ΜΕΤΑΜΕΣΟΝΥΚΤΙΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΕΤΑΜΕΣΟΝΥΚΤΙΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ"

Transcript

1 ΜΕΤΑΜΕΣΟΝΥΚΤΙΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ 1

2 2

3 SEX AND THE CITY Ταυτότητα και αναζήτηση νοήματος στη μετανεωτερική αφήγηση 3

4 4 SEX AND THE CITY Ταυτότητα και αναζήτηση νοήματος στη μετανεωτερική αφήγηση διόρθωση: AÓÙÒÓË ËÌËÙÚ Ô σελιδοποίηση-εκτύπωση: ΛΥΧΝΟΣ ΕΠΕ - Γραφικές Τέχνες Πέτρας 16, Αθήνα - Τηλ.: Μεταμεσονύκτιες Εκδόσεις ΕΠΕ, Αθήνα 2011 Αλεξάνδρου Σούτσου 18, Αθήνα τηλ , φαξ & τηλ ISBN:

5 5 SEX AND THE CITY Ταυτότητα και αναζήτηση νοήματος στη μετανεωτερική αφήγηση Επιμέλεια: ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΓΑΖΗ Εισαγωγή: ΜΑΡΘΑ ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ ΜΕΤΑΜΕΣΟΝΥΚΤΙΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

6 6

7 7 Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α Κατάλογος Συνεργατών Πρόλογος, ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΓΑΖΗ Εισαγωγή, ΜΑΡΘΑ ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ Αναζητώντας το χαμένο τόπο: προς μια αποδόμηση της θηλυκής ταυτότητας και της διαφυλικής αφήγησης στην πόλη, ΠΑΤΡΙΤΣΙΑ ΓΕΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Ρομαντική αγάπη, Ναρκισσιστική Κουλτούρα και Έμφυλος Εαυτός: η εξιδανικευμένη ουτοπία της Carrie Bradshaw για τον Big, ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΓΑΖΗ Προβολή του αρσενικού αρχέτυπου στα θηλυκά στερεότυπα του Sex and the City, CArmEN PEñAfIEl Sex and the City: Αναπαραστάσεις της θηλυκότητας, ρήξεις και συνέχειες των κυρίαρχων προτύπων, ΓΙωΡΓΟΣ ΜΑΡΚΑΤΑΣ Η ιδεολογία της καθημερινής ζωής: πρότυπα γυναίκας στη σειρά Sex and the City, ΧΡΙΣΤΙΑΝΑ ΚωΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ Sex and the City: Η αναζήτηση της ευτυχίας στα χρόνια της κατανάλωσης, ΙωΑΝΝΑ ΒωΒΟΥ

8 8 Η αλλοτρίωση του life style στο Sex and the City, ΓΕωΡ- ΓΙΑΔΗΣ ΚωΣΤΑΣ Βιώνοντας το Sex and the City: η εσωτερίκευση της «φίρμας», ANouk BIjl, WENDY von kriegenbergh, renske van BroWNSWIjk «Μου αρέσει να παρακολουθώ Sex and the City» - Ένα πορτρέτο της Πορτογαλίδας καταναλώτριας, PAulA CorDEIro, ANA fernambuco, INES BETTENCourT DA CAmArA Sex and the City: όταν το μποέμ συναντά τη μπουρζουαζία, ΝΙΚΟΣ ΠΑΝΑΓΙωΤΟΥ Sex and the City 2.0. Διερευνώντας το μετανεωτερικό τηλεοπτικό προϊόν στα κοινωνικά δίκτυα, ΔΗΜΗΤΡΑ ΔΗ- ΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Sex and the City: Στην εκλειπτική της μετανεωτερικής ταυτότητας, ΒΑΙΑ ΔΟΥΔΑΚΗ

9 9 Κ α τ ά λ ο γ ο ς Σ υ ν ε ρ γ α τ ώ ν H Anouk Bijl είναι Λέκτορας Σπουδών Επικοινωνίας στο Τμήμα media Entertainment του Πανεπιστημίου Άμστερνταμ. Η renske van Bronswijk είναι Λέκτορας Πολιτισμικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Άμστερνταμ. Η Ιωάννα Βώβου είναι Λέκτορας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, μέλος του Centre d'etudes sur les Images et les Sons médiatiques του université Paris III - Sorbonne Nouvelle. Η Inês Bettencourt da Câmara είναι Λέκτορας Επικοινωνίας στο Polytechnical Institute of Tomar, της Λισσαβώνας. Η Paula Cordeiro είναι Λέκτορας Σπουδών Ραδιοφώνου και Πολυμέσων στην Σχολή Πολιτικών και Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Λισσαβώνας. Η Ana fernambuco είναι Λέκτορας Κοινωνιολογίας, με έμφαση στις Πολιτισμικές και Αστικές Σπουδές, στο Πανεπιστήμιο lusíada της Λισσαβώνας. Η Αγγελική Γαζή είναι Ψυχολόγος Επικοινωνίας, Επίκουρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Επικοινωνίας και Σπου-

10 10 δών Διαδικτύου του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου. Η Πατρίτσια Γερακοπούλου είναι Κοινωνική Ψυχολόγος, διδάσκουσα στο Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ του Πανεπιστημίου Αθηνών και σύμβουλος ποιοτικής έρευνας στην Ιατρική Σχολή Αθηνών. Ο Κώστας Γεωργιάδης είναι Επικοινωνιολόγος και ειδικεύεται σε θέματα Πολιτικής Επικοινωνίας και Διαχείρισης Θεάματος. Η Δήμητρα Δημητρακοπούλου είναι Λέκτορας υπό διορισμό στην Εναλλακτική και Συμμετοχική Δημοσιογραφία στο Τμήμα Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ του ΑΠΘ. Η Βάια Δουδάκη είναι Λέκτορας Μέσων Επικοινωνίας και Δημοσιογραφίας στο Τμήμα Επικοινωνίας και Σπουδών Διαδικτύου του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου. Η Wendy von kriegenbergh κατέχει msc στις Σπουδές Επικοινωνίας από το Πανεπιστήμιο Άμστερνταμ. Η Χριστιάνα (Χρυσούλα) Κωνσταντοπούλου είναι Καθηγήτρια Κοινωνιολογίας, με έμφαση στην Επικοινωνία, στο Τμήμα Κοινωνιολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου και Πρόεδρος της Ερευνητικής Επιτροπής "Κοινωνιολογία της Επικοινωνίας, της Γνώσης και του Πολιτισμού" της Διεθνούς Κοινωνιολογικής Εταιρίας (ISA). Ο Γιώργος Μαρκατάς είναι μεταπτυχιακός φοιτητής του Τμήματος Επικοινωνίας και Μέσων Μαζικής Ενημέ-

11 11 ρωσης του Πανεπιστημίου Αθηνών στην κατεύθυνση Πολιτισμικές Σπουδές. Ο Νίκος Παναγιώτου, είναι Λέκτορας στην Κοινωνιολογία των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης στο Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου. Η Carmen Peñafiel είναι Καθηγήτρια Επικοινωνίας, Δημοσιογραφίας και Τηλεοπτικών Σπουδών στο Τμήμα Δημοσιογραφίας του Πανεπιστημίου της Χώρας των Βάσκων.

12 12

13 13 Π ρ ό λ ο γ ο ς ΑΓΓΕΛΙΚH ΓΑΖH Το πρώτο ερώτημα που, ίσως εύλογα, ανακύπτει από τον τίτλο αυτού του βιβλίου, θα μπορούσε να συνοψιστεί στην εξής διατύπωση: που αποσκοπεί η έκδοση ενός συλλογικού τόμου για την συγκρότηση της ταυτότητας μέσω της διαρκούς κατανάλωσης και ανάγκης, του σεξ, της μόδας, της εμπορευματοποίησης, του στυλ και της αφθονίας, σε μια περίοδο βαθιάς οικονομικής ύφεσης; Η απάντηση έρχεται αβίαστα από την προδηλότητα της ιστορίας της σειράς: αν το Sex and the City έδωσε εναύσματα για την ανάδυση της συζήτησης γύρω από τα καταναλωτικά πρότυπα, την έμφυλη ταυτότητα, την κοινωνική οργάνωση, τις διαπροσωπικές και κοινωνικές σχέσεις, το επόμενο στάδιο της προβληματικής που αναπτύσσεται αφορά στην αναζήτηση ενός «πλούτου» που δεν σχετίζεται με τα παραπάνω. Η έκπτωση της μετανεωτερικής κοινωνίας των ποικίλων μορφών αφθονίας, περιγράφεται και ερμηνεύεται επαρκώς από τα δώδεκα κείμενα που φιλοξενούνται στο συγκεκριμένο βιβλίο, ενώ η εστίαση στην ατομική και κοινωνική καταναγκαστική διαρκή αναζήτηση νοήματος οδηγεί τους συγγραφείς του βιβλίου στην επανεξέταση του συστήματος των αναγκών και του ακόρεστου πόθου, που εδράζεται στην έλλειψη του ατόμου και συγκροτεί πολυδάπανα την ταυτότητα. Η τηλεόραση και οι πολιτισμικές βιομηχανίες, παγκοσμίως και κυρίως μετά την ψηφιακή σύγκλιση που αφορά

14 14 στις διαδικασίες μετάδοσης, αποχωρικοποιούνται, συστήνοντας ένα εξαιρετικά δυναμικό σύνολο ατομικιστικών αξιών. Η έννοια της παγκοσμιοποίησης, όλο και συχνότερα, επικρίνεται ως μια ηγεμονική διαδικασία ομογενοποίησης, που εξαφανίζει τις λιγότερο ισχυρές οικονομικά και πολιτικά- κουλτούρες ενώ όλο και λιγότεροι είναι εκείνοι που την αντιλαμβάνονται ως ένα δημοκρατικό και διαπολιτισμικό φαινόμενο. Το Sex and the City αποτελεί μια τηλεοπτική σειρά που δημιουργήθηκε από τον Darren Starr, βασίστηκε στο μυθιστόρημα της Candace Bushnell και μοιάζει να δημιουργεί μια συμπαγή αφήγηση, σημεία της οποίας εγκαθίστανται παγκοσμίως. Η ιδέα ξεκίνησε όταν ο Darren Starr πρώην παραγωγός τηλεοπτικών επιτυχιών, όπως το melrose Place το Beverly Hills και πιο πρόσφατα το miss match - γίνεται φανατικός αναγνώστης της στήλης, που δημοσιεύεται στο εβδομαδιαίο έντυπο New York observer, υπό τον τίτλο Sex and the City. Συντάκτρια της στήλης είναι η δημοσιογράφος Candace Bushnell από το Μανχάταν. Υιοθετώντας ένα ξεχωριστό σκηνοθετικό ύφος, χρησιμοποιώντας κινηματογραφικές τεχνικές και εγκαταλείποντας το ζωντανό κοινό και το στούντιο, η τηλεοπτική σειρά εστιάζει στην καθημερινή ζωή και τις επιθυμίες τεσσάρων γυναικών, γύρω στα τριανταπέντε, που ζουν και «περιφέρονται» στη Νέα Υόρκη. Παραμένοντας αχώριστες φίλες, οι τέσσερις γυναίκες του Sex and the City, ενδύονται την μετανεωτερική ταυτότητα του αστικού περιβάλλοντος του Μανχάταν. Η ψευδαισθησιακή υπερβολή, η εκκεντρικότητα και το εξεζητημένο περιβάλλον της Νέας Υόρκης αποϋλοποιούν τις ανθρώπινες και ερωτικές σχέσεις, μετατρέποντάς τες σε παραστάσεις πλούτου, σπατάλης και επίδειξης. Η Carrie Bradshaw, μια χειραφετημένη συγγραφέας/

15 χρονογράφος και αφηγήτρια της ιστορίας, αποτελεί τον χαρακτήρα-κλειδί κάθε επεισοδίου. Μέσω της εβδομαδιαίας στήλης που διατηρεί στη New York Star, η πρωταγωνίστρια πραγματεύεται θέματα αναφορικά με την φιλία, το φλερτ, το σεξ, το χρήμα, την καριέρα, τις ανθρώπινες σχέσεις, την ομοφυλοφιλία και την γυναικεία χειραφέτηση. Η Charlotte York, μια ρομαντική και συντηρητική έμπορος τέχνης, η Samantha Jones, σύμβουλος δημοσίων σχέσεων, με αυξημένη σεξουαλική επιθυμία και η Miranda Hobbes, η δυναμική και εργασιομανής δικηγόρος αποτελούν τους υπόλοιπους τρεις χαρακτήρες της σειράς. Τέσσερις ζωές που συναντιούνται και συγχωνεύονται, στην ματαιοδοξία του νεοϋορκέζικου σκηνικού, μεταξύ 1998 και 2004, λειτουργώντας τελικά ως φόρουμ σημείων σε έξι κύκλους τηλεοπτικών επεισοδίων και δυο, πρόσφατες, κινηματογραφικές ταινίες. Στο πλαίσιο αυτό η προσπάθεια διατύπωσης και δημιουργίας μετα-ερμηνευτικών σχημάτων, για την τηλεοπτική σειρά και τις κινηματογραφικές ταινίες Sex and the City, συντελείται στην πραγματικότητα μέσω της σύλληψης και κατανόησης της διαδικασίας της προσωποποίησης της αφήγησης, που οδηγεί σήμερα στην επιτακτική ανάγκη επαναδιατύπωσης νοήματος. Οι αποτυχημένες απόπειρες νοηματοδότησης της ταυτότητας μέσω της παγκοσμιοποιημένης, προσωποποιημένης και ενίοτε εσωτερικευμένης αφήγησης, ανέδειξαν το αίτημα της επαναδιατύπωσης του νοήματος και οδήγησαν παράλληλα στην σύλληψη και υλοποίηση της έκδοσης του συγκεκριμένου βιβλίου: το επεισόδιο σύμφωνα με το οποίο τα κορίτσια της Νέας Υόρκης δύνανται, ντυμένες υπό την τελευταία λέξη της μόδας, να παρακολουθούν, μόνες, τις ταινίες στον κινηματογράφο τα επεισόδια στα οποία η πρωταγωνίστρια προσπαθεί «να κόψει το τσιγάρο» αλλά κάθε φορά αδυνατεί να αντισταθεί σε 15

16 16 ένα Marlboro η αφήγηση για την αφθονία των ερωτικών και σεξουαλικών συντρόφων, οι οποίοι «κοσμούν» την σειρά κατά τις συζητήσεις των τεσσάρων γυναικών στο brunch ενώ εμφανίζονται παράλληλα στα πάρτι της πόλης και πολύ συχνά στα κρεβάτια των τεσσάρων ηρωίδων επεισόδια για τα προϊόντα ένδυσης και υπόδησης, τα φαγητά και ποτά, το διάσημο κοκτέιλ cosmopolitan, τον καταναγκασμό για την ηδονή. Οι τέσσερις γυναίκες καλλιεργούν τις πιο ζωηρές εμπειρίες και εξυμνούν τη χαμένη ζωή των αισθήσεων Για εκείνες ο κόσμος είναι ένας καθρέφτης Αυτός ο καθρέφτης, στο ίδιο το επίπεδο του εαυτού, δια μέσου μιας συνοχής και συνέργιας, προβάλλει στάσεις, πεποιθήσεις, αξίες και επιβάλλει μια συναίνεση που διακρίνει κανείς, από την υιοθέτηση του έμφυλου, βιωματικού λόγου της πρωταγωνίστριας/δημοσιογράφου, Carrie Bradshaw, στην γυναικεία αρθρογραφία του ελληνικού τύπου, έως την κατασκευή της φαινομενικά απελευθερωμένης, «ακηδεμόνευτης», και χειραφετημένης, 30 something, καταξιωμένης επαγγελματία, που συνωστίζεται με τις υπόλοιπες «μόνες» (singles) στα μπαρ, τις κινηματογραφικές αίθουσες, τα εστιατόρια και τα καφέ της πόλης, μέσα σε μια ναρκισσιστική δίνη «αχαλινωσίας». Τέσσερεις γυναίκες προς γυναικεία κατανάλωση Τέσσερεις γυναικείες ταυτότητες που εσωτερικεύονται, που τις υποδύονται, που γίνονται αντικείμενο ανεπεξέργαστης μίμησης. Η Carrie Bradshaw, η Samantha jones, η mirada Hobbes και η Charlotte York αφηγούνται τα πρόσωπα και τις συμπεριφορές, που οποιαδήποτε γυναίκα μπορεί να υιοθετήσει - ενώ παράλληλα συγκεντρώνουν τα πιο συντηρητικά αλλά και προκλητικά χαρακτηριστικά μιας ταυτότητας, που όσο απελευθερώνεται, τόσο συγχέεται. Αυτή ακριβώς η σύγχυση οδήγησε στα ερευνητικά

17 17 ερωτήματα που διατρέχουν τα κείμενα του βιβλίου: πού εν τέλει βρίσκεται το νόημα και πώς πρέπει να επαναδιατυπωθεί; Πού οδηγεί η παραγωγή προτύπων τεχνητά πολλαπλασιασμένων; Πώς προσωποποιείται η ευτυχία μέσω της εσωτερίκευσης της μάρκας; Πώς περιορίζεται η θηλυκότητα, μέσω της απελευθέρωσης; Τι μπορεί να υποδηλώνει η παρατεταμένη επίδειξη της κατανάλωσης πέραν της απουσίας και της έλλειψης; Πού εν τέλει πρέπει να αναζητήσουμε τον πλούτο, αν δεν βρίσκεται στα υλικά αγαθά; Τα τέσσερα κορίτσια και οι φίλοι τους: ο mr Big, ο Aidan Shaw, ο jack Berger, ο Stanford Blatch, Anthony marentino, ο Steve Brady, ο Harry goldenblatt, η Bunnny mac Dougal, ο Dr. Trey macdougal και ο richard Wright, απαντούν στα παραπάνω ερωτήματα και θέτουν ακόμη ένα: πότε διαχωρίζεται το δικό σου από το δικό μου, πότε προσδιορίζεται ποιός είναι η αντανάκλαση του άλλου; Μήπως, άραγε, την στιγμή που το κατεχόμενο αντικείμενο πάψει να σχετικοποιείται σε σχέση με τους άλλους επέλθει η επανάσταση των σχέσεων, που θα μπορούσε να οδηγήσει στην πραγματική κατασκευή του νοήματος; Αθήνα, Δεκέμβριος 2011

18 18

19 19 Ε Ι Σ Α Γ ω Γ Η ΜAΡΘΑ ΜΙΧΑΗΛIΔΟΥ Από τη σαπουνόπερα στην τηλεόραση «ποιότητας»: σημειώσεις για την εξέλιξη της μελέτης των «γυναικείων» τηλεοπτικών ειδών Η προβολή και παγκόσμια επιτυχία της τηλεοπτικής σειράς Sex and the City υπήρξε αντικείμενο δημόσιας συζήτησης και σχολιασμού, τόσο δημοσιογραφικού όσο και επιστημονικού, φέρνοντας στο προσκήνιο, για μια ακόμα φορά, το πολύπτυχο ζήτημα της τηλεοπτικής αναπαράστασης του φύλου και συγκεκριμένα της θηλυκότητας. Οι θεματικές της σεξουαλικής και της καταναλωτικής απόλαυσης που η σειρά πραγματευόταν μέσω της αφήγησης των περιπετειών των τεσσάρων γυναικών φίλων, πόλωσαν τον δημοσιογραφικό, τουλάχιστον, λόγο. Από τη μία, οι υποστηρικτές της σειράς, με κεντρική θέση ότι η σειρά λειτούργησε σαν μια αργοπορημένη αλλά παρόλα αυτά ευπρόσδεκτη πνοή ρεαλισμού στις τηλεοπτικές αναπαραστάσεις όχι μόνο της θηλυκότητας αλλά και της σύγχρονης πολυσχιδούς σεξουαλικότητας, υποστηρίζοντας ότι αν και «το Sex and the City προφανώς δεν είναι ένα πρόγραμμα για την γκέι ζωή (αν και οι γκέι τηλεθεατές αστειεύονται ότι παρότι αφορά τέσσερις κυρίως ετεροφυλόφιλες γυναίκες, στην πραγματικότητα αφορά τους γκέι άνδρες γιατί ποιος άλλος θα είχε τόσο πολύ σεξ με

20 20 τόσο λίγες ενοχές;)» είναι παρόλα αυτά «Το πρόγραμμα που καταλαβαίνει τη γκέι ζωή» (frutkin, 2002). Από την άλλη, οι δημοσιογράφοι και κριτικοί που υποστήριξαν ότι οι ηρωίδες της σειράς στερούνταν βάθους, καθώς το μόνο που τις ενδιέφερε ήταν η μόδα και το σεξ, καθιστώντας τες, σύμφωνα με τη σαρκαστική ετυμηγορία της Nancy franklin, τηλεκριτικού του περιοδικού New Yorker, «άκρως αναξιόπιστους αφηγητές» (1998:75) ή υπεύθυνες ακόμα και για την απότομη μεταστροφή της πολιτικής στάσης του κριτικού κινηματογράφου του New Yorker, ο οποίος, στην κριτική του για την ταινία που ακολούθησε την τηλεοπτική σειρά και βασίστηκε στην επιτυχία της, πριν σημειώσει και αυτή με τη σειρά της την αναμενόμενη επιτυχία, καταλήγει ομολογώντας πως «μπήκε στην αίθουσα με ελπίδες για ένα ευχάριστο απόγευμα και βγήκε ως σκληροπυρηνικός μαρξιστής, το κεφάλι του μια δίνη από ντουλάπες, ψευδαισθήσεις και συγκαλυμμένους γατίσιους ανταγωνισμούς» (lane, 2008:2). Τόσο η εντυπωσιακή επιτυχία της σειράς όσο και ο όγκος των δημοσιευμάτων και η ένταση των θέσεων που έχουν εκφραστεί στη δημόσια συζήτηση γι αυτή, την καθιστούν προνομιακό αντικείμενο για τη μελέτη των έμφυλων αναπαραστάσεων της σύγχρονης τηλεόρασης. Επιπλέον, καθώς η σειρά ενσωματώνει τάσεις - ειδολογικές, κειμενικές και θεσμικές - που χαρακτηρίζουν τη σύγχρονη τηλεόραση «ποιότητας» αναδεικνύει τα όρια των παλαιότερων καθιερωμένων αναλύσεων της σχέσης φύλου και τηλεόρασης και αναδιαρθρώνει τα ερευνητικά ερωτήματα και τις προσεγγίσεις της σχέσης αυτής, όπως φαίνεται και στα περιεχόμενα αυτού του τόμου. Το θέμα όμως δεν περιορίζεται στα όρια των φεμινιστικών σπουδών επικοινωνίας. Όπως είναι γνωστό, η συστηματική ανάλυση της σχέσης του φύλου και της τηλεόρασης συντέλεσε σημαντικά στην εννοιολογική αναθεώρηση των

21 21 ερευνητικών αντικειμένων των σπουδών επικοινωνίας και πολιτισμού και στην αναδιαμόρφωση των μεθόδων έρευνας και ανάλυσής τους. Η σχέση αυτή δεν υπήρξε μονόπλευρη: οι θεωρητικές και μεθοδολογικές εξελίξεις στο χώρο των σπουδών επικοινωνίας οδήγησαν επίσης σε μια διαρκή αναδιαμόρφωση των κεντρικών ερευνητικών ζητούμενων και μεθόδων στη μελέτη της σχέσης φύλου και ΜΜΕ, ενώ η διαρκής ανανέωση του ίδιου του τηλεοπτικού τοπίου ανέδειξε νέα ζητήματα και προβληματικές. Το κείμενο που ακολουθεί επιχειρεί μια ανασκόπηση των κύριων ερευνητικών αντικειμένων που απασχόλησαν τις αναλύσεις της σχέσης φύλου και μαζικής τηλεόρασης και καταλήγει στο σύγχρονο πλαίσιο του Sex and the City, τη σημερινή τηλεόραση του διαφοροποιημένου κοινού. Τηλεόραση και οικιακότητα: η παραγωγή της σαπουνόπερας Η σταδιακή εξάπλωση της τηλεόρασης και η είσοδος της στην πλειονότητα των νοικοκυριών των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1950 θεωρήθηκε απειλητική για την ιδιωτικότητα του οικογενειακού πυρήνα, που αποτελούσε το ιδεώδες της μεσοαστικής προαστιακής ευημερίας, μιας και θα επέτρεπε στον «έξω κόσμο» να εισβάλλει στην αυστηρά ιδιωτική σφαίρα της οικογένειας. Η κατάλληλη θέση της τηλεοπτικής συσκευής στην οικογενειακή εστία αποτέλεσε αντικείμενο συχνής ενασχόλησης των γυναικείων περιοδικών της εποχής, τα οποία αντιμετωπίσαν το νέο Μέσο ως πιθανή πηγή διατάραξης της οικογενειακής ρουτίνας και τάξης και προτείναν ως λύση την ενσωμάτωσή του στο «οικογενειακό καθιστικό», το οποίο σιγά-σιγά αρχίζει να αντικαθιστά το παραδοσιακό, βικτοριανής καταγωγής, σαλόνι, έτσι ώστε να

22 22 γίνει η θέαση της τηλεόρασης κοινή δραστηριότητα που θα συσπείρωνε όλη την οικογένεια (Spigel, 1992). Η αντικατάσταση του οικογενειακού πιάνου, ως πολιτισμικού αντικειμένου που συσπείρωνε την οικογένεια γύρω από την καλλιέργεια πρακτικών καλαισθησίας και διάκρισης (Bourdieu, 1984), από την τηλεόραση έφερε μαζί της την πιθανότητα ανατροπής τόσο των πολιτισμικών ιεραρχιών, που τοποθετούσαν την υψηλή τέχνη ως βάση ανάπτυξης της οικογενειακής ευαισθησίας που υποτίθεται ότι χαρακτήριζε την ιδιωτική σφαίρα, όσο και των ρυθμών της καθημερινής ζωής του νοικοκυριού, και ιδίως των ρυθμών της οικιακής εργασίας. Από την άλλη, η ίδια η φύση της οικιακής εργασίας - η διάρκεια και συνέχεια της ρουτίνας της και ο κυρίαρχος κοινωνικός καταμερισμός της εργασίας της εποχής που ανέθετε στις γυναίκες το ρόλο της νοικοκυράς και άρα περιχαράκωνε τη δραστηριότητά τους στα όρια της ιδιωτικής σφαίρας, έστρεψαν τους τηλεοπτικούς σταθμούς εξαρχής στις νοικοκυρές ως το κατεξοχήν κοινό της ημερήσιας ζώνης. Επιδιώκοντας να ελκύσουν και να κρατήσουν πιστό στο πρόγραμμα τους αυτό το κοινό, οι τηλεοπτικοί σταθμοί της εποχής δημιούργησαν την ημερήσια ζώνη προγράμματος, την οποία εξόπλισαν με μια σειρά από τηλεοπτικά είδη ειδικά κατασκευασμένα έτσι ώστε να ανταποκρίνονται σε αυτό που θεωρούσαν ότι αποτελούσε τους χαρακτηριστικούς ρυθμούς και πρακτικές θέασης του ιδεώδους τηλεθεατή τους, της «μέσης νοικοκυράς». Σύμφωνα με τις αντιλήψεις αυτές, το κύριο χαρακτηριστικό των πρακτικών θέασης των γυναικών τηλεθεατών ήταν η έλλειψη συγκέντρωσης και η αποσπασματικότητά τους, καθώς η εμπειρία της θέασης έπρεπε να συνδυαστεί με τις υποχρεώσεις της οικιακής εργασίας. Το είδος της σαπουνόπερας αναπτύσσεται στη δεκαετία του 1950, χρηματοδοτούμενο από εταιρείες οικιακών

23 προϊόντων που σκοπό είχαν να προσελκύσουν τις νοικοκυρές στα διαφημιζόμενα προϊόντα των χορηγών. Το είδος υιοθετεί επιλεκτικά και ανασκευάζει στοιχεία από τη ραδιοφωνική σαπουνόπερα αλλά και από το κινηματογραφικό μελόδραμα ακριβώς για να ανταποκριθεί σε αυτή τη βιομηχανική ανάγκη απεύθυνσης σε ένα κοινό που θεωρείται ότι λειτουργεί με διασπασμένη προσοχή και άρα μειωμένες αισθητικές απαιτήσεις (Brunsdon, 1997, Spigel, 1992). Οι αρχικές σαπουνόπερες αποτελούνταν από σύντομα αφηγηματικά επεισόδια διάρκειας μέχρι δεκαπέντε λεπτά, κανένα από τα οποία όμως δεν οδηγούσε στην ολοκλήρωση της πλοκής και της ιστορίας, επιτρέποντας έτσι την εξέλιξη της ιστορίας σε μεγάλο βάθος χρόνου μέσω πολλαπλών σειρών. Καθώς η ολοκλήρωση της αφήγησης αναβάλλεται από επεισόδιο σε επεισόδιο, σε αντίθεση με τις σειρές αυτοτελών επεισοδίων που επίσης αναπτύσσονται την εποχή εκείνη στο πλαίσιο της βραδινής ζώνης, απευθυνόμενες όμως σε ανδρικό κοινό, η απόλαυση της θέασης της σαπουνόπερας προϋποθέτει την παρακολούθησή της σε βάθος χρόνου, έτσι ώστε να αναπτυχθεί εξοικείωση με τους χαρακτήρες και την πλοκή (Allen, 1985). Εξαιτίας της επιτυχίας της σαπουνόπερας στο γυναικείο κοινό της ημερήσιας ζώνης και της χορηγίας της από εταιρείες «ευτελών» οικιακών προϊόντων που επιδίωκαν να προσεταιριστούν το γυναικείο καταναλωτικό κοινό, το είδος έγινε εξαρχής αντιληπτό ως τυπικό προϊόν μαζικής κουλτούρας και χαμηλής αισθητικής, και έτσι, παρά την επιτυχία του, η τηλεοπτική βιομηχανία παρέμεινε δύσπιστη για τις δυνατότητες αξιοποίησης αυτής της αφηγηματικής δομής στις ζώνες υψηλής ακροαματικότητας, θεωρώντας ότι πολύ δύσκολα ένα ανδρικό κοινό θα ενδιαφερόταν για μια συνεχή αφήγηση, η εξέλιξη της οποίας θα απαιτούσε παρακολούθηση από εβδομάδα σε εβδομάδα (Newcomb, 2004). 23

24 24 Η πρώτη φάση ανάπτυξης της τηλεόρασης ως μαζικού μέσου, λοιπόν, καθιέρωσε τη διαίρεση του προγράμματος σε συγκεκριμένες ζώνες που σκοπό είχαν να απευθυνθούν σε συγκεκριμένο κοινό, ταξινομημένο κυρίως με βάση το φύλο, και εδραίωσε, ανασκευάζοντας στοιχεία από καθιερωμένα κινηματογραφικά και ραδιοφωνικά είδη, μια σειρά από είδη με τους δικούς τους κανόνες αφήγησης, που καθιερώθηκαν ως γηγενή της τηλεόρασης αλλά και της δημοφιλούς κουλτούρας γενικότερα. Σε αυτή τη φάση ανάπτυξης θεμελιώθηκε μια κοινή αντίληψη, κυρίως στην ίδια τη βιομηχανία της τηλεόρασης αλλά και στη δήμοσια συζήτηση, του τηλεοπτικού κοινού, και κυρίως του γυναικείου, ως ενός κοινού χαμηλών απαιτήσεων και δεξιοτήτων, ευάλωτου στη διαχείριση της τηλεοπτικής βιομηχανίας και εν δυνάμει υποχείριού της. Η επόμενη ερευνητική γενιά που στράφηκε στην ανάλυση της τηλεόρασης και του γυναικείου κοινού αμφισβήτησε πολλές από αυτές τις αντιλήψεις, έθεσε νέα ερωτήματα, και νομιμοποίησε τη μελέτη μέχρι τότε περιφρονημένων ειδών, και κυρίως της σαπουνόπερας. Η ερμηνευτική στροφή: κωδικοποίηση και αποκωδικοποίηση Οι δυο βασικές παραδοχές της ερευνητικής παράδοσης της αμερικανικής σχολής της μαζικής επικοινωνίας ότι το νόημα των μέσων εξαντλείται στη ρητή, στερεοτυπική απεικόνιση ρόλων και προτύπων και ότι τα πρότυπα αυτά επιδρούν στο κοινό των ΜΜΕ δέχθηκαν σημαντικές κριτικές από μεταγενέστερες έρευνες, που συγκρότησαν αυτό που ο Stuart Hall (1980, Χωλ, 1988) ονόμασε «ερμηνευτική στροφή» στις σπουδές επικοινωνίας. Κομβική υπήρξε η συνεισφορά του ίδιου του Stuart Hall, σύμφωνα

25 25 με την οποία το νόημα της τηλεόρασης, και, κατ επέκταση των ΜΜΕ, πρέπει να αναλυθεί ως ένα κύκλωμα επικοινωνίας, που αποτελείται από «συνδεδεμένες αλλά διακριτές στιγμές παραγωγή, κυκλοφορία, διανομή/κατανάλωση, αναπαραγωγή» (1980α: 128). Η κάθε μία από αυτές τις στιγμές αποτελεί στάδιο στην αλυσίδα παραγωγής νοήματος του κειμένου των ΜΜΕ. Έτσι, το νόημα που παράγεται στην οποιαδήποτε επικοινωνιακή περίπτωση αποτελεί συνάρτηση δύο διαδικασιών, κωδικοποίησης στο κείμενο και αποκωδικοποίησης από το κοινό. Οι διαδικασίες αυτές δεν συμπίπτουν απαραίτητα, καθώς οι διαδικασίες της αποκωδικοποίησης από την πλευρά του κοινού συναρτώνται από τις δικές του δεξιότητες, γνώσεις, κοινωνικές πρακτικές και θέση στο συγκεκριμένοι κοινωνικό πλαίσιο. Με λίγα λόγια, το νόημα δεν μπορεί να θεωρηθεί άμεσο αποτέλεσμα του περιεχομένου, καθώς «οι αποκωδικοποιήσεις δεν απορρέουν απαραίτητα από τις κωδικοποιήσεις» (Hall 1980α:136). 1 Η σταδιακή ανάπτυξη αυτής της νέας θεωρητικής προβληματικής από το έργο του Κέντρου Σύγχρονων Πολιτισμικών Σπουδών του πανεπιστημίου του Birmingham (Centre for Contemporary Cultural Studies), άνοιξε το δρόμο προς νέες ερευνητικές κατευθύνσεις, νέα αντικείμενα μελέτης και νέες μεθόδους έρευνας. H τηλεόραση αναδεικνύεται από τη δεκαετία του 1980 και μετά σε σημαντικό αντικείμενο έρευνας των πολιτισμικών σπουδών, καθώς, ακολουθώντας το παράδειγμα της κωδικοποίησης 1. Για εκτενέστερη συζήτηση των επιστημολογικών και μεθοδολογικών εξελίξεων που συνθέτουν την ερμηνευτική στροφή, βλ. Κωνσταντινίδου (2002, 2003), ενώ για μια συνολική αποτίμηση της συνεισφοράς του Stuart Hall στην ανάπτυξη των πολιτισμικών σπουδών, βλ. morley & Chen (1996).

26 26 και αποκωδικοποίησης, η εμπειρική έρευνα στρέφεται τόσο στην ανάλυση του πολύπτυχου και πολυσημικού τηλεοπτικού κειμένου όσο και στην χαρτογράφηση και ανάλυση των, μέχρι τότε ανεξερεύνητων, πρακτικών θέασης και παραγωγής νοήματος των τηλεθεατών. Κειμενική ανάλυση της σαπουνόπερας: τηλεοπτικό νόημα και έμφυλη απόλαυση Οι αναλύσεις της σαπουνόπερας που παράχθηκαν στις δεκαετίες του 1980 και 90 βασίστηκαν στο μοντέλο της κωδικοποίησης και αποκωδικοποίησης για να μπορέσουν να μελετήσουν τη σαπουνόπερα ως πολύπλοκο κείμενο, ικανό να προσελκύσει και να διατηρήσει το ενδιαφέρον του κοινού. Χρησιμοποιώντας εργαλεία από τη σημειωτική, την αφηγηματική ανάλυση και την κοινωνιογλωσσολογία, οι πρωτοπόρες αυτές αναλύσεις διερευνούν ποιοι τύποι ακροατηρίων εγγράφονται στο κειμενικό σύμπαν της σαπουνόπερας, πώς αυτά τα ακροατήρια συγκροτούνται ως ιδεώδεις τηλεθεατές, από τι θέσεις και πρακτικές θέασης γίνεται το κείμενο πλήρως κατανοητό και τι είδους απολαύσεις προσφέρει η ενασχόληση με αυτό. Το άρθρο της Charlotte Brunsdon (1981) με αντικείμενο την ανάλυση της σαπουνόπερας Crossroads είναι χαρακτηριστικό αυτής της στροφής. Η Brunsdon υποθέτει ότι το πρόγραμμα πρέπει να προσφέρει κάποιου είδους απόλαυση στους θεατές του, απόλαυση που πηγάζει από συγκεκριμένες δεξιότητες στην ανάγνωση και κατανόηση αυτών των μηντιακών κειμένων 2. Το κοινό της σαπουνό- 2. Για να γίνουν πλήρως αντιληπτές οι σαπουνόπερες ο τηλεθεατής πρέπει να έχει αναπτύξει δεξιότητες και γνώσεις σε τρία πεδία.

27 27 περας, και κατ επέκταση το κοινό της τηλεόρασης, αποτελείται έτσι από «ικανούς τηλεθεατές». Στις αρχές της δεκαετίας του 80 παρατηρείται λοιπόν μια στροφή του ενδιαφέροντος των σπουδών επικοινωνίας και πολιτισμού προς τη σαπουνόπερα. Το κίνητρο για αυτή τη στροφή ήταν διττό. Καταρχάς, η στροφή αυτή αποπειράθηκε να διασώσει ένα απαξιωμένο και περιφρονημένο πολιτισμικό είδος, επιχειρηματολογώντας πως η επιτυχία του στους τηλεθεατές το κάνει άξιο σοβαρής μελέτης. Κατά δεύτερον, η στροφή αυτή επιχείρησε να δείξει, αντίθετα με την κοινή λογική της εποχής, ότι οι γυναίκες αναγνώστες/θεατές αυτού του είδους δεν ήταν απλώς εθισμένες σε ένα απλοϊκό είδος, αλλά αντίθετα διακρίνονταν από συγκεκριμένες αναγνωστικές δεξιότητες και ικανότητες. Οι αναλύσεις της σαπουνόπερας που προέκυψαν εστίασαν στη σαπουνόπερα ως κείμενο και μελέτησαν τον τρόπο με τον οποίο το κείμενο απευθύνεται στον αναγνώστη έτσι ώστε να κινητοποιήσει τις δεξιότητες αυτές 3. Το πρώτο πεδίο είναι η γνώση του είδους, η οικειότητα με τα ειδολογικά χαρακτηριστικά της σαπουνόπερας, τη δομή της αφήγησης που τη διακρίνει (οι αργοί ρυθμοί, η ανάπτυξη της αφήγησης μέσα από τη συζήτηση/ομιλία, οι επαναλήψεις, οι συμβάσεις των χαρακτήρων). Το δεύτερο πεδίο δεξιοτήτων αφορά τη γνώση της συγκεκριμένης σειράς, δηλαδή τους συγκεκριμένους χαρακτήρες, την πλοκή και την ιστορία. Το τρίτο πεδίο είναι αυτό των γενικότερων πολιτισμικών γνώσεων που αφορούν την ιδιωτική σφαίρα, τη σφαίρα του προσωπικού, και συγκεκριμένα των ηθικών γνώσεων όσον αφορά το καλό και το κακό με βάση τις οποίες αξιολογείται η δράση των ηρώων. 3. Βλ. επίσης, ενδεικτικά του πρώτου αυτού κύματος κριτικής επαναξιολόγησης της σαπουνόπερας και της γυναικείας τηλεόρασης, τη δημοσίευση ειδικού τόμου για τη μακροβιότερη σαπουνόπερα της βρετανικής τηλεόρασης, την Coronation Street (Dyer, 1981) από το Briti-

28 28 Η ανάλυση της Brunsdon ξεκινά με την παρατήρηση πως η ταξινόμηση και ροή του τηλεοπτικού προγράμματος βασίζεται στο διαχωρισμό μεταξύ της δημόσιας σφαίρας της εργασίας, της πολιτικής και του εγκλήματος και της ιδιωτικής σφαίρας της οικιακότητας, της οικογένειας, των σχέσεων και των οικιακών καθηκόντων. Σε αυτό το πλαίσιο, οι δραστηριότητες της δημόσιας σφαίρας αναπαρίστανται ως σημαντικότερες, ως δραστηριότητες που απαιτούν συστηματική προσπάθεια και ικανότητες διαφόρων ειδών. Οι σαπουνόπερες όμως αντιστρέφουν αυτήν την τάση και επικεντρώνονται στην ιδιωτική σφαίρα, την προσωπική ζωή, όπως αυτή ξεδιπλώνεται σιγά-σιγά μέσα από τις προσωπικές σχέσεις μεταξύ των ηρώων. H πλοκή της σαπουνόπερας δίνει σημαντικούς ρόλους στις γυναικείους χαρακτήρες επειδή περιστρέφεται γύρω από το είδος της συναισθηματικής εργασίας που παραδοσιακά επιτελείται από γυναίκες για να συγκροτηθούν οι σχέσεις και οι οικογένειες, τη συναισθηματική εργασία, δηλαδή, που συγκροτεί την ιδιωτική σφαίρα. Άρα, η σαπουνόπερα ως είδος χαρακτηρίζεται πρωταρχικά από την εστίασή της στα συναισθήματα και τις σχέσεις κεντρικά στην αφηγηματική πλοκή είναι τα διλήμματα που ενέχουν οι έντονες και δραματικές σχέσεις και οι τρόποι με τους οποίους πρέπει να επιλυθούν τα ηθικά αυτά ζητήματα. Αυτή η επικέντρωση στο ιδιωτικό σημαίνει ότι λαμβάνουν χώρα αποκλειστικά σε εσωτερικούς χώρους και η πλοκή εξελίσσεται μέσω της συζήτησης αντί της δράσης. Καλούν άρα τους τηλεθεατές να ταυτι- sh film Institute, την έρευνα κοινού της σαπουνόπερας Crossroads από την Dorothy Hobson (1982). Για μεταγενέστερες αποτιμήσεις των κεντρικών ζητούμενων αυτής της τάσης, βλ. geraghty (1991), Brunsdon (2000, 1997).

29 στούν με τις συναισθηματικές αξίες του προγράμματος, μια αφηγηματική και κειμενική τακτική η οποία βρίσκεται σε αντίθεση με τη συνηθισμένη τακτική της προώθησης των αξιών της δημόσιας σφαίρας από την τηλεόραση. Καθώς όμως η διάκριση μεταξύ δημόσιας και ιδιωτικής σφαίρας είναι πολιτισμική/ιστορική και όχι φυσική, όπως είναι και η υπερτίμηση της δημόσιας έναντι της ιδιωτικής σφαίρας, αξιολογική υπερτίμηση η οποία σχετίζεται με την έμφυλη ιεραρχία αξιών στη δυτική νεοτερικότητα, ένας από τους απώτερους στόχους αυτής της στροφής στις σπουδές επικοινωνίας είναι η αμφισβήτηση αυτού του διαχωρισμού και της σχετικής υπερτίμησης των χαρακτηριστικών της δημόσιας σφαίρας έναντι της ιδιωτικής. Ακολουθώντας αυτό το σκεπτικό, οι αναλύσεις της σαπουνόπερας που εκκινούν από τις πολιτισμικές σπουδές της δεκαετίας του 1980 και 90 υποστηρίζουν ότι οι σαπουνόπερες είναι πηγή αναγνωστικής απόλαυσης ακριβώς επειδή ενεργοποιούν εκείνα τα γυναικεία χαρακτηριστικά τα οποία θεωρούνται δεδομένα ή υποτιμώνται στην καθημερινή ζωή: «η σαπουνόπερα ως είδος απευθύνεται και καλλιεργεί εκείνες ακριβώς τις δεξιότητες που έχουν κατασκευαστεί πολιτισμικά ως κατεξοχήν γυναικείες την ευαισθησία, την αντίληψη, τη διαίσθηση και την προνομιακή μεταχείριση του επιπέδου του προσωπικού» (Brunsdon, 1981:37). Υιοθετώντας αυτήν την προοπτική και επεκτείνοντάς την και στην ανάλυση άλλων τηλεοπτικών ειδών, το κοινό της τηλεόρασης δε γίνεται πλέον αντιληπτό ως παθητικός δέκτης αλλά ως ενεργητικός τηλεθεατής, αφού καλείται να αναπτύξει και να χρησιμοποιήσει μια σειρά από δεξιότητες αποκωδικοποίησης, έτσι ώστε να κερδίσει την απόλαυση της ερμηνείας του τηλεοπτικού κειμένου. 29

30 30 Η στροφή στην πρόσληψη: η ανάλυση της αποκωδικοποίησης Η ανάδειξη της διαδικασίας της αποκωδικοποίησης του νοήματος ως καίριας για τη σημασία των Μέσων για το κοινό οδήγησε στην ανάπτυξη ενός νέου παραδείγματος στις σπουδές επικοινωνίας και πολιτισμού, αυτού της έρευνας πρόσληψης. Αν οι αναλύσεις της σαπουνόπερας που είχαν προηγηθεί είχαν τονίσει τα έμφυλα χαρακτηριστικά του είδους, η έρευνα του David morley (1986) τονίζει τη σημασία της οικιακότητας ως πλαισίου της πρόσληψης και τον έμφυλο καταμερισμό των πρακτικών θέασης της τηλεόρασης. Η έρευνα στράφηκε στη διερεύνηση των συνθηκών θέασης της τηλεόρασης, όπως αυτές καθορίζονται στο πλαίσιο της οικογένειας και της οικιακότητας, και των τρόπων με τους οποίους οι συνθήκες αυτές διαμορφώνουν συγκεκριμένες πρακτικές θέασης, που με τη σειρά τους οριοθετούν τις δυνατές κωδικοποιήσεις του κοινού. Η διαπίστωση ότι η τηλεόραση είναι μια κατεξοχήν οικιακή τεχνολογία επικοινωνίας και ότι το σπίτι, λόγω της παρακμής των δημόσιων μορφών ψυχαγωγίας και της ανάπτυξης των οικιακών τεχνολογιών ελεύθερου χρόνου όπως το video, ορίζεται όλο και περισσότερο ως το κύριο ή ακόμη και μοναδικό πεδίο ελεύθερου χρόνου και ψυχαγωγίας, οδήγησε τον morley στην επιλογή της συμμετοχικής παρατήρησης για τη μελέτη των πρακτικών θέασης εν τη γενέσει τους. Η συμμετοχική παρατήρηση σκοπό είχε να επιτρέψει στους ερευνητές να παρατηρήσουν και να καταγράψουν δυναμικά τις πρακτικές θέασης της τηλεόρασης και τις αντιλήψεις που σχηματίζονταν σχετικά με το υπό θέαση πρόγραμμα, να παρατηρήσουν δηλαδή και να καταγράψουν τα φαινόμενα αυτά όπως ακριβώς συμβαίνουν στο συγκεκριμένο κάθε φορά χωροχρονικό συγκείμενο της οικογένειας.

31 Η έρευνα κατέληξε στη σημασία του φύλου ως παράγοντα καθορισμού των δραστηριοτήτων της πρόσληψης, καθώς το φύλο, πιο πολύ από την ηλικία ή την κοινωνική τάξη των μελών των υπό έρευνα οικογενειών, θεωρήθηκε ότι καθορίζει την πρόσβαση στην τηλεόραση, τον τρόπο θέασης, την επιλογή των προγραμμάτων και τη συζήτηση γύρω από τα τηλεοπτικά κείμενα. Σύμφωνα με τον morley, «το βασικό σημείο εδώ είναι ότι σύμφωνα με το κυρίαρχο πρότυπο των έμφυλων σχέσεων αυτής της κοινωνίας το σπίτι ορίζεται πρωταρχικά ως ένας τόπος ελεύθερου χρόνου για τους άντρες σε αντίθεση με τον βιομηχανικό χρόνο της απασχόλησής τους έξω από το σπίτι ενώ το σπίτι ορίζεται πρωταρχικά για τις γυναίκες ως πεδίο εργασίας (ανεξάρτητα από το αν δουλεύουν επίσης εκτός σπιτιού). Αυτό σημαίνει απλά ότι όταν κάποιος διερευνά τη θέαση της τηλεόρασης στο σπίτι εκ προοιμίου διερευνά κάτι το οποίο οι άντρες είναι σε προνομιακή θέση να κάνουν απερίσπαστα, και το οποίο οι γυναίκες φαίνεται να μπορούν να κάνουν μόνο αποσπασματικά και ένοχα, λόγω της συνεχόμενης αίσθησης των οικιακών τους ευθυνών» (1986:147). Οι δεκαετίες που ακολούθησαν είδαν την άνθιση της φεμινιστικής εμπειρικής έρευνας πρόσληψης. Το έργο της Ian Ang (1985) αποτέλεσε σημαντική συνεισφορά στην καθιέρωση του ερευνητικού αυτού παραδείγματος. Μέσω των συνεντεύξεων που διεξήγαγε διερευνώντας τους λόγους για τους οποίους ομάδες κοινού προτιμούσαν τη δραματική σειρά Dallas και τα νοήματα που αντλούσαν από αυτήν, εντόπισε ως κύριο παράγοντα διαφοροποίησης της ερμηνείας το κοινωνικό φύλο και ως κύριο λόγο προτίμησης του προγράμματος από γυναίκες τη συναισθηματική ταύτιση του γυναικείου κοινού με τις συγκινήσεις και τις φορτίσεις των αναπαραστάσεων της σειράς, καταλήγοντας έτσι να υποστηρίξει ότι το Dallas αν 31

32 32 και δραματική σειρά, διακρίνεται από μελοδραματικό ρεαλισμό τον οποίο αντλεί από τα ειδολογικά στοιχεία σαπουνόπερας τα όποια έχει δημιουργικά εντάξει στις αφηγηματικές στρατηγικές του. Η ανάλυση αυτή ανέδειξε τη σημασία της συναισθηματικής ταύτισης και της απόλαυσης που αυτή η ταύτιση αποφέρει ως κεντρικά χαρακτηριστικά της ενασχόλησης του γυναικείου κοινού με το πρόγραμμα. Έκτοτε, η έννοια της απόλαυσης του μηντιακού κειμένου παρέμεινε κεντρική στις αναλύσεις της σχέσης κοινού και κειμένου στις σπουδές επικοινωνίας και πολιτισμού. Η διαφοροποίηση της τηλεόρασης και η διασπορά του κοινού: η ανάδυση της τηλεόρασης «ποιότητας» Όπως προέκυψε από τις προηγούμενες ενότητες αυτού του κειμένου, η μελέτη της σχέσης φύλου και τηλεόρασης κυριαρχήθηκε στις τελευταίες δεκαετίες του 20 ου αιώνα από το μοντέλο της κωδικοποίησης και της αποκωδικοποίησης και από τον τρόπο με τον οποίο το θεωρητικό αυτό μοντέλο εφαρμόστηκε στην εμπειρική έρευνα πρόσληψης. Μια σειρά από σύγχρονες εξελίξεις όμως, που αφορούν τόσο την ίδια την τηλεόραση ως τεχνολογία και μέσο επικοινωνίας, όσο και τα όρια της ερμηνευτικής δραστηριότητας του κοινού, έχουν υπονομεύσει τη σταθερότητα του ερευνητικού αντικειμένου τηλεόραση και άρα και τα καθιερωμένα ερευνητικά ερωτήματα που αφορούν τη σχέση φύλου και τηλεόρασης. Ήδη από τα τέλη του 20 ου αιώνα η τηλεόραση έχει πάψει να αποτελεί αποκλειστικά μέσο μαζικής αναμετάδοσης, λόγω της ανάδυσης καινούριων διαύλων μέσω της δορυφορικής και της καλωδιακής τηλεόρασης, της υπέρ-

33 βασης του κοινού των εθνικών συνόρων μέσω της δορυφορικής τηλεόρασης, και της κατάτμησης του κοινού σε μικρότερες ομάδες με βάση θεματικά κυρίως ενδιαφέροντα, στις οποίες στόχευσε η καλωδιακή τηλεόραση. Ο πληθωρισμός των διαθέσιμων διαύλων και η διαφοροποίησή τους καθώς και η διάσπαση του κοινού σε όλο και μικρότερες ομάδες, η προσοχή και η πίστη των οποίων σε συγκεκριμένους διαύλους και προγράμματα δεν είναι πλέον δεδομένη, οδήγησαν τους τηλεοπτικούς οργανισμούς σε αναζήτηση νέων στρατηγικών προγραμματισμού και νέων ειδών. Η ανάδυση του HBo ως τηλεόραση «ποιότητας» με διαφημιστικό σλόγκαν δεν είναι τηλεόραση, είναι το HBo (jaramillo, 2002, Edgerton & jones 2008) αποτελεί σαφώς μέρος αυτού του νέου τοπίου, της διαφοροποίησης της τηλεοπτικής λειτουργίας. Τα καθιερωμένα τηλεοπτικά δίκτυα συνεχίζουν να εξαρτώνται οικονομικά από τα διαφημιστικά έσοδα, και άρα να στρέφουν το ενδιαφέρον τους προς το «μέσο οικογενειακό κοινό», το μαζικό κοινό το οποίο αποτελεί και το όχημα της προσέλκυσης διαφημιστικών εσόδων, ενώ η καλωδιακή τηλεόραση, λόγω της εξάρτησής της από τα συνδρομητικά έσοδα, στρέφεται προς την παραγωγή προγραμμάτων που απευθύνονται σε εξειδικευμένα κοινά, παραδοσιακά περιθωριοποιημένα από τη θεματολογία και τα είδη της μαζικής τηλεόρασης, αλλά επίσης εν δυνάμει ενδιαφέροντα για τη διαφήμιση σε περίπτωση που το πρόγραμμα τελικά διανεμηθεί και στα τηλεοπτικά δίκτυα. Στο πλαίσιο αυτό της θεσμικής αναδιάρθρωσης της τηλεόρασης επιτελείται και μια ειδολογική και αφηγηματική αναδιάρθρωση, καθώς η καλωδιακή τηλεόραση, στην προσπάθειά της να οικοδομήσει μια συγκεκριμένη εταιρική ταυτότητα ως brand ποιότητας που θα της επιτρέψει να προσελκύσει τα κατάλληλα είδη κοινού, επιτρέπει πειραματισμούς με το είδος 33

34 34 και τη θεματολογία που η θεσμική, οργανωσιακή και οικονομική δομή των μαζικών τηλεοπτικών δικτύων δεν ενθαρρύνει. Έτσι, η έννοια της ποιότητας, έννοια που έχει αποδειχθεί ακανθώδης για τις σύγχρονες (φεμινιστικές) τηλεοπτικές σπουδές 4, επανεμφανίζεται στο δημόσιο διάλογο σα μέρος της στρατηγικής απεύθυνσης της καλωδιακής τηλεόρασης προς το κοινό της. Η έννοια της τηλεόρασης ποιότητας σημασιοδοτείται όμως ως εκ τούτου, όπως έχει παρατηρήσει η jane feuer (1984) στo πρωτοπόρο έργο της σχετικά με την τηλεόραση ποιότητας, πολλαπλά, καθώς στο δημόσιο λόγο ταυτίζεται με υψηλές αξίες παραγωγής, αισθητικές και στιλιστικές καινοτομίες, χρήση ηθοποιών με θεατρική ή κινηματογραφική εκπαίδευση, και υψηλό βαθμό αυτονομίας των δημιουργών της σειράς, ενώ στον λόγο των τηλεοπτικών οργανισμών, η ποιότητα δεν αναφέρεται μόνο ή πρωταρχικά στο ίδιο το τηλεοπτικό κείμενο αλλά στη λειτουργία του ως εμπόρευμα, στο βαθμό, δηλαδή, στον οποίο μπορεί να προσελκύσει μια «ποιοτική» δημογραφική ομάδα, ένα αστικό νεανικό κοινό ηλικίας 18 με 34 ετών με υψηλό διαθέσιμο εισόδημα. Σύμφωνα με τον Caldwell (1995), πέντε τάσεις διακρίνονται σε αυτό το νέο τοπίο: η ανάδυση της μπουτίκ τηλεόρασης, όπου διακεκριμένοι δημιουργοί καλούνται να παράξουν έργο για την τηλεόραση, η τάση για όλο και 4. Για μια σειρά από τοποθετήσεις σχετικά με τη σημασία της έννοιας της ποιότητας στο πλαίσιο των τηλεοπτικών σπουδών, και ειδικά της σημασίας της εγκατάλειψής της ως αξιακή αναφορά τόσο της τηλεοπτικής παραγωγής όσο και των τηλεοπτικών σπουδών μετά τη στροφή στο μεταμοντερνισμό, βλ. (graham (2007), fenton (2000), Corner, Harvey, and lury (1994), Brunsdon (1990), morris (1990).

35 μεγαλύτερη αξιοποίηση του ίδιου περιεχομένου για περισσότερες από μια χρήσεις, που διατρέχουν διαφορετικά είδη, προγράμματα και μέσα, οι επενδύσεις σε εκπομπές υψηλού κόστους και κύρους, όπως η μεταφορά γνωστών μυθιστορημάτων στη μικρή οθόνη, που δεν αναμένεται να αποφέρει οικονομικό αλλά συμβολικό κεφάλαιο στον δίαυλο (loss leader) μέσω της πολιτισμικής διάκρισης, και να καταγραφούν ως τηλεοπτικά γεγονότα, και, τέλος, η ανάδυση της trash τηλεόρασης και της κίτρινης (tabloid) τηλεόρασης, δυο τάσεων που θα μπορούσαμε να υποθέσουμε πως έχουν ουσιαστικά ενσωματωθεί, και εκφράζονται παραδειγματικά από την άνοδο του infotainment και της ριάλιτι τηλεόρασης. Επιπλέον, όπως έχει εκτενώς συζητηθεί (Caldwell, 2006, gray, 2010), οι βασικές καθιερωμένες διακρίσεις της τηλεοπτικής παραγωγής αλλά και των τηλεοπτικών σπουδών, μεταξύ προγραμμάτων μυθοπλασίας και προγραμμάτων επικαιρότητας, διακρίσεις μεταξύ κοινού και συντελεστών και μεταξύ τηλεοπτικού κειμένου ως προγράμματος και περιφερειακών κειμένων, των παρακειμένων δηλαδή που παράγονται από τη βιομηχανία σχετικά με αυτό, δέχονται πλέον ριζικούς ανασχηματισμούς. Ακολουθώντας την τυπολογία του Caldwell (1995), μπορούμε να ανιχνεύσουμε στο Sex and the City στοιχεία από πολλές από τις κυρίαρχες τάσεις της σύγχρονης τηλεοπτικότητας. Στοιχεία μπουτίκ τηλεόρασης, που εκφράστηκαν στις συχνές εμφανίσεις guest star αλλά και στην πρόσκληση καθιερωμένων δημιουργών να σκηνοθετήσουν μεμονωμένα επεισόδια. Την επιτυχή μέγιστη αξιοποίηση του ίδιου βασικού υλικού με την μεταπώληση λιγότερο «τολμηρών» εκδοχών της σειράς στα καθιερωμένα τηλεοπτικά δίκτυα, τη διανομή και πώληση της σε ειδικά πακέτα DvD, τη διασκευή της σε δύο, για την ώρα, κινηματογραφικές ταινίες, και την πιθανολογούμενη πα- 35

36 36 ραγωγή του prequel της σειράς. Τέλος, όπως άλλωστε φανερώνει ο όγκος των δημοσιευμάτων που έχουν αφιερωθεί στη σειρά, η σειρά κατάφερε να κατοχυρωθεί ως ένα τηλεοπτικό γεγονός, με προεκτάσεις σε όλο το πεδίο της ποπ κουλτούρας. Τα στοιχεία αυτά καθιστούν το Sex and the City, όπως φαίνεται από τα περιεχόμενα αυτού του τόμου, προνομιακό αντικείμενο μελέτης της σύγχρονης τηλεοπτικής διαπραγμάτευσης του φύλου. Τα κείμενα που ακολουθούν ανιχνεύουν και αναλύουν τη σημασία της σειράς στο πλαίσιο όχι μόνο των εξαιρετικά σημαντικών αλλαγών στη λειτουργία και τους θεσμούς της τηλεόρασης που μόλις συζητήθηκαν, αλλά επίσης στο πλαίσιο της όλο και μεγαλύτερης ειδολογικής διακειμενικότητας και υβριδικότητας που πλέον χαρακτηρίζει την τηλεόραση «ποιότητας» και στο πλαίσιο της όλο και μεγαλύτερης ενδεχομενικότητας όσον αφορά τα χαρακτηριστικά της έμφυλης ταύτισης μεταξύ τηλεοπτικού κειμένου και κοινού. Όταν οι βασικές ερευνητικές και θεωρητικές παραδοχές όσον αφορά τους τρόπους με τους οποίους το φύλο δομεί την κατανόηση του τηλεοπτικού κειμένου υποχωρούν, όταν η τηλεόραση δε λειτουργεί πλέον ως κατεξοχήν μηντιακή τεχνολογία και αναπαράσταση της οικιακότητας, αλλά εκτείνεται προς τα έξω, προς τον κόσμο της κατανάλωσης και της πόλης-παιχνίδι και σκηνικό, όταν οι κειμενικές της συμβάσεις αντλούν εξίσου από τη σαπουνόπερα και από την κωμωδία καταστάσεων, όταν η νοηματοδότηση της σειράς από το έμφυλο κοινό δεν επιτελείται αποκλειστικά στο πλαίσιο της οικιακής εστίας, αλλά και στα κοινωνικά δίκτυα, όταν τέλος, μια mainstream σειρά που οι ηρωίδες της είναι τέσσερις «κυρίως ετεροφυλόφιλες γυναίκες» φίλες γίνεται αντιληπτή στη δημόσια πρόσληψη της (και) ως μια σειρά που εκφράζει τη mainstream γκέι αισθητική ζωής, τότε η συζήτηση γίνεται ενδιαφέρουσα.

37 37 Βιβλιογραφία Allen, C. r. (1985), Speaking of Soap Operas. Chapel Hill: university of North Carolina Press. Ang, I. (1985), Watching Dallas: soap opera and the melodramatic imagination. london: methuen. Bourdieu, P. (1984), Distinction: a social critique of the judgement of taste. london: routledge & kegan Paul. Brunsdon, C. (1981), "Crossroads": Notes on Soap opera. Screen 22 (4): (1990), Television: aesthetics and audiences. In Logics of television: Essays in Cultural Criticism, edited by P. mellencamp. london: BfI.. (1997), Pedagogies of the feminine. In Screen Tastes: soap opera to satelite dishes. london: routledge.. (1997), Screen Tastes: soap opera to satelite dishes. london: routledge.. (2000), The feminist, the housewife, and the soap opera. oxford: Clarendon Press. Caldwell, j. T. (2006), Critical Industrial Practice. Television & New Media 7 (2): (1995), Televisuality: Style, Crisis, and Authority in American Television. New jersey: rutgers university Press. Corner, j, Harvey, S. & lury, k. (1994), Culture, Quality and Choice: the re-reulation of Tv In Behind the Screens, edited by S. Hood. london: lawrence and Wishart. Dyer, r. (ed.), (1981), Coronation Street. vol. 13, British FIlm Institute Monographs. london: BfI. Edgerton, g.r., & jones, j.p. (eds.), (2008), The essential HBO reader. lexington: university Press of kentucky. fenton, N. (2000), The problematics of postmodernism

38 38 for feminist media studies. Media Culture Society 22 (6): feuer, j. (1984), The mtm Style. In MTM "quality television", edited by j. feuer, P. kerr and T. vahimagi. london: Bfi. franklin, N. (1998), Sex and the Single girl. The New Yorker, 6 july. frutkin, A. j. (2002), The return of the Show That gets gay life right. The New York Times, [ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης, 6 Δεκέμβρη 2011]. geraghty, C. (1991), Women and soap opera: a study of prime time soaps. Cambridge: Polity Press. graham, H. (2007), Post-pleasure. Feminist Media Studies 7 (1):1-15. gray, j.a. (2010), Show sold separately: promos, spoilers, and other media paratexts. New York: New York university Press. Hall, S. (1980), Cultural studies: two paradigms. Media, Culture & Society 2 (1): (1980α), Encoding / Decoding. In Culture, Media, Language London: Hutchinson edited by S. Hall, D. Hobson, A. lowe and P. Willis. london: Hutchinson. Hobson, D. (1982), Crossroads: the drama of a soap opera. london: methuen. jaramillo, D. l. (2002), The family racket: Aol Time Warner, HBo, The Sopranos, and the Construction of a Quality Brand. Journal of Communication Inquiry 26 (1): lane, A. (2008), Carrie: Sex and the City. The New Yorker, 9 june. morley, D. (1986), Family Television: cultural power and domestic leisure. london: Comedia.

39 39 morley, D. & Chen, k.-h. (eds), (1996), Stuart Hall: Critical Dialogues in Cultural Studies. london: routledge. morris, m. (1990), Banality in Cultural Studies. In Logics of television: Essays in Cultural Criticism, edited by P. mellencamp. london: BfI. Newcomb, H. (2004), Narrative and genre. In The Sage Handbook of Media Studies, edited by j. Downing. london: Sage. Spigel, l. (1992), Make Room for TV: television and the family ideal in postwar America. Chicago: The university of Chicago Press. Κωνσταντινίδου, Χ. (2002), Τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας και η Παραγωγή Νοήματος: θεωρητικές προσεγγίσεις και προοπτικές. Μέρος Α. Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών ( ): (2003), Τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας και η Παραγωγή Νοήματος. Θεωρητικές προσεγγίσεις και προοπτικές. Μέρος Β. Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών ( ): Χωλ, Σ. (1988), Η Επανανακάλυψη της Ιδεολογίας : η επάνοδος του απωθημένου στις μελέτες για τα Μέσα. Στο Κοινωνία, εξουσία και μέσα μαζικής επικοινωνίας, επιμ. Μ. Κομνηνού και Χ. Λυριντζής. Αθήνα: Παπαζήσης.

40 40

41 41 Αναζητώντας το χαμένο τόπο: προς μια αποδόμηση της θηλυκής ταυτότητας και της διαφυλικής αφήγησης στην πόλη ΠΑΤΡΙΤΣΙΑ ΓΕΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Τον Ιούνιο του 1938 η Βιρτζίνια Γουλφ δημοσιεύει τις Τρεις γκινέες, ένα βιβλίο που έγραφε επί δύο χρόνια διερωτώμενη για την πολεμική φύση του ανθρώπου, την ίδια ακριβώς στιγμή που οι άνδρες διανοούμενοι φίλοι της απασχολούνταν με το ζήτημα της προέλασης των φασιστικών δυνάμεων στην Ισπανία. Η ιδέα για το βιβλίο φέρεται να γεννήθηκε με αφορμή επιστολή επιφανούς δικηγόρου της εποχής που τη ρωτά: «πώς μπορούμε κατά τη γνώμη σας, να εμποδίσουμε τον πόλεμο;» Η Γουλφ του απαντά δίχως περιστροφή πως είναι αδύνατος ο ειλικρινής διάλογος μεταξύ τους, γιατί παρόλο που ανήκουν στην ίδια κοινωνική τάξη, την «τάξη των χειραφετημένων», τους διακρίνει ένα ανεπίλυτο ζήτημα: αυτός είναι άνδρας, εκείνη γυναίκα (Sontag, 2003). Η «χειραφετημένη», με πρωτογενή επίγνωση της ισοτιμίας των φύλων και της ταξικής δυναμικής της, επικαλείται εκ των έσω, μέσα από τα πρωτόλεια της αυτονομίας της, τη ριζική διάκριση. Στην εποχή των παλαιών γραμμικών αφηγήσεων, διακρίσεις της ίδιας προβληματικής καθιστούσαν απτή μια ανθρωπολογική τοπολογία, μια γεωγραφία των σημείων όπου συμβολοποιημένες αναφορές τοποθετούσαν τα πρόσωπα και τις καταστάσεις τους σε προτάσεις συντε-

42 42 ταγμένες υπό μια δεδομένη αφηγηματική δομή και προοπτική. Οι άνθρωποι βίωναν αυτό που ο Sartre (1943) ονομάζει «σχέδιο ζωής» εκ προοιμίου, πριν ακόμη εκείνο διατυπωθεί. Στην προνεωτερική Ευρώπη κάποιος βαθμός αναστοχαστικότητας σχετικά με τον έρωτα ήταν ήδη παρών (Wheaton & Hareven, 1980). Στα τέλη του 18 ου αιώνα ο έρωτας εισήγαγε στην ατομική ζωή την ιδέα της αφήγησης, μια φόρμουλα που, παρότι παρούσα από πολύ νωρίς, επέκτεινε ριζικά την αναστοχαστικότητα του «απόλυτου έρωτα» (luhmann, 1986). Ο όρος «ρομάντζο» (giddens, 1992:68) αφορά τη διήγηση μιας ιστορίας, μόνο που η ιστορία αυτή είναι σε αυτή τη φάση ατομική, εισάγοντας τον εαυτό και τον άλλο σε μια προσωπική αφήγηση που δεν εμφανίζεται ευθέως διαπλεκόμενη με ευρείες κοινωνικές διαδικασίες. Η ανάδυση του έρωτα συμπίπτει με την εμφάνιση μιας νέας αφηγηματικής μορφής σηματοδοτώντας τα εγκαίνια του ρομαντικού μυθιστορήματος. Οι γιαγιάδες και οι παππούδες της νεωτερικότητας αφηγούνται έκτοτε σπουδαίες, προσωπικές, τελεολογικές ιστορίες αγάπης. Σε μια εγκάρσια τομή ωστόσο, από τη δύνη του «περιπαθούς έρωτα» (amour passion) που περιγράφει ο Stendhal (1822/2008) έως τη διάχυση της «θετικής οικονομίας του σώματος και της ηδονής» που υποστηρίζει ο foucault (1978), παρατηρούμε να στοιχειοθετείται συστηματικά η μετάβαση από έναν έμφυλο (είτε ανδρικό, είτε γυναικείο) λόγο για τις ανθρώπινες σχέσεις προς μια ανδρογυνική ατομικιστική λογική ισοτιμίας και αλληλοαναφοράς. Στην εποχή του «anything goes» και της «καλιφορνέζικης λατρείας του εαυτού», η υπονόμευση της κυριαρχίας των ανδρών στη δημόσια σφαίρα, η ανάδειξη της σεξουαλικότητας ως βασικού μέσου χειραφέτησης της ταυτότητας και η ρευστοποίηση των ατομικών και κοινωνικών σχεδίων και ιστοριών, μετατρέπουν την προσω-

43 πική ζωή σε ανοιχτό σχέδιο εργασίας (kristeva, 1993) που διευρύνει μεν τους ορίζοντες αυτοδιάθεσης και αναφοράς του ατόμου, διαμορφώνει δε δευτερογενείς συνθήκες αμηχανίας και οδύνης. Το αναστοχαστικό σχέδιο για την συγκρότηση της ταυτότητας διαμορφώνεται γύρω από νέες αφηγήσεις αναδυόμενες από τις τομές διαπραγμάτευσης του ερωτισμού και των σχέσεων, όπου οι άνθρωποι εμπλέκονται σε καθημερινά πειράματα ετεροαναφοράς και όπου υλοποιείται ως συνάντηση, συνεξάρτηση, ριψοκινδύνευση και συναλληλία αυτό που ο giddens (1992) ονομάζει «μεταμόρφωση της οικειότητας». Εκεί δοκιμάζονται στην πράξη νέες τροπικότητες του «είναι» και του «σχετίζεσθαι», συνθήκη που εγκυμονεί αναπότρεπτες διακυβεύσεις συναισθηματικού άλγους και υπαρξιακού ρίσκου. Άνδρες και γυναίκες καλούνται να επανενταχθούν στην καθημερινότητα των σχέσεων αμφισβητώντας κατεστημένα σχήματα ετεροαναφοράς. Είναι ένα ταξίδι στο άγνωστο, καθώς πρόκειται για μια αφήγηση εν τη γενέσει, άνευ προηγουμένου. Είναι ένα σχέδιο που εκτελείται εν μέσω αφθονίας ανακλαστικών πόρων. Ειδικά στο πεδίο της μαζικής κουλτούρας και κατανάλωσης προσφέρονται αφηγήματα που στοιχειοθετούν το υπόδειγμα επί τη βάσει του οποίου υλοποιείται φαντασιακά, σε συνθήκες ελέγχου, το στοίχημα της μετανεωτερικότητας για τη νεότευκτη ανθρώπινη ταυτότητα (giddens, 1991). Σε αυτό το πλαίσιο, τα κορίτσια του Σεξ και της Πόλης φέρονται να υποθέτουν, να συνθέτουν και να καταθέτουν από την αρχή μια νεώτερη (υπέρ-νεώτερη;) σεξ-ουαλική και πολη-τική αφήγηση, η οποία επικαλείται μεμονωμένα επεισόδια από τον έρωτα και την οικειότητα για να ενσπείρει νόημα σε νέα βιώματα σχέσης και εαυτού. Μέσα από την προβολή της στην αυτοαναλυτική μαρτυρία των ηρωίδων, η προσωπική ιστόρηση αποδομείται, 43

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 15: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Τί κοινό έχουν; 2 Το παρόν στο παρελθόν 1 Raphael Samuel, Theatres of memory. Past and Present in contemporary

Διαβάστε περισσότερα

ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ

ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ ΜΕΤΑΜΦΙΕΣΕΙΣ ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΑΛΛΟΥ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ Το φύλο δεν είναι ένα απλό γεγονός

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΘΛΗΤΕΣ & ΑΘΛΗΤΡΙΕΣ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Ιστοριογραφίας

Ιστορία της Ιστοριογραφίας Ιστορία της Ιστοριογραφίας Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2) Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Πολυμέρης Βόγλης Παραδοσιακή ιστοριογραφία Εδραιώνεται τον 19 ο αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντοπούλου Χριστιάνα, 2009, Κοινωνιολογία της «Καθημερινότητας»: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Καθημερινής Ζωής, Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήσης.

Κωνσταντοπούλου Χριστιάνα, 2009, Κοινωνιολογία της «Καθημερινότητας»: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Καθημερινής Ζωής, Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήσης. Κωνσταντοπούλου Χριστιάνα, 2009, Κοινωνιολογία της «Καθημερινότητας»: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Καθημερινής Ζωής, Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήσης. Το βιβλίο της Καθηγήτριας Κοινωνιολογίας, Χριστιάνας Κωνσταντοπούλου,

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ»

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Ειρηάννα Δραγώνα Θεατροπαιδαγωγός- Εμψυχώτρια Θεάτρου [ Το κείμενο βασίστηκε στις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ:

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ: ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Η κατηγοριοποίηση των θεμάτων της ΤΡΑΠΕΖΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ στο μάθημα της ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ έγινε με βάση την τρέχουσα πορεία της ύλης στο μάθημα, αλλά και με βάση τη ροή της ύλης,

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ

ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ (ψυχοκοινωνική προσέγγιση) συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ Στο βιβλίο με τίτλο ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ, η συγγραφέας Γιάννα Φιλάου καταγράφει και αναλύει τις ανθρώπινες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική οικονομία και το κέντρο της Αθήνας: 1980-2009. Νίκος Σουλιώτης 3/12/2012

Πολιτιστική οικονομία και το κέντρο της Αθήνας: 1980-2009. Νίκος Σουλιώτης 3/12/2012 Πολιτιστική οικονομία και το κέντρο της Αθήνας: 1980-2009 Νίκος Σουλιώτης 3/12/2012 1. Ερώτημα και συζήτηση Ποια η σχέση της πολιτιστικής οικονομίας (παραγωγή προϊόντων με έντονο συμβολικό περιεχόμενο)

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 2: Κοινωνιολογία - πολιτισμός - κουλτούρα. Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΠΙΝΑΚΩΝ..................................... 13 ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΣΧΗΜΑΤΩΝ................................... 14 ΠΡΟΛΟΓΟΣ............................................. 15 ΜΕΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ

Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ 1 Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ Η ποιοτική έρευνα έχει επιχειρηθεί να ορισθεί με αρκετούς και διαφορετικούς τρόπους εξαιτίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑφήγησηκαιΕκπαίδευση: ιστορίες για όλους, ιστορίες από όλους

ΑφήγησηκαιΕκπαίδευση: ιστορίες για όλους, ιστορίες από όλους Αριστοτέλειο Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Ημερίδα«ΤοΣχολείοστηνΨηφιακήΕποχή: Διαδραστικοί Πίνακες και Πλατφόρμες e-learning» Θεσσαλονίκη, 12 Μαρτίου2011 ΑφήγησηκαιΕκπαίδευση: ιστορίες για όλους, ιστορίες από

Διαβάστε περισσότερα

Το δικό σας Sinialo στο έπιπλο

Το δικό σας Sinialo στο έπιπλο 2 παρουσίαση Το δικό σας Sinialo στο έπιπλο Ένας συνεταιρισμός, μία φιλοσοφία και 70 καταστήματα μέλη σε όλη την Ελλάδα. Τι σημαίνουν αυτά; Όμιλος Sinialo! Γνωρίστε τον! Επιμέλεια Γεωργία Αλεξίου Στη σημερινή

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

κουλτούρας» και της«πολιτιστική βιοµηχανία».

κουλτούρας» και της«πολιτιστική βιοµηχανία». } Σχολή της Φρανκφούρτης: η έννοια της «µαζικής κουλτούρας» και της«πολιτιστική βιοµηχανία». } η«µαζική κουλτούρα» δεν είναι η κουλτούρα που προέρχεται από τις µάζες, αλλά αυτή που προορίζεται για αυτές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Τράπεζας Θεμάτων ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΥΠΟΣ Μ.Μ.Ε

Κείμενα Τράπεζας Θεμάτων ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΥΠΟΣ Μ.Μ.Ε ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κείμενα Τράπεζας Θεμάτων ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΥΠΟΣ Μ.Μ.Ε 18251/18351/20220 [Η (παρα)πληροφόρηση στο Διαδίκτυο] 18234/18275/20215 [Ο εθισμός στην τηλεόραση]

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 16 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΚΕΙΜΕΝΟ Η τηλεόραση, στις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Το Φύλο στην Επιστήμη και Τεχνολογία. Μαρία Ρεντετζή. δικαιώματα μ αυτά των ανδρών συναδέλφων τους στην ακαδημαϊκή ιεραρχία. Οι

Το Φύλο στην Επιστήμη και Τεχνολογία. Μαρία Ρεντετζή. δικαιώματα μ αυτά των ανδρών συναδέλφων τους στην ακαδημαϊκή ιεραρχία. Οι Το Φύλο στην Επιστήμη και Τεχνολογία Μαρία Ρεντετζή Συγκεκριμένες πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες στις αρχές της δεκαετίας του 1970 παρακίνησαν φεμινίστριες σε πολλά από τα πανεπιστήμια των Ηνωμένων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ Στο πλαίσιο της Πράξης «Ακαδημία Πλάτωνος - Η Πολιτεία και ο Πολίτης»,

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Θεμελίωση μιας λύσης ενός προβλήματος από μια πολύπλευρη (multi-faceted) και διαθεματική (multi-disciplinary)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΟΠΟΣ Το διδακτορικό πρόγραμμα στην Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση αποσκοπεί στην εμβάθυνση και κριτική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Μαίρη Κουτσελίνη, Καθηγήτρια Εκ μέρους της Πρωτοβουλίας για την Ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στην πολιτική ζωή.

Μαίρη Κουτσελίνη, Καθηγήτρια Εκ μέρους της Πρωτοβουλίας για την Ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στην πολιτική ζωή. Μαίρη Κουτσελίνη, Καθηγήτρια Εκ μέρους της Πρωτοβουλίας για την Ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στην πολιτική ζωή. Οι λόγοι άνισης παρουσίας της γυναίκας στην πολιτική ζωή Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου. Μανιαδάκη Πόπη

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου. Μανιαδάκη Πόπη ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 19291 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 2.11.2014 Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Μανιαδάκη Πόπη Α Παρ. 1 η : Η αμφισβήτηση της κριτικής στάσης του τηλεθεατή και

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Α.Μ 30437 Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Περιεχόμενα Περιεχόμενα... 3 1. Εισαγωγή... 7 2. Θέματα νομικής ορολογίας... 9 2.1. Η νομική έννοια του διαδικτύου και του κυβερνοχώρου... 9 2.2. Το πρόβλημα της νομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 4208 /06.08.2015

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 4208 /06.08.2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 4208 /06.08.2015 Σύμφωνα με: α) τις διατάξεις των άρθρων 123, 124, 135 και 136 του Ν. 4072/2012

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Το χιούμορ Στη Διαφήμιση. ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Γκούνας Αθανάσιος Καθηγητής Εφαρμογών

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Το χιούμορ Στη Διαφήμιση. ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Γκούνας Αθανάσιος Καθηγητής Εφαρμογών ΣΠΟΥΔΑΣΤΕΣ: Ιωαννίδου Ροδόπη ΑΜ (097/07) Πεχλιβανίδης Μουράτογλου Χαράλαμπος ΑΜ (037/07) ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Το χιούμορ Στη Διαφήμιση ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Γκούνας Αθανάσιος Καθηγητής Εφαρμογών ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι περισσότερες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ 1987-99 1999-02 6 ΥΕΣ, 1 2002-03 6 ΥΕΣ,

ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ 1987-99 1999-02 6 ΥΕΣ, 1 2002-03 6 ΥΕΣ, ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ (ανά κατεύθυνση) Για τους εισαχθέντες 1987-99 και για τους εισαχθέντες 1999-02 απαιτούνται τουλάχιστον 6 ΥΕΣ, εκ των οποίων, 1 τουλάχιστον από κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Αναπαραστάσεις της Παιδικής Ηλικίας: Υποκειμενικότητα και Εξουσία

Τίτλος Μαθήματος: Αναπαραστάσεις της Παιδικής Ηλικίας: Υποκειμενικότητα και Εξουσία Τίτλος Μαθήματος: Αναπαραστάσεις της Παιδικής Ηλικίας: Υποκειμενικότητα και Εξουσία Κωδικός μαθήματος: SEAB112 (3Ω/Ε) Εξάμηνο σπουδών: 8o Είδος μαθήματος: Επιλογής Μονάδες ECTS: 5 Διδάσκων: Γιάννης Πεχτελίδης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 6η: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική Απόλαυση και Αφηγηµατικός Κινηµατογράφος (1975) Laura Mulvey

Οπτική Απόλαυση και Αφηγηµατικός Κινηµατογράφος (1975) Laura Mulvey Οπτική Απόλαυση και Αφηγηµατικός Κινηµατογράφος (1975) Laura Mulvey Το άρθρο αυτό επιβεβαιώνει τη γνώµη πολλών φεµινιστών/ τριών κριτικών του κινηµατογράφου ότι το ανδρικό βλέµµα κυριαρχεί στις ταινίες

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένα Συστήματα Επικοινωνίας

Ολοκληρωμένα Συστήματα Επικοινωνίας Προβολή 1. Ολοκληρωμένα Συστήματα Επικοινωνίας 2. Σκοπός της Επικοινωνίας 3. Παράγοντες που επηρεάζουν το μίγμα προβολής 4. Το πρόγραμμα προβολής 5. Διαφήμιση 6. Προσωπική Πώληση 7. Προώθηση των Πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις Ο Μπαμπινιώτης υποστηρίζει ότι η Ενωμένη Ευρώπη διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα που επιβοηθεί τον επαναπροσδιορισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ. Συντάκτριες - ηµιουργοί: Αγγέλου ήµητρα Ζορµπά Βασιλική

ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ. Συντάκτριες - ηµιουργοί: Αγγέλου ήµητρα Ζορµπά Βασιλική ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ Συντάκτριες - ηµιουργοί: Αγγέλου ήµητρα Ζορµπά Βασιλική ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ ΦΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ ΒΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΡΟΛΟΙ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Κινηματογραφικές Θεωρίες

Σύγχρονες Κινηματογραφικές Θεωρίες Σύγχρονες Κινηματογραφικές Θεωρίες 2015-2016 - Χειμερινό Εξάμηνο Διδάσκων: Σωτήρης Πετρίδης e- mail επικοινωνίας: sotospetridis@yahoo.gr Υπό την επίβλεψη της Μ. Κακλαμανίδου Περιγραφή του μαθήματος: Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Γνωστικό περιεχόμενο Περιεχόμενο Τμήματος Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας καταλαμβάνει σημαντική θέση στο χώρο των

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό διάγραμμα μαθημάτων 1. Ιδεολογία, ταυτότητα: δύο έννοιες σε κρίση ή δύο κρίσιμοι όροι των κοινωνικών

Αναλυτικό διάγραμμα μαθημάτων 1. Ιδεολογία, ταυτότητα: δύο έννοιες σε κρίση ή δύο κρίσιμοι όροι των κοινωνικών APIΣTOTEΛEIO ΠANEΠIΣTHMIO ΘEΣΣAΛONIKHΣ TMHMA ΔHMOΣIOΓPAΦIAΣ & M.M.E. MAΘHMA: Ιδεολογία, κοινωνικές ταυτότητες και ΜΜΕ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Λέκτορας Βασίλης Βαμβακάς Ώρα μαθήματος: Σύνοψη Το μάθημα αυτό εξετάζει τα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ 33Οι επιπτώσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης 33Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης 33Τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ιστορία της τέχνης 3 3 Η Ευρώπη και ο

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ o μ ά θ η μ α Ν Ε Ο Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Β Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ

γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ o μ ά θ η μ α Ν Ε Ο Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Β Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑδυαδικό 2η εξεταστική περίοδος από 20/12/15 έως 5/01/16 γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ o μ ά θ η μ α Ν Ε Ο Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Β Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ Τάξη: Β Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΡΙΑΣ 19. Οργάνωση του κειμένου 22 Ευχαριστίες 25 ΜΕΡΟΣ Α ΙΔΡΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ 27. Η μηχανική μεταφορά στην οργάνωση 29

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΡΙΑΣ 19. Οργάνωση του κειμένου 22 Ευχαριστίες 25 ΜΕΡΟΣ Α ΙΔΡΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ 27. Η μηχανική μεταφορά στην οργάνωση 29 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΡΙΑΣ 19 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 21 Οργάνωση του κειμένου 22 Ευχαριστίες 25 ΜΕΡΟΣ Α ΙΔΡΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ 27 Κεφάλαιο 1 ΚΛΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ 29 Η μηχανική μεταφορά στην οργάνωση 29 Η κλασική

Διαβάστε περισσότερα

Social Media και Επικοινωνία Φεβρουάριος 2009

Social Media και Επικοινωνία Φεβρουάριος 2009 Social Media και Επικοινωνία Φεβρουάριος 2009 Το Ινστιτούτο Επικοινωνίας είναι φορέας μη κερδοσκοπικός. Στους στόχους του περιλαμβάνεται η συμβολή στην ανάπτυξη της έρευνας και την ανάδειξη κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ& ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 2521 / 22.05.2015

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ& ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 2521 / 22.05.2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ& ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 2521 / 22.05.2015 Σύμφωνα με: α) τις διατάξεις των άρθρων 123, 124, 135 και 136 του Ν.4072/2012

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ APIΣTOTEΛEIO ΠANEΠIΣTHMIO ΘEΣΣAΛONIKHΣ TMHMA ΔHMOΣIOΓPAΦIAΣ & M.M.E. MAΘHMA : Κοινωνιολογία της Μαζικής Επικοινωνίας (ΓΕ 1300) ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Βασίλης Βαμβακάς ΣΥΝΟΨΗ Μελέτη της αλληλοεπίδρασης κοινωνικών συνθηκών,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΥΝ ΤΣΟΥ. Οι διακεκριμένοι καθηγητές Στρατηγικής Αθανάσιος Πλατιάς και Κωνσταντίνος. Δελτίο Τύπου. Εκδόσεις: Διαθέσιμο από:

ΣΟΥΝ ΤΣΟΥ. Οι διακεκριμένοι καθηγητές Στρατηγικής Αθανάσιος Πλατιάς και Κωνσταντίνος. Δελτίο Τύπου. Εκδόσεις: Διαθέσιμο από: ΣΟΥΝ ΤΣΟΥ Πολεμική Στρατηγική Κείμενα: Αθανάσιος Πλατιάς, Κωνσταντίνος Κολιόπουλος ISBN: 978-960-531-342-5 Τιμή: 18,02 ευρώ Σελίδες: 280 Σχήμα: 17 x 24 Γλώσσα: Ελληνικά, Ημερομηνία κυκλοφορίας: 2015 Εκδόσεις:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής Ενότητα 5: Ειρωνικό προσωπείο: το παράδειγμα του Γιάννη Σκαρίμπα Κατερίνα Κωστίου Τμήμα Φιλολογίας ενότητα 5 Ειρωνικό

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ενότητα 2η: Το φύλο στην εκπαίδευση Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ (ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΗ) ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΑΙΝΙΩΝ

ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ (ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΗ) ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΑΙΝΙΩΝ ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ (ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΗ) ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΑΙΝΙΩΝ (REFLECTION BY USING MOVIES) Σκοπός Ο σκοπός αυτού του αναστοχαστικού εργαλείου είναι να υποκινήσει τον αναστοχασμό στον τρόπο που

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Εισαγωγή Η αλλαγή του κλίματος αποτελεί στις μέρες μας ένα αδιαμφισβήτητο

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία

Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία Πολιτιστικές βιομηχανίες, ως όρος εισάγεται στις αρχές του εικοστού αιώνα, Αρχικά εμφανίστηκε από τους Μαξ Χορκ-χάιμερ και Τίοντορ Αντόρνο (Μax Horkheimer, Theodor

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας

Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας Ημερίδα με θέμα «Η αγορά εργασίας σε κρίση». Συνεδρία: Οι συνέπειες της κρίσης σε διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

10. Sex and the City: όταν το μποεμ συναντά τη μπουρζουαζία

10. Sex and the City: όταν το μποεμ συναντά τη μπουρζουαζία 10. Sex and the City: όταν το μποεμ συναντά τη μπουρζουαζία Νίκος Παναγιώτου Κάθε εποχή έχει και τη σειρά της θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε, αναλογιζόμενοι την ισχυρή παρουσία της τηλεόρασης που αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι.

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. Ν.Α.Π. Θεατρικής Αγωγής Ορολογία: «Θεατρική Αγωγή αποτελεί η παιδαγωγική και κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr Εισαγωγή Έρευνα Stedima: Ισότητα και Ισορροπία στην εργασιακή και προσωπική ζωή των ανωτάτων στελεχών Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η Μηλιά ένας χώρος αφήγησης

Η Μηλιά ένας χώρος αφήγησης ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΣΩΝ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΑ Μ.Μ.Ε. Σταδίου 5, 10562, Αθήνα τηλ. 210

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κοινωνική Παθητικότητα Ο άνθρωπος στην πορεία της μετεξέλιξής του από βιολογικό σε κοινωνικό ον, πέρα από την εκμάθηση κάποιων ρόλων, ωθείται, πότε συνειδητά και πότε ασυνείδητα,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των εκπαιδευτικών στην αποδόµηση των έµφυλων ταυτοτήτων: προϋποθέσεις, αντιστάσεις και όρια

Ο ρόλος των εκπαιδευτικών στην αποδόµηση των έµφυλων ταυτοτήτων: προϋποθέσεις, αντιστάσεις και όρια Ο ρόλος των εκπαιδευτικών στην αποδόµηση των έµφυλων ταυτοτήτων: προϋποθέσεις, αντιστάσεις και όρια Ελένη Μαραγκουδάκη Επίκ. Καθηγήτρια Τµήµα ΦΠΨ, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων Tα κορίτσια φοιτούν σε ίσο ή και

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την ένταξη της επιστημονικής γνώσης στη διαδικασία ανάπτυξης προϊόντων. Η έρευνα ενσωματώνεται

Διαβάστε περισσότερα

15/9/2009. 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα

15/9/2009. 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα Νέα Αθηναϊκή Σχολή Λογοτεχνία Β Λυκείου Εισαγωγή Επιμέλεια: Τ. Γιακουμάτου www.netschoolbook.gr 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα Εσωτερική αναδιάρθρωση κράτους-στόχος

Διαβάστε περισσότερα

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών Περιφερειακή Ενότητα Νομού Τρικάλων Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Θεσμοί της Αυτοδιοίκησης και της κεντρικής Κυβέρνησης φιλικοί στο παιδί Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση Γλωσσάρι Η ομάδα MATURE διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση και υλοποίηση Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και γνωρίζει ότι τα ζητήματα επικοινωνίας ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Οι μουσικές εκδόσεις ανάμεσα στο έντυπο και το ψηφιακό: προκλήσεις για τη μουσική πληροφόρηση και δημιουργικότητα

Οι μουσικές εκδόσεις ανάμεσα στο έντυπο και το ψηφιακό: προκλήσεις για τη μουσική πληροφόρηση και δημιουργικότητα Οι μουσικές εκδόσεις ανάμεσα στο έντυπο και το ψηφιακό: προκλήσεις για τη μουσική πληροφόρηση και δημιουργικότητα Χριστίνα Μπάνου, Επίκουρος καθηγήτρια (Πολιτική και Εκδοτική του Βιβλίου), Τμήμα Αρχειονομίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ β. φιλιας, μ. κουρουκλη γ. ρουσσης, κ. κασιματη λ. μουσουρου, α. παπαριζος ε. χατζηκωνσταντη μ. πετρονωτη, γ. βαρσος φ. τσαλικογλου-κωστοπουλου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα