Εισαγωγή Το Μέλλον των ασών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εισαγωγή Το Μέλλον των ασών"

Transcript

1

2 Βιβλιογραφική αναφορά: Το αβέβαιο μέλλον των ελληνικών δασών. Αποτελέσματα από το πρόγραμμα του WWF Ελλάς «Το Μέλλον των δασών», WWF Ελλάς, Αθήνα: Ιούνιος Ομάδα εργασίας Κωνσταντίνος Λιαρίκος (MSc), Υπεύθυνος περιβαλλοντικών προγραμμάτων Εύη Κορακάκη (MSc, PhD), ασολόγος, Υπεύθυνη δασικών προγραμμάτων Ναταλία Καλεβρά (MSc), ασολόγος, Συνεργάτης στο τμήμα επιστημονικής τεκμηρίωσης Πάνος Κορδοπάτης (MSc), ασολόγος, Ερευνητής πεδίου Παναγιώτα Μαραγκού (PhD), Βιολόγος, Συντονίστρια δράσεων επιστημονικής τεκμηρίωσης Ντίνα Ζωγράφου (MSc) Γεωπόνος, Ερευνήτρια πεδίου Η παρούσα αναφορά ετοιμάστηκε στο πλαίσιο του προγράμματος «Το Μέλλον των ασών», το οποίο εκπονείται από το WWF Ελλάς. Το πρόγραμμα συγχρηματοδοτείται από τα Κοινωφελή Ιδρύματα Ι.Σ. Λάτση, Α.Γ. Λεβέντη και Μποδοσάκη, καθώς και από τις εισφορές των υποστηρικτών της οργάνωσης.

3 Εισαγωγή Τα δάση και οι δασικές εκτάσεις της Ελλάδας χαρακτηρίζονται από υψηλή οικολογική αξία και μοναδική βιοποικιλότητα. Η έντονη γεωμορφολογία αλλά και η γεωγραφική θέση της Ελλάδας έχουν συντελέσει ώστε η χώρα να παρουσιάζει, σε σχέση με την έκτασή της, μεγάλο εύρος δασικών διαπλάσεων από τα μεσογειακά ξηροφυτικά οικοσυστήματα, ως τα ορεινά δάση κωνοφόρων ή φυλλοβόλων, και ως τα υποαλπικά και αλπικά λιβάδια των μεγάλων υψομέτρων. Επιπλέον των πολυάριθμων ενδημικών φυτών που απαντώνται στα ελληνικά δάση, πολύ ενδιαφέρουσα είναι και η δασική πανίδα με πολλά είδη σπάνιων και απειλούμενων ειδών πουλιών, ερπετών και εντόμων. Τα είδη αυτά συνήθως απειλούνται από ακατάλληλες δασοπονικές πρακτικές. Αξιόλογη και σημαντική είναι και η ποικιλία των θηλαστικών, με πιο γνωστά το κόκκινο ελάφι, την καφέ αρκούδα, το τσακάλι, τον λύκο, και πολλά ακόμα. Το WWF δραστηριοποιήθηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα το 1969, μέσα από τη συμβολή της οργάνωσης στην αναδάσωση του Υμηττού. Στη συνέχεια, από το 1990 οπότε και η οργάνωση εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Ελλάδα, ασχολείται εντατικά με θέματα που αφορούν στην προστασία των δασικών οικοσυστημάτων, τόσο μέσα από προγράμματα ευαισθητοποίησης, ενημέρωσης και δασικής πολιτικής, όσο και μέσα από προγράμματα πεδίου ( άσος αδιάς, Ροδόπη, Εθνικό Πάρκο Βόρειας Πίνδου, Πάρνηθα, κοκ). Μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2007, το WWF Ελλάς ξεκίνησε το πρόγραμμα «Το Μέλλον των ασών», με σκοπό την καταπολέμηση των βασικών αιτίων υποβάθμισης των ελληνικών δασών, τη συνεισφορά στην αποτελεσματικότερη καταπολέμηση των δασικών πυρκαγιών και τη συνεχή παρουσία στις πυρόπληκτες περιοχές της Πελοποννήσου. Οι δραστηριότητες του προγράμματος περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων πολιτική διαβούλευση, παρακολούθηση των καμένων περιοχών, επιστημονική έρευνα, ευαισθητοποίηση και εκπαίδευση, καθώς και ενδυνάμωση της δράσης των πολιτών μέσα από την προώθηση του εθελοντισμού και τη δημιουργία εργαλείων πρόσβασης στην περιβαλλοντική πληροφορία (για την περιγραφή του προγράμματος «Το Μέλλον των ασών» βλ. την ιστοσελίδα της οργάνωσης Στις σελίδες που ακολουθούν περιγράφονται συνοπτικά κάποια από τα ευρήματα και τα συμπεράσματα που προκύπτουν από τις επιμέρους δραστηριότητες του προγράμματος. Αν και καθένα από αυτά τα ευρήματα έχει ήδη παρουσιασθεί ή πρόκειται να παρουσιασθεί στο άμεσο μέλλον σε εξειδικευμένες αναφορές, σκοπός της παρούσας σύνοψης είναι η συνολική οργάνωσή τους με τρόπο που να καταδεικνύει τις σημερινές προκλήσεις για την προστασία των δασών και να υποβοηθά το σχετικό δημόσιο διάλογο. 1

4 Η κατάσταση των ελληνικών δασών Τα αποτελέσματα προκύπτουν από την εργασία χαρτογράφησης των καλύψεων γης της χώρας και των μεταβολών τους την εικοσαετία που έγινε από το WWF Ελλάς και το Εργαστήριο ασικής ιαχειριστικής και Τηλεπισκόπησης της Σχολής ασολογίας του Α.Π.Θ. Η εργασία βασίστηκε στην επεξεργασία δορυφορικών δεδομένων τύπου LANDSAT καθώς και σε δεδομένα του CORINE (γεωργικές εκτάσεις) και του ΟΚΧΕ (οικισμοί) και τα συνολικά αποτελέσματά της θα δημοσιοποιηθούν το Φθινόπωρο του Τα δεδομένα σχετικά με τη διάβρωση του εδάφους και η εκτίμηση του κινδύνου υποβάθμισης λόγω βόσκησης στις πυρόπληκτες περιοχές της Πελοποννήσου προκύπτουν από τις επιτόπιες καταγραφές του WWF Ελλάς. Σύμφωνα με την καταγραφή καλύψεων γης που έγινε στο πλαίσιο του προγράμματος (Σχήματα 1, 2), το 2007 το 54% της χώρας καλύπτονταν από κάποιου τύπου φυσική βλάστηση. Αυτό το ποσοστό περιλαμβάνει κατά 42% εκτάσεις πολύ χαμηλής βλάστησης (τις λεγόμενες χορτολιβαδικές) ενώ το υπόλοιπο ισομοιράζεται μεταξύ των υψηλών δασών και των θαμνότοπων (περίπου 29% έκαστη κάλυψη) 1. 54% 46% φυσικές εκτάσεις ανθρωπογενείς εκτάσεις Σχήμα 1: Ποσοστό φυσικών και ανθρωπογενών καλύψεων το % 29% άση Θαμνότοποι Χαμηλή βλάστηση 29% Σχήμα 2: Τύποι φυσικών καλύψεων της χώρας το Για τις ανάγκες της σχετικής χαρτογράφησης, ως υψηλό δάσος ορίστηκε ομοιογενής επιφάνεια που καλύπτεται από κωνοφόρα ή πλατύφυλλα (αείφυλλα ή φυλλοβόλα) είδη με πυκνή κάλυψη και ύψος από 2 μέτρα και πάνω. 2

5 Χάρτης 1: Αποτύπωση των βασικών τύπων κάλυψης γης στην Ελλάδα για το έτος

6 Αν συγκρίνουμε την παρούσα κατάσταση με την εικόνα του 1987, όπως προκύπτει από τη χαρτογράφηση των καλύψεων γης και των αλλαγών τους την εικοσαετία , καταδεικνύεται ότι οι σημερινές αυτές καλύψεις είναι το αποτέλεσμα μιας διαχρονικής και συνεχούς μείωσης των φυσικών εκτάσεων, προς όφελος της επέκτασης της γεωργικής γης, των υποδομών και των οικισμών (Σχήμα 3) Αλλαγές (στρέμματα) άση Θαμνότοποι Χαμηλή βλάστηση Αγροτικές εκτάσεις Λοιπές καλύψεις Σχήμα 3: Αλλαγές στην έκταση των διαφορετικών τύπων καλύψεων την περίοδο Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι η επέκταση των ανθρώπινων παρεμβάσεων πάνω στη φυσική βλάστηση δεν εκδηλώνεται μόνο (ή κυρίως) απέναντι στα υψηλά δάση, αλλά επικεντρώνεται στις εκτάσεις με χαμηλή βλάστηση (τις λεγόμενες χορτολιβαδικές). Οι τελευταίες έχουν ιδιαίτερα υψηλή περιβαλλοντική αξία, η χρήση τους όμως δεν περιφρουρείται με κανέναν τρόπο. Απειλούνται κυρίως από την επέκταση της αγροτικής γης, την επέκταση της δόμησης (διάσπαρτης ή συγκεντρωμένης γύρω από οικισμούς) και την ερημοποίηση. ιαχρονικά ωστόσο και εκτάσεις που καλύπτονταν από υψηλά δάση έχουν δώσει τη θέση τους σε ανθρωπογενείς καλύψεις (γεωργία, οικισμοί). Συνήθως αυτή η αλλαγή συμβαίνει σταδιακά και αφού τα δάση έχουν πρώτα υποβαθμιστεί σε εκτάσεις χαμηλής βλάστησης από διάφορους παράγοντες, με βασικότερο τις πυρκαγιές. Η συνήθης, λοιπόν, διαδικασία είναι αρχικά η υποβάθμιση του υψηλού δάσους σε μία άλλη κατηγορία φυσικής βλάστησης, και στη συνέχεια η επέκταση κάποιας ανθρωπογενούς κάλυψης. 4

7 Πίνακας 1: αλλαγές στις εκτάσεις των διαφορετικών καλύψεων γης το διάστημα ανά κατηγορία. Οι εκτάσεις αναφέρονται σε στρέμματα. ΣΥΝΟΛΟ ΧΩΡΑΣ άση Θάμνοι ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ 2007 Αγροτικές Εκτάσεις κατά CORINE 2000 Εκτάσεις Χαμηλής Βλάστησης Λοιπές Καλύψεις* άση , , , ,63 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ 1987 Θάμνοι , ,70 N/A ,91 Αγροτικές Εκτάσεις κατά CORINE 1990 Εκτάσεις Χαμηλής Βλάστησης , , , , ,50 N/A , ,93 Λοιπές Καλύψεις* N/A N/A ,68 N/A *Οικισμοί, βραχώδεις εξάρσεις, λατομεία, εκτάσεις καλυμμένες από χιόνι Βεβαίως, τα παραπάνω δε σημαίνουν ότι δεν παρατηρούνται συχνά και καταπατήσεις και πιέσεις αλλαγών απευθείας προς τα υψηλά δάση. Οι περιπτώσεις αυτές, όμως, είναι περισσότερο εντοπισμένες και αφορούν κυρίως σε περιαστικές περιοχές ή περιοχές μεγάλου παραθεριστικού ενδιαφέροντος. Συνολικά, οι αλλαγές και οι πιέσεις αυτές είναι λιγότερες, σε αριθμό και έκταση, σε σχέση με τις τεράστιες πιέσεις που εκδηλώνονται στις περιοχές χαμηλής βλάστησης και οι οποίες όπως προαναφέρθηκε βασίζονται και χρησιμοποιούν τα κενά προστασίας και το οικιστικό πρότυπο της εκτός σχεδίου δόμησης. Αυτή η παρατήρηση μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι αν δεν ελεγχθεί η πίεση στις περιοχές χαμηλής βλάστησης, δε θα είναι δυνατό να εξουδετερωθούν και οι πιέσεις για την υποβάθμιση των δασών. 5

8 Χάρτης 2: Η αστική επέκταση στο Νομό Αττικής. Με γκρίζο χρώμα φαίνονται οι κτισμένες περιοχές, ενώ είναι εμφανής η εξάπλωσή τους από το 1987 (αριστερά) ως το 2007 (δεξιά) Χάρτης 3: Επέκταση οικισμών σε εκτάσεις χαμηλής βλάστησης την περίοδο στο Νομό Αττικής. Με πορτοκαλί χρώμα απεικονίζονται οι εκτάσεις χαμηλής βλάστησης που κτίστηκαν αυτή την περίοδο, ενώ με γκρι φαίνονται οι οικισμοί που διατηρήθηκαν το ίδιο διάστημα. 6

9 Είναι εξίσου σημαντικό να σημειωθεί ότι η συνολική διαχρονική καθαρή απώλεια της έκτασης των δασών δεν είναι ένα μονοσήμαντο γεγονός που αφορά οριζόντια όλη τη χώρα. Αντιθέτως είναι η συνισταμένη δύο εντελώς αντίθετων τάσεων: Από τη μια μεριά στα ορεινά παρατηρείται επέκταση των δασών (Χάρτες 4, 5) η οποία προκαλείται από την εγκατάλειψη της κτηνοτροφίας, της ορεινής γεωργίας και της υλοτομίας, ενώ από την άλλη, στα πεδινά παρατηρείται απώλεια δασών (Χάρτης 6) λόγω αυξημένων πιέσεων για μετατροπή της χρήσης τους. Ανεξάρτητα από το γεγονός ότι η διαχρονική μείωση των δασών στα πεδινά είναι μεγαλύτερη από την επέκταση στα ορεινά (κάτι που τελικά οδηγεί στη διαχρονική απώλεια δασών), είναι σημαντικό να τονιστεί ότι και οι δύο αυτές τάσεις προκαλούν σημαντική υποβάθμιση στην οικολογική αξία των δασών. Αν αυτό είναι προφανές για τα μέρη όπου η δασική βλάστηση καταστρέφεται, υπογραμμίζεται ότι και η πύκνωση των δασών προκαλεί τελικά απώλεια βιοποικιλότητας. Χάρτης 4: Επέκταση δασών στα όρια των νομών Ροδόπης-Έβρου. Με πράσινο χρώμα απεικονίζονται τα δάση που διατηρήθηκαν το διάστημα Με διαφορετικά χρώματα φαίνονται οι θαμνώνες, οι θαμνότοποι, οι εκτάσεις χαμηλής βλάστησης και οι αγροτικές εκτάσεις (κατά CORINE) που δασώθηκαν το ίδιο διάστημα. 7

10 Χάρτης 5: Επέκταση φυσικής βλάστησης πάνω σε αγροτικές εκτάσεις (κατά CORINE) στο νομό Ιωαννίνων. Με διαφορετικές διαβαθμίσεις του πράσινου φαίνονται οι αγροτικές εκτάσεις που δασώθηκαν, ενώ με κίτρινο οι αγροτικές εκτάσεις (κατά CORINE) που διατηρήθηκαν. 8

11 Χάρτης 6: Απώλεια ή υποβάθμιση δασικής κάλυψης σε περιοχές της Χαλκιδικής, την περίοδο Με πράσινο χρώμα απεικονίζονται τα δάση που διατηρήθηκαν, ενώ οι άλλοι χρωματισμοί περιγράφουν τις νέες καλύψεις. 9

12 Πρέπει επίσης να σημειωθεί μία ιδιαίτερη έκφανση του παραπάνω δίπολου, η οποία αφορά τις γεωργικές εκτάσεις. Και εδώ, πίσω από τη ραγδαία αύξηση του συνόλου των γεωργικών εκτάσεων σε επίπεδο χώρας, υποκρύπτεται μια μεγάλη αναδόμηση του αγροτικού χώρου, με μεγάλης έκτασης εγκατάλειψη των οριακών γαιών και επέκταση των καλλιεργειών στην περιφέρεια των περιοχών υψηλής παραγωγικότητας. Τέλος, ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει στις περιπτώσεις απόλυτης υποβάθμισης της φυσικής βλάστησης και των εδαφών που την στηρίζουν, λόγω φυσικών διεργασιών, επαναλαμβανόμενων πυρκαγιών, υπερβόσκησης ή συνδυασμού όλων αυτών των παραγόντων (Χάρτης 7). Η υποβάθμιση αυτή αγγίζει συχνά τα μη-αναστρέψιμα όρια της απερήμωσης, ενός από τα βασικά περιβαλλοντικά προβλήματα που η χώρα μας ήδη αντιμετωπίζει και το οποίο θα ενταθεί σημαντικά στο μέλλον. Χάρτης 7: Με καφέ χρώμα απεικονίζεται περιοχή της νότιας Εύβοιας η οποία την περίοδο απώλεσε σημαντικό μέρος της βλάστησής της με αποτέλεσμα τη σημειακή εκδήλωση φαινομένων αποβράχωσης και ερημοποίησης. Η κύρια ζημιά προκλήθηκε μετά από πυρκαγιά το

13 Χάρτης 8: Η υποβάθμιση του εδάφους είναι πολύ έντονη σε περιοχές όπου υπάρχουν επαναλαμβανόμενες πυρκαγιές ή όπου τις πυρκαγιές ακολουθεί υπερβόσκηση. Στο χάρτη παρουσιάζεται η διάβρωση στις πυρόπληκτες περιοχές της Πελοποννήσου του 2007, όπως προκύπτει από τις καταγραφές του WWF Ελλάς. 11

14 Τα αίτια απώλειας και υποβάθμισης των ελληνικών δασών Οι εξελίξεις που περιγράφηκαν παραπάνω, προκαλούνται από μια σειρά παραγόντων οι οποίοι είτε επιδρούν απευθείας πάνω στα δάση και τις εκτάσεις φυσικής βλάστησης της Ελλάδας ή επιδρούν έμμεσα επηρεάζοντας το ευρύτερο πλαίσιο προστασίας και διαχείρισής τους. Οι βασικότεροι παράγοντες είναι οι εξής: Νομικό και διαχειριστικό πλαίσιο Οι απόψεις που ακολουθούν εκφράζουν την πάγια πολιτική τοποθέτηση του WWF Ελλάς και των περισσότερων άλλων αρμόδιων φορέων σε σχέση με τις ελλείψεις του εθνικού συστήματος προστασίας και διαχείρισης των δασών. Παρότι η χώρα μας έχει ένα σχετικά αυστηρό πλαίσιο δασικής νομοθεσίας, εξακολουθούν να παρατηρούνται τεράστια κενά σε ότι αφορά τόσο επιμέρους κομμάτια της νομοθεσίας, όσο και σε ότι αφορά την ύπαρξη κατάλληλων εργαλείων εφαρμογής. Συγκεκριμένα: Οι δασικοί χάρτες, το δασολόγιο και το κτηματολόγιο εξακολουθούν να βρίσκονται σε χρόνια εκκρεμότητα. Τα δύο αυτά εργαλεία αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο της διαχείρισης και προστασίας των δασών και δασικών εκτάσεων, και το μόνο εργαλείο για να ελεγχθεί επιτέλους το ζήτημα των παράνομων αλλαγών στις καλύψεις γης. Παραμένει η σημαντικότατη εκκρεμότητα του ορισμού των δασών και του καθορισμού των όρων χαρακτηρισμού περιοχών ως δάση και δασικές εκτάσεις. Ο δασοκτόνος ορισμός του νόμου 3208/2003 καταργήθηκε το χειμώνα, εκκρεμεί όμως η αντικατάστασή του. Συνεχίζει να υπάρχει τεράστιο ζήτημα σε ότι αφορά τις προδιαγραφές διαχείρισης των δασών (δασικά διαχειριστικά σχέδια), οι οποίες χρήζουν άμεσης αναμόρφωσης και σύνδεσής τους με στόχους προστασίας του περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας. Εξακολουθεί να μην υπάρχει ένα εθνικό σύστημα καταγραφής της έκτασης και παρακολούθησης της κατάστασης των δασών και των δασικών εκτάσεων της χώρας, καθώς και των παραγόντων που τα επηρεάζουν. Η δασική έρευνα βαίνει στην ανυπαρξία, οι νέες τεχνολογίες αξιοποιούνται ελάχιστα από τις σχετικές υπηρεσίες, και η διαθεσιμότητα επεξεργάσιμων δεδομένων είναι μηδαμινή. Η ανεξέλεγκτη δόμηση και δημιουργία υποδομών συνεχίζει να επηρεάζει τις φυσικές εκτάσεις δημιουργώντας ένα συνεχές οχλήσεων και αλλαγών χρήσεων. Κανενός είδους αποτελεσματικό σύστημα οργάνωσης και διαχείρισης του φυσικού χώρου δεν προωθείται. 12

15 ασική διαχείριση και προστασία Οι απόψεις που ακολουθούν έχουν τεκμηριωθεί στα πλαίσια της δουλειάς του WWF Ελλάς για την αναβάθμιση του εθνικού συστήματος δασοπροστασίας. Τα στοιχεία που παρουσιάζονται στα δύο διαγράμματα αποτελούν επίσημα απολογιστικά δεδομένα της ασικής Υπηρεσίας. Η δασική διαχείριση και προστασία στη χώρα μας, ακολουθεί πιστά την κακή μοίρα της ασικής Υπηρεσίας με διαχρονικά μειούμενους οικονομικούς πόρους, ελλιπείς υποδομές, ανεπάρκεια προσωπικού και τεράστιο έλλειμμα πολιτικής στήριξης. Σήμερα, η ασική Υπηρεσία έχει περισσότερες από 50% κενές οργανικές θέσεις, τεράστια ανεπάρκεια τεχνολογικού εξοπλισμού και ελάχιστους πόρους σε σχέση με τις ανάγκες διαχείρισης των ελληνικών δασών. Σχήμα 4: Η διαχρονική μείωση των πόρων (σε ) που διατίθενται για την προστασία των δασών υποσκάπτει κάθε δυνατότητα αποτελεσματικής διαχείρισης και περιφρούρησής τους. Παρότι η ασική Υπηρεσία απαξιώνεται συνεχώς, δεν φαίνεται να προωθείται στη θέση της κάποια άλλη δομή της Πολιτείας που να μπορεί να συνεισφέρει στο έργο της προστασίας των δασών. Ακόμα και για τα πλέον πολύτιμα δάση της χώρας μας (αυτά που εντάσσονται σε εθνικά θεσμοθετημένες προστατευόμενες περιοχές όπως τα Εθνικά Πάρκα, ή στο ευρωπαϊκό οικολογικό δίκτυο NATURA) τα μέτρα διαχείρισης είναι σχεδόν ανύπαρκτα ενώ και οι σχετικοί Φορείς ιαχείρισης (όπου υπάρχουν) αντιμετωπίζουν τεράστια ελλείμματα στήριξης και αποτελεσματικότητας. Η ανάθεση μέρους της αντιπυρικής προστασίας των 13

16 δασών στους ΟΤΑ (μέσω της διάθεσης πόρων πρόληψης) δεν έχει καταφέρει να αναβαθμίσει το επίπεδο προστασίας των δασών αλλά ούτε και να εισάγει όρους αξιολόγησης και διαφάνειας. Σχήμα 5: ιαχρονική εξέλιξη των πόρων που διατίθενται για τη δασοπονία. Αν και η Πολιτεία έχει αναγνωρίσει την προβληματική αυτή κατάσταση και έχει πρόσφατα δεσμευτεί να ενισχύσει το έργο της ασικής Υπηρεσίας με τη διάθεση του προσωπικού της Αγροφυλακής και την εποχική διάθεση στελεχών του Πυροσβεστικού Σώματος, οι σχετικές διαδικασίες παραμένουν σε εκκρεμότητα. Κτηνοτροφία Τα στοιχεία για τις πυρόπληκτες περιοχές της Πελοποννήσου προέρχονται από τις επιτόπιες καταγραφές του WWF Ελλάς καθώς και από τα συμπεράσματα σχετικής εργασίας που υλοποιήθηκε με τη συνεργασία του Εργαστηρίου Λιβαδοπονίας της Σχολής ασολογίας του Α.Π.Θ. Οι εξελίξεις στην κτηνοτροφία - κυρίως των αιγών- αποτελούν ένα βασικό παράγοντα που επηρεάζει την κατάσταση των δασών της χώρας μας. Αν και συχνά ταυτίζουμε την αιγοπροβατοτροφία με την υποβάθμιση των φυσικών εκτάσεων, η ραγδαία μείωση της κτηνοτροφίας μπορεί επίσης να οδηγήσει σε υποβάθμιση των δασικών βιοτόπων, αλλά και 14

17 σε συσσώρευση της βιομάζας με αποτέλεσμα την μεγαλύτερη με αποτέλεσμα την μεγαλύτερη επικινδυνότητα για πυρκαγιές 2,3. Ζωικές μονάδες Προβατοειδή Αιγοειδή Σχήμα 6: ιαχρονική εξέλιξη της αιγοπροβατοτροφίας στην Ελλάδα (στοιχεία Ελλ. Στατ., επεξεργασία WWF Ελλάς). Αν και τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, ο αριθμός των αιγοπροβάτων της χώρας παραμένει σχετικά σταθερός (Σχήμα 6), έχει μειωθεί σημαντικά η γεωγραφική διασπορά των κοπαδιών, η κίνησή τους μέσα σε κάθε γεωγραφική ενότητα καθώς και ο τρόπος διαχείρισης της βοσκής. Αποτέλεσμα είναι σε κάποιες περιοχές (όπως το Όρος Ψηλορείτης 3 που οδεύει σε ερημοποίηση, την Ικαρία, περιοχές της Πελοποννήσου, και άλλες ορεινές και νησιωτικές περιοχές σε όλη την ελληνική Επικράτεια) να δημιουργούνται πολύ έντονα προβλήματα υπερβόσκησης, ενώ σε κάποιες άλλες η αιγοπροβατοτροφία σχεδόν να εκλείπει (Σχήμα 7) με αρνητικά αποτελέσματα που αφορούν στη συσσώρευση βιομάζας και στη μείωση της βιοποικιλότητας. Σήμερα στη χώρα δεν λειτουργούν οργανωμένα κτηνοτροφικά πάρκα (η ίδρυση των οποίων προβλέπεται από την Κ.Υ.Α 487/ ), ούτε και εφαρμόζονται συστηματικά μέτρα διαχείρισης της κτηνοτροφίας προς όφελος του περιβάλλοντος και των παραγωγών. Η έλλειψη αυτή φαίνεται πως οφείλεται στα ίδια βασικά αίτια με τα γενικότερα προβλήματα προστασίας των δασών και των φυσικών εκτάσεων, δηλαδή την απαξία της διαχείρισης του φυσικού χώρου και την έλλειψη πολιτικών που να προωθούν τη σωστή οργάνωσή του προς όφελος του περιβάλλοντος αλλά και των τοπικών κοινωνιών και της ανάπτυξης. 2 Ξανθόπουλος, Γ Πυρκαγιές και κτηνοτροφία στα δάση. Σελ Στα πρακτικά της Επιστημονικής Ημερίδας της Ελληνικής Λιβαδοπονικής Εταιρείας με θέμα Κτηνοτροφία Πυρκαγιές και Περιβάλλον. 2 Φεβρουαρίου 1996, Θεσσαλονίκη. 119 σελ. 3 Παπαναστάσης, Β.Π.,Σ. Κυριακάκης, Γ. Καζάκης και M. Abid Συνδυασμένη επίδραση υπερβόσκησης και πυρκαγιών την παραγωγή των λιβαδιών του όρους Ψηλορείτη. Γεωτεχνικά Επιστημονικά Θέματα, 18 (Σειρά ΙΙ):

18 Σχήμα 7: Η κάθετη πτώση της αιγοπροβατοτροφίας στο Εθνικό Πάρκο άσους αδιάς-λευκίμης-σουφλίου προκαλεί προβλήματα στη διατήρηση των οικολογικών αξιών της περιοχής. Το ζήτημα αυτό συναντάται και σε πολλές άλλες οικολογικά πολύτιμες περιοχές της χώρας (πηγή: Liarikos ). Ειδικά σε ότι αφορά τις περιοχές που πλήττονται από πυρκαγιές, η αδυναμία διαχείρισης έχει ως αποτέλεσμα την οριζόντια απαγόρευση της βόσκησης για μία δεκαετία, πρακτική που για τόσο μεγάλο διάστημα συχνά δεν είναι απαραίτητη, πλήττει σημαντικά τους κτηνοτρόφους και υποσκάπτει τη μελλοντική οικολογική ανάκαμψη (παρότι η απαγόρευση είναι απαραίτητη για κάποια έτη μετά την πυρκαγιά, προκειμένου να ανακάμψει το οικοσύστημα). Πολύ συχνά, δε, οδηγεί σε μία συνολική καταστρατήγηση της απαγόρευσης με ολέθρια αποτελέσματα για την αναγέννηση των δασών. Μετά τις πυρκαγιές του 2007, το WWF Ελλάς σε συνεργασία με το εργαστήριο Λιβαδοπονίας του Α.Π.Θ. εκπόνησε προμελέτη και πρόταση για τη διαχείριση της βόσκησης στις πυρόπληκτες περιοχές της Πελοποννήσου, διενήργησε σειρά διερευνητικών επαφών με τοπικούς και κεντρικούς φορείς, και διατήρησε ένα δίκτυο παρακολούθησης της παράνομης βόσκησης στις καμένες εκτάσεις. Το σύνολο αυτών των δράσεων επιβεβαίωσε τα παρακάτω συμπεράσματα: Εκτεταμένη βόσκηση στις καμένες περιοχές και συνεπώς κινδύνου υποβάθμισης λόγω βόσκησης (Χάρτης 9), Αδυναμία των δασαρχείων να επιβάλουν μέτρα αστυνόμευσης ή διαχείρισης, και τέλος Έλλειψη διάθεσης από την πολιτεία να ενισχύσει σχετικά έργα υποδομής και οργάνωσης τοπικών συστημάτων διαχείρισης της κτηνοτροφίας (η πρόταση είχε υποβληθεί στο Ταμείο Αρωγής Πυροπλήκτων και αφορούσε χρηματοδότηση έργων στη βάση μελετών που θα προσέφερε δωρεάν το WWF Ελλάς). 4 Liarikos 2010, Development Trajectories and prospects in the Dadia-Lefkimi-Soufli Forest, στο Catsadorakis G. and Kallander H (2010), The Dadia Lefkimi Soufli Forest National Park, Greece: Biodiversity, Management and Conservation, WWF Greece, Athens: 16

19 Χάρτης 9: Αξιολόγηση του κινδύνου υπερβόσκησης στις πυρόπληκτες περιοχές της Πελοποννήσου, σύμφωνα με τις επιτόπιες καταγραφές του WWF Ελλάς. 17

20 ασική παραγωγή Τα συμπεράσματα που ακολουθούν έχουν τεκμηριωθεί στα πλαίσια της δουλειάς του WWF Ελλάς για την αναβάθμιση του εθνικού συστήματος δασοπροστασίας. Τα στοιχεία που παρουσιάζονται στα διαγράμματα προέρχονται από επεξεργασία των δεδομένων της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας και της ασικής Υπηρεσίας, ενώ το ειδικότερο διάγραμμα που αφορά το Εθνικό Πάρκο αδιάς-λευκίμης-σουφλίου, προέρχεται από πρόσφατη έκδοση του WWF Ελλάς (Catsadorakis G. and Kallander H: Dadia Lefkimi Soufli Forest National Park, Greece: Biodiversity, Management and Conservation) Η διαχειριζόμενη με αειφόρο τρόπο δασική παραγωγή (είτε για την απόληψη ξυλείας, είτε για άλλα προϊόντα) αποτελεί έναν σημαντικό παράγοντα προστασίας των δασών, καθώς όχι μόνο μειώνει την υπερσυσσώρευση βιομάζας αλλά διατηρεί και την παρουσία ανθρώπων με την αναγκαία γνώση και ενδιαφέρον μέσα στα δάση. Η παραγωγή ξυλείας, συγκεκριμένα, δίνει τη δυνατότητα στην Πολιτεία να υλοποιήσει μέτρα διαχείρισης με μικρό ή και καθόλου κόστος (αφού σε συνέχεια εμπορεύεται την ξυλεία), ενώ μπορεί και να τροφοδοτήσει με πρώτη ύλη τη σημαντική εγχώρια βιομηχανία προϊόντων ξύλου. Τις τελευταίες δεκαετίες, η παραγωγή ξυλείας έχει μειωθεί ραγδαία, ενώ μόνο τα τελευταία 20 χρόνια έχει απολέσει το 33% του συνολικού της όγκου Σχήμα 8: Όγκος ξυλοπαραγωγής (Κυβικά μέτρα στρογγύλης m³ (σ) σε χιλ.) από τα ελληνικά διαχειριζόμενα δάση (35% του συνόλου των δασών) τα τελευταία 20 χρόνια (πηγή /νση ιαχείρισης ασών και ασικού Περιβάλλοντος, επεξεργασία WWF Ελλάς). Όπως και στα υπόλοιπα θέματα αυτή η τάση δεν είναι ομοιογενής σε όλη τη χώρα. Έτσι, ενώ η υλοτομία γνωρίζει ραγδαία πτώση στην πλειοψηφία των διαχειριζόμενων δασών, σε κάποιες περιπτώσεις εξακολουθούν να υπάρχουν ζητήματα υπερκάρπωσης και μηαειφόρου διαχείρισης. Να σημειωθεί βέβαια ότι τα διαχειριζόμενα δάση αποτελούν μόνο το 18

21 35% των δασών της χώρας μας, ενώ για το υπόλοιπο 65% δεν υπάρχει καμία συστηματική παραγωγική ή άλλη διαχείριση. Μία σημαντική προοπτική που είχε διαφανεί για την εξέλιξη της υλοτομίας στη χώρα μας ήταν η πιστοποίηση της αειφορικής διαχείρισης, η οποία αφενός θα βοηθούσε στον έλεγχο της υπερεντατικής υλοτομίας, όπου αυτή συνεχίζει να παρατηρείται, θα μπορούσε να συνδυαστεί με αναγκαίες δράσεις διαχείρισης των δασών ενώ θα αύξανε την προστιθέμενη αξία των ελληνικών δασικών προϊόντων και άρα το εισόδημα αλλά και την παρουσία των παραδασόβιων κοινοτήτων. Παρά τις προσπάθειες πολλών φορέων, μεταξύ των οποίων και του WWF Ελλάς, και του σχετικού ενδιαφέροντος από την εγχώρια βιομηχανία, η προοπτική αυτή ουδέποτε αξιοποιήθηκε από την Πολιτεία. Μάλιστα, στο μοναδικό παράδειγμα εγκαθίδρυσης ενός τέτοιου συστήματος ( ασικό σύμπλεγμα Μαινάλου) σειρά γραφειοκρατικών αγκυλώσεων δεν επέτρεψαν τελικά την πιστοποίηση των τελικών προϊόντων και συνεπώς την εμπορία τους σε καλύτερες τιμές Κυβικά μέτρα (m 3 ) Σχήμα 9: Σε κάποιες οικολογικά σημαντικές περιοχές της χώρας, η μείωση της υλοτομίας είναι τόσο ραγδαία που δυσχεραίνει τη διατήρηση των οικολογικών αξιών. Στο διάγραμμα η πορεία της υλοτομικής δραστηριότητας (m 3 ) στο Εθνικό Πάρκο άσους αδιάς-λευκίμης-σουφλίου ( ) (Πηγή: Liarikos, ) Η πορεία των λοιπών δραστηριοτήτων παραγωγής δασικών προϊόντων παρουσιάζεται ακόμα δυσμενέστερη, σε σχέση με την υλοτομία, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τη ρητινοσυλλογή, η οποία από τη δεκαετία του 1950 έχει απολέσει το 75% του όγκου παραγωγής. 5 5 Liarikos 2010, Development Trajectories and prospects in the Dadia-Lefkimi-Soufli Forest, στο Catsadorakis G. and Kallander H (2010), The Dadia Lefkimi Soufli Forest National Park, Greece: Biodiversity, Management and Conservation, WWF Greece, Athens: 19

22 Σχήμα 10: ιαχρονική εξέλιξη της παραγωγής ρητίνης (σε τόνους) από τα ελληνικά δάση (πηγή /νση Ανάπτυξης ασικών Πόρων Ελλ. Στατ., επεξεργασία WWF Ελλάς) Υποδομές και παραγωγικές παρεμβάσεις Τα συμπεράσματα που ακολουθούν έχουν τεκμηριωθεί στα πλαίσια της δουλειάς του WWF Ελλάς για την αναβάθμιση του εθνικού συστήματος δασοπροστασίας, καθώς και στα πλαίσια των δράσεών του για τα ζητήματα αλλαγών χρήσεων γης. Οι δύο χαρτογραφικές αποτυπώσεις προέρχονται από την προαναφερθείσα εργασία αποτύπωσης των καλύψεων γης και των αλλαγών τους, που υλοποιείται σε συνεργασία με το εργαστήριο ασικής ιαχειριστικής και Τηλεπισκόπησης της Σχολής ασολογίας του ΑΠΘ. Παρότι η υποβάθμιση ή η απώλεια των δασών και των λοιπών φυσικών εκτάσεων ταυτίζεται κυρίως με τις οικιστικές πιέσεις και τις πιέσεις του πρωτογενούς τομέα, δεν είναι καθόλου αμελητέα η συνεισφορά των υποδομών, ιδιαίτερα των μεταφορικών υποδομών. Τα οδικά, κυρίως, δίκτυα, σε εθνικό, επαρχιακό ή ακόμη και δασικό επίπεδο, συχνά κατασκευάζονται ανεξέλεγκτα και χωρίς στοιχειώδη σχεδιασμό, με αποτέλεσμα να αυξάνουν την πρόσβαση σε φυσικές περιοχές και δάση εντείνοντας του κινδύνους πυρκαγιάς και δημιουργώντας όχληση και διάσπαση των βιοτόπων. Επιπλέον, πολύ συχνά προωθούν έμμεσα και τις αλλαγές στη χρήση της γης, διευκολύνοντας ή κάνοντας ελκυστικότερη την οικοδόμηση και την επέκταση παραγωγικών δραστηριοτήτων. Πρέπει να σημειωθεί ότι η κείμενη νομοθεσία όχι μόνο δεν προωθεί τον αυστηρότερο έλεγχο των χρήσεων γης εκατέρωθεν των οδικών υποδομών, αλλά αντιθέτως τη 20

23 διευκολύνει και την προωθεί προσφέροντας προνομιακούς όρους δόμησης και πρόσβασης σε δίκτυα. Χάρτης 10: Η περιοχή της Αλεξανδρούπολης το 1987 (αριστερά) και το 2007 (δεξιά). Είναι εμφανής η οικοδόμηση εκατέρωθεν του άξονα της Εγνατίας Οδού (γκρι χρώμα), συνέπεια που επιφυλάσσεται για τις περισσότερες περιοχές που διασχίζουν οδικοί άξονες και άλλες μεταφορικές υποδομές. Μία ακόμη παραγωγική δραστηριότητα που επιδρά σημαντικά πάνω στα δάση και τις περιοχές φυσικής βλάστησης είναι οι εξορυκτικές δραστηριότητες. Αν και είναι προφανής η αδυναμία πλήρους χωροθέτησης αυτών των δραστηριοτήτων (καθώς υποχρεωτικά η μετάλλευση γίνεται εκεί όπου εντοπίζεται ο ορυκτός πλούτος), σε όλη τη χώρα παρουσιάζονται σημαντικότατες ελλείψεις στη διαχείριση των εργασιών, την ορθή επιβολή περιβαλλοντικών όρων αλλά και την αποκατάσταση των περιοχών μετάλλευσης και λατόμευσης. 21

24 Χάρτης 11: Επεκτάσεις εξορυκτικών δραστηριοτήτων στο νομό Εύβοιας, την περίοδο Παρουσιάζονται οι περιοχές επέκτασης εξορυκτικών δραστηριοτήτων το 2007 με διαφορετικά χρώματα ανάλογα με την πρότερη (1987) κάλυψή τους. 22

25 ασικές πυρκαγιές Οι δασικές πυρκαγιές δεν αποτελούν μόνο παράγοντα ραγδαίας υποβάθμισης των δασών, αλλά συχνά, στην περίπτωση τουλάχιστον των μεσογειακών δασών, και παράγοντα ανανέωσής που εντάσσεται στο φυσικό οικολογικό τους κύκλο. Αυτό που καθιστά τις δασικές πυρκαγιές καταστροφικές είναι αφενός η αύξηση στην συχνότητα και την έντασή τους και αφετέρου η ελλιπής περιφρούρηση των διαδικασιών φυσικής αναγέννησης και χρήσης του χώρου. Υπό αυτή την έννοια, οι δασικές πυρκαγιές αποτελούν τόσο έναν παράγοντα υποβάθμισης των δασών και της προστασίας/διαχείρισής τους, όσο και το αποτέλεσμα της υποβάθμισης. Τα κυριότερα αίτια των δασικών πυρκαγιών όπως εκδηλώνονται σήμερα είναι τα εξής: Ελλιπής διαχείριση των δασών και αύξηση της εύφλεκτης βιομάζας Μείωση των μόνιμων παραδασόβιων πληθυσμών με γνώση και ενδιαφέρον προστασίας των δασών Αύξηση της ανεξέλεγκτης πρόσβασης στις απομακρυσμένες φυσικές και δασώδεις εκτάσεις Επέκταση της προαστιακής και παραθεριστικής κατοικίας (ειδικά της ανεξέλεγκτης εκτός σχεδίου δόμησης) Πιέσεις για αλλαγές χρήσεων γης και νομικά «παράθυρα» που επιτρέπουν την πραγμάτωσή τους Στρεβλό σύστημα αντιμετώπισης με ελλιπή στρατηγική κατεύθυνση, έμφαση στην καταστολή ιδιαίτερα την εναέρια και απαξίωση της πρόληψης, της διαχείρισης της βλάστησης και της συμμετοχής της κοινωνίας των πολιτών και των εθελοντών. Ελλιπής ενημέρωση των πολιτών Όλοι αυτοί οι παράγοντες συνδυάζονται με τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής για να δημιουργήσουν μία εφιαλτική κατάσταση όπου η συχνότητα, η σφοδρότητα και η έκταση των πυρκαγιών θα αυξάνεται συνεχώς με ανυπολόγιστες επιπτώσεις στο περιβάλλον και την κοινωνία. Η παρατήρηση της εξέλιξης των πυρκαγιών και των καμένων εκτάσεων τις τελευταίες δεκαετίες καταδεικνύει ότι αυτές παρουσιάζουν μεν μια κυκλικότητα (Σχήμα 11), αλλά και ότι κάθε έξαρσή τους είναι σημαντικά ισχυρότερη από την προηγούμενη. 23

26 Σχήμα 11: ιαχρονική εξέλιξη των καμένων εκτάσεων ανά έτος Παρά τα περί αντιθέτου λεγόμενα, οι περισσότερες πυρκαγιές στη χώρα μας, αλλά και σε όλη τη Μεσόγειο, ξεκινούν από ατυχήματα ή αμέλεια και θα μπορούσαν να αντιμετωπίζονται με πολύ μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα. Το WWF Ελλάς καταγράφει και μελετά όλες τις σημαντικές πυρκαγιές από το 2007, και τα συμπεράσματα που προκύπτουν επιβεβαιώνουν με το χειρότερο τρόπο τα παραπάνω αίτια. 24

27 Πάρνηθα 2007 Σύμφωνα με τις επίσημες αιτιάσεις, η φωτιά ξεκίνησε από σπινθήρες πυλώνων ηλεκτρικού της.ε.η, και αφού έκαψε με αργό ρυθμό μια σχετικά επίπεδη και βοσκημένη δασική έκταση πέρασε το μεσημέρι της 28ης Ιουνίου 2007 στον Εθνικό ρυμό για να συνεχίσει ανεξέλεγκτη και να κάψει μέσα στις επόμενες λίγες ώρες ένα πολύ μεγάλο μέρος του. Η ανταπόκριση του Πυροσβεστικού Σώματος δεν υπήρξε ικανοποιητική λόγω κακής εκτίμησης του κινδύνου και καθώς μεγάλο μέρος των δυνάμεων ήταν αποσπασμένο στην κατάσβεση πυρκαγιάς μικρής σημασίας στην Αυλίδα. Αυτό, παρά το γεγονός ότι υπήρξαν πολλαπλές προειδοποιήσεις για την επικείμενη καταστροφή από την αρμόδια ασική Υπηρεσία, και παρότι το συγκεκριμένο σενάριο καταστροφής είχε καταγραφεί και αναλυθεί στο σχέδιο πυροπροστασίας του Εθνικού ρυμού. Χάρτης 12: Χαρτογραφική απεικόνιση της καταστροφής από την πυρκαγιά της Πάρνηθας το 2007 Η πυρκαγιά της Πάρνηθας αποτελεί παράδειγμα των προβλημάτων ορθής εκτίμησης της επικινδυνότητας και κακού συντονισμού των αρμόδιων υπηρεσιών. ύο εκ των βασικότερων προβλημάτων που στοιχειώνουν το σύστημα αντιμετώπισης των δασικών πυρκαγιών έως σήμερα. 25

28 Πελοπόννησος 2007 Η ανθρώπινη αμέλεια αποτέλεσε μόνο το έναυσμα μιας σειράς λαθών και αδυναμιών που οδήγησαν στα τραγικά γεγονότα που βιώσαμε στην Πελοπόννησο το καλοκαίρι του Η αδυναμία των σωμάτων καταστολής να επέμβουν άμεσα, συντονισμένα και αποτελεσματικά, πρωτίστως με επίγειες δυνάμεις ώστε να επιτύχουν προσβολή και έλεγχο της πυρκαγιάς πριν αυτή επεκταθεί, καθώς και η κακή κατανομή των πυροσβεστικών οχημάτων που ακολουθούσαν το δόγμα «κάθε χωριό και πυροσβεστικό» είχαν ως θλιβερό αποτέλεσμα την απώλεια ανθρώπινων ζωών, τις καταστροφές σε κτηνοτροφία, αγροτικές καλλιέργειες, οικισμούς και υποδομές και την απανθράκωση περίπου στρεμμάτων δάσους και άλλων φυσικών εκτάσεων. Χάρτης 13: Χαρτογραφική απεικόνιση της καταστροφής από τις πυρκαγιές της Πελοποννήσου το 2007 Οι μεγαπυρκαγιές, όπως αυτή της Πελοποννήσου του 2007, αντιμετωπίζονται εξαιρετικά δύσκολα και σε καμία περίπτωση χωρίς να υπάρξουν σημαντικές απώλειες. Παρόλα αυτά, υπάρχουν μεγάλα περιθώρια περιχαράκωσης του κινδύνου προς το φυσικό περιβάλλον και την ανθρώπινη ζωή και περιουσία. Για να επιτευχθεί αυτό απαιτείται αυστηρός στρατηγικός σχεδιασμός, αποστασιοποίηση από τον πανικό που προκαλούν οι επιμέρους καταστροφές, καλή γνώση των περιοχών και ορθή εκτίμηση της εξέλιξης της πυρκαγιάς και κατασταλτική δράση σε αντιστοιχία με το δασικό περιβάλλον. Όλοι αυτοί οι παράγοντες έλειψαν στις πυρκαγιές του 2007 στην Πελοπόννησο. 26

29 Ρόδος 2008 Προβλήματα στην έλλειψη πρόληψης των πυρκαγιών, αλλά και η αδυναμία συντονισμένης και άμεσης επέμβασης των σωμάτων καταστολής είχαν ως αποτέλεσμα την εκτεταμένη καμένη δασική έκταση ( στρ.) στη Ρόδο το καλοκαίρι του 2008, η οποία απείλησε προστατευόμενες περιοχές και περιοχές με σημαντικές οικολογικές αξίες. Χάρτης 14: Χαρτογραφική απεικόνιση της καταστροφής από την πυρκαγιά της Ρόδου το 2008 Πέρα από την πρόληψη, το κλειδί στην αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών είναι η έγκαιρη προσβολή και η καταστολή ενόσω η πυρκαγιά έχει μικρές διαστάσεις. Η αδυναμία έγκαιρης προσβολής στην περίπτωση της φωτιάς του 2008 στη Ρόδο, παρότι τα πρώτα οχήματα έφτασαν στην περιοχή άμεσα, είχαν ως αποτέλεσμα την για άλλη μία φορά καταστροφή σημαντικού μέρους της βλάστησης του νησιού από δασική πυρκαγιά. 27

30 Αττική 2009 Η έντονη οικιστική πίεση και η προσπάθεια ταυτόχρονης απάντησης σε διαφορετικές προτεραιότητες (οικισμοί, υποδομές, φυσικό περιβάλλον) αποτελούν χαρακτηριστικό των πυρκαγιών σε ζώνες μίξης δασών-οικισμών. Ο συνδυασμός αυτών των παραγόντων με τις τεράστιες αδυναμίες συντονισμού, στρατηγικού σχεδιασμού και κατασταλτικής δράσης στο φυσικό χώρο είχαν ως αποτέλεσμα την καταστροφή στρ. δασικής έκτασης το καλοκαίρι του Το 1/3 της καμένης έκτασης αφορά εκτάσεις που είχαν πληγεί και στο πρόσφατο παρελθόν (1995 και 1998). Χάρτης 15: Χαρτογραφική απεικόνιση της καταστροφής από την πυρκαγιά της Β.Α. Αττικής το Με κόκκινο περίγραμμα φαίνονται τα όρια της φωτιάς του 2009, ενώ με διαγράμμιση αυτά της πυρκαγιάς του Μαζί με τη φωτιά του 2007 στην Πάρνηθα η περσινή πυρκαγιά στη Β.Α. Αττική αποτελεί μνημείο των χρόνιων προβλημάτων της αντιμετώπισης των δασικών πυρκαγιών στη χώρα μας. Η έλλειψη ορθής εκτίμησης του κινδύνου επέτρεψε στη φωτιά να πάρει μεγάλες διαστάσεις ενώ, στη συνέχεια, τα πολλά προβλήματα συντονισμού και σχεδιασμού δεν επέτρεψαν τον έλεγχό της σε σειρά κατάλληλων σημείων. Η συγκεκριμένη πυρκαγιά αναδεικνύει και τα προβλήματα που προκύπτουν από τον ελλιπή χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό των οικισμών στα όρια μίξης δάσους-οικισμών. 28

31 Για ένα πιο βέβαιο μέλλον για τα ελληνικά δάση Από την έναρξη του προγράμματος «Το Μέλλον των ασών» έως και σήμερα το WWF Ελλάς έχει συνεργαστεί με πάρα πολλούς ειδικούς επιστήμονες και επιστημονικούς και επαγγελματικούς φορείς προκειμένουγια να διατυπώσει προτάσεις για την αναβάθμιση του συστήματος δασοπροστασίας της χώρας. Αρχής γεννομένης από την πρόταση που κατέθεσε στο δημόσιο διάλογο τον Μάιο του 2008, έχουν υποβληθεί και προωθηθεί σειρά υπομνημάτων και προτάσεων οι οποίες βρίσκονται σε σχεδόν πλήρη αντιστοιχία με τις παρεμβάσεις των περισσοτέρων άλλων σχετικών φορέων. Παρά ταύτα, μέχρι και σήμερα, η κατάσταση σε ότι αφορά τη διαχείριση και προστασία των ελληνικών δασών παραμένει σχεδόν στάσιμη. Χωρίς να αναλωθεί η συζήτηση στις επιμέρους λεπτομέρειες των αναγκαίων πολιτικών, τονίζονται παρακάτω οι βασικοί άξονες αναγκαίας πολιτικής παρέμβασης: 1. Νομική θωράκιση και διοικητική λειτουργία. Η προστασία των δασών δεν μπορεί να είναι εφικτή εάν δεν ολοκληρωθούν τα αναγκαία νομικά εργαλεία (δασικοί χάρτες, δασολόγιο, κτηματογράφηση, διαχειριστικά σχέδια, κοκ) και εννόσω διαπιστώνονται σημαντικές δυσλειτουργίες στην καθ ύλην αρμόδια δημόσια υπηρεσία ( ασική Υπηρεσία). 2. ιαχειριστική προσέγγιση. Η προστασία των δασών δεν μπορεί να προαχθεί όσο γίνεται αντιληπτή αποκομμένα από βασικές οικονομικές λειτουργίες. Οι ανθρώπινες δραστηριότητες του πρωτογενούς τομέα πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο σχεδιασμού και διαχείρισης προς όφελος τόσο της τοπικής ανάπτυξης όσο και της προστασίας των δασών και του φυσικού χώρου συνολικά. 3. Αντιμετώπιση δασικών πυρκαγιών. Στα πλαίσια και των παραπάνω η αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών πρέπει να αποτελέσει πρωτίστως αντικείμενο διαχείρισης και δευτερευόντως αντικείμενο μονοσήμαντης καταστολής. Η μεταφορά της έμφασης στην πρόληψη, η ορθή εκτίμηση των κινδύνων και η στρατηγική προτεραιοποίηση, η προσήλωση όχι στη μείωση των καμένων εκτάσεων αλλά στη μείωση των κοινωνικών και οικολογικών απωλειών, κοκ είναι κάποιες από τις απαραίτητες μεταβολές που πρέπει να έρθουν. Οι επιχειρησιακές βελτιώσεις στο συντονισμό, την προετοιμασία, κλπ είναι εκ των ον ουκ άνευ. 4. Κοινωνική εγρήγορση. Τα δάση αποτελούν ένα κοινό φυσικό αγαθό και η ανάγκη προστασίας και διαχείρισής τους οφείλει να διατρέχει την κοινωνία και να στηρίζεται και στις δυνάμεις εθελοντικής συνεισφοράς και συνεχούς εγρήγορσης των πολιτών. Τη στιγμή που η πλειοψηφία των πυρκαγιών ξεκινάει από αμέλεια, και τη στιγμή που παγκοσμίως οι δασικές πυρκαγιές αντιμετωπίζονται με την παρουσία και βοήθεια της εθελοντικής συνεισφοράς, γίνεται εμφανής η ανάγκη συνεχούς ευαισθητοποίησης του κοινού, σωστής οργάνωσης του εθελοντισμού και 29

32 κινητοποίησης των δυνάμεων και των μέσων των πολιτών. Η ουσιαστική αναβάθμιση του θεσμού της πολιτικής προστασίας είναι το πρώτο βασικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. 5. Συνολικός σχεδιασμός. Η προστασία και διαχείριση των δασών δεν αφορά μόνο ένα υπουργείο ή έναν περιορισμένο αριθμό υπηρεσιών. Βασίζεται στη συνεισφορά και τον συντονισμό μεγάλου αριθμού εμπλεκόμενων φορέων (Υπουργείο Περιβάλλοντος, Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, ΟΤΑ, Επιστημονικοί φορείς, κοκ) η οποία μπορεί μόνο να εξασφαλιστεί μέσα από τον αυστηρό κεντρικό συντονισμό σε επίπεδο διυπουργικών επιτροπών και/ή Γραφείου Πρωθυπουργού. Ακόμα και αν όλες οι επιμέρους υποχρεώσεις των Υπουργείων και Υπηρεσιών εκπληρώνονται, απουσία αυτού του συντονισμού τα αποτελέσματα πάντα θα υπολείπονται του επιθυμητού. 30

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Γενικά σχόλια Το κείµενο παρουσιάζεται σε γενικές γραµµές ικανοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ. Κωνσταντίνος Λιαρίκος. Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Κατανοώντας το ζήτημα των αλλαγών χρήσεων γης

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ. Κωνσταντίνος Λιαρίκος. Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Κατανοώντας το ζήτημα των αλλαγών χρήσεων γης ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ Κωνσταντίνος Λιαρίκος Δείκτης ζωντανού πλανήτη Οικολογική αστοχία Δείκτης ζωντανού πλανήτη Αειφορία Πλανητικά όρια Το αποτύπωμα στις χρήσεις γης Αλλαγές στις

Διαβάστε περισσότερα

9. Για την αντιµετώπιση της κατάστασης πρέπει να προωθηθεί άµεσα

9. Για την αντιµετώπιση της κατάστασης πρέπει να προωθηθεί άµεσα 1 Προς το Περιφερειακό Συµβούλιο Αττικής Συνοπτική έκθεση της κατάστασης του φυσικού περιβάλλοντος στην Πάρνηθα & Αττική και των µέτρων που πρέπει να ληφθούν (εν όψει της συζήτησης στο Π.Σ. για την Πάρνηθα)

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη δασικών πυρκαγιών και δασική καύσιμη ύλη

Πρόληψη δασικών πυρκαγιών και δασική καύσιμη ύλη Πρόληψη δασικών πυρκαγιών και δασική καύσιμη ύλη Δρ. Γαβριήλ Ξανθόπουλος ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων και Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων Τέρμα Αλκμάνος, Ιλίσια, 115 28 Αθήνα,

Διαβάστε περισσότερα

Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα

Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα Ανθρωπογενείς επιδράσεις Κλιματική αλλαγή Μεταβολές πυρικών καθεστώτων Κώστας Δ. Καλαμποκίδης Καθηγητής Παν. Αιγαίου Περίγραμμα 1.0 Δασικά Οικοσυστήματα: επαναπροσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, ΓΕΩΤΕΕ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΓΡΟΔΑΣΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ Η Αγροδασοπονία στα Πλαίσια της Νέας ΚΑΠ 2014 2020 Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2014 Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ Προστασία και Διαχείριση Περιβάλλοντος Ευριπίδου 18, Αθήνα 2103213695 www.forest.gr

ΥΛΗ Προστασία και Διαχείριση Περιβάλλοντος Ευριπίδου 18, Αθήνα 2103213695 www.forest.gr Τα Ελληνικά δάση και η Κλιματική Αλλαγή Το ιοξείδιο του άνθρακα Τα τελευταία χρόνια, που η Κλιματική αλλαγή έχει μπει στις συζητήσεις όλης της ανθρωπότητας, εμείς στην Ελλάδα κοιτάζουμε με αληθινή λύπη

Διαβάστε περισσότερα

Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα

Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα Ελένη Τρύφων Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας Πόσο επίκαιρο είναι το ερώτημα; Η Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού

Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού Μελιάδου Βαρβάρα: Μεταπτυχιακός Τμημ. Γεωγραφίας Πανεπιστημίου Αιγαίου Μελιάδης Μιλτιάδης: Υποψήφιος

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

Ένωση Εργοληπτών Δασοτεχνικών Έργων & Πρασίνου

Ένωση Εργοληπτών Δασοτεχνικών Έργων & Πρασίνου Ένωση Εργοληπτών Δασοτεχνικών Έργων & Πρασίνου Δ/ΝΣΗ:Ν.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ 10 Τ.Κ.18900 ΤΗΛ:2104640271 FAX:2104644020 Αθήνα 08/02/2010 ΠΡΟΣ:1) την ΥΠΟΥΡΓΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ,ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Κ.Τ.Μπιρμπίλη

Διαβάστε περισσότερα

Κατάθεση προτάσεων για τις δασικές πυρκαγιές στον αρμόδιο αναπληρωτή υπουργό

Κατάθεση προτάσεων για τις δασικές πυρκαγιές στον αρμόδιο αναπληρωτή υπουργό 20 Μαρτίου 2015 Κατάθεση προτάσεων για τις δασικές πυρκαγιές στον αρμόδιο αναπληρωτή υπουργό Στις 21 Μαρτίου τιμάται η Ημέρα Δασοπονίας και φέτος είναι η πρώτη φορά μετά από δασοκτόνα νομοσχέδια και αλλεπάλληλες

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015 Αντικείμενο: «Ειδική Λιβαδοπονική Μελέτη για την περιφερειακή ζώνη του Ε.Δ. Αίνου» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο JUNIPERCY LIFE10 NAT/CY/000717 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο 3ο ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ Ιούνιος 2014 2 JUNIPERCY ΤΟ ΕΡΓΟ JUNIPERCY Το έργο «Βελτίωση της κατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020)

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020) ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΑ ΔΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ) Το 2015 θεωρείται μια πολύ σημαντική χρονιά για τα δάση σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς τουλάχιστον τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

«Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα»

«Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα» «Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα» Αειφόρος Αγροτική Ανάπτυξη Ακάμα Περιφερειακό Συνέδριο ΕΕ-Κύπρος 24/01/2015 Μηνάς Παπαδόπουλος Τομέας Πάρκων και Περιβάλλοντος Τμήμα Δασών ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αναζήτηση στο Δασαρχείο. Παραλαβή Παρουσίαση Οχημάτων Αποκατάστασης & Πυροπροστα... 1 of 6 2/5/2013 3:58 μμ

Αναζήτηση στο Δασαρχείο. Παραλαβή Παρουσίαση Οχημάτων Αποκατάστασης & Πυροπροστα... 1 of 6 2/5/2013 3:58 μμ 1 of 6 2/5/2013 3:58 μμ καθημερινή ενημέρωση σε δασικά και περιβαλλοντικά θέματα ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΘΗΡΑ ΥΛΟΤΟΜΙΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΥΜΕ Ω ΕΚΑΝΗΣΑ This entry was posted on 16/03/2013, in Πυρκαγιές - Κηρύξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 Κυριακή 18 Μαρτίου 2012, ώρα 11:00 ενδροφύτευση - Τριάδι Θέρµης ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ: Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012, ώρα 18:00 ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΛΑΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ - Αίθουσα Τελετών Σχολή ασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα LIFE PINDOS/ GREVENA Δράσεις διαχείρισης του Οικότοπου προτεραιότητας 9530* (Δάση μαύρης πεύκης - Pinus nigra) περιοχής Γρεβενών (Β.

Πρόγραμμα LIFE PINDOS/ GREVENA Δράσεις διαχείρισης του Οικότοπου προτεραιότητας 9530* (Δάση μαύρης πεύκης - Pinus nigra) περιοχής Γρεβενών (Β. Πρόγραμμα LIFE PINDOS/ GREVENA Δράσεις διαχείρισης του Οικότοπου προτεραιότητας 9530* (Δάση μαύρης πεύκης - Pinus nigra) περιοχής Γρεβενών (Β. Πίνδος) Τα δάση μαύρης πεύκης: ένα πολύτιμο φυσικό απόθεμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. Ο Πρόεδρος του Φορέα. Λ. Καμπάνης

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. Ο Πρόεδρος του Φορέα. Λ. Καμπάνης ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Ο Ελληνικός Οργανισμός Ανάπτυξης Κοινωφελών Έργων, φορέας υλοποίησης του έργου της αναδάσωσης καμένης δασικής έκτασης Αγ.Μαρίνας Ν. Μάκρης του Πεντελικού όρους, σας προσκαλεί να συμμετάσχετε

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εργασιών. «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών»

Πρόγραμμα Εργασιών. «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών» Πρόγραμμα Εργασιών «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών» Αθήνα 14 Οκτωβρίου 2013, Ξενοδοχείο Divani Caravel 8:30-9:00 Εγγραφές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ Βάσης Γεωγραφικών Δεδομένων για Διαχείριση Κινδύνων στην Αχαΐα. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΑΓΟΥΡΟΓΙΑΝΝΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ, ΓΕΩΓΡΑΦΟΣ Marathon Data Systems 22η Πανελλαδική Συνάντηση Χρηστών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Eκτίμηση πλημμυρικού κινδύνου πριν και μετά από πυρκαγιά

Eκτίμηση πλημμυρικού κινδύνου πριν και μετά από πυρκαγιά Eκτίμηση πλημμυρικού κινδύνου πριν και μετά από πυρκαγιά Υπηρεσίες και προϊόντα υποστήριξης προληπτικού σχεδιασμού αντιμετώπισης δασικών πυρκαγιών και πλημμυρών μετά την πυρκαγιά 3 ο Συμμετοχικό Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ - ΜΑΛΕΑ

Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ - ΜΑΛΕΑ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ LEADER ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟ 3-4-5/12/2015 Συνεργασία για την Περιφερειακή Ανάπτυξη και τη διεθνή Αναγνώριση: Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015 Αντικείμενο: «Μελέτη Σχεδίου Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Αίνου» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Το περιβάλλον και ο άνθρωπος, πέρα από τη Δασολογία, στο έργο του αείμνηστου Καθηγητή Νίκου Στάμου

Το περιβάλλον και ο άνθρωπος, πέρα από τη Δασολογία, στο έργο του αείμνηστου Καθηγητή Νίκου Στάμου Το περιβάλλον και ο άνθρωπος, πέρα από τη Δασολογία, στο έργο του αείμνηστου Καθηγητή Νίκου Στάμου Ημερίδα στη μνήμη του Νικόλαου Στάμου Περτούλι Τρικάλων, 5 Ιούνη 2012 Ημερίδα στη μνήμη του Ν. Στάμου

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Οι επιμέρους μελέτες ανέδειξαν τον πλούτο των φυσικών πόρων που διαθέτει η χώρα μας αλλά και τους κινδύνους που απειλούν το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Θέσεων ΣΕΣ για την Οδική Ασφάλεια

Παρουσίαση Θέσεων ΣΕΣ για την Οδική Ασφάλεια Ημερίδα για την Εβδομάδα Οδικής Ασφάλειας Αθήνα, 19 Μαρτίου 2013 Παρουσίαση Θέσεων ΣΕΣ για την Οδική Ασφάλεια Γιώργος Γιαννής, Κώστας Αντωνίου, Ματθαίος Καρλαύτης Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Η Οδική Ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικά δάση και κλιματική αλλαγή Πέτρος Κακούρος, Δρ. Δασολόγος, ΕΚΒΥ

Ελληνικά δάση και κλιματική αλλαγή Πέτρος Κακούρος, Δρ. Δασολόγος, ΕΚΒΥ Ελληνικά δάση και κλιματική αλλαγή Πέτρος Κακούρος, Δρ. Δασολόγος, ΕΚΒΥ Η κλιματική αλλαγή (IPCC 2014 - AR5) Οι τελευταίες 3 δεκαετίες είναι οι θερμότερες από το 1850 και πιθανότατα οι θερμότερες των τελευταίων

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Αξίες και προκλήσεις στον τομέα της αιγο-προβατοτροφίας. Ποιες είναι οι προοπτικές για την ανάπτυξη δικτύων συνεργασίας;

Διαβάστε περισσότερα

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Εγκατάσταση και αποτελέσματα παρακολούθησης της φυσικής και τεχνητής αποκατάστασης των δασών μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα, προοπτικές έρευνας και τεκμηρίωσης Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Ο σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας

Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας Ομάδα έργου: Παναγιώτης Πουλιανίδης, Αναστασία Κάκια, Φωτεινή Πελεκάνη Σεμινάριο Κατάρτισης Δασικών Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Αργυρώ Ζέρβα, ΥΠΕΚΑ/Ειδική Γραμματεία Δασών Σοφία Πουρνάρα, Διαχειριστική Αρχή ΥΠΑΑΤ 1η Συνάντηση ομάδας ΘΟΣΣ 5, Τρίτη 25 Σεπτεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΟΣ ΘΕΡΑΠΝΩΝ ΝΟΜΟΥ ΛΑΚΩΝΙΑΣ

ΗΜΟΣ ΘΕΡΑΠΝΩΝ ΝΟΜΟΥ ΛΑΚΩΝΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΧΟΡΗΓΟΣ ΚΟΙΝΩΦΕΛΕΣ Ι ΡΥΜΑ ΙΩΑΝΝΗ Σ. ΛΑΤΣΗ ΗΜΟΣ ΘΕΡΑΠΝΩΝ ΝΟΜΟΥ ΛΑΚΩΝΙΑΣ Τίτλος δράσης ιαχείριση και Εμπορία Αρωματικών και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΒΟΡΕΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ 2007-2010, Β ΦΑΣΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2008 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΒΟΡΕΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ 2007-2010, Β ΦΑΣΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2008 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα έκθεση αποτελεί την τέταρτη έκδοση της Β Φάσης του Επιχειρησιακού Προγράμματος του Δήμου Βόρειας Κυνουρίας μέχρι το 2010. Αντικείμενο του τεύχους είναι ο Επιχειρησιακός και Οικονομικός

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΠΡΟΚΑΤΑΡΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ - ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΠΡΟΚΑΤΑΡΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ - ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΠΡΟΚΑΤΑΡΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ - ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΔΥΑΣΜΕΝΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΜΕΤΡΩΝ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΩΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΞΑΠΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΚΚΙΝΟΥ ΡΥΓΧΩΤΟΥ ΣΚΑΘΑΡΙΟΥ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία εποπτικού χάρτη διαχείρισης δασών

Δημιουργία εποπτικού χάρτη διαχείρισης δασών Δημιουργία εποπτικού χάρτη διαχείρισης δασών με την χρήση ΓΠΣ Νικόλαος Mέντης 1 - Γιάννης Μελιάδης 2 1 Δασάρχης Δασαρχείου Αριδαίας Ν. Πέλλας 2 Ερευνητής Δασολόγος Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Εισαγωγή Το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ 2007

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ 2007 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ 2007 ΑΠΑΝΤΗΣΗ κυρίου Γιώργου Παπανδρέου 1. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή

Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή Βασιλική Χρυσοπολίτου και Πέτρος Κακούρος, ΕΚΒΥ Το κλίμα και τα δάση στο μέλλον Υπάρχουν αβεβαιότητες σχετικά με:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΙ Υ ΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΙ Υ ΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΙ Υ ΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ρ. Κ. ΤΣΑΓΚΑΡΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΣΤΑ ΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο πολυλειτουργικός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΜΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΊΝΑΙ: ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΡΧΗ ΔΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ

ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΜΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΊΝΑΙ: ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΡΧΗ ΔΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΜΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΊΝΑΙ: ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΡΧΗ ΔΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΤΩΝΑΡΑΚΗΣ ΘΩΜΑΣ ΔΙΑΛΙΑΤΣΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΚΛΕΩΠΑΣ ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΑΛΑΙ ΛΕΝΤΙΩΝ ΦΡΑΓΚΟΥΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Απόψεις για τη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής

Απόψεις για τη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής Απόψεις για τη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής Ιωάννης Ραυτογιάννης, Susanna Nocentini and Enrico Marchi, Rafael Calama Sainz and Carlos Garcia Guemes, Ivan Pilas and

Διαβάστε περισσότερα

4η ΘΟΣΣ: Γεωργοπεριβαλλοντικές Δράσεις Κλιματική Αλλαγή. Αθήνα, 25 Σεπτεμβρίου 2012

4η ΘΟΣΣ: Γεωργοπεριβαλλοντικές Δράσεις Κλιματική Αλλαγή. Αθήνα, 25 Σεπτεμβρίου 2012 4η ΘΟΣΣ: Γεωργοπεριβαλλοντικές Δράσεις Κλιματική Αλλαγή Αθήνα, 25 Σεπτεμβρίου 2012 Σκοπός και Διαδικασίες Εργασιών των ΘΟΣΣ Σκοπός: η διαμόρφωση προτάσεων βασικών στρατηγικών επιλογών για την αγροτική

Διαβάστε περισσότερα

Οι Θέσεις του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων για την Οδική Ασφάλεια στην Ελλάδα

Οι Θέσεις του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων για την Οδική Ασφάλεια στην Ελλάδα Οι Θέσεις του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων για την Οδική Ασφάλεια στην Ελλάδα Νικόλαος Ηλιού Αναπλ. Καθηγητής Πανεπ. Θεσσαλίας neliou@civ.uth.gr Το πρόβλημα την τελευταία δεκαετία, η Ελλάδα καταλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Παύλος Κωνσταντινίδης (Ερευνητής: Ινστιτούτο ασικών Ερευνών Θεσσαλονίκης-ΕΘΙΑΓΕ):

Παύλος Κωνσταντινίδης (Ερευνητής: Ινστιτούτο ασικών Ερευνών Θεσσαλονίκης-ΕΘΙΑΓΕ): Η Πολιτική της Ε.Ε. για τη ασοπροστασία Παύλος Κωνσταντινίδης (Ερευνητής: Ινστιτούτο ασικών Ερευνών Θεσσαλονίκης-ΕΘΙΑΓΕ): Πρώτα από όλα θα ήθελα να ευχαριστήσω τους διοργανωτές της ηµερίδας και ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή;

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Αναδάσωση. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Εισαγωγή Το δάσος Τα δάση δεν αποτελούν απλώς ένα σύνολο δένδρων και θάµνων, αλλά πλούσια οικοσυστήµατα µε πολλά είδη φυτών και ζώων, που αλληλοσυνδέονται µε πολύπλοκες

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Στόχος της δραστηριότητας αυτής είναι να γνωρίσουμε και να καταγράψουμε τους ελληνικούς βιότοπους και να εντοπίσουμε τα ζώα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ

Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ «Διακυβέρνηση και καινοτομία: μοχλός αειφόρου ανάπτυξης, διαχείρισης και προστασίας των φυσικών πόρων» Τρίτη 22 Οκτωβρίου 2013 Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ ΑΝΤΩΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορία και σύγχρονες τάσεις (αειφορικής) διαχείρισης των δασών

Αειφορία και σύγχρονες τάσεις (αειφορικής) διαχείρισης των δασών ΕΘΝΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΕΘΙΑΓΕ) ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Αειφορία και σύγχρονες τάσεις (αειφορικής) διαχείρισης των δασών ρ. Σ. Γκατζογιάννης, Τακτικός ερευνητής Ι Ε/ ΕΘΙΑΓΕ 1. Το σύστηµα αξιών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΟΛΥΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΟΛΥΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Θ. Δ. Ζάγκας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Εργαστήριο Δασοκομίας email: zagas@for.auth.gr Επιμορφωτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ.

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ. ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ; Είναι μία γεωγραφική περιοχή με εξαιρετική φυσική ομορφιά, που συγκεντρώνει σπάνια και υπό εξαφάνιση είδη

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση και προστασία γενετικών πόρων

ιαχείριση και προστασία γενετικών πόρων Εφαρµοσµένη ασική Γενετική ιαχείριση και προστασία γενετικών πόρων Θερινό εξάµηνο 2006 ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης, Ορεστιάδα Τµήµα ασολογίας & ιαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων Εργαστήριο ασικής

Διαβάστε περισσότερα

LAYMAN S ΑΝΑΦΟΡΑ LIFE08 NAT/GR/000533

LAYMAN S ΑΝΑΦΟΡΑ LIFE08 NAT/GR/000533 LIFE08 NAT/GR/000533 ΑΝΑΦΟΡΑ LAYMAN S Μεθοδολογία Αποκατάστασης Πυρόπληκτων Μεσογειακών Δασών Ασφάλεια & Αποδοτικότητα 4 Παρεμβάσεων στην NATURA 2000 της Ρόδου FRAMME Σεπτέμβριος 2013 1 Περιεχόμενα Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε.

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε. ΑΑΑ Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση A global sustainability framework and initiative of the United Nations Environment Programme Finance Initiative Ένα παγκόσμιο πλαίσιο και μια πρωτοβουλία της Πρωτοβουλίας

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ Παρασκευή 20 Μαρτίου 2015

ΗΜΕΡΙΔΑ Παρασκευή 20 Μαρτίου 2015 Ινστιτούτο Θαλάσσιας Βιολογίας, Βιοτεχνολογίας & Υδατοκαλλιεργειών Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών ΗΜΕΡΙΔΑ Παρασκευή 20 Μαρτίου 2015 "Μέθοδοι και πλαίσια λήψης αποφάσεων για μια πολιτική με άξονα τη

Διαβάστε περισσότερα

Το Έργο LIFE+ AdaptFor

Το Έργο LIFE+ AdaptFor Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Το Έργο LIFE+ AdaptFor Βασιλική Χρυσοπολίτου, ΕΚΒΥ 189 Νοεμβρίου 2014, ΕΚΒΥ, Θεσσαλονίκη Το Έργο LIFE+ AdaptFor πώς μπορούμε να προσαρμόσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη

Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη LIFE + AdaptFor Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη Επίδραση της κλιματικής αλλαγής στα Δασικά οικοσυστήματα Καλλιόπη Ραδόγλου & Γαβριήλ Σπύρογλου

Διαβάστε περισσότερα

19/03/2013 «ΕΡΕΥΝΑ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΓΑΛΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Φ/Β & ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΙΣΧΥΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ»

19/03/2013 «ΕΡΕΥΝΑ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΓΑΛΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Φ/Β & ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΙΣΧΥΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ» 19/03/2013 «ΕΡΕΥΝΑ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΓΑΛΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Φ/Β & ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΙΣΧΥΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ» ΟΜΑΔΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ, ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 23 04 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ «Το

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΧΟΡΗΓΟΣ ΚΟΙΝΩΦΕΛΕΣ Ι ΡΥΜΑ ΙΩΑΝΝΗ Σ. ΛΑΤΣΗ ΗΜΟΣ ΘΕΡΑΠΝΩΝ ΝΟΜΟΥ ΛΑΚΩΝΙΑΣ Τίτλος δράσης Εκτροφή Σαλιγκαριών του είδους Helix

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005 Περίληψη Εργασίας του µαθήµατος: Σύγχρονες πρακτικές του σχεδιασµού και δυναµική των χωρικών δοµών και

Διαβάστε περισσότερα

Βιομηχανικά απόβλητα και το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων

Βιομηχανικά απόβλητα και το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων Βιομηχανικά απόβλητα και το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων Δ. Καλλιδρομίτου 1, Κ. Κορυζή 1, Κ. Αραβώσης 2 1 Εψιλον ΑΕ, Μονεμβασίας 27, 15125, Μαρούσι 2 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανολόγων

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΟΥ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΟΥ ΟΡΓΑΝΟΥ ΠΡΕΒΕΖΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΟΥ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΟΥ ΟΡΓΑΝΟΥ ΠΡΕΒΕΖΑΣ *********************************************************** ΕΙΔΗΣΕΙΣ Από την Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Πρέβεζας *********************************************************** Από το Γραφείο Τύπου της Ν.Α. Πρέβεζας

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων

Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210

Διαβάστε περισσότερα

Προσεγγίσεις για Πράσινη ανάπτυξη στη Γεωργία της Κρήτης Έµφαση στις Βιο-καλλιέργειες

Προσεγγίσεις για Πράσινη ανάπτυξη στη Γεωργία της Κρήτης Έµφαση στις Βιο-καλλιέργειες Προσεγγίσεις για Πράσινη ανάπτυξη στη Γεωργία της Κρήτης Έµφαση στις Βιο-καλλιέργειες από τον ρα Ευάγγελο Καπετανάκη, Καθηγητή Σχολής Τ. Γεωπονίας και Πρόεδρο του Τ.Ε.Ι. Κρήτης Περιεχόµενο της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. Το περιβάλλον γίνεται ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΣ α) όταν µέσα

Διαβάστε περισσότερα

"ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ"

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ "ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ" Δρ. Νικόλαος Α. Θεοδωρίδης ΓΕΝΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΔΑΣΩΝ & ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα : Παράκτιες Αμμοθίνες με είδη Κέδρων. Θέμα Παράκτιες αμμοθίνες με είδη κέδρων και δίκτυο «Natura 2000» στο νησί της Ρόδου

Ημερίδα : Παράκτιες Αμμοθίνες με είδη Κέδρων. Θέμα Παράκτιες αμμοθίνες με είδη κέδρων και δίκτυο «Natura 2000» στο νησί της Ρόδου Ημερίδα : Παράκτιες Αμμοθίνες με είδη Κέδρων Θέμα Παράκτιες αμμοθίνες με είδη κέδρων και δίκτυο «Natura 2000» στο νησί της Ρόδου Εισηγητές Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος, Δασολόγος-Περιβαλλοντολόγος Δέσποινα

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεπισκόπηση και Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (ΓΣΠ) στη διαχείριση περιβαλλοντικών κινδύνων πλημμύρες

Τηλεπισκόπηση και Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (ΓΣΠ) στη διαχείριση περιβαλλοντικών κινδύνων πλημμύρες Τηλεπισκόπηση και Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (ΓΣΠ) στη διαχείριση περιβαλλοντικών κινδύνων πλημμύρες Από Καθηγητή Ιωάννη Ν. Χατζόπουλο, διευθυντή του Εργαστηρίου Τηλεπισκόπησης & ΣΓΠ του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΟΛΕΟΔΟΜΩΝ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΚΤΩΝ (ΣΕΠΟΧ)

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΟΛΕΟΔΟΜΩΝ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΚΤΩΝ (ΣΕΠΟΧ) ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΟΛΕΟΔΟΜΩΝ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΚΤΩΝ (ΣΕΠΟΧ) http://www.sepox.gr Γαμβέττα 6, 10678, Αθήνα, 5 ος όροφος τηλ./φαξ: +30 210 3820076, e-mail: sepox@tee.gr Αθήνα 30.07.2014 ΑΠΟΨΕΙΣ ΣΕΠΟΧ σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013»

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 «Μέσο-μακροπρόθεσμη στήριξη του ανθρώπινου δυναμικού που υφίσταται τις συνέπειες απρόβλεπτων τοπικών η

Διαβάστε περισσότερα

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου;

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής Εργαστήριο Δασικής Εδαφολογίας ΑΠΘ Αύξηση του ρυθμού δέσμευσης του διοξειδίου του άνθρακα

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς Τεύχος 1 Σεπτέμβριος 2014 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς LIFE12NAT/CY/000758 Περιεχόµενα Περισσότερες πληροφορίες www.life-rizoelia.eu

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ «ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» 2007-2013

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ «ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» 2007-2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ «ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» 2007-2013 Γενική Περιγραφή: Το Πρόγραµµα Αγροτικής Ανάπτυξης 2007-2013 (ΠΑΑ) αποτελεί το µέσο για την υλοποίηση του Εθνικού Στρατηγικού

Διαβάστε περισσότερα

10 ΦΕΒ. ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ "ΚΟΙΛΑΔΑ ΕΖΟΥΣΑΣ"

10 ΦΕΒ. ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ ΚΟΙΛΑΔΑ ΕΖΟΥΣΑΣ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΙ ΙΚΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Α ΦΑΣΗ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΙ ΙΚΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Α ΦΑΣΗ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΙ ΙΚΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Α ΦΑΣΗ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1. Γενικά στοιχεία ανάθεσης της µελέτης Αναφέρονται τα στοιχεία ανάθεσης της µελέτης (φορέας ανάθεσης, στοιχεία σύµβασης, οµάδα µελέτης).

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΒΟΣΚΗΣΙΜΕΣ ΓΑΙΕΣ ΕΛΛΑΔΑΣ»

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΒΟΣΚΗΣΙΜΕΣ ΓΑΙΕΣ ΕΛΛΑΔΑΣ» ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΒΟΣΚΗΣΙΜΕΣ ΓΑΙΕΣ ΕΛΛΑΔΑΣ» Άρθρο 1 Ορισμός Για τις ανάγκες του παρόντος νόμου, βοσκήσιμες γαίες καλούνται οι εκτάσεις που δύνανται να χρησιμοποιηθούν για βόσκηση ζώων, στις οποίες αναπτύσσεται

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτα απ όλα θα ήθελα να σας ευχαριστήσω θερμά για την τιμητική πρόσκλησή σας, να συμμετέχω στο σημερινό πρόγραμμα του Συνεδρίου ΑΘΗΝΑ 2011.

Πρώτα απ όλα θα ήθελα να σας ευχαριστήσω θερμά για την τιμητική πρόσκλησή σας, να συμμετέχω στο σημερινό πρόγραμμα του Συνεδρίου ΑΘΗΝΑ 2011. Κυρίες και Κύριοι, Πρώτα απ όλα θα ήθελα να σας ευχαριστήσω θερμά για την τιμητική πρόσκλησή σας, να συμμετέχω στο σημερινό πρόγραμμα του Συνεδρίου ΑΘΗΝΑ 2011. Η επίκαιρη θεματολογία και οι εμπεριστατωμένες

Διαβάστε περισσότερα

Η γεωργία αποτελεί ζωτικής σημασίας τομέας για την οικονομία της ΕΕ, κατατάσσοντας την σε ένα από τους μεγαλύτερους παραγωγούς τροφίμων στον

Η γεωργία αποτελεί ζωτικής σημασίας τομέας για την οικονομία της ΕΕ, κατατάσσοντας την σε ένα από τους μεγαλύτερους παραγωγούς τροφίμων στον Περιφερειακό Συνέδριο ΕΕ Κύπρος Αειφόρος Αγροτική Ανάπτυξη Ακάμα 24 Ιανουαρίου 2015 Αίθουσα Συνεδρίων - Ξενοδοχείο Droushia Heights (Δρούσεια) Δημήτρης Παπαδάκης - Ευρωβουλευτής (ΕΔΕΚ, S&D) "Η σημασία

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ημερίδα Ενδιαφερομένων Φορέων

Περιφερειακή Ημερίδα Ενδιαφερομένων Φορέων Περιφερειακή Ημερίδα Ενδιαφερομένων Φορέων του έργου GP-WIND Πάτρα 29 Σεπτεμβρίου 2011 Αιολικά Πάρκα Παναχαϊκού & Περιβαλλοντική Παρακολούθηση Πιθανών Επιπτώσεων Κων/νος Γ. Κωνσταντακόπουλος, ΑΔΕΠ Α.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις 8. Συµπεράσµατα Προτάσεις Όπως φάνηκε από όλα τα παραπάνω ο οικότοπος των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτηµα των περιοχών µελέτης και η διατήρηση του µπορεί να συνδυαστεί άµεσα

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδια Εκτάκτων Αναγκών- Φιλοσοφία Σχεδιασµού & Αντικείµενο των Σχεδίων

Σχέδια Εκτάκτων Αναγκών- Φιλοσοφία Σχεδιασµού & Αντικείµενο των Σχεδίων Σχέδια Εκτάκτων Αναγκών- Φιλοσοφία Σχεδιασµού & Αντικείµενο των Σχεδίων ούµα Αθανασία /νση Πολιτικής Προστασίας Αποκεντρωµένη ιοίκηση Μακεδονίας- Θράκης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Βασικές έννοιες κινδύνου Σχέδια Εκτάκτων

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της Πολιτικής Προστασίας στη Διαχείριση Καταστροφών από πλημμυρικά

Ο ρόλος της Πολιτικής Προστασίας στη Διαχείριση Καταστροφών από πλημμυρικά «Ο ρόλος της Πολιτικής Προστασίας στη Διαχείριση Καταστροφών από πλημμυρικά φαινόμενα Σχεδιασμός της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας για την πρόληψη & την αντιμετώπιση του πλημμυρικού κινδύνου» Κατερίνα

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη»

Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη» Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη» Δημαρχείο Θεσσαλονίκης 13 Μαρτίου 2014 Θέμα: «Η ανάγκη για οριζόντια τεχνική υποστήριξη των Ελληνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ξέφρενη ανάπτυξη της τεχνολογίας την τελευταία πεντηκονταετία είχε και έχει σαν επακόλουθο εκτεταµένες οικολογικές καταστροφές που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς

Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς Η κατάσταση των υγροτόπων Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς Ερευνητικό πρόγραμμα: Προστασία των νησιωτικών υγρότοπων της Ελλάδας Οι νησιωτικοί υγρότοποι της Ελλάδας -προϋπάρχουσα γνώση- Η πρώτη συστηματική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ»

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ» ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ» ΔΗΜΑΡΧΕΙΟ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΑΣ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 Θέμα: «Η ανάγκη για έναν ολοκληρωμένο Ενεργειακό Σχεδιασμό στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΗΠΕΙΡΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2007-2013 Ευρωπαϊκή Ένωση Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης «Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ Τι είναι βιοποικιλότητα και γιατί είναι σημαντική Η βιοποικιλότητα αναφέρεται στην ποικιλία των μορφών της ζωής, δηλαδή στα διάφορα φυτά, τα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 Διανύουμε το τελευταίο έτος εφαρμογής της Γ Προγραμματικής Περιόδου και κατ ακολουθία και αν δεν εδίδετο παράταση λόγω των καταστροφικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Για την Γενική Διευθύντρια Εσωτερικής Λειτουργίας

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Για την Γενική Διευθύντρια Εσωτερικής Λειτουργίας 1 Πάτρα, 15-1-2015 Αριθμ. Πρωτ.: 4845/1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ-ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ & ΙΟΝΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ταχ.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΜΕΛΕΤΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΙΣ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΜΕΛΕΤΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΙΣ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΜΕΛΕΤΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ- ΤΩΝ ΔΑΣΩΝ & ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΙΣ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Εκπόνηση Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών με τη συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics)

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000 Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Το Δίκτυο Natura 2000 Πανευρωπαϊκό Δίκτυο Οικολογικών Περιοχών το οποίο δημιουργήθηκε το 1992 με την

Διαβάστε περισσότερα

Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α.

Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α. Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α. Τοµέας Οικολογίας, Τµήµα Βιολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Υφιστάµενη κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Θ. Δ. Ζάγκα Καθηγητή ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Τομέας Δασικής Παραγωγής-Προστασίας Δασών-

Διαβάστε περισσότερα

Δασικές Πυρκαγιές στις Περιοχές Μίξης Δασών-Οικισμών και το Φαινόμενο των Μέγα-Πυρκαγιών

Δασικές Πυρκαγιές στις Περιοχές Μίξης Δασών-Οικισμών και το Φαινόμενο των Μέγα-Πυρκαγιών Δασικές Πυρκαγιές στις Περιοχές Μίξης Δασών-Οικισμών και το Φαινόμενο των Μέγα-Πυρκαγιών Γαβριήλ Ξανθόπουλος ΕΘΙΑΓΕ - Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων και Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων Τέρμα

Διαβάστε περισσότερα