µε το Συµπλήρωµα Θέµατα της Παρουσίασης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "µε το Συµπλήρωµα Θέµατα της Παρουσίασης"

Transcript

1 Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Ιατρική Σχολή Γ Παιδιατρική Κλινική ιευθυντής: Καθηγητής Ιωάννης Ν. Τσανάκας Το Συµπλήρωµα & οι διαταραχές του Συµπληρώµατος Επιµέλεια: Αναστασία Καλτσά Χρυσάνθη Μπουντώλα Ευαγγελία Καλαϊτζόγλου Επιβλέποντες: Εµµανουήλ Ροηλίδης Καθηγητής Παιδιατρικής-Λοιµωξιολογίας Κωνσταντίνος. Κολλιός Επίκουρος Καθηγητής Παιδιατρικής- Παιδιατρικής Νεφρολογίας Χαράλαµπος Ανταχόπουλος Λέκτορας Παιδιατρικής-Λοιµωξιολογίας 3 Νοεµβρίου 2011 Θέµατα της Παρουσίασης 1. Ιστορική αναφορά, οδοί ενεργοποίησης και ο ρόλος του Συµπληρώµατος 2. Κληρονοµικό αγγειοοίδηµα, λοιµώξεις/σηψαιµία και Συµπλήρωµα 3. Νεφρικά και αυτοάνοσα νοσήµατα σχετιζόµενα µε το Συµπλήρωµα 2 1

2 Ιστορική αναφορά στην έρευνα του συµπληρώµατος Έτος Ερευνητής Ανακάλυψη 1894 Pfeiffer Bordet Ehrlich Για τη βακτηριόλυση είναι απαραίτητο ένα θερµοανθεκτικό στοιχείο του ορού = αντίσωµα Αλεξίνη, θερµοευαίσθητο στοιχείο (βραβείο Nobel, 1920) Το συµπλήρωµα «συµπληρώνει» τη δράση του αντισώµατος 1907 Ferrata C1, C Ritz C Gorder C4 Lachmann P, H Αλεξίνη Το Συµπλήρωµα «Η βακτηριόλυση στηρίζεται στη συνεργασία δύο στοιχείων : 1. Θερµοανθεκτικό = αντίσωµα 2. Θερµοευαίσθητο = συµπλήρωµα ( Αλεξίνη)». Bordet Ανακάλυψε: Αντίδραση σύνδεσης του συµπληρώµατος Bordetella Pertussis Jules Bordet Βραβείο Nobel, 1920 Lachmann P,

3 Φυσική και Ειδική ανοσία Χυµικό σκέλος Κυτταρικό σκέλος Φυσική ανοσία Συµπλήρωµα Ιντερφερόνες Λυσοζύµη Φυσικά κυτταροκτόνα (ΝΚ) λεµφοκύτταρα Πολυµορφοπύρηνα ουδετερόφιλα Μακροφάγα Ειδική ανοσία (επίκτητη) Αντισώµατα Τ- λεµφοκύτταρα Β- λεµφοκύτταρα Πλασµατοκύτταρα Το συµπλήρωµα: Αποτελεί ένα από τα πιο σηµαντικά στοιχεία του χυµικού σκέλους της φυσικής ανοσίας. Davies EG., Φυσική και Ειδική ανοσία Χυµικό σκέλος Κυτταρικό σκέλος Φυσική ανοσία Συµπλήρωµα Ιντερφερόνες Λυσοζύµη Φυσικά κυτταροκτόνα (ΝΚ) λεµφοκύτταρα Πολυµορφοπύρηνα ουδετερόφιλα Μακροφάγα Ειδική ανοσία (επίκτητη) Αντισώµατα Τ- λεµφοκύτταρα Β- λεµφοκύτταρα Πλασµατοκύτταρα Το συµπλήρωµα: Αποτελεί ένα από τα πιο σηµαντικά στοιχεία του χυµικού σκέλους της φυσικής ανοσίας. Davies EG.,

4 Εισαγωγή Συµπλήρωµα (complement): πρωτεΐνες του ορού που «συµπληρώνουν» τη βιολογική δράση των αντισωµάτων (Ehrlich). Ενεργοποίηση: υπάρχουν τρείς οδοί ενεργοποίησης 1.Κλασσική Οδός (classical pathway) 2.Οδός της Λεκτίνης (lectin-mediated pathway) 3.Εναλλακτική Οδός (alternative pathway) Αποτέλεσµα: όλες συγκλίνουν σε ενιαία τελική oδό σχηµατίζεται το σύµπλεγµα προσβολής µεµβράνης MAC (membrane attack complex). 7 Ενεργοποίηση και ρόλος του συµπληρώµατος Κλασσική οδός Οδός Λεκτίνης (ΜBL) Εναλλακτική οδός Αποτελεί µέρος της φυσικής ανοσίας του οργανισµού και συµβάλλει σε τρείς κύριες λειτουργίες: 1. Οψωνινοποίηση 2. Φλεγµονή 3. Λύση Οψωνινοποίηση Φλεγµονή Λύση 8 4

5 Κλασσική οδός - ενεργοποίηση Η κλασσική οδός περιλαµβάνει τα κλάσµατα : C1(q, r, s), C4, C2 Ενεργοποιείται: µε τη σύνδεση ανοσοσυµπλεγµάτων (IgG ή IgM αντισωµάτων µε αντιγόνα ιών, βακτηρίων ή αυτοαντιγόνα) Πρωτεΐνες (CRP) Απευθείας από κάποιους ιούς, βακτήρια και κύτταρα µολυσµένα από ιούς. 9 Κλασσική οδός C3 Convertase C5 Convertase 10 5

6 Οδός της Λεκτίνης Vs Κλασσική οδός Ενεργοποίηση: Πρωτεϊνικό σύµπλοκο αποτελούµενο από την MBL και τις σερινοπρωτεάσες MASP-1 και MASP-2, δεσµεύεται σε υδατάνθρακες της επιφάνειας των βακτηρίων. Συµµετέχουν τα κλάσµατα: C4 C2 11 Εναλλακτική οδός Ενεργοποίηση: Αυθόρµητη υδρολυτική διάσπαση του C3 Συµµετέχουν: Παράγοντας Β Προπερδίνη Παράγοντας D C3a C3b D, P B 12 6

7 Λυτική Οδός (Κοινή Τελική Οδός) Σύµπλοκο MAC Κοινή κατάληξη και των τριών οδών ενεργοποίησης του συστήµατος του συµπληρώµατος. C5 C5a Τελικά σχηµατίζεται το σύµπλοκο MAC (membrane attack complex) που εισέρχεται στη µεµβράνη και προκαλεί λύση του κυττάρου. C6 C5b C7 C Å C9 C9 C9 C9 C9 C9 C9 C9 C9 C9 C9 Τα µόρια C6 έως C9: έχουν κοινό προγονικό µόριο οµοιάζουν δοµικά µε την περφορίνη Σύµπλοκο MAC 13 Ρύθµιση της οδού του συµπληρώµατος C1 INH C4BP Κλασσική οδός Εναλλακτική οδός MCP (πρωτεϊνικός µεµβρανικός συµπαράγοντας) Προπερδίνη Παράγοντας Ι Παράγοντας Η Λυτική (κοινή) οδός Βιτρονεκτίνη 14 7

8 Ανοσοανεπάρκειες και Συµπλήρωµα 8,93% 1,12% 0,41% 0,53% 9,22% 10,57% 69,90% 69,90% Συχνότητα Εμφάνισης Αντισωματικές ανεπάρκειες Άλλες ανοσοανεπάρκειες Ανεπάρκειες Τακυττάρων Ανεπάρκειες φαγοκυττάρων Αταξινόμητες ανοσοανεπάρκειες Αυτοάνοσα και δυσρυθμικά σύνδρομα Ανεπάρκειες συμπληρώματος Κατανοµή ασθενών µε πρωτοπαθείς ανοσοανεπάρκειες από την Ευρώπη (Καταγραφή της ESID, Μάρτιος 2006) 15 Κλινικά χαρακτηριστικά των ανεπαρκειών του συµπληρώµατος Ευπάθεια σε λοιµώξεις Αίτια εξωκυττάρια παθογόνα : Βακτήρια µε πολυσακχαριδικά αντιγόνα ( π.χ. πνευµονιόκοκκος, αιµόφιλος) Ναϊσέριες ( µηνιγγιτιδόκοκκος, γονόκοκκος) Πυογόνοι κόκκοι του δέρµατος (στρεπτόκοκκος, σταφυλόκοκκος) Μύκητες περιγεγραµµένη πυογενής λοίµωξη Εκδήλωση συστηµατική λοίµωξη Άλλες εκδηλώσεις: - Προδιάθεση για αγγειίτιδα, για ρευµατικά νοσήµατα (ΣΕΛ), για αυτοάνοσες κυτταροπενίες, χρόνια σπειραµατονεφρίτιδα - Κληρονοµικό αγγειοοίδηµα 16 8

9 1. Ιστορική αναφορά, οδοί ενεργοποίησης και ο ρόλος του Συµπληρώµατος 2. Κληρονοµικό αγγειοοίδηµα, λοιµώξεις/σηψαιµία και Συµπλήρωµα 3. Νεφρικά και αυτοάνοσα νοσήµατα σχετιζόµενα µε το Συµπλήρωµα 17 Αγγειοοίδηµα και Συµπλήρωµα 18 9

10 Αγγειοοίδηµα Ορισµός Είναι η αιφνίδια και βραχείας διάρκειας διόγκωση του δέρµατος και των βλεννογόνων που οφείλεται σε αυξηµένη διαπερατότητα των τριχοειδών και µετατριχοειδικών φλεβιδίων. 19 Ταξινόµηση Αγγειοοιδήµατος Κληρονοµικό Αγγειοοίδηµα τύπου 1 (HAE 1) τύπου 2 (HAE 2) τύπου 3 (HAE 3) Επίκτητο Αγγειοοίδηµα τύπου 1 (AAE 1) τύπου 2 (AAE 2) Αγγειοοίδηµα χωρίς κνίδωση-nonhistaminergic (INAE) Ιδιοπαθές Αγγειοοίδηµα Αλλεργικό Αγγειοοίδηµα Αγγειοοίδηµα από αναστολείς του µετατρεπτικού ενζύµου (ACE inhibitor induced angioedema) 20 10

11 Κληρονοµικό Αγγειοοίδηµα-ΗΑΕ (έλλειψη του αναστολέα της C1 εστεράσης) Επιδηµιολογία: 1/ Αυτοσωµατικός επικρατής τύπος κληρονοµικότητας-χρωµόσωµα 11q13.1 *(25% των περιπτώσεων µωσαϊκισµός) HAE είναι κληρονοµούµενη ποσοτική έλλειψη C1-INH Τύπος 1: µεγάλη έλλειψη C1-ΙΝΗ 85% Τύπος 2: δυσλειτουργία C1-INH 15% Σπάνια τύπος 3 (familial angioedema) µε φυσιολογικά επίπεδα C1-INH Λειτουργία του αναστολέα της C1 εστεράσης (C1-INH): Ρύθµιση: C1r και C1s παράγοντα XIIa PTA ή παράγοντα XIa Προκαλλικρεϊνη Πλασµίνη 21 Κληρονοµικό Αγγειοοίδηµα-ΗΑΕ (έλλειψη του αναστολέα της C1 εστεράσης) Επιδηµιολογία: 1/ Αυτοσωµατικός επικρατής τύπος κληρονοµικότητας-χρωµόσωµα 11q13.1 *(25% των περιπτώσεων µωσαϊκισµός) HAE είναι κληρονοµούµενη ποσοτική έλλειψη C1-INH Τύπος 1: µεγάλη έλλειψη C1-ΙΝΗ 85% Τύπος 2: δυσλειτουργία C1-INH 15% Σπάνια τύπος 3 (familial angioedema) µε φυσιολογικά επίπεδα C1-INH Λειτουργία του αναστολέα της C1 εστεράσης (C1-INH): Ρύθµιση: C1r και C1s παράγοντα XIIa PTA ή παράγοντα XIa Προκαλλικρεϊνη Πλασµίνη 22 11

12 Παθοφυσιολογία HAE 23 Επίκτητο Αγγειοοίδηµα-ΑΑΕ Επιδηµιολογία: Σπάνιο (Μόνο 150 καταγεγραµµένα περιστατικά) ΑΑΕ τύπου I: Σχετίζεται µε διάφορες ασθένειες (Πολλαπλούν Μυέλωµα, Μυελοϊνωση, Non-Hodgkin λέµφωµα, Αδενοκαρκίνωµα κ.α.) ΑΑΕ τύπου II: Παρουσία αυτοαντισωµάτων έναντι µορίων C1-INH 24 12

13 Λοιµώξεις και ιαταραχές του Συµπληρώµατος Neisseria meningitidis group C, in spinal fluid. Neisseria meningitidis scanning EM 25 Μηνιγγιτιδόκοκκος - Ναϊσσέρια της µηνιγγίτιδας Έλλειψη των κλασµάτων C5, C6, C7 ή C8: >50% λοίµωξη από Ναϊσσέρια της µηνιγγίτιδας ή γονορροϊκή Έλλειψη C9: 1/3 διατηρούν φυσιολογικούς τίτλους CH 50 πολλοί νόσησαν από Ναϊσσέρια της µηνιγγίτιδας 33-45% λοιµώξεων από Μηνιγγιτιδοκόκκο µε ορότυπο X, Y, Z, W135, 29E ή µη ταξινοµήσιµοι not A, B ή C: σχετίζονται µε ελλείψεις κλασµάτων του συµπληρώµατος Μεµονωµένα περιστατικά µε έλλειψη: του παράγοντα D της εναλλακτικής οδού του παράγοντα B της εναλλακτικής οδού Έλλειψη προπερδίνης προδιάθεση για λοίµωξη από Ναϊσσέρια της µηνιγγίτιδας ( ) Pettigrew H, Nelson Textbook of Pediatrics, 18 th ed.,

14 27 Επίδραση Λοιµογόνων Παραγόντων στο Συµπλήρωµα Herpes Virus Candida albicans Escherichia coli 28 14

15 Βακτηριακές Λοιµώξεις & Συµπλήρωµα Βακτήριο Actinobacillus spp. Bordetella spp. Borrelia spp. Escherichia spp. Fusobacterium spp. Haemophilus spp. Moraxella spp. Neisseria spp. Porphyromonas spp. Pseudomonas spp. Serratia spp. Staphylococcus spp. Streptococcus spp. Yersinia spp. Στόχος στον καταρράκτη του Συµπληρώµατος fh C4BP, (fh, FHL-1) fh, FHL-1, C8, C9 C4BP, C1-INH, C5b6 fh C4BP, fh C4BP fh, FHL-1 C3 C1q, C3, fh, FHL-1 C5a, C1-INH C5aR, C3/C3b/C3d, C5 fh, FHL-1, C4BP, FHL, FHR, MCP, C5a, C5b-7, C5b-8, Properdin fh 29 Lambris J, Nat Rev Microbiol, 2008 Λοιπές Λοιµώξεις & Συµπλήρωµα Ιός Herpes viruses Retroviruses Poxviruses Filoviruses Μύκητας Aspergillus fumigatus Candida albicans Παράσιτο Echinococcus spp. Ixodes spp. Onchocerca spp. Ornithodoros spp. Schistosoma spp. Trypanosoma spp. Στόχος στον καταρράκτη του Συµπληρώµατος C3b C1q, fh, MBL, fh, C1-INH C3b fh Στόχος στον καταρράκτη του Συµπληρώµατος fh, FHL-1, C4BP fh, FHL-1, C4BP Στόχος στον καταρράκτη του Συµπληρώµατος fh AP convertase fh C5 C2, ic3b, C8, C9, C1q C2 30 Lambris J, Nat Rev Microbiol,

16 Σηψαιµία και Συµπλήρωµα Streptococcus sanguis Candida albicans 31 Σηψαιµία και Συµπλήρωµα Ρόλος του Συµπληρώµατος: Άµεση επίθεση στο αντιγόνο Οψωνινοποίηση και φαγοκυττάρωση Φλεγµονώδης απάντηση Ανοσιακή απάντηση MAC (C5-C9) Ελλείψεις κλασµάτων του συµπληρώµατος σχετίζονται µε αυξηµένο κίνδυνο συγκεκριµένων λοιµώξεων C1q Παράγοντας H Ενεργοποίηση παραγόντων του C3, C5 Παράγοντας B Αντιγονοπαρουσίαση Ενεργοποίηση Τ λεµφοκυττάρων Ενεργοποίηση Β λεµφοκυττάρων Ανοσιακή µνήµη C3b, ic3b και C5a διεγείρουν σύνθεση κυτοκινών (TNF-a, GM-CSF) Παραγωγή προ-φλεγµονωδών µεσολαβητών (C5a, C4a, C3a) C5a: ισχυρός χηµειοτακτικός παράγοντας, ενεργοποιεί PMN και µακροφάγα 32 16

17 Σηψαιµία και Συµπλήρωµα (Παθοφυσιολογία) Riedemann, J Leukoc Biol 2003, 74: Ιστορική αναφορά, οδοί ενεργοποίησης και ο ρόλος του Συµπληρώµατος 2. Κληρονοµικό αγγειοοίδηµα, λοιµώξεις/σηψαιµία και Συµπλήρωµα 3. Νεφρικά και αυτοάνοσα νοσήµατα σχετιζόµενα µε το Συµπλήρωµα 34 17

18 ιαταραχές του Συµπληρώµατος σε Νεφρικά και Αυτοάνοσα νοσήµατα Ουραιµικό Αιµολυτικό Σύνδροµο Τριάδα κλινικών εκδηλώσεων: 1. Μικροαγγειοπαθητική αιµολυτική αναιµία 2. Θροµβοκυτταροπενία 3. Οξεία νεφρική ανεπάρκεια 90% των παιδιατρικών περιπτώσεων = µεταδιαρροϊκό: Shiga τοξίνη παραγωγή E. coli (O157: H7) 10%: άτυπες περιπτώσεις 40%: 50%: συσχέτιση µε συσχέτιση µε πνευµονιόκοκκο διαταραχές του συµπληρώµατος Λειτουργία Factor H Σύνδεση µε C3b Factor I Σύνδεση µε MCP ιαταραχές του συµπληρώµατος στο άτυπο ΑΟΣ C3b και C4b ιάσπαση C3b και C4b Ποσοστό (%) του άτυπου ΑΟΣ 20-30% 10-20% 10-20% Cochran,

19 Ουραιµικό Αιµολυτικό Σύνδροµο Η C3 κονβερτάση της εναλλακτικής οδού: κεντρικής σηµασίας για την κίνηση της και για την ενίσχυση της ενεργοποίησης του συµπληρώµατος. Zipfel P, 2009 Α) Κλασσική οδός Β) Οδός λεκτίνης Γ) Εναλλακτική οδός 19

20 Ενεργοποίηση του C µέσω της οδού λεκτίνης (πειραµατικά δεδοµένα), επίπεδα MBL ιαβητική Νεφροπάθεια Υπεργλυκαιµία γλυκοζυλίωση CD59 (CD59= πρωτεΐνη που αναστέλλει τον σχηµατισµό του MAC) απενεργοποίηση CD59 αναστολή απενεργοποίησης MAC ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗ MAC Εναπόθεση CD59 και MAC, σε βιοψίες νεφρού Hansen, 2004 Berger, 2005 Μεµβρανοϋπερπλαστική Σπειραµατονεφρίτιδα (MPGN) Μορφή διάχυτης παραγωγικής σπειραµατονεφρίτιδας Χαρακτηριστικά: 1. κυτταρική υπερπλασία 2. πυκνές εναποθέσεις (τύπος ΙΙ) στη σπειραµατική βασική µεµβράνη 3. προοδευτική εξέλιξη σε ΧΝΑ. Τύποι Ι Ενεργοποίηση της κλασσικής οδού από ανοσοσυµπλέγµατα ΙΙ Η παρουσία του C3NeF υπερενεργοποίηση της εναλλακτικής οδού III Ιστολογικά χαρακτηριστικά της τύπου Ι Seelen MA, Daha MR, 2006:

21 Οξεία Μεταστρεπτοκοκκική Σπειραµατονεφρίτιδα Η συχνότερη αιτία οξέος νεφριτιδικού συνδρόµου στα παιδιά. Ακολουθεί λοίµωξη του φάρυγγα ή του δέρµατος από «νεφριτιδογόνα» στελέχη του β-αιµολυτικού στρεπτόκοκκου. Μετρήσεις συµπληρώµατος στον ορό: Ολικό C, C3 Το C3: σε φυσιολογικά επίπεδα σε 6-8 εβδοµάδες / από MPGN και νεφρίτιδα του ΣΕΛ (παραµονή του C3 σε χαµηλά επίπεδα) IgA Νεφροπάθεια Μεσαγγειακή υπερπλαστική σπειραµατονεφρίτιδα, µε εναποθέσεις ΙgA και C3 στο µεσάγγειο, λόγω σύνδεσης του MBL µε µόρια IgA µέσω της οδού λεκτίνης. Βιοψίες νεφρών 75% (-) για MBL και C4d, η εναπόθεση C3 και C5b-9 προκαλείται από την εναλλακτική οδό 25% (+) για C4d ελλείψει C1d, η εναπόθεση MBL δείχνει ενεργοποίηση του C µέσω της οδού λεκτίνης Berger S,

22 Το συµπλήρωµα σε ισχαιµική βλάβη και σε απόρριψη µοσχεύµατος Ισχαιµική βλάβη (ischaemia/reperfusion injury) Οδός ενεργοποίησης Εναλλακτική οδός Σχόλιο Η βλάβη: στα σωληνάρια Τελική βλάβη: λύση µέσω MAC Χυµική απόρριψη µοσχεύµατος Κλασσική οδός Εναποθέσεις C4d 43 Νεφρίτιδα του Συστηµατικού Ερυθηµατώδη Λύκου (ΣΕΛ) Συστηµατική αυτοάνοση νόσος µε πολυοργανική συµµετοχή. Α) Κλασσική οδός Β) Οδός Λεκτίνης Γ) Εναλλακτική οδός εναπόθεση διαφόρων στοιχείων του C µε ανοσοσφαιρίνες στους νεφρούς. Ενεργοποίηση της κλασσικής οδού. Ανεπάρκειες πρώιµων πρωτεϊνών του C, C1q, C1r, C1s, C2 και C4 κίνδυνος εµφάνισης ΣΕΛ. Επίπεδα C3 και C4 22

23 Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδροµο Αυτοάνοση νόσος µε κλινικά χαρακτηριστικά: 1. Aρτηριακή και φλεβική θρόµβωση 2. Επιπλοκές στην εγκυµοσύνη Το C5, και ιδίως το προϊόν διάσπασής του, C5a, αποτελούν βασικούς µεσολαβητές της εµβρυϊκής βλάβης Τα APL αντισώµατα δρουν στον πλακούντα, όπου ενεργοποιούν το συµπλήρωµα µέσω της κλασσικής οδού. Chen M J276-J286, 2010 Συστηµατική Σκλήρυνση (Σκληρόδερµα) o Γενικευµένη αυτοάνοση πάθηση µε χαρακτηριστικό την ίνωση του δέρµατος και των εσωτερικών οργάνων. 1. Περιορισµένη νόσος 2. ιάχυτη νόσος o Ενεργοποίηση του C µέσω της κλασσικής οδού. o Εναπόθεση C4d στα περιαγγειακά τριχοειδή. 23

24 Συστηµατική αυτοάνοση νόσος µε συµπτώµατα ξηρότητας των επιφανειών βλεννογόνου, όπως ξηροφθαλµία και ξηροστοµία. Συµµετοχή του συµπληρώµατος µέσω της κλασσικής οδού. C3 και C4 είναι δείκτες δυσµενούς αποτελέσµατος, όπως ανάπτυξη λεµφώµατος, σοβαρές εκδηλώσεις της νόσου και πρόωρο θάνατο. Η ανεπάρκεια MBL: προστατευτικός παράγοντας έναντι της ανάπτυξης πιο επιθετικής αυτοάνοσης βλάβης. Σύνδροµο Sjögren Ρευµατοειδής Αρθρίτιδα (ΡΑ) Συστηµατική αυτοάνοση νόσος µε χαρακτηριστικά: 1. χρόνια φλεγµονή του αρθρικού υµένα 2. καταστροφή των χόνδρων και των οστών. Αυξηµένη κατανάλωση και υπερπαραγωγή συστατικών C στα αρθρικά υγρά. Εναπόθεση C3 και MAC στους αρθρικούς ιστούς. C3a και C5a στον ορό και στο αρθρικό υγρό σχετίζονται µε πιο σοβαρή φλεγµονή. 24

25 Ρευµατοειδής Αρθρίτιδα (ΡΑ) Η κλασσική οδός είναι η κύρια οδός που ενεργοποιείται µέσω δεσµευτικών ανοσοσυµπλεγµάτων που περιέχουν ρευµατοειδή παράγοντα. Α) Κλασσική οδός Β) Οδός Λεκτίνης Γ) Εναλλακτική οδός Η ενεργοποίηση της εναλλακτικής οδού οδηγεί σε του παράγοντα Β και Ρ στο αρθρικό υγρό και του Ba. Στην οδό λεκτίνης, ανεπάρκεια MBL συνδέεται µε τη βαρύτητα της νόσου κι όχι άµεσα µε την εµφάνιση ΡΑ. Εργαστηριακή ιερεύνηση του C Περιλαµβάνει: Ανίχνευση ολικού αιµολυτικού C της κλασσικής οδού (CH50) Ανίχνευση ολικού αιµολυτικού C της εναλλακτικής οδού (ΑH50) Ανίχνευση των επιµέρους κλασµάτων C1q-C9 Ποιοτικό και ποσοτικό προσδιορισµό του αναστολέα της C1 εστεράσης (C1-INH) Κυριότερες Μέθοδοι: Ανοσοενζυµική (ELISA) Ανοσοδιάχυση (immunodiffusion) Νεφελοµετρία 25

26 Έλλειψη/Ανεπάρκεια Παθολογικές εκδηλώσεις Κλασσική Οδός C1q C1r/s C4 C2 C3 Πνευµονιοκοκκική Βακτηριαιµία/µηνιγγίτιδα, πυογενείς λοιµώξεις, τυπικός δισκοειδής Ερυθηµατώδης Λύκος ή άλλες µορφές ΣΕΛ Βακτηριακές Λοιµώξεις, Σπειραµατονεφρίτιδες Βακτηριακές Λοιµώξεις, ΣΕΛ, Αυτοάνοσα νοσήµατα Βακτηριακές Λοιµώξεις, ΣΕΛ ή άλλα Αυτοάνοσα νοσήµατα, Σπειραµατονεφρίτιδες Βακτηριακές Λοιµώξεις, ΣΕΛ ή άλλα Αυτοάνοσα νοσήµατα, Σπειραµατονεφρίτιδες Οδός της Λεκτίνης MBL Βακτηριακές ή µυκητιασικές Λοιµώξεις, ΗΙV, ΣΕΛ Εναλλακτική Οδός Παράγοντας B Παράγοντας D Λοιµώξεις από Ναϊσσέρια της µηνιγγίτιδας ή γονορροϊκή Λοιµώξεις από Ναϊσσέρια της µηνιγγίτιδας Λυτική (κοινή) Οδός C5 C6 C7 C8 Μηνιγγιτιδοκοκκικές Λοιµώξεις ή άλλες βακτηριακές, ΣΕΛ, Σπειραµατονεφρίτιδες Μηνιγγιτιδοκοκκικές Λοιµώξεις ή άλλες βακτηριακές, ΣΕΛ ή άλλα Αυτοάνοσα Νοσήµατα, Σπειραµατονεφρίτιδες Μηνιγγιτιδοκοκκικές Λοιµώξεις ή άλλες βακτηριακές, ΣΕΛ ή άλλα Αυτοάνοσα Νοσήµατα, Σπειραµατονεφρίτιδες Μηνιγγιτιδοκοκκικές Λοιµώξεις ή άλλες βακτηριακές, ΣΕΛ, Σπειραµατονεφρίτιδες C9 Μηνιγγιτιδοκοκκικές Λοιµώξεις Nelson Textbook of Pediatrics, 19 th ed., 2011 Ρυθµιστικές Πρωτεΐνες Παθολογικές Εκδηλώσεις C1-INH Κληρονοµικό Αγγειοοίδηµα, ΣΕΛ MCP (CD46) Παράγοντας Η Παράγοντας Ι CD59 Προπερδίνη Άτυπο Αιµολυτικό Ουραιµικό Σύνδροµο Σπειραµατονεφρίτιδες, Άτυπο Αιµολυτικό Ουραιµικό Σύνδροµο, Σύνδροµο HELLP, Λοιµώξεις από µηνιγγιτιδόκοκκο ή άλλα βακτήρια Λοιµώξεις από µηνιγγιτιδόκοκκο ή πνευµονιόκοκκο, Άτυπο Αιµολυτικό Ουραιµικό Σύνδροµο Παροξυσµική Νυχτερινή Αιµοσφαιρινουρία Λοιµώξεις από µηνιγγιτιδόκοκκο ή πνευµονιόκοκκο, τυπικός δισκοειδής Ερυθηµατώδης Λύκος ή άλλες µορφές ΣΕΛ C4BP Λοιµώξεις, Αγγειίτιδες Nelson Textbook of Pediatrics, 19 th ed.,

27 Εργαστηριακή ιερεύνηση του C Αρχικός Έλεγχος Σχόλιο Επαναλαµβανόµενες Λοιµώξεις CH50 AH50 Αγγειοοίδηµα C4 C1-INH ΣΕΛ Μεταστρεπτοκοκκική Σπειραµατονεφρίτιδα C4, C3 C3 Αν CH50 ή AH50 Προσδιορισµός επιµέρους κλασµάτων C1q-C9 Φυσιολογικά επίπεδα C3 µετά από 8 εβδοµάδες Μεµβρανοϋπερπλαστική Σπειραµατονεφρίτιδα C3 C3 53 Βιβλιογραφία (1) Το Συµπλήρωµα-Ιστορική Αναφορά-Οδοί-Ενεργοποίηση Ricklin D, Lambris JD. Complement-targeted therapeutics. Nat Biotechnol 25(11): , 2007 Lachmann P. Complement before molecular biology. Mol Immunol 43(6): , 2006 Walport MJ. Complement. Second of two parts. N Engl J Med 344(15):1140-4, 2001 Walport MJ. Complement. First of two parts. N Engl J Med 344(14): , 2001 Mollnes TE, Kirschfink M. Complement analysis in clinic and research. Adv Exp Med Biol 586:361-80, 2006 Davies EG. Immunodeficiency. In: Forefar and Arneil s Textbook of Paediatrics, 4 th ed, p1299,

28 Βιβλιογραφία (2) Αγγειοοίδηµα Morgan BP. Hereditary angioedema - therapies old and new (Editorial). N Engl J Med 363: , 2010 Frank MM. Complement disorders and hereditary angioedema. J Allergy Clin Immunol 125(2 Suppl 2):S262-71, 2010 Prieto A, Tornero P, Rubio M, Fernandez-Cruz E, Rodriguez-Sainz C. Missense mutation Thr309Lys in the coagulation factor XII gene in a Spanish family with hereditary angioedema type III. Allergy 64(2):284-6, 2009 Patel NN, Patel DN. Hereditary angioedema with normal C1 inhibitor. Am J Med 121(11):949-51, 2008 Grattan CE, Humphreys F. Guidelines for evaluation and management of urticaria in adults and children. Br J Dermatol 157(6): , 2007 Agostoni A, Aygoren-Pursun E, Binkley KE, et al. Hereditary and acquired angioedema: problems and progress: proceedings of the third C1 esterase inhibitor deficiency workshop and beyond. J Allergy Clin Immunol 114 (3 Suppl):S51-131, 2004 Βιβλιογραφία (3) Λοιµώξεις Hallström T, Riesbeck K. Haemophilus influenzae and the complement system. Trends Microbiol 18(6):258-65, 2010 Lambris JD, Ricklin D, Geisbrecht BV. Complement evasion by human pathogens. Nat Rev Microbiol 6(2):132-42, 2008 Nelson Textbook of Pediatrics, 18th ed., 2007 Hammel M, Sfyroera G, Ricklin D, Magotti P, Lambris JD, Geisbrecht BV. A structural basis for complement inhibition by Staphylococcus aureus. Nat Immunol 8(4):430-7, 2007 Lee LY, Höök M, Haviland D, Wetsel RA, Yonter EO, Syribeys P, Vernachio J, Brown EL. Inhibition of complement activation by a secreted Staphylococcus aureus protein. J Infect Dis 190(3):571-9, 2004 Agostoni A, Aygoren-Pursun E, Binkley KE, et al. Hereditary and acquired angioedema: problems and progress: proceedings of the third C1 esterase inhibitor deficiency workshop and beyond. J Allergy Clin Immunol 114(3 Suppl):S51-131, 2004 Blom AM, Rytkönen A, Vasquez P, Lindahl G, Dahlbäck B, Jonsson AB. A novel interaction between type IV pili of Neisseria gonorrhoeae and the human complement regulator C4B-binding protein. J Immunol 166(11): , 2001 Σηψαιµία Kliegman R.M.,Nelson Textbook of Pediatrics, 19th ed., Saunders Company, 2011 Riedemann NC, Guo RF, Ward PA. A key role of C5a/C5aR activation for the development of sepsis. J Leukoc Biol. 74(6):966-70,

29 Βιβλιογραφία (4) Ουραιµικό αιµολυτικό σύνδροµο Zipfel PF. Complement and immune defense: from innate immunity to human diseases. Immunol Lett 126(1-2):1-7, 2009 Atkinson JP, Liszewski MK, Richards A, Kavanagh D, Moulton EA. Hemolytic uremic syndrome: an example of insufficient complement regulation on self-tissue. Ann N Y Acad Sci 1056:144-52,2005 Cochran JB, Panzarino VM, Maes LY, Tecklenburg FW. Pneumococcus-induced T-antigen activation in hemolytic uremic syndrome and anemia. Pediatr Nephrol 19(3):317-21, 2004 ιαβητική νεφροπάθεια Berger SP, Roos A, Daha MR, Complement and the kidney: what the nephrologists needs to know in 2006? Nephrol Dial Transplant , 2005 Hansen TK, Tamow L, Thiel S, Association between mannose-binding lectin and vascular complication of type I diabetes. Diabetes 53(6):1570-6, 2004 Qin X, Goldfine A, Krumrei N, Grubissich L, Acosta J, Chorev M, Hays AP,Halperin JA. Glycation inactivation of the complement regulatory protein CD59: a possible role in the pathogenesis of the vascular complications of human diabetes. Diabetes 53(10): , Βιβλιογραφία (5) Σπειραµατονεφρίτιδες Berger SP, Daha MR. Complement in glomerular injury. Semin Immunopathol 29(4):375-84, 2007 Φ. Κανακούδη- Τσακαλίδου, Γ. Κατζός, Βασική Παιδιατρική, University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2007 Seelen MA, Daha MR. The role of complement in autoimmune renal disease. Autoimmunity 39(5):411-5, 2006 Γ.Ν. Ζιάκας, Εσωτερική Παθολογία, University Studio Press, Θεσσαλονίκη Αυτοάνοσα νοσήµατα Chen M, Daha MR, Kallenberg CG. The complement system in systemic autoimmune disease. J Autoimmun 34(3):J276-86, 2010 panacea.med.uoa.gr/topic.aspx

30 Ευχαριστούµε! 59 30

«Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο»

«Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο» «Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο» Μηχανισμοί Άμυνας κατά των Λοιμώξεων Παρεμπόδιση διείσδυσης μικροβίων Καλυπτήρια επιθήλια

Διαβάστε περισσότερα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ο ανοσολογικό (αμυντικό) σύστημα έχει σκοπό την προστασία του οργανισμού από ξένους εισβολείς, όπως είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΗΣΗ & ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΚΥΗΣΗ & ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Ελένη Κομνηνού, Ρευματολόγος, Επιστημονικά Υπεύθυνη Ρευματολογικού Τμήματος ΙΑΣΩ General ΚΥΗΣΗ & ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Οι ρευματικές παθήσεις αφορούν,σε ένα μεγάλο ποσοστό, νέες γυναίκες που βρίσκονται σε

Διαβάστε περισσότερα

Νοσολογία_Νοσ. 1201 Παθήσεις των Αρθρώσεων και Οστών. C.D.A. Εβδ.9

Νοσολογία_Νοσ. 1201 Παθήσεις των Αρθρώσεων και Οστών. C.D.A. Εβδ.9 1.Γενικά περί Ρευµατικών Νοσηµάτων 2.Συστηµατικός Ερυθηµατώδης Λύκος ( Σ. Ε. Λ.) 3. Ρευµατοειδής Αρθρίτιδα 4. Οστεοαρθρίτιδα 5. Σκληρόδερµα, Προοδευτική Συστηµατική Σκλήρυνση 01/15 1.Γενικά περί Ρευµατικών

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Εφηβική ηλικία και σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα (STDs) Έναρξη σεξουαλικής ζωής Έλλειψη προφυλάξεων

Διαβάστε περισσότερα

Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα

Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα φυσική ή μη ειδική ανοσία δεν απαιτεί προηγούμενη έκθεση στο παθογόνο και δεν διαθέτει μνήμη. σε επίκτητη ή ειδική ανοσία χυμική ανοσία με παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Χρειάζεται η µελέτη της ανοσολογία; Εµβόλια Άµυνα κατά µικροοργανισµών Ανοσολογικές ασθένειες Αλλεργίες - υπερευαισθησίες, αυτοανοσίες, ανοσοανεπάρκειες,

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Στέργιος Κατσιουγιάννης PhD Μεταδιδακτορικός συνεργάτης Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Τµήµα Επιστήµης ιαιτολογίας και ιατροφής Μεταβολισµός και Ανοσολογία Ιστορικά το καλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

www.paed-anosia.gr INTERNATIONAL PATIENT ORGANISATION FOR PRIMARY IMMUNODEFICIENCIES www.ipopi.org info@ipopi.org

www.paed-anosia.gr INTERNATIONAL PATIENT ORGANISATION FOR PRIMARY IMMUNODEFICIENCIES www.ipopi.org info@ipopi.org ΦΥΛΟΣΥΝ ΕΤΗ ΑΓΑΜΜΑΣΦΑΙΡΙΝΑΙΜΙΑ X-Linked Agammaglobulinaemia (XLA, Νόσος Bruton) INTERNATIONAL PATIENT ORGANISATION FOR PRIMARY IMMUNODEFICIENCIES ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΑΝΟΣΟANΕΠΑΡΚΕΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. γ 2. α 3. β 4. δ 5. δ Β. Ερωτήσεις σωστού - λάθους 1. Σωστό 2. Λάθος 3. Λάθος 4. Λάθος 5. Σωστό ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΗ ΠΟΙΚΙΛΗ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ (ΚΠΑΑ) Common Variable Immunodeficiency (CVID)

ΚΟΙΝΗ ΠΟΙΚΙΛΗ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ (ΚΠΑΑ) Common Variable Immunodeficiency (CVID) INTERNATIONAL PATIENT ORGANISATION FOR PRIMARY IMMUNODEFICIENCIES ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΑΝΟΣΟANΕΠΑΡΚΕΙΕΣ ΚΟΙΝΗ ΠΟΙΚΙΛΗ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ (ΚΠΑΑ) Common Variable Immunodeficiency (CVID)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23 10 2011 ΘΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Όλα τα βακτήρια: Α. διαθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

Αντιγόνα & Ανοσοσφαιρίνες

Αντιγόνα & Ανοσοσφαιρίνες Αντιγόνα & Ανοσοσφαιρίνες Ανοσολογικά χαρακτηριστικά των αντιγόνων I Τα αντιγόνα είναι ουσίες ικανές να επάγουν ειδική ανοσιακή απάντηση (ανοσογόνα) Ανοσογονικότητα (immunogenicity) ικανότητα επαγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΟΣΥΝΔΕΤΗ ΑΓΑΜΜΑΣΦΑΙΡΙΝΑΙΜΙΑ (Χ-α-γ-σφαιριναιμία) X-Linked Agammaglobulinaemia (XLA)

ΦΥΛΟΣΥΝΔΕΤΗ ΑΓΑΜΜΑΣΦΑΙΡΙΝΑΙΜΙΑ (Χ-α-γ-σφαιριναιμία) X-Linked Agammaglobulinaemia (XLA) INTERNATIONAL PATIENT ORGANISATION FOR PRIMARY IMMUNODEFICIENCIES ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΑΝΟΣΟANΕΠΑΡΚΕΙΕΣ ΦΥΛΟΣΥΝΔΕΤΗ ΑΓΑΜΜΑΣΦΑΙΡΙΝΑΙΜΙΑ X-Linked Agammaglobulinaemia (XLA) ΑΡΜΟΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ανοσολογικό σύστημα και λοιμώξεις Μηχανισμοί άμυνας μεγαλοοργανισμού

Ανοσολογικό σύστημα και λοιμώξεις Μηχανισμοί άμυνας μεγαλοοργανισμού Ανοσολογικό σύστημα και λοιμώξεις Μηχανισμοί άμυνας μεγαλοοργανισμού Γεωργία Σ. Βρυώνη Ιατρός Βιοπαθολόγος Λέκτορας Μικροβιολογίας gvrioni@med.uoa.gr 23/01/08 Μαθήματα Ειδικευόμενων Εισαγωγή στην Ανοσολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΣ ΙΑΓΝΩΣΗΣ ΠΡΩΤΟΠΑΘΩΝ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΝΟΣΙΑΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΑΝΟΣΙΑΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΦΑΓΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΣ ΙΑΓΝΩΣΗΣ ΠΡΩΤΟΠΑΘΩΝ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΝΟΣΙΑΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΑΝΟΣΙΑΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΦΑΓΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Σ ΠΡΩΤΟΠΑΘΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ: 1. ΠΟΙΑ ΠΑΙ ΙΑ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΛΕΓΧΘΟΥΝ; 2. ΠΟΤΕ; 3. ΠΩΣ; ΗΜΗΤΡΙΟΣ Χ. ΚΑΣΙΜΟΣ ΠΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΥΠΟΛΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το ανοσοποιητικό σύστηµα χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΑΥΤΟΑΝΟΣΗΣ ΑΙΜΟΛΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΙΜΙΑΣ. Μαρία Γκανίδου Νοσοκομειακή Υπηρεσία Αιμοδοσίας ΓΝΘ Γ.Παπανικολάου

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΑΥΤΟΑΝΟΣΗΣ ΑΙΜΟΛΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΙΜΙΑΣ. Μαρία Γκανίδου Νοσοκομειακή Υπηρεσία Αιμοδοσίας ΓΝΘ Γ.Παπανικολάου ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΑΥΤΟΑΝΟΣΗΣ ΑΙΜΟΛΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΙΜΙΑΣ Μαρία Γκανίδου Νοσοκομειακή Υπηρεσία Αιμοδοσίας ΓΝΘ Γ.Παπανικολάου Αυτοάνοση Αιμολυτική Αναιμία (ΑΑΑ) 1.Αυξημένη καταστροφή των ερυθρών αιμοσφαιρίων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΥΠΕΡ-IgM. Hyper-IgM Syndrome (HIgM)

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΥΠΕΡ-IgM. Hyper-IgM Syndrome (HIgM) INTERNATIONAL PATIENT ORGANISATION FOR PRIMARY IMMUNODEFICIENCIES ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΑΝΟΣΟANΕΠΑΡΚΕΙΕΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΥΠΕΡ-IgM Hyper-IgM Syndrome (HIgM) ΑΡΜΟΝΙΑ Σύλλογος Φίλων Ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Ανοσιακή απάντηση (immune response)

Ανοσιακή απάντηση (immune response) Ανοσιακή απάντηση (immune response) Το σύνολο των μηχανισμών που καθιστούν τον οργανισμό ικανό να αναγνωρίζει,να εξουδετερώνει και να απομακρύνει κάθε ξένη ουσία προς αυτόν χαρακτηρίζεται ως ανοσία. Αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Ανοσορυθµιστικά φάρµακα

Ανοσορυθµιστικά φάρµακα Κατερίνα Τυλιγάδα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Φαρµακολογίας Ανοσορυθµιστικά φάρµακα Ανοσορυθµιστικά φάρµακα Τροποποίηση του ανοσοποιητικού συστήµατος Ανοσοτροποιητές Ανοσοκατασταλτικά Ανοσοδιεγερτικά Ανοσοκατασταλτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Συγκρίνατε την πρωτογενή µε τη δευτερογενή ανοσοβιολογική απόκριση και απεικονίστε αυτές στο ίδιο διάγραµµα αξόνων. Πρωτογενή ανοσοβιολογική απόκριση ονοµάζουµε την απόκριση του

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο, 25 Μαΐου 2002 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ. Βιολογία

Σάββατο, 25 Μαΐου 2002 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ. Βιολογία Σάββατο, 25 Μαΐου 2002 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ Βιολογία ΘΕΜΑ 1 Στις ερωτήσεις 1 5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Ποιο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΠΡΩΤΟΠΑΘΩΝ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΙΚΩΝ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΩΝ

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΠΡΩΤΟΠΑΘΩΝ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΙΚΩΝ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΩΝ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΠΡΩΤΟΠΑΘΩΝ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΙΚΩΝ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΩΝ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ Α) Ειδικής Ανοσίας 1) Β-Λεμφοκυττάρων 2) Τ-Λεμφοκυττάρων Β) Μη Ειδικής Ανοσίας 1) Φαγοκυττάρων 2) ΝΚ-Λεμφοκυττάρων 3) Παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωτική Επιτροπή. Θεματολογία

Οργανωτική Επιτροπή. Θεματολογία Οργανωτική Επιτροπή Πρόεδρος: Μέλη: Λάζαρος Σακκάς Ιωάννης Αλεξίου Χαράλαμπος Γεροδήμος Αθανάσιος Ζιώγας Αλέξιος Ηλιόπουλος Χριστίνα Κατσιάρη Αθανάσιος Κουτρούμπας Ευάγγελος Ντάβας Θεματολογία Ανοσολογία

Διαβάστε περισσότερα

ώστε να αναπτύξει ένα πολλά υποσχόμενο tης θεοδώρας τσώλη

ώστε να αναπτύξει ένα πολλά υποσχόμενο tης θεοδώρας τσώλη Κυριακή 7 Σεπτεμβρίου 2014 TO BHMA science επιμελεια:χριστινα ψυχαρη www.tovima.gr/science/ αστροφωτογραφία ουράνια κλικ Εν αναμονή των αποτελεσμάτων διεθνούς αστρονομικού φωτογραφικού διαγωνισμού, απολαύστε

Διαβάστε περισσότερα

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Μια υποτιμημένη ασπίδα προστασίας Παναγιώτης Ζώης Όλγα Καράμπαλη Ιδιώτες Πνευμονολόγοι Πνευμονιοκοκκική νόσος Προκαλείται: από τον πνευμονιόκοκκο (Streptococcus pneumoniae)

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ Τάξη: Γ Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητής: Θ Ε Μ Α A 1. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: Α1. Η ρύθμιση της θερμοκρασίας του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΕΠΙΚΑΛΥΨΗΣ. Καλλιόπη Ζάχου. 12 Ο Πανελλήνιο Ηπατολογικό Συνέδριο. Παθολόγος Παθολογική Κλινική & Ερευνητικό Εργαστήριο Παν/μίου Θεσσαλίας

ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΕΠΙΚΑΛΥΨΗΣ. Καλλιόπη Ζάχου. 12 Ο Πανελλήνιο Ηπατολογικό Συνέδριο. Παθολόγος Παθολογική Κλινική & Ερευνητικό Εργαστήριο Παν/μίου Θεσσαλίας ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΕΠΙΚΑΛΥΨΗΣ Καλλιόπη Ζάχου Παθολόγος Παθολογική Κλινική & Ερευνητικό Εργαστήριο Παν/μίου Θεσσαλίας 12 Ο Πανελλήνιο Ηπατολογικό Συνέδριο Χανιά 12-15 Μαΐου 2011 ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης. 2. Νοσήματα της ουρήθρας. 3.

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης. 2. Νοσήματα της ουρήθρας. 3. ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Γυναίκα 42 ετών προσέρχεται στα εξωτερικά ιατρεία παραπονούμενη για δυσουρία ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης 1.1. Κυστίτιδα 1.2. Σκλήρυνση του αυχένα της κύστης

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Στρογγυλό τραπέζι Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Συντονιστής: Η. Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και ιαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Οι διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο, 24 Μαϊου 2003 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

Σάββατο, 24 Μαϊου 2003 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Σάββατο, 24 Μαϊου 2003 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ 1 Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Συχνότητα: Σκύλος >> γάτα Συχνότητα: Θηλυκά >> αρσενικά Εντόπιση: ουροδόχος κύστη, ουρήθρα Αιτιολογία: βακτήρια>μυκοπλάσματα, χλαμύδιες,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιατρική Σχολή 3 η Παιδιατρική Κλινική

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιατρική Σχολή 3 η Παιδιατρική Κλινική 2 Ο ΕΞΑΒ ΟΜΑ Ο 1. ΑΒΡΑΜΙ ΟΥ ΜΑΡΙΑ 28908 2. 28932 3. 28975 4. 28984 5. ΚΑΡΑΚΩΝΣΤΑΝΤΗΣ ΜΑΡΙΟΣ 29148 6. 28088 7. 28972 8. 29163 9. ΜΠΟΥΝΤΩΛΑ ΧΡΥΣΑΝΘΗ 29012 10. 29104 11. 24619 12. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΤ'

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΙΝΩΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΤΟΝ ΕΝΤΕΡΙΚΟ ΒΛΕΝΝΟΓΟΝΟ ΩΣ ΣΤΟΧΟΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΣΤΗ ΝΟΣΟ ΤΟΥ CROHN

Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΙΝΩΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΤΟΝ ΕΝΤΕΡΙΚΟ ΒΛΕΝΝΟΓΟΝΟ ΩΣ ΣΤΟΧΟΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΣΤΗ ΝΟΣΟ ΤΟΥ CROHN ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ιατµηµατικό Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών «Κλινική Φαρµακολογία και Θεραπευτική» Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΙΝΩΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΤΟΝ ΕΝΤΕΡΙΚΟ ΒΛΕΝΝΟΓΟΝΟ ΩΣ ΣΤΟΧΟΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

www.paed-anosia.gr INTERNATIONAL PATIENT ORGANISATION FOR PRIMARY IMMUNODEFICIENCIES www.ipopi.org info@ipopi.org

www.paed-anosia.gr INTERNATIONAL PATIENT ORGANISATION FOR PRIMARY IMMUNODEFICIENCIES www.ipopi.org info@ipopi.org Wiskott-Aldrich Syndrome (WAS) INTERNATIONAL PATIENT ORGANISATION FOR PRIMARY IMMUNODEFICIENCIES ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΑΝΟΣΟANΕΠΑΡΚΕΙΕΣ INTERNATIONAL PATIENT ORGANISATION FOR PRIMARY

Διαβάστε περισσότερα

Αντιγόνο. ξένη) με μια σχετικά ισχυρή δύναμη σύνδεσης.

Αντιγόνο. ξένη) με μια σχετικά ισχυρή δύναμη σύνδεσης. Αντιγόνα Αντισώματα Αντιγόνο Ως αντιγόνο ορίζεται κάθε ουσία που προέρχεται από το εξωτερικό ή εσωτερικό περιβάλλον και είναι ικανή να αντιδράσει με τα προϊόντα της ανοσιακής απάντησης (αναγνωρίζεται από

Διαβάστε περισσότερα

Τι θα συζητήσουμε. Βασικές έννοιες (Ανοσία-Αυτοανοσία) Συμμετοχή αυτοανοσίας στην παθογένεια μη αυτοάνοσων νόσων-σδ2

Τι θα συζητήσουμε. Βασικές έννοιες (Ανοσία-Αυτοανοσία) Συμμετοχή αυτοανοσίας στην παθογένεια μη αυτοάνοσων νόσων-σδ2 Αυτοανοσία στο ΣΔ2 Καλλιόπη Κώτσα Επικ. Καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας-Διαβητολογίας Τμήμα Ενδοκρινολογίας-Μεταβολισμού Διαβητολογικό Κέντρο Α Παθολογική Κλινική ΠΓΝ ΑΧΕΠΑ Τι θα συζητήσουμε Βασικές έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Παθολογική Κλινική Γ.Ν. «Η Παμμακάριστος» ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Κωνσταντινίδης Ιωάννης Συντ. Διευθυντής Μανιατάκου Μαρία Επικ. Παθολόγος Παρούσα νόσος Άνδρας 38 ετών με: Εμπύρετο

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι ομοιοστατικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΡΑ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΡΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΡΑ Ορισμός? Η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία συστηματική φλεγμονώδης νόσος που προσβάλλει πολλές αρθρώσεις του σώματος. Η φλεγμονώδης διεργασία προσβάλλει καταρχήν την «επένδυση»

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 1 ο : Άνθρωπος και Υγεία

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 1 ο : Άνθρωπος και Υγεία Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 1 ο : Άνθρωπος και Υγεία Ομοιόσταση: η ικανότητα του οργανισμού να διατηρεί σταθερές τις συνθήκες του εσωτερικού περιβάλλοντος (θερμοκρασία, συγκεντρώσεις διάφορων συστατικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΙΔΟΑΛΛΕΡΓΙΟΛΟΓΙΚΗ Ε ΤΑΙΡΕΙΑ. Σχολείο Κλινικής Ανοσολογίας

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΙΔΟΑΛΛΕΡΓΙΟΛΟΓΙΚΗ Ε ΤΑΙΡΕΙΑ. Σχολείο Κλινικής Ανοσολογίας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΙΔΟΑΛΛΕΡΓΙΟΛΟΓΙΚΗ Ε ΤΑΙΡΕΙΑ Σχολείο Κλινικής Ανοσολογίας ΝΑΥΠΛΙΟ, ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ ΑΜΑΛΙΑ 28 30 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 28 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2014 15.00 16.25 Εγγραφές 16.25 16.30 Έναρξη 16.30 18.30 ΠΡΩΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο

Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο 10 η Ημερίδα Ελληνικής Εταιρίας Αιμαφαίρεσης Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο Δημήτριος Ε. Μπούτσης Διευθυντής Αιματολογικής Κλινικής Ναυτικού Νοσοκομείου Αθηνών Ορισμός Αντιφωσφολιπιδικού Συνδρόμου Αρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων. Χρυσούλα Νικολάου

Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων. Χρυσούλα Νικολάου Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων Χρυσούλα Νικολάου Νευροεκφυλιστικά Νοσήματα Νοσολογικές οντότητες, συχνά κληρονομικής αρχής, με προσβολή συγκεκριμένων ανατομικών δομών του Ν.Σ, (επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ C ΣΤΗ ΧΝΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ C ΣΤΗ ΧΝΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιατρική Σχολή 3 η Παιδιατρική Κλινική

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιατρική Σχολή 3 η Παιδιατρική Κλινική 3 Ο ΕΞΑΒΔΟΜΑΔΟ 1 28911 ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ 2 29132 ΧΡΗΣΤΟΣ 4 28940 ΙΩΑΝΝΗΣ 5 29143 ΔΗΜΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ 6 28947 ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ 7 29251 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ 8 29228 ΣΤΑΥΡΟΣ 9 29232 ΛΑΜΠΡΟΥ ΣΤΑΜΑΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΜΗ ΕΙ ΙΚΗΣ ΑΝΟΣΙΑΣ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΜΗ ΕΙ ΙΚΗΣ ΑΝΟΣΙΑΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΜΗ ΕΙ ΙΚΗΣ ΑΝΟΣΙΑΣ Θεοδώρα Κεραµιτσόγλου Ανοσοβιολογικό Τµήµα Π.Γ.Ν.-Μ. «Έλενα Βενιζέλου» Βενιζέλου» Μό Ανατοµικοί (Φυσικοί) Φραγµοί Τ ο ξ ίν ε ς λ υ ν σ η Μη ειδική ΑνοσίαTLRs Ανοσιακό Σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική προσέγγιση βακτηριακών λοιμώξεων ΚΝΣ. Μαρία Θεοδωρίδου

Θεραπευτική προσέγγιση βακτηριακών λοιμώξεων ΚΝΣ. Μαρία Θεοδωρίδου Θεραπευτική προσέγγιση βακτηριακών λοιμώξεων ΚΝΣ Μαρία Θεοδωρίδου ΕΠΙΒΙΩΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ* ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΙΩΣΗ Ουδεμία 0% - 8% Υπεράνοσος ίππειος ορός 16% Σουλφοναμίδες 12% - 28% Υπεράνοσοςίππειοςορόςκαισουλφοναμίδες

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα εξειδίκευσης στη λοιμωξιολογία στη Γʹ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Πρόγραμμα εξειδίκευσης στη λοιμωξιολογία στη Γʹ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ 1 Πρόγραμμα εξειδίκευσης στη λοιμωξιολογία στη Γʹ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Υπεύθυνοι για την εκπαίδευση των εξειδικευομένων είναι οι: Εμμανουήλ Ροηλίδης, Καθηγητής Παιδιατρικής Λοιμωξιολογίας Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ. Μαλτέζος Ιωάννης

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ. Μαλτέζος Ιωάννης ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ Μαλτέζος Ιωάννης Κληρονομικότητα Το σώμα μας αποτελείται από εκατομμύρια κύτταρα εκ των οποίων τα περισσότερα εξ αυτών

Διαβάστε περισσότερα

Συλλογή Υπεζωκοτικού Υγρού σε Συστηματικά Νοσήματα

Συλλογή Υπεζωκοτικού Υγρού σε Συστηματικά Νοσήματα Συλλογή Υπεζωκοτικού Υγρού σε Συστηματικά Νοσήματα Γιάννης Καλομενίδης Πνευμονολόγος B Πνευμονολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Νοσοκομείο «Αττικόν» Τύπος προσβολής «Ξηρά» Πλευρίτιδα Υπεζωκοτική συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

3ο ΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ

3ο ΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ 3ο ΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ι ΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Κ Υ Κ Λ Ο Ι Μ Α Θ Η Μ Α Τ Ω Ν 2 0 1 5 1ος Κύκλος Σάββατο, 12 Σεπτεµβρίου 2015 2ος Κύκλος Σάββατο, 21 Νοεµβρίου 2015 3ος Κύκλος Σάββατο, 5 εκεµβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Μονάδες 25 Α1.

Διαβάστε περισσότερα

ANOΣΟΓΗΡΑΝΣΗ. Ιωάννα Οικονοµίδου. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών

ANOΣΟΓΗΡΑΝΣΗ. Ιωάννα Οικονοµίδου. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών ANOΣΟΓΗΡΑΝΣΗ Ιωάννα Οικονοµίδου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών Το ανοσιακό σύστηµα θεωρείται αποφασιστικός παράγοντας για την διατήρηση της υγείας και την επιβίωση στους ηλικιωµένους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Το σύστηµα του συµπληρώµατος 2. Η λεκτινική οδός - Η πρωτεϊνη ΜBL (Mannose Binding Lectin) 3. Εξέλιξη του συστήµατος του συµπληρώµατος

ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Το σύστηµα του συµπληρώµατος 2. Η λεκτινική οδός - Η πρωτεϊνη ΜBL (Mannose Binding Lectin) 3. Εξέλιξη του συστήµατος του συµπληρώµατος ΕΙΣΑΓΩΓΗ 4 1. Το σύστηµα του συµπληρώµατος 5 1.Α. Τα συστατικά του συµπληρώµατος 8 1.Β. Χρωµοσωµική εντόπιση των γονιδίων του συµπληρώµατος και γενετική σύνδεση 10 1.Γ. Οι οδοί ενεργοποίησης του συστήµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΕΥΑΙΣΘΗΣΙΑ. IgE. Αικ. Παυλίτου Τσιόντση Γ.Ν.Θ. Παπαγεωργίου

ΥΠΕΡΕΥΑΙΣΘΗΣΙΑ. IgE. Αικ. Παυλίτου Τσιόντση Γ.Ν.Θ. Παπαγεωργίου ΥΠΕΡΕΥΑΙΣΘΗΣΙΑ IgE Αικ. Παυλίτου Τσιόντση Γ.Ν.Θ. Παπαγεωργίου Ανοσιακό Σύστηµα-Ανοσιακή απόκριση Προστατεύει τον οργανισµό από παθογόνους και ξένους παράγοντες, µ ένα σύνολο µηχανισµών που αποτελούν την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ A Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Μ. Τετάρτη 8 Απριλίου 2015 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες Α1 - γ, Α2 - δ, Α3 - α, Α4 - β, Α5 - α ΘΕΜΑ Β ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1. Παθογόνα

Διαβάστε περισσότερα

Επιλέξτε τη σωστή απάντηση, βάζοντας σε κύκλο το αντίστοιχο γράμμα:

Επιλέξτε τη σωστή απάντηση, βάζοντας σε κύκλο το αντίστοιχο γράμμα: ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή 10 Οκτωβρίου 2010 ΘΕΜΑ 1 ο: Επιλέξτε τη σωστή απάντηση, βάζοντας σε κύκλο το αντίστοιχο γράμμα: 1. Ανήκουν στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς Α. το τοξόπλασμα

Διαβάστε περισσότερα

22nd - 29th April 2014

22nd - 29th April 2014 Τμήμα Ανοσολογίας-Ιστοσυμβατότητας Ειδικό Κέντρο & Κέντρο Αναφοράς για Πρωτοπαθείς Ανοσοανεπάρκειες Παιδιατρική Ανοσολογία Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία», Αθήνα 22nd - 29th April 2014 ΑΡΜΟΝΙΑ Σύλλογος

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιµετώπιση της µέσης ωτίτιδας

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιµετώπιση της µέσης ωτίτιδας Κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιµετώπιση της µέσης ωτίτιδας Νίκος Α. Καρανταγλής Παιδίατρος Επιστηµονικός Συνεργάτης Γ Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ. 1 Ως Μέση Ωτίτιδα ορίζεται η φλεγµονή του µέσου ωτός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΣΗ

ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΣΗ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΣΗ Κυριακή Μασσέλου Ανοσολογικό Εργαστήριο και Εθνικό Κέντρο Ιστοσυμβατότητας ΠΓΝΑ Γ. Γεννηματάς Ιστορική αναδρομή Πρώτη προσπάθεια εμβολιασμού (Jenner, 1798) Τροποποίηση

Διαβάστε περισσότερα

«Επιδημιολογία του Ερυθηματώδους Λύκου- Η εμπειρία της Ομάδας Μελέτης Λύκου της Θεσσαλονίκης» Στεφανίδου Στυλιανή

«Επιδημιολογία του Ερυθηματώδους Λύκου- Η εμπειρία της Ομάδας Μελέτης Λύκου της Θεσσαλονίκης» Στεφανίδου Στυλιανή «Επιδημιολογία του Ερυθηματώδους Λύκου- Η εμπειρία της Ομάδας Μελέτης Λύκου της Θεσσαλονίκης» Στεφανίδου Στυλιανή Ορισμός Ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος (ΣΕΛ) είναι ένα τυπικό μη οργανοειδικό αυτοάνοσο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2004

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2004 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή

Διαβάστε περισσότερα

Με εκτίµηση Οι ιευθυντές της Α και Γ Παιδιατρικής Κλινικής Φ. Παπαχρήστου και Ι. Τσανάκας

Με εκτίµηση Οι ιευθυντές της Α και Γ Παιδιατρικής Κλινικής Φ. Παπαχρήστου και Ι. Τσανάκας 7 2013 2014 2013-2014 ΓΝΘ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Συνεχιζόµενη Ιατρική Εκπαίδευση Μετεκπαιδευτικά Μαθήµατα Παιδιατρικών Κλινικών Περίοδος: Σεπτέµβριος 2013 - Ιούνιος 2014 Τόπος: Αµφιθέατρο «Π. Μεταξάς» Τρίτη 13:00-14:30

Διαβάστε περισσότερα

Επίμονες αρθραλγίες και παροδική αρθρίτιδα ως μόνη πρόδρομη εκδήλωση λοιμώδους ερυθήματος

Επίμονες αρθραλγίες και παροδική αρθρίτιδα ως μόνη πρόδρομη εκδήλωση λοιμώδους ερυθήματος ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 15 Επίμονες αρθραλγίες και παροδική αρθρίτιδα ως μόνη πρόδρομη εκδήλωση λοιμώδους ερυθήματος Τσιμτσιλιάκος Αναστάσιος Παρδαλός Γρηγόριος Εισαγωγή Ο παρβοιός Β19 σχετίστηκε

Διαβάστε περισσότερα

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME Τι είναι; Η αρθρίτιδα του Lyme είναι µία από τις νόσους που προκαλούνται από το µικρόβιο Βorrelia burgdorferi (νόσος του Lyme ή Μπορρελίωση) που

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π.

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π. Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα Εργασία: Γιάννης Π. Εισαγωγή Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται ασθένειες ή μολύνσεις, οι οποίες

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Sjogren: αυτοάνοση επιθηλπτιδα

Σύνδρομο Sjogren: αυτοάνοση επιθηλπτιδα Σύνδρομο Sjogren: αυτοάνοση επιθηλπτιδα Α. Γ. Τζιούφας Αναπλ. Καθηγητής Παθολογικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών ο σύνδρομο Sjogren ή αυτοάνοση επιθηλιΐτιδα είναι ένα χρόνιο αυτοάνοσο

Διαβάστε περισσότερα

Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων. Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας

Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων. Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας Καρδιαγγειακά Επεισόδια : Πρώτη αιτία θανάτου στις αναπτυγµένες χώρες Πολλοί παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΕΣΗ ΣΩΛΗΝΑΡΙΑΚΗ ΝΕΦΡΙΤΙΔΑ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΒΟΥΡΛΑΚΟΥ

ΔΙΑΜΕΣΗ ΣΩΛΗΝΑΡΙΑΚΗ ΝΕΦΡΙΤΙΔΑ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΒΟΥΡΛΑΚΟΥ ΔΙΑΜΕΣΗ ΣΩΛΗΝΑΡΙΑΚΗ ΝΕΦΡΙΤΙΔΑ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΒΟΥΡΛΑΚΟΥ ΔΙΑΜΕΣΗ ΣΩΛΗΝΑΡΙΑΚΗ ΝΕΦΡΙΤΙΔΑ ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΜΗ ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΔΙΑΜΕΣΗ ΣΩΛΗΝΑΡΙΑΚΗ ΝΕΦΡΙΤΙΔΑ ΛΟΙΜΩΔΗΣ 1. Οξεία (βακτηριδιακή) πυελονεφρίτιδα 2. Χρόνια πυελονεφρίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΟΣΟΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗ ΝΟΣΟ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΟΣΟΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗ ΝΟΣΟ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ 25ος ΚΥΚΛΟΣ (1ο ΜΕΡΟΣ) ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΟΣΟΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗ ΝΟΣΟ 18-20 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014 GRAND HOTEL ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Το Σεμινάριο αξιολογείται από τον Πανελλήνιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΚΝΣ ΣΙΔΗΡΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΕΣΥ ΠΓΝΘ ΑΧΕΠΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΚΝΣ ΣΙΔΗΡΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΕΣΥ ΠΓΝΘ ΑΧΕΠΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΚΝΣ ΣΙΔΗΡΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΕΣΥ ΠΓΝΘ ΑΧΕΠΑ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΕΝΥ ΑΜΕΣΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΩΝ ΑΝΤΙΓΟΝΩΝ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ PCR ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Στέφανος Φοινίτσης - Αορτίτις Απεικόνιση 31 Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Λέκτορας Α.Π.Θ. Η αορτίτιδα ορίζεται ως φλεγμονή του τοιχώματος της αορτής. Αιτιολογικά ταξινομείται σε δύο μεγάλες ομάδες:

Διαβάστε περισσότερα

Αίθουσα «Δωδώνη» Ξενοδοχείου Du Lac, ΙΩΑΝΝΙΝΑ Dodoni Hall, Hotel Du Lac, Ioannina, Greece

Αίθουσα «Δωδώνη» Ξενοδοχείου Du Lac, ΙΩΑΝΝΙΝΑ Dodoni Hall, Hotel Du Lac, Ioannina, Greece ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΒΟΡΕΙΟΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Winter Rheumatology Meeting of NW Greece ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ http://www.rheumatology.gr/ 24 & 25 Ιανουαρίου 2014 24 & 25 January 2014 Αίθουσα

Διαβάστε περισσότερα

Θρομβοφιλία. (παθολογική. αιμόσταση). Ο όρος θρομβοφιλία σχετίζεται με επαναλαμβανόμενα ή υποτροπιάζοντα επεισόδια θρομβώσεων (αρτηριακών

Θρομβοφιλία. (παθολογική. αιμόσταση). Ο όρος θρομβοφιλία σχετίζεται με επαναλαμβανόμενα ή υποτροπιάζοντα επεισόδια θρομβώσεων (αρτηριακών «ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΑΝΑΣΤΟΛΕΩΝ ΤΗΣ ΠΗΞΗΣ ΣΤΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ ΙΙ» Π.Γ.Ν.Θ. ΑΧΕΠΑ Βιοχημικό Εργαστήριο, Αιματολογικό Τμήμα Μικροβιολογικού Εργαστηρίου Θυσιάδου Κ, Ραπτάκη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ. Ν.Σ. ΜΑΤΣΑΝΙΩΤΗΣ Θ.Ε. ΚΑΡΠΑΘΙΟΣ και συνεργάτες. τομοσ πρωτοσ ΑΜΥΝΑ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΕΜΒΟΛΙΑ ΛΟΙΜΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ. Ν.Σ. ΜΑΤΣΑΝΙΩΤΗΣ Θ.Ε. ΚΑΡΠΑΘΙΟΣ και συνεργάτες. τομοσ πρωτοσ ΑΜΥΝΑ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΕΜΒΟΛΙΑ ΛΟΙΜΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ISBN 960-7081-68-4 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ Ν.Σ. ΜΑΤΣΑΝΙΩΤΗΣ Θ.Ε. ΚΑΡΠΑΘΙΟΣ και συνεργάτες τομοσ πρωτοσ ΑΜΥΝΑ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΕΜΒΟΛΙΑ ΛΟΙΜΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΑΜΥΝΑ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΟΡΓΑΝΑ ΤΟΥ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εγκυµοσύνη και ρευµατικές παθήσεις

Εγκυµοσύνη και ρευµατικές παθήσεις Εγκυµοσύνη και ρευµατικές παθήσεις Μαρία Γ. Τεκτονίδου Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Εγκυµοσύνη και ρευµατικές παθήσεις Τα ρευµατικά νοσήµατα εκδηλώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΣυζήτησηΠεριστατικούΔώματος Γ.Ν.Α. «ΟΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» Νικήτας Σκληρός, Ε Παθολογική Κλινική 14/11/2012

ΣυζήτησηΠεριστατικούΔώματος Γ.Ν.Α. «ΟΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» Νικήτας Σκληρός, Ε Παθολογική Κλινική 14/11/2012 ΣυζήτησηΠεριστατικούΔώματος Γ.Ν.Α. «ΟΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» Νικήτας Σκληρός, Ε Παθολογική Κλινική 14/11/2012 Γενικάστοιχεία Ιστορικό Το κλινικό περιστατικό αφοράγυναίκα34 ετώνμε βαριά αρτηριακή υπέρταση, τελικό

Διαβάστε περισσότερα

Λεμφώματα πνεύμονα (συνέχεια) Πηνελόπη Κορκολοπούλου Επ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστημίου Αθηνών

Λεμφώματα πνεύμονα (συνέχεια) Πηνελόπη Κορκολοπούλου Επ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστημίου Αθηνών Λεμφώματα πνεύμονα (συνέχεια) Πηνελόπη Κορκολοπούλου Επ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστημίου Αθηνών Αγγειοκεντρική ανοσοϋπερπλαστική νόσος / λέμφωμα πνεύμονος ΕΒV B T/NΚ Λεμφωματώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΕΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΜΗ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟ ΣΟΒΑΡΟ ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ

ΔΕΙΚΤΕΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΜΗ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟ ΣΟΒΑΡΟ ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ ΔΕΙΚΤΕΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΜΗ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟ ΣΟΒΑΡΟ ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΤΣΑΟΥΝΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΜΟΝΑΔΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ- Κ.Ε.Θ. ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΟΙΔΗΜΑΤΩΝ ΠΕΤΡΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΟΙΔΗΜΑΤΩΝ ΠΕΤΡΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΟΙΔΗΜΑΤΩΝ ΠΕΤΡΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΡΙΣΜΟΙ οίδηµα ορίζεται η αύξηση του όγκου του υγρού του διάµεσου χώρου, η οποία οδηγεί συνήθως σε εµφανή διόγκωση ιστών για να διαπιστωθεί

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης και Ανοια. Κωνσταντίνος Σ. Πετσάνης Νευρολόγος

Σακχαρώδης Διαβήτης και Ανοια. Κωνσταντίνος Σ. Πετσάνης Νευρολόγος Σακχαρώδης Διαβήτης και Ανοια Κωνσταντίνος Σ. Πετσάνης Νευρολόγος ΑΝΟΙΑ Η απώλεια, συνήθως προιούσα,των νοητικών λειτουργιών, χωρίςδιαταραχήτηςαντίληψηςκαι του επιπέδου συνείδησης ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΝΟΙΑΣ ΚΑΤA

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ DVM, GPCertSAM, GPCertEndo (ESVPS) 3Ο FORUM ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ 10-12 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΟΥ

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ DVM, GPCertSAM, GPCertEndo (ESVPS) 3Ο FORUM ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ 10-12 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ DVM, GPCertSAM, GPCertEndo (ESVPS) 3Ο FORUM ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ 10-12 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΟΥ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ALP ; ΕΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΟΜΑΔΑ ΕΝΖΥΜΩΝ ΠΟΥ ΚΑΤΑΛΥΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ Παθοφυσιολογία, Διάγνωση και Αντιμετώπιση Alexander Kofinas, MD Director Kofinas Perinatal Associate Professor Clinical Obstetrics and Gynecology Cornell University, College of Medicine

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωτική Επιτροπή. Θεματολογία

Οργανωτική Επιτροπή. Θεματολογία Οργανωτική Επιτροπή Πρόεδρος: Μέλη: Λάζαρος Σακκάς Ιωάννης Αλεξίου Χαράλαμπος Γεροδήμος Αθανάσιος Ζιώγας Αλέξιος Ηλιόπουλος Χριστίνα Κατσιάρη Αθανάσιος Κουτρούμπας Ευάγγελος Ντάβας Θεματολογία Επείγουσες

Διαβάστε περισσότερα

Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών

Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών Κωνσταντίνος Χαλκιάς Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών «Συνήθη Συµβάµατα του Χειµώνα από το αναπνευστικό και Βασικές γνώσεις αντιµετώπισής τους µε σκευάσµατα OTC- ΒΗΧΑΣ» Ο βήχας είναι

Διαβάστε περισσότερα

1η Πανελλήνια Ημερίδα Νόσου Κοιλιοκάκης

1η Πανελλήνια Ημερίδα Νόσου Κοιλιοκάκης 1η Πανελλήνια Ημερίδα Νόσου Κοιλιοκάκης Σάββατο 20 Ιουνίου 2009 ΚΟΙΛΙΟΚΑΚΗ Εντεροπάθεια απο γλουτένη Ιωάννης Α. Καραγιάννης MD, FRCP, FACG, AGAF Γαστρεντερολογικό Τμήμα «Κωνσταντοπουλειο» Νοσοκομείο ΚΟΙΛΙΟΚΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘ. ΤΖ. ΚΟΥΡΕΑ ΚΡΕΜΑΣΤΙΝΟΥ Δρ. ΤΖΩΡΤΖΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΠΙΛΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO I) ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO II) ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ Ο ΝΕΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ STRESS ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΩΝ Ο Δείκτης Stress των επινεφριδίων (ASI ) πρωτοεµφανίστηκε το 1989 για να εκτιµήσει το Stress, η κύρια αιτία θνησιµότητας και θνητότητας. Πρόσφατα,

Διαβάστε περισσότερα

HIV λοίμωξη στα παιδιά: από τη θεραπεία... στην πρόληψη. Βάνα Παπαευαγγέλου ΑΤΤΙΚΟΝ 30/09/2014

HIV λοίμωξη στα παιδιά: από τη θεραπεία... στην πρόληψη. Βάνα Παπαευαγγέλου ΑΤΤΙΚΟΝ 30/09/2014 HIV λοίμωξη στα παιδιά: από τη θεραπεία... στην πρόληψη Βάνα Παπαευαγγέλου ΑΤΤΙΚΟΝ 30/09/2014 Περιεχόµενα Επιδηµιολογία HIV λοίµωξης (2014) ΟιόςHIV ιάγνωση κλινική εικόνα Θεραπεία Κάθετη µετάδοση: απο

Διαβάστε περισσότερα

Ψαλλίδας Ιωάννης, Μαγκούτα Σοφία, Παππάς Απόστολος, Μόσχος Χαράλαµπος, Βαζακίδου Μαρία Ελένη, Χαράλαµπος Ρούσσος, Σταθόπουλος Γέωργιος, Καλοµενίδης

Ψαλλίδας Ιωάννης, Μαγκούτα Σοφία, Παππάς Απόστολος, Μόσχος Χαράλαµπος, Βαζακίδου Μαρία Ελένη, Χαράλαµπος Ρούσσος, Σταθόπουλος Γέωργιος, Καλοµενίδης Ψαλλίδας Ιωάννης, Μαγκούτα Σοφία, Παππάς Απόστολος, Μόσχος Χαράλαµπος, Βαζακίδου Μαρία Ελένη, Χαράλαµπος Ρούσσος, Σταθόπουλος Γέωργιος, Καλοµενίδης Ιωάννης µορφή κακοήθειας που αναπτύσεται από

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Σχετικά με τα ποσοστά συμμετοχής φαρμάκων»

ΘΕΜΑ: «Σχετικά με τα ποσοστά συμμετοχής φαρμάκων» Δ Ι Ο Ι Κ Η Σ Η ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΘΗΝΑ : 26-3-2010 ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ Αριθ. Πρωτ.: Γ 55/ 749 ΤΜΗΜΑ : ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΤΙΛΗΨΗΣ Ταχ. Δ/νση: Aγ. Κων/νου 8/10241 ΑΘΗΝΑ Πληροφορίες: A.Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ. Γ. Λ. Δαΐκος, M.D. Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Λαϊκό Νοσοκομείο. Δεκέμβριος 2014

ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ. Γ. Λ. Δαΐκος, M.D. Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Λαϊκό Νοσοκομείο. Δεκέμβριος 2014 ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ Γ. Λ. Δαΐκος, M.D. Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Λαϊκό Νοσοκομείο Δεκέμβριος 2014 Επιδημιολογία Η πνευμονία είναι η έκτη κατά σειρά αιτία θανάτου Επίπτωση: 500-1000 περιπτώσεις /100.000 Στη χώρα μας υπολογίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Dr Α. Μεντής, Ιατρός Βιοπαθολόγος, Κλινικός Μικροβιολόγος ιευθυντής ιαγνωστικού Τμήματος ιευθυντής Εργαστηρίου Ιατρικής Μικροβιολογίας ιευθυντής Εθνικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες. Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος

Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες. Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος Σπονδυλαρθρίτιδες(ΣπΑ) Κύριες εκδηλώσεις 1. Aξονική προσβολή/φλεγµονή ΣΣ 2. Περιφερική αρθρίτιδα 3. Περιφερική ενθεσίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ «ΟΜΟΚΕΝΤΡΟ» ΦΛΩΡΟΠΟΥΛΟΥ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ «ΟΜΟΚΕΝΤΡΟ» ΦΛΩΡΟΠΟΥΛΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό κάθε μίας από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα