Kριτήρια για ακουστική ενίσχυση σε ενήλικες και παιδιά

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Kριτήρια για ακουστική ενίσχυση σε ενήλικες και παιδιά"

Transcript

1 ΑνασκοπήσΗ / Review Kριτήρια για ακουστική ενίσχυση σε ενήλικες και παιδιά Recommended criteria for adult and pediatric amplification Μπαλατσούρας Δ, MD, PhD Καμπέρος A, MD, PhD ΩΡΛ Κλινική - Τζάνειο Γενικό Νοσοκομείο Πειραιά Eλληνική Ωτορινολαρυγγολογία Τόμος 36 - Τεύχος 2, 2015 Διεύθυνση αλληλογραφίας: Δημήτρη Μπαλατσούρα Διευθυντή ΩΡΛ Κλινικής Τζανείου Γενικού Νοσοκομείου Πειραιά. Ε-mail: Βalatsouras DG, MD, PhD Kaberos A, MD, PhD ENT Department - Tzanion General Hospital of Pireaus Hellenic Otorhinolaryngology Volume 36 Issue 2, 2015 Correspondence to: Balatsouras Dimitris, ENT Department of Tzanion General Hospital of Piraeus. Π Ε Ρ Ι Λ Η Ψ Η Εισαγωγή: Το ζήτημα της χρήσης ακουστικής ενίσχυσης είναι σήμερα σημαντικό στην καθημερινή κλινική πράξη, καθώς σε έναν αυξημένο αριθμό ενηλίκων και παιδιών με μετρήσιμη ακοή, χορηγούνται ακουστικά βαρηκοίας. Κάθε άτομο με ελάττωση της ακοής είναι ένας πιθανός υποψήφιος για ακουστική ενίσχυση. Εντούτοις, η έμφαση θα πρέπει να δίδεται περισσότερον στην αναπηρία και τα προβλήματα που προκαλεί μιά συγκεκριμένη ακουστική απώλεια, παρά στον βαθμό της βαρηκοίας. Ο σκοπός της εργασίας αυτής είναι η παρουσίαση των ακοολογικών κριτηρίων για ακουστική ενίσχυση σε ενήλικες και παιδιά. Κύρια ευρήματα: Τα ακουστικά βαρηκοίας είναι το κύριο θεραπευτικό μέσον για την νευροαισθητήριο βαρηκοία. Η πρόγνωση για την επιτυχή εφαρμογή τους εξαρτάται από την εντόπιση της βλάβης, τον βαθμό της βαρηκοίας και τις προσδοκίες του ασθενούς. Η πρόγνωση είναι χειρότερη όταν η βλάβη επεκτείνεται και στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Σχετικά με τον βαθμό της βαρηκοίας, εξαιρετικό ώφελος προκύπτει από την χρήση ακουστικών βαρηκοίας σε ασθενείς με μετρίως βαρεία βαρηκοία (55-70 db HL). Συμπεράσματα: Η αποτελεσματική διαχείριση του ασθενούς, η αναγκαία συμβουλευτική διαδικασία, οι διαδικασίες αξιολόγησης και η συνειδητοποίηση ότι η εφαρμογή του ακουστικού αποτελεί ένα συνεχιζόμενο, μη στατικό γεγονός, αποτελούν σημαντικές υπευθυνότητες του ιατρού που έχει αναλάβει την εφαρμογή τους. Λέξεις κλειδιά: Ακουστικό βαρηκοίας, ακουστική ενίσχυση, βαρηκοία, μονόπλευρη ενίσχυση, αμφίπλευρη ενίσχυση. A b s t r a c t Introduction: The question regarding the use of amplification is relevant in today s clinical settings where an increased number of adults and children with measurable hearing are receiving hearing aids. Every individual with a hearing impairment may be a potential candidate for hearing amplification. However, emphasis should be on the handicap and the problems a particular loss presents and less on the degree of hearing loss. The aim of this paper is to present the audiological criteria for hearing amplification in adults and children. Main findings: Hearing aids are the primary rehabilitative means for sensorineural hearing loss. The prognosis for success varies significantly depending on the location, degree of hearing loss and expectations of the patient. Prognosis is poorer when the loss extends to the central auditory system. Regarding the degree of hearing loss, excellent benefit from hearing instruments can be expected in patients with moderately severe hearing impairment (55-70 db HL). Conclusions: Effective patient management, necessary counseling, validation procedures, and the realization that a hearing aid fitting is an ongoing, not static event are vital aspects of the hearing health care professional s responsibilities. Key words: Hearing aids; hearing amplification; hearing loss; unilateral amplification; bilateral amplification. 86

2 Μπαλατσούρας Δ, Καμπέρος A I. ΕΝΗΛΙΚΕΣ Α. Προκαταρκτικά στοιχεία Κατά την προκαταρκτική προσέγγιση του βαρηκόου ασθενούς από τον ΩΡΛ ιατρό είναι αναγκαία η συλλογή διαφόρων δεδομένων του ασθενούς, όπως: 1 Στοιχεία από την προσωπικότητα, τα κίνητρα και τις προσδοκίες του ασθενούς Πληροφορίες για την γενικότερη υγεία και για παρουσία άλλων παθήσεων Κλινική ΩΡΛ εξέταση Ακοολογικός έλεγχος Μη ιατρικές πληροφορίες Oι παράγοντες που επηρεάζουν την επιλογή ακουστικού βαρηκοίας και το όφελος από την χρήση του είναι συνοπτικά οι εξής: Ακοομετρικά αποτελέσματα Τύπος βαρηκοίας Ηλικία Υποκειμενική δυσκολία ακοής Αποδεκτός θόρυβος Μορφωτικό επίπεδο και γνωστικές ικανότητες Κατάσταση όρασης Μέγεθος ακουστικού Εμβοές Ακουστικό περιβάλλον και προσδοκίες για τα ακουστικά Προσωπικότητα Γενικότερη υγεία Κόστος Στη συνέχεια θα ασχοληθούμε κυρίως με την ακοομετρική αξιολόγηση για τον καθορισμό των ενδείξεων ακουστικής ενίσχυσης. Β. Πληροφορίες από ακοολογικό έλεγχο Παρότι η ανύψωση των ακοομετρικών ουδών αποτελεί προφανή ένδειξη εφαρμογής ακουστικής ενίσχυσης, η ακοομετρική εικόνα του ασθενούς ως μόνος δείκτης εφαρμογής και αντιστοίχου οφέλους από την εφαρμογή είναι αναξιόπιστη, διότι υπεισέρχονται πάρα πολλοί άλλοι παράγοντες. Σε δύο μόνον περιπτώσεις είναι ιδιαίτερα χρήσιμοι: Μεγάλη βαρηκοία: Η ακουστική ενίσχυση βοηθάει σημαντικά. Φυσιολογικοί ή σχεδόν φυσιολογικοί ουδοί: Δεν απαιτείται ακουστική ενίσχυση. Όπως είχε αναφέρει ο Wayne Staab, ένας μεγάλος ειδικός στον τομέα αυτό, 2 Τα ακουστικά βαρηκοίας δεν θα πρέπει να εφαρμόζονται, κατ ανάγκη, βάσει του βαθμού της βαρηκοίας, αλλά μόνον βάσει του βαθμού της αναπηρίας που προκαλούν και μόνον όταν η αναπηρία είναι αρκετά μεγάλη, είτε είναι κοινωνική, οικονομική ή ψυχολογική, το άτομο με την βαρηκοία καθίσταται πραγματικά υποψήφιο για την εφαρμογή των ακουστικών. Οι κατωτέρω ακοολογικές δοκιμασίες θα μας δώσουν τις αναγκαίες πληροφορίες για την ακουστική ενίσχυση: Προσδιορισμός των ουδών της τονικής ακοομετρίας Ακουστότητα (loudness) 87 Διάκριση ομιλίας Δοκιμασία ομιλίας σε θόρυβο Γ. Προσδιορισμός ουδών τονικής ακοομετρίας Ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο προσδιορισμός των ουδών της τονικής ακοομετρίας, βάσει του οποίου η βαρηκοία ενός ατόμου αξιολογείται για την βαρύτητά της και αναλόγως, αποφασίζεται η ένδειξη ακουστικής ενίσχυσης. Κατωτέρω, παρουσιάζονται οι διάφορες κατηγορίες βαρηκοίες και τα στοιχεία σχετικά με την αναγκαιότητα ακουστικής ενίσχυσης Οριακή βαρηκοία (< 25 db HL) Γενικά ο πάσχων ακούει επαρκώς, αλλά σε δύσκολες καταστάσεις, ή όταν είναι σημαντικό να ακούσει τα πάντα, υπάρχει κάποια δυσκολία. Το πρόβλημα μεγαλώνει, όταν υπάρχει βαρηκοία και στις υψηλότερες συχνότητες. Γενικά η ακουστική ενίσχυση δεν χρειάζεται, εκτός από περιπτώσεις που την επιζητεί ο ίδιος ο ασθενής, ώστε να βοηθηθεί σε κρίσιμες εργασιακές ή μαθησιακές καταστάσεις. Η χρήση των ακουστικών, εάν εφαρμοσθούν, είναι περιστασιακή. 2. Ήπια βαρηκοϊα (26-40 db HL) Ανάλογα με το άτομο, για άλλα είναι σοβαρό πρόβλημα και για άλλα ασήμαντο. Παρατηρείται δυσχέρεια στην ακοή ατόμων που ομιλούν σιγά, ή σε μακρινές ομιλίες, αλλά και σε θορυβώδες περιβάλλον. Η ανάπτυξη του λόγου και η ομιλία είναι καλές, ενώ στις περισσότερες καταστάσεις δεν δημιουργείται πρόβλημα. Άλλοι χρειάζονται ακουστική ενίσχυση και άλλοι όχι, ενώ συχνά οι χρήστες δεν μένουν ικανοποιημένοι. Και εδώ η εφαρμογή ακουστικών βαρηκοίας είναι περιστασιακή και όχι συνεχής. 3. Μέτρια βαρηκοϊα (41-55 db HL) Η ακοή είναι προβληματική, ακόμη και σε ιδανικές συνθήκες και είναι δύσκολη η διατήρηση της προσοχής. Η κατανόηση της ομιλίας σε κοντινή απόσταση είναι εφικτή, αλλά συχνά χρειάζεται επανάληψη. Σε συνθήκες θορύβου, η κατάσταση επιδεινώνεται σημαντικά. Η ομιλία παρουσιάζει προβλήματα άρθρωσης (παραλείψεις, υποκαταστάσεις και παραμορφώσεις φθόγγων). Η ακουστική ενίσχυση είναι αναγκαία και μπορεί να είναι πολύ αποτελεσματική. 4. Μέτρια προς μεγάλη βαρηκοϊα (56-70 db HL) Η κατανόηση της ομιλίας είναι εφικτή μόνον σε κοντινή απόσταση ή όταν είναι δυνατή. Σε συνθήκες θορύβου και σε κοινωνικές συναναστροφές, η κατάσταση επιδεινώνεται σημαντικά. Ο πάσχων επικοινωνεί ελάχιστα με τον περίγυρό του και φαίνεται αφηρημένος. Εάν εφαρμοσθεί ακουστική ενίσχυση, η ομιλία δεν παρουσιά-

3 Kριτήρια για ακουστική ενίσχυση σε ενήλικες και παιδιά ζει σημαντικά προβλήματα. Η κατηγορία αυτή των ασθενών είναι εκείνη, στην οποία η ακουστική ενίσχυση είναι απολύτως αναγκαία και έχει εξαιρετικά αποτελέσματα. 5. Μεγάλη βαρηκοϊα (71-90 db HL) Ο πάσχων μπορεί να αντιληφθεί ήχους ή δυνατή ομιλία, μόνον πολύ κοντά στα αυτιά του. Οι ήχοι του περιβάλλοντος μπορεί να γίνονται αντιληπτοί, όπως και μερικά φωνήεντα, αλλά όχι τα σύμφωνα. Ο πάσχων φαίνεται χαμένος στον κόσμο του. Η ομιλία περιορίζεται σημαντικά. Η ακουστική ενίσχυση βοηθά στην απόκτηση κάποιας λειτουργικότητας για την καθημερινή ζωή. 6. Σημαντική βαρηκοϊα (>91 db HL) Ο πάσχων δεν στηρίζεται στην ακοή σαν πρωταρχικό μέσον επικοινωνίας του. Ακόμη και με ακουστική ενίσχυση υπάρχει σημαντικός επηρεασμός της ομιλίας, χρειάζεται δε προσεκτική και εκτενής εκπαίδευση. Ο ρόλος της ακουστικής ενίσχυσης είναι η διατήρηση κάποιας επαφής με το περιβάλλον και η χρήση κάποιων χρήσιμων ακουστικών ενδείξεων. Οι περισσότεροι πάσχοντες δεν χρησιμοποιούν ακουστικά, αλλά βασίζονται στην επικοινωνία με νοήματα. Συνοψίζοντας, ιδανική βαρηκοία για την εφαρμογή ακουστικής ενίσχυσης είναι η μετρίου προς μεγάλου βαθμού (56-70 db HL). Από τους περισσοτέρους ερευνητές θεωρείται ότι άτομα με βαρηκοία κατώτερη των 35 db HL στα 500, 1000 και 2000 Hz δεν ωφελούνται από την εφαρμογή ακουστικού βαρηκοίας, αντίθετα από ότι άτομα με μεγαλύτερες βαρηκοίες. Φαίνεται όμως, ότι και τα κατώτερα αυτά όρια δεν αποτελούν αξιόπιστο δείκτη εφαρμογής. Για παράδειγμα, σε έρευνα με 98 άτομα με ακουστικούς ουδούς έως 20 db HL στα 500 και 1000 Ηz και ολιγώτερο ή ίσο με 35 db HL στα 2000 Hz, προσφέρθηκαν ακουστικά βαρηκοίας και σto 85% εξ αυτών, μετά από 6 μήνες χρήσης, τα ακουστικά θεωρήθηκαν αξιόλογη επένδυση. 5 Ο μέσος ακουστικός ουδός των ατόμων αυτών ήταν 25 db HL ή καλύτερος. Επίσης, σε εργασία σύγκρισης ομάδας ατόμων με ελάχιστα επηρεασμένους ουδούς μέχρι και τα 2 khz, διαπιστώθηκε το ίδιο όφελος από ακουστικά βαρηκοίας, όπως και σε ομάδα ατόμων με μέση βαρηκοία 52 db στα 2 khz. Όσον αφορά τα ακοομετρικά κριτήρια, σύμφωνα με τα οποία θα πρέπει να προτείνεται εφαρμογή ακουστικού βαρηκοίας, υπάρχουν διάφορες προτάσεις, μιά δε ευρέως αποδεκτή από τους Haggard & Gatehouse 4 είναι μέσος ακουστικός ουδός στα 500, 1000, 2000 και 4000 Hz μεγαλύτερος των 35 db HL στο καλύτερον ους, ή μεγαλύτερος των 45 db HL στο χειρότερο ους, σε συνδυασμό με διαφορά db HL μεταξύ των δύο ώτων. Επίπεδη καμπύλη Βαθμιαία ανερχόμενη καμπύλη Βαθμιαία κατερχόμενη καμπύλη Μέτρια ανταπόκριση Πιο απότομη κλίση Πτώση στις μέσες συχνότητες (saucer type) Aκανόνιστες βυθίσεις και ανυψώσεις Πτωχή ανταπόκριση Απότομη βύθιση της καμπύλης Υπάρχουν μόνο νησίδες ακοής Υπολειμματική ακοή στις χαμηλότερες συχνότητες Ε. Προσδιορισμός ακουστότητας Οι βασικές εξετάσεις προσδιορισμού της ακουστότητας είναι: 6 Προσδιορισμός επιπέδου δυσάρεστης ακουστότητας (uncomfortable loudness level: ULL) Προσδιορισμός επιπέδου άνετης ακουστότητας (MCL) Πλήρης κλίμακα ακουστότητας 1. Προσδιορισμός ULL Ο προσδιορισμός της ULL διεξάγεται μετά την τονική ακοομέτρηση. Δίδονται οδηγίες στον ασθενή να αποκριθεί σε περίπτωση που ο παρουσιαζόμενος τόνος γίνεται δυσάρεστα δυνατός και στη συνέχεια παρουσιάζεται ένας τόνος αρχικής έντασης 60 db HL με διαρκώς αυξανομένη ένταση κατά 5 db, συνήθως ρυθμικά, μέχρι τα 110 db HL, έως ότου ο εξεταζόμενος αποκριθεί. Το επίπεδο του τόνου στο οποίο διαπιστώνεται απόκριση του εξεταζομένου αποτελεί το ULL. Αρκεί ο έλεγχος δύο συχνοτήτων μιάς χαμηλής και μιάς υψηλής. Συνήθως ελέγχονται τα 500 και τα 2000 ή 4000 Hz. Ένα παράδειγμα μέτρησης του ULL απεικονίζεται στην Εικ. 1. Εικ. 1. Καταγραφή επιπέδου δυσάρεστης ακουστότητα (Uncomfortable loudness level:ull). Δ. Η κλίση της ακοομετρικής καμπύλης Ανάλογα με τους διαφόρους τύπους ακοομετρικής καμπύλης η ανταπόκριση μπορεί να είναι καλή, μέτρια ή πτωχή. 5 Συγκεκριμένα: Καλή ανταπόκριση Προσδιορισμός MCL Eκτελείται όπως και ο προσδιορισμός του ULL, αλλά σε όλες τις συχνότητες. Είναι πολύ χρήσιμος, όπως φυσικά και ο προσδιορισμός του ULL, για την ρύθμιση των ακουστικών βαρηκοίας.

4 Μπαλατσούρας Δ, Καμπέρος A 3. Προσδιορισμός πλήρους κλίμακας ακουστότητας κατά Cox H δοκιμασία αυτή έχει σαν σκοπό να δώσει πλήρη δεδομένα ακουστότητας, παρουσιάζοντας φωνητικό υλικό ή επεξεργασμένους τόνους (τύπου warble), ο δε εξεταζόμενος τους κατατάσσει σε μια εξ επτά κατηγοριών, όπως φαίνεται στον Πίνακα 1. Πίνακας 1. Κλίμακα ακουστότητας (contour test κατά Cox) Κατηγορίες ακουστότητας ερεθίσματος (τόνου ή ομιλίας) 1 Πολύ αδύνατος 2 Αδύνατος 3 Άνετα ακουστός, αλλά ελαφρά αδύνατος 4 Άνετα ακουστός: MCL 5 Άνετα ακουστός, αλλά ελαφρά δυνατός 6 Δυνατός, αλλά ανεκτός 7 Δυσάρεστα δυνατός: ULL τον ρόλο της παρουσίας δύο ώτων στην εντόπιση της προέλευσης των ήχων. Μπορούμε να διακρίνουμε στην οριζόντια εντόπιση, στην εντόπιση κατά τον προσθιοπίσθιο άξονα της κεφαλής και στην κάθετη εντόπιση Η οριζόντια εντόπιση των ήχων εξαρτάται από: Την ενδοωτιαία χρονική διαφορά (interaural time difference), η οποία σε 0 ο εμπρός είναι 0, ενώ σε 90 ο στα πλάγια πλάγια είναι 0.7 ms (μέγιστη τιμή). Η διαφορά αυτή λειτουργεί αποτελεσματικά στις χαμηλότερες συχνότητες (μέχρι 1.5 khz). Την ενδοωτιαία διαφορά έντασης (interaural level difference), λόγω της αποκαλουμένης σκιάς της κεφαλής, η οποία λειτουργεί αποτελεσματικά, κυρίως στις υψηλές συχνότητες, λόγω μικρού μήκους κύματος, το οποίο επηρεάζεται από την κεφαλική σκιά. Η οριζόντια εντόπιση είναι χειρότερη στο 1.5 khz και για ηχητικές πηγές προς τα πρόσω. Η δυνατότητα οριζόντιας εντόπισης είναι 1 ο σε όλες τις συχνότητες, αλλά μόνον 3 ο στο 1.5 khz. Η προσθιοπίσθια εντόπιση επιτυγχάνεται με τo πτερύγιο του ωτός, το οποίο ενισχύει τις υψηλές συχνότητες 6-16 khz εκ των πρόσω, και τις εξασθενίζει εκ των οπίσω. ΣΤ. Διάκριση ομιλίας και δοκιμασία ομιλίας σε θόρυβο Στην φωνητική ακοομετρία ιδιαίτερα χρήσιμη είναι η μέθοδος διάκρισης της ομιλίας και η δοκιμασία ομιλίας σε θόρυβο, διότι σε περιβάλλον θορύβου δεν είναι ικανοποιητική η απόδοση των ακουστικών βαρηκοίας. 7 Πάντως, έχει διαπιστωθεί ότι το όφελος από την εφαρμογή του ακουστικού βαρηκοίας δεν συσχετίζεται με την ικανότητα αναγνώρισης ομιλίας, είτε σε ησυχία, είτε σε θόρυβο. Σε γενικές γραμμές, ασθενείς με ποσοστά άνω του 40% στην διάκριση της ομιλίας είναι υποψήφιοι για τοποθέτηση ακουστικών βαρηκοίας. Ανάλογη με τα ποσοστά είναι και η ανεμενόμενη επιτυχία από την ακουστική ενίσχυση και συγκεκριμένα: Σκορ 90%: Πιθανά καλά αποτελέσματα από την ακουστική ενίσχυση. Σκορ 70-90%: Μέτρια δυσκολία. Σκορ 50-70%: Πτωχά αποτελέσματα. Σκορ < 50%: Απίθανο η ακουστική ενίσχυση να έχει επιτυχία. Ζ. Δυναμικό εύρος (DR, dynamic range) Ως δυναμικό εύρος ορίζεται ως η διαφορά του ULL και του ουδού αντίληψης ομιλίας. Όταν το δυναμικό εύρος είναι στενό, τότε η επιτυχία με τα ακουστικά βαρηκοίας είναι πιο περιορισμένη. Τα σύγχρονα ακουστικά αντιμετωπίζουν το στενό δυναμικό εύρος με εξελιγμένους αλγορίθμους συμπίεσης. Η ακουστική ενίσχυση δεν πρέπει να υπερβαίνει το ανώτερο όριο του δυναμικού εύρους, δηλαδή το ULL. Η. Μονόπλευρη ή αμφίπλευρη ακουστική ενίσχυση Σχεδόν πάντοτε προκύπτει το ερώτημα εάν θα προταθεί μονόπλευρη ή αμφίπλευρη ακουστική ενίσχυση στον πάσχοντα. Κατ αρχήν ας ανακεφαλαιώσουμε ορισμένα στοιχεία φυσιολογίας, για 89 Στην κάθετη εντόπιση δεν υπάρχει μεγάλη ακρίβεια, και γιαυτό δημιουργείται ο κώνος σύγχισης, μιά κωνική δηλαδή περιοχή στην οποία ο ακούων δεν διακρίνει την πηγή προέλευσης του ήχου, ιδιαίτερα εάν υπάρχει βαρηκοία στις υψηλές συχνότητες. Το πτερύγιο βοηθάει και εδώ, ιδιαίτερα με αντανακλάσεις και συντονισμούς που επέρχονται πάνω από τα 4 khz. Τέλος, στα ανωτέρω συμμετέχει και το φαινόμενο της εξωτερικοποίησης (externalization), η αναγνώριση δηλαδή ότι ο ήχος είναι εκτός της κεφαλής. Σε νευροαισθητήριο βαρηκοία μέχρι 50 db, παρατηρείται καλή εντόπιση ήχου, ενώ σε βαρηκοία αγωγιμότητας η εντόπιση του ήχου είναι κακή. Ο ρόλος της διωτιαίας ακοής στην ανίχνευση και αναγνώριση των ήχων επιτελείται με τις ακόλουθες φυσιολογικές λειτουργίες: 11 Παρέμβαση κεφαλής (head diffraction): Eνισχύεται ο ήχος στο ους προς την ομιλία, ενώ ελαττώνεται στο ους προς τον θόρυβο. Το αποτέλεσμα είναι η μεγάλη βελτίωση του λόγου σήματος προς θόρυβο (SNR). Σε μονόπλευρη ενίσχυση, εάν το καλό ους είναι προς τον θόρυβο, επέρχεται μεγάλη επιδείνωση. Το αντίστοιχο κέρδος είναι μικρό, εάν υπάρχει απότομη επιδείνωση στις υψηλές συχνότητες, δεδομένου ότι η παρέμβαση της κεφαλής μικρή επίδραση έχει στις υψηλές συχνότητες. Διωτιαία διαφορά επιπέδου ηχοκάλυψης (binaural masking level difference ή binaural squelch): Oφείλεται, στο ότι το ακουστικό σύστημα χρησιμοποιεί τον θόρυβο στο χειρότερο ους για να απομακρύνει τον θόρυβο από το καλύτερο ους, ιδίως όταν διαφέρουν οι πηγές θορύβου και ήχου. Διωτιαίος πλεονασμός (binaural redundancy): Λόγω του κεντρικού φαινομένου της διωτιαίας αθροίσεως, επέρχεται βελτίωση κατά 2 db του SNR. Διωτιαία άθροιση ακουστότητας (binaural loudness summation): Σε μέσα ηχητικά επίπεδα ανέρχεται σε 4 db, ενώ είναι ελα-

5 Kριτήρια για ακουστική ενίσχυση σε ενήλικες και παιδιά φρά μικρότερη σε χαμηλά ηχητικά επίπεδα και μεγαλύτερη σε υψηλά επίπεδα έντασης του ήχου. Τέλος, σε διωτιαία ακοή παρατηρείται μείωση του ULL κατά 0-6 db. Βάσει των ανωτέρω, η αμφίπλευρη ακουστική ενίσχυση έχει αρκετά πλεονεκτήματα, αλλά και μειονεκτήματα. α. Πλεονεκτήματα αμφίπλευρης ακουστικής ενίσχυσης Καλύτερη κατανόηση της ομιλίας. Αυτή αποδίδεται σε: Παρέμβαση της κεφαλής (κυρίως στις υψηλές συχνότητες), η οποία βελτιώνει τουλάχιστον κατά 5 db το SNR. Η ευεργετική επίδραση αυτή είναι ελάχιστη σε ήπια βαρηκοία, στην οποία έχουμε παρόμοιο αποτέλεσμα και με μονόπλευρη ακουστική ενίσχυση, καθώς και σε κώφωση στις υψηλές συχνότητες, οπότε δεν βοηθάει η ακουστική ενίσχυση. Διωτιαία διαφορά επιπέδου ηχοκάλυψης (bilateral squelch), επί βαρηκοίας χαμηλών συχνοτήτων. Διωτιαίος πλεονασμός, ο οποίος πλεονεκτεί σε μεγάλη βαρηκοία. Σε ήπια βαρηκοία, πλεονεκτεί μόνον, εάν το καλό ους είναι στραμμένο προς τον θόρυβο και το χειρότερο ους προς την ομιλία. 2. Καλύτερη εντόπιση Επί μονόπλευρης ακουστικής ενίσχυσης, υπάρχει πτωχή εντόπιση της πηγής του ήχου, διότι υπάρχει καθυστέρηση εντός του ακουστικού, πτωχές ενδείξεις της διωτιαίας διαφοράς χρόνου και έντασης, καθώς και απουσία της επίδρασης του πτερυγίου (πλην των πλήρως ενδοκαναλικών ακουστικών). 3. Καλύτερη ποιότητα ήχου 4. Όψιμη ακουστική στέρηση (late onset auditory deprivation). Το φαινόμενο αυτό, η επιδείνωση δηλαδή της ακοής στο μη ενισχυμένο ακουστικά ους, σε περίπτωση μονόπλευρης ακουστικής ενίσχυσης, μαζί με το φαινόμενο του εγκλιματισμού (acclimatization), την βελτίωση δηλαδή της ακουστικής λειτουργίας στο ους, το οποίο έχει ενισχυθείς, οφείλονται στην πλαστικότητα του νευρικού συστήματος. 5. Εμβοές Επί αμφιπλεύρων εμβοών, στο 66% της αμφίπλευρης ακουστικής ενίσχυσης έχουμε βελτίωση, ενώ το ποσοστό βελτίωσης στην μονόπλευρη ενίσχυση είναι μόνον 13%. 6. Πρακτικά θέματα. Για παράδειγμα, επί βλάβης του ενός ακουστικού, δεν καταργείται πλήρως η ακουστική ενίσχυση, μέχρι την επισκευή του. β. Μειονεκτήματα αμφίπλευρης ακουστικής ενίσχυσης 1. Κόστος 2. Διωτιαία παρεμβολή (binaural interference). Σύμφωνα με το φαινόμενο αυτό, η αμφίπλευρη ακουστική ενίσχυση έχει χειρότερα αποτελέσματα από ότι η μονόπλευρη ακουστική ενίσχυση. Απαντάται συνήθως σε ηλικιωμένους και σχετίζεται με την ακουστική στέρηση. Τα αίτια είναι: Aσύμμετρη κοχλιακή παραμόρφωση, λόγω βλάβης των έξω τριχωτών κυττάρων του κοχλία, με συνέπεια και την διπλακουσία. Η διπλακουσία μάλιστα, αποτελεί αντένδειξη αμφίπλευρης ακουστικής ενίσχυσης. Aσυμμετρία του φλοιού, δεδομένου ότι το δεξιό ημισφαίριο αδρανεί ταχύτερα από το επικρατούν αριστερό ημισφαίριο. 90 Μη αποτελεσματική επικοινωνία μεταξύ των ημισφαιρίων, μέσω του μεσολοβίου. 3. Επιδείνωση της αυτοεικόνας του ατόμου 4. Επιδείνωση της ενόχλησης από το φύσημα του ανέμου, όταν τούτο είναι αμφίπλευρο 5. Δυσκολώτερος χειρισμός, ιδίως σε ηλικιωμένα ή προβληματικά άτομα 6. Αμφίπλευρο το ενοχλητικό αίσθημα απόφραξης (οcclusion effect) Στις περιπτώσεις αμφίπλευρης ακουστικής ενίσχυσης, τίθεται το ερώτημα εάν θα είναι ταυτόχρονη ή διαδοχική, και στην δεύτερη περίπτωση, μετά πόσο χρόνο θα ακολουθήσει η ακουστική ενίσχυση του δευτέρου ωτός. Υπάρχουν και στις δύο μεθόδους σχετικά πλεονεκτήματα, και συγκεκριμένα: Σε διαδοχική ακουστική ενίσχυση. Υπάρχει καλύτερη προσαρμογή, ιδίως επί αβεβαιότητας για το κόστος, ή και για την αναγκαιότητα της χρήσης του ακουστικού Καθίσταται ευκολώτερη η διαδοχική εκμάθηση του χειρισμού Σε ταυτόχρονη ακουστική ενίσχυση. Υπάρχει μία, μόνον, περίοδος προσαρμογής Επέρχεται ισορροπία της ακοής μεταξύ των δύο ώτων Είναι μειωμένος ο αριθμός επισκέψεων και ο χρόνος προσαρμογής Θ. Ασύμμετρη βαρηκοία Σε περιπτώσεις ασύμμετρης βαρηκοίας, ισχύει ο κανόνας ότι εάν κάθε ους χωριστά, απαιτεί ακουστική ενίσχυση, τότε η αμφίπλευρη ακουστική ενίσχυση θα ωφελήσει. Ακόμη και με μεγάλη ασυμμετρία, ενδείκνυται η αμφίπλευρη ακουστική ενίσχυση, ενώ όσο χειρότερη είναι η βαρηκοία στο καλύτερο ους, τόσο μεγαλύτερο και το ώφελος από αμφίπλευρη ενίσχυση. Το μόνο μειονέκτημα είναι ότι το φαινόμενο της διωτιαίας παρεμβολής εμφανίζεται συχνότερα στην ασύμμετρη βαρηκοία. Ι. Μονόπλευρη ακουστική ενίσχυση Θα πρέπει να ληφθεί απόφαση για την ακουστική ενίσχυση του καλυτέρου ή του χειροτέρου ωτός: 16 Με την ενίσχυση του καλυτέρου ωτός μεγιστοποιείται το εύρος των ακουστών στο βαρήκοο άτομο ήχων, ενώ είναι καλύτερη η ποιότητα του ηχητικού σήματος. Με την ενίσχυση του χειροτέρου ωτός μεγιστοποιούνται οι ακουστοί και στα δύο ώτα ήχοι, ενώ αποφεύγουμε το φαινόμενο της ακουστικής στέρησης. Ένας πρακτικός κανόνας που προτείνεται είναι η ενίσχυση του ωτός, του οποίου ο μέσος ακουστικός ουδός στιςσυχνότητες 0.5, 1, 2 και 4 khz, πλησιάζει περισσότερο τα 60 db. Σε παρόμοια ακοολογικά δεδομένα, όμοιους δηλαδή ακουστικούς ουδούς, παρόμοιο δυναμικό εύρος και διακριτική ικανότητα ομιλίας, αξιολογούνται παράγοντες όπως, η καλύτερη επιδεξιότητα, εάν υπάρχουν προβλήματα του έξω και του μέσου ωτός, το επάγγελμα του υποψηφίου (π.χ. οδηγός) και η χρήση του τηλεφώνου. Τέλος, ερωτάται και ο ασθενής, ενώ ελλείψει άλλου παράγοντα το ακουστικό εφαρμόζεται στο δεξιό ους.

6 Μπαλατσούρας Δ, Καμπέρος A ΙI. ΠΑΙΔΙΑ Α. Προκαταρκτικά στοιχεία Σε κάθε παιδί στο οποίο διαπιστώνεται βαρηκοία, θα πρέπει να διεξαχθεί λεπτομερής ακοολογικός διαγνωστικός έλεγχος, ο οποίος θα επιβεβαιώσει την πάθηση. Στη συνέχεια θα ακολουθήσει εξειδικευμένος έλεγχος από ιατρούς διαφόρων ειδικοτήτων O ρόλος του ωτορινολαρυγγολόγου Λήψη λεπτομερούς ιστορικού, ατομικού και οικογενειακού (παρουσία παραγόντων κινδύνου για βαρηκοία) Οικογενειακό ιστορικό βαρηκοίας Παραμονή στην ΜΕΝΝ πέραν των 5 ημερών Τεχνητός αερισμός Πλήρης ΩΡΛ εξέταση για κρανιοπροσωπικές ανωμαλίες Εξέταση πτερυγίων, ΕΑΠ, τυμπ. υμένα και δομών του μέσου ωτός Σχεδιασμός απεικονιστικού ελέγχου Αξονική τομογραφία λιθοειδών (εκτίμηση δυνατότητας χειρ. επέμβασης) ΜRI (απουσία κοχλιακού νεύρου σε ακουστική νευροπάθεια) Συντονισμός της θεραπευτικής αντιμετώπισης Ακουστικά βαρηκοίας ή BAHA Κοχλιακά εμφυτεύματα Χειρουργικές επεμβάσεις O ρόλος άλλων ειδικοτήτων Παιδίατρος Εκτίμηση της γενικότερης υγείας και ανάπτυξης του παιδιού Συντονισμός των εξετάσεων από άλλες ειδικότητες και σχεδιασμός της παρακολούθησης της υγείας του παιδιού Γενετιστής Γενετικός έλεγχος DNA και συμβουλευτικός ρόλος σε γονείς οικογενειακό περιβάλλον Άλλες ειδικότητες Οφθαλμίατρος, νευρολόγος, καρδιολόγος, νεφρολόγος Ένα πλήρες διαγνωστικό πρωτόκολλο περιλαμβάνει: Συνήθεις εξετάσεις ΩΡΛ, παιδιατρική, νευρολογική και οφθαλμολογική εξέταση, ηλεκτροκαρδιογράφημα, ανάλυση ούρων, εξέταση αίματος, CT-MRI, εξετάσεις DNA, screening για λοιμώξεις, κυτταρολογικές και βιοχημικές εξετάσεις Συμπληρωματικές εξετάσεις Ηλεκτροαμφιβληστροειδογράφημα, σχισμοειδής λυχνία, νεφρική και καρδιακή υπερηχογραφία, Holter, απλή ακτινογραφία σπονδυλικής στήλης και θώρακα, καρυότυπος, υπερχλωρικό κάλιο, εξέταση DNA (για Pendred και άλλα σύνδρομα) Κατά τα τελευταία έτη, δεδομένου ότι στην πλειοψηφία επικρατούν τα γενετικά αίτια ή οι συγγενείς λοιμώξεις για την εμφάνιση της βαρηκοίας, δεν θεωρείται πλέον αναγκαίος ο λεπτομερής εργαστηριακός έλεγχος που διεξάγονταν παλαιότερα. Επίσης, στο 30-40% των περιπτώσεων δεν διαπιστώνεται κάποια σαφής αιτιολογία. 91 Β. Διαγνωστικός ακοολογικός έλεγχος Οι σκοποί του διαγνωστικού ακοολογικού ελέγχου είναι: Η αξιολόγηση της ακεραιότητας του ακουστικού συστήματος Ο προσδιορισμός της ακουστικής οξύτητας Η επιλογή των καταλλήλων θεραπευτικών παρεμβάσεων Σύμφωνα με τις οδηγίες του 2007 (Position Statement) της Joint Committee on Infant Hearing (JCIH), ο ακοολογικές έλεγχος διαφέρει ανάλογα με την ηλικία και περιλαμβάνει: 20 Σε βρέφη 0-6 μηνών Ατομικό-οικογενειακό ιστορικό ΑΒR με εξειδίκευση συχνοτήτων ΑBR με clicks και αναστροφή πολικότητας (ακ. νευροπάθεια) DP ή ΤΕΟΑΕ Τυμπανομετρία 1000-Ηz Παρατήρηση συμπεριφοράς Σε βρέφη 6-36 μηνών Ατομικό-οικογενειακό ιστορικό Γονική παρατήρηση συμπεριφοράς ορόσημα αναπτύξεως Υποκειμενική ακοομετρία Ωτοακουστικές εκπομπές Μετρήσεις ακ. αντιστάσεως (τυμπανομετρία ακ. αντ.) ΑΒR (εάν οι υποκειμενικές μετρήσεις είναι αναξιόπιστες) Συνοπτικά, οι εφαρμοζόμενες ακοολογικές εξετάσεις είναι οι κάτωθι. 21 α. Αντικειμενική ακοομετρία 1. Μετρήσεις ακουστικής αντιστάσεως Τυμπανομετρία τυπική με probe 226 Hz Τυμπανομετρία με probe υψηλής συχνότητας ( Ηz) (Εικ. 2) Ακουστικά αντανακλαστικά Ουδός ακουστικών αντανακλαστικών Απόσβεση ακ. αντανακλαστικών Ρεφλεκτομετρία Εικ. 2. Φυσιολογικό τυμπανόγραμμα σε βρέφος στα 226 Hz, παθολογικό όμως στα 800 Hz, στο αριστερό ους.

7 Kριτήρια για ακουστική ενίσχυση σε ενήλικες και παιδιά Εικ. 3. Φυσιολογικές παροδικά προκλητές ωτοακουστικές εκπομπές. Εικ. 5. Ακουστικά προκλητά δυναμικά με tonebursts. Εικ. 4. Ωτοακουστικές εκπομπές προϊόντα παραμόρφωσης: DP-gram. Ηλεκτροκοχλιογραφία ( ms) Κοχλιακό μικροφωνικό δυναμικό (CM) Αθροιστικό δυναμικό (SP) Ενεργό δυναμικό του VIII νεύρου (ΑΡ) Ακουστικά προκλητά δυναμικά εγκεφαλικού στελέχους (ΑΠΔ): Πρώιμα προκλητά δυναμικά (1-12 ms) Kύμα Ι: Τελικό τμήμα ακ. νεύρου (VIII) Κύμα IΙ: Αρχικό τμήμα ακ. νεύρου (VIII) Κύμα ΙΙΙ: Νευρώνες κοχλιακών πυρήνων Κύμα IV: Σύμπλεγμα άνω ελαίας (πιθανόν και κοχλιακοί πυρήνες και πυρήνες έξω λημνίσκου Κύμα V: Έξω λημνίσκος και κάτω διδύμιο Μέσα προκλητά δυναμικά (ΜΠΔ) (0-100 msec) Θάλαμος, πρωτογενής ακουστικός φλοιός Όψιμα προκλητά δυναμικά (ΟΠΔ) (0-500 msec) Πρωτογενής ακουστικός φλοιός και συνδετική περιοχή 2. Ωτοακουστικές εκπομπές Παροδικά προκλητές Παράγονται από κλικς (transients): transiently evoked otoacoustic emissions (Εικ. 3) Προϊόντα παραμόρφωσης (DP) Παράγονται από δύο τόνους κοντινών συχνοτήτων f1 & f2: distortion product. Καταγράφονται συνήθως, υπό την μορφή του DP-gram (Εικ. 4) Συχνότητας ερεθίσματος Παράγονται από έναν τόνο 3. Διάφοροι τύποι προκλητών δυναμικών (όψιμων, μέσων και πρώιμων: ακ. προκλητών δυναμικών του εγκεφαλικού στελέχους). Κυρίως, χρησιμοποιούνται τα ακουστικά προκλητά δυναμικά του εγκεφαλικού στελέχους με ηχητικό ερέθισμα κλικς ή tonebursts (Εικ. 5) Aκουστικά προκλητά δυναμικά σταθεράς κατάστασης (ASSR: Auditory Steady-State Responses) β. Υποκειμενική ακοομετρία Οι σκοποί της υποκειμενικής ακοομετρίας είναι: Η ποσοτική εκτίμηση της ακουστικής οξύτητας, τουλάχιστον για το φάσμα συχνοτήτων αντίληψης του λόγου ( Hz). Η ποιοτική εκτίμηση της ακουστικής αντίληψης του παιδιού, σε σχέση με την ηλικία του. Ο προσδιορισμός της ακουστικής συμπεριφοράς του παιδιού, όπως η ακρίβεια της εντόπισης του ήχου και οι ειδικές ακουστικές ικανότητες, που βοηθούν στην θεραπευτική παρέμβαση. Οι κυριότερες μέθοδοι υποκειμενικής ακοομετρίας είναι: 1. Παρατήρηση συμπεριφοράς (behavioral observation): 0 έως 6 μήνες

8 Μπαλατσούρας Δ, Καμπέρος A 2. Ακοομετρία οπτικής ενίσχυσης (visual reinforcement audiometry): 6 μήνες έως 2.5 έτη 3. Παιγνιδοακοομετρία (Conditioned play audiometry): 2.5 έως 4 έτη 4. Φωνητική ακοομετρία: άνω των 3-4 ετών Οι διαφορές στην ακουστική ενίσχυση παιδιών και ενηλίκων, είναι συνοπτικά οι κάτωθι: Στα παιδιά, κύριος σκοπός μας είναι η ανάπτυξη του λόγου. Για να πετύχουμε όμοια σκορ αναγνώρισης ομιλίας, στα παιδιά απαιτούνται μεγαλύτερης έντασης ηχητικά ερεθίσματα. Οι ακοολογικές πληροφορίες στα παιδιά είναι σχετικά ελλιπείς (π.χ. αδυναμία προσδιορισμού του ULL). Τα αίτια, ο βαθμός, η διαμόρφωση και η σταθερότητα της βαρηκοίας στα παιδιά, διαφέρουν από τους ενήλικες. Υπάρχει αδυναμία των παιδιών να ελέγξουν το ακουστικό περιβάλλον. Υπάρχουν σημαντικές ανατομικές διαφορές μεταξύ των ώτων των παιδιών και των ενηλίκων. Το μικρό μέγεθος του έξω ακουστικού πόρου περιορίζει την επιλογή ακουστικού βαρηκοίας, αυξάνει την πιθανότητα ακουστικού feedback και προκαλεί αυξημένη ένταση του μεταδιδομένου ήχου, ενώ δεν υπάρχουν οι απαραίτητες πληροφορίες για διόρθωση. Τα κριτήρια ακουστικής ενίσχυσης στα παιδιά είναι τα εξής: Μόνιμη αμφίπλευρη βαρηκοία με ουδούς > 25 db HL στα 1-4 khz. Η ακουστική ενίσχυση πρέπει να γίνει όσο το δυνατόν νωρίτερα, και προ της ηλικίας των 6 μηνών. Πρέπει να υπάρχουν πληροφορίες για την ακοή σε συχνότητες (τουλάχιστον στα 500 και 4000 Hz). Σε μονόπλευρη βαρηκοία, εφόσον υπάρχει δυνατότητα ενίσχυσης, πρέπει να εφαρμόζεται ακουστικό, αλλιώς να χρησιμοποιούνται εναλλακτικές μέθοδοι (FM, bluetooth). Σε ασυνήθεις μορφές βαρηκοίας ή σε ακουστική νευροπάθεια, κάθε περίπτωση πρέπει να εξατομικεύεται. Πάντοτε πρέπει να ελέγχεται το μέσον ους και να αντιμετωπίζονται χρόνιες ή υποτροπιάζουσες παθήσεις, αλλά η ακουστική ενίσχυση δεν πρέπει να καθυστερεί. Νεογνά με βαρηκοία και μακρά νοσηλεία λόγω πολλαπλών προβλημάτων, μόλις το επιτρέψει η γενική τους κατάσταση, πρέπει να φορούν ακουστικά. Η απόφαση για ακουστική ενίσχυση εξαρτάται από τα ακοολογικά δεδομένα, την ανάπτυξη του λόγου, το οικογενειακό περιβάλλον και την παρουσία άλλων παθήσεων ή ειδικών αναγκών. Τέλος, ορισμένα δεδομένα, ιδιαίτερα για την ακουστική ενίσχυση στα παιδιά είναι: Προτιμούνται τα οπισθοωτιαία ακουστικά. Πάντοτε επιδιώκεται η αμφίπλευρη ακουστική ενίσχυση. Σε ειδικές περιπτώσεις ενδείκνυνται ακουστικά οστείνης (π.χ. ΒΑΗΑ). Δεν ενδείκνυνται τα CROS/BICROS ακουστικά σε παιδιά, διότι ενισχύουν και τον θόρυβο. 93 Συχνά ενδείκνυνται FM και wireless συστήματα, ιδίως για εκπαιδευτικούς σκοπούς. Τα κατευθυντικά μικρόφωνα έχουν πιο περιορισμένη χρήση από ότι στους ενήλικες, διότι επιδιώκεται η πρόσβαση σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο φάσμα ήχων. Θα πρέπει περιοδικά να αξιολογείται η ακουστική λειτουργία και να τροποποιείται ή να αντικαθίσταται το ακουστικό. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Dillon H. Hearing aids. 2nd ed. Turramura, Australia, Boomerang Press, 2012: Staab W. Monaural versus binaural hearing aid recommendations. North Dacota Hearing Aid Dealers, Bismark, ND, Staab W. Hearing aid selection: an overview. In: Sandlin RE. Textbook of hearing aid amplification. 2nd ed. San Diego, CA, Singular Publishing Group, 2000: Haggard M, Gatehouse S. Candidature for hearing aids: justification for the concept and a two-part audiometric criterion. Br J Audiol 1993;27: Kluk K, Moore BC. Dead regions in the cochlea and enhancement of frequency discrimination: Effects of audiogram slope, unilateral versus bilateral loss, and hearingaid use. Hear Res 2006;222: British Society of Audiology. Recommended Procedure: Determination of uncomfortable loudness levels. British Society of Audiology Publicaions, Reading UK, Duquesnoy AJ. The intelligibility of sentences in quiet and in noise in aged listeners. J Acoust Soc Am 1983;74: Avan P, Büki B, Petit C. Auditory distortions: origins and functions. Physiol Rev 2013;93: Middlebrooks JC. Sound localization. Handb Clin Neurol 2015;129: McAlpine D. Creating a sense of auditory space. J Physiol 2005;566(P 1): Markides A. The effectiveness of binaural hearing aids. Scan Audiol Suppl 1982;15: Day GA, Browning GG, Gatehouse S. Benefit from binaural hearing aids in individuals with a severe hearing impairment. Br J Audiol 1988;22: Byrne D, Noble W, LePage B. Effects of long-term bilateral and unilateral fitting of different hearing aid types on the ability to locate sounds. J Am Acad Audiol 1992;3: Erdman SA, Sedge RK. Subjective comparisons of binaural versus monaural amplification. Ear Hear 1981;2: Hickson L. Rehabilitation approaches to promote successful unilateral and bilateral fittings and avoid inappropriate prescription. Int J Audiol 2006;45 Suppl 1:S Swan IR, Browning GG, Gatehouse S. Optimum side for fitting a monaural hearing aid. 1. Patients preference. Br J Audiol 1987;21: Doyle KJ, Ray RM. The otolaryngologist s role in management of hearing loss in infancy and childhood. Ment Retard Dev Disabil Res Rev 2003;9: Hone SW, Smith RJ. Medical evaluation of pediatric hearing loss. Laboratory, radiographic, and genetic testing. Otolaryngol Clin North Am 2002;35: Pickett BP, Ahlstrom K. Clinical evaluation of the hearing-impaired infant. Otolaryngol Clin North Am 1999;32: American Academy of Pediatrics, Joint Committee on Infant Hearing. Year 2007 position statement: Principles and guidelines for early hearing detection and intervention programs. Pediatrics 2007;120: American Speech-Language-Hearing Association. Guidelines for the audiologic assessment of children from birth to 5 years of age [Guidelines] Available from 22. Silverman CA. Audiologic assessment and amplification. Prim Care 1998;25: Winter M, Eisenberg L. Amplification for infants: selection and verification. Otolaryn-

9 Kριτήρια για ακουστική ενίσχυση σε ενήλικες και παιδιά gol Clin North Am 1999;32: Brookhouser PE, Beauchaine KL, Osberger MJ. Management of the child with sensorineural hearing loss. Medical, surgical, hearing aids, cochlear implants. Pediatr Clin North Am 1999;46: Sirimanna KS. Management of the hearing impaired infant. Semin Neonatol 2001;6: McKay S, Gravel JS, Tharpe AM. Amplification considerations for children with minimal or mild bilateral hearing loss and unilateral hearing loss. Trends Amplif 2008;12: Moret AL, Bevilacqua MC, Melo TM, Mondelli MF, Martinez MA, Cruz AD, Jacob RT. Questionnaires on satisfaction of amplification in children: a systematic review. Codas 2013;25:

Η κλινική και ακοολογική αξιολόγηση ασθενών υποψηφίων για ακουστική ενίσχυση

Η κλινική και ακοολογική αξιολόγηση ασθενών υποψηφίων για ακουστική ενίσχυση ΑνασκοπήσΗ / Review Η κλινική και ακοολογική αξιολόγηση ασθενών υποψηφίων για ακουστική ενίσχυση Clinical and audiological evaluation of patients who are candidates for hearing amplification Μπαλατσούρας

Διαβάστε περισσότερα

Ακουστικά Βαρηκοΐας. Υπάρχουν 3 βασικοί τύποι ακουστικών βαρηκοίας που η ονομασία τους δόθηκε ανάλογα με την θέση που εφαρμόζονται.

Ακουστικά Βαρηκοΐας. Υπάρχουν 3 βασικοί τύποι ακουστικών βαρηκοίας που η ονομασία τους δόθηκε ανάλογα με την θέση που εφαρμόζονται. Ακουστικά Βαρηκοΐας ΤΥΠΟΙ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ Υπάρχουν 3 βασικοί τύποι ακουστικών βαρηκοίας που η ονομασία τους δόθηκε ανάλογα με την θέση που εφαρμόζονται. Οπισθωτιαία (Β.Τ.Ε.) που εφαρμόζονται πίσω από το αυτί

Διαβάστε περισσότερα

6. Oι Παροδικά Προκλητές Ωτοακουστικές Εκπομπές σε Ηλικιωμένους

6. Oι Παροδικά Προκλητές Ωτοακουστικές Εκπομπές σε Ηλικιωμένους 208 6. Oι Παροδικά Προκλητές Ωτοακουστικές Εκπομπές σε Ηλικιωμένους Δ. Μπαλατσούρας, Π. Γκανελής, Γ. Κουκούτσης, Γ. Κλούτσος, Χ. Μπάθα, Α. Μούκος, Κ. Μπουκόνης, Α. Νικολακόπουλος, Α. Καμπέρος Ωτορινολαρυγγολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΡΥΒΟΣ. Λεοτσινίδης Μιχάλης Καθηγητής Υγιεινής

ΘΟΡΥΒΟΣ. Λεοτσινίδης Μιχάλης Καθηγητής Υγιεινής ΘΟΡΥΒΟΣ Λεοτσινίδης Μιχάλης Καθηγητής Υγιεινής ΟΡΙΣΜΟΣ Θόρυβος είναι κάθε ανεπιθύμητος ήχος. Ήχος είναι το αίτιο που διεγείρει το αισθητήριο της ακοής. Δημιουργία θορύβου Οι ήχοι δημιουργούνται όταν ένα

Διαβάστε περισσότερα

Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών «Π&Α.Κυριακού»

Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών «Π&Α.Κυριακού» Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών «Π&Α.Κυριακού» Συγγενής Δυσπλασία του Ισχίου (CDH) Αναπτυξιακή Δυσπλασία του Ισχίου (DDH) Μη φυσιολογική σχέση και ανάπτυξη μηριαίας κεφαλής κοτύλης Αναπτυξιακή Δυσπλασία του Ισχίου

Διαβάστε περισσότερα

AKOH HXOΣ. ένταση. τόνος. Χροιά : πολυπλοκότητα ηχητικών κυµάτων.

AKOH HXOΣ. ένταση. τόνος. Χροιά : πολυπλοκότητα ηχητικών κυµάτων. AKOH HXOΣ ένταση τόνος Χροιά : πολυπλοκότητα ηχητικών κυµάτων. Ακουστό φάσµα : 20-20000 Hz (συνήθως 1000-4000 Hz) Φάσµα ήχου για την κατανόηση της οµιλίας: 200-2000 Hz ΜΕΤΑ ΟΣΗ ΤΟΥ ΗΧΟΥ ΣΤΟ ΟΥΣ Έξω ους

Διαβάστε περισσότερα

Έντυπο Καταγραφής Πληροφοριών και Συγκέντρωσης Εκπαιδευτικού Υλικού για τα Ανοικτά Μαθήματα

Έντυπο Καταγραφής Πληροφοριών και Συγκέντρωσης Εκπαιδευτικού Υλικού για τα Ανοικτά Μαθήματα Έντυπο Καταγραφής Πληροφοριών και Συγκέντρωσης Εκπαιδευτικού Υλικού για τα Ανοικτά Μαθήματα Έκδοση: 1.02, Απρίλιος 2014 Πράξη «Κεντρικό Μητρώο Ελληνικών Ανοικτών Μαθημάτων» Σύνδεσμος: http://ocw-project.gunet.gr

Διαβάστε περισσότερα

Νευροαισθητήρια Βαρηκοΐα

Νευροαισθητήρια Βαρηκοΐα Εθνκό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Νευροαισθητήρια Βαρηκοΐα Βασικές Έννοιες Θάνος Μπίμπας Επ. Καθηγητής ΕΚΠΑ Hon. Reader UCL Ear InsOtute Διαταραχές Φωνής & Ακοής στις Ερμηνευτικές Τέχνες Η ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

Ακουστικά βαρηκοΐας και κοχλιακά εμφυτεύματα στην αποκατάσταση των κωφών παιδιών

Ακουστικά βαρηκοΐας και κοχλιακά εμφυτεύματα στην αποκατάσταση των κωφών παιδιών Ωτορινολαρυγγολογία - Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου: τεύχος 27, Ιανουάριος - Φεβρουάριος - Μάρτιος 2007, σελίδες 22-29 Ακουστικά βαρηκοΐας και κοχλιακά εμφυτεύματα στην αποκατάσταση των κωφών παιδιών

Διαβάστε περισσότερα

Παιδί βαρήκοο ή με διαταραχή στο φάσμα του αυτισμού;

Παιδί βαρήκοο ή με διαταραχή στο φάσμα του αυτισμού; ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ / ORIGINAL ARTICLE Παιδί βαρήκοο ή με διαταραχή στο φάσμα του αυτισμού; Hard of hearing child or suffering from autism spectrum disorder? Χειμώνα Θ 1 Βλατάκη Μ 2 Πρώιμος Ε 1 Παπουτσάκη

Διαβάστε περισσότερα

Δύο αυτιά καλύτερα από ένα. Ακοή, όπως έχει προβλέψει η φύση

Δύο αυτιά καλύτερα από ένα. Ακοή, όπως έχει προβλέψει η φύση Δύο αυτιά καλύτερα από ένα Ακοή, όπως έχει προβλέψει η φύση Είναι καιρός να ακούσετε Η Phonak είναι ο μεγαλύτερος κατασκευαστής ακουστικών βοηθημάτων στον κόσμο. Με έδρα την Stäfa, στην Ελβετία, η εταιρία

Διαβάστε περισσότερα

Δρ.Κων. Κων.Λαμπρόπουλος. Χειρουργός ΩΡΛ Φωνίατρος Πρόεδρος Επιστημονικού Συμβουλίου

Δρ.Κων. Κων.Λαμπρόπουλος. Χειρουργός ΩΡΛ Φωνίατρος Πρόεδρος Επιστημονικού Συμβουλίου Δρ.Κων Κων.Λαμπρόπουλος Χειρουργός ΩΡΛ Φωνίατρος Πρόεδρος Επιστημονικού Συμβουλίου Πρόεδρος Ελληνικής Φωνιατρικής Εταιρείας Αθήνα, 17 νοεμβρίου 2010 πέντε αισθήσεις όραση αφή όσφρηση γεύση ακοή η ακοή

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα Θ. Τσιλιγιάννης Παιδίατρος Εξειδικευμένος Παιδοπνευμονολόγος Διευθυντής Παιδοπνευμονολογικού Παιδιατρική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

V Chalkiadakis A Vassiliou A Dimitriou P Maragoudakis N Papadimitriou A Komis D Kandiloros T Nikolopoulos

V Chalkiadakis A Vassiliou A Dimitriou P Maragoudakis N Papadimitriou A Komis D Kandiloros T Nikolopoulos Β Χαλκιαδάκης Α Βασιλείου Α Δημητρίου Π Μαραγκουδάκης Ν Παπαδημητρίου A Κόμις Δ Κανδηλώρος Θ Νικολόπουλος Β Ωτορινολαρυγγολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθήνας, Αττικό Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο. Διευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

Π 2107 Ειδική Αγωγή και αποτελεσματική διδασκαλία

Π 2107 Ειδική Αγωγή και αποτελεσματική διδασκαλία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Π 2107 Ειδική Αγωγή και αποτελεσματική διδασκαλία Ενότητα 7: Κώφωση και βαρηκοΐα. Σουζάνα Παντελιάδου Φιλοσοφίας-Παιδαγωγικής Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνος αλληλογραφίας: Δρ. Θεογνωσία Χειμώνα Αγ. Μαρίνας 63, 73300 Κόκκινο Μετόχι, Μουρνιές, Χανιά. Email: chimonath@yahoo.gr

Υπεύθυνος αλληλογραφίας: Δρ. Θεογνωσία Χειμώνα Αγ. Μαρίνας 63, 73300 Κόκκινο Μετόχι, Μουρνιές, Χανιά. Email: chimonath@yahoo.gr Χειμώνα Θ 1 Κιαγιαδάκη Δ 1 Πρώιμος Ε 1 Σεφερλής Φ 1 Μαρουδιάς Ν 2 Παπαδάκης Χ 1 1. ΩΡΛ Τμήμα Γενικού Νοσοκομείου Χανίων, Χανιά. 2. ΩΡΛ Τμήμα Κωνσταντοπούλειου Γενικού Νοσοκομείου Ν. Ιωνίας. Συσχέτιση των

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ήχος ως Σήμα & η Ακουστική Οδός ως Σύστημα

Ο Ήχος ως Σήμα & η Ακουστική Οδός ως Σύστημα Εθνκό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ο Ήχος ως Σήμα & η Ακουστική Οδός ως Σύστημα Βασικές Έννοιες Θάνος Μπίμπας Επ. Καθηγητής ΕΚΠΑ Hon. Reader UCL Ear InsUtute Διαταραχές Φωνής & Ακοής στις Ερμηνευτικές

Διαβάστε περισσότερα

«Λογοθεραπευτική παρέμβαση σε

«Λογοθεραπευτική παρέμβαση σε «Λογοθεραπευτική παρέμβαση σε παιδιά με βαρηκοΐα-κώφωση» Σπουδαστής: Σιώμος Χρήστος Α.Μ. : 12728 ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΟΥ AYTIOY Το αυτί περιλαμβάνει το αισθητήριο όργανο της ακοής και της ισορροπίας του σώματος και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΒΟΥΡΗΣ Ν. ΙΩΑΝΝΗΣ. ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ & ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΩΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ METROPOLITAN www.orl-peiraias.

ΑΒΟΥΡΗΣ Ν. ΙΩΑΝΝΗΣ. ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ & ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΩΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ METROPOLITAN www.orl-peiraias. ΑΒΟΥΡΗΣ Ν. ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ & ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΩΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ METROPOLITAN ΕΜΒΟΕΣ ΩΤΩΝ Ορισμός - επιδημιολογία Με τον όρο εμβοές εννοούμε την αντίληψη ήχων κατά

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

.. .. . .. . ... ), ς, . αυτά, .. A) , . .. . στον επιπολασμό (prevalence) και στη σοβαρότητα απώλειας ακοής σε . .... . . Γράφημα 4: Μέση ηλικία ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Ακουστική φωνητική μελέτη της παραγωγής και αναγνώρισης των φωνηέντων σε βαρήκοα άτομα

Ακουστική φωνητική μελέτη της παραγωγής και αναγνώρισης των φωνηέντων σε βαρήκοα άτομα Ωτορινολαρυγγολογία - Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου: τεύχος 35, Ιανουάριος - Φεβρουάριος - Μάρτιος 2009, σελίδες 42-47 ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ακουστική φωνητική μελέτη

Διαβάστε περισσότερα

Είναι γεγονός ότι μία από τις πλέον σημαντικές ανακαλύψεις

Είναι γεγονός ότι μία από τις πλέον σημαντικές ανακαλύψεις Ωτορινολαρυγγολογία - Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου: τεύχος 29, Ιούλιος - Αύγουστος - Σεπτέμβριος 2007, σελίδες 27-31 Invited Article Δέκα χρόνια εμπειρίας στα κοχλιακά εμφυτεύματα ΙΩΑΝΝΗΣ ΔΑΝΙΗΛΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΕΙΝΑΙ το κοχλιακο

ΤΙ ΕΙΝΑΙ το κοχλιακο ΤΙ ΕΙΝΑΙ το κοχλιακο εμφυτευμα; Advanced Bionics Τί είναι το ΚΟΧΛΙΑΚΟ ΕΜΦΥΤΕΥΜΑ; Το κοχλιακό εμφύτευμα είναι μια ηλεκτρονική συσκευή σχεδιασμένη για να παρέχει βελτιωμένη αντίληψη του ήχου και δυνατότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή Επεξεργασία Σηµμάτων

Ψηφιακή Επεξεργασία Σηµμάτων Ψηφιακή Επεξεργασία Σηµμάτων Διάλεξη 3: DSP for Audio Δρ. Θωµμάς Ζαρούχας Επιστηµμονικός Συνεργάτης Μεταπτυχιακό Πρόγραµμµμα: Τεχνολογίες και Συστήµματα Ευρυζωνικών Εφαρµμογών και Υπηρεσιών 1 Προεπισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ Ως ινιακή πλαγιοκεφαλία χαρακτηρίζεται η ασυμμετρία και αποπλάτυνση του οπισθίου τμήματος της κεφαλής (βρεγματοϊνιακή χώρα) (όπως αναφέρεται και στο κεφάλαιο των κρανιοσυνοστεώσεων). Ο προσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ανάπτυξη Ενότητα 7: Ανάπτυξη Αντίληψης

Γνωστική Ανάπτυξη Ενότητα 7: Ανάπτυξη Αντίληψης Γνωστική Ανάπτυξη Ενότητα 7: Ανάπτυξη Αντίληψης Διδάσκουσα: Ειρήνη Σκοπελίτη Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Παρουσίαση του τρόπου με τον οποίο αναπτύσσεται

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική Ανίχνευση Ακοής στην Κύπρο

Προσχολική Ανίχνευση Ακοής στην Κύπρο Προσχολική Ανίχνευση Ακοής στην Κύπρο Χρυσούλα Θώδη Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Μάριος Βογαζιανός Κέντρο Προληπτικής Παιδιατρικής Πάρης Βογαζιανός Environmental Shield Ltd Σάββατο, 7 Οκτωβρίου 205 Γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΡΗΚΟΪΑ Γενικά Σημασία της ακοής

ΒΑΡΗΚΟΪΑ Γενικά Σημασία της ακοής ΒΑΡΗΚΟΪΑ Γενικά Το αυτί είναι το όργανο της ακοής και της ισορροπίας. Διαιρείται ανατομικά σε έξω, μέσο, και έσω αυτί. Η ικανότητα του ανθρώπου να ακούει και να καταλαβαίνει τους ήχους και τους συνομιλητές

Διαβάστε περισσότερα

Η διαδικασία επικοινωνίας με τους ενδιαφερόμενους με σκοπό την ενημέρωσή τους: α) σε θέματα διάγνωσης, πρόγνωσης και αντιμετώπισης της νόσου β) στον

Η διαδικασία επικοινωνίας με τους ενδιαφερόμενους με σκοπό την ενημέρωσή τους: α) σε θέματα διάγνωσης, πρόγνωσης και αντιμετώπισης της νόσου β) στον Η διαδικασία επικοινωνίας με τους ενδιαφερόμενους με σκοπό την ενημέρωσή τους: α) σε θέματα διάγνωσης, πρόγνωσης και αντιμετώπισης της νόσου β) στον τρόπο κληρονομικής μεταβίβασης της νόσου και της πιθανότητας

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει δυσκολία στην ακοή. Οδηγός για γονείς

Το παιδί μου έχει δυσκολία στην ακοή. Οδηγός για γονείς Το παιδί μου έχει δυσκολία στην ακοή Οδηγός για γονείς Περιεχόμενα Δεν είστε μόνοι 3 Δυσκολία ακοής 5 Μέθοδοι για εξέταση της ακοής 6 Ακοόγραμμα 7 Είδη και αιτίες απώλειας ακοής 8 Βαθμός απώλειας ακοής

Διαβάστε περισσότερα

Ουρολοιμώξεις: Απεικονιστικός έλεγχος ποιος και πότε. Παπαχρήστου Φώτιος Καθηγητής Παιδιατρικής Νεφρολογίας Διευθυντής Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ.

Ουρολοιμώξεις: Απεικονιστικός έλεγχος ποιος και πότε. Παπαχρήστου Φώτιος Καθηγητής Παιδιατρικής Νεφρολογίας Διευθυντής Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ. Ουρολοιμώξεις: Απεικονιστικός έλεγχος ποιος και πότε Παπαχρήστου Φώτιος Καθηγητής Παιδιατρικής Νεφρολογίας Διευθυντής Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ. Σημαντικό παιδιατρικό πρόβλημα Συχνότητα Έως τα 2 χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των ακουστικών βαρηκοΐας στην αντιμετώπιση των εμβοών

Ο ρόλος των ακουστικών βαρηκοΐας στην αντιμετώπιση των εμβοών ΑνασκοπήσΗ / Review Ο ρόλος των ακουστικών βαρηκοΐας στην αντιμετώπιση των εμβοών The role of hearing aids in tinnitus management Χειμώνα Θ Πρώιμος Ε Μέμτσας Ζ Παπαδάκης ΧΕ ΩΡΛ Κλινική Γ.Ν. Χανίων Eλληνική

Διαβάστε περισσότερα

Προκλήσεις κατά την ένταξή τους

Προκλήσεις κατά την ένταξή τους Προκλήσεις κατά την ένταξή τους Από τη Χρυσάνθη Σταύρου Β.Δ.Σχολής Κωφών Συντονίστρια Προγράμματος Στήριξης Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Εκπαίδευση Εισαγωγή Βαρήκοα παιδιά, παιδιά μα κοχλιακά εμφυτεύματα

Διαβάστε περισσότερα

[ Privilege Club ] Privilege Club

[ Privilege Club ] Privilege Club [ ] Το είναι ένα σύνολο υπηρεσιών που παρέχονται δωρεάν σε κάθε Ασφαλιζόμενο της PRIME INSURANCE, μέσω συνεργαζόμενων με την Εταιρία τρίτων φορέων, αρκεί να καλύπτεται με πρόγραμμα νοσοκομειακής περίθαλψης.

Διαβάστε περισσότερα

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές...

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές... ΠΕΔΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Εκφυλιστικές αλλοιώσεις Αγγειακές παθήσεις Παθολογίες των πνευμόνων Ουρο-γυναικολογικές διαταραχές Καρδιακές παθήσεις Παθολογίες σπονδυλικής στήλης Παθολογίες αρθρώσεων Παθολογίες συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα.

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Μαρία Φωτουλάκη Επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Καθορίζει η νευρολογική κατάσταση μετά την ΚΑΡΠΑ την έκβαση του θύματος της ανακοπής;

Καθορίζει η νευρολογική κατάσταση μετά την ΚΑΡΠΑ την έκβαση του θύματος της ανακοπής; Καθορίζει η νευρολογική κατάσταση μετά την ΚΑΡΠΑ την έκβαση του θύματος της ανακοπής; Δήμητρα Κοντογιάννη Καρδιολόγος-Εντατικολόγος Επιμελήτρια Α Γενικό Νοσοκομείο Δυτικής Αττικής Εισαγωγή 80% ανακοπών

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Β. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΕΑΕΚ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΦΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚ- ΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΡΓΟ «ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Μάιος 2007 Τ. Παναγιωτόπουλος Τομέας υγείας του παιδιού Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας «Όλα τα προγράμματα screening προκαλούν βλάβη, ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ Μαρία Χρίστου Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκωμα. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

Γλαύκωμα. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Γλαύκωμα www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Τι ακριβώς είναι το γλαύκωμα; Ο όρος γλαύκωμα ορίζει μια ομάδα παθήσεων που τις χαρακτηρίζει μια σταδιακή καταστροφή του οπτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

ΗΧΟΣ και ΘΟΡΥΒΟΣ μια εισαγωγή. Νίκος Κ. Μπάρκας. Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΔΠΘ. nbarkas@arch.duth.gr

ΗΧΟΣ και ΘΟΡΥΒΟΣ μια εισαγωγή. Νίκος Κ. Μπάρκας. Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΔΠΘ. nbarkas@arch.duth.gr ΗΧΟΣ και ΘΟΡΥΒΟΣ μια εισαγωγή Νίκος Κ. Μπάρκας Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΔΠΘ nbarkas@arch.duth.gr Ήχος και Θόρυβος μια εισαγωγή στα ακουστικά χαρακτηριστικά του ήχου στις αιτίες και στις συνέπειες του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΛΙΓΓΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΛΙΓΓΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ Νευρολογική Κλινική Γενικού Νοσοκομείου «Πολυκλινική», Αθήνα. Εισαγωγή Ο ίλιγγος, ένα συνηθέστατο αίτιο προσέλευσης ασθενών στο ιατρείο της εφημερίας, συχνά υποκρύπτει επείγουσες καταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΡΥΒΟΣ ΗΧΟΔΟΣΙΜΕΤΡΙΑ Σιδερής Ευστάθιος

ΘΟΡΥΒΟΣ ΗΧΟΔΟΣΙΜΕΤΡΙΑ Σιδερής Ευστάθιος ΘΟΡΥΒΟΣ ΗΧΟΔΟΣΙΜΕΤΡΙΑ Σιδερής Ευστάθιος 1. Θόρυβος Θόρυβος είναι κάθε υπερβολικός ή ανεπιθύμητος ήχος ο οποίος προκαλεί στον αποδέκτη άνθρωπο δυσφορία ή ακόμα και απώλεια ακοής. Δεκάδες εκατομμύρια εργαζόμενοι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ Ευανθία Σούμπαση Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΠΕΔΙΟ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η επιστήμη που ασχολείται με τον προσδιορισμό της λειτουργικής κατάστασης του εγκεφάλου

Διαβάστε περισσότερα

Οι διαταραχές του λόγου και τις οµιλίας στην παιδική ηλικία. Αναστασία Λαµπρινού Δεκέµβριος 2001

Οι διαταραχές του λόγου και τις οµιλίας στην παιδική ηλικία. Αναστασία Λαµπρινού Δεκέµβριος 2001 Οι διαταραχές του λόγου και τις οµιλίας στην παιδική ηλικία Αναστασία Λαµπρινού Δεκέµβριος 2001 Γλώσσα- είναι µία ταξινοµική αρχή, ένας κώδικας επικοινωνίας, ένα κοινωνικό φαινόµενο έξω από το άτοµο. Οµιλία-

Διαβάστε περισσότερα

Πιθανά Σενάρια Διαταραχών Ακοής του Beethoven. Motzart. German Magazine- late Κατερίνα Βαρδονικολάκη,MD (ΩΡΛ)

Πιθανά Σενάρια Διαταραχών Ακοής του Beethoven. Motzart. German Magazine- late Κατερίνα Βαρδονικολάκη,MD (ΩΡΛ) Πιθανά Σενάρια Διαταραχών Ακοής του Beethoven Motzart Κατερίνα Βαρδονικολάκη,MD (ΩΡΛ) German Magazine- late 1800 Υπ. Διδάκτορας & ΕΚΠΑ Επιστημονικός Συνεργάτης Α ΩΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΓΝΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟ 27

Διαβάστε περισσότερα

ακουστικής παραμόρφωσης (DPOAE)

ακουστικής παραμόρφωσης (DPOAE) Ωτορινολαρυγγολογία - Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου: τεύχος 28, Aπρίλιος - Μάιος - Ιούνιος 7, σελίδες 16-29 Ωτοακουστικές εκπομπές προϊόντων ακουστικής παραμόρφωσης (OAE) Ιδιότητες και κλινικές εφαρμογές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΦΡΕΝΤΖΟΣ. 6 ο ΕΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (2004-05) του Ε.Κ.Π.Α. ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΦΡΕΝΤΖΟΣ. 6 ο ΕΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (2004-05) του Ε.Κ.Π.Α. ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΦΡΕΝΤΖΟΣ 6 ο ΕΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (2004-05) του Ε.Κ.Π.Α. ΕΡΓΑΣΙΑ 148 ΑΡΧΕΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΩΝ ΥΠΕΡΗΧΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΥΠΕΡΗΧΩΝ ΣΤΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ Γ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Δ. ΚΑΣΣΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

διαταραχές και δυσκολία στη βάδιση άνοια επιδείνωση του ελέγχου της διούρησης- ακράτεια ούρων

διαταραχές και δυσκολία στη βάδιση άνοια επιδείνωση του ελέγχου της διούρησης- ακράτεια ούρων ΥΔΡΟΚΕΦΑΛΟΣ Το εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ) είναι ένα υγρό το οποίο περιβάλλει τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό και είναι υπεύθυνο για την προστασία και τη θρέψη τους. Ο υδροκέφαλος είναι μια παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακός ήχος και κινούμενα γραφικά

Ψηφιακός ήχος και κινούμενα γραφικά ΕΣΔ200 Δημιουργία Περιεχομένου ΙI Ψηφιακός ήχος και κινούμενα γραφικά Εισαγωγή Το παρακάτω σχήμα περιγράφει τους δυνατούς τρόπους δημιουργίας αποθήκευσης και. αναπαραγωγής ψηφιακού ήχου Ο Ήχος από φυσική

Διαβάστε περισσότερα

Απώλεια ακοής και το μωρό σας: το επόμενο βήμα

Απώλεια ακοής και το μωρό σας: το επόμενο βήμα Απώλεια ακοής και το μωρό σας: το επόμενο βήμα Ενημέρωση για οικογένειες στη ΝΝΟ Μια πρωτοβουλία του Πολιτειακού Προγράμματος Ανιχνευτικού Ελέγχου Ακοής Βρεφών ΝΝΟ Greek NSW Kids and Families (Παιδιά και

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανικά και ηλεκτρικά φαινόμενα της ακουστικής λειτουργίας Αντικειμενική ακουομετρία & ακουστική νευροπάθεια

Μηχανικά και ηλεκτρικά φαινόμενα της ακουστικής λειτουργίας Αντικειμενική ακουομετρία & ακουστική νευροπάθεια Μηχανικά και ηλεκτρικά φαινόμενα της ακουστικής λειτουργίας Αντικειμενική ακουομετρία & ακουστική νευροπάθεια ΑΝΕΣΤΗΣ ΨΗΦΙ ΗΣ Αν. Καθηγητής Ωτορινολαρυγγολογίας ΑΠΘ, Πανεπιστημιακή ΩΡΛ Κλινική Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος Η φυσιολογία της ακοής Οι μορφές βαρηκοΐας Η βαρηκοΐα αγωγιμότητας 2.2. Η νευροαισθητήρια βαρηκοΐα 6

Πρόλογος Η φυσιολογία της ακοής Οι μορφές βαρηκοΐας Η βαρηκοΐα αγωγιμότητας 2.2. Η νευροαισθητήρια βαρηκοΐα 6 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος 3 1. Η φυσιολογία της ακοής 5 2. Οι μορφές βαρηκοΐας 5 2.1. Η βαρηκοΐα αγωγιμότητας 2.2. Η νευροαισθητήρια βαρηκοΐα 6 3. Η διαγνωστική προσέγγιση της βαρηκοΐας 6 3.1. Η σημασία των

Διαβάστε περισσότερα

Αγωγιάτου Χριστίνα, Ψυχολόγος, Α.Π.Θ. Ελληνική Εταιρεία Νόσου Alzheimer

Αγωγιάτου Χριστίνα, Ψυχολόγος, Α.Π.Θ. Ελληνική Εταιρεία Νόσου Alzheimer Αγωγιάτου Χριστίνα, Ψυχολόγος, Α.Π.Θ. Ελληνική Εταιρεία Νόσου Alzheimer Νευροψυχολογία Η νευροψυχολογία είναι η επιστήμη που μελετά τη δομή και τη λειτουργία του εγκεφάλου και τη σχέση του με τη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σύστημα ενίσχυσης ήχου εξωτερικού χώρου (Outdoor Sound Reinforcement System)

Σύστημα ενίσχυσης ήχου εξωτερικού χώρου (Outdoor Sound Reinforcement System) Σύστημα ενίσχυσης ήχου εξωτερικού χώρου (Outdoor Sound Reinforcement System) Εισαγωγή Η μελέτη των συστημάτων ενίσχυσης ήχου αρχίζει με μια ανάλυση ενός απλού συστήματος εξωτερικού χώρου (outdoor system).

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρική των Καταστροφών: Η άλλη διάσταση της Επείγουσας Ιατρικής

Ιατρική των Καταστροφών: Η άλλη διάσταση της Επείγουσας Ιατρικής Ιατρική των Καταστροφών: Η άλλη διάσταση της Επείγουσας Ιατρικής ηµήτριος Γ. Πύρρος, MD, EMDM /ντης Ιατρικών Υπηρεσιών, ΚΥ ΕΚΑΒ President-elect, elect, WADEM Ορισµοί Υπάρχουν τουλάχιστον 50 ορισµοί για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΧΕΣ ΓΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΥΣ INTERASCO

ΠΑΡΟΧΕΣ ΓΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΥΣ INTERASCO ΠΑΡΟΧΕΣ ΓΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΥΣ INTERASCO Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών (Τ.Ε.Π το όποιο λειτουργεί 24ώρες/365 μέρες): 1. Δωρεάν επίσκεψη σε: Παθολόγο, Καρδιολόγο, Ορθοπεδικό, Χειρουργό, ΩΡΛ, Νευροχειρουργό.

Διαβάστε περισσότερα

Ψευδοϋπακουσία : η πιο συχνή αιτία αιφνίδιας βαρηκοΐας στα παιδιά

Ψευδοϋπακουσία : η πιο συχνή αιτία αιφνίδιας βαρηκοΐας στα παιδιά 000-000_KONTORINHS-5 3/10/2008 09:55 ÂÏ 112 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ORIGINAL ARTICLES Γ. Κοντορίνης Γ. Κωσταγιάννη Ειρ. Αυλωνίτου Β. Γκουλίωνη Ι. Ψαρομμάτης Δ. Ντουνιαδάκης Μ. Τσακανίκος Ωτορινολαρυγγολογική

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Ακουστική και Ψυχοακουστική

Μάθημα: Ακουστική και Ψυχοακουστική Τμήμα Τεχνών Ήχου και Εικόνας Ιόνιο Πανεπιστήμιο Μάθημα: Ακουστική και Ψυχοακουστική Εργαστηριακή Άσκηση 1 «Ποσοτική εκτίμηση ελαχίστου κατωφλίου ακουστότητας» Διδάσκων: Φλώρος Ανδρέας Δρ. Ηλ/γος Μηχ/κός

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων. Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό

Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων. Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό Περιφερική αγγειοπάθεια και σακχαρώδης διαβήτης Μια από τις κύριες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΝΕΟΓΕΝΝΗΤΩΝ. Δρ.Δ.Λάγγας

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΝΕΟΓΕΝΝΗΤΩΝ. Δρ.Δ.Λάγγας ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΝΕΟΓΕΝΝΗΤΩΝ Δρ.Δ.Λάγγας Βασική αρχή : Δευτερογενής πρόληψη Εφαρμογή σε: πληθυσμιακό επίπεδο νεογνά υψηλού κινδύνου Μέθοδοι : χαρακτηριστικά των sceening tests Ιστορικά Φαινυλκετονουρία

Διαβάστε περισσότερα

Ηχορρύπανση. Ένας ύπουλος ρύπος. Δ. Σκαρλάτος Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Πατρών

Ηχορρύπανση. Ένας ύπουλος ρύπος. Δ. Σκαρλάτος Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Πατρών Ηχορρύπανση Ένας ύπουλος ρύπος Δ. Σκαρλάτος Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Πατρών Ηχορρύπανση: Από τους πιο αρχαίους ρύπους Ο Ιπποκράτης διέγνωσε τις εμβοές ως αποτέλεσμα της έκθεσης σε θόρυβο (5

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΕΩΝΙΔΟΥ Λεμεσός, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟ Α ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ 1. Γαστροοισοφαγική παλινδρόµηση (ΓΟΠ) Η συχνότητα της ΓΟΠ σε παιδιά µε ΕΠ αναφέρεται από 26% - 75%, ενώ σε φυσιολογικά παιδιά και βρέφη εκτιµάται περίπου στο 7-8% (Cadman και συν. 1978,

Διαβάστε περισσότερα

Θόρυβος και επιπτώσεις στις δραστηριότητες και την υγεία µε βάση έρευνες της WHO

Θόρυβος και επιπτώσεις στις δραστηριότητες και την υγεία µε βάση έρευνες της WHO Θόρυβος και επιπτώσεις στις δραστηριότητες και την υγεία µε βάση έρευνες της WHO > Επιπτώσεις στην υγεία 1 Το 1993 οµάδα εργασίας της WHO 1 προσδιόρισε και ανέφερε τις σηµαντικότερες επιπτώσεις του θορύβου

Διαβάστε περισσότερα

«Προσεγγίζοντας την Κώφωση»

«Προσεγγίζοντας την Κώφωση» ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ: ΚΩΦΩΣΗ «Προσεγγίζοντας την Κώφωση» ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ: Βασίλης Κουρμπέτης Σύμβουλος Ειδικής Αγωγής Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Μαριάννα Χατζοπούλου Ειδική Παιδαγωγός για Κωφά Παιδιά Παιδαγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

Βιοϊατρική τεχνολογία

Βιοϊατρική τεχνολογία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Βιοϊατρική τεχνολογία Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Τεχνολογία Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr ΕΕΔΙΠ Μπέλλου Σοφία e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΜΑ Κύκλος διαλέξεων μουσικής ακουστικής

ΙΕΜΑ Κύκλος διαλέξεων μουσικής ακουστικής ΙΕΜΑ Κύκλος διαλέξεων μουσικής ακουστικής Αντίληψη του ήχου στον χώρο- Αμφιωτική ακουστική Φλώρος Ανδρέας Επίκουρος Καθηγητής Πώς αντιλαμβανόμαστε τον ήχο ως δέκτες; Πώς αντιλαμβανόμαστε τον ήχο στο χώρο;

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΑΚΟΥΣΤΙΚΗ ΑΚΟΥΣΤΙΚΕΣ ΣΤΑΘΜΕΣ, ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ, ΘΟΡΥΒΟΣ, ΗΧΟΜΟΝΩΣΗ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΥΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΑΚΟΥΣΤΙΚΗ ΑΚΟΥΣΤΙΚΕΣ ΣΤΑΘΜΕΣ, ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ, ΘΟΡΥΒΟΣ, ΗΧΟΜΟΝΩΣΗ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΥΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΑΚΟΥΣΤΙΚΗ ΑΚΟΥΣΤΙΚΕΣ ΣΤΑΘΜΕΣ, ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ, ΘΟΡΥΒΟΣ, ΗΧΟΜΟΝΩΣΗ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΥΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΟΜΑΔΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΗΧΟΥ & ΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΣΥΡΜΑΤΗΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ 2 ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ Κατά κανόνα, η διάγνωση µιας συγγενούς καρδιοπάθειας γίνεται στη βρεφική ηλικία, αν και αρκετές περιπτώσεις µπορούν να διαγνωσθούν σε οποιαδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΑΚΟΥΣΤΙΚΗ ΗΧΗΤΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΑΚΟΥΣΤΙΚΗ ΗΧΗΤΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΑΚΟΥΣΤΙΚΗ ΗΧΗΤΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΑΚΟΥΣΤΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΥΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΟΜΑΔΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΗΧΟΥ & ΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΣΥΡΜΑΤΗΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

9 o Πανελλήνιο Συνέδριο Νόσου A lzheimer και Συγγενών Διαταραχών

9 o Πανελλήνιο Συνέδριο Νόσου A lzheimer και Συγγενών Διαταραχών Στρογγυλό Τραπέζι Σωματική άσκηση και Άνοια. Από τη Γενική Ιατρική και την κοινότητα στο νοσοκομείο και στις εξειδικευμένες υπηρεσίες: Παρέμβαση στην Ελλάδα του σήμερα 9 o Πανελλήνιο Συνέδριο Νόσου A lzheimer

Διαβάστε περισσότερα

Στη δυστονία έχουμε ακούσια σύσπαση μυών

Στη δυστονία έχουμε ακούσια σύσπαση μυών Δυστονία Δυστονία Στη δυστονία έχουμε ακούσια σύσπαση μυών προκαλώντας ανεξέλεγκτες επαναλαμβανόμενες ή στροφικές κινήσεις του προσβεβλημένου τμήματος του σώματος. Τα συμπτώματα μπορεί να είναι ήπια ή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: "ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ: ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ/ΕΚΜΑΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ/ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ"

ΠΡΑΞΗ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ: ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ/ΕΚΜΑΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ/ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΠΡΑΞΗ: "ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ: ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ/ΕΚΜΑΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ/ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ" Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας

Διαβάστε περισσότερα

Υποστηρίζοντας τα παιδιά με γενετικά νοσήματα - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Πέμπτη, 16 Ιούνιος :58

Υποστηρίζοντας τα παιδιά με γενετικά νοσήματα - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Πέμπτη, 16 Ιούνιος :58 Από: K-Life (Καθημερινή) Τα γενετικά νοσήματα είναι ιδιαίτερα σπάνιες ασθένειες που οφείλονται σε μεταλλάξεις γονιδίων. Τα παιδιά που πάσχουν από αυτά χρειάζονται φροντίδα, ψυχολογική στήριξη αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΔΕΙΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΔΕΙΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Ε 95.10.10 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΓΡΑΜΜΗΣ Έκδοση 1 / 18-02-2009 95 10 10 ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΔΕΙΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΟΔΗΓΗΣΗ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΙΚΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΓΡΑΜΜΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΝΩΣΗ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ

ΣΤΕΝΩΣΗ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ ΣΤΕΝΩΣΗ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΠΩΤΕΡΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Κωνσταντίνος Θωμαϊδης Καρδιολογική Κλινική Γ.Ν «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ» Συνηθισμένη συγγενής ανωμαλία (6-8% των Σ.Κ.) Συχνότητα:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ Περιορισμοί της άσκησης σε άτομα με ΣΔ Παναγιώτης Β. Τσακλής PhD Καθηγητής Εµβιοµηχανικής Τµ Φυσικοθεραπείας - ΑΤΕΙΘ Dept Mechanical Engineering Fibers & Polymers Lab Massachusetts Institute of Technology

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Τεχνολογία Ήχου

Μάθημα: Τεχνολογία Ήχου Τμήμα Τεχνών Ήχου και Εικόνας Ιόνιο Πανεπιστήμιο Μάθημα: Τεχνολογία Ήχου Εργαστηριακή Άσκηση 2 «Αποτύπωση παραμορφώσεων της αλυσίδας ηχητικής αναπαραγωγής» Διδάσκων: Φλώρος Ανδρέας Δρ. Ηλ/γος Μηχ/κός &

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Ακουστική και Ψυχοακουστική

Μάθημα: Ακουστική και Ψυχοακουστική Τμήμα Τεχνών Ήχου και Εικόνας Ιόνιο Πανεπιστήμιο Μάθημα: Ακουστική και Ψυχοακουστική Εργαστηριακή Άσκηση 1 «Ποσοτική εκτίμηση ελαχίστου κατωφλίου ακουστότητας» Διδάσκων: Φλώρος Ανδρέας Δρ. Ηλ/γος Μηχ/κός

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα αισθήσεων. Αισθητικοί υποδοχείς Νευρικές αισθητικές οδοί Συνειρμικός φλοιός και διαδικασία αντίληψης Πρωτοταγής αισθητική κωδικοποίηση

Συστήματα αισθήσεων. Αισθητικοί υποδοχείς Νευρικές αισθητικές οδοί Συνειρμικός φλοιός και διαδικασία αντίληψης Πρωτοταγής αισθητική κωδικοποίηση Απ. Χατζηευθυμίου Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας Μάρτιος 2017 Συστήματα αισθήσεων Αισθητικοί υποδοχείς Νευρικές αισθητικές οδοί Συνειρμικός φλοιός και διαδικασία αντίληψης Πρωτοταγής αισθητική κωδικοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΩΤΟΣΚΛΗΡΥΝΣΗ. Δρ Εμμανουήλ Χατζημανώλης. Ωτορινολαρυγγολόγος-Χειρουργός Κεφαλής και Τραχήλου. Δ/τής της Κλινικής Κεφαλής και Τραχήλου νοσ.

ΩΤΟΣΚΛΗΡΥΝΣΗ. Δρ Εμμανουήλ Χατζημανώλης. Ωτορινολαρυγγολόγος-Χειρουργός Κεφαλής και Τραχήλου. Δ/τής της Κλινικής Κεφαλής και Τραχήλου νοσ. ΩΤΟΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Δρ Εμμανουήλ Χατζημανώλης Ωτορινολαρυγγολόγος-Χειρουργός Κεφαλής και Τραχήλου Δ/τής της Κλινικής Κεφαλής και Τραχήλου νοσ. "ΥΓΕΙΑ" Η ωτοσκλήρυνση είναι μία από τις συνηθέστερες αιτίες βαρηκοΐας.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΑΚΟΗΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΑΚΟΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΑΚΟΗΣ Ενότητα 7: Αντίληψη της Ομιλίας Οκαλίδου Αρετή Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

XINO. Λύσεις για τη θεραπεία εμβοών

XINO. Λύσεις για τη θεραπεία εμβοών XINO Λύσεις για τη θεραπεία εμβοών Τι πρέπει να γνωρίζετε σχετικά με τις εμβοές Μήπως εσείς ή κάποιος που γνωρίζετε πάσχει από "βουητά στα αυτιά"; Ίσως να μην βουίζουν ακριβώς. Μερικοί άνθρωποι το περιγράφουν

Διαβάστε περισσότερα

Personal resuscitation plans and end of life planning for children with disability and life-limiting/life-threatening conditions

Personal resuscitation plans and end of life planning for children with disability and life-limiting/life-threatening conditions Personal resuscitation plans and end of life planning for children with disability and life-limiting/life-threatening conditions A Wolff, 1 J Browne, 1 W P Whitehouse 1,2 1 Family Health Division, Nottingham

Διαβάστε περισσότερα

- αποκλίνοντα ή εξωτροπία (το μάτι βρίσκεται προς τα έξω)

- αποκλίνοντα ή εξωτροπία (το μάτι βρίσκεται προς τα έξω) ΣΤΡΑΒΙΣΜΟΣ Σαββίδου Αβρόρα. Παιδίατρος Στραβισμός είναι μία νευρομυϊκή διαταραχή, κατά την οποία όταν κάποιος προσηλώνει σε ένα σημείο, τότε το ένα μάτι του προσηλώνει στο σημείο αυτό και το άλλο είναι

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (2)

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (2) Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (2) Αντίληψη της ομιλίας Απεικόνιση της πρότασης «θα σας διηγηθώ την ιστορία των δύο νέων» κυματομορφή Φασματόγραμμα Συνάρθρωση Οι φθόγγοι αλληλεπικαλύπτονται μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Νικόλαος Κανέλης, Διευθυντής Ωτορινολαρυγγολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου Metropolitan

Γράφει: Νικόλαος Κανέλης, Διευθυντής Ωτορινολαρυγγολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου Metropolitan Γράφει: Νικόλαος Κανέλης, Διευθυντής Ωτορινολαρυγγολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου Metropolitan Τι συμβαίνει, με αποτέλεσμα ο ήχος να φτάνει στα αυτιά μας ελαφρώς έως βαρύτατα ασθενής και οι λέξεις ανυπόφορα

Διαβάστε περισσότερα

Συστάσεις για τη διαχείριση των πυρετικών σπασμών

Συστάσεις για τη διαχείριση των πυρετικών σπασμών Συστάσεις για τη διαχείριση των πυρετικών σπασμών Ad hoc Task Force of LICE Guidelines Commission ITALIAN LEAGUE AGAINST EPILEPSY Giuseppe Capovilla, Massimo Mastrangelo, Antonino Romeo, and Federico Vigevano

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 8. Η Φυσική της Μουσικής Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων. Αντιληπτό ύψος καθαρού τόνου Απόλυτο ύψος

Διάλεξη 8. Η Φυσική της Μουσικής Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων. Αντιληπτό ύψος καθαρού τόνου Απόλυτο ύψος Η Φυσική της Μουσικής Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Διάλεξη 8 Αντιληπτό ύψος καθαρού τόνου Απόλυτο ύψος Ανασκόπηση της Διάλεξης 7 Το αν ένας ήχος είναι ακουστός ή όχι εξαρτάται κυρίως από την έντασή του και τη συχνότητα.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΤΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚO ΣYΣΤΗΜΑ. Αθανασιάδης Στάθης φυσικοθεραπευτής NDT

ΟΠΤΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚO ΣYΣΤΗΜΑ. Αθανασιάδης Στάθης φυσικοθεραπευτής NDT ΟΠΤΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚO ΣYΣΤΗΜΑ Αθανασιάδης Στάθης φυσικοθεραπευτής NDT ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜOΣ ΤΗΣ ΟΡΑΣΗΣ «κοιτάζουμε με τα μάτια αλλά βλέπουμε με τον εγκέφαλο» 90% των πληροφοριών που φθάνουν στον εγκέφαλο περνούν μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Απώλεια ακοής και το μωρό σας: το επόμενο βήμα

Απώλεια ακοής και το μωρό σας: το επόμενο βήμα Απώλεια ακοής και το μωρό σας: το επόμενο βήμα Ενημέρωση για οικογένειες σ τη ΝΝΟ Μια πρωτοβουλία του Πολιτειακού Προγράμματος Ανιχνευτικού Ελέγχου Ακοής Βρεφών ΝΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΝΝΟ 73 Miller Street

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας. Γιώτη Κωνσταντίνα Φρογάκη Ήρα-Αφροδίτη

Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας. Γιώτη Κωνσταντίνα Φρογάκη Ήρα-Αφροδίτη Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας Γιώτη Κωνσταντίνα Φρογάκη Ήρα-Αφροδίτη Περιεχόμενα Εισαγωγή Γνώση και κατανόηση του αυτισμού Διαγνωστικά εργαλεία για την ανίχνευση του αυτισμού Βασικές αρχές αποτελεσματικής

Διαβάστε περισσότερα