ΠΡΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ Η ΑΝΑ ΥΟΜΕΝΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΡΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ Η ΑΝΑ ΥΟΜΕΝΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ"

Transcript

1 ΠΡΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ Η ΑΝΑ ΥΟΜΕΝΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗ. ΗΜΗΤΡΑ ΒΟΥ ΟΥΡΗ, M.Ed. ΜΟΝΙΚΑ Α. ΠΑΠΑ, ρ. Επιστηµών Αγωγή. Στην εργασία αυτή ερευνάται η δραστηριότητα των παιδιών τη προσχολική ηλικία για την κατάκτηση των Προαναγνωστικών και Προγραφικών δεξιοτήτων. Επίση γίνεται ερευνητική αναφορά στην αναδυόµενη γραφή και ανάγνωση στα πλαίσια του φυσικού και αβίαστου εγγραµατισµού µε γνώµονα τον a priori σκεπτικισµό στη διδασκαλία τη πρώτη γραφή και ανάγνωση, µε µορφή σχολειοποίηση. Η αναφορά στι θέσει του Ed. Claparède ενισχύουν την επιχειρηµατολογία µα, για την αποφυγή τη συστηµατική διδασκαλία τη Πρώτη Γραφή και Ανάγνωση στο Νηπιαγωγείο. «Ίσω το να περνά ο ISSN

2 βάτραχο από την κατάσταση του γυρίνου να είναι ένα ελιγµό. εν θα τανε καλύτερα να γεννιούντανε απ την αρχή µε πόδια και χωρί αυτή την ουρά προπάντων που είναι ένα ελιγµό και πλάνη. Αλλά αυτό ο ελιγµό είναι αναµφισβήτητα απαραίτητο. Μη νοµίζετε ότι θα επισπεύδαµε πολύ το σχηµατισµό σµό των ώριµων βατράχων, κόβοντα την ουρά των γυρίνων πράγµα που θα γινότανε αν οι βάτραχοι είχαν σχολεία». (Claparède,2010,σ.13). ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ. Σύµφωνα µε τα ερευνητικά δεδοµένα και την πάγια θέση τη Unesco, η δηµιουργικότητα του παιδιού υφίσταται συνεχεί µεταπτώσει στι διάφορε βαθµίδε τη εκπαίδευση. Στην προσχολική ηλικία έχουµε το maximum τη δηµιουργικότητα. Στο δηµοτικό σχολείο έχουµε µια απώλεια 80%, που συνδέεται µε τη σχολειοποίηση του παιδιού και τι διαδικασίε τη αγωγή και µάθηση. Ο.Γληνό θα χαρακτηρίσει το σχολείο οδοστρωτήρα και Προκρούστη των ψυχών: «ε θέλω να ρίψω το βλέµµα ει εικόνα θλιβερά, δε θέλω να ψάλλω Ιερεµιάδε. Όλοι τα γνωρίζετε, όλοι το αισθάνεσθε, όλοι τα βλέπετε, όλοι τα ζήσατε ISSN

3 τα θλιβερά πράγµατα. Όλοι το εγνωρίσατε το σχολείον φυλακήν και το σχολείον υπνωτήριον, το σχολείον των λόγων και των γραµµατικών τύπων και των κενών φράσεων, το σχολείον το σκοτεινόν εσωτερικώ και εξωτερικώ, το σχολείον του Ευρώτο και του ψυχικού αποπνιγµού, το σχολείον οδοστρωτήρα και Προκρούστην των ψυχών, το σχολείον το αφρονηµάτιστον, το σχολείον που δίδει χαρτιά και τίποτε άλλο, το σχολείον το περιφρονούµενον από µαθητέ, από γονεί, από κοινωνία και πολιτεία». (Γληνό, 1925, σ ). Στο σύγχρονο Νηπιαγωγείο οι θλιβερέ αυτέ διαπιστώσει του.γληνού δεν έχουν καµία θέση. Σύµφωνα µε το Ν.1566/85 ο σκοπό του Νηπιαγωγείου τείνει στην καλλιέργεια και ανάπτυξη δεξιοτήτων, µε δραστηριότητε συµµετοχικέ του ίδιου του παιδιού και ειδικότερα: στην καλλιέργεια των αισθήσεων, στον εµπλουτισµό των εµπειριών του νηπίου µέσα από το φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον σε µια σχέση αλληλεπίδραση και αλληλεξάρτηση, στην ανάπτυξη τη έκφραση στο γλωσσικό πεδίο, µε καταφυγή στο συµβολικό στάδιο, στη συνύπαρξη και στη δηµιουργία σχέσεων συνειδητή συνεργασία µέσα από κοινωνικοποιητικέ ISSN

4 δραστηριότητε, τέλο το νήπιο παρωθείται µέσα από το οργανωµένο περιβάλλον να συνειδητοποιήσει την κοινωνική και αντικοινωνική συµπεριφορά. (Ν.1566/85). ISSN

5 ΟΙ ΠΡΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ FLORENCE DE MEREDIE ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΙΚΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΙ ΤΗ ΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ. Η Florence De Meredieu επηρεασµένη από τι θέσει του Arno Stern παρατηρεί τα εξή : Η γραφή έχει αφετηρία την εξεικόνιση τη ανθρώπινη µορφή. Το παιδικό σχέδιο εντάσσεται σε µια απεικονιστική καταγραφή του σωµατικού ειδώλου. Από τη γλώσσα των κινήσεων οι άνθρωποι οδηγήθηκαν στη σηµειακή απεικόνιση τη γραφή. Έχουµε δηλαδή τη γενική αρχή τη γλωσσολογία : αισθησιοκινητικό στάδιο-συµβολικό στάδιο-σηµειακό στάδιο- κωδικοποίηση και αποκωδικοποίηση. Τα εικονογράµµατα εποµένω δεν είναι παρά µία περιγραφή των κινήσεων, των δραστηριοτήτων και τη συστηµατοποιηµένη πράξη. ISSN

6 Η ζωγραφική αποτέλεσε από τι αρχέ του ανθρώπινου πολιτισµού µια εκδήλωση των πρωτόγονων γραφών. (Meredieu,1981,σ.29). Το ερώτηµα που τίθεται στου ερευνητέ, είναι να εξηγήσουν την αλληλεξάρτηση τη λέξη και του πράγµατο. Οι έρευνε θα ανατρέξουν στην ψυχολογία και θα επισηµάνουν την καθοριστική συµβολή του ψυχοκινητικού τοµέα. (D.Braun et al. 1978,σ. 27).Η αναφορά τη Meredieu στον Stern και στον Luquet αποσαφηνίζει τα στάδια τη εξέλιξη τη παιδική γραφή µέσα από τι απεικονίσει και ειδικότερα: Το παιδί περνάει από το στάδιο του τυχαίου ρεαλισµού κατά την ηλικία των 2 ετών. Από το στάδιο του αποτυχηµένου ρεαλισµού κατά το τρίτο-τέταρτο έτο. Στο στάδιο αυτό το παιδί αναπαράγει τι µορφέ σε µια αντιγραφική δραστηριότητα. ISSN

7 Από το στάδιο του διανοητικού ρεαλισµού, από τα 4-10 χρόνια το παιδί ζωγραφίζει, ό,τι ξέρει και όχι ό,τι βλέπει. Στο στάδιο του οπτικού ρεαλισµού το παιδί από τα 12 χρόνια ακολουθεί τη δεοντολογία τη προοπτική. Το παιδί αρχίζει να γράφει, όταν συνειδητά ή ασυνείδητα µουντζουρώνει κάθε επιφάνεια που προσφέρεται στι δραστηριότητέ του. Η δραστηριότητα αυτή θα αντιµετωπιστεί µε επιφύλαξη από το Luquet, ο οποίο αναφέρεται στην ενόρµηση του παιδιού, για µια οπτική αναπαράσταση τη πραγµατικότητα, ενώ το µουντζούρωµα, όπω θα φανεί στη συνέχεια, έχει βαθύτερο ψυχολογικό περιεχόµενο. (Meredieu,1981,σ.39-40). Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΩΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΓΡΑΦΗΣ ΤΟΥ ΠΑΙ ΙΟΥ. Το µουντζούρωµα είναι µια αυθόρµητη κίνηση του νηπίου που θέλει να εκφραστεί και να απεικονίσει το περιβάλλον ISSN

8 του. Φυσικά δεν είναι δυνατόν να οριοθετηθεί και να ερµηνευτεί στα πλαίσια τη εκφραστική ανάγκη του παιδιού, που ικανοποιείται, χωρί τι αναστολέ τη παρέµβαση των ενηλίκων. Σύµφωνα µε τα ερευνητικά δεδοµένα το µουντζούρωµα κατά τη M.Bernson εξελίσσεται ω εξή : Στην ηλικία των 18 µηνών το παιδί µουντζουρώνει και δηµιουργεί παιδικό σχέδιο κυκλικό και καµπύλο χωρί περιορισµό στι κινήσει του. Σε ηλικία 2-3 ετών έχουµε το αναπαραστατικό στάδιο µε εναλλαγή στη συνεχή και ασυνεχή γραµµή. Σε ηλικία 3-4 ετών έχουµε το επικοινωνιακό στάδιο.εδώ το παιδί προσπαθεί να επικοινωνήσει µέσα από το µουντζούρωµα µε του ενηλίκου. (Meredieu,1981,σ.46). Η ΣΥΝ ΕΣΗ ΤΗΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΓΡΑΦΗ. Ένα σηµαντικό στοιχείο για τι προγραφικέ δεξιότητε αποτελεί η στροφή του παιδιού και το πέρασµα από το ISSN

9 µουντζούρωµα στα ανθρωπάκια. Οι εκπαιδευτικοί των πρώτων βαθµίδων τη εκπαίδευση γνωρίζουν την ευχάριστη ενασχόληση των παιδιών µε την ιχνογράφηση τη ανθρώπινη φιγούρα. Αυτό αποσκοπεί στη βελτίωση τη παραστατική απεικόνιση τύπων και µορφών που εµπίπτουν στα άµεσα ενδιαφέροντά του. Αυτή η απεικόνιση κατά το Stern περιλαµβάνει τρει τύπου από ανθρώπινε φιγούρε ω εξή : Ο άνθρωπο πατάτα, σχηµατικά ατελή, δείχνει τη µετάβαση του παιδιού από το γυρίνο στο βάτραχο. Ο άνθρωπο δρόµο, που απεικονίζει το άτοµο µε τα δύο άκρα του. Ο άνθρωπο λουλούδι, που αποτελεί µια τελειότερη µετάβαση του γυρίνου σε συνθετότερο σχήµα. Όπω γράφει η Florence De Meredieu το γραφικό αυτό ξέσπασµα του παιδιού, δεν είναι τίποτα άλλο από «µια δικαιολογία και µια µεταµφίεση τη απόλαυση ISSN

10 που νιώθει το παιδί να χειρίζεται φόρµε, χρώµατα, α, υλικά». (Meredieu, 1981,σ.62). Στην προσχολική ηλικία δε χρειάζεται συστηµατική διδασκαλία τη ανάγνωση και τη γραφή, αλλά µια ελεύθερη ενασχόληση του παιδιού µε τι ενορµήσει του, που το καθιστούν ικανό να χειρίζεται τι ιχνογραφικέ και ζωγραφικέ του δεξιότητε. H εκµάθηση τη γραφή και τη ανάγνωση ξεκινάει στην ηλικία των 6 ετών, µε την είσοδο στο δηµοτικό σχολείο. Οι προγραφικέ δεξιότητε θα το καταστήσουν ικανό να ενταχθεί στη συστηµατική εκµάθηση αυτών των παραµέτρων, που είναι προγραµµατισµένε και διδάσκονται συστηµατικά κατά το επίσηµο αναλυτικό πρόγραµµα. Η ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟ ΣΤΟ ΓΡΑΠΤΟ ΛΟΓΟ. Πρέπει να γίνει συνείδηση τη εκπαιδευτική κοινότητα, ότι ο γραπτό λόγο έχει αφετηρία τον προφορικό και στην προσχολική ηλικία η καλλιέργεια και η σύνδεση προφορικού και γραπτού λόγου αποτελεί διαδικασία «εκ ISSN

11 των ων ουκ άνευ» για να κατακτήσει το παιδί τι προαναγνωστικέ και προγραφικέ δεξιότητε. Ο λόγο, όπω τονίστηκε ήδη, µέσα από το αισθησιοκινητικό στάδιο, θα περάσει στο συµβολικό και στη συνέχεια στο σηµειακό στάδιο. Το παιδί του Νηπιαγωγείου δραστηριοποιείται κατά κανόνα στο αισθησιοκινητικό και στο συµβολικό στάδιο χωρί να αποκλείεται η εξαίρεση τη µετάβαση και στο σηµειακό. Το αισθησιοκινητικό στάδιο απαιτεί επαφή του παιδιού µε τα αντικείµενα και τα πράγµατα. Το µάθηµα τη πραγµατογνωσία, που είχε συµπεριληφθεί στο παραδοσιακό σχολείο, είχε µεγάλη δόση σοφία, αφού ακολουθούσε τη ρήση του Rousseau (J. Chateau, 1958, σ. 280) και του Pestalozzi (L. Meylan, 1958, σ.287), ότι τίποτα δεν πρέπει να διδάσκουµε στα παιδιά αν δεν τα φέρουµε σε επαφή µε τα ίδια τα πράγµατα. ιατυπώθηκε έτσι η αρχή τη άµεση παρατήρηση και τη αυτοψία των γνωστικών αντικειµένων, µε άµεση ή έµµεση εποπτεία και κυριάρχησε το αξίωµα «ίδασκε ISSN

12 εποπτικώ», που θεωρήθηκε απαράβατη και πρώτιστη διδακτική αρχή. Κάθε παρέκκλιση από την µετά προσοχή αντίληψη τη πραγµατικότητα, χαρακτηρίστηκε από του παιδαγωγού και του διδακτικολόγου ω µια αυτόχρηµα αερολογία.(παπά, 2007, σ.94-96). Φυσικά αυτό αργότερα πήρε µια µορφή καθολική γενίκευση και κυριαρχία τη εικόνα σε τέτοιο σηµείο, που ο J.Piaget θα µιλήσει για τη µετάβαση από το βερµπαλισµό των λόγων στο βερµπαλισµό τη εικόνα. (Piaget, 1979, σ.82). Κατά το αισθησιοκινητικό στάδιο το παιδί τη προσχολική ηλικία έχει τη δυνατότητα µέσα από το υλικό και το οργανωµένο περιβάλλον που διαθέτει το νηπιαγωγείο, να περιεργαστεί τι διάφορε κατασκευέ, αισθητοποιώντα σχηµατικά µέσα από το οπτικό του πεδίο τη φόρµα και το µέγεθο των προσώπων και των πραγµάτων. Έτσι το παιδί ονοµατίζει πια το αντικείµενο µε το ουσιαστικό του όνοµα, καθώ και κάθε ζώο ή πράγµα που του παραθέτει η νηπιαγωγό. Στη συνέχεια ISSN

13 το ίδιο το παιδί επιχειρεί να απεικονίσει, χωρί καµία προσδοκία τελειότητα εκ µέρου τη νηπιαγωγού, το πραγµατικό αντικείµενο. Μα δείχνει δηλαδή τη διαδικασία µετάβαση από τον προφορικό και το πραγµατικό στην απεικόνιση έστω και σε ατελή µορφή, προσπαθώντα να πλησιάσει το πραγµατικό αντικείµενο, το ζώο, το πρόσωπο ή το πράγµα. Αυτό το στάδιο, που είναι σηµαντικό για το παιδί είναι το συµβολικό στάδιο. Συµβολίζει δηλαδή, ό,τι είδε και περιεργάστηκε στο αισθησιοκινητικό στάδιο. Αυτό φυσικά ενισχύεται συνεχώ από τη νηπιαγωγό µε παρωθητικέ και ενθαρρυντικέ παρεµβάσει, δηλαδή µε ονοµασία του αντικειµένου, που εγχαράσσεται στο παιδί ω κάτι το δεδοµένο αφού τόσο στην οικογένεια, όσο και στο σχολείο έχει οπτικά και ακουστικά βιώµατα και κατέχει το επίπεδο και το όνοµα του κάθε ουσιαστικού. Αν το παιδί τώρα θελήσει να περάσει στο σηµειακό στάδιο, δηλαδή να γράψει έστω και µε ατελή µορφή το όνοµα που σηµασιολογικά ανήκει στο σύµβολο, τότε δεν ISSN

14 έχει ιδιαίτερη σηµασία αν αυτό θα είναι µια πλήρη λέξη, αλλά σηµασία έχει η προσπάθεια του παιδιού να καθυποτάξει το σύµβολο στο σηµείο, δηλαδή να γράψει σε προγραφική δεξιότητα το όνοµα. Αυτό µπορεί σηµειολογικά να γίνει και µε ένα φωνήεν ή µε ένα σύµφωνο ή και µε περισσότερα. Το ίδιο το παιδί µπορεί να διαβάσει αυτό που έγραψε, όπω ακριβώ οι ενήλικε διαβάζουν τα δικά του κείµενα. Η µεγάλη σηµασία έγκειται στο γεγονό, ότι αυτό που γράφει το παιδί ω σηµείο, δηλαδή ω µια τυποποιηµένη λέξη δεν έχει καµία οµοιότητα µε το σύµβολο από απεικονιστική άποψη. Για παράδειγµα, η νηπιαγωγό δίνει στο παιδί ένα πλαστικό γατάκι. Το αισθησιοκινητικό στάδιο είναι απόλυτα σαφέ γιατί το παιδί έχει δει την αληθινή γάτα και ίσω να έχει παίξει µαζί τη. Το πλαστικό αντικείµενο είναι σε ένα µεγάλο ποσοστό ένα αντίγραφο τη γάτα. Το παιδί που είναι εξοικειωµένο µε όλα τα χαρακτηριστικά, παρόλα που υπολείπονται του πραγµατικού αντικειµένου διαπιστώνει σε γενικέ γραµµέ µέσα από ISSN

15 τι αναµνήσει του, ότι αυτό το ζώο είναι η γάτα. Η νηπιαγωγό καλεί το παιδί να ονοµάσει προφορικά το αντικείµενο µε το όνοµά του. Αυτή η διαδικασία είναι και εύκολη και ευχάριστη για τα παιδιά τη προσχολική ηλικία. Συνειδητοποιούµε δηλαδή,ότι το αισθησιοκινητικό στάδιο περιλαµβάνει την αυτοψία, τι ενορµήσει του παιδιού, τα βιώµατα και τη βεβαιότητα, ότι έχει κάνει µια ενδελεχή παρατήρηση και αυτοψία και δεν είναι κάτι, που κινείται στη σφαίρα του φανταστικού, ή αφίσταται πολύ από την πραγµατικότητα. Όλη αυτή η διαδικασία δίνει στη νηπιαγωγό τη δυνατότητα να περάσει στο συµβολικό στάδιο, που είναι µια εικόνα ή µια ζωγραφιά ή µια φωτογραφία µε κάποιο συγκεκριµένο ζώο, δηλαδή στην περίπτωσή µα µε τη γάτα. Αυτό το στάδιο συµβολίζει και προσπαθεί να δώσει σε εικονική πια µορφή αυτό που µέχρι τώρα τα παιδιά το είχαν σε ένα πραγµατικό αντικείµενο ή σε πρόπλασµα. Στα παραδοσιακά νηπιαγωγεία παλαιότερα, όπω διαβάζουµε σε ISSN

16 αντίστοιχα εγχειρίδια τη εποχή εκείνη, η νηπιαγωγό µπορούσε να φέρει και µια πραγµατική γάτα στο νηπιαγωγείο. Τώρα φυσικά είναι πιο δύσκολο, γιατί πρέπει να έχει τα πιστοποιητικά εµβολιασµού και όλα τα υπόλοιπα έγγραφα. Εποµένω το πρόπλασµα πλησιάζει το πραγµατικό και δίνει στα παιδιά που δεν έχουν δει µια γάτα τη δυνατότητα, να πάρουν µια ιδέα,του τι ακριβώ είναι αυτό το ζώο. Στην εικόνα όµω δεν είναι το ίδιο,γιατί οι διαστάσει τη οπτική αντίληψη του ζώου είναι επίπεδε και διαφορετικέ. Το ίδιο συµβαίνει µε ένα σπίτι, είτε πραγµατικό, είτε σε εκµαγείο. εν είναι ακριβώ το ίδιο µε αυτό που έχουµε αισθητοποιήσει, ω το σπίτι µα. Στην περίπτωση αυτή τα παιδιά θα ασχοληθούν µε την απεικονιστική δραστηριότητα και σύµφωνα µε τον ατοµικό ρυθµό του καθενό και τι ιδιαίτερε ικανότητε, θα έχουµε την απεικόνιση στα τετράδιά του, δηλαδή θα έχουµε το συµβολικό στάδιο. Η µετάβαση στο λεγόµενο σηµειακό στάδιο είναι το ζητούµενο, γιατί το παιδί πρέπει, να περάσει από το ISSN

17 σύµβολο στο σηµείο, που όπω αντιλαµβάνεται κανεί δεν είναι εύκολο για την ηλικία των παιδιών του νηπιαγωγείου. Βέβαια οι θεωρητικοί και οι ερευνητέ δεν είναι σύµφωνοι για το πότε πρέπει, να ξεκινήσει η πρώτη γραφή και ανάγνωση. Τυπικό παράδειγµα είναι η κυρία Maria Montessori, που ξεκινάει αυτέ τι δεξιότητε από την ηλικία των 4 ετών. (Κλεάνθου - Παπαδηµητρίου,1980,σ ). Στην επιστήµη όµω τα πάντα θεωρούνται και αναθεωρούνται. Η επιστήµη ανατρέπει συνεχώ και αναιρεί ακόµα και τα δικά τη ευρήµατα και τι θέσει τη, µε νέε και αυτό σηµαίνει,ότι δεν έχει βρει την απόλυτη αλήθεια. Την απόλυτη αλήθεια την έχουν βρει τα δόγµατα, που είναι αξιώµατα και αναπόδεικτε αλήθειε και ανάγονται στην αξιακή σφαίρα του ανθρώπου. «Αποστολή τη επιστήµη : να τα µελετάει και να τα βυθοµετράει όλα. Όλοι, όποιοι κι αν είµαστε, είµαστε οι πιστωτέ τη έρευνα. Είµαστε όµοια και οι οφειλέτε τη. Μα οφείλουν και οφείλουµε. Το να ξεφεύγουµε ένα φαινόµενο, να του αρνιούµαστε την ISSN

18 προσοχή που του ανήκει, να το αποδιώχνουµε, να του γυρίζουµε τι πλάτε περιγελώντα το, είναι σα να χρεωκοπούµε την αλήθεια. Είναι σαν ν αφίνουµε να διαµαρτυρηθεί η υπογραφή τη επιστήµη». (V.Hugo,1950,σ.12). Σε σχέση τώρα µε το θέµα µα, αυτό στοιχεί µε το ψυχοβιολογικό πεδίο και τα κρατούντα στη σηµερινή ελληνική εκπαιδευτική πραγµατικότητα, που έχει θεσµοθετήσει τη σχολειοποίηση µε γνώµονα φυσικά τι έρευνε των ειδηµόνων. Έτσι η πρώτη γραφή και ανάγνωση πρέπει να αρχίσει συστηµατικά στην πρώτη τάξη του δηµοτικού σχολείου. Στο νηπιαγωγείο συνεπώ θα έχουµε τι προαναγνωστικέ και προγραφικέ δεξιότητε. Για το λόγο αυτό στην εισήγησή µα προσπαθήσαµε,να κάνουµε ένα σαφή διαχωρισµό, του τι είναι τα στάδια,τα οποία διανύει το παιδί, για να φτάσει από το ευκταίο στο εφικτό. Βέβαια η θεωρία του Piaget µα έχει δώσει πλήρη αναφορά στα στάδια ωρίµανση, αλλά σύµφωνα µε το Vygotsky «καλή διδασκαλία είναι εκείνη που προηγείται τη ανάπτυξη». ISSN

19 ( ανασσή, 2000, σ.21). Εµεί εδώ µε αυτή την εισήγησή µα δεν θα ισχυριστούµε, ότι έχουµε βρει την απόλυτη αλήθεια. Νοµίζουµε, ότι έχουµε τα εχέγγυα για να µην κάνουµε αυτό το λάθο. Προσπαθούµε απλώ να ερευνήσουµε το θέµα, µε κάθε σεβασµό στην κατακτηµένη επιστηµονική γνώση και να κάνουµε τι δικέ µα επισηµάνσει που φυσικά δεν αποτελούν παγκόσµιο θέσφατο. Συµπερασµατικά πρέπει να πούµε, ότι ο προφορικό λόγο είναι η απαρχή και το σηµαντικό µέσο στα χέρια τη νηπιαγωγού, ώστε φυσικά και αβίαστα να κάνει τη σύζευξή του µε το γραπτό λόγο. Οι προσδοκίε µα είναι ο πλήρη σεβασµό του ατοµικού ρυθµού των παιδιών, και κάθε δικό του επίτευγµα, όσο αµελητέο και αν είναι για του ενήλικε, δεν παύει να είναι πηγή χαρά, ανακάλυψη και δηµιουργία για τα ίδια τα παιδιά. (Παπά, 2007,σ.12). Ο ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΣ ΚΑΙ ΑΝΕΠΕΞΕΡΓΑΣΤΟΣ ΓΛΩΣΣΙΚΟΣ ΚΩ ΙΚΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ B.BERNSTEIN ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ISSN

20 ΣΤΙΣ ΠΡΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΠΑΙ ΙΟΥ. Η µεγάλη σηµασία του νηπιαγωγείου και τη προσχολική επιστήµη ενισχύεται συνεχώ και από τι απόψει µεγάλων ερευνητών, όπω ο B.Bernstein. Οι έρευνέ του, που φυσικά δέχτηκαν την κριτική του Labov, µά έδειξαν την επίδραση, που ασκεί το κοινωνικοοικονοµικό περιβάλλον και οι άλλοι παράγοντε στην κατάκτηση του επεξεργασµένου γλωσσικού κώδικα του παιδιού καθώ και τη µεγάλη ευθύνη που έχουν όσοι ασχολούνται µε τα παιδιά τη προσχολική ηλικία. Ο B.Bernstein κάνει αναφορά στι µητέρε, αλλά η ηλικία που αναφέρεται συµπεριλαµβάνει και τι νηπιαγωγού αφού, οριοθετεί τι λεγόµενε πρωτογενεί και δευτερογενεί παιδαγωγικέ οµάδε. Ο επεξεργασµένο γλωσσικό κώδικα ευνοεί του κατόχου του, για να κατακτήσουν προεπιλεγµένου στόχου, αφού εντάσσεται στου µηχανισµού που χρησιµοποιεί η αστική ιδεολογία. Ο ISSN

21 B.Bernstein υποστηρίζει, ότι ο επεξεργασµένο και ανεπεξέργαστο γλωσσικό κώδικα έχουν την αφετηρία του στην πολιτισµική ώσµωση και το ευρύτερο κοινωνικοοικονοµικό περιβάλλον. (Mussen, 1973,σ.38). Ο ρόλο τη µητέρα είναι σηµαντικό στην καλλιέργεια και στην ανάπτυξη του γλωσσικού κώδικα του παιδιού. Ο B.Bernstein παραθέτει τα παραδείγµατα 2 µητέρων, από διαφορετικέ κοινωνικέ τάξει, καθώ και το διάλογό του µε τα παιδιά του ηλικία 5 ετών. Οι διάλογοι µεταξύ των παιδιών και των µητέρων δείχνουν τι παιδαγωγικέ και αντιπαιδαγωγικέ παρεµβάσει του στην επικοινωνία. ιάλογο µητέρα παιδιού από την κατώτερη κοινωνική τάξη: «-Μητέρα Μητέρα: Κρατήσου σφιχτά. -Παιδί: Γιατί; -Μητέρα: Κρατήσου σφιχτά. -Παιδί: Γιατί; -Μητέρα Μητέρα: Θα πέσει ISSN

22 -Παιδί: Γιατί; -Μητέρα Μητέρα: Σου είπα να κρατιέσαι σφιχτά δε σου είπα;» (Mussen et al., 1973,σ.39) H επικοινωνία τη µητέρα και του παιδιού γίνεται σε ένα απαγορευτικό επίπεδο. Υπάρχει η κατηγορική προσταγή τη µητέρα προ το παιδί, που το οδηγεί σε µονολεκτικέ απαντήσει. Η µητέρα χρησιµοποιεί την προστακτική έγκλιση: κρατήσου, µε τρόπο αυταρχικό και συναισθηµατικά αδιάφορο. Το παιδί προσπαθεί µε την ερώτηση γιατί, να αναπτύξει το διάλογο, αλλά η απάντηση είναι σταθερή, ψυχρή και επιτακτική. Αντιλαµβάνεται κανεί τον εξουσιαστικό ρόλο, που η µητέρα εξαντλεί σε κάθε παιδική ερώτηση. Το λεξιλόγιο επίση συνίσταται σε µια συνεχή επανάληψη των ίδιων λέξεων και ο διάλογο καταλήγει σε αδιέξοδο. Πρέπει να τονίσουµε εδώ, ότι οι παιδικέ ερωτήσει µπορεί να είναι άσχετε µε τον αποδέκτη του, αλλά όχι και τον ποµπό, που επιθυµεί πάντα να έχει απέναντί του έναν ανοικτό δέκτη. (Φραγκουδάκη, 1985, σ Mussen, 1973,σ.38 ISSN

23 Παπά,2007,σ.238). Στο δεύτερο διάλογο έχουµε µία µητέρα από τη µεσαία κοινωνική τάξη. Το σκηνικό εδώ διαφοροποιείται. Υπάρχει αµεσότερη επικοινωνία στο διάλογο µεταξύ µητέρα και παιδιού και είναι εµφανή ο συναισθηµατικό ανεφοδιασµό, που συναντάται έντονα στα παιδιά τη προσχολική ηλικία. Παραθέτουµε το διάλογο: «-Μητέρα ητέρα: Κρατήσου καλά µικρό µου. -Παιδί Παιδί: Γιατί; -Μητέρα: Εάν δεν κρατιέσαι θα τιναχτεί µπροστά και θα πέσει. -Παιδί Παιδί: Γιατί; -Μητέρα Μητέρα: Έλα µικρό µου κρατήσου σφιχτά και µη κάνει τόση φασαρία».(mussen et al., 1973,σ.39). Είναι εµφανέ, ότι ο διάλογο µητέρα και παιδιού έχει πάλι τη χρήση τη προστακτική αλλά ο λόγο είναι συνθετότερο, µε κύριε και δευτερεύουσε προτάσει. Επίση δίνει το ερέθισµα στο παιδί να αντιδράσει δηµιουργικά, χωρί φυσικά αυτό να ISSN

24 φαίνεται στι τυποποιηµένε απαντήσει του, όπω καταγράφονται στο διάλογο. Το παιδί στο διάλογο αυτό αποκτά συνείδηση τη επικοινωνία, χωρί την αποστόµωση που δηµιουργεί µια απαγορευτική παρέµβαση. (Φραγκουδάκη, 1985, σ Mussen, 1973,σ.38 Παπά, 2007, σ ). Από τον προφορικό λόγο του παιδιού δηµιουργείται το έναυσµα για τη µετάβαση στο γραπτό λόγο. Το παιδί θέλει να αποτυπώσει τη σκέψη του στο χαρτί και έτσι η νηπιαγωγό οδηγείται σταδιακά στι προγραφικέ και προαναγνωστικέ δραστηριότητε. Αυτό ακολουθεί µια ψυχοπαιδαγωγική διάσταση στη µεθοδολογία ώστε να αποφευχθεί η σχολειοποίηση και ο µαθησιακό καταναγκασµό. Η ΘΕΣΜΙΚΗ ΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ. Σε θεσµικό επίπεδο οι δεξιότητε στο προαναγνωστικό στάδιο τείνουν, να συζεύξουν τον προφορικό µε το γραπτό λόγο, σύµφωνα µε όσα αναφέραµε στα στάδια τη ISSN

25 αισθησιοκινητική, συµβολική, και σηµειακή διαδικασία. Κάθε πρόταση που εκφέρει το παιδί είναι σύνολο από έξει, που συνδέονται και απαρτίζουν ένα περιεχόµενο. Χρειάζεται συνεπώ να κωδικοποιηθούν οι προφορικοί διάλογοι, ώστε να καταλήξουν σε µια γραπτή απεικόνιση. Αυτό για το παιδί τη προσχολική ηλικία είναι δύσκολο, και οι εµµονέ των παιδαγωγών να επιβάλλουν την εκµάθηση τη ανάγνωση και τη γραφή θεωρείται ασύµφορη. Γενικότερα η διαδικασία για απόκτηση προαναγνωστικών και προγραφικών δεξιοτήτων σύµφωνα µε το Αναλυτικό Πρόγραµµα του ΥΠ.Ε.Π.Θ συνοψίζεται ω εξή : Παρώθηση του νηπίου στι προαναγνωστικέ δεξιότητε. Προσέγγιση των στόχων του προ δεασµού, τη κωδικοποίηση του προφορικού λόγου σε γραπτό και τανάπαλιν. ISSN

26 Εκλα κευση τη λεκτική επικοινωνία για την κατανόηση των γλωσσικών δοµών και τη λειτουργία του λόγου. Κινητοποίηση και δραστηριοποίηση των νηπίων να εµπλακούν στο προαναγνωστικό και προγραφικό στάδιο, φυσικά και αβίαστα, µε τη νηπιαγωγό σε ρόλο δηµιουργικό και συνεργατικό. Η νηπιαγωγό γράφει τι σκέψει των νηπίων στον πίνακα µε επιλογή και τι διαβάζει µεγαλόφωνα. Στα κείµενα που επιλέγονται και αναγράφονται στον πίνακα, η νηπιαγωγό σε βοηθητικό πάντα ρόλο αποµονώνει κάτι που τα ενδιαφέρει. Η διαδικασία αυτή πλαισιώνεται από υλικό, που επινοεί η νηπιαγωγό και είναι ενισχυτικό τη διαδικασία για τι προαναγνωστικέ και προγραφικέ δεξιότητε. ιάφορε δραστηριότητε και αντιµεταθέσει λέξεων στην επιλεγµένη πρόταση, που γίνονται µε παρέµβαση ISSN

27 τη νηπιαγωγού δίνουν την ευκαιρία στα παιδιά να συνειδητοποιήσουν, ότι η όλη διαδικασία είναι µια παιγνιώδη µορφή µάθηση, ελκυστική για την ηλικία του. Ο γενικότερο στόχο των δραστηριοτήτων αυτών είναι, να προ δεάσει το νήπιο, ώστε να κατακτήσει τι δεξιότητε όχι µε τη συστηµατική διδασκαλία τη ανάγνωση, που φυσικά θα αρχίσει όταν το παιδί εγγραφεί στην Α ηµοτικού. Η διαδικασία τείνει επίση, να εισαγάγει το παιδί στη µορφοφωνολογική λειτουργία τη γλώσσα. Ταυτόχρονα η νηπιαγωγό επιλέγει τη στρατηγική για τη σύνδεση του προφορικού µε το γραπτό λόγο. Όπω είναι φυσικό τα νήπια αδυνατούν να γράψουν και να διαβάσουν τα κείµενα. Η νηπιαγωγό τα καλεί να εκφραστούν. Μεταφέρει στον πίνακα ή στο χαρτί τι σκέψει του. Τα νήπια έχουν πειστεί, ότι ο προφορικό του λόγο έχει περάσει από το αισθησιοκινητικό στο συµβολικό για να καταλήξει ISSN

28 τελικά στο σηµειακό στάδιο. Εδώ γίνεται η κωδικοποίηση αβίαστα και τα νήπια έχουν φτάσει στο στόχο του, δηλαδή να γράψουν µέσα από τι στρατηγικέ τη νηπιαγωγού και να διαβάσουν διαισθητικά το κείµενο, ακολουθώντα τη µεγαλόφωνη ανάγνωση τη νηπιαγωγού «εν χορώ» ή ατοµικά και οµαδικά µέσα από την οµάδα. (ΥΠΕΠΘ, 1988,σ.282). Η ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ:ΤΟ ΠΑΙΧΝΙ Ι ΤΗΣ ΞΕΧΑΣΜΕΝΗΣ ΛΕΞΗΣ. Μια από τι προσφιλεί και αποτελεσµατικέ στρατηγικέ τη νηπιαγωγού είναι και το παιχνίδι τη ξεχασµένη λέξη. Η διαδικασία αυτή περιλαµβάνει µια πρόταση, που την επινοούν τα ίδια τα παιδιά αυθόρµητα. Η νηπιαγωγό µε παιγνιώδη τρόπο επαναλαµβάνει την πρόταση ξεχνώντα µια λέξη. Τα νήπια συµπληρώνουν την ξεχασµένη λέξη και η πρόταση αποκτά την αρχική τη δοµή. ISSN

29 Αυτό η νηπιαγωγό το επαναλαµβάνει και µε άλλε λέξει τη πρόταση. Στην πράξη η νηπιαγωγό ακολουθεί την εξή διαδικασία: Επιλέγει µια πρόταση: Σήµερα η Άννα γιορτάζει. Η νηπιαγωγό δίνει στα νήπια µικρά ξυλάκια ανάλογα µε την έκταση που έχει κάθε λέξη τη πρόταση. Στη συγκεκριµένη πρόταση τα παιδιά παίρνουν 4 ξυλάκια. Η νηπιαγωγό καλεί τα νήπια να βάλουν ένα ξυλάκι σε κάθε λέξη τη επιλεγµένη πρόταση. Τα παιδιά βλέπουν και ανάλογα επιλέγουν τα ξυλάκια σύµφωνα µε το µέγεθο και την έκταση τη κάθε λέξη. Έτσι κάτω από την πρόταση υπάρχουν τα αντίστοιχα 4 ξυλάκια. Η νηπιαγωγό τώρα καλεί τα παιδιά να διαβάσουν την πρόταση, δείχνοντα τα ξυλάκια. Όλα τα νήπια κάνουν την ίδια δραστηριότητα. Η νηπιαγωγό για να εµπεδώσει τη δεξιότητα αυτή, καλεί τα νήπια να βγάλουν από την οριζόντια σειρά το πρώτο ξυλάκι. ISSN

30 Στην συνέχεια αρχίζουν να διαβάζουν την πρόταση µε τη βοήθεια τη νηπιαγωγού. Η ίδια διαδικασία µπορεί να γίνει µε την αφαίρεση και άλλων µερών τη πρόταση. Σε κάθε κίνηση αφαίρεση ενό κοµµατιού, τα νήπια καλούνται να σύρουν µια γραµµή στη θέση που ήταν το ξυλάκι. Αυτό επαναλαµβάνεται µέχρι ότου όλα τα ξυλάκια, που αποτελούν την πρόταση αντικατασταθούν µε οριζόντιε γραµµέ. Αυτό γίνεται, είτε στον πίνακα, είτε στο χαρτί, είτε στο θρανίο, που κάθε νήπιο έχει µπροστά του. Η νηπιαγωγό καλεί πάλι τα νήπια να διαβάσουν την πρόταση. Στη συνέχεια οι οριζόντιε γραµµέ που χάραξαν τα ίδια τα παιδιά αντικαθίστανται µε τι αντίστοιχε λέξει, που είναι ήδη γραµµένε σε χαρτοταινίε π.χ. Σήµερα Η Άννα γιορτάζει. Με τη συνεχή επανάληψη η πρόταση αυτή γίνεται κτήµα των νηπίων. (ΥΠΕΠΘ,1990,σ ). ΟΙ ΥΠΟ ΕΙΞΕΙΣ ΤΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΤΑ ΙΟ. ISSN

31 Τόσο η γραφή, όσο και η ανάγνωση έχουν αφετηρία την ψυχοπαιδαγωγική διάσταση. (Μαλαφάντη, 2005,σ.15-26). Η συνθετότητα τη γραφή οδηγεί του ψυχοπαιδαγωγού στην ενίσχυση τη αντιληπτικοκινητική και νοητική παρουσία του νηπίου. Έτσι το νήπιο ακολουθεί ορισµένε δραστηριότητε, όπω είναι οι διαδροµέ του στο χώρο και στη συνέχεια η µεταφορά αυτών των δραστηριοτήτων σε λεκτικό και σε γραφικό επίπεδο. Οι στόχοι των δραστηριοτήτων αυτών αφορούν την οικοδόµηση του αντιληπτικοκινητικού σχήµατο των διαδροµών, την αναδιοργάνωση, τον µετασχηµατισµό καθώ και τη µεταγραφή σε νοητικό σχήµα. Η γραφή είναι η απεικόνιση τη σκέψη µα µε συµβατικά σηµεία. Είναι η κωδικοποίηση του λόγου µε γραφικά σύµβολα. Το παιδί µε τι προαναγνωστικέ ασκήσει αρχίζει να κατανοεί, όπω έχουµε ήδη διατυπώσει, τη στενή σχέση ανάµεσα στον προφορικό και το γραπτό λόγο. Το νηπιαγωγείο αλλά και η οικογένεια του προσφέρουν πολλέ ευκαιρίε παρατήρηση και επαφή µε τα γραπτά κείµενα: (βιβλία, περιοδικά, ISSN

32 εφηµερίδε, τηλεόραση κτλ). Έτσι το νήπιο σχηµατίζει µια πρώτη οπτικοακουστική αντίληψη του γραπτού λόγου, χωρί να είναι ακόµα σε θέση να διαβάζει και να γράφει. Όπω συµβαίνει και µε την ανάγνωση το νηπιαγωγείο οφείλει να προ δεάσει τα παιδιά για τη γραφή, η διδασκαλία των οποίων θα γίνει συστηµατικά σύµφωνα µε το θεσµικό πλαίσιο στο δηµοτικό σχολείο. Στόχο του είναι η προοδευτική ανάπτυξη τη δεξιότητα των παιδιών, να απεικονίζουν γραφικά τι σκέψει του. Η διαδικασία προετοιµασία του νηπίου για τη γραφή περιλαµβάνει: «1. Την οικοδόµηση του αντιληπτικοκινητικού σχήµατο των διαδροµών και το µετασχηµατισµό του βαθµιαία σε νοητικό σχήµα. 2. Τη µεταγραφή του παραπάνω νοητικού σχήµατο των διαδροµών στο γραφικό χώρο. 3. Την ανάπτυξη τη λεπτή του κινητικότητα, που γίνεται µε την ταυτόχρονη αγωγή του χεριού και του µατιού, το συντονισµό δηλαδή τη οπτική αντίληψη µε τι λεπτέ κινήσει των χεριών.4. τη δυναµική και ρυθµική προπαρασκευή των κινήσεων που οδηγούν στη γραφή. 5. Την εξοικείωση µε ISSN

33 διάφορα µέσα γραφή». (ΥΠΕΠΘ, 1990,σ.285). Η νηπιαγωγό µε το βοηθητικό και συνεργατικό τη ρόλο καθοδηγεί τα παιδιά να προσανατολιστούν στο χώρο και να αισθητοποιήσουν τι κινήσει : δεξιά-αριστερά-από κάτω προ τα επάνω και τανάπαλιν. Η νηπιαγωγό είναι συνεχώ παρούσα στι δραστηριότητε του παιδιού που θεωρείται ενταγµένο µέλο στην οµάδα και προσέχει ώστε να µην ανακόπτονται οι δηµιουργικέ κινήσει του. Είναι λάθο να ξεκινήσουµε τη διαδικασία τη γραφή µε ένα διαγραµµισµένο χαρτί και µε διαδικασίε που απέχουν πολύ από τι αναπτυξιακέ δυνατότητε του νηπίου. Το παιχνίδι είναι µια κυρίαρχη µορφή δραστηριότητα στην οποία το παιδί διοχετεύει την τάση του για ανακοίνωση και δηµιουργία. Έτσι το παιδί γίνεται καλό παρατηρητή και ταυτόχρονα δηµιουργό. Για την άσκηση στο προγραφικό στάδιο η νηπιαγωγό περνάει µαζί µε την οµάδα των παιδιών από τον κύκλο στι τεθλασµένε γραµµέ µέσα από τι διαδροµέ. Επίση µέσα από την αµφιπλευρικότητα και του συµµετρικού γραφισµού τα ISSN

34 νήπια µπορούν να περάσουν αβίαστα στο σχεδιασµό. Οι ειδικοί τονίζουν τη σηµασία του προφορικού λόγου. Το παιδί πρέπει να παρωθείται και να ενθαρρύνεται στον προφορικό λόγο. «Σύµφωνα µε τη θεωρία του N.Chomsky, κατά την οποία το παιδί παράγει διαρκώ νέε προτάσει, θεωρούµε τον προφορικό λόγο των παιδιών όχι σαν απλή επανάληψη ή αποµίµηση του κώδικα των ενηλίκων, αλλά σαν αληθινέ γλωσσικέ δηµιουργίε που παράγουν τα παιδιά µε βάση αυτό, που η Latin ονοµάζει «σχήµατα δηµιουργία», τα οποία καλύπτουν συγχρόνω τη γενικεύουσα αφοµοίωση και την πρωτοτυπία του λόγου». (ΥΠΕΠΘ, 1990, σ.299). Το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο προτείνει επιπλέον για την ανάγνωση και τη γραφή στο νηπιαγωγείο κάποιε συγκεκριµένε δεξιότητε όπω : να ενθαρρύνουµε τα παιδιά στην ανάπτυξη ικανοτήτων µε την επικοινωνιακή διαδικασία τη διήγηση, τη περιγραφή, τη εξήγηση, τη επιχειρηµατολογία και τη απόκτηση φωνολογική επίγνωση. Το νήπιο πρέπει να έρθει σε επαφή µε το γραπτό λόγο, µέσα από τα διάφορα έντυπα, κάνοντα µια ISSN

35 προσεκτική µεταφορά των µηνυµάτων σε δικά του λειτουργικά σχήµατα. ίνεται έτσι, η δυνατότητα να συνειδητοποιήσουν τα νήπια ότι ο προφορικό λόγο έχει τη δική του γραφική απεικόνιση και η δεοντολογία τη ανάγνωση οδηγεί το µάτι από τα αριστερά προ τα δεξιά. Η νηπιαγωγό διαβάζει για τα νήπια που αντιλαµβάνονται τη συλλαβική δοµή των λέξεων και συνειδητοποιούν τη «φωνηµική και συντακτική συνείδηση τη γλώσσα». (ΥΠΕΠΘ,2003, σ ). Σε ό,τι αφορά τη γραφή και τη γραπτή έκφραση, τα νήπια συνειδητοποιούν µέσα από τι δραστηριότητε την κοινωνική διάσταση του γραπτού λόγου, αφού µέσα από το γραπτό λόγο γίνεται η µεταφορά των µηνυµάτων και ταυτόχρονα επικοινωνούν µεταξύ του σε ένα πλέγµα αλληλεπίδραση. Συνηθισµένη δραστηριότητα είναι, η γραφή του ονόµατο από τα ίδια τα παιδιά, ενώ η νηπιαγωγό τα ενθαρρύνει, να γράφουν, όταν το επιθυµούν, χωρί φυσικά να παρεµβαίνει διορθωτικά στο «σωστό σωστό» ή στο «λάθο λάθο». ISSN

36 Η ΑΝΑ ΥΟΜΕΝΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΓΡΑΦΙΚΕΣ-ΠΡΟΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΠΡΟΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΕΞΙΟΤΗΤΕΣ. Οι προαναγνωστικέ και προγραφικέ δεξιότητε βρίσκουν τη λειτουργική του έκφραση στην Αναδυόµενη ανάγνωση και γραφή. Όπω είναι γνωστό οι προσδοκίε τη οικογένεια κρατάνε σε συνεχή εγρήγορση το ενδιαφέρον του παιδιού να µάθει και να κατακτήσει το ταχύτερο δυνατό τι σηµαντικέ αυτέ δεξιότητε. Σύµφωνα µε τη Maria Montessori καταγράφεται η σταθερή τη άποψη, για τη δυνατότητα των παιδιών να εκδηλώσουν την ικανότητα για πρώιµη ανάγνωση και γραφή από την ηλικία των 4 ετών. Αυτή η τάση εκδηλώνεται µε την περίφηµη «έκρηξη τη γραφή». (Κλεάνθου -Παπαδηµητρίου,1980,σ.338). Το νηπιαγωγείο πρέπει να αποφύγει µε κάθε τρόπο τη συστηµατική διδασκαλία τη πρώτη γραφή και ανάγνωση. Το έργο αυτό θα το αναλάβει αργότερα το δηµοτικό σχολείο. Τότε θα αρχίσει το παιδί των 6 ετών να εισάγεται στα «µπαστουνάκια µπαστουνάκια» και στα ISSN

37 «κουλουράκια κουλουράκια» δηλαδή στη συστηµατική γραφή και ανάγνωση του Ο και του Ι. Οι ερευνητέ κατέληξαν στο συµπέρασµα, ότι το παιδί κατά την προσχολική ηλικία διανύει µια δυναµική περίοδο, που εκκολάπτεται και µα καταπλήσσει µε την αναδυόµενη ανάγνωση και γραφή. Αυτό φαίνεται και στην περίπτωση του A.Aragon µε τον τίτλο: «Πώ έµαθα να γράφω: Ένα ωραίο πρωί µου ήρθε η έµπνευση πω αν ήξερα να γράφω, θα µπορούσα να πω άλλα πράγµατα από κείνα που σκεφτόµουνα κι αµέσω άρχισα την προσπάθεια µε ό,τι µου είχε µείνει αποτυπωµένο στη µνήµη: γράµµατα, συλλαβέ, λέξει. Μέσα σε πολύ µικρό διάστηµα έκανα τεράστιε προόδου, γιατί δε µου κρατούσαν πια το χέρι, αλλά χρησιµοποιούσα το µολύβι για ό,τι µου κατέβαινε, χώνοντα ανθρωπάκια ή ψάρια ανάµεσα στα γράµµατα, δένοντα χαρταετού στην άκρη των λέξεων µ ένα µεγάλο σπάγκο όλο ζιγκ-ζαγκ. Σιγά σιγά άρχισα να πείθοµαι ότι ο σκοπό τη γραφή δεν ήταν καθόλου αυτό που πίστευαν οι µεγάλοι, αλλά το να καταγράφει ISSN

38 ιδέε που προορίζονται για τον εαυτό σου. Να σηµειώνει µυστικά. Τη µέρα που το σκέφτηκα αυτό, ταράχτηκα τόσο πολύ, που άρχισα να γράφω κρυφά πάνω σ οτιδήποτε, πάνω στο χαρτί, πάνω στου τοίχου, µε άγριο πάθο. Μου τραβήξανε τα αυτιά µου, µου ρίξανε χαστούκια, τίποτα εγώ. Και όταν µε ρωτήσανε «Τι είναι τούτε οι φριχτέ µουντζούρε που κάνει παντού και λερώνει τα τραπεζοµάντηλα, τι τουαλέτε, τα ντουλάπια µα ;», εγώ συνέχισα τη δουλειά µου µε περισσότερο ζήλο. Ήταν ένα παιγνίδι που µε ξετρέλαινε, πρώτα πρώτα γιατί µε ανάγκαζε να έχω µυστικά. Ύστερα να του δίνω µορφή, σα να είχα ένα σύντροφο, ένα φίλο, που µόνο εκείνο θα ήταν σε θέση να αποκρυπτογραφήσει τα ιερογλυφικά µου! Και που µόνο εκείνο θα µπορούσε να µου απαντήσει µε τον ίδιο τρόπο. Γι αυτό το φίλο έβαλα τα δυνατά µου να µάθω να φτιάχνω καλά σχέδια. Αυτά τα σχέδια τα δειχνα στου καθρέπτε, όπου ένα άλλο εαυτό µου έκανε πω διάβαζε. Μια µέρα ο θείο µου, που τον αντιπαθούσα για ISSN

39 τα µουστάκια του, βούτηξε ένα χαρτί που το είχα µουντζουρώσει και φώναξε: «Αυτό το παιδί γράφει! Πότε έµαθε;». (Aragon,1988,σ.33). Για την αναδυόµενη ανάγνωση και γραφή η J.Price αναφέρεται σε παιδιά ηλικία 5 ετών και περιγράφει, πω µέσα από τι επικοινωνιακέ διαδικασίε, µε προτεραιότητα στον προφορικό λόγο τα παιδιά οδηγούνται στην αυθόρµητη ενασχόληση µε τη γραφή µέσα από την ανταλλαγή µηνυµάτων. Η Price ξεκίνησε από το διάβασµα µια ιστορία, που βρίσκεται στο βιβλίο του E.Charles µε τον τίτλο: The bad tempered ladybird. (η κακοµαθηµένη πασχαλίτσα) (Price,1991,σ.2-3). Η ιστορία εξελίσσεται ω εξή : Η πασχαλίτσα επικοινωνεί µε τα παιδιά τη τάξη, µε γραπτά µηνύµατα, τα οποία λόγω αδυναµία των παιδιών να διαβάσουν, του τα διαβάζει η νηπιαγωγό του. Τα παιδιά σε πρώτο στάδιο διερωτήθηκαν, αν η πασχαλίτσα µπορεί να γράψει. Η απάντηση ήρθε από ένα συµµαθητή του, που ισχυρίστηκε ότι µπορεί να γράψει µε τι κεραίε τη. Τα ISSN

40 µηνύµατα έχουν ω εξή : The Magic Tree, Beaver road, Nursery, Dear Children hello, I m the ladybird who lives in the magic tree. Can you guess my name? Write with your ideas.bye». Η µετάφραση έχει ω εξή : «Το µαγικό δέντρο, Beaver Road, Νηπιαγωγείο, Αγαπητά παιδιά: γεια σα, είµαι η πασχαλίτσα που ζει στο µαγικό δέντρο. Μπορείτε να µαντέψετε το όνοµά µου; Γράψτε µου τι ιδέε σα». (Price,1991,σ.4-6). Τα παιδιά θέλουν να απαντήσουν και να βρουν το όνοµα τη πασχαλίτσα. Ένα παιδί ο Μιχάλη σκέφτηκε, ότι ίσω το όνοµά τη να είναι Joe, γιατί αυτό το όνοµα ταιριάζει σε αγόρια και σε κορίτσια. Το γράψιµο του Μιχάλη είναι δυσανάγνωστο. Πρόκειται µάλλον για κάποια κλισέ που θέλει να αποτυπώσει στο χαρτί για να αποδώσει το όνοµα τη πασχαλίτσα, παραλείποντα φωνήεντα και σύµφωνα. Μετά την πρώτη ανταλλαγή των γραπτών µηνυµάτων η πασχαλίτσα στέλνει εκ νέου γράµµα ω εξή : «Αγαπητά παιδιά, ήταν ευχάριστο να διαβάζω όλα τα γράµµατά σα. Ένα από εσά έξυπνα υπέθεσε το όνοµά µου. Joe. ISSN

41 Ελπίζω να σα αρέσει. Είναι τα γενέθλιά µου αύριο και θέλω να ανοίξω τι κάρτε µου. Με αγάπη Joe.ΧΧΧ». (Price,1991,σ.3). Οι απαντήσει των παιδιών στην πασχαλίτσα είναι σε πρωτόγονη µορφή, αφού φυσικά δεν έχουν διδαχθεί τη γραφή. Μέσα όµω από αυτό το αναδυόµενο γράψιµο προσπαθούν µε το δικό του τρόπο να ανταποκριθούν στα µηνύµατα τη πασχαλίτσα. Ένα κορίτσι, η Έµµα στέλνει ένα γράµµα, ζωγραφίζοντα την πασχαλίτσα. Επάνω έχει γράψει το δικό τη όνοµα και δίπλα το όνοµα τη πασχαλίτσα Joe. Η πασχαλίτσα µέσα από τη νηπιαγωγό συνεχίζει και στέλνει το επόµενο γράµµα τη µε το εξή περιεχόµενο: «Αγαπητά παιδιά, σα ευχαριστώ όλου για τι κάρτε σα και τα δώρα στο πάρτι µου. ιασκέδασα πραγµατικά µε τι αναµίξει. Η Έµιλυ µε ρώτησε πόσο χρονών είµαι. Λοιπόν είµαι 4 αλλά δεν ξέρω πόσο χρονών θα είµαι του χρόνου. Μήπω ξέρετε; Σα ευχαριστώ ξανά. Με αγάπη Joe. ΧΧΧ». (Price,1991,σ.6). Όλα τα παιδιά προσπαθούν να γράψουν ένα µήνυµα. Ένα αγόρι ο Joel γράφει: «Joe θα είσαι 5 ISSN

42 χρονών». Μια άλλη µαθήτρια γράφει: «Είσαι 4 και θα γίνει 5». Από τα γράµµατα των παιδιών βλέπει κανεί λέξει, χωρί φωνήεντα. Υπάρχουν λέξει µε γράµµατα ασύνδετα και χωρί αντιστοιχία. Πρόκειται για τυχαία γραφηµικά σύµβολα και κυµατοειδεί γραµµέ. Το επόµενο γράµµα τη πασχαλίτσα προσπαθεί, να κρατήσει αδιάπτωτο το ενδιαφέρον των παιδιών και να κεντρίσει την περιέργειά του : «Αγαπητά παιδιά, θα είµαι λοιπόν 5 χρονών τον επόµενο χρόνο. Αυτό σηµαίνει, ότι µπορώ να πάω στο νηπιαγωγείο µαζί σα ; Ποιο θα είναι ο καινούριο µου δάσκαλο ; Και ποιο θα είναι στην τάξη µου; Με αγάπη Joe. XXX». Τώρα θα απαντήσει µεταξύ των άλλων η Helen, η οποία µιλάει, για το τι θα κάνει η ίδια περισσότερο παρά για τη Joe. Στη συνέχεια και µετά από µια συνειδητή παύση τη ανταλλαγή µηνυµάτων για να αναπτερωθεί το ενδιαφέρον των παιδιών, ώστε να την αναζητήσουν, έρχεται νέο γράµµα τη αλλά αυτή τη φορά είναι σε «φούσκα φούσκα». Το κείµενο: «Dear children, I am sending you this bubble talk letter ISSN

43 today. Your paintings and drawings are beautiful. Would you like to do a bubble talk for me? Love Joe, XXX». (Price,1991,σ.11). Με το γράµµα αυτό η πασχαλίτσα στέλνει στα παιδιά το εξή µήνυµα: «Αγαπητά παιδιά, Σήµερα σα στέλνω το γράµµα µου σε µπαλόνι. Οι ζωγραφιέ σα ήταν πολύ όµορφε. Θα θέλατε να µου γράψετε ένα γράµµα σε µπαλόνι; Με αγάπη Joe XXX». Όλα τα παιδιά προσπαθούν να ανταποκριθούν στο κάλεσµα τη πασχαλίτσα, αλλά επιλεκτικά παραθέτουµε την απάντηση του Joel που όπω παρατηρεί η Price: «στην εικόνα του Joel δεν ήταν η πραγµατική οµιλία του Joel, αλλά η πασχαλίτσα µιλούσε στον Joel». (Price,1991, σ.12). Συµπερασµατικά από την προσπάθεια τη Price µπορεί κανεί να δει, ότι η αναδυόµενη ανάγνωση και γραφή είναι δυνατόν να ευδοκιµήσει στην προσχολική ηλικία, χωρί καταφυγέ στην ανελαστική διδασκαλία τη πρώτη ανάγνωση και γραφή. Τα παιδιά που αρχίζουν να ασκούνται στο νηπιαγωγείο µε την αναδυόµενη ανάγνωση και γραφή, ISSN

44 είναι έτοιµα στην πρώτη δηµοτικού να γράψουν και να διαβάσουν, χωρί ιδιαίτερε δυσκολίε. ΤΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΟΥΝ ΟΙ ΕΡΕΥΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΗΛΙΚΙΑ ΤΩΝ 6 ΕΤΩΝ. Το ερώτηµα τη ικανότητα για ανάγνωση συνδυάζεται µε το επίπεδο ωρίµανση και ανάπτυξη του παιδιού. Έτσι διατυπώθηκε το : Reading readiness, που σηµαίνει αναγνωστική ετοιµότητα. Για να µπορεί ένα παιδί να διαβάζει πρέπει να έχει την ωριµότητα για την κατάκτηση αυτή τη δεξιότητα. Χρειάζεται καλή λειτουργία τη όραση και τη ακοή. Να µπορεί το παιδί να µιλάει καλά και να προφέρει µε ευκολία φθόγγου. Να προσανατολίζεται εύκολα στο χώρο και να ελέγχει το σωµατικό του σχήµα. Να διαθέτει κινητικότητα. ISSN

45 Να είναι συναισθηµατικά σταθερό µε τάση για κοινωνική ανάπτυξη. (Delogne, 1973, σ.913). Σύµφωνα µε τον Sanderson η αναγνωστική ετοιµότητα, πέρασε από την ιστορική διάσταση, στην πειραµατική θεµελίωση. Η διάγνωση τη κατάλληλη ηλικία είναι αποτέλεσµα πολλών παραγόντων, που αναδύονται µέσα από τη σχολική πρακτική, η οποία θα λάβει υπόψη την ατοµικότητα του µαθητή, ώστε να αποφύγει ανελαστικέ προσεγγίσει. Το ωρίµασµα του παιδιού είναι στην κορυφή. Εδώ όµω οι ειδικοί αρχίζουν να υποστηρίζουν, ότι η ηλικία των 5 έω 6 ετών δε µπορεί να είναι απροσπέλαστη, ούτε να περιπέσει σε δογµατικού αφορισµού. Έτσι οι : Adams, Gray και Reece υποστηρίζουν, ότι το παιδί κατακτά τι δεξιότητε τη ανάγνωση όπω συµβαίνει και µε άλλε κινητικέ και οµιλητικέ δεξιότητε. Ο ίδιο ο Sanderson θα παρατηρήσει ότι: «Η σύγκριση ανάµεσα στο διάβασµα, στο βάδισµα και στο µίληµα δεν είναι εύστοχη». (Delogne, 1973.σ.15). Στο θέµα τη πρώιµη ανάγνωση επεµβαίνει και ο G.Mialaret, ο οποίο εφιστά την προσοχή, για τη ISSN

46 σπουδή µα, να παρωθήσουµε το παιδί στην εκµάθηση ανάγνωση και γραφή, πριν από τα 6 χρόνια. «Μια πάρα πολύ πρόωρη εκµάθηση (τη ανάγνωση ) µπορεί να είναι πηγή µερικών ορθογραφικών διαταραχών να γεννήσει µια κατάσταση αποτυχία, που µπορεί να δηµιουργηθεί, χωρί έγκυρο λόγο». (Delogne, 1973, σ.17). Η θεωρία τη ωρίµανση δε βρίσκει σύµφωνου όλου του ειδικού. Η τάση για εισαγωγή των παιδιών στην πρόωρη ανάγνωση διαπιστώθηκε και από έρευνα του πανεπιστηµίου του Ηarvard στα νηπιαγωγεία για τη διαπίστωση τη προγραµµατισµένη ανάγνωση. Η συζήτηση επεκτείνεται και στι τεχνικέ τη διδακτική µεθοδολογία, καθώ και στα ερωτήµατα: «How late» και «how early». Σηµαντική µεταξύ των άλλων θεωρείται και η παρέµβαση του G.Bouquet, που παρατηρεί εύστοχα ότι «αν η µύηση στην ανάγνωση πρέπει να συνιστάται σε πρόωρη ή βιαστική εκµάθηση τη πρώτη ανάγνωση σύµφωνα µε τι πατροπαράδοτε τεχνικέ,πρέπει να την καταδικάσουµε ρητά και αποφασιστικά». (Delogne, 1973, σ.21). Το ISSN

47 νηπιαγωγείο έχει στόχο την αρµονική ανάπτυξη των ψυχοδιανοητικών ικανοτήτων του παιδιού και όχι τη σχολειοποίηση. Πρέπει να σεβαστούµε τον ατοµικό ρυθµό ωρίµανση, ανάπτυξη και λειτουργία του κάθε παιδιού. Η συστηµατική διδασκαλία τη πρώτη γραφή και ανάγνωση, όπω έχει θεσµοθετηθεί στη χώρα µα, αρχίζει στην πρώτη δηµοτικού σχολείου. Μέχρι τότε το νηπιαγωγείο είναι καλό να δραστηριοποιείται στι προαναγνωστικέ και προγραφικέ δραστηριότητε καθώ και στι στρατηγικέ τη αναδυόµενη ανάγνωση και γραφή, που ενισχύουν την παιδική δηµιουργικότητα, ώστε να µαθαίνει το παιδί, πώ να µαθαίνει. (Παπά, 2007, σ.69-70). ISSN

48 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΕΛΛΗΝΟΓΛΩΣΣΗ ΚΑΙ ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: Ανδρούσου, Α. (1996). ιαπολιτισµική διάσταση στην εκπαιδευτική πρακτική, στο Το πολύχρωµο σχολείο. Mια εµπειρία διαπολιτισµική εκπαίδευση µέσα από την τέχνη, Tετράδια 2, Aθήνα : Nήσο. Aragon,L. (1988). Πω έµαθα να γράφω: Η Γλώσσα µου, ΣΤ ηµοτικού. τ. Α. (µτφρ. Α. Φωστιέρη ). Αθήνα: ΟΕ Β. Βασιλαράκη, Ι. (1985). Συνέδριο του ΣΕΡΙΖΙ. Η ιδασκαλία τη Λογοτεχνία. Αθήνα. Βιγγόπουλο, Η. (1982). Η εφαρµογή τη Μεθόδου ιδασκαλία µε οµάδε. Αθήνα. Bloom, B.S. et al. (1986). Ταξινοµία διδακτικών στόχων. (Μτφρ. Λαµπράκη-Παγανού). Αθήνα. Βιγκότσκι, Λ. (1988). Σκέψη και Γλώσσα, (µτφρ. Α. Ρόδη). Αθήνα: Γνώση. ISSN

49 Βουγιούκα, Α. (1986). Το γλωσσικό µάθηµα. Αθήνα. Braun.D et all. (1978). Lernzielorientierter Unterricht. Heidelberg: Quelle& Meyer. Chateau,J. κ.α. (1958). Οι µεγάλοι Παιδαγωγοί, (Μτφρ. Κ.Κίτσο ). Αθήνα: Κένταυρο. Γεωργοβασίλη,. (1988). Φιλοσοφία τη Παιδεία, τ. Α., Αθήνα. Γεωργογιάννη, Π. (1997). Θέµατα ιαπολιτισµική Εκπαίδευση. Αθήνα: Gutenberg. Γιαννίδη, Ε. (1974). Γλώσσα και Ζωή. Αθήνα: Κάλβο. Γιαννικοπούλου, Α. (1998). Από την Προανάγνωση στην Ανάγνωση. Αθήνα. Γληνό,. (1976). Έθνο και γλώσσα. Αθήνα. Γληνό,. (1925.)Ένα άταφο νεκρό, Αθήνα. Γκίβαλο, Μ. (1998). Επιστηµολογία- Γνωσιοθεωρία- Μεθοδολογικά πρότυπα, Αθήνα. ISSN

50 Γκλιάου, Ν. (1993). Οικογένεια και σχολείο στα έργα τη Άλκη Ζέη, Αθήνα. Γκόβαρη, Χρ. (2001). Εισαγωγή στη διαπολιτισµική εκπαίδευση, Αθήνα. Claparède,E. (2010). Ψυχολογία του παιδιού και πειραµατική παιδαγωγική. (µτφρ.χ.πάτση). τ. Β. Αθήνα: Κέντρο Ευρωπα κών Εκδόσεων. Compagnon, A. (2001). Ο αίµων τη θεωρία. Λογοτεχνία και Κοινή Λογική. Μεταίχµιο Επιστήµε. Μτφρ. Α. Λαµπρόπουλο. Επιµέλεια Θεώρηση Μετάφραση. Α. Τζούµα. Αθήνα. Γραµµατά, Θ. (1999). ιδακτική του Θεάτρου. Αθήνα: Τυπωθήτω αβάζογλου, Α. (1994). Ο προβληµατισµό για τα άτοµα µε ειδικέ ανάγκε στην περιφέρεια, Αθήνα. ανασσή -Αφεντάκη, Α. (1993). Η εξέλιξη τη Παιδαγωγική και ιδακτική Σκέψη. Αθήνα. ISSN

51 ανασσή -Αφεντάκη, Α. (1981). ιδακτική, Τόµο Α Μάθηση. Αθήνα. ανασσή -Αφεντάκη, Α. (1978). Ψυχολογική Ανάπτυξη ανθρώπου. Ενδοµήτρια Ζωή. Αθήνα. ανασσή -Αφεντάκη Α. (2000). Μάθηση και Ανάπτυξη, τ. Α και τ. Β. Αθήνα. Decroly, Ovide. (1965). La Fonction de Globalisation et l' Enseignement. Bruxelles. Desoer. Decroly, O. (1927). l 'Evolution Affective Chez l' Enfant, Brussels, Belgium. Lamertin. Decroly, O. et Buyse, R. (1923). Les Applications Americaines de la Psychologie a l' Organisation Humaine et a l' Education. Bruxelles. Lamertin,. Decroly, O. (1932). Cours de Psychogenese a l' Universite de Bruxelles s. d. dactylographie, Brussels. University of Brussels. ελµούζο, Α. (1930). Το Κρυφό Σχολειό Αθήνα. ISSN

52 Delogne, R. (1978).H Ανάγνωση πριν από τα έξι χρόνια: Το πρόβληµα τη πρώτη ανάγνωση στο νηπιαγωγείο και η λύση του.(µτφ.γ.βασδέκη ). Αθήνα: ίπτυχο. ηµαρά, Α. (1976). Το αλφαβητάρι µε τον ήλιο. Αθήνα. ηµαρά, Α. ( ). Η Μεταρρύθµιση που δεν έγινε, τ. Α και τ. Β. Αθήνα: Ερµή..Ο.Ε. (1989). Τα Αναλυτικά Προγράµµατα και βιβλία για µαθητέ και δασκάλου. Αθήνα. Dottrens, R. (1974). Παιδαγωγώ και ιδάσκω. (µτφρ. Γ.Βασδέκη ). Αθήνα. Doubrovsky, S. (1985). Η άποψη του Καθηγητή. Συνέδριο του ΣΕΡΙΖΙ. (Μτφρ. Ι. Βασιλαράκη ). Αθήνα. Duran, W. (1993). Εκφραστέ τη ζωή. (Μτφρ. Ε. Μαρδά). Αθήνα: Εκδόσει ελφοί. Eliot, T.S. (1984). Άπαντα τα ποιήµατα. (Μτφρ. Ν. Νικολα δη ). Αθήνα: Εκδόσει Κέδρο. ISSN

53 Eliot, T.S. (1971). Εφτά οκίµια για την Ποίηση. (Μτφρ. Μ. Λα νά). Εκδόσει Κλεψύδρα. Ζαµπέτα, Ε. (1994). Η εκπαιδευτική πολιτική στην πρωτοβάθµια εκπαίδευση , Αθήνα: εκδ. Θεµέλιο,. Ζαµπέτα, Ε. (1999). Αγωγή και εκπαίδευση τη πρώιµη παιδική ηλικία στην Ευρώπη- συγκριτική προσέγγιση, Αθήνα: εκδ. Θεµέλιο. Ζαµπέτα, Ε. (2003). Σχολείο και Θρησκεία, Αθήνα: εκδ. Θεµέλιο. Ζερβού, Α. (1993). Λογοκρισία και αντιστάσει στα κείµενα των παιδικών µα χρόνων. Αθήνα. Ζερβού, Α. (2004). Αρχαιοελληνικέ πηγέ και Νεοελληνικέ χρήσει ενό κλασικού παιδικού βιβλίου. Όψει δηµιουργία και µορφέ πρόληψη του Πινόκιο. Στο. Η Λογοτεχνία Σήµερα. Αθήνα. Ζούκη, Ν. (2007). Ανθρώπινα συστήµατα και θεωρία του χάου. Αθήνα: Ατραπό. ISSN

54 Θεοφανοπούλου- Κοντού,. (1974). Εισαγωγή στη ψυχογλωσσολογία, Αθήνα. Greimas, A. (1985). Η θέση τη Λογοτεχνία στην Εκπαίδευση. Συνέδριο του ΣΕΡΙΖΙ. Η ιδασκαλία τη Λογοτεχνία. Αθήνα, σελ Ηall,N.ed.(1991).Writing with reason.: The emergence of Authorship in young children. London: Hodder& Stoughton. Ιακώβου, Μ. Μαρκόπουλο, Γ. & Μικρό, Γ. (2004). «Θεµατοποιηµένο Βασικό Λεξιλόγιο µέσω Ηλεκτρονικών Σωµάτων Κειµένων (ΗΣΚ). Πρακτική εφαρµογή στη διδασκαλία τη ΝΕ ω ΞΓ». Στο Πρακτικά του 6ου ιεθνού Συνεδρίου Ελληνική Γλωσσολογία. ιαθέσιµο στον δικτυακό τόπο http. //www. philology. uoc. gr/ conferences/ 6thICGL/ ebook/ a/ iakovou & markopoulos& mikros. pdf (3 Ιουνίου 2004). Καζαµία, Α. Παπά, Α. (1981). Ο ρόλο και το έργο του ασκάλου στο εκσυγχρονισµένο ηµοτικό Σχολείο. Εισήγηση ISSN

55 στο ΥΠΕΠΘ για τα Αναλυτικά Προγράµµατα Παιδαγωγικών Ακαδηµιών και Σχολικών Νηπιαγωγών. Κα λα, Μ. Πολεµικό, Ν. Ξανθάκου, Γ. (1994). Η Αλίκη στο χώρο τη οικογένεια και του σχολείου. Αθήνα. Κακάµπουρα, Τίλη, Ρ. (1998). Ανάµεσα στο αστικό κέντρο και τι τοπικέ κοινωνίε, Αθήνα. Κακίση- Παναγοπούλου, Λ. (1995). Και όµω ζωγραφίζουν, Αθήνα. Kalavassis, Ch.Skoumbourdi,. (2002). «Το λάθο και το στίγµα» στο «Εκπαιδευτική, οικογενειακή, πολιτική Ψυχοπαθολογία» Εκδ. Atrapos. Kalavassis. A. Giannikopoulou. (2002). «Τα σύµβολα τη γραπτή γλώσσα και των µαθηµατικών και η µεταγλωσσική συνειδητότητα µονόγλωσσων και δίγλωσσων παιδιών προσχολική ηλικία» (les symboles de la langue ecrite st du langage mathematique et leur role a l education des minorities) στο Ε.Τρέσσου, Σ.Μητακίδου. «Η διδασκαλία ISSN

56 τη γλώσσα και των µαθηµατικών. Εκπαίδευση γλωσσικών µειονοτήτων», Εκδ. Παρατηρητή. Καλδρυµίδου, Μ.: (2003). Το δραµατικό παιχνίδι ω µέσο για την προσέγγιση των αναπαραστάσεων γεωµετρικών σχηµάτων:στο Γαγάτση Α. και Ηλία Ι.(επιµ) Οι Αναπαραστάσει και τα γεωµετρικά µοντέλα στη µάθηση των Μαθηµατικών, (τόµο ΙΙ), Λευκωσία. Καλογήρου, Τ. (1999). Τέρψει και ηµέρε Ανάγνωση. Αθήνα. Καπλάνογλου, Μ. (1996). Τα παραµύθια στα ελληνικά περιοδικά για παιδιά και νέου. ( ), Αθήνα. Κατή,. Γλώσσα και Επικοινωνία. Αθήνα. Κατσίκη-Γκίβαλου, Α. (1990). Φιλολογικέ ιαδροµέ. Εκδόσει Οδυσσέα. Καψωµένο, Ε.Γ. (1998). Ποιητική. Γιάννινα. Κεκέ, Ι. (2004). Μεθοδολογία επιστηµονική εργασία, Αθήνα. ISSN

57 Κίτσο, Κ. (1980). Ειδική ιδακτική. Αθήνα. Κλεάνθου -Παπαδηµητρίου, Μ. (1980). Η Νέα Αγωγή, τ. Α, τ. Β και τ. Γ. Αθήνα. Κοµένιο, Γ. (1912). Μεγάλη ιδακτική. Μτφρ.. Ιωαννίδη Ολυµπίου. Εν Αθήναι. Κόνσολα, Μ. (2003). Το σύστηµα αξιών στο γλωσσικό µάθηµα τη Πρωτοβάθµια Εκπαίδευση. Μία προσέγγιση µέσα από τα αναλυτικά προγράµµατα και τα σχολικά εγχειρίδια. Στο. Γνώσει, Αξίε και εξιότητε στη σύγχρονη Εκπαίδευση (Πρακτικά Συνεδρίου ΕΛΛ.Ι.Ε.Π.ΕΚ, Αθήνα). Κοντάκο, Α. (1997). Γλώσσα, Σκέψη, Πολιτισµό. Περιοδικό «Γλώσσα», τ. 4, Άνοιξη. Κορδάτο, Ι. (1973). Ιστορία του γλωσσικού µα προβλήµατο. Αθήνα. Κορωναίου, Α.. (1996). Κοινωνιολογία του ελεύθερου χρόνου, Αθήνα. ISSN

58 Κοσσυβάκη, Φ. (1995). Κριτική Επικοινωνιακή ιδασκαλία. Αθήνα: Εκδόσει Gutenberg. Κουκουλοµάτη,. (1990). Λογοτεχνία και Παιδαγωγική. Αθήνα: Εκδόσει Εστία. Κουτσάκο, Ι.Γ. (1980). Σύγχρονη ιδακτική. Λευκωσία. Κουτσουβάνου, Ε. (2000). Πρώτη Ανάγνωση και Γραφή. Στρατηγικέ ιδακτική, Αθήνα: εκδ. Οδυσσέα. Κουτσουβάνου, Ε. (1990). Μορφέ και τρόποι εργασία στο Νηπιαγωγείο. Αθήνα: Εκδόσει Οδυσσέα. Κουτσουβάνου, Ε. (1992). Η Μέθοδο Μοντεσσόρι και η Προσχολική Εκπαίδευση. Αθήνα. Κυρίδη, Α. (1997). Η ανισότητα στην ελληνική εκπαίδευση, Αθήνα. Κωνσταντίνου, Χαρ. (1994). Το σχολείο ω γραφειοκρατικό οργανισµό και ο ρόλο του εκπαιδευτικού σε αυτόν, Αθήνα. ISSN

59 Λεοντίου, Ν. (1985). Πρώτη τάξη, Πρώτη Ανάγνωση, Λευκωσία. Λυδάκη, Α. (1997). Μπαλαµέ και Ρόµα, Οι τσιγγάνοι των Άνω Λιοσίων, Αθήνα. Μαγνήσαλη, Κ. (1990). ηµιουργική. Θεωρία και τεχνική για την ανάπτυξη τη δηµιουργικότητα. Αθήνα: Εκδόσει Interbooks. Μαλαφάντη, Κ. (1989). Γλωσσοπαιδαγωγικέ απόψει στο έργο του Κ. Παλαµά. Πανεπιστήµιο Πατρών. Μαλαφάντη,Κ. (2005). Το παιδί και η ανάγνωση: στάσει, προτιµήσει, συνήθειε. Αθήνα: Γρηγόρη. Μαλικιώση- Λο ζου, Μ. (2003). Η συµβουλευτική ψυχολογία στην εκπαίδευση, Αθήνα: εκδ. Ελληνικά Γράµµατα. Μάνο, Κ. (1977). Μέθοδοι διδασκαλία, Αθήνα. Μαράτου, Ο. (1998). Παιδί, Επιστήµη και Ψυχανάλυση. Οι διαδροµέ του Jean Piaget, Αθήνα. ISSN

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 26-2-2015 (2 Ο ΜΑΘΗΜΑ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 26-2-2015 (2 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 26-2-2015 (2 Ο ΜΑΘΗΜΑ) Σωτηρία Τζιβινίκου Λέκτορας ΠΤΕΑ Γραφικός χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy)

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΠΤΠΕ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος δεύτερης έκδοσης

Πρόλογος δεύτερης έκδοσης Πρόλογος δεύτερης έκδοσης Δέκα έτη μετά την πρώτη έκδοση και την επιτυχημένη πορεία αυτού του βιβλίου θεωρήθηκε αναγκαία η επανέκδοσή του αφενός για να προστεθούν στα ήδη υπάρχοντα κεφάλαια τα νέα ερευνητικά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα: 5 Ο στάδιο: γράφω και διαβάζω τρισύλλαβες λέξεις 6 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που αρχίζουν µε φωνήεν 7 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που έχουν τελικό σίγµα (-ς) 8 ο στάδιο: γράφω

Διαβάστε περισσότερα

«ΜΑΘΑΙΝΩ ΠΩΣ ΝΑ ΜΑΘΑΙΝΩ... ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΩ ΟΣΑ ΔΙΑΒΑΖΩ.»

«ΜΑΘΑΙΝΩ ΠΩΣ ΝΑ ΜΑΘΑΙΝΩ... ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΩ ΟΣΑ ΔΙΑΒΑΖΩ.» «ΜΑΘΑΙΝΩ ΠΩΣ ΝΑ ΜΑΘΑΙΝΩ... ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΩ ΟΣΑ ΔΙΑΒΑΖΩ.» Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΩΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ Της Αλεξάνδρας Λέττη, Δευτεροετούς φοιτήτριας στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης,

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική Παιδαγωγική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία. Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής. Τι είναι Μουσική Παιδαγωγική

Μουσική Παιδαγωγική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία. Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής. Τι είναι Μουσική Παιδαγωγική Μουσικοκινητική Αγωγή Α εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Μουσικοκινητική Αγωγή (Θ) - ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Μουσική Παιδαγωγική Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής Μουσικοκινητική

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μαθαίνουν οι μαθητές;

Πώς μαθαίνουν οι μαθητές; Τεχνικές για την καλλιέργεια δεξιοτήτων ανάγνωσης και γραφής Ευγενία Νιάκα Σχολική Σύμβουλος Πώς μαθαίνουν οι μαθητές; Οι μαθητές δεν απορροφούν «σαν σφουγγάρια», ούτε αποδέχονται άκριτα κάθε νέα πληροφορία.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2006 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδος: ΠΕ 60 ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ (Γνωστικό αντικείμενο) Σάββατο 27-1-2007

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο

Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο Μαρία Στρατογιαννάκου Βάσια Γαρταγάνη Ιδιωτικό Νηπιαγωγείο Ε.Κοκκώνη Ητεχνολογίακηανάπτυξητου παιδιού Τα παιδιά χρειάζονται τη διαμεσολάβηση νοητικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Οι ερωτήσεις στη διδασκαλία Α) Η ερώτηση του εκπαιδευτικού Β) Η ερώτηση του μαθητή Α) Η

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 757 Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική αγωγή δε συνηθίζεται

Διαβάστε περισσότερα

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας 154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής ηλικίας. Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

«Θάλασσα Οικολογία» Καθηγητής: Αναστασιάδης Παναγιώτης

«Θάλασσα Οικολογία» Καθηγητής: Αναστασιάδης Παναγιώτης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Ι ΑΣΚΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Προηγµένες Μαθησιακές Τεχνολογίες ιαδικτύου και Εκϖαίδευση αϖό Αϖόσταση ΤΕΛΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ Δημοτικό σχολείο Σκύδρας ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Αυτό το έργο έχει χρηµατοδοτηθεί µε την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών για Κωφούς και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ Οι αποτελεσματικοί εκπαιδευτικοί γνωρίζουν: - Τους μαθητές - Το γνωστικό αντικείμενο - Τις θεωρίες μάθησης - Αποτελεσματικές πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας

Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΩΝ ΖΩΩΝ Ένας λαγός, ένα πουλί, ένα ψάρι, ένας σκίουρος, μια πάπια και διάφορα άλλα ζώα αποφάσισαν να ανοίξουν ένα σχολείο. Συστήθηκε λοιπόν μια επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΥΔΡΑΣ Ομάδα ανάπτυξης Μαρία Τσικαλοπούλου, Μαθηματικός Σ Κ Υ Δ Ρ Α / 2 0 1 5 Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα μαθηματικά της

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Έχουν σα στόχο να αξιολογήσουν με ποιοτικά κυρίως κριτήρια την επίδοση του μαθητή/τριας. Έχουν σα στόχο να «μετρήσουν» την επίδοση του μαθητή/τριας

Έχουν σα στόχο να αξιολογήσουν με ποιοτικά κυρίως κριτήρια την επίδοση του μαθητή/τριας. Έχουν σα στόχο να «μετρήσουν» την επίδοση του μαθητή/τριας ΤΥΠΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Έχουν σα στόχο να «μετρήσουν» την επίδοση του μαθητή/τριας Δίνεται έμφαση κυρίως στις γραπτές δοκιμασίες Το ενδιαφέρον στρέφεται κυρίως στο αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Γλώσσα Α Δημοτικού Τεύχος 1ο. Οδηγός εκπαιδευτών ή γονέων. Μαρία Ζάππα-Κασαπίδη

Γλώσσα Α Δημοτικού Τεύχος 1ο. Οδηγός εκπαιδευτών ή γονέων. Μαρία Ζάππα-Κασαπίδη Γλώσσα Α Δημοτικού Τεύχος 1ο Οδηγός εκπαιδευτών ή γονέων. Μαρία Ζάππα-Κασαπίδη Γλώσσα Α Δημοτικού Τεύχος 1ο Στην εισαγωγική ενότητα του βιβλίου τα παιδιά έρχονται σε πρώτη επαφή με τους ήρωες που θα τους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Τίτλος προγράμματος: «Ταξίδι στην Παραμυθοχώρα» Τάξη: Α Εκπαιδευτικός: Βασιλική Αντωνογιάννη Σχολικό έτος: 2013-14 Σύνολο μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ - ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλευση μαθητών. Πρωινή προσευχή.

Προσέλευση μαθητών. Πρωινή προσευχή. Προσέλευση μαθητών. Κολύμβηση Φυσική Αγωγή. Τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες υπό την επίβλεψη έμπειρων γυμναστών και κάνουν ασκήσεις για την καλύτερη φυσική κατάστασή τους και παιχνίδια ομαδικότητας, συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ. Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ. Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635 Γεωργία Φυντάνη, 4838 Μάθημα: Μαθησιακές Δυσκολίες Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Tα παιδιά με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες παρουσιάζουν προβλήματα στις βασικές ψυχολογικές διαδικασίες που περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΗΛΙΚΙΑ γέννηση ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Αναγνωρίζει και προτιμά τη φωνή της μητέρας καθώς και ήχους της γλώσσας. Μιμείται ήχους της γλώσσας. 2 μηνών Συνδυάζει

Διαβάστε περισσότερα

Σπουδάστρια: Ευθυμίου Μαρία Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ζακοπούλου Βικτωρία

Σπουδάστρια: Ευθυμίου Μαρία Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ζακοπούλου Βικτωρία Σπουδάστρια: Ευθυμίου Μαρία Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ζακοπούλου Βικτωρία Λίγα λόγια για την εργασία Οι Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες, σήμερα, αποτελούν μια πολύ συνηθισμένη κατάσταση στο σχολείο. Ωστόσο πολλά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ Κάθε αναφορά απόψεις που προέρχεται από εξωτερικές πηγές -βιβλία, περιοδικά, ηλεκτρονικά αρχεία, πρέπει να επισημαίνεται, τόσο μέσα στο κείμενο όσο και στη βιβλιογραφία,

Διαβάστε περισσότερα

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Ελένη - Φαίη Σταµάτη ιευθύντρια Μουσείου Ελληνικής Παιδικής Τέχνης email: contact@childrensartmuseum.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλευση μαθητών, ελεύθερες δραστηριότητες. Τα παιδιά απασχολούνται με οικοδομικό υλικό (τουβλάκια, κ.λπ.), πλαστελίνη, παζλ, ζωγραφική κ.ά.

Προσέλευση μαθητών, ελεύθερες δραστηριότητες. Τα παιδιά απασχολούνται με οικοδομικό υλικό (τουβλάκια, κ.λπ.), πλαστελίνη, παζλ, ζωγραφική κ.ά. Τα παιδιά απασχολούνται με οικοδομικό υλικό (τουβλάκια, κ.λπ.), πλαστελίνη, παζλ, ζωγραφική κ.ά. Τουαλέτα, υγιεινή, πρωινό. Πρωινή προσευχή, ημερολόγιο, αναφορά στο θέμα εβδομάδας. Πρόκειται για τη θεματική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η έννοια της ανακύκλωσης» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΗΣ ΧΑΡΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΟΥΛΕΑ Μια μέρα στο παιδικό σταθμό «Το παιχνίδι της χαράς» Στο παιχνίδι της χαράς υπάρχει ένα περιβάλλον όπου παρέχει στα παιδιά ασφάλεια, φροντίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΥΣ 2012-2013 2/9/2013 3/9/2013 4/9/2013 5/9/2013 6/9/2013

ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΥΣ 2012-2013 2/9/2013 3/9/2013 4/9/2013 5/9/2013 6/9/2013 1 ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΥΣ 2012-2013 ΕΚΔΟΣΗ: 1 2/9/2013 3/9/2013 4/9/2013 5/9/2013 6/9/2013 509. Θέματα ιστορίας και φιλοσοφίας των

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ. Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ. Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη του Κωνσταντίνου Θώδη * Η εικόνα που προβάλλεται και έχει επικρατήσει για το παιδί με «μαθησιακές δυσκολίες» είναι η εικόνα ενός έξυπνου παιδιού, το

Διαβάστε περισσότερα

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Σύμβολο της μεθόδου "Κείμενο για Όλους" Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Τμήμα Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Μάρτιος 2009 Ποια είναι τα δικαιώματα των μαθητών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Ο Νόμος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Τι είναι Μαθηματικά; Ποια είναι η αξία τους καθημερινή ζωή ανάπτυξη λογικής σκέψης αισθητική αξία και διανοητική απόλαυση ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αξονική συµµετρία» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α)

Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α) Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α) Ποιους καλούμαι να διδάξω και ποιες παραδοχές θα πρέπει να λάβω υπόψη σε σχέση με αυτό; ποιες οι ομάδες-στόχοι ως προς την προέλευση και τα επίπεδα

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΜΑΣ: Στο Γυμνάσιο γίνεται η πρώτη και καθοριστικής σημασίας επαφή των μαθητών με τα Αρχαία Ελληνικά Στο Γυμνάσιο πρέπει να καταφέρουμε να

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική.

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική. ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ από το 2000 µέχρι σήµερα ένα εργαστήρι σκηνικής έκφρασης και δηµιουργίας, ή µια πρόταση ασκήσεων δηµιουργικής φαντασίας -------------------------------------------- (α) αντικείµενο και ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Μαθηματικά A Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

«Η µετάβαση των νηπίων στο ηµοτικό Σχολείο. ράσεις εκπαιδευτικής παρέµβασης και ψυχοπαιδαγωγικής υποστήριξης».

«Η µετάβαση των νηπίων στο ηµοτικό Σχολείο. ράσεις εκπαιδευτικής παρέµβασης και ψυχοπαιδαγωγικής υποστήριξης». ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡ/ΚΗ /ΝΣΗ Π.Ε. &.Ε. ΑΤΤΙΚΗΣ 49 η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Ρ. ΑΝ ΡΕΑΣ Ν. ΖΕΡΓΙΩΤΗΣ Ταχ. /νση : Εθν.

Διαβάστε περισσότερα

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή Ζωντανά βιβλία, της Ιωάννας Ν. Τριπερίνα, Ψυχολόγου, MSc, µε ιστορίες που µάς δίνουν το έναυσµα να τις βιώσουµε, δραµατοποιήσουµε, συζητήσουµε, διαβάσουµε, ώστε να µάθουµε και

Διαβάστε περισσότερα

Φυλλάδιο Εργασίας 1. Ενδεικτικές Απαντήσεις. Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια

Φυλλάδιο Εργασίας 1. Ενδεικτικές Απαντήσεις. Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια Φυλλάδιο Εργασίας 1 Ενδεικτικές Απαντήσεις Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια Κωνσταντίνος Κακαρίκος, Ευφροσύνη Κοντοκώστα k_kakarikos@hotmail.com efkodok@yahoo.gr Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας bantonog@yahoo.gr Εισαγωγή Τίτλος: «Παραμύθι και Αφήγηση» Υλοποίηση: στο πλαίσιο του νέου θεσμού

Διαβάστε περισσότερα

ÂÚÈÂ fiìâó ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 15 ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΙΜΠΟΥ-ΝΑΚΟΥ ΜΕΡΟΣ Ι

ÂÚÈÂ fiìâó ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 15 ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΙΜΠΟΥ-ΝΑΚΟΥ ΜΕΡΟΣ Ι ÂÚÈÂ fiìâó ΕΙΣΑΓΩΓΗ................................................... 15 ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΙΜΠΟΥ-ΝΑΚΟΥ ΜΕΡΟΣ Ι ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ Α. Η αξιολ γηση της ψυχολογικής και σχολικής λειτουργικ τητας µε τη χρήση τυποποιηµένων

Διαβάστε περισσότερα

www.synodoiporos,weebly.com Page 1

www.synodoiporos,weebly.com Page 1 ΓΡΑΦΟΝΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Σε πρώτη φάση διαβάζουμε τουλάχιστον 2 φορές ολόκληρο το κείμενο και φροντίζουμε να το κατανοήσουμε πλήρως. Προσέχουμε ιδιαίτερα τη στάση - άποψη του συγγραφέα και το σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α.

Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού στα δηµοτικά σχολεία µε Ε.Α.Ε.Π. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Η θεµατική ενότητα «ρυθµός-κίνηση-χορός» στη σχολική Φυσική Αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΚ ΠΑΤΡΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΝΕΟ ΙΟΡΙΣΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ Α/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ: Προγραµµατισµός διδακτέας ύλης και εκπόνηση σχεδίου µαθήµατος

ΠΕΚ ΠΑΤΡΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΝΕΟ ΙΟΡΙΣΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ Α/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ: Προγραµµατισµός διδακτέας ύλης και εκπόνηση σχεδίου µαθήµατος ΠΕΚ ΠΑΤΡΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΝΕΟ ΙΟΡΙΣΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ Α/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ: Προγραµµατισµός διδακτέας ύλης και εκπόνηση σχεδίου µαθήµατος ΤΙΤΛΟΣ: Ευέλικτες δραστηριότητες δηµιουργικής διδασκαλίας για

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΦΙΑ ΤΡΙΛΙΒΑ - ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΞΑΡΛΗ - ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΣΠΙΝΘΑΚΗ. ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Θεωρητικό υπόβαθρο

ΣΟΦΙΑ ΤΡΙΛΙΒΑ - ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΞΑΡΛΗ - ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΣΠΙΝΘΑΚΗ. ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Θεωρητικό υπόβαθρο ΣΟΦΙΑ ΤΡΙΛΙΒΑ - ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΞΑΡΛΗ - ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΣΠΙΝΘΑΚΗ Περιεχόμενα Λίγα λόγια για το βιβλίο 15 Πρόλογος 17 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Θεωρητικό υπόβαθρο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Πλάθοντας ταυτότητες επαγγελµατιών εκπαιδευτικών 21 Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος άσκαλος Σ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Σχέδιο Διδασκαλίας Τάξη: Β Γυμνασίου Μάθημα: Νεοελληνική Γλώσσα Θέμα: Η συνοχή ενός ευρύτερου Κειμένου Διάρκεια: Μία περίοδος Στην τέταρτη ενότητα ο προγραμματισμός προβλέπει έξι περιόδους. Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ ΤΙΤΛΟΣ «Ο κύκλος του νερού» ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Το σενάριο µάθησης περιλαµβάνει δραστηριότητες που καλύπτουν όλα τα γνωστικά αντικείµενα που προβλέπονται από το ΕΠΠΣ νηπιαγωγείου. Συγκεκριµένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης. Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους. Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές

Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης. Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους. Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης Βασικές παραδοχές : Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές Αυτοί που δεν καταλαβαίνουν είναι ανίκανοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΟΡΜΑΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΟΡΜΑΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ, 5 CFU 1. prof. Paola Maria Minucci (6 ιδακτικές ώρες): 1 CFU Α ΜΕΡΟΣ, 0,5 CFU (In data da stabilire) ιδακτική της νεοελληνικής ποίησης 1: Ανάλυση του κειµένου Β ΜΕΡΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes).

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes). ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Επιχειρηµατολογίας µε τη Χρήση του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Ανάπτυξη Επιχειρηµατολογίας µε τη Χρήση του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή ΠΙΛΟΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗΣ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΜΑΘΗΣΙΑΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ Ανάπτυξη Επιχειρηµατολογίας µε τη Χρήση του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Γιαννάκης Βασιλειάδης Εκπαιδευτικός Υποψήφιος ιδάκτορας Ανάπτυξη Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα