προκειμένου να ολοκληρωθεί σωστά η παρούσα διπλωματική εργασία.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "προκειμένου να ολοκληρωθεί σωστά η παρούσα διπλωματική εργασία."

Transcript

1

2 2

3 Αφιερωμένη στους γονείς μου Χαράλαμπο, Αφροδίτη και στις αδερφές μου Δάφνη, Στέλλα Ευχαριστώ πολύ τον καθηγητή κ. Νικόλαο Τσάντα για τη συνεργασία που είχαμε προκειμένου να ολοκληρωθεί σωστά η παρούσα διπλωματική εργασία. 3

4 4

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ Ο ρόλος και η σπουδαιότητα του προγραμματισμού και ελέγχου αποθεμάτων Γενικά χαρακτηριστικά των μοντέλων που έχουν προταθεί για τον έλεγχο αποθεμάτων. Είδη μοντέλων Παραδείγματα Κόστη που εμπλέκονται στα μοντέλα προγραμματισμού Παραγωγής και ελέγχου αποθεμάτων ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ Βασικές υποθέσεις των μοντέλων της ΟΠΠ Ο ρυθμός ζήτησης στα μοντέλα της ΟΠΠ Βασικό ΟΠΠ μοντέλο Το μοντέλο της ΟΠΠ με μη μηδενικό χρόνο παράδοσης Το μοντέλο της ΟΠΠ στο οποίο επιτρέπεται η έκπτωση στο κόστος απόκτησης ανά προϊόν, ανάλογα με την ποσότητα παραγγελίας Το μοντέλο της ΟΠΠ στο οποίο επιτρέπεται η ικανοποίηση της ζήτησης με καθυστέρηση Μία ευρύτερη προοπτική του παραδείγματος με τα μεγάφωνα Το μοντέλο της ΟΠΠ για περισσότερα από ένα είδη και με περιορισμό στον διαθέσιμο αποθηκευτικό χώρο Συμπεράσματα

6 3. ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ Εισαγωγή Το μοντέλο του δυναμικού προγραμματισμού προσαρμοσμένο στο πρόβλημα παραγωγής και αποθήκευσης με μηδενικό χρόνο παράδοσης Το μοντέλο των Wagner Whitin ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ...61 Εφαρμογή 4.1 Βασικό μοντέλο της ΟΠΠ..61 Εφαρμογή 4.2 Μοντέλο της ΟΠΠ με μη μηδενικό χρόνο παράδοσης..65 Εφαρμογή 4.3 Μοντέλο της ΟΠΠ στο οποίο επιτρέπεται η έκπτωση στο κόστος απόκτησης ανά μονάδα ανάλογα με την ποσότητα παραγγελίας.68 Εφαρμογή 4.4 Το μοντέλο της ΟΠΠ στο οποίο επιτρέπεται η ικανοποίηση της ζήτησης με καθυστέρηση.71 Εφαρμογή 4.5 Το μοντέλο του δυναμικού προγραμματισμού προσαρμοσμένο στο πρόβλημα παραγωγής και αποθήκευσης, με μηδενικό χρόνο παράδοσης...73 Εφαρμογή 4.6 Το μοντέλο των Wagner Whitin ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.83 6

7 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ο προγραμματισμός παραγωγής και ελέγχου αποθεμάτων αποσκοπεί στην εύρεση της χρυσής τομής μεταξύ δυο αντιφατικών στόχων, από πλευράς ελαχιστοποίησης του συνολικού κόστους λειτουργίας μιας επιχείρησης: της μείωσης απ τη μια του διαθέσιμου αποθέματος και της ύπαρξης απ την άλλη ικανής ποσότητας διαθέσιμων αγαθών έτσι ώστε να καλύπτεται η ζήτησή τους στην αγορά. Ο συμβιβασμός μεταξύ αυτών των δυο στόχων επιτυγχάνεται με την δημιουργία κατάλληλων μαθηματικών κανόνων για τη χρονική (πότε;) και ποσοτική (πόσο;) διακίνηση του αποθέματος. Για την επίλυσή του έχουν προταθεί διάφορα μαθηματικά μοντέλα, τα οποία ποσοτικοποιούν τις παραμέτρους κόστους και εκφράζουν το συνολικό κόστος λειτουργίας της επιχείρησης με τη χρήση μιας συνάρτησης η οποία βελτιστοποιείται με εφαρμογή μαθηματικών μεθόδων. Η παρούσα εργασία επικεντρώνεται στην παρουσίαση των πιο ευρέως χρησιμοποιούμενων, προσδιοριστικών μοντέλων (όλες οι παράμετροι του συστήματος είναι γνωστές σταθερές) ενώ ο ορίζοντας σχεδιασμού θεωρείται πεπερασμένος. Στο πρώτο κεφάλαιο της παρούσας εργασίας παρουσιάζονται τα γενικά χαρακτηριστικά ενός προβλήματος παραγωγής και αποθήκευσης καθώς επίσης τα σχετικά με αυτό κόστη. Στο δεύτερο κεφάλαιο ακολουθεί η παρουσίαση των μοντέλων της Οικονομικής Ποσότητας Παραγγελίας, στα οποία θεωρείται ότι η ζήτηση πραγματοποιείται με ένα σταθερό ρυθμό και ότι το απόθεμα επιθεωρείται διαρκώς (ο χρόνος θεωρείται συνεχής). Αντίθετα, στα μοντέλα του τρίτου κεφαλαίου ο ορίζοντας σχεδιασμού χωρίζεται σε τακτά χρονικά διαστήματα, δηλαδή γίνεται η παραδοχή ότι ο χρόνος είναι διακριτός. Τέλος, στο τέταρτο αντιστοιχείται σε κάθε 7

8 μοντέλο που αναλύθηκε στα προηγούμενα κεφαλαία, μια ολοκληρωμένη εφαρμογή η οποία επιλύεται λεπτομερώς. 8

9 SUMMARY Programmising the production and stock control aims to find the golden mean between two contradictory goals : as far as minimizing the total service expenses of a company is concerned, reduce the available cost, and on the other hand the existence of another one adequate quantity of available goods, so that their demand in the market can be covered. The compromising between these two goals can be achieved with the creation of appropriate mathematic rules about the time (when?) and amount (how much?) stock circulation. In order to achieve this compromising, many mathematical models have been proposed which quantify the subsiding costs and express the total service expenses of the company, using a function which is constantly being improved with the application of mathematical methods. The present project focuses on the presentation of the most widely used defining models, while the designing horizon is considered to be passed by. In the first part of the present project appear the general characteristics of a problem concerning the production and saving, as well as the relevant costs. The second part includes the presentation of the model about the Economic Order Quantity, in which it is regarded that demand is accomplished with a steady pace, and that the stock is constantly being checked (time is regarded to be continuous). On the other hand, in the model of the third part, the designing horizon is divided in regular time spaces, reaching the conclusion that time is apparent significant. Finally in the last part, each model analyzed in the previous chapters, is matched with a complete application, being solved in detail. 9

10 10

11 1. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ 1.1 Ο ρόλος και η σπουδαιότητα του προγραμματισμού και ελέγχου αποθεμάτων. Χρησιμοποιώντας τον όρο απόθεμα (stock) εννοούμε οποιοδήποτε αγαθό αποθηκεύεται με στόχο είτε την άμεση χρήση, είτε κάποια μελλοντική χρήση. Τα αγαθά αυτά μπορεί να είναι πρώτες ύλες, εξαρτήματα, ημικατεργασμένα, ή τελικά προϊόντα κ.α. τα οποία χρησιμοποιούνται κυρίως σε συστήματα παραγωγής, εμπορίας και διακίνησης προϊόντων, αλλά μπορούμε να τα συναντήσουμε και σε οργανωμένα συστήματα (π.χ. οικογένεια, δημόσια υπηρεσία, βιομηχανία, τράπεζα). Τέτοια συστήματα έχουν ως στόχο να μειώσουν τα διαθέσιμα αποθέματα, πράγμα που έχει θετική επίδραση στο λειτουργικό κόστος, αλλά και να έχουν διαθέσιμα αγαθά ώστε να καλύπτεται άμεσα οποιαδήποτε ζήτησή τους. Ο «προγραμματισμός παραγωγής και ελέγχου αποθεμάτων (αποθήκευσης)» προσπαθεί να συνδυάσει τους παραπάνω στόχους με την διατύπωση κανόνων διαχείρισης των αποθεμάτων έτσι ώστε να επιτευχθεί το επιθυμητό επίπεδο εξυπηρέτησης στο ελάχιστο συνολικό κόστος. Επειδή όμως, είναι αδύνατον να ελέγξουμε τη ζήτηση, ελέγχουμε την ανανέωση του αποθέματος με σκοπό να επηρεαστεί το κόστος. Αυτούς τους κανόνες, γνωστοί ως «σύστημα αποθεμάτων», μπορούμε να τους προσδιορίσουμε από τη μαθηματική διερεύνηση της χρονικής ( πότε;) και της ποσοτικής (πόσο;) διακίνησης του αποθέματος. Στη συνέχεια της εργασίας παρατίθενται τα συχνότερα χρησιμοποιούμενα συστήματα αποθεμάτων (μοντέλων) για τον υπολογισμό των βασικών μεγεθών που καθορίζουν την πολιτική που πρέπει να χρησιμοποιήσει ένα σύστημα 11

12 προγραμματισμού και ελέγχου αποθεμάτων με πεπερασμένο ορίζοντα σχεδιασμού ώστε να ελαχιστοποιήσει το συνολικό κόστος λειτουργίας (βέλτιστη πολιτική παραγγελίας). Σε όλη την εργασία, θεωρούμε ότι όλες οι παράμετροι του συστήματος ( ζήτηση, κόστη) είναι γνωστές σταθερές και όχι τυχαίες μεταβλητές. 1.2 Γενικά χαρακτηριστικά των μοντέλων που έχουν προταθεί για τον έλεγχο αποθεμάτων. Είδη μοντέλων. Κάθε σύστημα διαχείρισης αποθεμάτων έχει ως στόχο την ελαχιστοποίηση του συνολικού κόστους. Για τον προσδιορισμό των βασικών μεγεθών «πότε, πόσο» που καθορίζουν τους βασικούς κανόνες λειτουργίας του συστήματος είναι σημαντική η γνώση των στοιχείων κόστους. Όλα τα μοντέλα χρησιμοποιούν ως αντικειμενική συνάρτηση το συνολικό κόστος αποθέματος μέσα σε μία ορισμένη χρονική περίοδο. Η συνάρτηση αυτή περιλαμβάνει όλες τις δαπάνες που μεταβάλλονται μόλις αλλάξει η πολιτική διαχείρισης που εφαρμόζεται. Επίσης, τα μοντέλα με τα οποία θα ασχοληθούμε προσπαθούν να δώσουν απάντηση στα εξής ερωτήματα: 1) πόση ποσότητα προϊόντος πρέπει να παραγγέλνεται κάθε φορά, ώστε να ανανεώνεται το απόθεμα (πόσο) 2) Πότε πρέπει να παραγγέλνεται η παραπάνω ποσότητα (πότε). Το πότε πρέπει να γίνει μία παραγγελία εξαρτάται από τη στάθμη του αποθέματος. Ο έλεγχος της στάθμης του αποθέματος γίνεται με 2 τρόπους: α) Με συνεχή έλεγχο των αποθεμάτων όπου ο χρόνος θεωρείται συνεχής. Η χρονική στιγμή στην οποία γίνεται η παραγγελία (σημείο νέας παραγγελίας, reorder 12

13 point) είναι η στιγμή όπου η στάθμη του αποθέματος πέφτει σε κάποιο επίπεδο. Τέτοια μοντέλα ονομάζονται «μοντέλα συνεχούς επιθεώρησης». β) Με έλεγχο των αποθεμάτων ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Εδώ, ο χρόνος είναι διακριτός αφού η στάθμη του αποθέματος ελέγχεται σε τακτά χρονικά διαστήματα με αποτέλεσμα οι νέες παραγγελίες να γίνονται μόνο είτε στην αρχή είτε στο τέλος αυτών των χρονικών διαστημάτων. Αυτά τα μοντέλα ονομάζονται «μοντέλα περιοδικής επιθεώρησης». Μία άλλη σημαντική παράμετρος που πρέπει να αναφερθεί είναι ο παράγοντας της ζήτησης. Βάση της ζήτησης τα μοντέλα διαχείρισης αποθεμάτων διακρίνονται σε: προσδιοριστικά (μοντέλα όπου η ζήτηση είναι προβλέψιμη) και σε στοχαστικά (μοντέλα όπου υπάρχει αβεβαιότητα στη ζήτηση). Στην παρούσα εργασία θα ασχοληθούμε με προσδιοριστικά μοντέλα. Επίσης, τα μοντέλα περιοδικής επιθεώρησης διακρίνονται βάση της ζήτησης σε μοντέλα αμετάβλητης ζήτησης (δηλαδή μοντέλα όπου η ζήτηση είναι η ίδια για όλες τις περιόδους όπου χωρίζεται ο χρονικός ορίζοντας σχεδιασμού) και σε μοντέλα μεταβλητής ζήτησης (δηλαδή μοντέλα όπου η ζήτηση μεταβάλλεται στις διάφορες περιόδους. Να αναφερθεί επίσης, ότι στα μοντέλα διαχείρισης αποθεμάτων προτείνονται αλγόριθμοι που οδηγούν σε κάποια σχεδόν βέλτιστη λύση και ορισμένες μόνο φορές οδηγούν στη βέλτιστη λύση. 13

14 Μοντέλα για προβλήματα παραγωγής και αποθήκευσης Κριτήριο διαχωρισμού: Ζήτηση Προσδιοριστικά Η ζήτηση θεωρείται γνωστή σταθερά Στοχαστικά Η ζήτηση θεωρείται τυχαία μεταβλητή Κριτήριο διαχωρισμού: χρόνος Συνεχούς Επιθεώρησης Τόσο ο έλεγχος του αποθέματος όσο και οι αποφάσεις για νέες παραγγελίες γίνονται σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή Αμετάβλητης ζήτησης Η ζήτηση είναι σταθερή σε όλη τη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα Περιοδικής Επιθεώρησης Τόσο ο έλεγχος του αποθέματος όσο και οι αποφάσεις για νέες παραγγελίες γίνονται σε τακτά χρονικά διαστήματα Αμετάβλητης ζήτησης Η ζήτηση είναι σταθερή σε όλες τις χρον. περιόδους Μεταβλητής ζήτησης Η ζήτηση είναι διαφορετική σε κάθε χρον. περίοδο του ορίζοντα σχεδιασμού Συνεχούς Επιθεώρησης Τόσο ο έλεγχος του αποθέματος όσο και οι αποφάσεις για νέες παραγγελίες γίνονται σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή Περιοδικής Επιθεώρησης Τόσο ο έλεγχος του αποθέματος όσο και οι αποφάσεις για νέες παραγγελίες γίνονται σε τακτά χρονικά διαστήματα Κριτήριο διαχωρισμού Ζήτηση ανά περίοδο Σχήμα 1.1 Διάκριση των μοντέλων παραγωγής και αποθήκευσης 14

15 1.3 Παραδείγματα Παρακάτω αναπτύσσονται δύο παραδείγματα ενός κατασκευαστή και ενός χονδρέμπορα όπου ένα πρόβλημα παραγωγής και αποθήκευσης προϊόντων πρέπει να αναπτυχθεί. Παράδειγμα -1-: Μία κατασκευαστική επιχείρηση τηλεοράσεων παράγει τα δικά της μεγάφωνα που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή τηλεοράσεων. Επισημαίνεται ότι οι τηλεοράσεις συγκεντρώνονται σε μία συνεχή γραμμή παραγωγής και ότι μεγάλες ποσότητες τηλεοράσεων μπορούν να παραχθούν σε σύντομο χρονικό διάστημα. Τα μεγάφωνα παραμένουν στην αποθήκη έως ότου χρειαστούν για τη συναρμολόγηση των τηλεοράσεων. Η επιχείρηση ενδιαφέρεται για το ποια είναι η κατάλληλη ποσότητα μεγαφώνων που πρέπει να παραγγέλνεται κάθε φορά για την ανανέωση του αποθέματος και πότε πρέπει να παραγγέλνεται η ανωτέρα ποσότητα μεγαφώνων. 1. Κάθε φορά που παράγεται ένα τεμάχιο προϊόντος, το κόστος παραγγελίας ανέρχεται στα Αυτό το κόστος περιλαμβάνει το κόστος εξοπλισμού, τα διοικητικά έξοδα κ.α. 2. Το μοναδιαίο κόστος παραγωγής ενός μεγαφώνου (δεν περιλαμβάνει το κόστος παραγγελίας) είναι 10, ανεξαρτήτως του μεγέθους του τεμαχίου που παράγεται. Να σημειωθεί ότι το κόστος παραγωγής μιας μονάδας προϊόντος δεν είναι πάντα σταθερό, αλλά μπορεί να μειωθεί με τη μείωση του μεγέθους του τεμαχίου. 3. Το εκτιμώμενο κόστος αποθήκευσης - διατήρησης ενός μεγαφώνου στην αποθήκη ανέρχεται στα 0.30 το μήνα. Το κόστος αποθήκευσης περιλαμβάνει το κόστος μίσθωσης του χώρου αποθήκευσης, το κόστος ασφάλειας των μεγαφώνων στην αποθήκη εξαιτίας πυρκαγιάς, κλοπής ή βανδαλισμού, φόροι βασισμένοι στην 15

16 αξία του αποθέματος καθώς επίσης περιλαμβάνει και το κόστος του προσωπικού που επιτηρούν και προστατεύουν το απόθεμα. 4. Η πολιτική της επιχείρησης απαγορεύει σκόπιμα των προγραμματισμό των πιθανών ελλείψεων σε μεγάφωνα οπότε είναι λογικό να προκύπτει έλλειψη. Έχει υπολογιστεί ότι κάθε μεγάφωνο που δεν είναι διαθέσιμο όταν ζητείται κοστίζει 1.10 το μήνα. Αυτό το κόστος έλλειψης περιλαμβάνει το επιπρόσθετο κόστος τοποθέτησης των μεγαφώνων μετά την πλήρη κατασκευή της τηλεόρασης, το ενδιαφέρον που χάνεται λόγω της καθυστέρησης στη λήψη του εισοδήματος από τις πωλήσεις κ.α. Παράδειγμα -2- : Ένας διανομέας χονδρικής πώλησης ποδηλάτων έχει το πρόβλημα έλλειψης ενός δημοφιλούς μοντέλου και αναθεωρεί αυτήν την περίοδο την πολιτική παραγωγής και αποθήκευσής του. Ο διανομέας αγοράζει αυτό το μοντέλο ποδηλάτου από τον κατασκευαστή κάθε μήνα και το παρέχει σε διάφορα καταστήματα ποδηλάτων σύμφωνα με τη διαμορφωμένη ζήτηση. Η συνολική ζήτηση από τα καταστήματα ποδηλάτων είναι αβέβαιη. Επομένως, η ερώτηση είναι πόσα ποδήλατα θα έπρεπε να παράγει ο κατασκευαστής για έναν οποιοδήποτε μήνα; Ο διανομέας έχει αναλύσει τις δαπάνες και έχει καθορίσει ότι τα ακόλουθα είναι σημαντικά: 1. Το κόστος παραγγελίας (δηλαδή το κόστος για μία παραγγελία μαζί με το κόστος αγοράς των ποδηλάτων) που περιλαμβάνει: α) τα διοικητικά έξοδα δηλαδή τα έξοδα που πρέπει να γίνουν για να τεθεί σε ισχύ μία παραγγελία που ανέρχονται στα 200 και β) το κόστος κάθε ποδηλάτου που είναι 35 για τον χονδρέμπορο. 2. Το κόστος αποθήκευσης μίας μονάδας προϊόντος δηλαδή το κόστος διατήρησης ενός ποδηλάτου στην αποθήκη που είναι 1 για κάθε ποδήλατο που 16

17 παραμένει στο τέλος του μήνα. Αυτό το κόστος περιλαμβάνει επίσης τις δαπάνες του κεφαλαίου που εμπλέκεται, το κόστος ενοικίασης της αποθήκης, την ασφάλεια, τους φόρους και ούτω καθ εξής. 3. Το κόστος έλλειψης αποθέματος, το κόστος δηλαδή να μην υπάρχει ένα ποδήλατο όταν χρειαστεί. Αυτό το συγκεκριμένο μοντέλο ξανά παραγγέλνεται στον κατασκευαστή και τα καταστήματα δέχονται συνήθως μία καθυστέρηση στην παράδοση. Ακόμα αν και οι ελλείψεις είναι επιτρεπτές, ο διανομέας θεωρεί ότι υφίσταται μία απώλεια, την οποία υπολογίζει να είναι 15 ανά ποδήλατο το μήνα λόγω της έλλειψης. Αυτό το εκτιμώμενο κόστος λαμβάνει υπόψη την πιθανή απώλεια μελλοντικών ελλείψεων λόγω της απώλειας πελατών. Σε αυτό το κόστος συμπεριλαμβάνεται η καθυστέρηση εσόδων από τις πωλήσεις καθώς και τα συμπληρωματικά διοικητικά έξοδα που συνδέονται με τις ελλείψεις. Εάν μερικά καταστήματα ακυρώνουν τις παραγγελίες λόγω των καθυστερήσεων, τα χαμένα εισοδήματα από αυτές τις απολεσθείσες πωλήσεις περιλαμβάνονται σ αυτό το κόστος (ωστόσο, τέτοιες ακυρώσεις δεν λαμβάνουν χώρα στο παράδειγμά μας). Και τα δύο παραδείγματα διευκρινίζουν ότι υπάρχουν δύο δυνατότητες για το πώς μία εταιρεία ανανεώνει το απόθεμά της. Η μία δυνατότητα είναι ότι η εταιρεία παράγει τις μονάδες που χρειάζεται μόνη της (όπως ο κατασκευαστής τηλεοράσεων που παράγει τα μεγάφωνα). Η άλλη δυνατότητα είναι ότι η εταιρεία παραγγέλνει τις μονάδες από έναν προμηθευτή (όπως ο διανομέας ποδηλάτων που παραγγέλνει τα ποδήλατα από τον κατασκευαστή). Και τα δύο παραδείγματα εξετάζουν ένα συγκεκριμένο προϊόν (μεγάφωνα για ένα συγκεκριμένο είδος τηλεόρασης ή ένα συγκεκριμένο μοντέλο ποδηλάτου). Στα περισσότερα μοντέλα διαχείρισης αποθεμάτων μόνο ένα προϊόν εξετάζεται σε έναν χρόνο. 17

18 Στην επόμενη παράγραφο, δίνονται αναλυτικά τα κόστη που λαμβάνονται υπόψη στα διάφορα μοντέλα διαχείρισης των αποθεμάτων. 1.4 Κόστη που εμπλέκονται στα μοντέλα προγραμματισμού παραγωγής και ελέγχου αποθεμάτων (αποθήκευσης) 1. Το κόστος παραγγελίας (ordering / setup cost) Κ Ως κόστος παραγγελίας θεωρούνται όλα τα έξοδα που γίνονται ώστε να τεθεί μία παραγγελία ή να παραχθεί ένα προϊόν από την ίδια την εταιρεία. Αυτά τα έξοδα είναι ανεξάρτητα του μεγέθους της παραγγελίας και της παραγωγικής διαδικασίας. Το κόστος παραγγελίας μπορεί να αντιπροσωπευθεί από μία συνάρτηση Κ(z), με: Κ(z) = κόστος παραγγελίας z μονάδων = ο,εάνz = 0 κ +czεάνz > 0 (1.1) όπου κ = σταθερός όρος που περιλαμβάνει τα διοικητικά έξοδα μιας παραγγελίας ή τις σχετικές δαπάνες στην οργάνωση για να αρχίσει η παραγωγή και c = το κόστος αγοράς μιας μονάδας προϊόντος. Στο παράδειγμα 1, τα μεγάφωνα παράγονται και το κόστος μίας τρέχουσας παραγωγής είναι Επιπλέον κάθε μεγάφωνο κοστίζει 10 και το κόστος παραγγελίας όταν γίνεται μία παραγγελία z μεγαφώνων δίνεται κοντά στα Κ(z) = z με z > 0. Στο παράδειγμα 2, η διανομή παραγγελιών ποδηλάτων από τον κατασκευαστή και το κόστος παραγγελίας δίνεται κοντά στα Κ(z) = z με z > 0. 18

19 2. Το μοναδιαίο κόστος παραγωγής / απόκτησης (unit purchasing cost) c Στο κόστος αυτό περιλαμβάνονται τα χρήματα που καταβάλει η εταιρεία για την απόκτηση μίας μονάδας προϊόντος. Να σημειωθεί ότι εάν η ίδια η εταιρεία παράγει το προϊόν, τότε το κόστος c υπολογίζεται ως: (το κόστος εργασίας) + (το κόστος των πρώτων υλών για την απόκτηση ενός τεμαχίου προϊόντος) 3. Το κόστος αποθήκευσης / διατήρησης (holding cost) h: Αντιπροσωπεύει όλες τις δαπάνες που κάνει μία εταιρεία για τη διατήρηση στην αποθήκη της ενός τεμαχίου προϊόντος για μία συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Στο κόστος αποθήκευσης συμπεριλαμβάνονται τα έξοδα της εταιρείας για την ενοικίαση της αποθήκης, το κόστος ασφάλισης των προϊόντων στην αποθήκη (λόγω φωτιάς, υγρασίας) κ.α. Στο παράδειγμα των ποδηλάτων, το κόστος αποθήκευσης είναι 1 ανά ποδήλατο που παραμένει στο τέλος του μήνα. Στο παράδειγμα των μεγαφώνων για τις τηλεοράσεις το κόστος αποθήκευσης υπολογίζεται στα 0.30 ανά μεγάφωνο που βρίσκεται στο απόθεμα κάθε μήνα, με αποτέλεσμα το μέσο κόστος αποθήκευσης το μήνα είναι 0.30 φορές ο μέσος αριθμός μεγαφώνων στο απόθεμα. 4. Το κόστος έλλειψης αποθέματος (shortage cost) s : Αντιπροσωπεύει το κόστος που προκύπτει όταν το ποσό των προϊόντων που ζητείται (ζήτηση) υπερβαίνει το διαθέσιμο απόθεμα. Διακρίνεται σε 2 κατηγορίες: α) καθυστερημένη ικανοποίηση της παραγγελίας (backlogging). Σε αυτήν την περίπτωση η ζήτηση δεν χάνεται, αλλά αντ αυτού κρατιέται έως ότου μπορέσει να ικανοποιηθεί μόλις ξαναγεμίσει η στάθμη του αποθέματος. Για μία εταιρεία που 19

20 υφίσταται μία προσωρινή έλλειψη παροχής προς τους πελάτες της (όπως στο παράδειγμα των ποδηλάτων), το κόστος μη ανταπόκρισης έπειτα μπορεί να ερμηνευθεί ως απώλεια της καλής θέλησης των πελατών και της απροθυμίας των επιχειρήσεων να συνεργαστούν με την εταιρεία, και ως το κόστος του καθυστερημένου εισοδήματος, και των πρόσθετων διοικητικών εξόδων. Για έναν κατασκευαστή που υφίσταται μία προσωρινή έλλειψη στα υλικά που απαιτούνται για την παραγωγή (όπως μία έλλειψη των μεγάφωνων για τη συναρμολόγηση των τηλεοράσεων) το κόστος μη - ανταπόκρισης γίνεται το κόστος που συνδέεται με την καθυστέρηση της ολοκλήρωσης της διαδικασίας παραγωγής. β) χαμένη πώληση (lost cases). Κάποιοι επιπλέον παράγοντες που εμπλέκονται πολλές φορές στα μοντέλα διαχείρισης αποθεμάτων είναι: 1. Το εισόδημα: Εάν και η τιμή και η ζήτηση του προϊόντος εξαρτώνται από την αγορά του προϊόντος και είναι εκτός του ελέγχου της επιχείρησης, τότε τα εισοδήματα από τις πωλήσεις (υποθέτοντας ότι η ζήτηση ικανοποιείται) είναι ανεξάρτητα από την πολιτική που ακολουθεί η εταιρία για τα αποθέματά της και μπορούν να παραμεληθούν. Ωστόσο, εάν το εισόδημα παραμελείται και η εταιρία δεν μπορεί να ικανοποιήσει τη ζήτηση, τότε η απώλεια στο εισόδημα πρέπει να συμπεριληφθεί στο κόστος έλλειψης αποθέματος και έτσι η πώληση χάνεται. Επιπλέον, ακόμη και στην περίπτωση όπου υπάρχει καθυστερούμενη ικανοποίηση της παραγγελίας, το κόστος της καθυστέρησης στο εισόδημα πρέπει επίσης να συμπεριληφθεί στο κόστος έλλειψης αποθέματος. Με αυτές τις ερμηνείες, το εισόδημα δεν θα εξεταστεί ρητά στο υπόλοιπο αυτού του κεφαλαίου. 2. Η τιμή διάσωσης ενός προϊόντος είναι η τιμή ενός εναπομείναντος προϊόντος στο απόθεμα όταν δεν επιδιώκεται κανένα περαιτέρω γέμισμά του. Η τιμή διάσωσης 20

21 αντιπροσωπεύει την τιμή διάθεσης του προϊόντος στην εταιρία, ίσως μέσω μιας εκπτωτικής πώλησης. Υποθέτουμε κατωτέρω ότι οποιοδήποτε κόστος διάσωσης ενσωματώνεται στο κόστος αποθήκευσης. 3. Το ποσοστό έκπτωσης λαμβάνει υπόψη τη χρονική τιμή των χρημάτων. Όταν μια εταιρία εμπλέκει το κεφάλαιο στο απόθεμα, η εταιρία αποτρέπεται από τη χρησιμοποίηση αυτών των χρημάτων για εναλλακτικούς λόγους. Παραδείγματος χάριν, θα μπορούσε να επενδύσει αυτά τα χρήματα σε ασφαλής επενδύσεις, αποκαλούμενα ως κρατικά ομόλογα και να έχει μια απόδοση στην επένδυση ενός έτους ως εκ τούτου, για παράδειγμα, 7 τοις εκατό. Κατά συνέπεια, το 1 που επενδύεται σήμερα θα αξίζει 1.07 στο πρώτο έτος, ή εναλλακτικά, στο 1 το κέρδος ενός έτους ως εκ τούτου είναι ισοδύναμο με α = 1 /1.07 σήμερα. Η ποσότητα α είναι γνωστή ως συντελεστής έκπτωσης. Κατά συνέπεια, προσθέτοντας επάνω το συνολικό κέρδος από μια πολιτική διαχείρισης αποθεμάτων, το κέρδος ή τα κόστη ενός έτους πρέπει να πολλαπλασιαστούν με το α, δύο ετών με το α 2 και ούτω καθεξής. (Άλλες χρονικές μονάδες εκτός από το ένα έτος μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν.) Το συνολικό κέρδος που υπολογίζεται με αυτόν τον τρόπο αναφέρεται κανονικά ως καθαρή παρούσα τιμή. Στα προβλήματα που αφορούν μικρούς χρονικούς ορίζοντες, το α μπορεί να υποτεθεί ότι είναι 1 ( και ως εκ τούτου παραλείπεται) επειδή η τρέχουσα τιμή του 1 που δίνεται κατά τη διάρκεια αυτού του κοντινού χρονικού ορίζοντα δεν αλλάζει πάρα πολύ. Εντούτοις, στα προβλήματα που έχουν τους μακροπρόθεσμους ορίζοντες, ο συντελεστής έκπτωσης πρέπει να συμπεριληφθεί. Σε χρησιμοποίηση των ποσοτικών τεχνικών για να επιδιώξουμε τις βέλτιστες πολιτικές διαχείρισης καταλόγων, χρησιμοποιούμε το κριτήριο της ελαχιστοποίησης του συνολικού (αναμενόμενου) εκπτωτικού κόστους. Στις περιπτώσεις που η τιμή και 21

22 η ζήτηση του προϊόντος δεν είναι υπό τον έλεγχο της επιχείρησης και το χαμένο ή καθυστερούμενο εισόδημα συμπεριλαμβάνεται στο κόστος έλλειψης, το να ελαχιστοποιείται το κόστος είναι ισοδύναμο με τη μεγιστοποίηση του καθαρού εισοδήματος. 22

23 2. ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ Στο κεφάλαιο αυτό αναλύονται τα μοντέλα συνεχούς επιθεώρησης τα οποία χρησιμοποιούνται για να δώσουν λύσεις σε προβλήματα παραγωγής και αποθήκευσης με σκοπό τη βέλτιστη πολιτική παραγγελίας ενός είδους (σε ορισμένες περιπτώσεις και περισσότερων ειδών) με πεπερασμένο ορίζοντα σχεδιασμού. Στην κατηγορία αυτή ανήκει το βασικό μοντέλο της Οικονομικής Ποσότητας Παραγγελίας (ΟΠΠ) (Economic Order Quantity) μαζί με τις παραλλαγές του: 1) Το μοντέλο της ΟΠΠ με μη μηδενικό χρόνο παράδοσης 2) Το μοντέλο της ΟΠΠ όπου υπάρχει έκπτωση στο κόστος απόκτησης για κάθε είδος, ανάλογα με την ποσότητα παραγγελίας 3) Το μοντέλο της ΟΠΠ όπου η ικανοποίηση της ζήτησης γίνεται με καθυστέρηση 4) Το μοντέλο της ΟΠΠ για περισσότερα από ένα είδη και με περιορισμό στον διαθέσιμο αποθηκευτικό χώρο Παρατηρούμε ότι στις παραλλαγές του ΟΠΠ ουσιαστικά αλλάζει κάποια από τις παραδοχές του βασικού μοντέλου της ΟΠΠ, προσπαθώντας να αγγίξει την πραγματικότητα. 2.1 Βασικές Υποθέσεις των μοντέλων ΟΠΠ: 1) Υπάρχει δυνατότητα περισσότερων από μία παραγγελίες στη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα. Παραγγελίες μπορούν να γίνονται καθ όλη τη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα, δηλαδή επαναλαμβάνονται και πραγματοποιούνται με κάποιο συγκεκριμένο μοτίβο. 23

24 Για παράδειγμα, μία εταιρεία που παραγγέλνει ηλεκτρικές κουζίνες έχει τη δυνατότητα κατά τη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα (π.χ. 1 έτος) να παραγγέλνει συνέχεια κάθε φορά που τελειώνει το απόθεμά της. 2) Ο ρυθμός ζήτησης του προϊόντος κατά τη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα είναι σταθερός. Αν για παράδειγμα η ζήτηση D είναι 400 τεμάχια το χρόνο, η ζήτηση για ένα μήνα θα είναι 400/12 και η ζήτηση για κάποιο χρονικό διάστημα t θα είναι 400t/12. 3) Ο χρόνος παράδοσης (L) μίας παραγγελίας είναι γνωστή σταθερά. Ως χρόνος παράδοσης ορίζεται το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί από της στιγμή που θα γίνει μία παραγγελία μέχρι τη στιγμή που θα γίνει η παράδοσή της. Για παράδειγμα, αν L = 5 εβδομάδες κάθε παραγγελία πρέπει να εκτελείται μέσα σε 5 εβδομάδες, δηλαδή πρέπει να παραδίνεται μέσα σε 5 εβδομάδες αφότου έχει τεθεί. 4) Ο χρόνος θεωρείται συνεχής και μία παραγγελία μπορεί να γίνει σε οποιαδήποτε στιγμή του χρονικού ορίζοντα σχεδιασμού. Να σημειωθεί ότι τα μοντέλα της ΟΠΠ χρησιμοποιούνται ακόμη και όταν οι προϋποθέσεις τους δεν ισχύουν, προκειμένου να δώσουν μία σχεδόν βέλτιστη λύση. 2.2 Ο ρυθμός ζήτησης στα μοντέλα της ΟΠΠ Λόγω διαφόρων παραγόντων που επηρεάζουν τη ζήτηση, ο ρυθμός της ζήτησης δεν είναι σταθερός. Ωστόσο, για να μπορέσει να χρησιμοποιηθεί κάποιο από τα μοντέλα της ΟΠΠ θα πρέπει να αποφασιστεί αν ο ρυθμός της ζήτησης είναι αρκετά σταθερός ώστε να ισχύσει η υπόθεση (2) που αναφέραμε παραπάνω. Για το λόγο αυτό οι Peterson και Silver (1985) πρότειναν ότι πρέπει να γίνουν οι ακόλουθοι υπολογισμοί: 24

25 1 Εύρεση μέσης ζήτησης ( d ): n d= di n όπου d 1, d 2,., d n η ζήτηση σε κάθε μία από τις n περιόδους που ορίζεται ο ορίζοντας σχεδιασμού. Εκτίμηση της διασποράς της ζήτησης i=1 1 Est.VarD = n n 2 2 di - d i=1 Εκτίμηση του συντελεστή μεταβλητότητας VC για τη ζήτηση D: EstVarD VC = 2 d όπου: α) Εάν VC < 0.20, τότε μπορούν να χρησιμοποιηθούν όλα τα μοντέλα της ΟΠΠ με την ζήτηση D =nd. β) Εάν VC > 0.20, η ζήτηση μεταβάλλεται αρκετά από περίοδο σε περίοδο και έτσι τα προβλήματα παραγωγής και αποθήκευσης λύνονται με τη χρήση μοντέλων δυναμικού προγραμματισμού ή με τη χρήση ευρετικών αλγόριθμων. 2.3 Βασικό ΟΠΠ μοντέλο Υποθέσεις: 1) Το σύστημα διαχειρίζεται ένα προϊόν. 2) Η ζήτηση ικανοποιείται αμέσως, δηλαδή υπάρχει πάντα απόθεμα. 3) Κάθε παραγγελία παραδίδεται αμέσως μόλις γίνει (L = 0). 4) Η ζήτηση είναι γνωστή σταθερά και πραγματοποιείται με σταθερό ρυθμό. Έτσι, αν D είναι η ζήτηση για ένα έτος, τότε η ζήτηση για κάθε χρονικό διάστημα t χρόνων θα είναι Dt μονάδες. 25

26 5) Υπάρχει ένα κόστος παραγγελίας Κ με το οποίο επιβαρύνεται η επιχείρηση για κάθε παραγγελία ανεξαρτήτως μεγέθους. Αυτό το κόστος παραγγελίας προστίθεται στο κόστος απόκτησης c Q, όπου Q ο αριθμός των προϊόντων. 6) Υπάρχει ένα κόστος αποθήκευσης h για κάθε μονάδα προϊόντος ανά μονάδα χρόνου. Γενικά, το κόστος αποθήκευσης Ι μονάδων για Τ χρονικές μονάδες είναι ITh. Αξίζει να τονίσουμε ότι δεν πρέπει να τεθεί μία παραγγελία όταν το απόθεμα (I) είναι Ι > 0 γιατί τότε το σύστημα επιβαρύνεται με ένα επιπλέον κόστος αποθήκευσης. Μία παραγγελία πρέπει να τεθεί όταν Ι = 0 δηλαδή όταν δεν υπάρχει απόθεμα ώστε να αποφευχθεί πιθανή έλλειψη αποθέματος. Διαπιστώνουμε λοιπόν ότι, επιτυγχάνουμε την ελαχιστοποίηση του ετήσιου κόστους, που είναι και ο στόχος του μοντέλου ΟΠΠ, όταν οι παραγγελίες γίνονται τη στιγμή που το επίπεδο του αποθέματος πέσει στο 0. Έτσι, κάθε φορά που γίνεται μία παραγγελία, πρέπει να παραγγέλνεται πάντα η ίδια ποσότητα και να παραδίδεται στην αποθήκη όλη μαζί. Έστω λοιπόν Q η ποσότητα που παραγγέλνεται όταν το επίπεδο του αποθέματος πέσει στο 0 (Ι = 0) και η οποία φτάνει αμέσως ανεβάζοντας το επίπεδο του αποθέματος στη μέγιστη τιμή του. ( βλέπε σχήμα 2.1) Σχήμα 2.1: Η συμπεριφορά του επιπέδου του αποθέματος Ι καθώς ο χρόνος κυλά 26

27 Για τη συνέχεια χρειαζόμαστε την έννοια του κύκλου παραγωγής ή παραγγελίας. Ορίζουμε ως κύκλο το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ δύο διαδοχικών παραγωγών ή δύο διαδοχικών παραγγελιών. Κάθε έτος περιλαμβάνει 1 D = D Q Q κύκλους. Για το παράδειγμα των μεγαφώνων ως κύκλος μπορεί να θεωρηθεί ο χρόνος μεταξύ δύο διαδοχικών παραγωγών. Κατά συνέπεια, αν 24,000 μεγάφωνα παραγγέλνονται σε κάθε τρέχουσα παραγωγή και ζητούνται 8,000 μεγάφωνα το μήνα, κατόπιν το μήκος του κύκλου είναι: Q = 24,000 =3μήνες. D 8,000 Το κόστος παραγωγής ή παραγγελίας ανά κύκλο υπολογίζεται ως: Κόστος παραγωγής ή παραγγελίας ανά κύκλο = K + cq (2.1) Αφού λοιπόν το μέσο επίπεδο αποθέματος σε έναν κύκλο είναι Q/2 και κάθε κύκλος έχει μήκος Q/D θα ισχύει: Κόστος διατήρησης / κύκλο = 2 Q Q Qh h= 2 D 2D (2.2) Και έτσι: Ετήσιο κόστος διατήρησης = 2 Q h D hq = 2D Q 2 (2.3) Και το Ετήσιο κόστος παραγγελίας = KD Q (2.4) 27

28 Επιπλέον, το συνολικό ετήσιο κόστος (ΤC(Q)) δίνεται από τη σχέση: KD hq TC(Q) = +cd + Q 2 (2.5) Η τιμή του Q, Q* που ελαχιστοποιεί το Q, βρίσκεται από την πρώτη παράγωγο του ΤC(Q) ως προς Q εξισωμένη με το 0 και ελέγχουμε επίσης και το πρόσημο της δεύτερης παραγώγου. Έτσι: KQ h Q 2 ' T =- + 2 ' T =0 KQ h - + =0 2 Q 2 2KD Q=± h (2.6) και επειδή το Q αντιπροσωπεύει ποσότητα παραγγελίας δεχόμαστε μόνο τη θετική λύση δηλαδή: * 2KD Q = h (Τύπος Wilson) (2.7) Ο αντίστοιχος χρόνος θα είναι: * * Q 2K t = = D Dh (2.8) Επιπλέον, επειδή 2KD '' T = Q 3 > 0 για κάθε Q > 0 η ΤC(Q) είναι μία κυρτή συνάρτηση ως προς την ποσότητα παραγγελίας Q για Q > 0 πράγμα που σημαίνει ότι η Τ παρουσιάζει τοπικό ελάχιστο στα σημεία όπου μηδενίζεται η πρώτη 28

29 παράγωγος. Και επειδή Q* είναι το Q για το οποίο μηδενίζεται η ' T, η ποσότητα * 2KD Q = h είναι ο συνολικός ελαχιστοποιητής του συνολικού ετήσιου κόστους Τ. Εφαρμόζοντας τους τύπους για το Q* και το t* στο παράδειγμα με τα μεγάφωνα θα έχουμε: Για Κ = 12,000, h = 0.30 και D = 8,000 έχουμε (2)(8,000)(12,000) Q* = = 25, και 25,298 t* = = 3.2 8,000 μήνες. Ως εκ τούτου, η βέλτιστη λύση είναι να οργανωθούν οι δραστηριότητες ώστε να παράγονται 25,298 μεγάφωνα κάθε 3.2 μήνες (βέβαια η παραγωγή 24,000 μεγάφωνα κάθε 3 μήνες θα ήταν βέλτιστη). Παρατηρήσεις: 1. Υπάρχει ένα μειονέκτημα στο βασικό μοντέλο της ΟΠΠ που σχετίζεται με το γεγονός ότι δεν υπάρχει περιορισμός για το πλήθος των μονάδων αποθέματος που μπορούν να αγοραστούν καθώς ακόμα δεν υπάρχει περιορισμός για το μέγιστο δυνατό απόθεμα. 2. Αφού κάθε παραγγελία είναι για Q* προϊόντα θα γίνονται κάθε χρόνο D/Q* παραγγελίες. 3. Όταν παραγγέλνεται η Q* ποσότητα το ετήσιο κόστος διατήρησης είναι ίσο με το ετήσιο κόστος παραγγελίας: * hq h 2KD KDh κόστος διατήρησης / έτος = = = 2 2 h 2 (2.9) KD KD KDh κόστος παραγγελίας / έτος = = = Q* 2KD 2 h (2.10) 29

30 4. Στο παρακάτω σχήμα απεικονίζεται η σχέση του ετήσιου κόστους (ΤC(Q)) και της ποσότητας παραγγελίας (Q). Παρατηρούμε ότι: Σχήμα 2.2: Μεταβολή του ετήσιου κόστους σε σχέση με την ποσότητα Το κόστος διατήρησης του αποθέματος αυξάνει γραμμικά συναρτήσει της ποσότητας παραγγελίας. Το κόστος παραγγελίας ελαττώνεται εκθετικά συναρτήσει της ποσότητας παραγγελίας. Η καμπύλη του συνολικού κόστους έχει μικρή κυρτότητα για τιμές της Q γύρω από το Q* πράγμα που σημαίνει πως ακόμη και σημαντική μεταβολή της ποσότητας παραγγελίας σε σχέση με την Q* δεν προκαλεί σχεδόν καθόλου μεταβολή στο συνολικό ετήσιο κόστος. Για Q = Q* το ετήσιο κόστος διατήρησης είναι ίσο με το ετήσιο κόστος παραγγελίας. 30

31 2.4 Το μοντέλο της ΟΠΠ με μη μηδενικό χρόνο παράδοσης Υποθέσεις: Ισχύουν οι υποθέσεις του βασικού ΟΠΠ εκτός από την παραδοχή ότι ο χρόνος παράδοσης είναι σταθερός. Ο χρόνος παράδοσης επιτρέπεται να είναι διαφορετικός από το μηδέν. Ωστόσο, δεν επηρεάζεται ούτε το ετήσιο κόστος διατήρησης, ούτε το ετήσιο κόστος παραγγελίας. Έτσι, η ποσότητα παραγγελίας Q* του βασικού μοντέλου ΟΠΠ είναι αυτή που ελαχιστοποιεί και εδώ το συνολικό ετήσιο κόστος. Εδώ, η κάθε παραγγελία πρέπει να τίθεται μόλις το απόθεμα φτάσει σε εκείνο το επίπεδο ώστε να επαρκεί μέχρι τη στιγμή που θα φτάσει η επόμενη παραγγελία. Εισάγουμε λοιπόν την έννοια του «σημείου νέας παραγγελίας» (δηλαδή το επίπεδο του αποθέματος το οποίο θα τη χρονική στιγμή παραγγελίας) το οποίο πρέπει να είναι τέτοιο ώστε το απόθεμα να γίνει μηδέν τη στιγμή που θα παραληφθεί η νέα παραγγελία με αποτέλεσμα και την ελαχιστοποίηση του κόστους διατήρησης και της διασφάλισης ότι δεν θα υπάρχει έλλειψη στη διαθέσιμη ποσότητα αποθέματος. Η εύρεση του σημείου νέας παραγγελίας εξαρτάται από το εάν ο χρόνος παράδοσης L είναι μικρότερος ή μεγαλύτερος από το μήκος ενός κύκλου Q* / D. Πιο αναλυτικά, Q* D Ο χρόνος παράδοσης L είναι μικρότερος ή ίσος με το μήκος ενός κύκλου. Εδώ, το σημείο στο οποίο γίνεται μία νέα παραγγελία είναι η ποσότητα LD και η πρώτη παραγγελία πρέπει να γίνεται L χρονικές μονάδες πριν τη στιγμή που ξεκινά ο ορίζοντας σχεδιασμού γιατί αν το σύστημα έχει μηδενικό απόθεμα τότε θα χρειαστεί L χρόνος μέχρι να φτάσει η πρώτη παραγγελία. 31

32 Ο χρόνος παράδοσης L είναι μεγαλύτερος από το μήκος ενός κύκλου Q* D. Στην περίπτωση αυτή ορίζεται ένας αποδοτικός (effective) χρόνος παράδοσης: Q* L =L-n (2.11) D e όπου n είναι ο μεγαλύτερος ακέραιος με τιμή μικρότερη του L LD = Q* Q* D. Τότε το σημείο νέας παραγγελίας θα είναι D. Στο σημείο αυτό πρέπει να γίνουν παραγγελίες ( η πρώτη παραγγελία δεν θα έχει φτάσει) : Q* 2Q* (n-1)q* L e,l e+,l e+,...,l e+ D D D χρονικές μονάδες πριν την αρχή του χρονικού ορίζοντα δηλαδή τη χρονική στιγμή που ζητείται για πρώτη φορά διαθέσιμη ποσότητα προϊόντος. Με τον τρόπο αυτό οι παραγγελίες φτάνουν στο τέλος κάθε ενός από τους πρώτους κύκλους, δηλαδή όταν το απόθεμα μηδενίζεται. Σχήμα 2.3: Συμπεριφορά του επιπέδου του αποθέματος Ι για (μη μηδενικό) χρόνο παράδοσης L < Q*/D. 32

33 Στο παρακάτω σχήμα απεικονίζονται πότε πρέπει να γίνουν οι παραγγελίες όταν n = 2 δηλαδή 2Q * L=L +. Να σημειωθεί ότι η αρχή κάθε καμπυλόγραμμου D e βέλους δείχνει το πότε γίνεται μία παραγγελία και το τέλος του το πότε θα παραδοθεί. Σχήμα 2.4: Σημεία παραγγελίας όταν L = Le + (2q*/D) (δηλαδή όταν n = 2) Παρατηρήσεις: Δεδομένου ότι δεν υπάρχει μηδενικό απόθεμα και για κάθε χρόνο παράδοσης L κάθε παραγγελία πρέπει να γίνεται με την πάροδο Q* D χρονικών μονάδων από τη στιγμή που τέθηκε η προηγούμενη παραγγελία, ενώ η πρώτη πρέπει να γίνει L χρονικές μονάδες πριν ξεκινήσει ο χρονικός ορίζοντας. Έτσι, κάθε παραγγελία παραλαμβάνεται κάθε στιγμή που το απόθεμα γίνεται μηδέν. 33

34 2.5 Το μοντέλο της ΟΠΠ στο οποίο επιτρέπεται η έκπτωση στο κόστος απόκτησης ανά προϊόν, ανάλογα με την ποσότητα παραγγελίας Στο μοντέλο αυτό ισχύουν όλες οι υποθέσεις του βασικού μοντέλου της ΟΠΠ εκτός της 5 ης που αναφέρεται στο κόστος απόκτησης μιας μονάδας προϊόντος. Επιπλέον, εδώ λαμβάνονται υπόψη τυχόν εκπτώσεις που μπορεί να κάνει ο προμηθευτής στην αξία του προϊόντος ανάλογα με το μέγεθος της παραγγελίας. Επίσης, το κόστος διατήρησης εκφράζεται ως ένα ποσοστό του κόστους απόκτησης μίας μονάδας δηλαδή, hi = pc i (2.12) όπου p είναι το ποσοστό και c Επιπλέον υποθέσεις σε σχέση με το βασικό ΟΠΠ: i είναι το μοναδιαίο κόστος απόκτησης. 1. Αν Q = η ποσότητα παραγγελίας που ζητείται κάθε φορά και b 1, b 2,,b k-1 η εκπτωτική κλίμακα, δηλαδή οι ποσότητες πριν και μετά τις οποίες αλλάζει το μοναδιαίο κόστος απόκτησης τότε: Αν Q < b1: κάθε μονάδα προϊόντος κοστίζει c 1 χρηματικές μονάδες. Αν b1 Q < b 2 : κάθε μονάδα προϊόντος κοστίζει c 2 χρηματικές μονάδες.. Αν b k-2 Q < b k-1 : κάθε μονάδα προϊόντος κοστίζει c k-1 χρηματικές μονάδες. Αν bk-1 Q < b k : κάθε μονάδα προϊόντος κοστίζει c k χρηματικές μονάδες. με ck < c k-1 <. < c 1 αφού όσο μεγαλύτερη είναι η παραγγελία, το κόστος απόκτησης ανά μονάδα προϊόντος μικραίνει. 2. Έχουμε μεταβλητό κόστος διατήρησης το οποίο εξαρτάται από την ποσότητα παραγγελίας. Αν Q < b 1 το κόστος διατήρησης μιας μονάδας προϊόντος είναι h 1 = pc 1 χρηματικές μονάδες. 34

35 Αν b 1 Q < b 2 το κόστος διατήρησης μιας μονάδας προϊόντος είναι h 2 = pc 2 χρηματικές μονάδες... Αν b k-2 Q < b k-1 το κόστος διατήρησης μιας μονάδας προϊόντος είναι hk-1 = pc k-1 χρηματικές μονάδες. Αν b k-1 Q < b k το κόστος διατήρησης μιας μονάδας προϊόντος είναι hk = pc k χρηματικές μονάδες. 3. Το συνολικό ετήσιο κόστος διαχείρισης αποθεμάτων, εάν σε κάθε παραγγελία ζητούνταν Q μονάδες στην τιμή ci ανά μονάδα: kd hq Q 2 kd pcq i = +cd+ i = Q 2 kd pq = +c i(d+ ) Q 2 i TC i(q) = +cid+ = (2.13) 4. Εάν ΟΠΠ i = η ποσότητα η οποία ελαχιστοποιεί το συνολικό ετήσιο κόστος TC i (Q) τότε θα είναι εφικτή εάν b i-1 ΟΠΠ i < b i. 5. TC(Q) = το συνολικό κόστος διαχείρισης όταν το κόστος απόκτησης ανά μονάδα καθορίζεται από την ποσότητα παραγγελίας. Στόχος του μοντέλου είναι η εύρεση της ποσότητας Q που ελαχιστοποιεί το. TC(Q). Η ποσότητα παραγγελίας που ελαχιστοποιεί το TC(Q) μπορεί να είναι ή ένα σημείο b i της εκπτωτικής κλίμακας ή κάποιο ΟΠΠ i. Βασικές παρατηρήσεις: 1. Για κάθε ποσότητα Q: TC k (Q) < TC k-1 (Q) <. < TC 2 (Q) < TC 1 (Q). 2. Για bi-1 Q < b i : Αν η ΟΠΠ i είναι εφικτή τότε έχουμε το ελάχιστο κόστος αν Q = ΟΠΠ i. 35

36 Αν ΟΠΠ i < b i τότε έχουμε το ελάχιστο κόστος αν Q = b i Αν η ΟΠΠi είναι εφικτή, τότε η βέλτιστη ποσότητα παραγγελίας πραγματοποιείται για κόστος απόκτησης ανά μονάδα μικρότερο ή ίσο του c i δηλαδή για κόστος απόκτησης ανά προϊόν ίσο με c i, c i+1,, c k. Θεωρείστε τώρα το παράδειγμα των μεγαφώνων των τηλεοράσεων που εισάγαμε παραπάνω. Υποθέστε τώρα ότι το μοναδιαίο κόστος για κάθε μεγάφωνο είναι c1 = 11 εάν παράγονται λιγότερα από 10,000 μεγάφωνα, c 2 = 10 εάν η παραγωγή είναι μεταξύ 10,000 και 80,000 μεγάφωνα και c 3 = 9.50 εάν η παραγωγή υπερβαίνει τα 80,000 μεγάφωνα. Ποια είναι όμως η βέλτιστη παραγωγή; Η σχέση του TC (Q) με το Q είναι παρουσιασμένη στο παρακάτω σχήμα για κάθε j = 1, 2, 3. j Η τιμή του Q που ελαχιστοποιεί το TC (Q) βρίσκεται ακριβώς όπως στο βασικό μοντέλο ΟΠΠ. Για k = 12,000, h = 0.30 και D = 8,000 αυτή η τιμή είναι j (2)(8,000)(12,000) = 25, Σχήμα 2.5 Εάν το h είναι ανεξάρτητο από το μοναδιαίο κόστος των προϊόντων, κατόπιν η ελαχιστοποιούσα τιμή του Q θα ήταν λίγο διαφορετική για τις διάφορες καμπύλες. 36

37 Αυτή η τιμή ελαχιστοποίησης του Q είναι μία εφικτή τιμή του για τη συνάρτηση κόστους TC 2 (Q). Για την ίδια τιμή του Q το TC 2 (Q) < TC 1 (Q), έτσι το TC 1 (Q) μπορεί να αφαιρεθεί από την περαιτέρω εκτίμηση. Εντούτοις, το TC 3 (Q) δεν μπορεί να απορριφθεί αμέσως. Η ελάχιστη εφικτή τιμή του, (που εμφανίζεται στις Q = 80,000) πρέπει να συγκριθεί με το TC 2 (Q) που υπολογίζεται στις 25,298 (και είναι 87,589 ). Επειδή το ΤC 3 (Q) υπολογίζεται στις 80,000 μονάδες προϊόντος όπου το ετήσιο συνολικό κόστος είναι 89,200 την περίοδο αυτή, είναι καλύτερο να παράγει 25,298 και έτσι αυτή η ποσότητα είναι η βέλτιστη τιμή για αυτήν τη συνολική εκπτωτική ποσότητα. Εάν η εκπτωτική ποσότητα οδηγεί σε ένα μοναδιαίο κόστος 9 (αντί 9.50 ) όταν υπερέβη η παραγωγή τις 80,000, κατόπιν το ΤC παραγωγή 80,000 θα ήταν ίσο με 85,200 μονάδες και η βέλτιστη ποσότητα παραγγελίας θα γινόταν 80,000 μονάδες. Αν και αυτή η ανάλυση αφορούσε ένα συγκεκριμένο πρόβλημα, η ίδια προσέγγιση ισχύει σε οποιοδήποτε παρόμοιο πρόβλημα. 3 (Q) ενώ είναι αξιολογημένο στην Αλγόριθμος: Ο παρακάτω αλγόριθμος χρησιμοποιείται για την εύρεση της βέλτιστης ποσότητας παραγγελίας. Βήμα 1 : Υπολογίζουμε την ποσότητα παραγγελίας Q* με το χαμηλότερο κόστος απόκτησης έτσι ώστε να ελαχιστοποιείται το συνολικό ετήσιο κόστος με b i-1 < Q < b i. Το Q* όπως αναφέραμε και παραπάνω είτε θα ισούται με την ΟΠΠ i, είτε με το άκρο b i-1. 37

38 Βήμα 2 : Ακολουθούμε την ίδια διαδικασία και υπολογίζουμε τις ποσότητες Q k *, Q k-1 *, μέχρι να βρεθεί εκείνη η ποσότητα Q j * με j = k, k-1,.που να είναι εφικτή, δηλαδή να ισχύει Q j * = ΟΠΠ j. Βήμα 3 : Σταματάμε τον υπολογισμό των Q * και η βέλτιστη ποσότητα παραγγελίας i είναι εκείνη η τιμή του συνόλου { Qk Qk 1 Qj *, *,..., * } με τη μικρότερη τιμή του TC(Q). 2.6 Το μοντέλο της ΟΠΠ στο οποίο επιτρέπεται η ικανοποίηση της ζήτησης με καθυστέρηση Στο μοντέλο αυτό ισχύουν οι υποθέσεις του βασικού ΟΠΠ εκτός από την υπόθεση (2) ότι δηλαδή ο ρυθμός ζήτησης του προϊόντος κατά τη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα είναι σταθερός. Άρα στο μοντέλο που θα μελετήσουμε ο ρυθμός ζήτησης δεν είναι σταθερός, επομένως υπάρχει πιθανότητα εμφάνισης έλλειψης αποθέματος. Υποθέτουμε όμως ότι εάν εμφανιστεί έλλειψη ο πελάτης μπορεί να περιμένει κάποιο χρονικό διάστημα μέχρι να ικανοποιηθεί η παραγγελία του με την παραλαβή νέας παρτίδας αποθεμάτων. Έτσι, το σύστημα δεν χάνει πωλήσεις. Έστω λοιπόν: s = το κόστος έλλειψης με το οποίο θα επιβαρύνεται το σύστημα για κάθε χρονικό διάστημα Q = η ποσότητα παραγγελίας Q M = η έλλειψη στον κατάλογο ακριβώς πριν προστεθούν οι Q μονάδες στο απόθεμα όπου Μ = το μέγιστο επίπεδο αποθέματος της εταιρείας. Επειδή όμως έχουμε υποθέσει μηδενικό χρόνο παράδοσης, το σύστημα παρουσιάζει έλλειψη αποθέματος Q M κάθε φορά που γίνεται μία παραγγελία. 38

39 Σχήμα 2.6: Εξέλιξη του επιπέδου στο μοντέλο της ΟΠΠ στο οποίο επιτρέπεται η ικανοποίηση της ζήτησης με καθυστέρηση Κατά τη διάρκεια κάθε κύκλου, το επίπεδο του αποθέματος είναι θετικό για χρόνο M / D. Το μέσο επίπεδο αποθέματος κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου είναι: M+0 M = 2 2 μονάδες και το αντίστοιχο κόστος είναι hm 2 ανά χρονικό διάστημα. Έτσι: κόστος διατήρησης ανά κύκλο = 2 Mh 2D (2.14) και εφόσον έχουμε D Q κύκλους ανά έτος: ετήσιο κόστος διατήρησης = 2 Mh 2Q (2.15) Επίσης, οι ελλείψεις εμφανίζονται για ένα χρονικό διάστημα (Q-M)/D. Το μέσο ποσό ελλείψεων κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου είναι (0 +Q -M) (Q -M) = 2 2 μονάδες και το αντίστοιχο κόστος είναι S(Q-M)/2 ανά χρονική μονάδα. Άρα, 39

40 Κόστος έλλειψης αποθέματος ανά κύκλο = 2 (Q -M) S 2D (2.16) και ετήσιο κόστος έλλειψης αποθέματος = 2 (Q -M) S 2Q (2.17) Ομοίως με το βασικό μοντέλο της ΟΠΠ, το ετήσιο κόστος παραγγελίας είναι KD Q. Το συνολικό ετήσιο κόστος (στο οποίο δεν συμπεριλαμβάνεται το ετήσιο κόστος απόκτησης) δίνεται από τη σχέση: ( ) 2 2 M h Q-M S KD TC(Q,M) = + + 2Q 2Q Q (2.18) Σε αυτό το μοντέλο υπάρχουν δύο μεταβλητές απόφασης (Μ και Q). Έτσι οι βέλτιστες τιμές βρίσκονται με την εξίσωση των μερικών παραγώγων ίσων με 0. Έτσι, TC = 0 M TC = 0 Q hm S( Q M ) = 0 Q Q 2 2 DK hm SQ ( M) SQ ( M) = Q 2Q Q 2Q Η επίλυση αυτών των τύπων δίνει: M* = 2DK h S S+h (2.19) και Q* = 2DK S +h h S (2.20) 40

41 Το βέλτιστο μήκος t* των κύκλων δίνεται: Q * 2K S+h t* = = D Dh S (2.21) και η μέγιστη έλλειψη είναι: Q * -M* = 2DK S h S+h (2.22) Παρατηρήσεις: 1) Όταν S και h = σταθερό δηλαδή το κόστος έλλειψης αποθέματος είναι πολύ μεγαλύτερο από το κόστος διατήρησης τότε τόσο η Q* όσο και η M* συγκλίνουν στις τιμές του βασικού ΟΠΠ ενώ η μέγιστη έλλειψη αποθέματος γίνεται Q* - M* 0. S 2) Όταν το h και το S παραμένει σταθερό, δηλαδή το κόστος διατήρησης είναι πολύ μεγαλύτερο από το κόστος έλλειψης της διαθέσιμης ποσότητας προϊόντων, τότε M * 0 που σημαίνει ότι επειδή η εταιρεία έχει μεγάλο κόστος S διατήρησης δεν τη συμφέρει να κρατάει το επίπεδο αποθεμάτων θετικό με αποτέλεσμα κάθε παραλαβή Q* να μετακινεί το έλλειμμα στην ποσότητα προϊόντος που θα χρησιμοποιηθεί αργότερα. 2.7 Μία ευρύτερη προοπτική του παραδείγματος με τα μεγάφωνα Το 2 ο παράδειγμα που αφορά τη χονδρική διανομή ποδηλάτων και εισάγεται στην παράγραφο 1.3 ασχολείται με τη διαχείριση του αποθέματος ενός συγκεκριμένου μοντέλου ποδήλατου. Η ζήτηση αυτού του προϊόντος εξαρτάται από τους πελάτες του χονδρέμπορα δηλαδή τους λιανοπωλητές που αγοράζουν αυτά τα 41

42 ποδήλατα ώστε να ξανά γεμίσουν τη στάθμη του αποθέματός τους. Ο χονδρέμπορας δεν ελέγχει αυτή τη ζήτηση. Επειδή αυτό το μοντέλο ποδηλάτου πωλείται χωριστά από τα άλλα μοντέλα, η ζήτησή του δεν εξαρτάται από τη ζήτηση των άλλων προϊόντων της επιχείρησης. Αυτή η ζήτηση αναφέρεται ως ανεξάρτητη ζήτηση. Αντίθετα, η κατάσταση είναι διαφορετική για το παράδειγμα των μεγαφώνων που εισάγεται στην παράγραφο 1.3. εδώ το υπό εκτίμηση προϊόν μεγάφωνα τηλεόρασης είναι ένα μόνο από τα συστατικά που συγκεντρώνονται στο τελικό προϊόν της εταιρείας δηλαδή στις τηλεοράσεις. Η ζήτηση των μεγαφώνων καθορίζεται εσωτερικά, από το πρόγραμμα παραγωγής που η ίδια η επιχείρηση καθιερώνει για τις τηλεοράσεις, με τη ρύθμιση του ποσοστού παραγωγής για τη γραμμή παραγωγής των τηλεοράσεων. Τέτοια ζήτηση αναφέρεται ως εξαρτώμενη ζήτηση. Η κατασκευαστική επιχείρηση τηλεοράσεων παράγει ένα σημαντικό αριθμό διαφόρων προϊόντων που θα γίνουν συστατικά των τηλεοράσεων, π.χ. τα μεγάφωνα. Αυτά τα διάφορα προϊόντα καλούνται προϊόντα εξαρτώμενης ζήτησης. Να σημειωθεί ότι λόγω της εξάρτησης των προϊόντων από τη ζήτησή τους, το να διαχειρίζεσαι το απόθεμα προϊόντων εξαρτημένης ζήτησης είναι πιο περίπλοκο από τη διαχείριση του αποθέματος προϊόντων ανεξάρτητης ζήτησης. Μία δημοφιλής τεχνική για την επίτευξη αυτού του στόχου είναι οι υλικές απαιτήσεις που προγραμματίζουν, γνωστές ως ΜRP. Η ΜRP είναι ένα σύστημα βασισμένο στον υπολογιστή για σχεδιασμό και έλεγχο της παραγωγής όλων των συστατικών ενός τελικού προϊόντος. Το σύστημα αρχίζει με την «ανατίναξη» του προϊόντος σπάζοντάς το σε όλες τις υποσυγκεντρώσεις του και έπειτα σε όλα τα μεμονωμένα συστατικά μέρη του. Έπειτα αναπτύσσεται ένα πρόγραμμα παραγωγής, χρησιμοποιώντας τη ζήτηση και τη χρονική ανοχή για κάθε συστατικό ώστε να 42

43 καθοριστεί η ζήτηση και η χρονική ανοχή για το επόμενο συστατικό στη διαδικασία. Εκτός του κύριου προγράμματος παραγωγής του τελικού προϊόντος, ένας λογαριασμός υλικών παρέχει αναλυτικές πληροφορίες για όλα τα συστατικά του. Τα αρχεία θέσης των αποθεμάτων δίνουν τα τρέχοντα επίπεδα αποθέματος, τον αριθμό μονάδων του προϊόντος στην παραγγελία, κ.λπ., για όλα τα συστατικά. Όταν περισσότερες μονάδες ενός συστατικού χρειάζονται για να γίνει η παραγγελία του, το σύστημα MRP παράγει αυτόματα είτε μια εντολή αγοράς στον προμηθευτή είτε μια διαταγή εργασίας στο εσωτερικό τμήμα που παράγει το συστατικό. Όταν το βασικό μοντέλο ΟΠΠ χρησιμοποιήθηκε για να υπολογίσει η βέλτιστη παραγωγή στο παράδειγμα των μεγάφωνων, μια πολύ μεγάλη ποσότητα (25,298 μεγάφωνα) λαμβάνεται. Αυτό επιτρέπει οργάνωση ώστε να αρχίσουν οι τρέχουσες παραγωγές (μόνο μία γίνεται κάθε 3.2 μήνες). Εντούτοις, δημιουργούνται μεγάλα μέσα επίπεδα αποθέματος (12,649 μεγάφωνα), που οδηγούν σε ένα μεγάλο συνολικό κόστος διατήρησης πάνω από 45,000 το χρόνο. Ο βασικός λόγος για αυτό το μεγάλο κόστος είναι το υψηλό κόστος παραγγελίας του Κ= 12,000 για κάθε τρέχουσα παραγωγή. Το κόστος παραγγελίας είναι τόσο μεγάλο επειδή οι μονάδες παραγωγής πρέπει να οργανώνονται πάλι από την αρχή κάθε φορά. Συνεπώς, ακόμη και με λιγότερο από τέσσερις τρέχουσες παραγωγές το χρόνο, το ετήσιο κόστος παραγγελίας είναι πάνω από 45,000, ακριβώς όσο το ετήσιο κόστος διατήρησης. Παρά τη συνεχόμενη ανοχή ενός κόστους παραγγελίας κάθε φορά, μια άλλη επιλογή για την επιχείρηση είναι να επιδιώξει τους τρόπους ώστε να μειώσει αυτό το κόστος παραγγελίας. Μια δυνατότητα είναι να αναπτυχθούν οι μέθοδοι για γρήγορη μεταφορά των μηχανών από τη μία χρήση στην άλλη. Άλλη δυνατότητα είναι να δημιουργήσει μια ομάδα δραστηριοτήτων παραγωγής στον τομέα της 43

44 παραγωγής των μεγάφωνων έτσι ώστε να διατηρείται η προετοιμασία της παραγγελίας μεταξύ των τρεχουσών παραγωγών ώστε να μπορέσει να αρχίσει μια άλλη παραγωγή όποτε ζητηθεί. Υποθέστε ότι το κόστος παραγγελίας θα μπορούσε να μειωθεί δραστικά από 12,000 σε Κ = 120. Αυτό θα μείωνε το βέλτιστο μέγεθος της παραγωγής από 25,298 μεγάφωνα σε Q* =2,530 μεγάφωνα, με αποτέλεσμα μια νέα τρέχουσα παραγωγή που διαρκεί σύντομο χρόνο μπορεί να αρχίζει μόνο 3 φορές το μήνα. Αυτό επίσης θα μείωνε και το ετήσιο κόστος παραγγελίας και το ετήσιο κόστος διατήρησης από σε περίπου Από την ύπαρξη συχνής τρέχουσας παραγωγής και ανέξοδης, τα μεγάφωνα θα παράγονταν ουσιαστικά εγκαίρως ακριβώς για τη συναρμολόγηση των τηλεοράσεων. Το Just In Time είναι πραγματικά μια καλά ανεπτυγμένη φιλοσοφία για τη διαχείριση του αποθέματος. Ένα just in time σύστημα (JIT) δίνει μεγάλη έμφαση στη μείωση του επιπέδου του αποθέματος στο ελάχιστο, και έτσι στην παροχή των προϊόντων ακριβώς στην ώρα τους όπως απαιτούνται. Αυτή η φιλοσοφία αναπτύχθηκε αρχικά στην Ιαπωνία, αρχίζοντας με την επιχείρηση της Toyota προς το τέλος του 1950, όπου και της δίνεται μέρος της πίστωσης για τα αξιοπρόσεκτα κέρδη στην ιαπωνική παραγωγικότητα μέσω ενός μεγάλου μέρους του πρόσφατου 20ού αιώνα. Η φιλοσοφία επίσης έχει γίνει δημοφιλής σε άλλα μέρη του κόσμου, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, στα πιο πρόσφατα έτη. Η just in time φιλοσοφία αν και μερικές φορές παρερμηνεύεται ως ασυμβίβαστη και η χρησιμοποίηση ενός μοντέλου ΟΠΠ (δεδομένου ότι το τελευταίο δίνει μια μεγάλη ποσότητα παραγγελίας και το κόστος παραγγελίας είναι μεγάλο), είναι πραγματικά συμπληρωματικά. Ένα σύστημα καταλόγων JIT εστιάζει στην εύρεση τρόπων ώστε να μειωθεί πολύ το κόστος παραγγελίας έτσι ώστε η βέλτιστη 44

45 ποσότητα παραγγελίας να είναι μικρή. Ένα τέτοιο σύστημα επιδιώκει επίσης τους τρόπους ώστε να μειωθεί η χρονική ανοχή για την παράδοση μιας παραγγελίας, δεδομένου ότι αυτό μειώνει την αβεβαιότητα για τον αριθμό μονάδων του προϊόντος που θα ζητηθεί όταν γίνει η παράδοση. Επίσης δίνεται έμφαση στη βελτίωση της προληπτικής διατήρησης έτσι ώστε οι απαραίτητες μονάδες παραγωγής να είναι διαθέσιμες να παράγουν τις μονάδες του προϊόντος όταν ζητηθούν. Ακόμα μια άλλη έμφαση που δίνεται είναι στη βελτίωση της διαδικασίας παραγωγής ώστε να εξασφαλίσει μία καλύτερη ποιότητα. Η παροχή του σωστού αριθμού μονάδων στην ώρα τους δεν παρέχει καμία παρέκκλιση για τη συμπερίληψη των ελαττωματικών μονάδων. Στους περισσότερους γενικούς όρους, η εστίαση της just in time φιλοσοφίας είναι στην αποφυγή σπατάλης οπουδήποτε εμφανιστεί στη διαδικασία παραγωγής. Μια μορφή σπατάλης είναι ένα περιττό απόθεμα. Άλλες δαπάνες είναι τα όχι απαραίτητα μεγάλα κόστη παραγγελίας, οι όχι απαραίτητοι μεγάλοι χρόνοι, οι ευκολίες παραγωγής που δεν είναι λειτουργικές όταν απαιτούνται, και τα ελαττωματικά προϊόντα. Η ελαχιστοποίηση αυτών των μορφών δαπανών είναι ένα συστατικό κλειδί των μοντέλων διαχείρισης αποθεμάτων. 2.8 Το μοντέλο της ΟΠΠ για περισσότερα από ένα είδη και με περιορισμό στον διαθέσιμο αποθηκευτικό χώρο Στην παράγραφο αυτή αναλύεται το μοντέλο της ΟΠΠ όπου περισσότερα από ένα διαφορετικά είδη (n > 1) αποθηκεύονται στον ίδιο χώρο. Για κάθε ένα από τα διαφορετικά είδη ισχύουν όλες οι παραδοχές του βασικού μοντέλου της ΟΠΠ. Ωστόσο, τα διαφορετικά είδη είναι ανεξάρτητα μεταξύ τους καθώς επίσης δεν 45

46 λαμβάνεται υπόψη το κέρδος που προκύπτει από την από κοινού ανανέωση των αποθεμάτων τους ή από την από κοινού επιθεώρηση των αποθεμάτων. Στόχος και σε αυτό το μοντέλο είναι η εύρεση της βέλτιστης πολιτικής παραγγελίας για κάθε είδος i, i = 1, 2,., n, σε χρονικό ορίζοντα το ένα έτος. Ορίζω ως, D i = η ζήτηση για το i είδος Κ i = το κόστος παραγγελίας για το i είδος h i = το κόστος διατήρησης για το i είδος c i = το μοναδιαίο κόστος απόκτησης για το i είδος Q i = η ποσότητα παραγγελίας για το i είδος όταν το απόθεμα φτάνει στο μηδέν α i = ο αποθεματικός χώρος που απαιτεί μία μονάδα ενός είδους i Α = ο μέγιστος διαθέσιμος αποθηκευτικός χώρος και για τα n είδη Οι δύο τύποι που ακολουθούν δίνουν ο πρώτος το συνολικό ετήσιο κόστος για κάθε είδος χωριστά και ο δεύτερος το συνολικό ετήσιο κόστος και για τα n είδη: KD hq TC(Q ) = +c D + i i i i i i i Qi 2, i =1,2,,n (2.23) KD hq TC(Q,Q,...,Q ) = ( +c D + ) 1 2 n n i i i i i i i= 1 Qi 2 (2.24) Ψάχνουμε λοιπόν, εκείνες τις ποσότητες παραγγελίας Q 1, Q 2,,Q n που ελαχιστοποιούν το συνολικό ετήσιο κόστος και για τα n είδη, δηλαδή: n KD i i hq i i minimize TC(Q 1,Q 2,...,Q n) = ( +cid i+ ) i=1 Qi 2 Υπό τους περιορισμούς: 1) περιορισμός για την χωρητικότητα: 46

Προγραμματισμός και έλεγχος αποθεμάτων. Source: Corbis

Προγραμματισμός και έλεγχος αποθεμάτων. Source: Corbis Προγραμματισμός και έλεγχος αποθεμάτων Source: Corbis Προγραμματισμός και έλεγχος αποθεμάτων Προγραμματισμός και έλεγχος αποθεμάτων Στρατηγική παραγωγής Η αγορά απαιτεί μια ποσότητα προϊόντων και υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΕΝΟΤΗΤΑ 7η

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΕΝΟΤΗΤΑ 7η ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΕΝΟΤΗΤΑ 7η ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΑΝΟΥΡΓΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ Τι ορίζεται ως απόθεμα;

Διαβάστε περισσότερα

Η άριστη ποσότητα παραγγελίας υπολογίζεται άμεσα από τη κλασική σχέση (5.5): = 1000 μονάδες

Η άριστη ποσότητα παραγγελίας υπολογίζεται άμεσα από τη κλασική σχέση (5.5): = 1000 μονάδες ΠΡΟΒΛΗΜΑ 1 Η ετήσια ζήτηση ενός σημαντικού εξαρτήματος που χρησιμοποιείται στη μνήμη υπολογιστών desktops εκτιμήθηκε σε 10.000 τεμάχια. Η αξία κάθε μονάδας είναι 8, το κόστος παραγγελίας κάθε παρτίδας

Διαβάστε περισσότερα

Σε βιομηχανικό περιβάλλον η αποθεματοποίηση γίνεται στις εξής μορφές

Σε βιομηχανικό περιβάλλον η αποθεματοποίηση γίνεται στις εξής μορφές 3. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΟΣ 3. Τι Είναι Απόθεμα Σε βιομηχανικό περιβάλλον η αποθεματοποίηση γίνεται στις εξής μορφές. Απόθεμα Α, Β υλών και υλικών συσκευασίας: Είναι το απόθεμα των υλικών που χρησιμοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών

Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών Διδάσκων: Δρ. Χρήστος Ε. Γεωργίου xgr@otenet.gr 3 η εβδομάδα μαθημάτων 1 Το περιεχόμενο της σημερινής ημέρας Συστήµατα προγραµµατισµού, ελέγχου και διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΑΠΟΘΗΚΕΣ Ζ1 Ζ2 Ζ3 Δ1 1,800 2,100 1,600 Δ2 1,100 700 900 Δ3 1,400 800 2,200

ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΑΠΟΘΗΚΕΣ Ζ1 Ζ2 Ζ3 Δ1 1,800 2,100 1,600 Δ2 1,100 700 900 Δ3 1,400 800 2,200 ΑΣΚΗΣΗ Η εταιρεία logistics Orient Express έχει αναλάβει τη διακίνηση των φορητών προσωπικών υπολογιστών γνωστής πολυεθνικής εταιρείας σε πελάτες που βρίσκονται στο Hong Kong, τη Σιγκαπούρη και την Ταϊβάν.

Διαβάστε περισσότερα

Οι κλασσικότερες από αυτές τις προσεγγίσεις βασίζονται σε πολιτικές αναπαραγγελίας, στις οποίες προσδιορίζονται τα εξής δύο μεγέθη:

Οι κλασσικότερες από αυτές τις προσεγγίσεις βασίζονται σε πολιτικές αναπαραγγελίας, στις οποίες προσδιορίζονται τα εξής δύο μεγέθη: 4. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΥΠΟ ΑΒΕΒΑΙΑ ΖΗΤΗΣΗ Στις περισσότερες περιπτώσεις η ζήτηση είναι αβέβαια. Οι περιπτώσεις αυτές διαφέρουν ως προς το μέγεθος της αβεβαιότητας. Δηλαδή εάν η αβεβαιότητα είναι περιορισμένη

Διαβάστε περισσότερα

Case 12: Προγραμματισμός Παραγωγής της «Tires CO» ΣΕΝΑΡΙΟ (1)

Case 12: Προγραμματισμός Παραγωγής της «Tires CO» ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Case 12: Προγραμματισμός Παραγωγής της «Tires CO» ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Ένα πολυσταδιακό πρόβλημα που αφορά στον τριμηνιαίο προγραμματισμό για μία βιομηχανική επιχείρηση παραγωγής ελαστικών (οχημάτων) Γενικός προγραμματισμός

Διαβάστε περισσότερα

Το Πρόβλημα Μεταφοράς

Το Πρόβλημα Μεταφοράς Το Πρόβλημα Μεταφοράς Αφορά τη μεταφορά ενός προϊόντος από διάφορους σταθμούς παραγωγής σε διάφορες θέσεις κατανάλωσης με το ελάχιστο δυνατό κόστος. Πρόκειται για το πιο σπουδαίο πρότυπο προβλήματος γραμμικού

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών

Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών Διαχείριση Αποθεμάτων Συστήματα Συνεχούς και Περιοδικής Αναθεώρησης Γιώργος Ιωάννου, Ph.D. Αναπληρωτής Καθηγητής Σύνοψη διάλεξης Συστήματα ελέγχου αποθεμάτων Σύστημα συνεχούς

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών

Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών Διαχείριση Αποθεμάτων Βασικές Αρχές και Κατηγοριοποιήσεις Γιώργος Ιωάννου, Ph.D. Αναπληρωτής Καθηγητής Σύνοψη διάλεξης Ορισμός αποθεμάτων Κατηγορίες αποθεμάτων Λόγοι πίεσης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών

Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών Διαχείριση Αποθεμάτων Ειδικά Μοντέλα Γιώργος Ιωάννου, Ph.D. Αναπληρωτής Καθηγητής Σύνοψη διάλεξης Μοντέλο μη αυτόματου εφοδιασμού (Economic Lot size) Αλγόριθμος Wagner-Whitin

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ. Κεφάλαιο 10. Εισαγωγή στην εκτιμητική

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ. Κεφάλαιο 10. Εισαγωγή στην εκτιμητική ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΤΡΑΣ Εργαστήριο Λήψης Αποφάσεων & Επιχειρησιακού Προγραμματισμού Καθηγητής Ι. Μητρόπουλος ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ (Transportation Problems) Βασίλης Κώστογλου E-mail: vkostogl@it.teithe.gr URL: www.it.teithe.gr/~vkostogl Περιγραφή Ένα πρόβλημα μεταφοράς ασχολείται με το πρόβλημα του προσδιορισμού του καλύτερου δυνατού

Διαβάστε περισσότερα

2. ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

2. ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 2. ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ο Συγκεντρωτικός Προγραμματισμός Παραγωγής (Aggregae Produion Planning) επικεντρώνεται: α) στον προσδιορισμό των ποσοτήτων ανά κατηγορία προϊόντων και ανά χρονική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΑΝΟΥΡΓΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΔΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7 Παράδοση την Στιγμή που Χρειάζεται (Just-in-Time) και Ευέλικτη Αλυσίδα Εφοδιασμού

Κεφάλαιο 7 Παράδοση την Στιγμή που Χρειάζεται (Just-in-Time) και Ευέλικτη Αλυσίδα Εφοδιασμού Κεφάλαιο 7 Παράδοση την Στιγμή που Χρειάζεται (Just-in-Time) και Ευέλικτη Αλυσίδα Εφοδιασμού ΣΤΟΧΟΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ανάπτυξη τρόπου χρησιμοποίησης φιλοσοφίας του Just-in-time εισαγωγή έννοιας της ευέλικτης αλυσίδας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΩΝ ΥΛΙΚΩΝ (MRP) Δημ. Εμίρης Αναπλ. Καθηγητής Πειραιάς, 2012 ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Εισαγωγή Ορισμοί Είδη ζήτησης Χρόνοι υστέρησης Κοινόχρηστα είδη Δομή και συστατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Παρασκευή, 8 Ιουνίου 2012

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ13(ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΛΙΟΥ )

ΔΕΟ13(ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΛΙΟΥ ) ΔΕΟ13(ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΛΙΟΥ ) ΑΣΚΗΣΗ 1 Μια εταιρεία ταχυμεταφορών διατηρεί μια αποθήκη εισερχομένων. Τα δέματα φθάνουν με βάση τη διαδικασία Poion με μέσο ρυθμό 40 δέματα ανά ώρα. Ένας υπάλληλος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ I ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ I ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ I ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Λέκτορας Ι. Γιαννατσής Καθηγητής Π. Φωτήλας ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Οικονομική Επιστήμη: Η κοινωνική επιστήμη που ερευνά την οικονομική δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Η ζήτηση ενός προϊόντος εξαρτάται από την τιμή του

Η ζήτηση ενός προϊόντος εξαρτάται από την τιμή του ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΙ - ΕΝΝΟΙΕΣ Q ή q : Ποσότητα (Quantity) προϊόντος ρ, Ρ : τιμή (Price) προϊόντος ανά μονάδα προϊόντος. Συνάρτηση τηςζητησης; Η ζήτηση ενός προϊόντος εξαρτάται από την τιμή του. Δηλαδή Qd = f(p).

Διαβάστε περισσότερα

Προϋπολογισμοί Δαπανών Κεφαλαίου Μακροπρόθεσμη Χρηματοδότηση

Προϋπολογισμοί Δαπανών Κεφαλαίου Μακροπρόθεσμη Χρηματοδότηση Προϋπολογισμοί Δαπανών Κεφαλαίου Μακροπρόθεσμη Χρηματοδότηση ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Δρ. Κων/νος Κάρρας ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Εισαγωγή Οι Δημόσιοι Οργανισμοί λαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ & ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΛΥΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ Έβδομο Εξάμηνο

ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ & ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΛΥΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ Έβδομο Εξάμηνο ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ & ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΛΥΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ Έβδομο Εξάμηνο Διδάσκων: Ι. Κολέτσος Κανονική Εξέταση 2007 ΘΕΜΑ 1 Διαιτολόγος προετοιμάζει ένα μενού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 3 ΗΣ ΓΡΑΠΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 3 ΗΣ ΓΡΑΠΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών : Θεματική Ενότητα : Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών ΔΕΟ 11 Εισαγωγή στη Διοικητική Επιχειρήσεων & Οργανισμών Ακαδ. Έτος: 2007-08 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: Διαχείριση Εφοδιαστικών Αλυσίδων. Φίλιππος Ι. Καρυπίδης Καθηγητής. Τμήμα: Αγροτικής Ανάπτυξης & Διοίκησης Αγροτικών Επιχειρήσεων

ΜΑΘΗΜΑ: Διαχείριση Εφοδιαστικών Αλυσίδων. Φίλιππος Ι. Καρυπίδης Καθηγητής. Τμήμα: Αγροτικής Ανάπτυξης & Διοίκησης Αγροτικών Επιχειρήσεων ΜΑΘΗΜΑ: Διαχείριση Εφοδιαστικών Αλυσίδων Διδάσκων: Φίλιππος Ι. Καρυπίδης Καθηγητής Τμήμα: Αγροτικής Ανάπτυξης & Διοίκησης Αγροτικών Επιχειρήσεων Σειρά Διαλέξεων μαθήματος ΔΙΑΛΕΞΗ 5 η & 6 η -Ευέλικτη εφοδιαστική

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr ΕΡΩΤΗΣΗ Α.2 www.onlineclassroom.gr Θεωρήστε μια κλειστή οικονομία, η οποία περιγράφεται από τις ακόλουθες σχέσεις: Κατανάλωση: C = 200 + 0,6Y Επενδύσεις: I = 300 10r Δημόσιες δαπάνες: G = 680 Φόροι: Τ

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήµατα Μεταφορών (Transportation)

Προβλήµατα Μεταφορών (Transportation) Προβλήµατα Μεταφορών (Transportation) Προβλήµατα Μεταφορών (Transportation) Μέθοδος Simplex για Προβλήµατα Μεταφοράς Προβλήµατα Εκχώρησης (assignment) Παράδειγµα: Κατανοµή Νερού Η υδατοπροµήθεια µιας περιφέρεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ και ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ-13 Ποσοτικές Μέθοδοι Ακαδημαϊκό Έτος: 010-011 Δεύτερη Γραπτή Εργασία Επιχειρησιακά Μαθηματικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ και ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ-3 Ποσοτικές Μέθοδοι Ακαδημαϊκό Έτος: 0-0 Δεύτερη Γραπτή Εργασία Επιχειρησιακά Μαθηματικά Γενικές

Διαβάστε περισσότερα

7. Η ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟΥ

7. Η ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟΥ 7. Η ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟΥ Για να αναπτυχθούν οι βασικές έννοιες της δυναμικής του εργοστασίου εισάγουμε εδώ ορισμένους όρους πέραν αυτών που έχουν ήδη αναφερθεί σε προηγούμενα Κεφάλαια π.χ. είδος,

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας

Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας 1 η Διάλεξη: Βασικές Έννοιες στην Εφοδιαστική Αλυσίδα - Εξυπηρέτηση Πελατών 2015 Εργαστήριο Συστημάτων Σχεδιασμού, Παραγωγής και Λειτουργιών Ατζέντα Εισαγωγή στη Διοίκηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Dr. Christos D. Tarantilis Associate Professor in Operations Research & Management Science http://tarantilis.dmst.aueb.gr/ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Ι - 1- ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΗΔΟΜΗ:

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία ΔΕΟ 11. www.arnos.gr www.oktonia.com www.uni-learn.gr

Εργασία ΔΕΟ 11. www.arnos.gr www.oktonia.com www.uni-learn.gr Εργασία ΔΕΟ 11 1.1 Προγραμματισμός είναι η λειτουργία του προσδιορισμού των αντικειμενικών στόχων ενός οικονομικού οργανισμού και των μέσων που απαιτούνται για την υλοποίησή τους. Ενώ ο σχεδιασμός αφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Χαλκίδας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

ΤΕΙ Χαλκίδας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων ΤΕΙ Χαλκίδας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Επιχειρησιακή Έρευνα Τυπικό Εξάμηνο: Δ Αλέξιος Πρελορέντζος Εισαγωγή Ορισμός 1 Η συστηματική εφαρμογή ποσοτικών μεθόδων, τεχνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΑΚΡΙΤΩΝ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΑΚΡΙΤΩΝ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΜΕΡΟΣ ΙΙ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΑΚΡΙΤΩΝ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ 36 ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΑΚΡΙΤΩΝ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ Πολλές από τις αποφάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Διοίκηση Εργοστασίων. Σαχαρίδης Γιώργος

Οργάνωση και Διοίκηση Εργοστασίων. Σαχαρίδης Γιώργος Οργάνωση και Διοίκηση Εργοστασίων Σαχαρίδης Γιώργος Πρόβλημα 1 Μία εταιρεία έχει μία παραγγελία για την παραγωγή κάποιου προϊόντος. Με τις 2 υπάρχουσες βάρδιες (40 ώρες την εβδομάδα η καθεμία) μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN 3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HESHER-OHIN Υπάρχουν δύο συντελεστές παραγωγής, το κεφάλαιο και η εργασία τους οποίους χρησιμοποιεί η επιχείρηση για να παράγει προϊόν Y μέσω μιας συνάρτησης παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Έννοιες Κοστολόγησης

Βασικές Έννοιες Κοστολόγησης Οργάνωση Παραγωγής & ιοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Κοστολόγηση Επιχειρήσεων & Λήψη Αποφάσεων Κεφάλαιο 2 Βασικές Έννοιες Κοστολόγησης Νικόλαος Α. Παναγιώτου 2004 ΕΜΠ Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής

Διαβάστε περισσότερα

Ένα σηµαντικό χαρακτηριστικό γνώρισµα των τελευταίων ετών αλλά και αυτών που ακολουθούν είναι οι αλλαγές που σηµειώνονται στο χώρο των επιχειρήσεων.

Ένα σηµαντικό χαρακτηριστικό γνώρισµα των τελευταίων ετών αλλά και αυτών που ακολουθούν είναι οι αλλαγές που σηµειώνονται στο χώρο των επιχειρήσεων. Atlantis MRP & MRP II MRP I Ένα σηµαντικό χαρακτηριστικό γνώρισµα των τελευταίων ετών αλλά και αυτών που ακολουθούν είναι οι αλλαγές που σηµειώνονται στο χώρο των επιχειρήσεων. Στις προβλέψεις αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα Πρόλογος 5ης αναθεωρημένης έκδοσης ΚΕΦΆΛΆΙΟ 1 Ο ρόλος της επιχειρησιακής έρευνας στη λήψη αποφάσεων ΚΕΦΆΛΆΙΟ 2.

Περιεχόμενα Πρόλογος 5ης αναθεωρημένης έκδοσης ΚΕΦΆΛΆΙΟ 1 Ο ρόλος της επιχειρησιακής έρευνας στη λήψη αποφάσεων ΚΕΦΆΛΆΙΟ 2. Περιεχόμενα Πρόλογος 5ης αναθεωρημένης έκδοσης... 11 Λίγα λόγια για βιβλίο... 11 Σε ποιους απευθύνεται... 12 Τι αλλάζει στην 5η αναθεωρημένη έκδοση... 12 Το βιβλίο ως διδακτικό εγχειρίδιο... 14 Ευχαριστίες...

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΑΓΟΡΑ

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΑΓΟΡΑ 14 EΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΣΕ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΑΓΟΡΑ Μια ανταγωνιστική αγορά έχει τα ακόλουθα χαρακτηριστικά : Υπάρχουν πολλοί αγοραστές και πολλοί πωλητές στην αγορά. Τααγαθάπουπροσφέρονταιαπότους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για το Περιθώριο (margin)

Οδηγός για το Περιθώριο (margin) Οδηγός για το Περιθώριο (margin) Ορισμός του περιθωρίου: Οι συναλλαγές με περιθώριο σας επιτρέπουν να εκταμιεύετε ένα μικρό ποσοστό μόνο της αξίας της επένδυσης που θέλετε να κάνετε, αντί να χρειάζσετε

Διαβάστε περισσότερα

Case 08: Επιλογή Διαφημιστικών Μέσων Ι ΣΕΝΑΡΙΟ (1)

Case 08: Επιλογή Διαφημιστικών Μέσων Ι ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Case 08: Επιλογή Διαφημιστικών Μέσων Ι ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Το πρόβλημα της επιλογής των μέσων διαφήμισης (??) το αντιμετωπίζουν τόσο οι επιχειρήσεις όσο και οι διαφημιστικές εταιρείες στην προσπάθειά τους ν' αναπτύξουν

Διαβάστε περισσότερα

Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών

Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών Operatons Management Διοίκηση Λειτουργιών Διδάσκων: Δρ. Χρήστος Ε. Γεωργίου xgr@otenet.gr 4 η εβδομάδα μαθημάτων 1 Το περιεχόμενο της σημερινής ημέρας Επιλογή τοποθεσίας εγκατάστασης παραγωγικής µονάδας

Διαβάστε περισσότερα

Τέλειος Ανταγωνισµός

Τέλειος Ανταγωνισµός Τέλειος Ανταγωνισµός Χαρακτηριστικά του τέλειου ανταγωνισµού: Πολλές µικρές επιχειρήσεις, καθεµία ασήµαντη σε σχέση µε τον κλάδο ως σύνολο Οµοιογενή προϊόντα Οι καταναλωτές έχουν τέλεια πληροφόρηση. Ελευθερία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Πληθυσμός Δείγμα Δείγμα Δείγμα Ο ρόλος της Οικονομετρίας Οικονομική Θεωρία Διατύπωση της

Διαβάστε περισσότερα

3.12 Το Πρόβλημα της Μεταφοράς

3.12 Το Πρόβλημα της Μεταφοράς 312 Το Πρόβλημα της Μεταφοράς Σ αυτή την παράγραφο και στις επόμενες μέχρι το τέλος του κεφαλαίου θα ασχοληθούμε με μερικά σπουδαία είδη προβλημάτων γραμμικού προγραμματισμού Οι ειδικές αυτές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΣΤΕΡΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Τμήμα Εμπορίας και Διαφήμισης ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. Μάθημα: Επιχειρησιακή Έρευνα. Ακαδημαϊκό Έτος 2013-2014

ΤΕΙ ΣΤΕΡΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Τμήμα Εμπορίας και Διαφήμισης ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. Μάθημα: Επιχειρησιακή Έρευνα. Ακαδημαϊκό Έτος 2013-2014 ΤΕΙ ΣΤΕΡΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Τμήμα Εμπορίας και Διαφήμισης ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Μάθημα: Επιχειρησιακή Έρευνα Ακαδημαϊκό Έτος 2013-2014 Διδάσκων: Δρ. Χρήστος Γενιτσαρόπουλος Άμφισσα, 2013 Δρ. Χρήστος Γενιτσαρόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5: Στρατηγική χωροταξικής διάταξης

Κεφάλαιο 5: Στρατηγική χωροταξικής διάταξης K.5.1 Γραμμή Παραγωγής Μια γραμμή παραγωγής θεωρείται μια διάταξη με επίκεντρο το προϊόν, όπου μια σειρά από σταθμούς εργασίας μπαίνουν σε σειρά με στόχο ο κάθε ένας από αυτούς να κάνει μια ή περισσότερες

Διαβάστε περισσότερα

Διάκριση Τιμών 2 ου Βαθμού: Μη Γραμμική Τιμολόγηση (Nonlinear Pricing) - Η διάκριση τιμών 3 ου βαθμού προϋποθέτει ότι η μονοπωλιακή

Διάκριση Τιμών 2 ου Βαθμού: Μη Γραμμική Τιμολόγηση (Nonlinear Pricing) - Η διάκριση τιμών 3 ου βαθμού προϋποθέτει ότι η μονοπωλιακή Διάκριση Τιμών ου Βαθμού: Μη Γραμμική Τιμολόγηση (Nonlinear Pricing) -H διάκριση τιμών 1 ου βαθμού προϋποθέτει ότι η μονοπωλιακή επιχείρηση γνωρίζει τις ατομικές συναρτήσεις ζήτησης όλων των καταναλωτών.

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμητική εύρεση ριζών μη γραμμικών εξισώσεων

Αριθμητική εύρεση ριζών μη γραμμικών εξισώσεων Αριθμητική εύρεση ριζών μη γραμμικών εξισώσεων Με τον όρο μη γραμμικές εξισώσεις εννοούμε εξισώσεις της μορφής: f( ) 0 που προέρχονται από συναρτήσεις f () που είναι μη γραμμικές ως προς. Περιέχουν δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Συμπληρωματικές Σημειώσεις Δημήτριος Παντελής. Pr T T0

ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Συμπληρωματικές Σημειώσεις Δημήτριος Παντελής. Pr T T0 ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Συμπληρωματικές Σημειώσεις Δημήτριος Παντελής Δεσμευμένη αξιοπιστία Η δεσμευμένη αξιοπιστία R t είναι η πιθανότητα το σύστημα να λειτουργήσει για χρονικό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5 Διαχείριση του Χρόνου Ανοχής

Κεφάλαιο 5 Διαχείριση του Χρόνου Ανοχής Κεφάλαιο 5 Διαχείριση του Χρόνου Ανοχής ΣΤΟΧΟΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ προσδιορισμός ορισμών και εννοιών σχετικών με τον ανταγωνισμό που βασίζεται στο χρόνο ανάδειξη τρόπου διαχείρισης χρόνου ανοχής με σκοπό την εξυπηρέτηση

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά σημεία διάλεξης. λογιστική. Χρηματοοικονομική λογιστική (ΧΛ) ιοικητική Λογιστική. Λογιστική και Χρηματοοικονομική (Π.Μ.Σ.)

Βασικά σημεία διάλεξης. λογιστική. Χρηματοοικονομική λογιστική (ΧΛ) ιοικητική Λογιστική. Λογιστική και Χρηματοοικονομική (Π.Μ.Σ.) Λογιστική και Χρηματοοικονομική (Π.Μ.Σ.) ιοικητική Λογιστική Εισαγωγή στη διοικητική λογιστική Βασικά σημεία διάλεξης Τι είναι η διοικητική λογιστική Ο ρόλος του διοικητικού ού λογιστή Χρηματοοικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Κόστος- Έξοδα - Δαπάνες

Κόστος- Έξοδα - Δαπάνες Κόστος- Έξοδα - Δαπάνες του συνεργάτη μας λογιστή Α Τάξεως Γεωργίου Τσιμπίκου Κόστος. ΚΟΣΤΟΣ είναι ένα αριθμητικό μέγεθος που αντιπροσωπεύει τα ποσά που επενδύθηκαν για την απόκτηση υλικών ή άϋλων αγαθών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕIΣΑΓΩΓΗ 1

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕIΣΑΓΩΓΗ 1 Τ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ» Της σπουδάστριας Σ Επιβλέπων Δρ. ΓΕΡΟΝΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Αναπληρωτής Καθηγητής ΚΑΒΑΛΑ 2007 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελίδα ΕIΣΑΓΩΓΗ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πραγματοποιείται με την κατάταξη των στοιχείων κατά κατηγορίες για μια σειρά ετών. Η σύγκριση των στοιχείων με παρελθόντα στοιχεία αυξάνει την

Πραγματοποιείται με την κατάταξη των στοιχείων κατά κατηγορίες για μια σειρά ετών. Η σύγκριση των στοιχείων με παρελθόντα στοιχεία αυξάνει την Πραγματοποιείται με την κατάταξη των στοιχείων κατά κατηγορίες για μια σειρά ετών. Η σύγκριση των στοιχείων με παρελθόντα στοιχεία αυξάνει την χρησιμότητα και εμφανίζει την φύση και τις τάσεις των τρεχουσών

Διαβάστε περισσότερα

2.10. Τιμή και ποσότητα ισορροπίας

2.10. Τιμή και ποσότητα ισορροπίας .. Τιμή και ποσότητα ισορροπίας ίδαμε ότι η βασική επιδίωξη των επιχειρήσεων είναι η επίτευξη του μέγιστου κέρδους με την πώληση όσο το δυνατόν μεγαλύτερων ποσοτήτων ενός αγαθού στη μεγαλύτερη δυνατή τιμή

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητική Λογιστική Κοστολόγηση συνεχούς παραγωγής. Δημήτρης Μπάλιος

Διοικητική Λογιστική Κοστολόγηση συνεχούς παραγωγής. Δημήτρης Μπάλιος Διοικητική Λογιστική Κοστολόγηση συνεχούς παραγωγής Δημήτρης Μπάλιος ΘΕΩΡΙΑ Κοστολόγηση συνεχούς παραγωγής Η επιχείρηση παράγει πολλά τεμάχια ενός μοναδικού προϊόντος (τυποποιημένο προϊόν) για μεγάλο χρονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 5 ο : Ο Προσδιορισμός των Τιμών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ασκήσεις 1. Οι συναρτήσεις ζήτησης και προσφοράς ενός αγαθού είναι: =20-2P και S =5+3P αντίστοιχα.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. www.arnos.gr κλικ στη γνώση info@arnos.co.gr. ΣΟΛΩΜΟΥ 29 ΑΘΗΝΑ 210.38.22.157 495 Fax: 210.33.06.463

Εισαγωγή. www.arnos.gr κλικ στη γνώση info@arnos.co.gr. ΣΟΛΩΜΟΥ 29 ΑΘΗΝΑ 210.38.22.157 495 Fax: 210.33.06.463 Εισαγωγή Η ελαχιστοποίηση του περιβαλλοντικού κόστους μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως κριτήριο για τον προσδιορισμό της βέλτιστης τιμής της συγκέντρωσης C του ρυπαντή στο περιβάλλον ή στο σημείο εκροής από

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεριφορά συναρτήσεως σε κλειστές φραγμένες περιοχές. (x 0, y 0, f(x 0, y 0 ) z = L(x, y)

Συμπεριφορά συναρτήσεως σε κλειστές φραγμένες περιοχές. (x 0, y 0, f(x 0, y 0 ) z = L(x, y) 11.7. Aκρότατα και σαγματικά σημεία 903 39. Εκτίμηση μέγιστου σφάλματος Έστω ότι u e sin και ότι τα,, και μπορούν να μετρηθούν με μέγιστα δυνατά σφάλματα 0,, 0,6, και / 180, αντίστοιχα. Εκτιμήστε το μέγιστο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 34 Ν. ΠΑΝΤΕΛΗ ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ & ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΑΘΗΝΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 1 ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 34 ΚΟΣΤΗ Ν.

Διαβάστε περισσότερα

2.1. ΑΠΛΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΓΡΑΜΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ

2.1. ΑΠΛΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΓΡΑΜΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ . ΓΡΑΜΜΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ. ΓΡΑΜΜΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ( Linear Programming ) Ο Γραμμικός Προγραμματισμός είναι μια τεχνική που επιτρέπει την κατανομή των περιορισμένων πόρων μιας επιχείρησης με τον πιο

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή, ορίζεται η διαδικασία μετατροπής των παραγωγικών συντελεστών σε τελικά αγαθά προς κατανάλωση. Χαρακτηρίζεται δε από τα ακόλουθα στοιχεία :

Παραγωγή, ορίζεται η διαδικασία μετατροπής των παραγωγικών συντελεστών σε τελικά αγαθά προς κατανάλωση. Χαρακτηρίζεται δε από τα ακόλουθα στοιχεία : ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Εισαγωγή Παραγωγή, ορίζεται η διαδικασία μετατροπής των παραγωγικών συντελεστών σε τελικά αγαθά προς κατανάλωση. Χαρακτηρίζεται δε από τα ακόλουθα στοιχεία : Συνειδητή προσπάθεια για το

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ Β ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ Β ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ Β ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Κεφάλαιο 1 Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Επιτόκιο: είναι η αμοιβή του κεφαλαίου για κάθε μονάδα χρόνου

Διαβάστε περισσότερα

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Έρευνα αγοράς (Ι) Ανάγκη στην αγορά (κάτι που η αγορά θέλει αλλά δεν το έχει) Σύλληψη και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα

Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα Αποθέματα (ΔΛΠ2) Διδάσκων: Δρ. Γεώργιος Α. Παπαναστασόπουλος Εισαγωγή Τα αποθέματα αποτελούν βασικά αντικείμενο του: ΔΛΠ 2 «Αποθέματα» (Inventories). Κατέχονται για ανάλωση στην

Διαβάστε περισσότερα

Γραμμικός Προγραμματισμός

Γραμμικός Προγραμματισμός Γραμμικός Προγραμματισμός Εισαγωγή Το πρόβλημα του Σχεδιασμού στη Χημική Τεχνολογία και Βιομηχανία. Το συνολικό πρόβλημα του Σχεδιασμού, από μαθηματική άποψη ανάγεται σε ένα πρόβλημα επίλυσης συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΙ ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΠΟΙΚΙΑΣ ΜΥΡΜΗΓΚΙΩΝ ANT COLONY OPTIMIZATION METHODS

ΜΕΘΟΔΟΙ ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΠΟΙΚΙΑΣ ΜΥΡΜΗΓΚΙΩΝ ANT COLONY OPTIMIZATION METHODS ΜΕΘΟΔΟΙ ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΠΟΙΚΙΑΣ ΜΥΡΜΗΓΚΙΩΝ ANT COLONY OPTIMIZATION METHODS Χρήστος Δ. Ταραντίλης Αν. Καθηγητής ΟΠΑ ACO ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ Η ΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΛΥΣΕΩΝ ΣΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΙΑΤΑΞΗΣ (1/3) Ε..Ε. ΙΙ Oι ACO

Διαβάστε περισσότερα

Προσφορά και κόστος. Κατηγορίες κόστους. Οριακό κόστος και µεγιστοποίηση του κέρδους. Μέσο κόστος. TC MC = q TC AC ) AC

Προσφορά και κόστος. Κατηγορίες κόστους. Οριακό κόστος και µεγιστοποίηση του κέρδους. Μέσο κόστος. TC MC = q TC AC ) AC Μέσο κόστος µέσο συνολικό κόστος (AC) 3 Προσφορά και κόστος µέσο µεταβλητό κόστος (AVC) µέσο σταθερό κόστος (AFC) Το µέσο σταθερό κόστος µειώνεται, διότι το συνολικό σταθερό κόστος κατανέµεται σε περισσότερη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ και ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ-13 Ποσοτικές Μέθοδοι Ακαδημαϊκό Έτος: 013-014 Δεύτερη Γραπτή Εργασία Επιχειρησιακά Μαθηματικά

Διαβάστε περισσότερα

Τα Οικονομικά. 6.1 Θεωρητικό πλαίσιο

Τα Οικονομικά. 6.1 Θεωρητικό πλαίσιο 6 Τα Οικονομικά 6.1 Θεωρητικό πλαίσιο Τα οικονομικά του Δημόσιου Τομέα ρυθμίζονται από τον Κρατικό Προϋπολογισμό κάθε έτους, στον οποίο προβλέπονται τα έσοδα από την φορολογία και υπολογίζονται τα ποσά

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου Κεφάλαιο 6 Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου 6.1 Σύνοψη Στο έκτο κεφάλαιο του συγγράμματος ξεκινάει η ανάλυση της μακροοικονομικής πολιτικής. Περιγράφονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ ΖΗΤΗΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ 1 Δίνεται ο παρακάτω πίνακας : Α. Να σχεδιάσετε την καμπύλη ζήτησης Β. Να βρεθεί η εξίσωση ζήτησης Γ.

ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ ΖΗΤΗΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ 1 Δίνεται ο παρακάτω πίνακας : Α. Να σχεδιάσετε την καμπύλη ζήτησης Β. Να βρεθεί η εξίσωση ζήτησης Γ. ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ ΖΗΤΗΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ 1 Δίνεται ο παρακάτω πίνακας : ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ P Α 24 80 Β 35 64 Γ 45 50 Δ 55 36 Ε 60 29 Ζ 70 14 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 0 10 20 30 40 50 60 70 80 Α. Να σχεδιάσετε την καμπύλη

Διαβάστε περισσότερα

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία Κεφάλαιο 9 Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία 9.1 Σύνοψη Στο ένατο κεφάλαιο του συγγράμματος παρουσιάζεται η διαδικασία από την οποία προκύπτει η συναθροιστική ζήτηση (AD) σε μια ανοικτή οικονομία.

Διαβάστε περισσότερα

Έτος 1 Έτος 2 Έτος 3 Έτος 4 Έτος 5 Εισπράξεις 270.000 300.000 350.000 500.000 580.000

Έτος 1 Έτος 2 Έτος 3 Έτος 4 Έτος 5 Εισπράξεις 270.000 300.000 350.000 500.000 580.000 Θέμα 1 0 Η εταιρία ΑΒΓ σχεδιάζει να επενδύσει σήμερα (στο έτος 0), σε ένα έργο το οποίο θα έχει αρχικό κόστος 00.000, διάρκεια ζωής 5 έτη και αναμένεται να δώσει τις ακόλουθες εισπράξεις: Έτος 1 Έτος 2

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Εισαγωγή... 17. Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή... 23. Κεφάλαιο 2 Εισαγωγή στον γραμμικό προγραμματισμό... 63

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Εισαγωγή... 17. Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή... 23. Κεφάλαιο 2 Εισαγωγή στον γραμμικό προγραμματισμό... 63 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή..................................................................... 17 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή..................................................................... 23 1.1 Επίλυση προβλημάτων

Διαβάστε περισσότερα

4.3 Δραστηριότητα: Θεώρημα Fermat

4.3 Δραστηριότητα: Θεώρημα Fermat 4.3 Δραστηριότητα: Θεώρημα Fermat Θέμα της δραστηριότητας Η δραστηριότητα αυτή εισάγει το Θεώρημα Fermat και στη συνέχεια την απόδειξή του. Ακολούθως εξετάζεται η χρήση του στον εντοπισμό πιθανών τοπικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Δ.Α.Π. Ν.Δ.Φ.Κ. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ www.dap-papei.gr ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 1 ΑΣΚΗΣΗ 1 Η FASHION Α.Ε είναι μια από

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (Θ.Κ.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (Θ.Κ. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (Θ.Κ.) ΙΙ Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ. και το Κόστος

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ. και το Κόστος ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 3 ο : Η Παραγωγή της Επιχείρησης και το Κόστος ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Παραγωγή: είναι η διαδικασία με την οποία οι διάφοροι παραγωγικοί συντελεστές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2008 ΤΟΜΕΑΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ, ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΘΕΜΑ 1 ο Σε μία γειτονιά, η ζήτηση ψωμιού η οποία ανέρχεται σε 1400 φραντζόλες ημερησίως,

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Διδάσκων:

Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Διδάσκων: Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Διδάσκων: Φάμπιο Αντωνίου Στοιχεία Επικοινωνίας: email: fantoniou@cc.uoi.gr Τηλ:651005954 Προσωπική Ιστοσελίδα: fantoniou.wordpress.com Γραφείο: Κτίριο

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 4. Εξωτερικός και Εσωτερικός Έλεγχος Αποθεµάτων

Ενότητα 4. Εξωτερικός και Εσωτερικός Έλεγχος Αποθεµάτων Ενότητα 4 Εξωτερικός και Εσωτερικός Έλεγχος Αποθεµάτων 2. Αποθέµατα (1) Αποθέµατα είναι το σύνολο των οικονοµικών µέσων που: Προορίζονται να πωληθούν. Βρίσκονται στην παραγωγή και προορίζονται να πωληθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ (DURATION MODEL)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ (DURATION MODEL) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ (DURATION MODL) Ορισμός και μέτρηση της διάρκειας H διάρκεια ενός χρηματοοικονομικού προϊόντος είναι ο μέσος σταθμικός χρόνος που απαιτείται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο : ΤΜΗΜΑ ΑΓΟΡΩΝ ΚΕΦ.7 Σχολική Χρονιά 2012 2013

Κεφάλαιο : ΤΜΗΜΑ ΑΓΟΡΩΝ ΚΕΦ.7 Σχολική Χρονιά 2012 2013 Μάθημα : ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΓΡΑΦΕΙΟΥ Καθηγητής : Αλέξανδρος Σωκράτους Κεφάλαιο : ΤΜΗΜΑ ΑΓΟΡΩΝ ΚΕΦ.7 Σχολική Χρονιά 2012 2013 Στο τμήμα αγορών συνήθως ανατίθεται η διαχείρηση της αποθήκης. Είναι υπεύθυνο για τον

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Α.1. Κάθε οικονομία παράγει πάντοτε τους συνδυασμούς των προϊόντων που βρίσκονται πάνω στην καμπύλη των παραγωγικών της δυνατοτήτων.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Α.1. Κάθε οικονομία παράγει πάντοτε τους συνδυασμούς των προϊόντων που βρίσκονται πάνω στην καμπύλη των παραγωγικών της δυνατοτήτων. ΟΜΑΔΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1 μέχρι και Α.5 να γράψετε τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα του την ένδειξη: Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή ή Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη. Α.1.

Διαβάστε περισσότερα

Πάντειο Πανεπιστήμιο. Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Msc. In Applied Economics. Lecture 1: Trading in a Ricardian Model

Πάντειο Πανεπιστήμιο. Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Msc. In Applied Economics. Lecture 1: Trading in a Ricardian Model Πάντειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Msc. In Applied Economics Lecture 1: Trading in a Ricardian Model Το Ρικαρδιανό υπόδειγμα με ένα συντελεστή (συνέχεια) 1. Ο μόνος σημαντικός

Διαβάστε περισσότερα

Γραπτή Εργασία 1 Χρηματοδοτική Διοίκηση. Γενικές οδηγίες

Γραπτή Εργασία 1 Χρηματοδοτική Διοίκηση. Γενικές οδηγίες ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ και ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 31 Χρηματοοικονομική Διοίκηση Ακαδημαϊκό Έτος: 2009-10 Γραπτή Εργασία 1 Χρηματοδοτική Διοίκηση

Διαβάστε περισσότερα

Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων. Χρήσιµο για τις συναλλαγές. Μία µορφή πλούτου. Επάρκεια. Χωρίς Χρήµα. Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy)

Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων. Χρήσιµο για τις συναλλαγές. Μία µορφή πλούτου. Επάρκεια. Χωρίς Χρήµα. Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy) Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων Χρήµα Χρήσιµο για τις συναλλαγές Μία µορφή πλούτου Χωρίς Χρήµα Επάρκεια Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy) 1 Λειτουργίες του Χρήµατος Μέσο διατήρησης της αξίας Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ. Ενότητα 3: Πολλαπλή Παλινδρόμηση. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ. Ενότητα 3: Πολλαπλή Παλινδρόμηση. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Ενότητα 3: Πολλαπλή Παλινδρόμηση. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

3. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ( Transportation )

3. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ( Transportation ) 3. ΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ 3. ΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ( Transportation ) Σε αυτή την ενότητα θα ασχοληθούμε με προβλήματα που αφορούν τη μεταφορά αγαθών από διαφορετικά σημεία παραγωγής ή κεντρικής αποθήκευσης

Διαβάστε περισσότερα