τμήμα, αναλύοντας λογοτεχνικά κείμενα στο πλαίσιο του μαθήματος των Νέων Ελληνικών, συζητούσαμε συχνά για την αντίθεση που υπάρχει ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο. Η ζωή, λέγαμε, αποτελείται από ευχάριστες και δυσάρεστες στιγμές! Κανένας δεν θα μπορούσε να φανταστεί ότι τόσο σύντομα, δυστυχώς, θα έχαναν έναν δικό τους άνθρωπο. Η ζωή για όλους εμάς συνεχίζεται Συνεχίζεται και για όλα τα παιδιά, που θα πρέπει να είναι δυνατοί και να θυμούνται για πάντα τον καλό τους φίλο. Ο Χαρίτος θα μένει για πάντα ζωντανός στη μνήμη μας! Πεθαίνουν μόνο αυτοί που τους ξεχνάμε Λίτσα Αντωνίου, Φιλόλογος Β8 ( ) Ποτέ δεν θα ξεχάσω μια μέρα που ήρθε ο Χαρίτος στο τέλος του μαθήματος και μου είπε: «Κύριε Ιορδάνου, μου αρέσουν πάρα πολύ αυτά τα ορυκτά, που φαίνονται στην πινακίδα δίπλα μου. Πού μπορώ να βρω μερικά από αυτά;». Βλέποντας τον θαυμασμό του τού υποσχέθηκα ότι στο επόμενο μάθημα θα του έφερνα μερικά από τη συλλογή μου, για να τα δει. Μόλις τα είδε, τα έπιασε με πάθος και με αγάπη. Με ρώτησε από πού θα μπορούσε να αγοράσει ένα. Όταν του είπα να διαλέξει όποιο ήθελε, για να του το χαρίσω, με αγκάλιασε και μου είπε: «Δεν φαντάζεσαι πόση χαρά μου δίνεις. Θα το φυλάξω για πάντα!». Ανδρέας Ιορδάνου, υπεύθυνος ΒΔ τμήματος Β8 ( ) Γνώρισα τον Χαρίτο ως υπεύθυνη καθηγήτρια του τμήματός του, κατά τη σχολική χρονιά Ως μαθητής είχε ιδιαίτερες ευαισθησίες και ανεπτυγμένο το αίσθημα του δικαίου. Ήταν πιστός στους φίλους του, τους οποίους πολλές φορές βοηθούσε, ακόμα και με προσωπικό κόστος. Τον χαρακτήριζε η ειλικρίνεια και η αυθεντικότητα. Ακόμα και κάτω από αντίξοες συνθήκες επιζητούσε να δημιουργεί καλές ανθρώπινες σχέσεις με τους φίλους και τους καθηγητές του, εκδηλώνοντας πάντα συναισθήματα αγάπης και ανιδιοτελούς φιλίας. Ξένια Χειμωνίδου, υπεύθυνη καθηγήτρια Β8 ( ) Μάρτιος 2015 ΤΕΥΧΟΣ 11 17

18 Τα εν οίκω Το τέλος μιας όμορφης διαδρομής... Επιμέλεια: Άννα Πατσαλίδου, Γ6 Νικολέτα Θωμά, Γ7 Χρύσω Στυλιανού, Γ9 Αγαπημένοι μου συμμαθητές, Ακόμη μια σχολική χρονιά φτάνει στο τέλος της. Μόνο που αυτή η χρονιά είναι διαφορετική από τις άλλες, αφού είναι η δική μας τελευταία στο Σχολείο. Τον ερχόμενο Ιούνιο, κάποιοι από μας θα πούμε «αντίο» για πάντα, ενώ άλλοι θα συνεχίσουμε να πορευόμαστε μαζί στη ζωή, αφού οι δεσμοί που αναπτύξαμε, κατά τα μαθητικά μας χρόνια, είναι τόσο ισχυροί, που δεν θα καταλυθούν ποτέ! Τα συναισθήματά μας είναι ανάμικτα... Το τέλος της μαθητικής μας ζωής σηματοδοτεί το τέλος μιας σειράς ευχάριστων, αλλά και κάποιων όχι και τόσο ευχάριστων, στιγμών που περάσαμε σε αυτόν τον σχολικό χώρο, κατά τα τρία χρόνια της φοίτησής μας. Σε λίγους μήνες, το διάβασμα, τα διαγωνίσματα, οι εργασίες, τα ατελείωτα δίωρα στις άβολες καρέκλες των αιθουσών, οι διαφωνίες με τους καθηγητές μας και οι συζητήσεις με τη Διεύθυνση και τους καθηγητές του Σχολείου για τη στολή και την εμφάνισή μας θα αποτελούν παρελθόν. Παρελθόν θα αποτελούν, όμως, και οι τρέλες που κάναμε την ώρα των διαλειμμάτων στα κιόσκια, οι ξέφρενοι πανηγυρισμοί μας στους αγώνες futsal, οι εκδηλώσεις μας και τόσα άλλα. Ποιος δεν θα θυμάται τα ασυγκράτητα γέλια των μαθητών και των καθηγητών, όταν, παίζοντας «κάμηλο», πέφταμε ο ένας μετά τον άλλο στο έδαφος; Όμορφες αναμνήσεις, που θα είναι για πάντα στις καρδιές μας. Αναμνήσεις, που θα μας συντροφεύουν μια ζωή, ανεξάρτητα από την πορεία που θα ακολουθήσει ο καθένας από μας, και θα μας εξοπλίζουν με δύναμη, για να συνεχίζουμε να κατακτούμε τα όνειρά μας. Ας κρατήσουμε, λοιπόν, όλα όσα μάθαμε και νιώσαμε ως μαθητές και ας αντιμετωπίζουμε ό,τι μας έρθει στη ζωή πάντα με χαμόγελο. Σε όλους εσάς, αγαπημένοι μου συμμαθητές, εύχομαι να εκπληρώσετε τους στόχους και τις επιθυμίες σας. Ακολουθείστε τα δικά σας όνειρα, χωρίς να κάνετε εκπτώσεις στις αρχές, την ανθρωπιά και την αξιοπρέπειά σας. Καλή συνέχεια! Χριστίνα Φιλίππου, Γ2 Δεν θα ξεχάσω... «...ποτέ τις στιγμές με τον Χαρίτο, τον διπλανό μου, με τον οποίο καθημερινά τσακωνόμασταν για όλα! Σ αγαπώ! » Μαρία Στυλιανού, Γ7 «...τις κενές μας, στη Β Λυκείου, όταν παίρναμε όλοι το φραπέ μας και καθόμασταν στα κιόσκια, αλλά και τις κορυφαίες ατάκες των συμμαθητών μου.» Νικολίνα Ιωάννου, Γ4 «...τα όμορφα διαλείμματα και τις διασκεδαστικές κενές στη fun class. Θα μου μείνουν, επίσης, αξέχαστες οι φιλίες που έκανα, που θα κρατήσουν για πάντα.» Ελεάνα Χαραλάμπους, Γ6 «...ποτέ το τμήμα μου στη Β Λυκείου, το Β8. Ήταν και θα είναι το καλύτερο!» Γιώργος Μαλάς, Γ5 «...τα διαλείμματα με τους φίλους που απέκτησα στο Λύκειο, αλλά και τις πρόβες που κάναμε για τους ενδοσχολικούς εορτασμούς, στους οποίους έλαβα μέρος, καθώς και τις πρόβες για τη θεατρική παράσταση Γενικά, παρά το άγχος που είχαμε για τα διαγωνίσματα και τους βαθμούς, τα μαθητικά χρόνια θα μου λείψουν. Πιστεύω ότι μέσα στο σχολείο ο καθένας από μας διαμόρφωσε τον δικό του χαρακτήρα.» Λένα Πάντη, Γ4 «...τη μουσική, κατά τη διάρκεια των διαλειμμάτων, και τους χορούς μας στην αυλή! Επίσης, τους συμμαθητές μου, με τους οποίους συμμετείχα σε διάφορες σχολικές εκδηλώσεις. Παρά την απογοήτευση και τις αποτυχίες, τα μαθητικά μου χρόνια θα παραμείνουν αξέχαστα.» Άντρια Στυλιανού, Γ6 «...ποτέ το τμήμα μου στη Β Λυκείου! Β8 family (13-14).» Χριστόφορος Τομάζου, Γ9 «...τις τρέλες που λέγαμε, αλλά και κάναμε με τον φίλο μας τον Χαρίτο, στα διαλείμματα. Όλα όσα ζήσαμε με την παρέα μου και τις ωραίες στιγμές που ζήσαμε κατά τις πρόβες της θεατρικής παράστασης, που ανεβάσαμε, όταν ήμουν στη Β Λυκείου Αυτά τα τρία υπέροχα χρόνια θα τα θυμάμαι για πάντα.» Αγγελική Μιαούλη, Γ8 «...το πρωινό ξύπνημα και τη χαρά που έκανα, όταν έβλεπα την αντίδραση των καθηγητών μου κάθε φορά που τους εναντιωνόμουν.» Νικόλας Γαρνάβος,Γ6 18 Λύκειο Αρχαγγέλου «Απόστολος Μάρκος»

19 Τα εν οίκω «...τις τρέλες που κάναμε στα διαλείμματα, αλλά και το απίστευτο άγχος της Γ Λυκείου. Η χρονιά, που όλοι επιθυμούσαμε να έρθει, φτάνει σχεδόν στο τέλος της και μαζί της τελειώνει και ο αγώνας του καθενός από μας για την υλοποίηση των στόχων, που είχε θέσει στην αρχή της. Παρόλα αυτά, όλοι μας φροντίζουμε καθημερινά να περνάμε καλά, ώστε να κρατήσουμε τις καλύτερες αναμνήσεις για το μέλλον. Εγώ θα ήθελα να ευχηθώ σε όλους εσάς τους τελειόφοιτους συμμαθητές μου κάθε επιτυχία στην προσπάθειά σας για την επίτευξη των στόχων σας.» Μάρκος Στυλιανού, Γ9 «πόσο δύσκολη ήταν αυτή η χρονιά για μας τους τελειοφοίτους. Δυστυχώς, είναι και η τελευταία μας στα σχολεία. Λυπάμαι που η μαθητική μας ζωή τελειώνει, παρά την πίεση των μαθημάτων. Δεν θα σας ξεχάσω ποτέ, φίλοι μου, καθώς και τις υπέροχες στιγμές που ζήσαμε μαζί! Δεν θα ξεχάσω τις φάρσες και τις αστείες μας στιγμές, κατά τα διαλείμματα και τα μαθήματα! Μαζί σας έζησα τα τρία καλύτερα χρόνια της ζωής μου! Δεν θα σας ξεχάσω και θα σας αγαπώ πάντοτε!» Αντώνης Πηλαβάς, Γ3 «...τις ωραίες αναμνήσεις με τους συμμαθητές και τους φίλους μου, εντός και εκτός της τάξης.» Μαρία Ζένιου, Γ1 «... την παρέα μου και τα αστεία που κάναμε.» Πέτια Νταμιάνοβα, Γ7 «... κάποια άτομα, που είχα την ευκαιρία να γνωρίσω καλύτερα, και όλα όσα έμαθα, όπως την αξία της αληθινής φιλίας και την ειλικρίνεια, αλλά και ότι χωρίς κόπο και μόχθο δεν καταφέρνεις ποτέ τίποτα. Τα τρία χρόνια που πέρασα στο Λύκειο θα μου μείνουν αξέχαστα.» Αναστασία Γενεθλίου, Γ6 «...όλες τις στιγμές που ζήσαμε ως τελειόφοιτοι... Το άγχος, την κούραση, την πίεση, αλλά και τις φιλίες, τις τρέλες, τα χαμόγελα και τα όνειρα για την πραγματοποίηση των στόχων, που ο καθένας από μας έθεσε στην αρχή της χρονιάς. Σε όλα αυτά συμπαραστάτες και καθοδηγητές μας ήταν οι καθηγητές μας, οι οποίοι βρίσκονταν δίπλα μας, δείχνοντας υπομονή. Μια στιγμή που δεν θα ξεχάσω ποτέ ήταν όταν όλες οι μαθήτριες της Γ Λυκείου χορέψαμε τη μέρα της Τσικνοπέμπτης.» Εύη Πέτρου, Γ9 «...τους χορούς μας στο διάλειμμα.» Ναταλία Κωνσταντίνου, Γ6 «...τις στιγμές που ήμασταν όλοι μαζί και κάναμε ό,τι βλακεία μάς ερχόταν στο μυαλό, αλλά και το συναίσθημα που νιώθαμε, όταν αργούσε να έρθει ο καθηγητής στην τάξη και ξαφνικά τον βλέπαμε να έρχεται.» Ραφαήλ Κωνσταντίνου, Γ2 «τα απίστευτα τρία χρόνια του Λυκείου, που πέρασα με τις φίλες μου!» «... τους πρωινούς ύπνους πάνω στο ξύλινο θρανίο.» Σταύρος Αντωνίου, Γ6 «... τα γέλια και τις τρέλες μας, κατά τα διαλείμματα, αλλά και τις φιλίες που δημιουργήσαμε! Τελευταία χρονιά φέτος και τα συναισθήματα είναι ανάμικτα. Ζούμε τις τελευταίες μαθητικές και τόσο όμορφες στιγμές μας και ετοιμαζόμαστε να ανοίξουμε τα φτερά μας, για να κάνουμε μια νέα αρχή στη ζωή μας. Κανείς μας δεν πιστεύει πώς πέρασαν τόσο γρήγορα τρία χρόνια από την ημέρα που πρωτοήρθαμε στο Λύκειο Είμαι σίγουρη πως τα μαθητικά χρόνια θα μας λείψουν. Εύχομαι σε όλους κάθε επιτυχία στη μετέπειτα πορεία σας!» Χρυστάλλα Πολυδώρου, Γ3 «...την καινούργια τρεεεεεεελοπαρέα που έκανα Νίκος, Νίκος2, Johnny, petykate, Sunday.. love ya girls.» Κατερίνα Δροσοπούλου, Γ7 «...την παιδικότητα, που ακόμη κουβαλούμε όλοι μέσα μας. Αν και ευχόμαστε να τελειώσει αυτή η δύσκολη σχολική χρονιά, για να ζήσουμε, επιτέλους, τη φοιτητική ζωή, η παιδικότητα που μας χαρακτήριζε αυτά τα τρία χρόνια είναι κάτι που κανένας μας δεν θέλει να χάσει.» Ιωάννα Νάρκισσου, Γ5 «...ποτέ τους φίλους μου.» Παύλος Μαυρής, Γ6 Μαρία Λαμπρία, Γ6 «...τους φίλους μου, τις πλάκες, τα αστεία μας και όλα όσα κάναμε μαζί. Επίσης, δεν θα ξεχάσω τους νέους φίλους που απέκτησα.» Σάββας Κωνσταντίνου, Γ9 «...ποτέ αυτήν τη σχολική χρονιά. Ήταν γεμάτη με όνειρα, στόχους και πολλή κούραση, εξαιτίας των πολλών υποχρεώσεων που είχαμε ως τελειόφοιτοι. Εύχομαι σε όλους εσάς, τους τελειόφοιτους συμμαθητές μου, να υλοποιήσετε τους στόχους σας και να κρατήσετε στο μυαλό και την καρδιά σας όλες τις τρελές στιγμές που ζήσαμε στο σχολείο.» Έλενα Χαραλάμπους, Γ9 «...το ταξίδι των τριών χρόνων στο Λύκειο. Ως τελειόφοιτες συνειδητοποιήσαμε ότι σημασία δεν έχει η Ιθάκη, αλλά το ταξίδι... Οι αναμνήσεις και οι στιγμές αυτού του ταξιδιού ήταν οι ομορφότερες μέχρι τώρα στη ζωή μας. Καλή σταδιοδρομία σε όλους μας! Και να θυμάστε πως τα καλύτερα τώρα αρχίζουν!» Νάταλη Απέητου, Αθανασία Λάμπρου, Χρυστάλλα Χριστοδούλου Γ5 «...το απίστευτο ταξίδι της αντιπροσωπείας του Σχολείου μας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Στρασβούργο. Ήταν μια πραγματικά φανταστική εμπειρία!» Κυπριανός Κολιός, Γ4 «...τα πειράγματα που κάναμε με την κολλητή μου Φρειδερίκη, σε γνωστούς και αγνώστους, με πολλούς από αυτούς να τα παίρνουν στα σοβαρά... Επίσης, δεν θα ξεχάσω τις ατέλειωτες συζητήσεις που κάναμε στα διαλείμματα, τις κενές, αλλά και την ώρα του μαθήματος.» Κατερίνα Νεοκλέους, Γ9 «Το σχολείο μέχρι τώρα ήταν το δεύτερο μου σπίτι, η δεύτερη οικογένειά μου... Τι δεν θα ξεχάσω από αυτό; Το δύσκολο πρωινό ξύπνημα, την ανυπομονησία που ένιωθα κάθε πρωί, σκεφτόμενη ότι ίσως θα είχαμε κάποια κενή, την αγωνία που με κατέκλυζε σε κάθε διαγώνισμα, το άγχος για την επίδοσή μου, τα αστεία με τους συμμαθητές μου, την αυλή, τα γέλια, την ανεμελιά... Η κούραση της Γ Λυκείου μπορεί να με έκανε να θέλω να κλείσει το κεφάλαιο του σχολείου, όσον το δυνατόν συντομότερα, όμως, ξέρω ότι μετά από κάποια χρόνια θα αναπολώ αυτές τις στιγμές και θα λέω πως θα έδινα τα πάντα για να γίνω και πάλι παιδί, να βρισκόμουνα στις ίδιες τάξεις και στα ίδια θρανία!» Ευγενία Κούρρη, Γ4 «...όλες τις στιγμές που έζησα στο Λύκειο. Τα αστεία, τα γέλια, τις τρέλες και τα όνειρα που κάναμε με τους φίλους μου και ιδιαίτερα με την κολλητή μου, Κατερίνα. Τα συναισθήματα για το τέλος είναι ανάμικτα, αφού, αν και περιμέναμε με ανυπομονησία τη στιγμή αυτή, τώρα που έφτασε μας βρίσκει απροετοίμαστους. Αυτό, όμως, που θα θυμάμαι για πάντα, είναι τις στιγμές που έζησα με ένα αγαπημένο μου πρόσωπο, το οποίο χάθηκε τόσο άδικα, τον θείο και συμμαθητή μου Χαρίτο. Η απουσία του φέτος από το Σχολείο και τη ζωή μου ήταν αισθητή.» Φρειδερίκη Γιασουμή, Γ9 Μάρτιος 2015 ΤΕΥΧΟΣ 11 19

20 Τα εν οίκω Bi-Communal Youth Institute Γράφει: Πέτρος Κουρτελλάρης, Γ5 Στις 20 Ιουλίου 2014, μαζί με άλλους έντεκα Ελληνοκύπριους και οκτώ Τουρκοκύπριους συνομήλικούς μου, αναχώρησα για την πρωτεύουσα των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, Ουάσιγκτον, για να λάβω μέρος στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Bi-Communal Youth Institute». To πρόγραμμα διοργανώνεται από το Fulbright Center στην Κύπρο, σε συνεργασία με την Αμερικανική Πρεσβεία και την Αμερικανική Κυβέρνηση, και έχει ως κύριο στόχο την προώθηση της συνεργασίας των δύο κοινοτήτων του νησιού, των Ελληνοκυπρίων και των Τουρκοκυπρίων. Στα πλαίσια του προγράμματος, οι συμμετέχοντες είχαμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε διάφορα σεμινάρια στο George Washington University, που αφορούσαν στις ηγετικές ικανότητες, τη διαχείριση και την επίλυση συγκρούσεων και την ειρήνη γενικότερα. Τελικός μας στόχος ήταν να εκπονήσουμε μια μελέτη, με γενικό θέμα τη δημιουργία μιας εταιρείας που θα είχε κοινωνική και πολιτική επίδραση και στις δύο κοινότητες του νησιού. Η ομάδα στην οποία συμμετείχα επέλεξε η μελέτη μας να αφορά στη δημιουργία μιας μικρής εταιρείας στη νεκρή ζώνη. Πέραν, όμως, από το εκπαιδευτικό μέρος του προγράμματος, η παραμονή μας στην Ουάσιγκτον περιλάμβανε επισκέψεις στο Καπιτώλιο, τον Λευκό Οίκο, τη Βιβλιοθήκη του Καπιτωλίου, το μνημείο του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ και τον γνωστό Οβελίσκο. Ξεχωριστή εμπειρία υπήρξε και η ευκαιρία που είχαμε να παρακολουθήσουμε από κοντά μια συνεδρία της Αμερικανικής Γερουσίας. Αυτό που πραγματικά θα μείνει ανεξίτηλο, όμως, στην καρδιά και το μυαλό μου είναι οι ισχυροί δεσμοί φιλίας που δημιουργήσαμε με τους Τουρκοκυπρίους. Κατά τη διάρκεια της συνύπαρξής μας, ανταλλάσσοντας τις δικές μας ιστορίες, σκέψεις και προβληματισμούς, συνειδητοποιήσαμε ότι αυτά που μας ενώνουν είναι πολύ περισσότερα από αυτά που μας χωρίζουν. Οι πολιτικές σκοπιμότητες και τα συμφέροντα, τα οποία συντηρούν την πολιτική διαχωρισμού που εφαρμόζεται στο νησί μας εδώ και σαράντα ένα χρόνια, θα πρέπει να τερματιστούν άμεσα. Επιβάλλεται να εργαστούμε όλοι για ένα κοινό μέλλον. EUROSCOLA: Μια φανταστική εμπειρία! Γράφει: Άντρια Μαυρή, Γ1 Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, από το 1992, διοργανώνει στο Στρασβούργο της Γαλλίας το εκπαιδευτικό πρόγραμμα Εuroscola, στο οποίο συμμετέχουν 500 περίπου μαθητές από τα 28 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το πρόγραμμα αυτό δίνει τη δυνατότητα σε νέους της Ευρώπης να συναντηθούν, να συζητήσουν και να ανταλλάξουν απόψεις για θέματα και προβλήματα που τους απασχολούν, αλλά και να εκφράσουν τις προσδοκίες και τα σχέδιά τους για το μέλλον της Ευρώπης. Στo Euroscola, που πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 2014, το Σχολείο μας είχε τον συντονιστικό ρόλο και συμμετείχε με δέκα μαθητές, οι οποίοι επιλέγηκαν με βάση τα αποτελέσματα που πέτυχαν σε ενδοσχολικό διαγωνισμό, που αφορούσε σε θέματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι μαθητές που εκπροσώπησαν το Σχολείο μας ήταν: Άντρια Μαυρή Γ1, Ιωσηφίνα Χαραλάμπους Γ1, Χριστίνα Φιλίππου Γ2, Κυπριανός Κολιός Γ4, Ευγενία Κούρρη Γ4, Λοΐζος Κωνσταντίνου Γ4, Ιφιγένεια Μιχαήλ Γ5, Χρυστάλλα Χριστοδούλου Γ5, Ελεάνα Χαραλάμπους Γ6 και Μαρία Γεωργίου Γ7. Συμμετείχαν επίσης ως συνοδοί οι καθηγήτριες Μαρία Νεοκλέους ΒΔ και Ιωάννα Τασσύ. Γράφουν: Άρτεμις Στυλιανού, Α2 Πελαγία Τσαλαμπούνη, Α2 Άντρη Χαραλαμπίδου, Α2 Το Γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Κύπρο, σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, διοργανώνει το πρόγραμμα «European Parliament-A different perspective», στοχεύοντας στην προώθηση της ευρωπαϊκής ταυτότητας των Κυπρίων. Το Σχολείο Η ευκαιρία που μας δόθηκε να συμμετέχουμε στο εκπαιδευτικό αυτό πρόγραμμα μας γέμισε με ενθουσιασμό και ανυπομονησία. Τα συναισθήματα, όμως, αυτά έπρεπε να μετριαστούν και να μετουσιωθούν σε σκληρή δουλειά, αφού η επιθυμία όλων ήταν να εκπροσωπήσουμε το Σχολείο και τη χώρα μας επάξια. Συμπαραστάτες και καθοδηγητές στην προετοιμασία μας υπήρξαν η ΒΔΑ του Σχολείου μας Λευκή Χατζηττοφή και η ΒΔ Ισμήνη Μιτίδη. Η αναχώρησή μας για το Στρασβούργο έγινε στις 29 Οκτωβρίου Τα συναισθήματά μας ήταν ανάμικτα... Από τη μια αγωνιούσαμε γι αυτά που μας περίμεναν και από την άλλη νιώθαμε μεγάλη χαρά για όσα ζούσαμε. Η επόμενη μέρα ήταν και η πιο σημαντική, καθώς για πρώτη φορά θα επισκεπτόμασταν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και θα γνωρίζαμε από κοντά τους εκπροσώπους των άλλων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με την άφιξή μας στο κτήριο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αφού έγινε το επίσημο καλωσόρισμα, ένας μαθητής από κάθε ομάδα παρουσίασε τη χώρα του στους υπολοίπους. Τη χώρα μας ανέδειξε με εντυπωσιακό τρόπο ο συμμαθητής μας Κυπριανός Κολιός. Στη συνέχεια, ως νέοι ευρωβουλευτές, χωρισμένοι σε ομάδες, απαντήσαμε σ ένα κουίζ και στη συνέχεια ασχοληθήκαμε με διαφορετικές θεματικές ενότητες. Μετά από ώρες ελεύθερης συζήτησης και ανταλλαγής απόψεων, ο αρχηγός της κάθε ομάδας ανακοίνωσε στην αίθουσα των συνεδριάσεων τις αποφάσεις που είχε λάβει η ομάδα του για το θέμα που συζήτησε και ακολούθησε συζήτηση, στην οποία έλαβαν μέρος όλοι οι συμμετέχοντες. Η ημέρα που περάσαμε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ήταν μια φανταστική εμπειρία! Κατά την παραμονή μας στο Στρασβούργο, είχαμε την ευκαιρία να επισκεφθούμε την πανέμορφη πόλη της Χαϊδελβέργης στη Γερμανία, όπου ξεναγηθήκαμε στην παλιά πόλη και το κάστρο της, και να γνωρίσουμε το μαγευτικό Στρασβούργο, καθώς και το γειτονικό χωριό, Colmar. Η επιστροφή στα πάτρια εδάφη μάς βρήκε να αναπολούμε κάθε λεπτό αυτού του αξέχαστου ταξιδιού, που μας γέμισε με υπέροχες εμπειρίες και αναμνήσεις. Μακάρι να είχαμε συχνά τη δυνατότητα να ζούμε τέτοιες ανεπανάληπτες στιγμές! «European Parliament - A different perspective» Διάλεξη του ευρωβουλευτή Κώστα Μαυρίδη μας, στα πλαίσια του προγράμματος αυτού, προσκάλεσε τον ευρωβουλευτή Κώστα Μαυρίδη, ο οποίος μίλησε σε μαθητές της Γ Λυκείου για διάφορα ευρωπαϊκά θέματα. Το γενικό θέμα της ομιλίας του ήταν «Ο ρόλος της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση στον νέο αιώνα». Αφού συγκεντρωθήκαμε στο αμφιθέατρο του Σχολείου, μαθητές του Ευρωπαϊκού Ομίλου παρουσιάσαμε στους συμμαθητές μας το βιογραφικό του φιλοξενουμένου μας. Ο κύριος Μαυρίδης ξεκίνησε τον λόγο του, δίνοντάς μας κάποιες βασικές πληροφορίες για την ιστορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα θεσμικά της όργανα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το ευρώ και την ΟΝΕ. Ο ομιλητής, σχολιάζοντας την παρούσα οικονομική κατάσταση της Ελλάδας, ανέφερε ότι μια πιθανή έξοδος της χώρας από την Ευρωπαϊκή Ζώνη θα επηρέαζε άμεσα την Κύπρο και γενικότερα όλη την Ευρώπη. Παράλληλα, τόνισε ότι η Ελληνική Κυβέρνηση θα πρέπει να επιτύχει τους στόχους της, ώστε η οικονομική κατάσταση της χώρας να βελτιωθεί σύντομα. Στη συνέχεια, έκανε αναφορά στον φυσικό πλούτο της Κύπρου, επισημαίνοντας ότι είναι πολύ σημαντικό να γίνει σωστά η διαχείρισή του. Σχολιάζοντας το ενδεχόμενο η Κύπρος να εξέλθει από την Ευρωπαϊκή Ένωση, υποστήριξε ότι αυτό θα ήταν καταστροφικό. Στη συνέχεια, ο Ευρωβουλευτής απάντησε σε όλα τα ερωτήματα που του υποβάλαμε και συζήτησε μαζί μας διάφορα ευρωπαϊκά θέματα. Όλοι όσοι είχαμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε τη διάλεξη μείναμε πολύ ικανοποιημένοι και ελπίζουμε ότι θα μας ξαναδοθεί η ευκαιρία να λάβουμε και στο μέλλον μέρος σε παρόμοιες δράσεις. 20 Λύκειο Αρχαγγέλου «Απόστολος Μάρκος»

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ 2014-2015 Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ Η τουρκική εισβολή μέσα από φωτογραφίες Εργασίες από τα παιδιά του Γ 2 Το πρωί της 20 ης Ιουλίου 1974, οι Κύπριοι ξύπνησαν από τον ήχο των σειρήνων. Ο ουρανός ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΟΣ. ακόμα υπό κατοχή ακόμα διαιρεμένη 1974-2014

ΚΥΠΡΟΣ. ακόμα υπό κατοχή ακόμα διαιρεμένη 1974-2014 ΚΥΠΡΟΣ ακόμα υπό κατοχή ακόμα διαιρεμένη 1974-2014 ΦΩΤΟ: Κάτια Χριστοδούλου 1974-2014 ΚΥΠΡΟΣ ΑΚΟΜΑ ΥΠΟ ΚΑΤΟΧΗ, ΑΚΟΜΑ ΔΙΑΙΡΕΜΕΝΗ Τα αποτελέσματα της στρατιωτικής εισβολής της Τουρκίας στην Κύπρο το 1974

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ «ΑΞΙΖΕ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΑΝΤΗΘΟΥΜΕ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ» ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ 1 Ο ΕΠΑ.Λ ΧΑΝΙΩΝ Ό,τι δεν συνέβη, είναι ό,τι δεν ποθήσαμε,

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ «Δεν γράφω για να είμαι αγαπητή» Βικτόρια Χίσλοπ: «Τον Ερντογάν τον φοβάμαι. Είναι δικτάτορας!» H Βικτόρια Χίσλοπ Η συγγραφέας Βικτόρια Χίσλοπ, γνωστή για «Το Νησί» που μεταφέρθηκε με μεγάλη επιτυχία στην

Διαβάστε περισσότερα

Λόγια αποχαιρετισμού ενός τελειόφοιτου μαθητή

Λόγια αποχαιρετισμού ενός τελειόφοιτου μαθητή Λόγια αποχαιρετισμού ενός τελειόφοιτου μαθητή Εργασία από τα παιδιά της Στ 1 2014-2015 Να που φτάσαμε πάλι στο τέλος μιας ακόμα χρονιάς. Μιας χρονιάς που καθορίζει πολλές στιγμές που θα γίνουν στο μέλλον.

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική»

3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική» 3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική» ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ HILTON PARK 28 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ κ. ΔΗΜΗΤΡΗ ΣΥΛΛΟΥΡΗ 1 Αγαπητέ κύριε

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου.

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου. Εισαγωγή Το Παγκύπριο Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων δημιουργήθηκε το 1960. Πρωταρχικός του στόχος είναι η προσφορά και η στήριξη του παιδιού στην Κυπριακή κοινωνία. Το Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων, μέσα από τις εβδομαδιαίες

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»!

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»! Η Ζωή είναι 8 χρονών και πριν 3 χρόνια ο παιδιάτρος και οι γονείς της, της εξήγησαν πως έχει Νεανική Ιδιοπαθή Αρθρίτιδα. Από τότε η Ζωή κάνει όλα αυτά που τη συμβούλεψε ο παιδορευματολόγος της και είναι

Διαβάστε περισσότερα

1. Γράφουμε το όνομα της Κύπρου και του Ηνωμένου Βασιλείου στη θέση τους στον χάρτη.

1. Γράφουμε το όνομα της Κύπρου και του Ηνωμένου Βασιλείου στη θέση τους στον χάρτη. Ο Αντρέας είναι δέκα χρόνων, κάτοικος Λονδίνου στο Ηνωμένο Βασίλειο και προγραμματίζει να έρθει στην Κύπρο με τους γονείς του για να περάσει τις καλοκαιρινές του διακοπές. Μελετά διάφορες πληροφορίες για

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού

ΦΙΛΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΦΙΛΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΕΣ: 3.2. Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων και σχέσεων 3.3 Διαπολιτισμικότητα - Αποδοχή και Διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

www.alambra.org.cy ΧΟΡΗΓΟΣ: ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΙΣΤΩΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΥΜΠΙΩΝ - ΑΛΑΜΠΡΑΣ

www.alambra.org.cy ΧΟΡΗΓΟΣ: ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΙΣΤΩΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΥΜΠΙΩΝ - ΑΛΑΜΠΡΑΣ www.alambra.org.cy Ειρήνης 4, 2563 Αλάμπρα, Λευκωσία, Τηλ: 22522457, Φαξ: 22526402 E-mail: koin.symalambras@cytanet.com.cy, Αρχαιολογικός Οικισμός Αλάμπρας Αιωνόβιο δέντρο, Φραγκοελιά Ειρήνης 4, 2563 Αλάμπρα,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Διάβαστε αναλυτικά την συνέντευξη που έδωσε στην Stadio, ο Χαράλαμπος Λυκογιάννης.

Διάβαστε αναλυτικά την συνέντευξη που έδωσε στην Stadio, ο Χαράλαμπος Λυκογιάννης. Διάβαστε αναλυτικά την συνέντευξη που έδωσε στην Stadio, ο Χαράλαμπος Λυκογιάννης. Στην αρχή της σεζόν ήσουν μεταξύ ομάδας νέων και πρώτης ομάδας. Τι σκεφτόσουν τότε για την εξέλιξη της χρονιάς; Στην αρχή

Διαβάστε περισσότερα

Πέννυ Εμμανουήλ Κυβερνήτης Θ117Α

Πέννυ Εμμανουήλ Κυβερνήτης Θ117Α Αθήνα 31-7-2012 Αρ. πρωτ. 12 Προς την Επιτροπή Ανταλλαγών Νέων Αγαπητέ Πρόεδρε Τάσο Γρηγορίου, Με την Παρούσα επιστολή θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την εγκάρδια φιλοξενία των 4 παιδιών του Θέματός μας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΥΚΑΜΠΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ σε βιβλίο με εικόνες. LET S SHARE OUR CULTURE (ΑΣ ΜΟΙΡΑΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ) Αυτό το πρόγραμμα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1 Ο. Η μέρα αυτή λοιπόν σκοπό έχει να μας κάνει να πούμε όχι στο κάπνισμα. Μπορείτε να μου πείτε γιατί;

ΜΑΘΗΜΑ 1 Ο. Η μέρα αυτή λοιπόν σκοπό έχει να μας κάνει να πούμε όχι στο κάπνισμα. Μπορείτε να μου πείτε γιατί; Δασκάλα: Λουίζα Σόλου Πιττάκαρα Μάιος 2008 ΜΑΘΗΜΑ 1 Ο Στόχοι: Τα παιδιά: να ονομάζουν τις δυσάρεστες συνέπειες του καπνίσματος στην υγεία, την κοινωνία, το περιβάλλον και την οικονομία να συμπεράνουν και

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 16 IOYΛΙΟΥ ΣΤΑ ΠΕΡΙΠΤΕΡΑ Ο ΤΟΜΟΣ Α ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ

ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 16 IOYΛΙΟΥ ΣΤΑ ΠΕΡΙΠΤΕΡΑ Ο ΤΟΜΟΣ Α ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 16 IOYΛΙΟΥ ΣΤΑ ΠΕΡΙΠΤΕΡΑ Ο ΤΟΜΟΣ Α ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ Πραξικόπημα και Τουρκική Εισβολή Πεσόντες, Αγνοούμενοι και Θύματα Αιχμαλωσία

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου 19-10-2015

Δελτίο Τύπου 19-10-2015 Ιβήριδος 9, T.K. 54351 Θεσσαλονίκη, τηλ.: 2310 905164, fax: 2310 903721 Email επικοινωνίας: anestis_anastasiadis@yahoo.gr, axmetaloulis@gmail.com Ιστοσελίδα: www.loutropoleis.com Δελτίο Τύπου 19-10-2015

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Δρ. Χρήστος Παναγιωτόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδικής και Εφηβικής Ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-15 Μάθημα: Ελληνικά για ξενόγλωσσους Επίπεδο: Ε1 Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια: Χριστίνα Τσώτα

Επιμέλεια: Χριστίνα Τσώτα ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ Σχολ. Έτος: 2013 2014 Επιμέλεια: Χριστίνα Τσώτα ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ 1 η Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Η επιστολή ή το γράμμα είναι ένα είδος επικοινωνιακού λόγου, πολύ χρήσιμο για την κοινωνική μας ζωή. Υπάρχουν διάφορα είδη επιστολών. Μια επιστολή μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013)

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) 1 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) Κύριε Υπουργέ Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, φίλε Θανάση Τσαυτάρη, Υψηλοί προσκεκλημένοι,

Διαβάστε περισσότερα

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!»

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!» Ημερομηνία 27/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.thinkover.gr Ανδριάνα Βούτου http://www.thinkover.gr/2015/04/27/stefanos-livos/ Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Το κυνηγί της φώκιας νέο index Το κυνήγι της φώκιας...2 Λεξιλόγιο...2 Ερωτήσεις...4 Κείμενο...5 Το κυνήγι της φώκιας...5

Το κυνηγί της φώκιας νέο index Το κυνήγι της φώκιας...2 Λεξιλόγιο...2 Ερωτήσεις...4 Κείμενο...5 Το κυνήγι της φώκιας...5 Το κυνηγί της φώκιας νέο index Το κυνήγι της φώκιας...2 Λεξιλόγιο...2 Ερωτήσεις...4 Κείμενο...5 Το κυνήγι της φώκιας....5 Page 1Τ Το κυνήγι της φώκιας Λεξιλόγιο Καταλαβαίνεις τις λέξεις; 1. Ολοκληρώνομαι

Διαβάστε περισσότερα

Ιανουάριος. Κτήριο του Κοινοτικού Συμβουλίου. 1 Βασίλης 6 Θεοφάνης, Φώτης 7 Ιωάννης, Πρόδρομος 11 Θεοδόσης 17 Αντώνης

Ιανουάριος. Κτήριο του Κοινοτικού Συμβουλίου. 1 Βασίλης 6 Θεοφάνης, Φώτης 7 Ιωάννης, Πρόδρομος 11 Θεοδόσης 17 Αντώνης Τερσεφάνου 2014 ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΕΡΣΕΦΑΝΟΥ, Ιανουάριος Κτήριο του Κοινοτικού Συμβουλίου 1 Βασίλης 6 Θεοφάνης, Φώτης 7 Ιωάννης, Πρόδρομος 11 Θεοδόσης 17 Αντώνης 18 Θανάσης, Κύριλλος 19 Μακάριος 20 Ευθύμιος

Διαβάστε περισσότερα

Φίλες και φίλοι, Συνδημότες και συνδημότισσες, Αγαπητοί μου συνεργάτες, Σας ευχαριστώ από τα βάθη της ψυχής μου για αυτή την μεγάλη και εντυπωσιακή

Φίλες και φίλοι, Συνδημότες και συνδημότισσες, Αγαπητοί μου συνεργάτες, Σας ευχαριστώ από τα βάθη της ψυχής μου για αυτή την μεγάλη και εντυπωσιακή Φίλες και φίλοι, Συνδημότες και συνδημότισσες, Αγαπητοί μου συνεργάτες, Σας ευχαριστώ από τα βάθη της ψυχής μου για αυτή την μεγάλη και εντυπωσιακή σας παρουσία. Η παρουσία σας σήμερα εδώ αποδεικνύει ότι

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε.

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε. Εισήγηση του Ν. Λυγερού στη 2η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Ποντιακής Νεολαίας "Οι προκλήσεις του 21ου αιώνα, η ποντιακή νεολαία και ο ρόλος της στο οικουμενικό περιβάλλον". Συνεδριακό Κέντρο Ιωάννης Βελλίδης

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Β Δεύτερη διδακτική πρόταση Ημερολόγια Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα παιδιά ή ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

«Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης»

«Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης» ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ 2013 «Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης» Δημήτρης Γκόντας Περιβάλλον κρίσης! Τι σημαίνει κρίση; Μισθοί της πείνας. Οικονομικό αδιέξοδο. Ανεργία άνω του 25%, δεν βρίσκω

Διαβάστε περισσότερα

- `Εντιμη Εκπρόσωπη του Υπουργού Οικονομικών Κυρία Ρέα Γεωργίου Γενική Λογίστρια της Δημοκρατίας.

- `Εντιμη Εκπρόσωπη του Υπουργού Οικονομικών Κυρία Ρέα Γεωργίου Γενική Λογίστρια της Δημοκρατίας. 1 ΤΕΛΕΤΗ ΒΡΑΒΕΥΣΗΣ 9ης ΠΑΓΚΥΠΡΙΑΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ Σάββατο 8 Ιουνίου 2013 - Αίθουσα τελετών του Πανεπιστημίου Κύπρου κτίριο Αναστάσιος Γ Λεβέντης αίθουσα Β108 στην Πανεπιστημιούπολη - `Εντιμη Εκπρόσωπη

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό Δελτίο Ιούνιος 2013 - Τεύχος 31

Ενημερωτικό Δελτίο Ιούνιος 2013 - Τεύχος 31 The G C School of Careers Ελληνικό Δημοτικό Σχολείο & Νηπιαγωγείο Ενημερωτικό Δελτίο Ιούνιος 2013 - Τεύχος 31 17 Μαΐου Το σχολείο συμμετέχει με επιτυχία σε Αθλητική Hμερίδα μεταξύ μαθητών ιδιωτικών σχολείων.

Διαβάστε περισσότερα

Χιλιάδες παιδιά ανήκουν σε Π.Α.Ε ή υπογράφουν σε κάποια Π.Α Ε, ελάχιστα όμως το δημοσιοποιούν, σαν να πήραν το ΝΟΜΠΕΛ!

Χιλιάδες παιδιά ανήκουν σε Π.Α.Ε ή υπογράφουν σε κάποια Π.Α Ε, ελάχιστα όμως το δημοσιοποιούν, σαν να πήραν το ΝΟΜΠΕΛ! Προ ημερών, κάνοντας την αγαπημένη μου, αθλητική περιήγηση στο διαδίκτυο, πάτησα «στοπ», σε μια περίεργη φωτό λεζάντα. Παράγοντας Π.Α.Ε της Σούπερ λίγκα Βορείου Ελλάδος, ποζάρει στα γραφεία της ομάδος,

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους Μάθημα 1 Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους μήνες και θα μοιραστούμε πολλά! Ας γνωριστούμε λοιπόν. Ο καθένας από εμάς ας πει λίγα λόγια για τον

Διαβάστε περισσότερα

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Γενικά Δημήτρης Χατζής Περιεχόμενα «Το διπλό βιβλίο» Περίληψη Ιστορικό πλαίσιο Τίτλος του έργου Δομή

Διαβάστε περισσότερα

Το τέλος του Μικρασιατικού Ελληνισμού

Το τέλος του Μικρασιατικού Ελληνισμού Το τέλος του Μικρασιατικού Ελληνισμού Η γιαγιά μου, η μητέρα του πατέρα μου, λεγόταν Αλεξάνδρα Καλπάκα και ήταν γεννημένη στο Αϊβαλί. Οι γονείς της ήταν Αϊβαλιώτες, γέννημα θρέμμα. Ζούσαν στο Αϊβαλί πάρα

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις Έτσι έλεγαν οι αρχαίοι Κινέζοι Εμείς, οι μαθητές της Α και Β Τάξης του δημοτικού σχολείου Λισβορίου θα σας πούμε την ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια»

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» Α ομάδα «Κάθεσαι καλά, Γκέοργκ; Καλύτερα να καθίσεις, γιατί σκοπεύω να σου διηγηθώ μια ιστορία για γερά νεύρα». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας του βιβλίου αρχίζει να ξετυλίγει

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα M A R K E T I N G R E S E A R C H S E R V I C E S Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα Δεκέμβριος 2010 Εισαγωγή Φέτος, είπαμε να γιορτάσουμε τα Χριστούγεννα με μια έρευνα που αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1. Ανάπτυξη και Ενδυνάμωση του Εαυτού 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Συναισθηματική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) ***

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) *** «...Η γλωσσομάθεια στις μέρες μας είναι απαραίτητη. Τα άτομα με επαρκή γνώση μιας ξένης γλώσσας έχουν τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικότεροι στις σπουδές τους, αφού μπορούν ψάχνοντας σε ξένες βιβλιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1 Λορέντζος Χαζάπης Γιάννης Ζάραγκας Διοίκηση Λειτουργιών τα τετράδια μιας Οδύσσειας τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών Αθήνα 2012 τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γινόμαστε και εμείς μικροί εθελοντές.προσφέρουμε αγάπη και χαρά στους συνανθρώπους μας χωρίς ανταλλάγματα.

Γινόμαστε και εμείς μικροί εθελοντές.προσφέρουμε αγάπη και χαρά στους συνανθρώπους μας χωρίς ανταλλάγματα. 0 Γινόμαστε και εμείς μικροί εθελοντές.προσφέρουμε αγάπη και χαρά στους συνανθρώπους μας χωρίς ανταλλάγματα. Μια εργασία από τους μαθητές της Δ 2 Υπεύθυνη δασκάλα: Ελένη Μιχαήλ Σχολική χρονιά 2013-2014

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

DESIGNED BY NETINFO PLC

DESIGNED BY NETINFO PLC DESIGNED BY NETINFO PLC Τηλ: 22652090 Φαξ: 22652690 Ο πρόεδρος, τα μέλη και το προσωπικό του Κοινοτικού Συμβουλίου Πλατανιστάσας, σας εύχονται Ευτυχισμένο το Νέο Έτος 2011 Κοπή της βασιλόπιτας από τον

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε.

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε. Μάχη Νικολάρα: Θα μιλήσουμε για τον τομέα της εκπαίδευσης από μια άλλη σκοπιά. Οι ανακοινώσεις του Υπουργείου Παιδείας εχθές ανέτρεψαν κατά κάποιο τρόπο τον προγραμματισμό αυτής της εκπομπής, όμως όλα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ, στις διάφορες δραστηριότητες που διοργανώνει κάθε χρόνο, προσπαθεί να αφυπνίσει τους μαθητές για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY

ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY Προσαρμογή- Αποχωρισμός Αγαπητοί γονείς, Κατανοώντας τους προβληματισμούς και τα ερωτήματα σας γύρω από θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ EURO RUN www.nea-trapezogrammatia-euro.eu Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ - 2 - Η Άννα και ο Αλέξης είναι συμμαθητές και πολύ καλοί φίλοι. Μπλέκουν πάντοτε σε φοβερές καταστάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Γονείς και Έφηβοι Λίγο Πριν τις Πανελλαδικές: Τρόποι Αποδοτικής Μελέτης και Διαχείρισης του Άγχους Τι είναι το Άγχος και τι το Προκαλεί;

Γονείς και Έφηβοι Λίγο Πριν τις Πανελλαδικές: Τρόποι Αποδοτικής Μελέτης και Διαχείρισης του Άγχους Τι είναι το Άγχος και τι το Προκαλεί; Γονείς και Έφηβοι Λίγο Πριν τις Πανελλαδικές: Τρόποι Αποδοτικής Μελέτης και Διαχείρισης του Άγχους Τι είναι το Άγχος και τι το Προκαλεί; Τι είναι το άγχος; Άγχος είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά το

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΠΕΤΡΟΥ ΚΑΙ ΠΑΥΛΟΥ

ΛΥΚΕΙΟ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΠΕΤΡΟΥ ΚΑΙ ΠΑΥΛΟΥ ΛΥΚΕΙΟ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΠΕΤΡΟΥ ΚΑΙ ΠΑΥΛΟΥ Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη 3085 ΛΕΜΕΣΟΣ Τηλέφωνα επικοινωνίας: Γραμματεία: 25692110, Διεύθυνση: 25692111 Τηλεομοιότυπο: 25692115 Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο: lyk-ap-petros-pavlos-lem@schools.ac.cy

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Τοσίτσα 13, 106 83 Αθήνα, Τηλ.:210 3303942 210 3302523, Fax: 210 3301956, e-m a i l : b o o k s @ s e k b. gr, www. s e k b.

Τοσίτσα 13, 106 83 Αθήνα, Τηλ.:210 3303942 210 3302523, Fax: 210 3301956, e-m a i l : b o o k s @ s e k b. gr, www. s e k b. Τοσίτσα 13, 106 83 Αθήνα, Τηλ.:210 3303942 210 3302523, Fax: 210 3301956, e-m a i l : b o o k s @ s e k b. gr, www. s e k b. gr ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 29 Σεπτεμβρίου 2015 ΤΕΛΕΣΗ ΕΠΙΣΗΜΩΝ ΕΓΚΑΙΝΙΩΝ 44 ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Προσπάθησα να τον τραβήξω, να παίξουμε στην άμμο με τα κουβαδάκια μου αλλά αρνήθηκε. Πιθανόν και να μην κατάλαβε τι του ζητούσα.

Προσπάθησα να τον τραβήξω, να παίξουμε στην άμμο με τα κουβαδάκια μου αλλά αρνήθηκε. Πιθανόν και να μην κατάλαβε τι του ζητούσα. Μια μέρα πήγαμε στην παιδική χαρά με τις μαμάδες μας. Ο Φώτης πάντα με το κορδόνι στο χέρι. Αν και ήταν ένα χρόνο μεγαλύτερός μου, ένιωθα πως έπρεπε πάντα να τον προστατεύω. Σίγουρα δεν ήταν σαν όλα τα

Διαβάστε περισσότερα

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό.

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Καθηγητής: Λοιπόν, πιστεύεις στον Θεό; Φοιτητής: Βεβαίως, κύριε. Καθ.: Είναι καλός ο

Διαβάστε περισσότερα

Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ»

Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ» ΤΙ ΤΗΝ ΑΠΟΔΥΝΑΜΩΝΕΙ? ΠΩΣ ΘΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΟΥΜΕ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ!! Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ» Αυτοεκτίμηση είναι η θετική εικόνα που

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά

Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά Μια φορά κι έναν καιρό μια παρέα από μαθητές και μαθήτριες που αγαπούσαν την περιπέτεια και ήθελαν να γνωρίσουν τον κόσμο αποφάσισε να κάνει ένα ταξίδι μακρινό.

Διαβάστε περισσότερα

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο B Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα