ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ (SURFACE ENGINEERING)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ (SURFACE ENGINEERING)"

Transcript

1 ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ (SURFACE ENGINEERING) ΓΕΝΙΚΑ ΣΚΟΠΟΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΩΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΩΝ Οι επιφανειακές κατεργασίες που εφαρµόζονται στα χαλύβδινα αντικείµενα έχουν σκοπό να τα προστατεύσουν (δηλ. να αυξήσουν την αντοχή τους) έναντι: Φθοράς, που προκαλείται από την επαφή της επιφάνειας µε τις επιφάνειες άλλων αντικειµένων. ιάβρωσης, όταν η επιφάνεια φέρεται σε υγρό περιβάλλον που δρα δυσµενώς επ αυτής. Οξείδωσης, όταν η επιφάνεια υπόκειται σε ξηρό περιβάλλον µε υψηλές θερµοκρασίες που ενεργοποιεί τη χηµική δράση των οξειδωτικών αερίων. Κόπωσης, η οποία εκδηλώνεται ως αστοχία του υλικού λόγω εναλλασσόµενης µηχανικής ή θερµικής φόρτισης. ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΩΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΩΝ Οι επιφανειακές κατεργασίες διακρίνονται σε δύο µεγάλες κατηγορίες: (α) Κατεργασίες τροποποίησης της επιφάνειας, µε τις οποίες επιτυγχάνεται µεταβολή της κρυσταλλικής δοµής ή/και της χηµικής σύστασης της επιφάνειας, χωρίς εναπόθεση πρόσθετου υλικού σ αυτή. (β) Κατεργασίες µε απόθεση υλικού, κατά τις οποίες εναποτίθεται πάνω στην υπό προστασία επιφάνεια στρώµα άλλου υλικού (επίστρωση ή επικάλυψη). ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ (Πίν. 1) Θερµικές επιφανειακές κατεργασίες Θερµοχηµικές επιφανειακές κατεργασιές ή εµποτισµοί Πίνακας 1: Υποκατηγορίες κατεργασιών τροποποίησης της επιφάνειας Υποκατηγορία Χαρακτηριστικά Είδος κατεργασίας Μηχανικές επιφανειακές κατεργασίες Εισαγωγή «επωφελών» πεδίων παραµενουσών τάσεων στην επιφάνεια του υλικού. Κρυσταλλική δοµή και χηµική σύσταση της επιφάνειας παραµέ- 1. Σφαιροβολή 2. Επιφανειακή έλαση νουν αµετάβλητες. Επιβολή συνδυασµένων κύκλων θέρµανσης/ψύξης. Μεταβάλλεται µόνο η κρυσταλλική δοµή της επιφάνειας, ενώ η χηµική της σύσταση δεν αλλάζει. Η επιφάνεια εµπλουτίζεται µε άτοµα άλλου στοιχείου µέσω µηχανισµών διάχυσης, µε αποτέλεσµα την αλλαγή της χηµικής της σύστασης. 1. Φλογοβαφή 2. Επαγωγική βαφή 3. Βαφή µε δέσµη laser 4. Βαφή µε δέσµη ηλεκτρονίων 1. Ενανθράκωση 2. Εναζώτωση 3. Ενανθρακαζώτωση 4. Ενδοκυάνωση 5. Εγχρωµίωση 6. Εναργιλίωση 7. Ενσιλίκωση 8. Βορίωση 9. Σεραρδίωση 10. Βαναδίωση 11. Εµφύτευση ιόντων 1

2 Α. ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ (ΧΑΛΥΒΩΝ) ΓΕΝΙΚΑ Με τις θερµικές επιφανειακές κατεργασίες επιτυγχάνεται σκλήρυνση του επιφανειακού στρώµατος του αντικειµένου, ενώ το εσωτερικό τµήµα του παραµένει στα αρχικά επίπεδα σκληρότητας. Εφαρµόζονται µε πολύ καλά αποτελέσµατα σε αντικείµενα από χάλυβα και φαιό χυτοσίδηρο. Συνίστανται σε θέρµανση των επιφανειακών στρωµάτων σε θερµοκρασία θ Є (Α c3, T m ) και απότοµη ψύξη (βαφή). Οι βασικές θερµικές επιφανειακές κατεργασίες είναι: η φλογοβαφή (επιφανειακή σκλήρυνση µε φλόγιστρα), η επαγωγική επιφανειακή σκλήρυνση και ο βοµβαρδισµός µε δέσµες υψηλής πυκνότητας ενέργειας. ΒΑΘΟΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΗΣ ΒΑΦΗΣ Το βάθος βαφής, καθώς επίσης και το βάθος της θερµικά επηρεασµένης ζώνης (HAZ), µπορούν να προβλεφθούν µε ασφάλεια µε κατάλληλη επιλογή των βασικών παραµέτρων της θερµικής κατεργασίας (παρεχόµενη θερµική ισχύς και χρόνος κατεργασίας). Το βάθος βαφής χαρακτηρίζεται κατά σύµβαση από σκληρότητα µεγαλύτερη από 550 ΗV. Συνήθως κυµαίνεται µεταξύ 1-2 mm, αλλά µπορεί να φθάσει µέχρι 6-8 mm. Εξαρτάται από τις συνθήκες κατεργασίας και τη χηµική σύσταση του χάλυβα. ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ (Σχ. 1) Επιφανειακό στρώµα χάλυβα που θερµαίνεται σε θερµοκρασία θ>α c3 αναπτύσσει ωστενική δοµή κατά τη θέρµανση και µαρτενσιτική δοµή κατά τη βαφή, ενώ στην τελική δοµή ο υπολειπό- µενος ωστενίτης κυµαίνεται σε πολύ µικρά ποσοστά (µικρός χρόνος ωστενιτοποίησης µερική διαλυτοποίηση καρβιδίων ανύψωση του σηµείου Μ f ). Ζώνη υλικού που θερµαίνεται σε θερµοκρασίες θ Є [Α c1, A c3 ] υφίσταται µερική ωστενιτοποίηση κατά τη θέρµανση και αναπτύσσει φερριτική και µπαινιτική δοµή κατά τη βαφή. Ζώνη υλικού που θερµαίνεται σε θερµοκρασίες θ<α c1 υφίσταται επαναφορά κατά τη θέρµανση και παρατηρείται µείωση της σκληρότητας. ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΗΣ ΒΑΦΗΣ Σχήµα 1 Οι συνήθεις τεχνικές µπορεί να αποδώσουν µια από τις ακόλουθες χαρακτηριστικές περιπτώσεις επιφανειακής βαφής: 2

3 (i) Υψηλή θερµική ισχύς και µικρός χρόνος κατεργασίας (καµπύλη Α στο Σχ. 2) οδηγούν στα εξής επιµέρους χαρακτηριστικά: Πολύ υψηλή θερµοκρασία στην κατεργαζόµενη επιφάνεια. Πολύ µικρό βάθος επιφανειακού στρώµατος όπου η θερµοκρασία θ>α c3. Πολύ µικρού πάχους ζώνη HAZ. (ii) Σχετικά χαµηλότερη θερµική ισχύς από την προηγούµενη περίπτωση και µεγαλύτερος χρόνος κατεργασίας (καµπύλη Β στο Σχ. 2) εξασφαλίζουν: Χαµηλότερη θερµοκρασία στην επιφάνεια. Μεγαλύτερο βάθος βαφής. Μεγάλο πάχος ζώνης HAZ. 1. Φλογοβαφή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ (Σχ. 3 και 4) Σχήµα 2 Εφαρµόζεται κυρίως στην επιφανειακή σκλήρυνση µεγάλων επιφανειών ή εξαρτηµάτων πολύπλοκης γεωµετρίας και µικρού αριθµού παραγωγής, καθώς επίσης και σε περιπτώσεις στις οποίες δεν είναι συµφέρουσα η µέθοδος των επαγωγικών ρευµάτων (οδοντωτοί τροχοί). Η θέρµανση γίνεται µε τη χρήση φλογίστρων (δαυλών). Μπορεί να χρησιµοποιηθεί απλή φλόγα δαυλού µεγάλης ισχύος ή πολυάριθµες φλόγες παραγόµενες από σύστηµα δαυλών. Στην τελευταία περίπτωση επιτυγχάνεται πιο οµοιόµορφη θέρµανση της επιφάνειας. Η φλόγα προέρχεται από την καύση µε οξυγόνο ενός καυσίµου, συνήθως προπανίου, µεθανίου ή ασετιλίνης. Η παρεχόµενη ισχύς ανά µονάδα επιφανείας είναι της τάξης των W/cm 2. Η κατεργαζόµενη επιφάνεια, ταυτόχρονα µε την θέρµανσή της, ψύχεται αµέσως µε ψεκασµό της µε ψυκτικό υγρό. Ο δαυλός και το σύστηµα ψύξης κινούνται µε ταχύτητα υ= m/min. Η φλογοβαφή ακολουθείται συχνά από επαναφορά σε θερµοκρασία ο C. Ανάλογα µε το βάθος βαφής που επιδιώκεται και την θερµαντική ισχύ του χρησιµοποιούµενου εξοπλισµού, έχουν αναπτυχθεί δύο µέθοδοι φλογοβαφής: (α) Η ταυτόχρονη µέθοδος και (β) η σταδιακή µέθοδος. Κατά τη σταδιακή µέθοδο, τα φλόγιστρα αποµακρύνονται και το τεµάχιο εµβαπτίζεται στο ψυκτικό µέσο (λάδι ή νερό). Στην ταυτόχρονη µέθοδο, το φλόγιστρο ακολουθείται από το σύστηµα ψύξης σε συγκεκριµένη απόσταση. Το βάθος βαφής εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Γενικά µπορεί να γραφεί: x = f (P, υ, d), όπου: x το βάθος της ζώνης σκλήρυνσης, Ρ η παρεχόµενη θερµική ισχύς, υ η ταχύτητα µετακίνησης του φλογίστρου και d η απόσταση µεταξύ φλογίστρου-ψύκτη. 3

4 Σχήµα 3: Σχηµατική παράσταση φλογοβαφής 1: δαυλός, 2: πορεία δαυλού, 3: φλόγα, 4: ψύξη, 5: κατεργαζόµενη επιφάνεια 2. Επαγωγική επιφανειακή σκλήρυνση Σχήµα 4: ιαδικασία επιφανειακής σκλήρυνσης οδοντωτού τροχού ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Εφαρµόζεται κυρίως για την επιφανειακή σκλήρυνση εξαρτηµάτων µικρών διαστάσεων και/ή απλής σχετικά γεωµετρίας και για µεγάλη σειρά παραγωγής (άξονες κιβωτίων ταχυτήτων). Το κατεργάσιµο υλικό τοποθετείται ως πυρήνας στο εσωτερικό ενός επαγωγικού πηνίου που διαρρέεται από υψίσυχνο ρεύµα (µέχρι 1 MHz), βλ. Σχ. 5. Το αναπτυσσόµενο ισχυρό µαγνητικό πεδίο επάγει επιφανειακά στο τεµάχιο δινορρεύµατα Foucault, που µεταφέρουν θερµότητα Joule και θερµαίνουν το µέταλλο. Το βάθος διείσδυσης των δινορρευµάτων µειώνεται µε αύξηση της συχνότητας του ρεύµατος τροφοδοσίας του πηνίου. Η παρεχόµενη ισχύς µπορεί να φθάσει την τιµή W/cm 2. 4 ρ Το βάθος της ζώνης σκλήρυνσης παρέχεται από την εµπειρική σχέση: x = , µ f όπου: x το βάθος βαφής [mm], ρ η ειδική αντίσταση του κατεργαζόµενου υλικού [Ω.mm 2 /m], µ η µαγνητική διαπερατότητα του κατεργαζόµενου υλικού [G/Oe] και f η συχνότητα του ρεύµατος τροφοδοσίας του πηνίου [Hz]. 4

5 (α) (β) Σχήµα 5: Βασικές αρχές της επαγωγικής σκλήρυνσης 3. Bοµβαρδισµός µε δέσµες υψηλής πυκνότητας ενέργειας ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ H τεχνική του βοµβαρδισµού µε δέσµες υψηλής πυκνότητας ενεργείας έχει αναπτυχθεί σχετικά πρόσφατα (τελευταία 20ετία). Εφαρµόζονται δέσµες ηλεκτρονίων ή ιόντων και δέσµες ακτίνων laser. Η υψηλής ενεργειακής πυκνότητας δέσµη ( W/cm 2 ) εστιάζεται µέσω ειδικών διατάξεων εστίασης σε πολύ µικρές επιφάνειες (>100 µm 2 ), ενώ επιτυγχάνεται η δυνατότητα τοπικής κατεργασίας µικρού πάχους επιφανειακών στρωµάτων (0.1-3 mm). Η ψύξη της επιφάνειας είναι ταχεία και εξασφαλίζεται δι αγωγής της θερµότητας µέσα από τον κύριο όγκο του αντικειµένου (αυτοβαφή της επιφάνειας). Η δέσµη ηλεκτρονίων και ιόντων εκπέµπεται υπό κενό και απορροφάται εύκολα από τη µεταλλική επιφάνεια. Η δέσµη laser δεν απαιτεί εφαρµογή κενού και ανακλάται εύκολα από ανοικτόχρωµες και λείες επιφάνειες. Για αύξηση της απορροφητικής ικανότητας της κατεργαζόµενης επιφάνειας επιβάλλεται αµµοβολή της ή επικάλυψή της µε γραφίτη πριν από την εφαρµογή της δέσµης laser. 5

6 Β. ΘΕΡΜΟΧΗΜΙΚΕΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ (ΧΑΛΥΒΩΝ) ΓΕΝΙΚΑ Πραγµατοποιούνται σε σχετικά υψηλές θερµοκρασίες. Ταξινοµούνται µε βάση το στοιχείο εµπλουτισµού της µεταλλικής επιφάνειας. Οι βασικές διεργασίες που λαµβάνουν χώρα σ όλους τους εµποτισµούς είναι: (i) ιάλυση του στοιχείου εµπλουτισµού. (ii) Προσρόφηση. (iii) ιάχυση. Πριν από κάθε εµποτισµό απαιτείται πολύ καλός καθαρισµός της προς κατεργασία επιφάνειας, ώστε να διευκολύνεται η προσρόφηση και διάχυση του στοιχείου εµπλουτισµού από αυτή. Οι πιο συχνά εφαρµοζόµενες θερµοχηµικές κατεργασίες σε βιοµηχανική κλίµακα είναι: (i) H ενανθράκωση. (ii) Η εναζώτωση. (iii) Η ενανθρακαζώτωση. 1. Ενανθράκωση ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑΣ Εφαρµόζεται κυρίως σε χάλυβες µε χαµηλό ποσοστό C (π(c)= %) και επιτελείται σε 2 στάδια: Στάδιο 1 O χάλυβας θερµαίνεται παρουσία ενανθρακωτικού µέσου σε θερµοκρασία πλήρους ωστενιτοποίησης ( ο C). Τα άτοµα άνθρακα διαχέονται στο πλέγµα του ωστενίτη, σε ορισµένο βάθος από την επιφάνεια, µέχρι την τιµή της µέγιστης διαλυτότητας σ αυτόν (βλ. λεπτοµέρειες κατωτέρω). Ακολουθεί βραδεία απόψυξη µέχρι τη θερµοκρασία περιβάλλοντος. Λόγω της παρατεταµένης θέρµανσης, σχηµατίζονται κόκκοι µεγάλου µεγέθους, τόσο στον πυρήνα (φερρίτης+περλίτης), όσο και στην εµποτισµένη επιφάνεια (σεµεντίτης+περλίτης). Στάδιο 2 Ακολουθεί βαφή που επιτελείται σε 2 φάσεις: Φάση 1 Θέρµανση σε θερµοκρασία θ>α c3. Μετασχηµατισµός του χονδρόκοκκου ωστενίτη του πυρήνα σε λεπτόκοκκο ωστενίτη. Ακολουθεί βαφή σε νερό. Μετασχηµατισµός του λεπτόκοκκου ωστενίτη του πυρήνα σε λεπτόκοκκο φερρίτη και µαρτενσίτη, η δοµή όµως της εµποτισµένης επιφάνειας παραµένει χονδρόκοκκη. Φάση 2 Επαναθέρµανση σε θερµοκρασία θ 760 ο C. Σχηµατισµός λεπτόκοκκου ωστενίτη (ευτηκτοειδούς σύστασης) στην εµποτισµένη επιφάνεια. Ακολουθεί βαφή σε λάδι. Μετασχηµατισµός του λεπτόκοκκου ωστενίτη σε λεπτόκοκκο σκληρό µαρτενσίτη, ενώ ο µαρτενσίτης του πυρήνα υφίσταται επαναφορά. ΕΝΑΝΘΡΑΚΩΤΙΚΑ ΜΕΣΑ Στερεά Σκόνη µίγµατος ξυλάνθρακα και ανθρακούχων ενώσεων (BaCO 3 και Na 2 CO 3 ) καλύπτουν την προς κατεργασία επιφάνεια. 6

7 Με τη θέρµανση οι σκόνες διασπώνται προς CO και CO 2 που αποτελούν το φορέα του C που διαχέεται στο επιφανειακό στρώµα. Μια τυπική σειρά αντιδράσεων που λαµβάνουν χώρα κατά την ενανθράκωση παρουσιάζονται αµέσως παρακάτω: C + O 2 CO 2 BaCO 3 BaO + CO 2 CO 2 + C 2CO 2CO CO 2 + C Fe-γ + C Fe-γ (C) Υγρά Λουτρά τηγµάτων ανθρακούχων ενώσεων (Βa(CN) 2, NaCN, Na 2 CO 3 ). Με τη θέρµανση διασπώνται και επιτελείται η διάχυση των ατόµων C ως ανωτέρω. Ως ενεργοποιητές της διεργασίας χρησιµοποιούνται χλωρίδια Νa, Ba, Sr (τα δύο τελευταία είναι τοξικά) Εφαρµόζουν στην ενανθράκωση αντικειµένων µικρών διαστάσεων, όπου απαιτείται µικρό βάθος εµποτισµού. Αέρια Αέρια µίγµατα H 2, CO, CO 2, CH 4, C 2 H 6. Mε τη θέρµανση αντιδρούν µεταξύ τους και παράγουν τον απαραίτητο C για την ενανθράκωση. ΒΑΘΟΣ ΕΜΠΟΤΙΣΜΟΥ Εξαρτάται από τη θερµοκρασία και το χρόνο ενανθράκωσης. Για δεδοµένη θερµοκρασία, υπολογίζεται από τη σχέση: x = 2Dt, όπου: D ο συντελεστής διάχυσης και t ο χρόνος ενανθράκωσης. Συνήθως επιλέγεται x 10% της µέγιστης διάστασης της διατοµής του χαλύβδινου αντικειµένου. Ο χρόνος ενανθράκωσης κυµαίνεται µεταξύ 4-5 h. Ο συντελεστής διάχυσης αυξάνεται µε αύξηση του ποσοστού C. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η θερµοκρασία του φούρνου πρέπει να είναι αυστηρά ρυθµισµένη. Οποιαδήποτε θερµοκρασιακή απόκλιση επηρεάζει το ποσοστό C στην επιφανειακή στιβάδα. H ενανθράκωση µε αέρια ενανθρακωτικά µέσα είναι η πλέον εφαρµοζόµενη µέθοδος σε βιοµηχανική κλίµακα, διότι παρουσιάζει πολλά πλεονεκτήµατα έναντι των άλλων ενανθρακωτικών µέσων, όπως: Μείωση του χρόνου ενανθράκωσης κατά 2-3 h. Αύξηση της παραγωγικότητας. Μικρότερη µόλυνση περιβάλλοντος. υνατότητα επέµβασης κατά τη διάρκεια της κατεργασίας. υνατότητα άµεσης εφαρµογής της επόµενης θερµικής κατεργασίας (βαφής). υνατότητα υψηλού βαθµού αυτοµατισµού της κατεργασίας. Περιοχές που δεν πρέπει να ενανθρακωθούν επικαλύπτονται µε ηλεκτρολυτικό Cu, που αφαιρείται µετά το πέρας της κατεργασίας. Θερµοκρασίες µεγαλύτερες από 950 ο C οδηγούν σε µεγέθυνση των κόκκων και ψαθυροποίηση του χάλυβα. Όταν ενανθρακώνονται αντικείµενα µε πολύπλοκη γεωµετρία και διαβαθµίσεις πάχους, πρέπει να δίνεται µεγάλη προσοχή στα σηµεία µεγάλης καµπυλότητας, όπου το βάθος ενανθράκωσης µπορεί να είναι µεγαλύτερο από το πάχος του αντικειµένου. Στην περίπτωση αυτή δηµιουργούνται καρβίδια στα όρια κόκκων που οδηγούν σε ψαθυρή συµπεριφορά του υλικού. 7

8 Για την επιφανειακή σκλήρυνση χαλύβων µε 0.25% π(c) 0.30% χρησιµοποιούνται κραµατωµένοι χάλυβες (τυπική σύνθεση: 4% Ni, 1.1% Cr, % Mo). ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΩΝ ΚΡΑΜΑΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΝΑΝΘΡΑΚΩΣΗ Το Mg (έως 8%) προκαλεί αύξηση της σκλήρυνσης και της τάσης επιφανειακής ρηγµάτωσης. Το Ni (έως 5%) παρεµποδίζει την αύξηση του µεγέθους κόκκων. Το Cr συντελεί στην αύξηση της σκληρότητας, της αντοχής σε φθορά και του µεγέθους κόκκων. Το Μο (έως 1%) ευνοεί τη δηµιουργία ψαθυρών καρβιδίων στα όρια κόκκων. 2. Εναζώτωση ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑΣ Πρόκειται για κατεργασία εµποτισµού της επιφανειακής στιβάδας χαλύβων µε άτοµα αζώτου. Το προς κατεργασία αντικείµενο τοποθετείται σε αεροστεγές δοχείο, όπου θερµαίνεται µαζί µε NH 3 σε θερµοκρασία χαµηλότερη από την ευτηκτική του συστήµατος Fe-N (~590 ο C), δηλαδή ο χάλυβας δεν υφίσταται ωστενιτοποίηση. Η NH 3 διασπάται και παρέχει το αναγκαίο N 2. H διάχυση του Ν 2 στο πλέγµα του φερρίτη (Fe-α) οδηγεί στο σχηµατισµό κατακρηµνισµάτων ή στρώµατος νιτριδίων, στα οποία οφείλεται η πολύ υψηλή επιφανειακή σκληρότητα. Επιπλέον, επιτυγχάνονται για τον κατεργαζόµενο χάλυβα: (α) Βελτίωση της αντοχής σε κόπωση, λόγω της εισαγωγής «επωφελούς» πεδίου θλιπτικών τάσεων στην επιφανειακή στιβάδα, που προέρχεται από τη στρέβλωση του κρυσταλλικού πλέγµατος του Fe από την παρουσία των νιτριδίων. (β) Βελτίωση της αντοχής σε φθορά, λόγω του χαµηλού συντελεστή τριβής των νιτριδίων. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Βάθος εµποτισµού: 1 µm. Θερµοκρασία κατεργασίας: ο C. Η επιφανειακή σκληρότητα ανέρχεται στους 1350 ΗV και διατηρείται αµείωτη µέχρι θερµοκρασία 500 ο C περίπου. Ο χρόνος εναζώτωσης είναι αρκετά µεγάλος (50-60 h), λόγω της µικρής ταχύτητας διάχυσης του Ν 2. εν απαιτείται περαιτέρω βαφή του χάλυβα. Εφαρµόζεται σ όλα τα είδη χαλύβων και χυτοσιδήρων χωρίς κανένα περιορισµό. Η παρουσία Αl, Cr και V, ως κραµατικών στοιχείων του χάλυβα, συντελεί σε επιπρόσθετη σκλήρυνση της επιφανειακής ζώνης, λόγω σχηµατισµού σκληρών νιτριδίων τους. 3. Ενανθρακαζώτωση ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Χρησιµοποιείται για ταυτόχρονη ενανθράκωση και εναζώτωση των χαλύβδινων προϊόντων. Το µέσο που εξασφαλίζει τα άτοµα εµποτισµού είναι µίγµα ΝΗ 3 και CO. Επιτελείται αρχικά θέρµανση του συστήµατος στο θερµοκρασιακό εύρος των o C και ακολουθεί απόψυξη σε ισχυρό θερµό ρεύµα αέρα. 4. Λοιπές κατεργασίες εµποτισµού (Πίν. 2) 8

9 Πίνακας 2: Λοιπές κατεργασίες εµποτισµού χαλύβων Τεχνική Μέσο εµποτισµού Αντίδραση Θερ/σία κατ/σίας ( ο C) Επιπλέον θερµική κατ/σία Ενδοκυάνωση Εναργιλίωση Λουτρά τηγµένων αλάτων τυπικής σύ-στασης: NaCN (30%), Na 2 CO 3 (40%), NaCl (30%) Σκόνη Al και NH 4 Cl σε ειδικό φούρνο Fe + AlCl 3 FeCl 3 + Al Περιορισµοί - Παρατηρήσεις Βαφή Εµπλουτισµός σε C και N. Bάθος εµποτισµού: µm. Επικίνδυνη κατεργασία λόγω του CN Απαιτείται σύστηµα απαγωγής τοξικών αερίων. Επιτυγχάνεται επιφανειακή σκλήρωση Εφαρµογές: Χάλυβες µικρής π(c) Εµπλουτισµός σε Al. Βάθος εµποτισµού: <1 µm. ιάρκεια κατεργασίας: h. Επιτυγχάνεται προστασία σε διάβρωση µέχρι 750 ο C λόγω σχηµατισµού Al 2 O 3 στην επιφάνεια. Εφαρµογές: Χάλυβες µε π(c)= % κ.β., εσχάρες φούρνων, σωλήνες ατµού, σερπαντίνες κλπ. Εγχρωµίωση Σκόνη Cr Εµπλουτισµός σε Cr. Βάθος εµποτισµού: <1 µm. Επιτυγχάνεται προστασία σε διάβρωση σε περιβάλλον ΗΝΟ 3 και σε θερµό περιβάλλον. Εφαρµογές: Χάλυβες µε π(c)= % κ.β., σε χηµικές εγκαταστάσεις επεξεργασίας ΗΝΟ 3. Ενσιλίκωση Σκόνη SiC ή SiCl 4 σε ατµόσφαιρα Cl Εµπλουτισµός σε Si, που παράγεται µε διάσπαση της σκόνης από το Cl 2. Βάθος εµποτισµού: µm. ιάρκεια κατεργασίας: ~2 h. Επιτυγχάνεται προστασία σε διάβρωση σε υψηλή θερµοκρασία. Εφαρµογές: Κοινοί χάλυβες µε µικρές π(c) και π(si), εξαρτήµατα αντλιών αυτ/του, βαλβίδες, κύλινδροι ΜΕΚ, εγκαταστάσεις επεξεργασίας πετρελαίου Σεραρδίωση Λεπτή σκόνη Zn Εµπλουτισµός σε Αl και σχηµατισµός των φάσεων FeZn 7 και FeZn 10. Βάθος εµποτισµού: < 300 µm. ιάρκεια κατεργασίας: πολύ µεγάλη. Υψηλό κόστος. Επιτυγχάνεται βελτίωση της αντοχής σε διάβρωση και οξείδωση. Εφαρµόζεται σπάνια. Βορίωση Σκόνη Β ιάφοροι θερµικοί κύκλοι Εµπλουτισµός σε Β και σχηµατισµός των σκληρών ενώσεων FeB και Fe 2 B. Βάθος εµποτισµού: µm. ιάρκεια κατεργασίας: 15 min 2 h. Επιτυγχάνονται πολύ µεγάλη σκληρότητα ( HV), προστασία σε φθορά και διάβρωση σε όξινο περιβάλλον. Εφαρµογές σε πολλά είδη χαλύβων, γρανάζια αντλιών λαδιού σε ΜΕΚ, εγχυτήρες καυστήρων υψηλής πίεσης, βαλβίδες ασφαλείας, βάνες διαβρωτικών ρευστών κλπ. 9

10 Το εύρος των εφαρµοζοµένων θερµοκρασιών και του επιτυγχανόµενου βάθους σκλήρυνσης για τις συνήθεις θερµικές και θερµοχηµικές επιφανειακές κατεργασίες χαλύβων παρουσιάζονται στο Σχ, 6. Σχήµα 6 ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΑΠΟΘΕΣΗ ΥΛΙΚΟΥ (ΕΠΙΚΑΛΥΨΕΙΣ) Α. ΕΠΙΚΑΛΥΨΕΙΣ ΜΕ ΕΜΒΑΠΤΙΣΗ ΣΕ ΛΟΥΤΡΟ (Πίν. 3) Απαιτείται πολύ καλός καθαρισµός της προς επικάλυψη επιφάνειας. Το λουτρό εµβάπτισης είναι συνήθως τήγµα του µετάλλου επικάλυψης. Η σχετικά υψηλή θερµοκρασία του λουτρού εξασφαλίζει διεπιφάνεια επικάλυψης/υποστρώ- µατος µε πολύ καλή πρόσφυση. Στη διεπιφάνεια επικάλυψης/υποστρώµατος σχηµατίζονται όλες οι ενδιάµεσες φάσεις και ενώσεις που προβλέπονται στο αντίστοιχο διάγραµµα ισορροπίας του διφασικού κράµατος. Πίνακας 3: Βασικές επικαλύψεις µε εµβάπτιση σε λουτρό Τεχνική Λουτρό Θερµοκρασία λουτρού Πάχος επικάλυψης ιεπιφάνεια Επιψευδαργύρωση (γαλβάνισµα) Επικασσιτέρωση (γάνωµα) Καθαρός Zn ή ZnCl 2 +NH 4 Cl o C για µικρό χρόνο µm Καθαρός Zn και µεσοµεταλλικές ενώσεις FeZn 3, FeZn 7 Καθαρός Sn o C 5-30 µm Καθαρός Sn (στιλπνός) και µεσοµεταλλικές ενώσεις FeSn, FeSn 2 Επαργιλίωση Καθαρό Al o C <50 µm Καθαρό Αl, µεσο- µεταλλικές ενώσεις FeAl,FeAl 2, FeZn 3 και Fe 2 Zn 5 Παρατηρήσεις Προστασία από οξείδωση στον αέρα. Εφαρµογές σε σύρµατα, πλαίσια και ελάσµατα χάλυβα. Προστασία από οξείδωση και διάβρωση από οργανικά οξέα Εφαρµογές στη βιοµηχανία τροφίµων και την κονσερβοποιία 10

11 Β. ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΚΑΛΥΨΕΙΣ (Πίν. 4) Βασίζονται στο µηχανισµό της ηλεκτρόλυσης. Το ηλεκτρολυτικό κελλί περιλαµβάνει: Άνοδο: Το υλικό της επικάλυψης που διαλύεται κατά τη διάρκεια της ηλεκτρόλυσης ή υδατικό διάλυµα άλατος αυτού. Κάθοδο: Το προς επικάλυψη µέταλλο. Πηγή ρεύµατος: Συνδέεται µε άνοδο (θετικός πόλος) και κάθοδο (αρνητικός πόλος) αποκαθιστώντας κλειστό κύκλωµα µε το διάλυµα. AB I t Η µάζα του υλικού εναπόθεσης υπολογίζεται από το νόµο του Faraday: m = α (σε g) n F όπου: α η απόδοση του ρεύµατος (~0.90), ΑΒ το ατοµικό βάρος του µετάλλου, n το σθένος του µετάλλου, F η σταθερά Faraday (96500 C), Ι η ένταση του ρεύµατος (σε Α), t η χρονική διάρκεια της επιµετάλλωσης. Πρέπει να αποφεύγεται ο σχηµατισµός Η 2 στην κάθοδο διότι προκαλεί ψαθυροποίηση της επένδυσης. Πίνακας 4: Βασικές ηλεκτρολυτικές επιµεταλλώσεις Τεχνική Λουτρό ηλεκτρόλυσης Συνθήκες ηλεκτρόλυσης Επιψευδαρ- ZnCN+NaCN+NaOH T=60-70 o C γύρωση Επικαδµίωση Επικασσιτέρωση Επιχάλκωση Επινικέλωση Επιχρωµίωση Cd(CN) 2 +NaCN+NaOH + NiSO 4 Sn+NaOH CuCN+NaCN+KOH ή CuSO 4 +H 2 SO 4 NiSO 4 +NaCl+Bορικό οξύ ιακοσµητική Η 2 CrO 3 + H 2 SO 4 Σκληρή Η 2 CrO 3 + H 2 SO 4 Γ. ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΠΙΚΑΛΥΨΕΙΣ 1. Φωσφάτωση i=2-4 A/dm 2 T=18-36 o C i=2-7 A/dm 2 Παρατηρήσεις Στιλπνό επίστρωµα Cd. Προστασία σε διάβρωση σε θαλάσσιο περιβάλλον T=70-80 o C i=1.5-2 A/dm 2 T=60-80 o C To επίστρωµα Cu επικαλύπτεται i=2-5 A/dm 2 συνήθως µε λεπτό στρώµα Ni (προστασία από το H 2 SO 4 ) Προστασία σε διάβρωση. T=45-55 o C i=2-5 A/dm 2 T=40-45 o C i=10-20a/dm 2 T=50-55 o C i=25-50a/dm 2 Πάχος επιστρώµατος: µm. Προστασία σε οξείδωση και για διακοσµητικούς σκοπούς. Στιλπνό επίστρωµα Cr σε υπόστρωµα Cr. Πάχος επικάλυψης: µm. Μικρή αντίσταση σε φθορά. Πάχος επικάλυψης: µm. Προστασία και διάβρωση ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΤΙ ΡΑΣΗ: 2 H 3 PO 4 + Fe Fe(H 2 PO 4 ) 2 + H 2 ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ηµιουργία φωσφορικού άλατος του Fe σε επιφανειακή στιβάδα πάχους µm. Μεγάλη αντοχή σε διάβρωση. Υπόβαθρο για περαιτέρω επικάλυψη µε χρώµα ή για πρόσφυση λιπαντικού. 2. Χηµική επινικέλωση ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΤΙ ΡΑΣΗ: 2NiSO 4 + 2NaH 2 PO 2 + 2H 2 O 2Ni + 2NaHPO 3 + 2H 2 SO 4 +H 2 11

12 ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Πρόκειται για επινικέλωση χωρίς τη χρήση ρεύµατος. Η χηµική πλεονεκτεί διότι δεν απαιτεί αγωγιµότητα του προς επικάλυψη υλικού και δίνει πιο οµοιόµορφη επικάλυψη επιφανειών πολύπλοκης µορφής. ίδεται ιδιαίτερη προσοχή στη ρύθµιση της οξύτητας του λουτρού. Πάχος επικάλυψης: µm. Μεγάλη αντοχή σε διάβρωση.. ΕΠΙΚΑΛΥΨΕΙΣ ΜΕ ΘΕΡΜΙΚΟ ΨΕΚΑΣΜΟ Κατά τον θερµικό ψεκασµό το υλικό επικάλυψης οδηγείται σε ζώνη υψηλών θερµοκρασιών, όπου τήκεται µερικά ή ολοκληρωτικά, και εκτοξεύεται (ψεκάζεται) µε µεγάλη ταχύτητα πάνω στην επιφάνεια κατάλληλα προετοιµασµένου υποστρώµατος. Οι σταγόνες του υλικού προσκρούουν πάνω στο υπόστρωµα και στερεοποιούνται απότοµα, µε αποτέλεσµα την παραγωγή µιας επικάλυψης. Το υλικό της επικάλυψης µπορεί να είναι κεραµικό, κεραµοµεταλλικό, µέταλλο (σε ειδικές περιπτώσεις και πλαστικό) και έχει τη µορφή σκόνης, σύρµατος ή ράβδου, η δε τήξη του µπορεί να επιτευχθεί µε καύση αερίων, µε ηλεκτρικό τόξο ή µε τόξο πλάσµατος. Η πρόσφυση της επικάλυψης είναι µηχανική. Η θερµοκρασία στην επιφάνεια του υποστρώµατος σπάνια ξεπερνά τους 1500 ο C, οπότε δεν λαµβάνει χώρα τήξη του υλικού και σχηµατισµός στερεού διάλυµατος υποστρώµατος-επικάλυψης. Άρα, κάθε υπόστρωµα που δεν αλλοιώνεται από τις αναπτυσσόµενες θερµοκρασίες µπορεί να υποβληθεί σε ψεκασµό φλόγας, π.χ. σκληρά µέταλλα και κεραµικά µπορούν να επικαλύψουν ακόµη και υποστρώµατα από θερµοσκληρυνόµενα πολυµερή (thermosetting). Για την επίτευξη καλής πρόσφυσης της επικάλυψης πάνω στο υπόστρωµα, απαιτείται προηγούµενη εκτράχυνση της επιφάνειας του υποστρώµατος (συνήθως µε αµµοβολή). ΕΙ Η ΘΕΡΜΙΚΟΥ ΨΕΚΑΣΜΟΥ 1. Ψεκασµός Φλόγας Η αναγκαία θερµότητα για την τήξη προέρχεται από την καύση αερίου καυσίµου, βλ. Σχ. 7. Τα υλικά είναι επικάλυψης είναι σε µορφή σκόνης ή ράβδου. Οι θερµοκρασίες που αναπτύσσονται στο συµβατικό ψεκασµό φλόγας φθάνουν κυµαίνονται µεταξύ ο C. Χρήσεις: Αντιδιαβρωτικές επικαλύψεις δοχείων και δεξαµενών στη χηµική βιοµηχανία. Σχήµα 7: Ψεκασµός φλόγας 12

13 2. Ψεκασµός Τόξου Η πηγή θερµότητας δηµιουργείται από ηλεκτρικό τόξο µεταξύ δύο συγκλινόντων ηλεκτροδίων, βλ. Σχ. 8. Είναι ιδιαίτερα αποτελεσµατική και ταχεία µέθοδος και χρησιµοποιείται κυρίως για µεταλλικές επικαλύψεις. Το υλικό επικάλυψης βρίσκεται σε µορφή δύο συρµάτων, µεταξύ των οποίων σχηµατίζεται το τόξο που τα τήκει. Πεπιεσµένος αέρας παρασύρει τα τηγµένα σωµατίδια και τα ψεκάζει στην επιφάνεια του υποστρώµατος. Η θερµοκρασία του σχηµατιζόµενου τόξου κυµαίνεται µεταξύ o C. Η µέθοδος παράγει επικαλύψεις για προστασία κατά της διάβρωσης και της φθοράς, αλλά χρησιµοποιείται και για την αναγόµωση φθαρµένων περιοχών, είναι δε δυνατή η παραγωγή επιστρωµάτων από δύο διαφορετικά µέταλλα πάνω σε έδρανα, τριβείς, κλπ. Σχήµα 8: Ψεκασµός ηλεκτρικού τόξου 3. Ψεκασµός µε υψηλής ταχύτητας καύση µε οξυγόνο (High Velocity Oxygen Fuel - HVOF) Σε αυτή τη µέθοδο ψεκασµού (Σχ. 9), η καύση γίνεται σε θάλαµο πολύ υψηλής πίεσης µε έξοδο µικρής διαµέτρου, µε αποτέλεσµα να δηµιουργείται αέριο ρεύµα υπερηχητικής ταχύτητας. Οι υπερηχητικές ταχύτητες ψεκασµού (έως και 1100 m/s) που επιτυγχάνονται, εξασφαλίζουν σηµαντική βελτίωση στη θέρµανση, τήξη και πυκνή απόθεση του υλικού. Οι επικαλύψεις είναι υψηλής ποιότητας µε µεγάλη πυκνότητα, υψηλή σκληρότητα και καλή πρόσφυση στο υπόστρωµα. Η θερµοκρασία υπερβαίνει τους 3000 ο C. Η µέθοδος είναι ιδανική για επικαλύψεις κεραµικών και ιδίως καρβιδίων. Σχήµα 9: Ψεκασµός µε υψηλής ταχύτητας καύση µε οξυγόνο (ΗVOF) 13

14 4. Ψεκασµός Πλάσµατος Είναι η σηµαντικότερη από τις µεθόδους επικάλυψης µε ψεκασµό. Το υλικό, υπό µορφή σκόνης, τήκεται λόγω της ενέργειας πλάσµατος (θερµό ιονισµένο αέριο) που δηµιουργείται µε το πέρασµα ενός αερίου µίγµατος από ηλεκτρικό τόξο, το οποίο σχηµατίζεται µεταξύ δύο µη αναλώσιµων ηλεκτροδίων (Σχ. 10). Για το σχηµατισµό του πλάσµατος συνήθως χρησιµοποιείται αέριο µίγµα αποτελούµενο από αργό, ήλιο, υδρογόνο, άζωτο και άλλα αέρια κατά περίπτωση. Η θερµοκρασία στο πλάσµα κυµαίνεται µεταξύ ο C. Ακόµα και στην έξοδο του πλάσµατος, όπου η θερµοκρασία είναι γύρω στους 5500 ο C, είναι δηλαδή πολύ υψηλότερη από την θερµοκρασία τήξης οποιουδήποτε δύστηκτου υλικού. Η ταχύτητα ψεκασµού είναι της τάξης των m/s. Οι συνήθεις κεραµικές επικαλύψεις που παράγονται µε την µέθοδο αυτή για προστασία από την φθορά είναι: Al 2 Ο 3 και Cr 2 Ο 3. Άλλα κεραµικά, όπως η σταθεροποιηµένη µε ύττρια, ή µε ασβέστιο ζιρκονία και το ζιρκονικό µαγνήσιο, χρησιµοποιούνται σαν θερµικά φράγµατα σε εξαρτήµατα µηχανών. Το καρβίδιο του βολφραµίου (WC) µε συνδετικό κοβάλτιο (Co) είναι το συνηθέστερα ψεκαζόµενο µεταλλοκεραµικό για εφαρµογές κατά της φθοράς. Σχήµα 10: Ψεκασµός πλάσµατος Το µεγαλύτερο πλεονέκτηµα του ψεκασµού πλάσµατος σε σύγκριση µε τις άλλες µεθόδους θερµικού ψεκασµού (φλόγας και τόξου) είναι η ποιότητα της επικάλυψης. Το µεγαλύτερο µειονέκτηµά του είναι το κόστος του αντίστοιχου εξοπλισµού. ύο νεότερες παραλλαγές του συµβατικού ψεκασµού µε πλάσµα είναι: Ο ψεκασµός µε πλάσµα υψηλής ενέργειας. Ο ψεκασµός µε πλάσµα υπό κενό. Η µέθοδος ψεκασµού µε πλάσµα υψηλής ενέργειας εξασφαλίζει σταθερότερο και µακρύτερο τόξο µε σηµαντικά µεγαλύτερες ενθαλπίες αερίου. Η παρεχόµενη ισχύς κυµαίνεται στην περιοχή KW (2-3πλάσια εκείνης του συµβατικού πλάσµατος. Η θερµοκρασία στην έξοδο του πλάσµατος είναι 8300 ο C. Η ταχύτητα πρόσπτωσης των σωµατιδίων φθάνει την τιµή 1200 m/s. Η τελική επικάλυψη είναι εξαιρετικής ποιότητας. Στην περίπτωση του πλάσµατος υπό κενό, χρησιµοποιείται ο εξοπλισµός του συµβατικού πλάσµατος, αλλά σε θάλαµο όπου επικρατούν πιέσεις atm. Σε χαµηλές πιέσεις το πλάσµα είναι µεγαλύτερο σε διάµετρο, µακρύτερο και έχει µεγαλύτερη ταχύτητα. Η θερµοκρασία στην έξοδο του πλάσµατος είναι πολύ υψηλή (8300 ο C), η δε ταχύτητα ψεκασµού αρκετά µεγάλη ( m/s). Η απουσία οξυγόνου δίνει πυκνές επικαλύψεις µε πολύ µικρό ποσοστό περιεχοµένων οξειδίων και καλή πρόσφυση στο υπόστρωµα. ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Η υψηλή αντίσταση των κεραµικών στη φθορά και στη διάβρωση και η χαµηλή θερµική αγωγιµότητά τους, συντελούν ώστε οι εφαρµογές των κεραµικών επικαλύψεων µε θερµικό ψεκασµό να αποβλέπουν κατά κύριο λόγο σε: Προστασία από φθορά 14

15 Προστασία από διάβρωση και από οξείδωση υψηλής θερµοκρασίας Θερµική µόνωση και δευτερευόντως σε ειδικές εφαρµογές που αφορούν σε: Βιοσυµβατότητα Ηλεκτρική µόνωση ιαχυσιακή µόνωση Υπεραγωγιµότητα. Οι βιοµηχανικοί τοµείς στους οποίους βρίσκουν και µπορούν να βρουν ακόµη περισσότερες εφαρµογές οι θερµικές επικαλύψεις είναι : Αεροναυπηγική, αυτοκινητοβιοµηχανία, ναυπηγεία στροβιλοµηχανές, ντηζελοµηχανές, αντλίες-υδραυλικά συστήµατα χηµική, πετροχηµική βιοµηχανία, τσιµεντοβιοµηχανία (αλεστικά συστήµατα, πτερωτές αερισµού, συστήµατα µεταφοράς υλικού) παραγωγή ηλεκτρικού ρεύµατος, ηλεκτρονική γεωργικά µηχανήµατα/εργαλεία, εργαλεία µεταλλείων και ορυχείων µεταφορά και επεξεργασία βιοµηχανικών ορυκτών και µεταλλευµάτων (σωλήνες, χοάνες, µύλοι λειοτρίβισης, κυκλώνες, µεταφορικές ταινίες) εξοπλισµός αµµοβολής κλωστοϋφαντουργία (οδηγοί νηµάτων, καρούλια, βελόνες), χαρτοβιοµηχανία (πτερωτές, χιτώνια αναλυτή), µηχανές τυπογραφείων πλακίδια, είδη υγιεινής, είδη εστιάσεως, τούβλα, κεραµίδια (ανάµιξη, εξώθηση, κοπή πηλού) ιατρικά εµφυτεύµατα. Ε. ΕΠΙΚΑΛΥΨΕΙΣ ΜΕ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ LASER Οι κατεργασίες επικάλυψης µε δέσµη ακτίνων laser υψηλής ισχύος ( W/cm 2 ) διακρίνονται µε κριτήριο τον τρόπο τροφοδοσίας του υλικού επικάλυψης σε δύο τεχνικές: Επικάλυψη µε προαπόθεση σκόνης στην επιφάνεια του τεµαχίου. Επικάλυψη µε ταυτόχρονο ψεκασµό σκόνης. 1. Επικάλυψη µε προαπόθεση σκόνης στην επιφάνεια του τεµαχίου (Σχ. 11) Σχήµα 11: Επικάλυψη µε laser µε προαπόθεση σκόνης στην επιφάνεια του τεµαχίου. Η δέσµη laser σαρώνει την επιφάνεια του υποστρώµατος η οποία φέρει προαποτεθειµένη σκόνη επ αυτής. Επέρχεται τήξη της σκόνης, που οδηγεί σε ανάµιξη των υλικών επιθέµατος και υποστρώµατος. 15

16 2. Επικάλυψη µε ταυτόχρονο ψεκασµό σκόνης (Σχ. 12 ). Σχήµα 12: Επικάλυψη µε laser µε ταυτόχρονο ψεκασµό σκόνης. Η δέσµη laser προκαλεί τήξη της επιφάνειας του υποστρώµατος µέσα στην οποία καταλήγει το ψεκαζόµενο υλικό. Η τεχνική αυτή χαρακτηριζεται από: επαναληψιµότητα, δυνατότητα αυτοµατοποίησης, ευχέρεια κατεργασίας πολύπλοκων γεωµετριών. Πάχος επιστρωµάτων: mm. ΧΡΗΣΕΙΣ: Σκληρές και ανθεκτικές επιστρώσεις σε εργαλεία κάθε είδους, πτερύγια πτερωτών, έµβολα, καλούπια διαµόρφωσης, κλπ. ΣΤ. ΕΠΙΚΑΛΥΨΕΙΣ ΜΕ ΕΝΑΠΟΘΕΣΗ ΑΤΜΩΝ 1. Φυσική εναπόθεση ατµών (PVD) Είναι ο σχηµατισµός λεπτού επιστρώµατος µε συµπύκνωση ατµών του υλικού εναπόθεσης στην επιφάνεια του υποστρώµατος. ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ (Σχ. 13) Εξάχνωση του υλικού επικάλυψης σε θάλαµο κενού µε τη βοήθεια πηγής θερµότητας. Συµπύκνωση των παραγοµένων ατµών κατά την πρόσπτωσή τους στην επιφάνεια υποστρώµατος. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Λεπτά επιστρώµατα µε πολύ χαµηλό πορώδες, πάχους 1-10 µm. Μεγάλη ανθεκτικότητα σε φθορά και διάβρωση. Εφαρµογή σε κοπτικά εργαλεία, πτερωτές στροβιλοµηχανών, βιοϊατρικά εµφυτεύµατα κ.ο.κ. 2. Χηµική εναπόθεση ατµών (CVD) Είναι ο σχηµατισµός επιστρώµατος µε κατάλληλη χηµική αντίδραση πάνω στην επιφάνεια του υποστρώµατος. ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ (Σχ. 14) Χηµικές αντιδράσεις σχηµατισµού TiC και TiN µε χηµική εναπόθεση ατµών: 900 o TiCl 4 + CH 4 C TiC + 4 HCl 1000 o 2 TiCl 4 + N H 2 C 2 TiN + 8 HCl ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Λεπτά και πολύ σκληρά επιστρώµατα. Μεγάλη ανθεκτικότητα σε φθορά. Εφαρµογή σε κοπτικά εργαλεία κ.ο.κ. 16

17 Σχήµα 13: Μέθοδος PVD Σχήµα 14: Μέθοδος CVD Το εύρος του επιτυγχανόµενου πάχους επιστρώµατος στις διάφορες επιφανειακές κατεργασίες επικάλυψης παρουσιάζεται στο Σχ

18 Σχήµα 15 18

ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΧΑΛΥΒΩΝ

ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΧΑΛΥΒΩΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΧΑΛΥΒΩΝ ΓENIKA ΣΚΟΠΟΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΩΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΩΝ Οι επιφανειακές κατεργασίες που εφαρµόζονται στα χαλύβδινα αντικείµενα έχουν σκοπό να τα προστατεύσουν (δηλ. να αυξήσουν την αντοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΘΕΡΜΙΚΟΣ ΨΕΚΑΣΜΟΣ και ΑΝΑΓΟΜΩΣΗ

ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΘΕΡΜΙΚΟΣ ΨΕΚΑΣΜΟΣ και ΑΝΑΓΟΜΩΣΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΘΕΡΜΙΚΟΣ ΨΕΚΑΣΜΟΣ και ΑΝΑΓΟΜΩΣΗ Εισαγωγή Εισαγωγή Η αύξηση των τιμών των παραμέτρων λειτουργίας των στοιχείων μηχανών και συσκευών (μεγάλες φορτίσεις, ταχύτητες και θερμοκρασίες)

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΣΙ ΗΡΟΥΧΑ ΚΡΑΜΑΤΑ

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΣΙ ΗΡΟΥΧΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΓΕΝΙΚΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΣΙ ΗΡΟΥΧΑ ΚΡΑΜΑΤΑ B. ΧYΤΟΣΙ ΗΡΟΙ Είναι κράµατα Fe-C-Si. Η µικροδοµή και οι ιδιότητές τους καθορίζονται από τις π(c), π(si) και τους ρυθµούς απόψυξης. Οι χυτοσίδηροι

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΧΑΛΥΒΩΝ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΧΑΛΥΒΩΝ ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΧΑΛΥΒΩΝ ΑΝΟΠΤΗΣΗ - ΒΑΦΗ - ΕΠΑΝΑΦΟΡΑ ΓΕΝΙΚΑ Στο Σχ. 1 παρουσιάζεται µια συνολική εικόνα των θερµικών κατεργασιών που επιδέχονται οι χάλυβες και οι περιοχές θερµοκρασιών στο διάγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

1.2. Ο ΣΙΔΗΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ.

1.2. Ο ΣΙΔΗΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ. 1.2. Ο ΣΙΔΗΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ. Ο σίδηρος πολύ σπάνια χρησιμοποιείται στη χημικά καθαρή του μορφή. Συνήθως είναι αναμεμειγμένος με άλλα στοιχεία, όπως άνθρακα μαγγάνιο, νικέλιο, χρώμιο, πυρίτιο, κ.α.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6.1 ΕΠΙΜΕΤΑΛΛΩΣΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6.1 ΕΠΙΜΕΤΑΛΛΩΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 98 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6.1 ΕΠΙΜΕΤΑΛΛΩΣΗ Με τον όρο επιμετάλλωση εννοούμε τη δημιουργία ενός στρώματος μετάλλου πάνω στο μέταλλο βάσης για την προσθήκη ορισμένων επιθυμητών ιδιοτήτων. Οι ιδιότητες

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Τεχνολογίας Υλικών

Εργαστήριο Τεχνολογίας Υλικών Εργαστήριο Τεχνολογίας Υλικών Εργαστηριακή Άσκηση 04 Επιμετάλλωση Διδάσκοντες: Δρ Γεώργιος Ι. Γιαννόπουλος Δρ Θεώνη Ασημακοπούλου Δρ Θεόδωρος Λούτας Τμήμα Μηχανολογίας ΑΤΕΙ Πατρών Πάτρα 2011 Διάβρωση Διάβρωση

Διαβάστε περισσότερα

4. ΒΛΑΒΕΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΩΝ ΚΑΙ ΘΡΑΥΣΕΙΣ ΛΟΓΩ ΔΙΑΒΡΩΣΗΣ

4. ΒΛΑΒΕΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΩΝ ΚΑΙ ΘΡΑΥΣΕΙΣ ΛΟΓΩ ΔΙΑΒΡΩΣΗΣ 4. ΒΛΑΒΕΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΩΝ ΚΑΙ ΘΡΑΥΣΕΙΣ ΛΟΓΩ ΔΙΑΒΡΩΣΗΣ Ως διάβρωση ορίζεται η διεργασία που επισυμβαίνει στην επιφάνεια μεταλλικών κατασκευών και οδηγεί σε ποικίλου βαθµού καταστροφή τους. Όταν ένα μέταλλο έρθει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΟΝΙΟΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑΣ

ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΟΝΙΟΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΟΝΙΟΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑΣ Η πρώτη ύλη με τη μορφή σωματιδίων (κόνεως) μορφοποιείται μέσα σε καλούπια, με μηχανισμό που οδηγεί σε δομική διασύνδεση των σωματιδίων με πρόσδοση θερμότητας.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΕΦ/ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤ ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΕΝΟΤΗΤΑ A: ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΥΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Δρ. Πανδώρα Ψυλλάκη Μάρτιος 2013 1 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓENIKA Θερµική κατεργασία είναι σύνολο διεργασιών που περιλαµβάνει τη θέρµανση και ψύξη µεταλλικού προϊόντος σε στερεά κατάσταση και σε καθορισµένες θερµοκρασιακές και χρονικές συνθήκες.

Διαβάστε περισσότερα

5. ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΧΑΛΥΒΩΝ

5. ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΧΑΛΥΒΩΝ 40 5. ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΧΑΛΥΒΩΝ 5.1 Γενικά Από αρχαιοτάτων χρόνων ήταν γνωστή η σκλήρυνση εργαλείων, αλλά και σπαθιών, με τη μέθοδο της θερμικής κατεργασίας της βαφής, η οποία εφαρμοζόταν σε σιδηρουργεία

Διαβάστε περισσότερα

Physical vapor deposition (PVD)-φυσική εναπόθεση ατμών

Physical vapor deposition (PVD)-φυσική εναπόθεση ατμών Physical vapor deposition (PVD)-φυσική εναπόθεση ατμών Μηχανισμός: Το υμένιο αναπτύσσεται στην επιφάνεια του υποστρώματος με διαδικασία συμπύκνωσης από τους ατμούς του. Στις μεθόδους PVD υπάγονται: Evaporation,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟ ΟΙ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗΣ ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ

ΜΕΘΟ ΟΙ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗΣ ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΜΕΘΟ ΟΙ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗΣ ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Σκλήρυνση µεταλλικού υλικού είναι η ισχυροποίησή του έναντι πλαστικής παραµόρφωσης και χαρακτηρίζεται από αύξηση της σκληρότητας, του ορίου διαρροής

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΙΚΑ ΚΟΠΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ

ΥΛΙΚΑ ΚΟΠΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΥΛΙΚΑ ΚΟΠΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ 1. ΥΛΙΚΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΚΕ (α) Ανθρακούχοι και κραματωμένοι χάλυβες (β) Χυτοκράματα (γ) Ταχυχάλυβες (δ) Σκληρομέταλλα (ε) Κεραμικά υλικά (στ) Βιομηχανικός αδάμας (ζ) Συνθετικά υπέρσκληρα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΚΗ ΓΕΝΙΚΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΛΚΗΣ Α. ΣΥΡΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ

ΟΛΚΗ ΓΕΝΙΚΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΛΚΗΣ Α. ΣΥΡΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΟΛΚΗ ΓΕΝΙΚΑ Κατά την ολκή (drawing), το τεµάχιο υπό τη µορφή ράβδου, σύρµατος ή σωλήνα υφίσταται πλαστική παραµόρφωση διερχόµενο µέσα από µεταλλική µήτρα υπό την επενέργεια εφελκυστικού φορτίου στην έξοδο

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Τεχνολογίας Υλικών

Εργαστήριο Τεχνολογίας Υλικών Εργαστήριο Τεχνολογίας Υλικών Εργαστηριακή Άσκηση 08 Έλεγχος Συγκολλήσεων Διδάσκοντες: Δρ Γεώργιος Ι. Γιαννόπουλος Δρ Θεόδωρος Λούτας Δρ Χρήστος Κατσιρόπουλος Τμήμα Μηχανολογίας ΑΤΕΙ Πατρών Πάτρα 2011

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις συγκολλήσεις τήξηςστερεοποίησης

Εισαγωγή στις συγκολλήσεις τήξηςστερεοποίησης Εισαγωγή στις συγκολλήσεις τήξηςστερεοποίησης Κατηγοριοποίηση Η περιοχή της συγκόλλησης τήξης Συγκολλησιμότητα υλικών Μικροδομή: CCT - Schaeffler Υπολογισμός ταχύτητας απόψυξης Άδεια Χρήσης Το παρόν υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Από πού προέρχεται η θερμότητα που μεταφέρεται από τον αντιστάτη στο περιβάλλον;

Από πού προέρχεται η θερμότητα που μεταφέρεται από τον αντιστάτη στο περιβάλλον; 3. ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Ένα ανοικτό ηλεκτρικό κύκλωμα μετατρέπεται σε κλειστό, οπότε διέρχεται από αυτό ηλεκτρικό ρεύμα που μεταφέρει ενέργεια. Τα σπουδαιότερα χαρακτηριστικά της ηλεκτρικής ενέργειας είναι

Διαβάστε περισσότερα

Χημικές Αντιδράσεις. Εισαγωγική Χημεία

Χημικές Αντιδράσεις. Εισαγωγική Χημεία Χημικές Αντιδράσεις Εισαγωγική Χημεία Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων Πέντε κυρίως κατηγορίες: Σύνθεσης Διάσπασης Απλής αντικατάστασης Διπλής αντικατάστασης Καύσης Αντιδράσεις σύνθεσης Ένωση δύο ή περισσότερων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΣΤΙΣ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΕΙΣ

ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΣΤΙΣ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΕΙΣ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΣΤΙΣ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΕΙΣ Τρεις κύριες ζώνες: Ζώνη μετάλλου συγκόλλησης (ζώνη τήξης) Θερμικά επηρεασμένη ζώνη (ζώνη μετασχηματισμών σε στερεή κατάσταση) Μέταλλο βάσης (ανεπηρέαστο υλικό)

Διαβάστε περισσότερα

Κεραμικό υλικό. Είναι : Οξείδια, καρβίδια, νιτρίδια, βορίδια, αργιλοπυριτικά ορυκτά. π.χ. Αλουμίνα Al 2 O 3. Ζιρκονία ZrO 2. Σπινέλιος MgO.

Κεραμικό υλικό. Είναι : Οξείδια, καρβίδια, νιτρίδια, βορίδια, αργιλοπυριτικά ορυκτά. π.χ. Αλουμίνα Al 2 O 3. Ζιρκονία ZrO 2. Σπινέλιος MgO. Κεραμικό υλικό = κάθε ανόργανο μη μεταλλικό υλικό, το οποίο έχει υποστεί θερμική κατεργασία σε υψηλές θερμοκρασίες (Θ >1000 ο C) είτε κατά το στάδιο της επεξεργασίας του είτε κατά το στάδιο της εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΛΑΣΗ. Το εργαλείο διέλασης περιλαμβάνει : το μεταλλικό θάλαμο, τη μήτρα, το έμβολο και το συμπληρωματικό εξοπλισμό (δακτυλίους συγκράτησης κλπ.).

ΔΙΕΛΑΣΗ. Το εργαλείο διέλασης περιλαμβάνει : το μεταλλικό θάλαμο, τη μήτρα, το έμβολο και το συμπληρωματικό εξοπλισμό (δακτυλίους συγκράτησης κλπ.). ΔΙΕΛΑΣΗ Κατά τη διέλαση (extrusion) το τεμάχιο συμπιέζεται μέσω ενός εμβόλου μέσα σε μεταλλικό θάλαμο, στο άλλο άκρο του οποίου ευρίσκεται κατάλληλα διαμορφωμένη μήτρα, και αναγκάζεται να εξέλθει από το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΦΑΛΜΑΤΑ ΣΤΕΡΕΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΧΥΤΕΥΣΕΩΝ. Πορώδες αερίων

ΣΦΑΛΜΑΤΑ ΣΤΕΡΕΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΧΥΤΕΥΣΕΩΝ. Πορώδες αερίων ΣΦΑΛΜΑΤΑ ΣΤΕΡΕΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΧΥΤΕΥΣΕΩΝ Πορώδες αερίων Πορώδες που προέρχεται από αέρια διαλυμένα στο υγρό τα οποία εκροφώνται κατά τη στερεοποίηση λόγω μικρής διαλύτότητας. Κυρίως υδρογόνο είναι το αέριο

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑ. Ενότητα 8: Μετασχηματισμοί φάσεων στους χάλυβες. Γρηγόρης Ν. Χαϊδεμενόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών

Φυσική ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑ. Ενότητα 8: Μετασχηματισμοί φάσεων στους χάλυβες. Γρηγόρης Ν. Χαϊδεμενόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Φυσική ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑ Ενότητα 8: Γρηγόρης Ν. Χαϊδεμενόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

10. Υλικά κοπτικών εργαλείων

10. Υλικά κοπτικών εργαλείων 10. Υλικά κοπτικών εργαλείων Διακρίνονται σε έξι κατηγορίες : ανθρακούχοι χάλυβες με μικρές προσμίξεις που δεν χρησιμοποιούνται πλέον σοβαρά, ταχυχάλυβες, σκληρομέταλλα, κεραμικά, CBN και διαμάντι. Ταχυχάλυβες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

Προσομοίωση μετωπικού φραιζαρίσματος με πεπερασμένα στοιχεία

Προσομοίωση μετωπικού φραιζαρίσματος με πεπερασμένα στοιχεία 1 Προσομοίωση μετωπικού φραιζαρίσματος με πεπερασμένα στοιχεία 2 Μετωπικό φραιζάρισμα: Χρησιμοποιείται κυρίως στις αρχικές φάσεις της κατεργασίας (φάση εκχόνδρισης) Μεγάλη διάμετρο Μεγάλες προώσεις μείωση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ-1 Υ: TΡΑΧΥΤΗΤΑ - ΣΚΛΗΡΟΤΗΤΑ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ-1 Υ: TΡΑΧΥΤΗΤΑ - ΣΚΛΗΡΟΤΗΤΑ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ-1 Υ: TΡΑΧΥΤΗΤΑ - ΣΚΛΗΡΟΤΗΤΑ Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Πολυτεχνική Σχολή Τµήµα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Τοµέας Υλικών, Διεργασιών και Μηχανολογίας Αναπλ.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΟΡΙΣΜΟΣ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΖΗΜΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΖΗΜΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΑΙΤΙΑ) ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΔΙΑΒΡΩΣΗ = ΟΞΕΙΔΩΣΗ

ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΟΡΙΣΜΟΣ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΖΗΜΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΖΗΜΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΑΙΤΙΑ) ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΔΙΑΒΡΩΣΗ = ΟΞΕΙΔΩΣΗ 1 ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΟΡΙΣΜΟΣ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΖΗΜΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΖΗΜΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΑΙΤΙΑ) ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΔΙΑΒΡΩΣΗ = ΟΞΕΙΔΩΣΗ 2 ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΟΡΙΣΜΟΣ: Κάθε αυθόρμητη ή εκβιασμένη, ηλεκτρομηχανική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΤΟΥ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ΑΝΟΔΙΩΣΗ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΤΟΥ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ΑΝΟΔΙΩΣΗ Εισαγωγή ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΤΟΥ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ΑΝΟΔΙΩΣΗ Το γαλβανικό κελί (γαλβανική διάβρωση) είναι μια ηλεκτροχημική αντίδραση οξείδωσης-αναγωγής (redox), η οποία συμβαίνει όταν δύο ανόμοια μέταλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθηµα: Τεχνολογία Συγκολλήσεων και

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Θερµικών/Μηχανικών Επεξεργασιών και δοµής των Κεραµικών, Γυαλιών

Στοιχεία Θερµικών/Μηχανικών Επεξεργασιών και δοµής των Κεραµικών, Γυαλιών Στοιχεία Θερµικών/Μηχανικών Επεξεργασιών και δοµής των Κεραµικών, Γυαλιών Βασισµένοστο Norman E. Dowling, Mechanical Behavior of Materials, Third Edition, Pearson Education, 2007 1 Κεραµικάκαιγυαλιά Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2.1 ΥΛΙΚΑ Α. Ο ΣΙΔΗΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ. Ι. Ακατέργαστος χυτοσίδηρος.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2.1 ΥΛΙΚΑ Α. Ο ΣΙΔΗΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ. Ι. Ακατέργαστος χυτοσίδηρος. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2.1 ΥΛΙΚΑ Βασικός σκοπός της Τεχνολογίας Παραγωγής, είναι η περιγραφή της παραγωγικής διαδικασίας αντικειμένων επιθυμητής μορφής και ιδιοτήτων. Για την παραγωγή αυτή χρησιμοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

TΟ ΙΑΓΡΑΜΜΑ Fe-C ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ. ΕΙ Η ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Fe-C

TΟ ΙΑΓΡΑΜΜΑ Fe-C ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ. ΕΙ Η ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Fe-C TΟ ΙΑΓΡΑΜΜΑ Fe-C ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Ο σίδηρος (Fe) είναι αλλοτροπικό στοιχείο, µε σηµείο τήξης (σ.τ) 1539 ο C. Ανάλογα µε τη θερµοκρασία παρουσιάζεται µε τις εξής µορφές: Μέχρι τη θερµοκρασία των 910

Διαβάστε περισσότερα

Συσκευασία Τροφίµων. Μεταλλική Συσκευασία. Εισαγωγή

Συσκευασία Τροφίµων. Μεταλλική Συσκευασία. Εισαγωγή Συσκευασία Τροφίµων Μεταλλική Συσκευασία Εισαγωγή Συνηθέστερα χρησιµοποιούµενα µέταλλα: Σίδηρος (σαν ανοξείδωτος χάλυβας σε σκεύη και εξοπλισµό) Κασσίτερος (λευκοσίδηρος σε συνδυασµό µε σίδηρο στις κονσέρβες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Τεχνολογία Συγκολλήσεων και

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΚΡΑΜΑΤΑ Α. ΧΑΛΥΒΕΣ

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΚΡΑΜΑΤΑ Α. ΧΑΛΥΒΕΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΓΕΝΙΚΑ Πρόκειται για κράµατα που βρίσκουν ευρείες εφαρµογές στην πράξη. ιακρίνονται σε: Σιδηρούχα κράµατα: Χάλυβες, χυτοσίδηροι. Μη σιδηρούχα κράµατα: Κράµατα Cu (ορείχαλκοι, µπρούντζοι

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003

ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 00 ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1.1-1.4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.1 Από

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. ΚΕΦ.3.1: ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ (α)

ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. ΚΕΦ.3.1: ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ (α) ΚΕΦ.3.1: ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ (α ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ είναι οι μεταβολές κατά τις οποίες από κάποια αρχικά σώματα (αντιδρώντα παράγονται νέα σώματα (προϊόντα. CO 2 O γλυκόζη (Φωτοσύνθεση Σάκχαρα αλκοόλη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΣΕ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΥΛΙΚΑ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΣΕ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΥΛΙΚΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΣΕ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Δρ. Χρ. Ν. Παναγόπουλος, Καθηγητής Ε.Μ.Π. Εργαστήριο Μεταλλογνωσίας, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Ζωγράφος, Αθήνα, 15780 ΑΘΗΝΑ 2007 1 Ερευνητική Ομάδα: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003

ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 003 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1.1-1.4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υλικών Θερμικές Ιδιότητες Callister Κεφάλαιο 20, Ashby Κεφάλαιο 12

Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υλικών Θερμικές Ιδιότητες Callister Κεφάλαιο 20, Ashby Κεφάλαιο 12 Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υλικών Θερμικές Ιδιότητες Callister Κεφάλαιο 20, Ashby Κεφάλαιο 12 Πως αντιδρά ένα υλικό στην θερμότητα. Πως ορίζουμε και μετράμε τα ακόλουθα μεγέθη: Θερμοχωρητικότητα Συντελεστή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ. Περιληπτική θεωρητική εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ. Περιληπτική θεωρητική εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Περιληπτική θεωρητική εισαγωγή α) Τεχνική zchralski Η πιο συχνά χρησιμοποιούμενη τεχνική ανάπτυξης μονοκρυστάλλων πυριτίου (i), αρίστης ποιότητας,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ. Δρ. Φ. Σκιττίδης, Δρ. Π. Ψυλλάκη

ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ. Δρ. Φ. Σκιττίδης, Δρ. Π. Ψυλλάκη ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ Δρ. Φ. Σκιττίδης, Δρ. Π. Ψυλλάκη ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Ορυκτά Πρώτες ύλες Κεραμικά Οργανικά υλικά (πετρέλαιο, άνθρακας) Μέταλλα (ελατά και όλκιμα) Μεταλλικός δεσμός Κεραμικά

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υλικών Διαγράμματα Φάσεων Callister Κεφάλαιο 11, Ashby Οδηγός μάθησης Ενότητα 2

Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υλικών Διαγράμματα Φάσεων Callister Κεφάλαιο 11, Ashby Οδηγός μάθησης Ενότητα 2 Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υλικών Διαγράμματα Φάσεων Callister Κεφάλαιο 11, Ashby Οδηγός μάθησης Ενότητα 2 Έννοιες που θα συζητηθούν Ορισμός Φάσης Ορολογία που συνοδεύει τα διαγράμματα και τους μετασχηματισμούς

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7.1 ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΚΟΠΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7.1 ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΚΟΠΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 103 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7.1 ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΚΟΠΗ Κατά την μακροσκοπική κοπή το κοπτικό εργαλείο υπό την επίδραση ισχυρών δυνάμεων πιέζεται στην επιφάνεια του υπό κατεργασία μετάλλου. Η πίεση αυτή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΑ, ΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΛΑΤΑ. ΜΑΘΗΜΑ 1 o : Γενικά για τα οξέα- Ιδιότητες - είκτες ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΟΞΕΑ, ΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΛΑΤΑ. ΜΑΘΗΜΑ 1 o : Γενικά για τα οξέα- Ιδιότητες - είκτες ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΟΞΕΑ, ΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΛΑΤΑ 1.1 Τα οξέα ΜΑΘΗΜΑ 1 o : Γενικά για τα οξέα Ιδιότητες είκτες ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1. Ποιες χηµικές ενώσεις ονοµάζονται οξέα; Με ποιόν χηµικό τύπο παριστάνουµε γενικά τα οξέα; Οξέα είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΧΑΛΥΒΩΝ

ΦΥΣΙΚΗ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΧΑΛΥΒΩΝ ΦΥΣΙΚΗ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΧΑΛΥΒΩΝ Σχ. 10.1 Διάγραμμα φάσεων Fe-C Σχ. 10.2 Τμήμα του διαγράμματος φάσεων Fe-C με αντίστοιχες μικροδομές κατά την ψύξη ευτηκτοειδών, υποευτηκτοειδών και υπερευτηκτοειδών χαλύβων.

Διαβάστε περισσότερα

Υδροφοβικές-Υδροφιλικές ιδιότητες και εφαρµογές (διαφάνειες από τις παραδόσεις)

Υδροφοβικές-Υδροφιλικές ιδιότητες και εφαρµογές (διαφάνειες από τις παραδόσεις) Υδροφοβικές-Υδροφιλικές ιδιότητες και εφαρµογές (διαφάνειες από τις παραδόσεις) Ανασκόπηση υδροφιλικής-υδροφοβικής ιδιότητας Η λιθογραφία είναι µια διαδικασία εκτύπωσης, που βασίζεται στην φυσική εγγενή

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Τεχνολογίας Υλικών

Εργαστήριο Τεχνολογίας Υλικών Εργαστήριο Τεχνολογίας Υλικών Εργαστηριακή Άσκηση 01 Κατηγοριοποιήση υλικών-επίδειξη δοκιμίων Διδάσκοντες: Δρ Γεώργιος Ι. Γιαννόπουλος Δρ Θεώνη Ασημακοπούλου Δρ ΘεόδωροςΛούτας Τμήμα Μηχανολογίας ΑΤΕΙ Πατρών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΚΕΡΑΜΙΚΩΝ. Χ. Κορδούλης

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΚΕΡΑΜΙΚΩΝ. Χ. Κορδούλης ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΚΕΡΑΜΙΚΩΝ Χ. Κορδούλης ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Τα κεραμικά υλικά είναι ανόργανα µη μεταλλικά υλικά (ενώσεις μεταλλικών και μη μεταλλικών στοιχείων), τα οποία έχουν υποστεί θερμική κατεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Μη-κρυσταλλικάστερεάκαιύαλοι (non-crystalline solids and glasses)

Μη-κρυσταλλικάστερεάκαιύαλοι (non-crystalline solids and glasses) Μη-κρυσταλλικάστερεάκαιύαλοι (non-crystalline solids and glasses) glass Ένα εύθραυστο και διαφανές υλικό Πολλά περισσότερα αλλά και δύσκολο να καθοριστεί ακριβώς Ύαλοι=μη κρυσταλλικά στερεά που παράγονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΓΑ_ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΥΛΙΚΩΝ (MIS: )

ΠΕΓΑ_ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΥΛΙΚΩΝ (MIS: ) Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση «Επικαιροποίηση γνώσεων αποφοίτων Α.Ε.Ι.» ΠΕΓΑ_ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ (MIS: 478889) ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 2.3.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 2η:Ταξινόμηση των στοιχείων-στοιχεία με ιδιαίτερο ενδιαφέρον

ΕΝΟΤΗΤΑ 2η:Ταξινόμηση των στοιχείων-στοιχεία με ιδιαίτερο ενδιαφέρον ΕΝΟΤΗΤΑ 2η:Ταξινόμηση των στοιχείων-στοιχεία με ιδιαίτερο ενδιαφέρον 1. ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ Η ανάγκη της ταξινόμησης των στοιχείων Ενώ στην αρχαιότητα ήταν γνωστά γύρω στα 13 περίπου στοιχεία, τον 18o αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΑΠΟΒΟΛΗΣ ΥΛΙΚΟΥ

ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΑΠΟΒΟΛΗΣ ΥΛΙΚΟΥ 1. Τεχνολογικά χαρακτηριστικά ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΑΠΟΒΟΛΗΣ ΥΛΙΚΟΥ Βασικοί συντελεστές της κοπής (Σχ. 1) Κατεργαζόμενο τεμάχιο (ΤΕ) Κοπτικό εργαλείο (ΚΕ) Απόβλιττο (το αφαιρούμενο υλικό) Το ΚΕ κινείται σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγµα κριτηρίου σύντοµης διάρκειας

Παράδειγµα κριτηρίου σύντοµης διάρκειας 3.9. Κριτήρια αξιολόγησης Παράδειγµα κριτηρίου σύντοµης διάρκειας ΟΜΑ Α Α Αντικείµενο εξέτασης: Οξέα - βάσεις (ιδιότητες - ονοµατολογία) Στοιχεία µαθητή: Επώνυµο:... Όνοµα:... Τάξη:... Τµήµα:...Μάθηµα:...

Διαβάστε περισσότερα

Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης.

Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ Κατεργασία (process) είναι η διαδικασία µορφοποίησης των υλικών που εκµεταλλεύεται την ιδιότητά τους να παραµορφώνονται πλαστικά (µόνιµες µεγάλες παραµορφώσεις) και συνδυάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣΠΟΛΛΑΠΛΩΝΕΠΙΛΟΓΩΝ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣΠΟΛΛΑΠΛΩΝΕΠΙΛΟΓΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣΠΟΛΛΑΠΛΩΝΕΠΙΛΟΓΩΝ Ένας ωστενιτικός ανοξείδωτος χάλυβας δεν παρουσιάζει τάση για ευαισθητοποίηση εάν: Κατά την συγκόλληση ενός ελάσματος μεγάλου πάχους χάλυβα υψηλής αντοχής ποιοι παράγοντες μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

1. Να συγκρίνετε την ανόπτηση με την εξομάλυνση και να διατυπώσετε τα συμπεράσματά σας.

1. Να συγκρίνετε την ανόπτηση με την εξομάλυνση και να διατυπώσετε τα συμπεράσματά σας. ΑΕΝ ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΥ ΜΕΤΑΛΛΟΓΝΩΣΙΑ Ε εξαμήνου ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΑΝΙΗΛ ΠΛΑΪΝΑΚΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΩΝ ΕΤΩΝ Α) Θέματα ανάπτυξης 1. Να συγκρίνετε την ανόπτηση με την εξομάλυνση και

Διαβάστε περισσότερα

(είναι οι αντιδράσεις στις οποίες δεν μεταβάλλεται ο αριθμός οξείδωσης σε κανένα από τα στοιχεία που συμμετέχουν)

(είναι οι αντιδράσεις στις οποίες δεν μεταβάλλεται ο αριθμός οξείδωσης σε κανένα από τα στοιχεία που συμμετέχουν) Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων Μεταθετικές Αντιδράσεις (είναι οι αντιδράσεις στις οποίες δεν μεταβάλλεται ο αριθμός οξείδωσης σε κανένα από τα στοιχεία που συμμετέχουν) l Αντιδράσεις εξουδετέρωσης Χαρακτηρίζονται

Διαβάστε περισσότερα

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να επισημαίνουμε τη θέση των μετάλλων στον περιοδικό πίνακα των στοιχείων. Να αναφέρουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΑ ΥΛΙΚΑ. Ενότητα 5: ΜΕΤΑΛΛΑ ΚΑΙ ΚΡΑΜΑΤΑ ΛΙΤΣΑΡΔΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΗΜΜΥ

ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΑ ΥΛΙΚΑ. Ενότητα 5: ΜΕΤΑΛΛΑ ΚΑΙ ΚΡΑΜΑΤΑ ΛΙΤΣΑΡΔΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΗΜΜΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Ενότητα 5: ΜΕΤΑΛΛΑ ΚΑΙ ΚΡΑΜΑΤΑ ΛΙΤΣΑΡΔΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΗΜΜΥ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗ

ΘΕΡΜΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗ ΘΕΡΜΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗ Στις συγκολλήσεις τήξης: Κινούμενη πηγή θερμότητας και μεταφορά τηγμένου υλικού σε επιφάνεια Υψηλές θερμοκρασίες στην περιοχή συγκόλλησης, χαμηλές θερμοκρασίες μακριά απ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΑΜΕΤΑΛΛΩΝ «ΑΕΡΕΣ», «ΑΝΘΡΑΚΑΣ

ΧΗΜΕΙΑ ΑΜΕΤΑΛΛΩΝ «ΑΕΡΕΣ», «ΑΝΘΡΑΚΑΣ ΧΗΜΕΙΑ ΑΜΕΤΑΛΛΩΝ «ΑΕΡΕΣ», «ΑΝΘΡΑΚΑΣ Ο ΘΗΣΑΥΡΟΣ!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!» Η ομάδα του άνθρακα Ξυλάνθρακας, αναγωγή μεταλλευμάτων Αιθάλη, παραγωγή μελάνης Αύξηση μεταλλικού χαρακτήρα από πάνω προς τα

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι συγκόλλησης με παρουσία προστατευτικού αερίου

Μέθοδοι συγκόλλησης με παρουσία προστατευτικού αερίου Μάθημα 4.3 Μέθοδοι συγκόλλησης με παρουσία προστατευτικού αερίου 6.1. Εισαγωγή Στις ηλεκτροσυγκολλήσεις τόξου είναι απαραίτητη η παρουσία προστατευτικής ατμόσφαιρας. Ο ρόλος της είναι να προστατεύσει το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΚΟΠΗΣ ΜΕΤΑΛΛΩΝ «ΤΟΞΟΥ ΠΛΑΣΜΑΤΟΣ»

ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΚΟΠΗΣ ΜΕΤΑΛΛΩΝ «ΤΟΞΟΥ ΠΛΑΣΜΑΤΟΣ» ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΚΟΠΗΣ ΜΕΤΑΛΛΩΝ «ΤΟΞΟΥ ΠΛΑΣΜΑΤΟΣ» Τα χαρακτηριστικά του τόξου Πλάσματος Το Πλάσμα ορίζεται ως «το σύνολο από φορτισμένα σωματίδια, που περιέχει περίπου ίσο αριθμό θετικών ιόντων και ηλεκτρονίων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΝΑΦΛΕΞΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥΣ ΚΑΥΣΤΗΡΕΣ ΑΕΡΙΩΝ

ΟΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΝΑΦΛΕΞΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥΣ ΚΑΥΣΤΗΡΕΣ ΑΕΡΙΩΝ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΦΑΝΤΑΚΗΣ 1 ΟΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΝΑΦΛΕΞΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥΣ ΚΑΥΣΤΗΡΕΣ ΑΕΡΙΟΥ Του Παναγιώτη Φαντάκη. ΓΕΝΙΚΑ Οι καυστήρες αερίων καυσίμων διακρίνονται σε ατμοσφαιρικούς καυστήρες, σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΕΛΚΥΣΜΟΣ ΚΡΑΜΑΤΩΝ ΜΕ ΜΝΗΜΗΣ ΣΧΗΜΑΤΟΣ

ΕΦΕΛΚΥΣΜΟΣ ΚΡΑΜΑΤΩΝ ΜΕ ΜΝΗΜΗΣ ΣΧΗΜΑΤΟΣ ΕΦΕΛΚΥΣΜΟΣ ΚΡΑΜΑΤΩΝ ΜΕ ΜΝΗΜΗΣ ΣΧΗΜΑΤΟΣ Το φαινόµενο της µνήµης σχήµατος συνδέεται µε τη δυνατότητα συγκεκριµένων υλικών να «θυµούνται» το αρχικό τους σχήµα ακόµα και µετά από εκτεταµένες παραµορφώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια της διάβρωσης

Η έννοια της διάβρωσης Η έννοια της διάβρωσης Με τον όρο διάβρωση ενός μετάλλου εννοούμε το σύνολο των πολύπλοκων χημικών φαινομένων, που λαμβάνουν χώρα σ' αυτό, υπό την επίδραση του άμεσου περιβάλλοντός του, και που οδηγούν

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση και Τεχνολογίες Επεξεργασίας Αποβλήτων

Διαχείριση και Τεχνολογίες Επεξεργασίας Αποβλήτων Διαχείριση και Τεχνολογίες Επεξεργασίας Αποβλήτων Απόβλητα Ν. 1650/1986 Απόβλητο θεωρείται κάθε ποσότητα ουσιών, θορύβου, αντικειμένων ή άλλων μορφών ενέργειας σε οποιαδήποτε φυσική κατάσταση από τις οποίες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Ο ρ ι σ µ ο ί. Μέταλλα. Κράµατα. Χάλυβας. Ανοξείδωτος χάλυβας. Χάλυβες κατασκευών. Χάλυβας σκυροδέµατος. Χυτοσίδηρος. Ορείχαλκος.

ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Ο ρ ι σ µ ο ί. Μέταλλα. Κράµατα. Χάλυβας. Ανοξείδωτος χάλυβας. Χάλυβες κατασκευών. Χάλυβας σκυροδέµατος. Χυτοσίδηρος. Ορείχαλκος. 47 ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Ο ρ ι σ µ ο ί. Μέταλλα. Χηµικές ενώσεις χαρακτηριστικό των οποίων είναι ο µεταλλικός δεσµός. Είναι καλοί αγωγοί της θερµότητας και του ηλεκτρισµού και όταν στιλβωθούν αντανακλούν το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ο ΑΝΑΓΟΜΩΣΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Γενικά για τις αναγοµώσεις µεταλλικών επιφανειών. Αναγόµωση µε σκληρές κολλήσεις. Αναγόµωση µε ψεκασµό

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ο ΑΝΑΓΟΜΩΣΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Γενικά για τις αναγοµώσεις µεταλλικών επιφανειών. Αναγόµωση µε σκληρές κολλήσεις. Αναγόµωση µε ψεκασµό ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ο ΑΝΑΓΟΜΩΣΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΕΤΑΛΛΩΝ Γενικά για τις αναγοµώσεις µεταλλικών επιφανειών Αναγόµωση µε σκληρές κολλήσεις Αναγόµωση µε ψεκασµό Μέθοδοι αναγόµωσης µε ηλεκτρόδιο και µε σωληνωτό σύρµα Σελίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΘΕΜΑ 1 ο ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 00 Στις ερωτήσεις 1.1-1.4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.1 Ισχυρότερες

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Χημεία ΙΙ. Ηλεκτροχημικά στοιχεία. Κεφ.1 Ηλεκτροδιαλυτική τάση. Σημειώσεις για το μάθημα. Ευκλείδου Τ. Παναγιώτου Σ. Γιαννακουδάκης Π.

Φυσική Χημεία ΙΙ. Ηλεκτροχημικά στοιχεία. Κεφ.1 Ηλεκτροδιαλυτική τάση. Σημειώσεις για το μάθημα. Ευκλείδου Τ. Παναγιώτου Σ. Γιαννακουδάκης Π. Σημειώσεις για το μάθημα Φυσική Χημεία ΙΙ Ηλεκτροχημικά στοιχεία Κεφ.1 Ηλεκτροδιαλυτική τάση Ευκλείδου Τ. Παναγιώτου Σ. Γιαννακουδάκης Π. Τμήμα Χημείας ΑΠΘ 1. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΔΙΑΛΥΤΙΚΗ ΤΑΣΗ 1.1 των µετάλλων

Διαβάστε περισσότερα

τεκμηρίωση και συνειδητοποίηση επικινδυνότητας λυμάτων αυστηρή νομοθεσία διαχείρισης αποβλήτων Καθαρισμός αποβλήτων

τεκμηρίωση και συνειδητοποίηση επικινδυνότητας λυμάτων αυστηρή νομοθεσία διαχείρισης αποβλήτων Καθαρισμός αποβλήτων ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ τεκμηρίωση και συνειδητοποίηση επικινδυνότητας λυμάτων αυστηρή νομοθεσία διαχείρισης αποβλήτων Καθαρισμός αποβλήτων επαναχρησιμοποίηση πολύτιμων, εξαντλούμενων

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Επεξεργασίας Τροφίμων

Αρχές Επεξεργασίας Τροφίμων Αρχές Επεξεργασίας Τροφίμων Κατάψυξη τροφίμων Κατάψυξη Απομάκρυνση θερμότητας από ένα προϊόν με αποτέλεσμα την μείωση της θερμοκρασίας του κάτω από το σημείο πήξης. Ως μέθοδος συντήρησης βασίζεται: Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστηµών Aγίων Αναργύρων Υπεύθυνος Εργαστηρίου : Χαρακόπουλος Καλλίνικος Επιµέλεια Παρουσίαση : Καραγιάννης Πέτρος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ Τάξη : Β Λυκείου Ηµεροµηνία : 8/06/2005 ιάρκεια : 2,5 ώρες Αριθµός σελίδων: 5 Χρήσιµα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ. Οι φυσικές καταστάσεις της ύλης είναι η στερεή, η υγρή και η αέρια.

ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ. Οι φυσικές καταστάσεις της ύλης είναι η στερεή, η υγρή και η αέρια. ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Οι φυσικές καταστάσεις της ύλης είναι η στερεή, η υγρή και η αέρια. Οι μεταξύ τους μεταβολές εξαρτώνται από τη θερμοκρασία και την πίεση και είναι οι παρακάτω: ΣΗΜΕΙΟ ΤΗΞΗΣ ΚΑΙ ΣΗΜΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΙΚΑ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ

ΥΛΙΚΑ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΥΛΙΚΑ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ Ι 2 Κατηγορίες Υλικών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ Παραδείγματα Το πεντάγωνο των υλικών Κατηγορίες υλικών 1 Ορυκτά Μέταλλα Φυσικές πηγές Υλικάπουβγαίνουναπότηγημεεξόρυξηήσκάψιμοή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΧΥΣΗ. Σχήµα 1: Είδη διάχυσης

ΙΑΧΥΣΗ. Σχήµα 1: Είδη διάχυσης ΙΑΧΥΣΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ιάχυση (diffusin) είναι ο µηχανισµός µεταφοράς ατόµων (όµοιων ή διαφορετικών µεταξύ τους) µέσα στη µάζα ενός υλικού, λόγω θερµικής διέγερσής τους. Αποτέλεσµα της διάχυσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΥΛΙΚΟΥ

ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΥΛΙΚΟΥ 19 Γ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΥΛΙΚΟΥ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι βασικότερες κατεργασίες με αφαίρεση υλικού και οι εργαλειομηχανές στις οποίες γίνονται οι αντίστοιχες κατεργασίες, είναι : Κατεργασία Τόρνευση Φραιζάρισμα

Διαβάστε περισσότερα

Πείραμα 2 Αν αντίθετα, στο δοχείο εισαχθούν 20 mol ΗΙ στους 440 ºC, τότε το ΗΙ διασπάται σύμφωνα με τη χημική εξίσωση: 2ΗΙ(g) H 2 (g) + I 2 (g)

Πείραμα 2 Αν αντίθετα, στο δοχείο εισαχθούν 20 mol ΗΙ στους 440 ºC, τότε το ΗΙ διασπάται σύμφωνα με τη χημική εξίσωση: 2ΗΙ(g) H 2 (g) + I 2 (g) Α. Θεωρητικό μέρος Άσκηση 5 η Μελέτη Χημικής Ισορροπίας Αρχή Le Chatelier Μονόδρομες αμφίδρομες αντιδράσεις Πολλές χημικές αντιδράσεις οδηγούνται, κάτω από κατάλληλες συνθήκες, σε κατάσταση ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασίες Υψηλών Θερμοκρασιών

Διαδικασίες Υψηλών Θερμοκρασιών Διαδικασίες Υψηλών Θερμοκρασιών Θεματική Ενότητα 4: Διαδικασίες σε υψηλές θερμοκρασίες Τίτλος: Διαδικασίες μετασχηματισμού των φάσεων Ονόματα Καθηγητών: Κακάλη Γλυκερία, Ρηγοπούλου Βασιλεία Σχολή Χημικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Για τη Β τάξη Λυκείου ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Για τη Β τάξη Λυκείου ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΧΗΜΕΙΑΣ 2013 Για τη Β τάξη Λυκείου ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α Ερώτηση 1 (5 μονάδες) (α): (ιν), (β): (ιιι), (γ): (ι), (δ): (ιι) (4x0,5= μ. 2) Μεταξύ των μορίων του ΗF αναπτύσσονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΕΙΔΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΙΔΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ενότητα 2: Βασικές Κατασκευαστικές Τεχνολογίες Ι. Γιαννατσής Τμ. Βιομηχανικής Διοίκησης & Τεχνολογίας Πανεπιστήμιο Πειραιώς Διαδικασίες Κατασκευής Επεξεργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝOΜΗΣΗ ΦΛΟΓΩΝ ΒΑΘΜΟΣ ΑΠΟ ΟΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΥΣΗΣ. Μ. Φούντη Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, 2004

ΤΑΞΙΝOΜΗΣΗ ΦΛΟΓΩΝ ΒΑΘΜΟΣ ΑΠΟ ΟΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΥΣΗΣ. Μ. Φούντη Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, 2004 ΤΑΞΙΝOΜΗΣΗ ΦΛΟΓΩΝ ΒΑΘΜΟΣ ΑΠΟ ΟΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΥΣΗΣ Μ. Φούντη Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, 2004 Oρισµός φλόγας Ογεωµετρικός τόπος στον οποίο λαµβάνει χώρα το µεγαλύτερο ενεργειακό µέρος της χηµικής µετατροπής

Διαβάστε περισσότερα

panagiotisathanasopoulos.gr

panagiotisathanasopoulos.gr Χημική Ισορροπία 61 Παναγιώτης Αθανασόπουλος Χημικός, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πατρών Χημικός Διδάκτωρ Παν. Πατρών 62 Τι ονομάζεται κλειστό χημικό σύστημα; Παναγιώτης Αθανασόπουλος Κλειστό ονομάζεται το

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση των οξέων στα μέταλλα και το μάρμαρο

Επίδραση των οξέων στα μέταλλα και το μάρμαρο Επίδραση των οξέων στα μέταλλα και το μάρμαρο Επίδραση των οξέων στα μέταλλα Τα μέταλλα που είναι πιο δραστικά από το υδρογόνο (εκτός από το Pb) αντικαθιστούν το υδρογόνο στα οξέα (με εξαίρεση το HNO 3

Διαβάστε περισσότερα

2η Εργαστηριακή Άσκηση Εξάρτηση της ηλεκτρικής αντίστασης από τη θερμοκρασία Θεωρητικό μέρος

2η Εργαστηριακή Άσκηση Εξάρτηση της ηλεκτρικής αντίστασης από τη θερμοκρασία Θεωρητικό μέρος 2η Εργαστηριακή Άσκηση Εξάρτηση της ηλεκτρικής αντίστασης από τη θερμοκρασία Θεωρητικό μέρος Όπως είναι γνωστό από την καθημερινή εμπειρία τα περισσότερα σώματα που χρησιμοποιούνται στις ηλεκτρικές ηλεκτρονικές

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman.

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΩΝ ΚΕΡΑΜΙΚΩΝ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΩΝ ΚΕΡΑΜΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΩΝ ΚΕΡΑΜΙΚΩΝ Ταξινόμηση Κεραμικών ανάλογα με τις εφαρμογές τους: Ύαλοι Δομικά προϊόντα από πηλούς Λευκόχρωμα κεραμικά σκεύη Πυρίμαχα Κεραμικά εκτριβής Κονιάματα Προηγμένα κεραμικά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÊÏÑÕÖÁÉÏ ÅÕÏÓÌÏÓ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÊÏÑÕÖÁÉÏ ÅÕÏÓÌÏÓ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 3 Απριλίου 014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

Σταθµοί ηλεκτροπαραγωγής συνδυασµένου κύκλου µε ενσωµατωµένη αεριοποίηση άνθρακα (IGCC) ρ. Αντώνιος Τουρλιδάκης Καθηγητής Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας 1 ιαδικασίες, σχήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Κυψέλες καυσίμου με απευθείας τροφοδοσία φυσικού αερίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΜΗΣΗ 1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ/ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

ΑΠΟΤΜΗΣΗ 1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ/ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΑΠΟΤΜΗΣΗ 1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ/ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Είναι ο αποχωρισµός τµήµατος ελάσµατος κατά µήκος µιας ανοικτής ή κλειστής γραµµής µέσω κατάλληλου εργαλείου (Σχ. 1). Το εργαλείο απότµησης αποτελείται από το έµβολο

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 7η. Χημική Ισορροπία. Εργαστήριο Χημείας Τμήμα ΔΕΑΠΤ Πανεπιστήμιο Πατρών

Άσκηση 7η. Χημική Ισορροπία. Εργαστήριο Χημείας Τμήμα ΔΕΑΠΤ Πανεπιστήμιο Πατρών Άσκηση 7η Χημική Ισορροπία Εργαστήριο Χημείας Τμήμα ΔΕΑΠΤ Πανεπιστήμιο Πατρών Η έννοια της Χημικής Ισορροπίας Υπάρχουν χηµικές αντιδράσεις που εξελίσσονται προς µία µόνο μόνο κατεύθυνση, όπως π.χ. η σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 24 ΜΑΪΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 24 ΜΑΪΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 24 ΜΑΪΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1.1-1.4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και

Διαβάστε περισσότερα