ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ - ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗΣ ΑΙΟΛΙΚΩΝ ΠΑΡΚΩΝ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΦΛΩΡΙΝΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ - ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗΣ ΑΙΟΛΙΚΩΝ ΠΑΡΚΩΝ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΦΛΩΡΙΝΑΣ"

Transcript

1 AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ - ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗΣ ΑΙΟΛΙΚΩΝ ΠΑΡΚΩΝ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΣΟΝΙΑ ΠΑΠΑΛΑΖΑΡΙΔΟΥ Διπλ. Πολιτικός Μηχανικός Θεσσαλονίκη, Οκτώβριος 2009

2 Περίληψη Η παρούσα εργασία έχει αντικείμενο την αξιοποίηση της αιολικής ενέργειας και την χωροθέτηση των εγκαταστάσεων της. Χωρίζεται σε δυο μέρη, στο πρώτο μέρος παρουσιάζονται όλες οι παράμετροι που αφορούν στην αιολική ενέργεια και την εκμετάλλευση της και στο δεύτερο αναλύεται το παράδειγμα του αιολικού πάρκου της Φλώρινας και τα κριτήρια χωροθέτησης του. Στο πρώτο μέρος της εργασίας, αρχικά, τονίζεται η ανάγκη εκμετάλλευσης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) εξαιτίας του φαινομένου των κλιματικών αλλαγών και στη συνέχεια εξετάζεται η αιολική ενέργεια σαν μορφή ενέργειας. Αναλύονται τα οφέλη, τα μειονεκτήματα, η τεχνολογία που χρησιμοποιείται και τα σημαντικότερα οικονομικά στοιχεία των αιολικών εγκαταστάσεων. Ακολουθεί η ιστορική αναδρομή της αξιοποίησης της αιολικής ενέργειας από την αρχαιότητα έως σήμερα, και παρουσιάζεται η τωρινή κατάσταση σε όλο τον κόσμο όσον αφορά την εγκατεστημένη αιολική ισχύ. Στη συνέχεια, αναφέρονται οι πιο διαδεδομένες ανησυχίες για τις αρνητικές επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει η εγκατάσταση και χρήση των ανεμογεννητριών σε αιολικά πάρκα και γίνεται αναφορά στο αξιόλογο ελληνικό αιολικό δυναμικό. Παρουσιάζεται, επίσης, το ελληνικό θεσμικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ που ισχύει σήμερα αλλά και τα προβλήματα που προέκυψαν κατά την ανάπτυξη των αιολικών πάρκων στην Ελλάδα. Τέλος, αναφέρονται χαρακτηριστικά παραδείγματα των μεγαλύτερων αιολικών πάρκων στον κόσμο, την Ευρώπη και την Ελλάδα. Στο δεύτερο μέρος, αναλύεται η περίπτωση του αιολικού πάρκου Τούμπα-Ανθοβούνι στο νομό Φλώρινας. Αρχικά, γίνεται η περιγραφή του έργου και η περιγραφή της περιοχής μελέτης. Στη συνέχεια αναφέρονται αναλυτικά οι πιθανές περιβαλλοντικές επιπτώσεις του έργου αλλά και οι τρόποι αντιμετώπισης τους. Έπειτα, γίνεται αναφορά στο Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις ΑΠΕ και μελετώνται οι κανόνες και τα κριτήρια χωροθέτησης των αιολικών εγκαταστάσεων. Ταυτόχρονα, μελετάται και αν το αιολικό πάρκο της Φλώρινας ικανοποιεί τα κριτήρια αυτά. Ακολουθεί η ειδική μελέτη οπτικής όχλησης του αιολικού πάρκου καθώς και μια φωτορεαλιστική απεικόνιση του έργου στην περιοχή ώστε να διαπιστωθεί κατά πόσο προσβάλλει το τοπίο. Γίνεται, στη συνέχεια, αναφορά στο Περιφερειακό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας και μελετάται η υπάρχουσα χωροταξική οργάνωση και η χωρική διάρθρωση της περιφέρειας στον τομέα της ενέργειας. Τέλος, επειδή η περιοχή 1

3 μελέτης παρουσιάζει ενδιαφέρον από τουριστική άποψη, εξετάστηκε και το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό. 2

4 Abstract This issue deals with the development of wind power and the placing of wind turbines. It is divided into two parts, the first part presents the parameters of wind energy and the second part describes the wind farm Toumpa Anthovouni in Florina and the placing of its turbines. At the first part, is emphasized the need to be increased the contribution from alternative energy to total world energy production due to the climate changes and is examined the wind power as an energy resource. Are analysed the advantages and disadvantages of wind power, the technology that is used today and the most important economics of the wind industry. Is described the gradually developed harnessing of wind energy during the years and the present installed wind power capacity around the world. Are mentioned, also, the most important environmental impacts of wind farms and the great potential for large capacity of wind energy resources in Greece. Additionally, are mentioned the greek legislation for wind energy and the major problems that have arised in Greece related to wind power. Finally, are given some examples of the biggest wind parks in the world and more specifically in Europe. The second part deals with the wind farm Toumpa Anthovouni in Florina. Initially, are decribed the technical parts of the wind farm, the region where turbines are going to be placed, the environmental impacts and the ways to mitigate them. Secondly, is analyzed the "Specific Framework of Regional Planning for Renewable Energy" and its rules. At the same time, is examined if the wind park in Florina follows these rules. Moreover, is analyzed if and how the wind park degrades the landscape and is given a photorealistic depiction of the wind park in the region. Also, is presented the "Peripheral Framework of Regional Planning and Sustainable Development of Western Macedonia Region" and it is examined the existent zoning system and the structure of the Region's space in the field of energy. Finally, is presented the "Specific Framework of Tourism Planning" because the region has a touristic interest. 3

5 Πρόλογος Το παρόν κείμενο έχει ως πρωταρχικό στόχο να αποτελέσει μια ολοκληρωμένη προσέγγιση όσον αφορά την αιολική ενέργεια και την εκμετάλλευση της. Στο πνεύμα αυτό οι σελίδες που ακολουθούν περιέχουν πληροφορίες και αναφορές που αφορούν τόσο στο γενικότερο θέμα της αιολικής ενέργειας σαν μορφή ενέργειας όσο και στο ειδικότερο θέμα της χωροθέτησης των αιολικών εγκαταστάσεων. Στα πλαίσια της μελέτης της εκμετάλλευσης της αιολικής ενέργειας και της χωροθέτησης των αιολικών εγκαταστάσεων περιγράφεται και η περίπτωση του αιολικού πάρκου Τούμπα- Ανθοβούνι στο νομό Φλώρινας και εξετάζεται αν ικανοποιεί τους κανόνες και τα κριτήρια του Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις ΑΠΕ. Η παρούσα εργασία εκπονήθηκε από τον Ιούλιο έως τον Οκτώβριο του 2009 με επιβλέπων την κ. Παπαπαύλου Ιωακειμίδου. Μέλη της εξεταστικής επιτροπής είναι ο κ. Ροδολάκης και η κ. Καλφακάκου. Εκφράζονται ευχαριστίες στην επιβλέπουσα της διπλωματικής εργασίας κ. Παπαπαύλου - Ιωακειμίδου για τη πολύτιμη βοήθεια και καθοδήγηση της καθώς και στην εταιρεία «Άνεμος Μακεδονίας Α.Ε.Ε.» για την εκχώρηση της μελέτης του αιολικού πάρκου Τούμπα- Ανθοβούνι του νομού Φλώρινας. Θεσσαλονίκη, Οκτώβριος

6 Περιεχόμενα Περίληψη Περίληψη στην αγγλική γλώσσα (Abstract) Πρόλογος 1. Εισαγωγή 1.1. Θέση του προβλήματος 1.2. Αντικείμενο και σκοπός της εργασίας 1.3. Δομή και περιεχόμενο της εργασίας 1.4. Επιλογή της μελετούμενης ενδεικτικής περιοχής 1.5. Πηγές και συγκέντρωση δεδομένων 2. Αιολική ενέργεια 2.1. Ανάγκη εκμετάλλευσης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας 2.2. Ευρωπαϊκοί και εθνικοί στόχοι 2.3. Αιολικό δυναμικό Οφέλη και μειονεκτήματα της αιολικής ενέργειας Τεχνολογία αιολικής ενέργειας Οικονομικά μεγέθη των αιολικών εγκαταστάσεων Ιστορική αναδρομή αξιοποίησης της αιολικής ενέργειας Κατάσταση στην Ευρώπη και στον κόσμο σήμερα 2.4. Περιβαλλοντικές επιπτώσεις αιολικών εγκαταστάσεων Ο θόρυβος των ανεμογεννητριών Προβλήματα από ηλεκτρομαγνητικές παρεμβολές Αισθητικά προβλήματα και προσβολή του φυσικού τοπίου Επίδραση ανεμογεννητριών σε γεωργικές και κτηνοτροφικές δραστηριότητες Επιπτώσεις στον πληθυσμό πουλιών 2.5. Ελληνικό αιολικό δυναμικό Κατάσταση στην Ελλάδα προβλήματα Το θεσμικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ στην Ελλάδα 5

7 3. Παραδείγματα αιολικών πάρκων 3.1. Εγκατεστημένη ισχύς αιολικών εγκαταστάσεων 3.2. Παραδείγματα αιολικών πάρκων στον κόσμο Horse Hollow Wind Energy Center, Τέξας, Η.Π.Α Altamont Pass, Καλιφόρνια, Η.Π.Α Παραδείγματα αιολικών πάρκων στην Ευρώπη Whitelee Wind Farm, Σκοτία, Μ. Βρετανία Horns Rev offshore Wind Farm, Δανία Alto Minho, Πορτογαλία 3.5. Παραδείγματα αιολικών πάρκων στην Ελλάδα 4. Περίπτωση αιολικού πάρκου νομού Φλώρινας 4.1. Περιγραφή του έργου Στόχος, σημασία και αναγκαιότητα του έργου Ιστορική εξέλιξη του έργου Οικονομικά στοιχεία του έργου Συσχέτιση του έργου με άλλα έργα η δραστηριότητες Αιολικό δυναμικό της περιοχής Τεχνική περιγραφή της Α/Γ Χωροθέτηση των Ανεμογεννητριών Περιγραφή της φάσης κατασκευής του έργου Αναμενόμενη διάρκεια ζωής έργου Χρόνος λειτουργίας αιολικού πάρκου Λειτουργία- απασχολούμενο προσωπικό Παραγωγική διαδικασία 4.2. Περιγραφή περιοχής Κλιματολογικά χαρακτηριστικά Μορφολογικά και τοπιολογικά χαρακτηριστικά Γεωλογία, τεκτονικά χαρακτηριστικά Βλάστηση- πανίδα Ειδικές φυσικές περιοχές Άλλες φυσικές περιοχές Χρήσεις γης στην περιοχή μελέτης Δομημένο περιβάλλον Γενικά ιστορικά στοιχεία Αρχαιολογικοί χώροι ιστορικά μνημεία Δημογραφικά στοιχεία 6

8 Απασχόληση Τεχνικές υποδομές Τουριστικές υποδομές Ενεργειακή και τηλεπικοινωνιακή υποδομή Ύδρευση άρδευση Αποχέτευση επεξεργασία λυμάτων Ατμοσφαιρικό περιβάλλον Ακουστικό περιβάλλον, δονήσεις, ακτινοβολίες Επιφανειακά και υπόγεια νερά Πιέσεις στο περιβάλλον από άλλες ανθρωπογενείς δραστηριότητες 4.3. Περιβαλλοντικές επιπτώσεις έργου τρόποι αντιμετώπισης Κλιματολογικά χαρακτηριστικά Μορφολογικά και τοπιολογικά χαρακτηριστικά Εδαφολογικά, γεωλογικά και τεκτονικά χαρακτηριστικά Βλάστηση- πανίδα Ειδικές φυσικές περιοχές Άλλες φυσικές περιοχές Χρήσεις γης Δομημένο περιβάλλον Ιστορικό και πολιτιστικό περιβάλλον Κοινωνικό- οικονομικό περιβάλλον Τεχνικές υποδομές Καύσιμα- Ενέργεια Ατμοσφαιρικό περιβάλλον Ακουστικό περιβάλλον, δονήσεις, ακτινοβολίες Επιφανειακά και υπόγεια νερά Ασφάλεια εργοταξίου Αναγκαία μέτρα μετά την οριστική παύση της δραστηριότητας 5. Κριτήρια χωροθέτησης αιολικού πάρκου νομού Φλώρινας 5.1. Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις Α.Π.Ε Κανόνες και κριτήρια χωροθέτησης αιολικών εγκαταστάσεων Αποστάσεις για τη διασφάλιση της λειτουργικότητας και απόδοσης των εγκαταστάσεων Α/Π Ζώνες αποκλεισμού: ασύμβατες χρήσεις- δραστηριότητες και ελάχιστες αποστάσεις της θέσης εγκατάστασης μεμονωμένης αιολικής μονάδας από αυτούς. 7

9 Καθορισμός μέγιστων επιτρεπόμενων πυκνοτήτων αιολικών εγκαταστάσεων σε επίπεδο πρωτοβάθμιου ΟΤΑ Έλεγχος ένταξης του αιολικού πάρκου στο τοπίο 5.3. Ειδική μελέτη οπτικής όχλησης- φωτορεαλιστική απεικόνιση του έργου στην περιοχή 5.4. Περιφερειακό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης Περιφέρειας Δ. Μακεδονίας Η θέση και ο ρόλος της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας στον διεθνή, ευρωπαϊκό και εθνικό χώρο Η υπάρχουσα χωροταξική οργάνωση στο τομέα της ενέργειας Πρόταση Περιφερειακού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης της Περιφέρειας Χωρική διάρθρωση της περιφέρειας στο τομέα της ενέργειας 5.5. Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό 6. Συμπεράσματα 6.1. Οφέλη - μειονεκτήματα αιολικής ενέργειας 6.2. Σύγκριση αιολικής με άλλες συμβατικές μορφές ενέργειας 6.3. Σοβαρότερες επιπτώσεις αιολικών πάρκων 6.4. Εναρμόνιση του έργου με τα χωροταξικά πλαίσια 6.5. Ανάγκη Χωροταξικού Σχεδιασμού και κατάλληλου Θεσμικού Πλαισίου Βιβλιογραφία Παράρτημα Α: Αναλυτική κατάσταση εγκατεστημένης αιολικής ισχύς ανά χώρα Παράρτημα Β: Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΦΕΚ 2464 Β/ ) Παράρτημα Γ: Χάρτης της διάταξης των ανεμογεννητριών του αιολικού πάρκου στο νομό Φλώρινας 8

10 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή Σήμερα, είναι κοινά αποδεκτό ότι η παγκόσμια αλλαγή του κλίματος αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες απειλές για το μέλλον της ανθρωπότητας. Η αλλαγή αυτή οφείλεται κατά κύριο λόγο στις εκπομπές των λεγομένων «αερίων του θερμοκηπίου» που συνοδεύουν αναπόφευκτα την παραγωγή ενέργειας από συμβατικά καύσιμα (άνθρακες, πετρέλαιο, φυσικό αέριο) και τις μεταφορές. Έτσι, είναι επιτακτική η ανάγκη για αύξηση της συμμετοχής των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (υδροηλεκτρική, αιολική, ηλιακή, βιομάζα, γεωθερμική). Αποτελεί τη μοναδική, μη πυρηνική, μεσοπρόθεσμη λύση για την αντιμετώπιση του φαινομένου των κλιματικών αλλαγών. Με βάση την Οδηγία 2001/77/ΕΚ, έχει τεθεί ως στόχος μέχρι το 2010, το 22,1% της ηλεκτροπαραγωγής στην Ε.Ε. να προέρχεται από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Αναφορικά με την Ελλάδα, σύμφωνα με τον Ν. 3468/2006 ο ενδεικτικός στόχος, όσον αφορά στη συμμετοχή της ηλεκτρικής ενέργειας η οποία παράγεται από ΑΠΕ στην ακαθάριστη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, ανέρχεται σε ποσοστό 20,1% μέχρι το Επίσης, στα πλαίσια του Πρωτοκόλλου του Κυότο, η Ελλάδα έχει δεσμευθεί να μην αυξήσει τις εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου πάνω από το 25% με βάση τις εκπομπές του 1990, για την χρονική περίοδο Οι συνεισφορά των ΑΠΕ εκτιμάται ότι θα συμβάλλει στην απαιτούμενη αυτή μείωση των εκπομπών. Για να παράγουμε ηλεκτρική ενέργεια, είναι σίγουρα προτιμότερο να την παράγουμε με τρόπο που να έχει την μικρότερη δυνατή επιβάρυνση για το περιβάλλον. Από τεχνολογική και οικονομική πλευρά, η πιο ώριμη μορφή ανανεώσιμης και «καθαρής» ενέργειας είναι σήμερα η αιολική. Αυτή μπορεί να συμβάλλει αποτελεσματικά στην αποτροπή των κλιματικών αλλαγών προσφέροντας συγχρόνως ποικίλα περιβαλλοντικά, κοινωνικά και οικονομικά οφέλη Θέση του προβλήματος Σε όλο τον κόσμο, μέχρι πριν από λίγα χρόνια η διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας προχωρούσε με αργά σχετικά βήματα. Υπήρχε γενικά μία δυσπιστία προς τις 9

11 ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δυσπιστία των κυβερνήσεων, των εταιρειών ηλεκτροπαραγωγής, των διαφόρων επιχειρήσεων, και των μεμονωμένων ατόμων. Σήμερα, η αδράνεια όσον αφορά την αξιοποίηση των ΑΠΕ αρχίζει να εγκαταλείπεται. Είναι αισιόδοξο το γεγονός πως σε ολόκληρο τον κόσμο συντελείται την παρούσα χρονική περίοδο μια αληθινή κοσμογονία όσον αφορά τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) και ιδιαίτερα την αιολική. Το λειτουργικό κόστος των ανεμογεννητριών έχει μειωθεί σε επίπεδο που κατέστησε την εκμετάλλευση της αιολικής ενέργειας οικονομικά συμφέρουσα, αντιμετωπίστηκαν ικανοποιητικά τα μηχανολογικά τους προβλήματα και δόθηκε έμφαση στην ασφαλή τους λειτουργία και στην αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών τους επιπτώσεων. Γενικότερα, οι ΑΠΕ έχουν αναδειχθεί σήμερα ως κύρια συνιστώσα της διεθνούς ενεργειακής και περιβαλλοντικής πολιτικής αλλά και ως ένα εξαιρετικά δυναμικό επενδυτικό μέσο για την τόνωση της ανάπτυξης και της απασχόλησης. Η μοναδική χώρα που αντί να κάνει βήματα μπροστά κάνει βήματα προς τα πίσω είναι η Ελλάδα. Η συνεισφορά της χώρας στο παγκόσμιο σύνολο είναι μικρότερη από 1% (0,82%) και παρουσίασε πτώση σε σχέση με το έτος 2007 (0,93%) και το έτος 2006 (1,01%). Όλες οι χώρες της Ευρώπης καταρτίζουν τα σχέδια δράσης θέτοντας υψηλούς στόχους διείσδυσης της αιολικής ενέργειας στην ηλεκτροπαραγωγή και δημιουργούν φιλικό επενδυτικό περιβάλλον που οδηγεί στην ανάπτυξη. Αντίθετα, στην Ελλάδα παρουσιάζεται μια αδικαιολόγητη αδράνεια προβάλλοντας διάφορα γραφειοκρατικά εμπόδια που οδηγούν όχι μόνο στον απαράδεκτο χαμηλό ρυθμό των εφαρμογών αλλά και σε υψηλό γενικά κόστος τους με πολύ δυσμενείς επιπτώσεις στην ανταγωνιστικότητα της οικονομίας. Με τέτοιους ρυθμούς εφαρμογών, η επιβάρυνση του κόστους της ηλεκτροπαραγωγής από τις εκπομπές CO 2 μετά το έτος 2013, συνεπώς και του κόστους καταναλωτή, θα δημιουργήσει σοβαρά κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα στη χώρα και θα την οδηγήσει σε πορεία υπανάπτυξης. Στην Ελλάδα υπάρχουν άριστες θέσεις ιδίως στα νησιά και από πλευράς αιολικού δυναμικού η Ελλάδα είναι από τις πρώτες χώρες της Ευρώπης. Ένας σωστός ενεργειακός σχεδιασμός της χώρας θα έδινε την δυνατότητα κάλυψης του 15% των αναγκών της Ελλάδας σε ηλεκτρική ενέργεια από αιολικά πάρκα. Είμαστε λοιπόν σε μια χώρα ιδιαίτερα ευνοημένη από την αιολική ενέργεια. Όμως, παρά τις ευνοϊκές συνθήκες η εμπειρία των τελευταίων δέκα ετών στην ανάπτυξη των αιολικών πάρκων στην Ελλάδα ανέδειξε μια σειρά προβλημάτων στην ανάπτυξη των ΑΠΕ. Η διαδικασία αδειοδότησης είναι εξαιρετικά δυσχερής και χρονοβόρα καθώς εμπλέκονται πολλοί φορείς. Επίσης, η έλλειψη κτηματολογίου οδηγεί στην αβεβαιότητα του ιδιοκτησιακού καθεστώτος των εκτάσεων, ενώ η έλλειψη χωροταξικού σχεδιασμού (μέχρι πριν από λίγο καιρό) δυσχεραίνει την ορθολογική χωροθέτηση των αιολικών πάρκων. Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα, όμως, που εμποδίζουν την συνεισφορά των αιολικών εγκαταστάσεων στην παραγωγή ενέργειας είναι η 10

12 έλλειψη υποδομών ηλεκτρικού δικτύου. Τέλος, η ελλιπής ενημέρωση των τοπικών κοινωνιών και φορέων οδηγεί συχνά σε αντιδράσεις (σχετικά με την ηχητική και οπτική όχληση και την αλλοίωση του περιβάλλοντος) Αντικείμενο και σκοπός της εργασίας Η εργασία αυτή έχει αντικείμενο την συνοπτική παρουσίαση όλων των παραμέτρων που αφορούν στην αιολική ενέργεια και την εκμετάλλευση της. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάγκη διείσδυσης των ΑΠΕ στην διαδικασία παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και συγκεκριμένα της αιολικής. Παρουσιάζεται η τωρινή κατάσταση όσον αφορά στην εγκατεστημένη αιολική ισχύ ανά χώρα και γίνεται αναφορά σε ορισμένα παραδείγματα αιολικών πάρκων που βρίσκονται σε λειτουργία και τα οποία αντιπροσωπεύουν αξιόλογα παραδείγματα των μεγαλύτερων αιολικών πάρκων στον κόσμο και στην Ευρώπη. Σημαντική είναι, επίσης, και η παρουσίαση της ισχύουσας νομοθεσίας για τις ΑΠΕ στην Ελλάδα καθώς και των προβλημάτων που προέκυψαν κατά την ανάπτυξη τους. Στην Ελλάδα, αναλύεται η περίπτωση του αιολικού πάρκου Τούμπα - Ανθοβούνι του νομού Φλώρινας για το οποίο μελετώνται οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις του έργου καθώς και οι τρόποι αντιμετώπισης τους. Έπειτα, μελετώνται τα κριτήρια χωροθέτησης των αιολικών πάρκων σύμφωνα με το Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και διερευνάται αν αυτά συμφωνούν με τη χωροθέτηση του αιολικού πάρκου της Φλώρινας. Με την ανάλυση αυτή γίνεται φανερή η ανάγκη σωστού χωροταξικού σχεδιασμού και θεσμικού πλαισίου. Ο γενικότερος στόχος της εργασίας είναι η εξαγωγή συμπερασμάτων για το εάν η εκμετάλλευση της αιολικής ενέργειας είναι συμφέρουσα και ανταγωνιστική ως προς το κόστος παραγωγής της και ως προς το περιβαλλοντικό κόστος συγκρινόμενη με τις άλλες τεχνολογίες παραγωγής ενέργειας. Για το λόγο αυτό διερευνώνται και οι σημαντικότερες περιβαλλοντικές επιπτώσεις που αυτή προκαλεί. Ειδικότερα, στα πλαίσια των περιβαλλοντικών επιπτώσεων που μπορεί να προκαλέσει η εγκατάσταση ενός αιολικού πάρκου, στόχος της εργασίας είναι να μελετηθούν τα κριτήρια χωροθέτησης του Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις Α.Π.Ε. και να διαπιστωθεί αν το αιολικό πάρκο Τούμπα Ανθοβούνι πληροί τα κριτήρια αυτά και αν (και κατά πόσο) επιβαρύνει το τοπίο και τη μορφολογία της περιοχής Δομή και περιεχόμενο της εργασίας Η δομή της εργασίας χωρίζεται σε έξι κεφάλαια. Το πρώτο κεφάλαιο της παρούσας διπλωματικής εργασίας περιλαμβάνει την εισαγωγή, το αντικείμενο, το στόχο και την οργάνωση της εργασίας. 11

13 Στο δεύτερο κεφάλαιο εξετάζεται η αιολική ενέργεια σαν μορφή ενέργειας γενικά, και οι ευρωπαϊκοί και εθνικοί στόχοι. Αναλύονται: τα οφέλη και μειονεκτήματα της αιολικής ενέργειας, τα σύγχρονα μέσα και οι τρόποι εκμετάλλευσης της, τα οικονομικά μεγέθη των αιολικών εγκαταστάσεων, πορεία της αξιοποίησης της αιολικής ενέργειας και εξετάζονται οι σημαντικότερες περιβαλλοντικές επιπτώσεις των αιολικών εγκαταστάσεων. Τέλος, γίνεται αναφορά στο ελληνικό αιολικό δυναμικό και το θεσμικό πλαίσιο με τα προβλήματα που προέκυψαν στην Ελλάδα. Στο τρίτο κεφάλαιο παρατίθενται κάποια αξιόλογα παραδείγματα αιολικών πάρκων. Αρχικά γίνεται αναφορά για την εγκατεστημένη ισχύ των αιολικών εγκαταστάσεων σε παγκόσμιο επίπεδο και στη συνέχεια αναφέρονται παραδείγματα αιολικών πάρκων στον κόσμο, στην Ευρώπη και στην Ελλάδα. Στο τέταρτο κεφάλαιο αναλύεται η περίπτωση του αιολικού πάρκου Τούμπα Ανθοβούνι στο νομό Φλώρινας. Αρχικά γίνεται περιγραφή του έργου, ακολουθεί η περιγραφή της περιοχής μελέτης και στη συνέχεια αναλύονται οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις και οι τρόποι αντιμετώπισης τους. Στο πέμπτο κεφάλαιο γίνεται αρχικά αναφορά στο Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και στη συνέχεια αναλύονται οι κανόνες και τα κριτήρια χωροθέτησης των αιολικών εγκαταστάσεων. Ταυτόχρονα μελετώνται αν η χωροθέτηση των ανεμογεννητριών του αιολικού πάρκου της Φλώρινας συμπίπτει με τα κριτήρια αυτά. Τέλος, στο έκτο κεφάλαιο εξάγονται συμπεράσματα για τα οφέλη και τα μειονεκτήματα της αιολικής ενέργειας καθώς και για το εάν αυτή συμφέρει οικονομικά και περιβαλλοντικά σε σχέση με τις άλλες συμβατικές μορφές ενέργειας. Επίσης διατυπώνονται και τα συμπεράσματα για το εάν το αιολικό πάρκο της Φλώρινας πληροί τους κανόνες και τα κριτήρια του Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και επισημαίνεται η ανάγκη ύπαρξης ενός σωστού πλαισίου χωροταξικού σχεδιασμού Η επιλογή του μελετούμενου έργου Το αιολικό πάρκο στις κορυφογραμμές του όρους Βαρνούντα στη θέση Τούμπα Ανθοβούνι του νομού Φλώρινας στα όρια των δήμων Πρεσπών και Κάτω Κλεινών επιλέχθηκε διότι: Η μελέτη του έργου έχει γίνει σύμφωνα με τους πιο πρόσφατους κανονισμούς και τα κριτήρια του Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις ΑΠΕ (ΦΕΚ 2464 Β/ ) και έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να μελετηθούν οι κανονισμοί που ισχύουν σήμερα. 12

14 Στην ευρύτερη περιοχή του έργου (Δυτική Μακεδονία) λειτουργεί το σημαντικότερο ηλεκτροπαραγωγικό κέντρο της χώρας (λειτουργούν πέντε σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής από λιγνίτη) και η υποβάθμιση της περιοχής είναι έντονη. Με την εγκατάσταση του αιολικού πάρκου της Φλώρινας που είναι ένα έργο παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ, γίνεται ευκολότερα αντιληπτή η ανάγκη αύξησης της συμμετοχής των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή καθώς είναι μια «καθαρή» μορφή ενέργειας. Στην ευρύτερη περιοχή του υπό μελέτη έργου υπάρχουν περιοχές που είναι ενταγμένες στο Ευρωπαϊκό Οικολογικό Δίκτυο Natura. Επίσης η λίμνη μικρή Πρέσπα που βρίσκεται σε απόσταση μεγαλύτερη από m από το εξεταζόμενο αιολικό πάρκο συμπεριλαμβάνεται στους δέκα υγροτόπους διεθνούς σημασίας της συνθήκης Ramsar ενώ η ευρύτερη περιοχή των Πρεσπών έχει κηρυχθεί ως τοπίο ιδιαίτερου φυσικού κάλους. Ακόμη, υπάρχουν προστατευόμενες περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως καταφύγια άγριας ζωής και ένας τουριστικός προορισμός (χιονοδρομικό κέντρο). Είναι σημαντικό να μελετηθούν οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις καθώς και η επίδραση του αιολικού πάρκου σε αυτές τις περιοχές. Επίσης, έχουν ιδιαίτερη σημασία οι όροι που πρέπει να πληρούνται για την χωροθέτηση όχι μόνο για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος της περιοχής αλλά και του τοπίου που είναι ιδιαίτερα σημαντικό στις περιοχές αυτές. Το έργο βρίσκεται σε μια περιοχή που γνωρίζει πολύ καλά ο μελετητής της εργασίας Πηγές και συγκέντρωση δεδομένων Η συγκέντρωση δεδομένων έγινε κυρίως από άρθρα και στοιχεία στο internet καθώς το αντικείμενο της διπλωματικής εργασίας είναι εποπτικό και όχι εξειδικευμένο ώστε να υπάρχουν σχετικά συγγράμματα (συνοπτική παρουσίαση της αιολικής ενέργειας και της εκμετάλλευσης της). Ειδικά στην Ελλάδα, το αντικείμενο είναι σχετικά καινούργιο και δεν υπάρχει εκτενής βιβλιογραφία στα ελληνικά γι αυτό. Για το αιολικό πάρκο της Φλώρινας και τις περιβαλλοντικές του επιπτώσεις χρησιμοποιήθηκε «η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων του αιολικού πάρκου Τούμπα Ανθοβούνι». 13

15 Κεφάλαιο 2 Αιολική ενέργεια 2.1. Ανάγκη εκμετάλλευσης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας Σήμερα, είναι κοινά αποδεκτό ότι η παγκόσμια αλλαγή του κλίματος αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες απειλές για το μέλλον της ανθρωπότητας. Η αλλαγή αυτή οφείλεται κατά κύριο λόγο στις εκπομπές των λεγομένων «αερίων του θερμοκηπίου» που συνοδεύουν αναπόφευκτα την παραγωγή ενέργειας από συμβατικά καύσιμα (άνθρακες, πετρέλαιο, φυσικό αέριο) και τις μεταφορές. Έτσι, είναι επιτακτική η ανάγκη για αύξηση της συμμετοχής των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (υδροηλεκτρική, αιολική, ηλιακή, βιομάζα, γεωθερμική) με την εγκατάσταση αντίστοιχων μονάδων παραγωγής, σε καταλλήλως επιλεγμένες θέσεις για την αντιμετώπιση του φαινομένου των κλιματικών αλλαγών. Η οποιαδήποτε μορφή ανάπτυξης, επομένως, που αναπόφευκτα σημαίνει κατανάλωση ενέργειας, θα πρέπει να εξετάζεται σε συνδυασμό με τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις που προκαλεί και να κυμαίνεται στα πλαίσια της αειφόρου ανάπτυξης. Και αυτό, γιατί η αειφόρος ανάπτυξη είναι η ανάπτυξη η οποία μπορεί να συνεχιστεί και στο μέλλον καλύπτοντας τις σημερινές ανάγκες χωρίς όμως να βλάπτεται η δυνατότητα των επερχομένων γενεών να καλύψουν και αυτές τις δικές τους ανάγκες. Αυτή η απαίτηση της αειφόρου ανάπτυξης από τη μια, αλλά και οι διάφορες διαταραχές στη διαθεσιμότητα και την τιμή των συμβατικών καυσίμων από την άλλη, υπαγορεύουνε κατά μονοσήμαντο τρόπο την αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό. Παρόλα αυτά, σε όλο τον κόσμο μέχρι πριν από λίγα χρόνια η διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας προχωρούσε με αργά σχετικά βήματα. Υπήρχε γενικά μία δυσπιστία προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δυσπιστία των κυβερνήσεων, των εταιρειών ηλεκτροπαραγωγής, των διαφόρων επιχειρήσεων, και των μεμονωμένων ατόμων. Η αιτία σχετίζεται με ένα διαστρεβλωμένο τρόπο με τον οποίο υπολογίζονται τα κόστη και οι τιμές της ενέργειας που παράγεται με διάφορους τρόπους. Πρώτα απ' όλα, στο συμβατικό τρόπο κοστολόγησης της ενέργειας δεν λαμβάνεται υπόψη το λεγόμενο εξωτερικό κόστος, π.χ. οι βλάβες στην υγεία, το κόστος της ρύπανσης της ατμόσφαιρας, το κόστος του καθαρισμού κ.λ.π. Συνήθως αυτές οι δαπάνες δεν χρεώνονται στους καταναλωτές, τις 14

16 αναλαμβάνουν κυβερνήσεις και αυτό σημαίνει ότι γίνεται μια άδηλη επιδότηση των τεχνολογιών εκείνων που προκαλούν ρύπανση. Επίσης, πρακτικώς όλες οι τεχνολογίες που χρησιμοποιούν τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έχουν χαμηλό κόστος λειτουργίας αλλά θέλουν αρχικά μια σχετικά μεγάλη αρχική επένδυση. Τα κεφάλαια γι' αυτή την αρχική επένδυση, αν και όπου είναι διαθέσιμα, θεωρούνται από τους χρηματοδότες επενδύσεις υψηλού κινδύνου. Αυτό σημαίνει ότι έχουν μικρούς χρόνους αποπληρωμής και μεγάλα επιτόκια, με αποτέλεσμα η ενέργεια που παράγεται από τις ανανεώσιμες πηγές και χρηματοδοτείται με αυτούς του όρους να είναι δυσανάλογα επιβαρημένη. Αυτές οι επισημάνσεις σιγά σιγά αρχίζουν να λαμβάνονται υπόψη και στις νομοθεσίες διαφόρων χωρών ή σε διάφορες αποφάσεις και προτάσεις διαφόρων διεθνών οργανισμών ή συνεδρίων. Ευτυχώς σήμερα, η αδράνεια όσον αφορά την αξιοποίηση των ΑΠΕ αρχίζει να εγκαταλείπεται. Είναι αισιόδοξο το γεγονός πως σε ολόκληρο τον κόσμο συντελείται την παρούσα χρονική περίοδο μια αληθινή κοσμογονία όσον αφορά τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) και ιδιαίτερα την αιολική και την ηλιακή ενέργεια. Οι ΑΠΕ έχουν αναδειχθεί σήμερα ως κύρια συνιστώσα της διεθνούς ενεργειακής και περιβαλλοντικής πολιτικής αλλά και ως ένα εξαιρετικά δυναμικό επενδυτικό μέσο για την τόνωση της ανάπτυξης και της απασχόλησης. [1] 2.2. Ευρωπαϊκοί και εθνικοί στόχοι Η ανάπτυξη των ΑΠΕ, σήμερα, αποτελεί βασική προτεραιότητα της πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης με στόχο την προστασία του περιβάλλοντος (Λευκή Βίβλος «Ενέργεια για το Μέλλον», 1997) και την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού (Green Paper «Στρατηγική για την Ασφάλεια της παροχής Ενέργειας», 2002). Επίσης, σύμφωνα με το Πρωτόκολλο του Κιότο (1998), προβλέπεται μείωση των εκπομπών των Αερίων του Θερμοκηπίου στην Ε.Ε κατά 8% το από τα επίπεδα του H Ελλάδα έχει αναλάβει για την περίοδο την υποχρέωση συγκράτησης της αύξησης των εκπομπών της στο + 25% σε σχέση με τις εκπομπές βάσης, προωθώντας, μεταξύ άλλων, για το σκοπό αυτό και τη χρήση ΑΠΕ για την παραγωγή ηλεκτρισμού και θερμότητας. Πέραν αυτών υπάρχουν και άλλες δεσμεύσεις, όπως: Στη Πράσινη Βίβλο για την ασφάλεια της ενεργειακής τροφοδοσίας COM (2000), αναφέρεται ότι οι εθνικές, περιφερειακές και τοπικές κανονιστικές διατάξεις, θα πρέπει να προσαρμοστούν σε επίπεδο πολεοδομικού σχεδιασμού και χρήσεων γης, προκειμένου να δοθεί σαφής προτεραιότητα στην εγκατάσταση μονάδων ΑΠΕ για ηλεκτροπαραγωγή. Στην εγκεκριμένη από την Ελληνική Κυβέρνηση Ελληνική Στρατηγική προς τη Βιώσιμη Ανάπτυξη (2002). 15

17 Επίσης, με βάση την Οδηγία 2001/77/ΕΚ, έχει τεθεί ως στόχος μέχρι το 2010, το 22,1% της συνολικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στην Ε.Ε. να προέρχεται από ΑΠΕ. Ειδικά για την Ελλάδα και σύμφωνα με τους στόχους όπως αυτοί προσδιορίζονται στον Ν. 3468/2006 το ποσοστό συμμετοχής των ΑΠΕ στην ακαθάριστη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας πρέπει να ανέλθει, μέχρι το 2010, σε 20,1 % και, μέχρι το 2020, σε 29% αντιστοίχως. [2] Οι προσπάθεια ενίσχυσης της ανάπτυξης των ΑΠΕ φαίνεται και από τις πρόσφατες εξελίξεις στον τομέα αυτό που είναι: Η ψήφιση της νέας Κοινοτικής Οδηγίας για τις ΑΠΕ, με δεσμευτικούς ποσοτικούς στόχους και υποχρεώσεις των Κρατών-Μελών για το έτος Η ίδρυση, από 75 αρχικά χώρες (και πολύ περισσότερες στη συνέχεια), του Διεθνούς Οργανισμού Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (IRENA). Η εξαγγελία ενός γιγαντιαίου «Πράσινου Προγράμματος» στις ΗΠΑ, που θα περιλαμβάνει επενδύσεις 150 δισ. δολαρίων στην πράσινη ενέργεια, μέσα στα επόμενα 10 χρόνια και φιλοδοξεί να δημιουργήσει 5 εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας. Οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για ένα νέο επενδυτικό πακέτο 5 δισ. για τη στήριξη της Ευρωπαϊκής οικονομίας, με επενδύσεις 3,5 δισ. στην ενέργεια, από τα οποία μισό δισ. αφορούν αποκλειστικά την προώθηση της κατασκευής υπεράκτιων αιολικών πάρκων. [3] 2.3. Αιολικό δυναμικό Η αιολική ενέργεια είναι η ενέργεια που περικλείει ο άνεμος και η οποία μπορεί να αξιοποιηθεί με κατάλληλους μηχανισμούς και διατάξεις. Είναι μια θυγατρική μορφή της ηλιακής ενέργειας αφού το 2% περίπου της ηλιακής ενέργειας που προσπίπτει στη γη μετατρέπεται σε κινητική ενέργεια των αερίων μαζών. Πρόκειται για μηχανική ενέργεια υψηλής ποιότητος που προσφέρεται για μετατροπή σε ηλεκτρική ενέργεια ή σε χρήσιμη μηχανική ενέργεια. Αυτό το 2% της ηλιακής ενέργειας που μετατρέπεται σε κινητική ενέργεια των αερίων μαζών είναι πρακτικά άφθονη ενέργεια, είναι εκατοντάδες φορές μεγαλύτερη από τις ενεργειακές ανάγκες της ανθρωπότητας, αλλά βέβαια δεν είναι όλη χρησιμοποιήσιμη. Μικρό ποσοστό αυτής της ενέργειας αντιστοιχεί σε μεγάλης ταχύτητα ανέμους, όπου σε κατάλληλες θέσεις στην επιφάνεια της γης, είναι άμεσα αξιοποιήσιμη. Αυτό όμως το ποσοστό σε απόλυτα νούμερα δεν είναι καθόλου αμελητέο. Το τοπικό αιολικό δυναμικό, που είναι ουσιαστικά η διαθέσιμη αιολική ενέργεια σε κάποιο τόπο, μεταβάλλεται από θέση σε θέση μερικές φορές πολύ απότομα. Αυτό δυσχεραίνει την εκτίμηση του αιολικού δυναμικού ολόκληρης της περιοχής ενώ κάνει αναγκαία μια λεπτομερή, προσεκτική μελέτη προκειμένου να αποφασιστεί που θα εγκατασταθούν οι 16

18 αιολικές μηχανές. Περιοχές όπου έχουμε περιόδους πολύ υψηλού ανέμου, ενίοτε καταστρεπτικούς, και παρεμβάλλονται σε αυτές μακρές περίοδοι άπνοιας, δεν είναι κατάλληλες για εγκατάσταση αιολικών μονάδων. Σε μια τέτοια περιοχή, μια αιολική μηχανή για ένα μεγάλο διάστημα δεν θα δούλευε, διότι δεν θα υπήρχε αρκετός άνεμος, και για ένα επίσης μεγάλο χρονικό διάστημα θα είχε ακινητοποιηθεί για λόγους προφύλαξης, για να μην σπάσει από τον πολύ δυνατό άνεμο. Στην αιολική ενέργεια επιδιώκεται το αντίθετο, δυνατοί αλλά όχι καταστρεπτικοί άνεμοι και όσο το δυνατόν λιγότερες ώρες άπνοιας. Υπάρχουν πάρα πολλές αιολικές εγκαταστάσεις οι οποίες απέβησαν ασύμφορες λόγω επιπόλαιης επιλογής της θέσης των αιολικών μηχανών. Και αυτό δυσφημίζει την αιολική ενέργεια ως αναξιόπιστη καθώς δεν αποδίδει η επένδυση. Είναι σαν να ανοίγει κανείς ένα λιγνιτωρυχείο σε περιοχή που δεν έχει λιγνίτη και μετά να ισχυρίζεται ότι ο λιγνίτης δεν είναι αξιόπιστη πηγή ενέργειας. Επίσης στην περίπτωση που έχει κανείς, όχι μια μονωμένη αιολική μηχανή αλλά ένα αιολικό πάρκο, χρειάζεται μελέτη για να υπολογιστεί η θέση στην οποία θα εγκατασταθούν οι μηχανές. Αυτές, ιδίως αν είναι τοποθετημένες κοντά - κοντά, κόβουν τον αέρα η μία της άλλης χωρίς να αποδίδουν την ενέργεια που αναμένεται. [1] Οφέλη και μειονεκτήματα της αιολικής ενέργειας Η εξέλιξη του φαινομένου του θερμοκηπίου, απόρροια της συνεχούς αύξησης της κατανάλωσης συμβατικών καυσίμων, καθιστά πλέον επιτακτική την ανάγκη για αύξηση της συμμετοχής των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, όπως έχει ήδη αναφερθεί, και ιδιαίτερα της αιολικής. Αποτελεί τη μοναδική, μη πυρηνική, μεσοπρόθεσμη λύση για την αντιμετώπιση του φαινομένου των κλιματικών αλλαγών. Tα γενικότερα οφέλη που προκύπτουν από τη χρήση της αιολικής ενέργειας είναι πολλά και σημαντικά. Ο άνεμος είναι μια ανεξάντλητη πηγή ενέργειας, η οποία μάλιστα παρέχεται δωρεάν. Αυτό, συντελεί στην εξοικονόμηση των κοιτασμάτων των ορυκτών καυσίμων (πράγμα που δεν είναι καθόλου αμελητέο), 1 MW αιολικής ενέργειας εξοικονομεί περίπου 300 τόνους ισοδύναμου πετρελαίου. Η αιολική ενέργεια είναι, πλέον, μια τεχνολογικά ώριμη και οικονομικά ανταγωνιστική ενεργειακή επιλογή. Δεν χρειάζεται, επίσης, πολύ ενέργεια για να κατασκευαστούνε οι αιολικές μηχανές. Στην τυπική περίπτωση, μια συνηθισμένη αιολική μηχανή τοποθετημένη σε μια καλή θέση, μετά από ένα χρόνο λειτουργίας παράγει περισσότερη ενέργεια από την ενέργεια που ξοδεύτηκε για την κατασκευή της. Είναι φιλική προς το περιβάλλον, καθώς, δεν εκπέμπει κανένα συντελεστή ρύπανσης (CO 2, NO 2, κλπ) που να συντελεί στο φαινόμενο του θερμοκηπίου, ή να δημιουργεί την όξινη βροχή. Δεν υπάρχουν ραδιενεργά κατάλοιπα ούτε οιωνίζουσες ακτινοβολίες όπως με την πυρηνική ενέργεια. Κάθε κιλοβατώρα (KWh) που παράγεται με αιολική ενέργεια και δεν παράγεται από κάποιον συμβατικό σταθμό π.χ. με καύση άνθρακα, δεν ρυπαίνει την 17

19 ατμόσφαιρα με αέρια του θερμοκηπίου και εξοικονομεί περίπου ένα κιλό διοξειδίου του άνθρακα που δεν εκλύεται στην ατμόσφαιρα. Επίσης, η ποσότητα CO 2 που ελκύεται κατά την κατασκευή και εγκατάσταση μιας ανεμογεννήτριας με χρόνο ζωής τα 20 έτη «αποσβένεται» μέσα στους πρώτους 3 με 6 μήνες λειτουργίας της. Δεν επιβαρύνει ούτε το τοπικό περιβάλλον με επικίνδυνους αέριους ρύπους, μονοξείδιο του άνθρακα, διοξείδιο του θείου, καρκινογόνα μικροσωματίδια κ.α., όπως γίνεται με τους συμβατικούς σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Θα πρέπει να σημειωθεί, πως η εκμετάλλευση της αιολικής ενέργειας ενισχύει την ενεργειακή ανεξαρτησία και ασφάλεια μιας χώρας, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό. Βοηθά, επίσης, στην αποκέντρωση του ενεργειακού συστήματος μειώνοντας τις απώλειες μεταφοράς ενέργειας, αλλά, ενισχύει και την τοπική κοινωνία, με προσφορά θέσεων εργασίας και τόνωση της οικονομίας. Τέλος, η αιολική ενέργεια έχει ελάχιστες απαιτήσεις από πλευράς εκτάσεως, γης (μεταξύ των πυλώνων των αιολικών μηχανών, η έκταση μπορεί να χρησιμοποιείται για άλλες χρήσεις γεωργικές ή κτηνοτροφικές). [1] Αντίθετα, τα μειονεκτήματά της εντοπίζονται: α) στη διακύμανση που παρουσιάζει ως προς την απόδοση ισχύος, διακύμανση που οφείλεται στη μεταβαλλόμενη - κατά τη διάρκεια της ημέρας, του μήνα και του έτους - ένταση του ανέμου, β) στη χαμηλή πυκνότητα που παρουσιάζει ως μορφή ενέργειας με συνέπεια να απαιτούνται πολλές ανεμογεννήτριες για την παραγωγή αξιόλογης ισχύος, γ) στο χρόνο που απαιτείται για την έρευνα και τη χαρτογράφηση του αιολικού δυναμικού μεγάλων περιοχών, ώστε να εντοπιστούν τα ευνοϊκά σημεία, δ) στο σχετικά υψηλό κόστος έρευνας και εγκατάστασης των αιολικών συστημάτων και ε) στις επιπτώσεις που έχουν για το περιβάλλον (κυρίως αλλοίωση τοπίου, ηχορύπανση), οι οποίες, όμως, συγκρινόμενες με τις αντίστοιχες των συμβατικών πηγών ενέργειας, θεωρούνται δευτερεύουσας σημασίας και θα αναλυθούν στην παράγραφο 2.4. [4] Ο άνεμος δεν φυσάει συνεχώς, είναι δηλαδή μια διακοπτόμενη πηγή ενέργειας, όπως έχει ήδη αναφερθεί. Μια πρώτη λύση είναι να την χρησιμοποιούμε μόνο όταν φυσάει. Αυτό μπορεί να γίνει σε ορισμένες χρήσεις π.χ. για την αφαλάτωση του θαλασσινού νερού, ή για την άντληση νερού για άρδευση αλλά δεν μπορεί να γίνει για όλες τις χρήσεις. Μια δεύτερη λύση είναι να αποθηκεύει κανείς την ενέργεια που παράγεται από τον άνεμο και αυτό μπορεί να γίνει για μικρά μεν συστήματα με ηλεκτρικούς συσσωρευτές, με μπαταρίες, μετατρέποντας την αιολική ενέργεια σε ηλεκτρική, ή για μεγαλύτερα συστήματα που μπορεί να την αποθηκεύουμε αν οι αιολικές εγκαταστάσεις λειτουργούν σε συνδυασμό με κάποιο υδροηλεκτρικό έργο. Τα αντλητικά συστήματα που υπάρχουν ήδη στο εθνικό δίκτυο της Ελλάδος είναι ουσιαστικά έτοιμες αποθήκες αιολικής ενέργειας. Έτσι η αιολική ενέργεια την νύκτα δεν θα είναι άχρηστη. Είναι η περίπτωση των υβριδικών αιολικών υδροηλεκτρικών πάρκων, που βασίζονται σε μια πολύ απλή ιδέα. Επειδή ο αέρας φυσά συχνά κατά τρόπο μη προβλέψιμο, στις περιπτώσεις όπου η παραγόμενη ενέργεια δεν απορροφάται, μπορεί να 18

20 χρησιμοποιείται για την άντληση νερού από ένα ταμιευτήρα γλυκού ή αλμυρού νερού προς ένα υψηλότερο σημείο, όπου θα αποθηκεύεται και θα παρέχει υδροηλεκτρική ενέργεια όταν υπάρχει ζήτηση. Τέτοια έργα ήδη υπάρχουν στην Κρήτη, τα οποία μάλιστα έχουν προκαλέσει μια νέα μορφή ειδικού οικοτουρισμού κατανεμημένου σε όλη τη διάρκεια του έτους. Τρίτη λύση είναι μία σύγχρονη μέθοδος, η αιολική εγκατάσταση να λειτουργεί παράλληλα, συνεπώς συνδεδεμένη με κάποιο δίκτυο, είτε το μεγάλο δίκτυο της ηπειρωτικής Ελλάδος, είτε κάποιο μικρό δίκτυο σε κάποιο νησί. Σ' αυτή την περίπτωση όταν χρειαζόμαστε ενέργεια και δεν έχουμε άνεμο παίρνουμε ενέργεια από το δίκτυο. [1] Επομένως, επειδή ο τρόπος λειτουργίας των ΑΠΕ είναι στοχαστικός και η παραγωγή τους εξαρτάται αποκλειστικά από τις περιβαλλοντικές συνθήκες και όχι από την ανθρώπινη ανάγκη, για να εξασφαλίζεται η ποιότητα και η διαθεσιμότητα της ηλεκτρικής ισχύος, θα πρέπει η αιολική διείσδυση να είναι κάποιο μικρό σχετικά ποσοστό (ίσο με το 20% της αιολικής εγκατεστημένης ισχύος) με την ταυτόχρονη ύπαρξη σύγχρονων θερμοηλεκτρικών σταθμών που κρατάνε την κοινωνία μακριά από τον φόβο του black out. Αυτό όμως δεν θα πρέπει να αποτελεί δικαιολογία για τη μη εντατική χρήση της αιολικής ενέργειας, γιατί απέχουμε πολύ ακόμα από το ποσοστό των 20% (η μεγαλύτερη διείσδυση είναι στην Άνδρο που είναι μόνο 12%). Επομένως, είναι ανάγκη για μια μεγαλύτερη διείσδυση των ΑΠΕ. [5] Τεχνολογία αιολικής ενέργειας Η αιολική τεχνολογία σήμερα είναι, ίσως, η πιο ώριμη στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Παρ ότι μια αιολική μηχανή μοιάζει απλή, στην πραγματικότητα ενσωματώνει τις τελευταίες τεχνολογικές εξελίξεις στους τομείς των υλικών, της αεροδυναμικής, των ηλεκτρονικών ισχύος και του ψηφιακού ελέγχου. Υπάρχουν, βασικά, δύο ειδών αιολικές μηχανές, μηχανές με κατακόρυφο άξονα περιστροφής του ρότορα και μηχανές με οριζόντιο άξονα. Σήμερα έχουν επιβληθεί πια οι μηχανές με δύο ή τρία πτερύγια οριζοντίου άξονα (σε ποσοστό πάνω από 90%). Τα βασικά μέρη μιας τέτοιας μηχανής, είναι: 1. Ο ρότορας ή φτερωτή. Είναι το σύστημα που παίρνει την ενέργεια από τον άνεμο και την μετατρέπει σε κινητική (περιστροφική) ενέργεια. 2. Η ηλεκτρογεννήτρια. Όλες οι σύγχρονες αιολικές μηχανές, πλέον, δεν χρησιμοποιούνται άντληση του νερού ή για άλεσμα του σιταριού αλλά για παραγωγή ηλεκτρισμού. 3. Το σύστημα μετάδοσης που μεταφέρει την κίνηση από την φτερωτή στην ηλεκτρογεννήτρια, το οποίο περιέχει και έναν πολλαπλασιαστή στροφών. Αυτός είναι απαραίτητος αφού η φτερωτή μιας αιολικής μηχανής γυρίζει με μια συχνότητα μερικών δεκάδων στροφών το λεπτό, ενώ η ηλεκτρογεννήτρια πρέπει να κάνει μερικές εκατοντάδες στοφών το λεπτό (1500, 2000 στροφές). Τα τελευταία χρόνια 19

21 έχουν σχεδιαστεί ειδικές ηλεκτρογεννήτριες για τις οποίες δεν είναι απαραίτητος ο πολλαπλασιαστής στροφών αλλά αυτές είναι ακόμα σχετικά σπάνιες. 4. Το σύστημα ευθυγράμμισης. Οι αιολικές μηχανές οριζόντιου άξονα πρέπει να μπορούν να στρίβουνε όταν αλλάζει η διεύθυνση του ανέμου, έτσι ώστε ο άξονας περιστροφής να είναι πρακτικά παράλληλος με την διεύθυνση του ανέμου. Οι αιολικές μηχανές μπαίνουνε πάντοτε στην κορυφή ενός πυλώνα. Αυτό γίνεται διότι η ταχύτητα του ανέμου μεγαλώνει όσο ανεβαίνουμε σε ύψος και γίνεται περισσότερο ομαλή με λιγότερες ακανόνιστες διακυμάνσεις. Υπάρχει, επίσης, και ένας πίνακας ελέγχου με διάφορα ηλεκτρονικά όργανα στη βάση του στύλου και η θεμελίωση της ανεμογεννήτριας. Μια τυπική ανεμογεννήτρια έχει ισχύ 2 MW (Watt είναι η μονάδα μέτρησης της ενέργειας μια χρονική στιγμή ενώ Wh η συνολική ποσότητα ενέργειας που καταναλώνεται σε μια χρονική περίοδο). Το μέγεθος του πύργου φτάνει περίπου τα 85 m. Μια τέτοια ανεμογεννήτρια σε μια τυπική θέση στην Ελλάδα θα παράγει περίπου KW το χρόνο. Αυτό σημαίνει πως καλύπτει τις ετήσιες ανάγκες περίπου νοικοκυριών και πως αποφεύγεται η εκπομπή τόνων CO 2 και ανάλογων ποσοτήτων SO 2, NO x, PM x (στάχτη και σωματίδια). Η διάρκεια ζωής τους είναι της τάξεως των 20 ετών. Αιολικές μηχανές, κυκλοφορούν πολλές σήμερα στο εμπόριο και υπάρχουν 100 περίπου κατασκευαστές σε όλο τον κόσμο, κυρίως Ευρωπαίοι. Αξίζει να σημειωθεί πως από τους δέκα μεγαλύτερους κατασκευαστές αιολικών μηχανών, οι πέντε είναι Δανοί (το 1997, το 60% των αιολικών μηχανών που πουλήθηκαν, ήταν Δανέζικης κατασκευής). [1] Τα τελευταία δέκα χρόνια έχουν γίνει πολλές βελτιώσεις που αφορούν την δυνατότητα των μηχανών να μετατρέπουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ενέργεια από τον άνεμο σε ηλεκτρική. Ισχυρότεροι ρότορες, μεγαλύτερα σε μήκος, λεπτότερα και πιο ανθεκτικά πτερύγια, βελτιωμένα ηλεκτρονικά ισχύος και ελέγχου καθώς τα ελαφρύτερα, σύνθετα υλικά είναι μερικές από τις βελτιώσεις αυτές. Η πιο εντυπωσιακή αλλαγή στην τεχνολογία των αιολικών μηχανών είναι η συνεχής αύξηση της ισχύος τους. Πριν από 20 χρόνια, μια τυπική ανεμογεννήτρια ήταν της τάξης των 25 KW. Σήμερα, οι αιολικές μηχανές που παράγονται είναι των 750 έως KW. Η μεγαλύτερη μηχανή που παράγεται εμπορικά είναι των KW, διαμέτρου 80 μέτρων και με πύργο περί τα μέτρα. Στο μέλλον, αναμένεται να κατασκευαστούν ακόμη μεγαλύτερες μηχανές (3.000 έως KW), που προορίζονται για θαλάσσια αιολικά πάρκα. Θα πρέπει εδώ να σημειωθεί πως ένα αιολικό πάρκο με ονομαστική ισχύ 100 MW είναι ικανό να παράγει 100 MW κατά τη διάρκεια δυνατών ανέμων αλλά θα παράγει λιγότερα αν η ένταση του ανέμου είναι μικρότερη. Στη διάρκεια του έτους, για παράδειγμα, μπορεί ο μέσος όρος της ενέργειας που θα έχει παράγει να είναι 30 MW. Ο μεγαλύτερος εχθρός των αιολικών πάρκων είναι οι κεραυνοί, στην περίπτωση αυτή λειτουργούν ως αλεξικέραυνα. Η αντικεραυνική προστασία αποτελεί σημαντικό κεφάλαιο στο σχεδιασμό των έργων αυτών. Επίσης υπάρχουν μηχανισμοί διακοπής της λειτουργίας τους 20

22 κατά τη διάρκεια πολύ βίαιων ανέμων (άνω των 9 ή 10 μποφόρ) ιδίως όταν αυτοί συνοδεύονται από καταιγίδες όπου είναι αναμενόμενες οι απότομες αλλαγές της κατεύθυνσης και της έντασης σε ακραίες μορφές ριπών του ανέμου. [6] Οικονομικά μεγέθη των αιολικών εγκαταστάσεων Το κόστος εγκατάστασης αιολικής ενέργειας ανέρχεται σε 700 έως ευρώ ανά KW. Κατά τη διάρκεια λειτουργίας της αιολικής εγκατάστασης το κόστος της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας των αιολικών σε σύγκριση με άλλες τεχνολογίες φαίνεται στον πίνακα 2.1. Η διακύμανση αυτή του κόστους παραγωγής των αιολικών εγκαταστάσεων οφείλεται στις διαφορετικές συνθήκες εγκατάστασης του κάθε έργου, ταχύτητας ανέμου στη θέση εγκατάστασης, κόστους κατασκευής ηλεκτρικού δικτύου, ευκολίας πρόσβασης κλπ. Στις καλύτερες θέσεις, το κόστος παραγωγής των αιολικών είναι συγκρίσιμο (ή και χαμηλότερο) εκείνου των συμβατικών μορφών ενέργειας. Το «εξωτερικό» κόστος (περιβαλλοντικό, κοινωνικό κλπ) των παραπάνω τεχνολογιών, όπως υπολογίστηκε (σε λεπτά του ευρώ) από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα EXTEREN E φαίνεται στον πίνακα 2.2. [6] Πίνακας 2.1: Σύγκριση κόστους παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας αιολικής εγκατάστασης με άλλες τεχνολογίες. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΑΙΟΛΙΚΑ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ ΛΙΓΝΙΤΗΣ ΠΥΡΗΝΙΚΑ ΚΟΣΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 0,04 0,08 ευρώ ανά KWh 0,03-0,05 ευρώ ανά KWh 0,04-0,05 ευρώ ανά KWh 0,06-0,08 ευρώ ανά KWh Πίνακας 2.2: Σύγκριση εξωτερικού κόστους αιολικής εγκατάστασης με άλλες τεχνολογίες. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΑΙΟΛΙΚΑ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ ΛΙΓΝΙΤΗΣ ΠΥΡΗΝΙΚΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ 0,025-0,25 λεπτά ανά ΚW 1,00-4,00 λεπτά ανά ΚW 2,00-15,00 λεπτά ανά ΚW 0,20-0,60 λεπτά ανά ΚW 21

23 Έτσι, παρατηρούμε πως ενώ το κόστος παραγωγής ενέργειας με τις αιολικές εγκαταστάσεις μπορεί να είναι ανταγωνιστικό σε σχέση με τις άλλες τεχνολογίες, το εξωτερικό κόστος είναι αρκετά μικρότερο, με αποτέλεσμα η παραγωγή ενέργειας με αιολικές εγκαταστάσεις να είναι συμφέρουσα αλλά ταυτόχρονα μια από τις πιο φιλικές για το περιβάλλον τεχνολογίες Ιστορική αναδρομή αξιοποίησης της αιολικής ενέργειας Στην αρχαιότητα, η χρήση της αιολικής ενέργειας περιορίζονταν μόνο για την κίνηση των ιστιοφόρων πλοίων. Ο ανεμόμυλος εμφανίζεται μετά τον 11ο αιώνα μ.χ., ενώ οι ανεμογεννήτριες για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας τον 20ο αιώνα. Κατά τη δεκαετία του 1970 η αιολική ενέργεια συγκέντρωσε - όπως και άλλες εναλλακτικές μορφές ενέργειας - το ενδιαφέρον των ερευνητών, λόγω της διεθνούς ενεργειακής κρίσης και της αυξανόμενης ρύπανσης του περιβάλλοντος. Κατά τη δεκαετία του 1980 σημειώθηκε ραγδαία εξέλιξη στην έρευνα για την αιολική ενέργεια και στην τεχνολογία για την εκμετάλλευσή της. Έτσι, μειώθηκε σταδιακά το λειτουργικό κόστος των ανεμογεννητριών, σε επίπεδο που κατέστησε την εκμετάλλευση της αιολικής ενέργειας οικονομικά συμφέρουσα, αντιμετωπίστηκαν ικανοποιητικά τα μηχανολογικά τους προβλήματα και δόθηκε έμφαση στην ασφαλή τους λειτουργία και στην αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών τους επιπτώσεων. Συγκεκριμένα, η απόδοσή τους αυξήθηκε σημαντικά χάρη στη βελτίωση του μηχανολογικού σχεδιασμού τους και της αεροδυναμικής συμπεριφοράς τους, στη χρησιμοποίηση σύγχρονων υλικών κατασκευής και στην εισαγωγή ηλεκτρονικών διατάξεων (μικροεπεξεργαστών και αισθητήρων ελέγχου) στο σύστημα λειτουργίας τους. Οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις των αιολικών συστημάτων (αλλοίωση του τοπίου, διατάραξη του οικοσυστήματος, ηχορύπανση) αντιμετωπίζονται με προσεκτική επιλογή του χώρου εγκατάστασης των αιολικών πάρκων, σωστό σχεδιασμό των ανεμογεννητριών και χωροθέτηση τους, καθώς και με πρωτοποριακές λύσεις, όπως η εγκατάσταση αιολικών πάρκων μέσα στη θάλασσα, σε αβαθείς περιοχές κοντά στις ακτές (οff shοre windparks). Για την αντιμετώπιση του προβλήματος της κυμαινόμενης ισχύος της αιολικής ενέργειας, εφαρμόστηκε ο συνδυασμός ανεμογεννητριών με ηλιακούς φωτοβολταϊκούς σταθμούς, και - ιδιαίτερα στις αναπτυσσόμενες χώρες- με γεννήτριες Ντίζελ (Wind/Diesel Systems) για την παραγωγή ρεύματος, οι οποίες τίθενται σε λειτουργία, όταν η ταχύτητα του ανέμου πέφτει κάτω από το όριο λειτουργίας των ανεμογεννητριών. Ακόμη, ενδιαφέρον παρουσιάζει μία πρωτοποριακή μέθοδος που πρωτοεφαρμόστηκε στη δεκαετία του 1980, σύμφωνα με την οποία, τις ημέρες που το αιολικό δυναμικό μιας περιοχής είναι αυξημένο (μεγάλη ταχύτητα ανέμου), η περίσσεια ισχύος που παράγεται χρησιμοποιείται για τη διάσπαση νερού και την παραγωγή υδρογόνου. Σε ημέρες άπνοιας το υδρογόνο καίγεται σε θερμογεννήτριες, παράγοντας ενέργεια και εκπέμποντας μόνο υδρατμούς στο περιβάλλον. Επίσης, 22

24 αξιοσημείωτη εφαρμογή της αιολικής ενέργειας είναι ο συνδυασμός της με την υδροηλεκτρική ενέργεια: ανεμοκινητήρες που κινούν αντλίες νερού μπορούν τις ημέρες όπου το αιολικό δυναμικό παρουσιάζεται αυξημένο να χρησιμοποιούν την παραγόμενη περίσσεια ισχύος για την αποταμίευση νερού σε ταμιευτήρες που βρίσκονται σε μεγάλο ύψος. Το νερό αυτό μπορεί να χρησιμοποιείται για άρδευση ή σε ημέρες άπνοιας να διατίθεται για την κίνηση υδροστροβίλων και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Από την άλλη πλευρά, για την καλύτερη αξιοποίηση της αιολικής ενέργειας στις χώρες που ανέπτυξαν αντίστοιχα προγράμματα, βασικό παράγοντα αποτέλεσε η χαρτογράφηση του αιολικού δυναμικού, αν και η πραγματοποίησή της ήταν δαπανηρή και χρονοβόρα. Το πρόβλημα, ωστόσο, αυτό επιλύθηκε κατά ένα μεγάλο μέρος με την ανάπτυξη - κατά τη δεκαετία του των αιολικών μοντέλων (αιολικό μοντέλο είναι ένας κατ' εκτίμηση αιολικός χάρτης για μία ευρύτερη περιφέρεια, ο οποίος συντάσσεται με τη βοήθεια αριθμητικών μεθόδων και με βάση τα ανεμολογικά δεδομένα ορισμένων μόνο περιοχών της). Με τον τρόπο αυτό μπορεί σε σύντομο χρόνο να εκτιμηθούν και να επιλεγούν περιοχές με αυξημένο αιολικό δυναμικό, και στη συνέχεια να πιστοποιηθούν οι εκτιμήσεις, με μετρήσεις επί τόπου. Στις αρχές της δεκαετίας του 1980 η παγκόσμια παραγόμενη ισχύς από αιολικά συστήματα ήταν 15 ΜW (Μεγαβάτ). Το 1992, με την ανάπτυξη της τεχνολογίας και την προώθηση των προγραμμάτων αξιοποίησης της αιολικής ενέργειας η ισχύς αυτή, παραγόμενη από περισσότερες από ανεμογεννήτριες, έφτασε τα ΜW. Η χώρα με το μεγαλύτερο ποσοστό εγκατεστημένης αιολικής ισχύος ήταν οι Η.Π.Α. (1723 ΜW το 1992), και ειδικότερα η πολιτεία της Καλιφόρνια όπου σε ολόκληρη την πολιτεία λειτουργούσαν περισσότερες από ανεμογεννήτριες συνολικής ισχύος ΜW, που αντιπροσώπευαν το 1% της συνολικά παραγόμενης ηλεκτρικής της ενέργειας. Από το 1992 άρχισε ο σχεδιασμός για την κατασκευή αιολικών πάρκων και σε άλλες πολιτείες (Ουάσινγκτον, Αϊόβα, Μινεσότα, Μέιν). Δεύτερη χώρα στον τομέα εκμετάλλευσης της αιολικής ενέργειας ήταν η Δανία, η οποία είχε αναπτύξει και την πιο αξιόπιστη τεχνολογία στον τομέα κατασκευής ανεμογεννητριών, κατέχοντας μεγάλο ποσοστό στην αντίστοιχη παγκόσμια αγορά. Η συνολική εγκατεστημένη ισχύς στη Δανία έφτανε τα 360 ΜW, που αντιπροσώπευαν το 2% των ενεργειακών της αναγκών. Ακολουθούσαν η Ολλανδία, η Γερμανία, η Μ. Βρετανία, η Ισπανία, η Ιταλία, η Γαλλία, το Βέλγιο (η συνολική εγκατεστημένη αιολική ισχύς στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 1992 ήταν 862 ΜW) και η Ινδία, ενώ ανάλογα προγράμματα αναπτύσσονταν στη Ρωσία και την Κίνα. Ακόμη, στις αρχές της δεκαετίας του 1990 άρχισαν να λειτουργούν στη Δανία και την Ολλανδία τα πρώτα αιολικά πάρκα μέσα στη θάλασσα (οff shοre windparks), σε αβαθείς περιοχές κοντά στις ακτές. Οι εγκαταστάσεις αυτές, που αρχικά περιλάμβαναν μικρό αριθμό ανεμογεννητριών και ηλεκτροδοτούσαν μικρές κοντινές περιοχές, επέφεραν- λόγω της απομακρυσμένης θέσης 23

25 τους- πολύ λιγότερες επιπτώσεις στο περιβάλλον από ό,τι οι αντίστοιχες εγκαταστάσεις της στεριάς. Παράλληλα, χάρη στην απουσία φυσικών εμποδίων παρουσίαζαν σημαντικά αυξημένη απόδοση. Στην Ελλάδα, οι έρευνες και οι προσπάθειες για αξιοποίηση του αιολικού δυναμικού άρχισαν κατά το τέλος της δεκαετίας του Στο πρώτο στάδιο έγιναν μετρήσεις του αιολικού δυναμικού των πιο ευνοϊκών περιοχών και συντάχθηκε η μελέτη ΑΙΟΛΟΣ με τη συνεργασία της Διεύθυνσης Εναλλακτικών Μορφών Ενέργειας (ΔΕΜΕ), της ΔΕΗ και πανεπιστημίων της χώρας. Από το 1982 έως το 1994 εγκαταστάθηκαν ανεμογεννήτριες στην Άνδρο, τα Ψαρά, τη Σάμο, τη Χίο, την Κρήτη, την Εύβοια, τη Σαμοθράκη, την Ικαρία, την Κάρπαθο, τη Λήμνο, την Κύθνο και τη Σκύρο, οι οποίες παρήγαγαν συνολικά ισχύ 27 ΜW. Το πρώτο αιολικό πάρκο κατασκευάστηκε στην Κύθνο και άρχισε να λειτουργεί το 1982 περιλαμβάνοντας 5 ανεμογεννήτριες, συνολικής ισχύος αρχικά 20 ΚW και αργότερα 33 ΚW. Το 1991 στο πλαίσιο ενός δεκαετούς αναπτυξιακού προγράμματος που εξήγγειλε η ΔΕΗ, υπογράφηκαν συμβάσεις για την κατασκευή αιολικών πάρκων στη Σάμο (2 ΜW), τη Χίο (2 ΜW), την Άνδρο (1,5 ΜW), τη Λέσβο (2 ΜW), τα Ψαρά (2 ΜW), την Εύβοια (5 ΜW) και την Κρήτη (5 ΜW) με 50% χρηματοδότηση από τα κοινοτικά προγράμματα ΜΟΠ (Μεσογειακά Ολοκληρωμένα Προγράμματα) και VΑLΟRΕΝ. Το αιολικό πάρκο της Εύβοιας, που τέθηκε σε λειτουργία το 1993 με 17 ανεμογεννήτριες, και το δίδυμό του στη Σητεία Κρήτης ήταν δύο από τα μεγαλύτερα αιολικά πάρκα της Μεσογείου. Σε αυτά περιλαμβάνεται από το 1990 το αιολικό πάρκο της Σαμοθράκης, ισχύος 220 ΚW, που αποτελείται από 4 ανεμογεννήτριες. Μέχρι το 1994 είχαν εγκατασταθεί συνολικά 13 αιολικά πάρκα σε νησιά του Αιγαίου και μέχρι το 1996 υπήρχαν εγκατεστημένες 156 αιολικές μηχανές Από το 1995 δικαίωμα κατασκευής και λειτουργίας αιολικών μονάδων (όπως και μονάδων άλλων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας) έχουν, εκτός από τη ΔΕΗ, και ιδιώτες, οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης κ.λπ. είτε για δική τους χρήση (ιδιοπαραγωγοί) είτε για εκμετάλλευση. Συνέπεια αυτού του νόμου, ήταν ότι υποβλήθηκε ένας πολύ μεγάλος αριθμός αιτήσεων, που αφορούσαν την εγκατάσταση εκατοντάδων συνολικά MW, με συνολική επένδυση εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δραχμών. Βέβαια, υπήρξαν και προβλήματα σε σχέση με το νόμο, διαμαρτυρίες για γραφειοκρατικές ταλαιπωρίες και αδικαιολόγητες καθυστερήσεις. Παρόλα αυτά, όμως, στα πλαίσια αυτού του νόμου είχε εγκριθεί η εγκατάσταση 22 αιολικών MW, που ήταν μια αρχή και μια αισιόδοξη εξέλιξη για την Ελλάδα η οποία έχει πολύ καλό αιολικό δυναμικό και μεγάλα περιθώρια ανάπτυξης της αιολικής ενέργειας. [4] Κατάσταση στην Ευρώπη και στον κόσμο σήμερα Στο τέλος του 2008 η ηλεκτρική ισχύς του συνόλου των αιολικών εγκαταστάσεων στην ΕΕ ανήλθε στα MW. Αντιστοιχεί σε αύξηση 15% από το έτος 2007 ενώ παράλληλα, εργαζόμενοι απασχολούνται άμεσα ή έμμεσα στην αιολική βιομηχανία και οι 24

Η ΕΞΥΠΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΜΑΣ

Η ΕΞΥΠΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΜΑΣ Η ΕΞΥΠΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΜΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Για περισσότερες πληροφορίες απευθυνθείτε στα site: ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Ενέργεια & Περιβάλλον Το ενεργειακό πρόβλημα (Ι) Σε τι συνίσταται το ενεργειακό πρόβλημα; 1. Εξάντληση των συμβατικών ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση Ενεργειακή πολιτική για την Ελλάδα: σύγκλιση ή απόκλιση από την Ευρωπαϊκή προοπτική; Π. Κάπρου, Καθηγητή ΕΜΠ Εισαγωγή Πρόσφατα δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, η έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE)

Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE) Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE) ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ (ΣΒΕΑΚ-ISEAP CRETE) Η Περιφέρεια Κρήτης και το Ενεργειακό

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινο & Κοινωνικό Επιχειρείν

Πράσινο & Κοινωνικό Επιχειρείν Πράσινο & Κοινωνικό Επιχειρείν 1 Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) Eίναι οι ενεργειακές πηγές (ο ήλιος, ο άνεμος, η βιομάζα, κλπ.), οι οποίες υπάρχουν σε αφθονία στο φυσικό μας περιβάλλον Το ενδιαφέρον

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04)

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη (ΠΕ02) Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) Β T C E J O R P Υ Ν Η Μ Α Ρ Τ ΤΕ Α Ν Α Ν Ε Ω ΣΙ Μ ΕΣ Π Η ΓΕ Σ ΕΝ Ε Ρ ΓΕ Ι Α Σ. Δ Ι Ε Ξ Δ Σ Α Π ΤΗ Ν Κ Ρ Ι ΣΗ 2 Να

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ορισμός «Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) είναι οι μη ορυκτές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δηλαδή η αιολική, η ηλιακή και η γεωθερμική ενέργεια, η ενέργεια κυμάτων, η παλιρροϊκή ενέργεια, η υδραυλική

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, εκπονήθηκε στο πλαίσιο εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Ενεργειακής Πολιτικής σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 Φεβρουαρίου 2013 Εισήγηση του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιάννη ΜΑΧΑΙΡΙ Η Θέμα: Ενεργειακή Πολιτική Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Η ενέργεια μοχλός Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΠΗΓΕΣ / ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος

ΘΕΜΑ : ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΠΗΓΕΣ / ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος ΘΕΜΑ : ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΠΗΓΕΣ / ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑ; Η ενέργεια υπάρχει παντού παρόλο που δεν μπορούμε να την δούμε. Αντιλαμβανόμαστε την ύπαρξη της από τα αποτελέσματα της.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Προβλήματα και προοπτικές Π. Μουρούζης Υπεύθυνος Ε.Κ.Φ.Ε. Κέρκυρας Ενέργεια: το κλειδί της ευημερίας αλλά και η αιτία των πολέμων 2/40 Πώς ένας άρχοντας απολάμβανε

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Π.Κ. Χαβιαρόπουλος Μάρτιος 2011

ρ. Π.Κ. Χαβιαρόπουλος Μάρτιος 2011 Το Εθνικό Σχέδιο ράσης για τις ΑΠΕ 2010-2020 καιτο Υποστηρικτικό του Θεσµικό Πλαίσιο ρ. Π.Κ. Χαβιαρόπουλος Επικεφαλής Υπηρεσίας ΑΠΕ, ΥΠΕΚΑ Μάρτιος 2011 1 Εθνικό Σχέδιο ράσης ΑΠΕ (2010-2020) 2020) Ηχώραµαςπαρουσίασετοκαλοκαίριτου

Διαβάστε περισσότερα

1. ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ. 1.1 Γενικά

1. ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ. 1.1 Γενικά 1. ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ 1.1 Γενικά Ο τοµέας της ενέργειας συνιστά σηµαντικό παράγοντα ανάπτυξης της Ελληνικής οικονοµίας. Η σηµερινή περίοδος αποτελεί τµήµα µίας µακράς µεταβατικής φάσης προς την «οικονοµία χαµηλού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικοί Στόχοι και Πολιτική για την Προώθηση των ΑΠΕ

Εθνικοί Στόχοι και Πολιτική για την Προώθηση των ΑΠΕ Εθνικοί Στόχοι και Πολιτική για την Προώθηση των ΑΠΕ Κωνσταντίνος Ξήχειλος Αν. Διευθυντής Υπηρεσίας Ενέργειας Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού Παρασκευή, 5 Ιουνίου 2015 Γραφεία

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός ξενοδοχείων στην Κρήτη με μηδενικές εκπομπές CO 2 λόγω της χρήσης ενέργειας σε αυτά

Σχεδιασμός ξενοδοχείων στην Κρήτη με μηδενικές εκπομπές CO 2 λόγω της χρήσης ενέργειας σε αυτά Σχεδιασμός ξενοδοχείων στην Κρήτη με μηδενικές εκπομπές CO 2 λόγω της χρήσης ενέργειας σε αυτά Γιάννης Βουρδουμπάς ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ Τμήμα Φυσικών πόρων και περιβάλλοντος ΠΕΡΙΛΗΨΗ Τα κτίρια των ξενοδοχείων στην

Διαβάστε περισσότερα

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής»

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» «Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» Δρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής του Ecocity Υπεύθυνος της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών & Διαχείρισης του

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική αγορά φωτοβολταϊκών

Ελληνική αγορά φωτοβολταϊκών Ελληνική αγορά φωτοβολταϊκών Προοπτικές και εμπόδια Σύνδεσμος Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) www.helapco.gr Workshop Φωτοβολταϊκών ΙΕΝΕ Αθήνα, 12 Νοεμβρίου 2008 Ήλιος: η τελική λύση Φωτοβολταϊκά Ο ταχύτερα

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία αδειοδότησης και λειτουργίας έργων ΑΠΕ στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά Λέσβο, Λήμνο & Χίο-Οινούσες- Ψαρά

Στοιχεία αδειοδότησης και λειτουργίας έργων ΑΠΕ στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά Λέσβο, Λήμνο & Χίο-Οινούσες- Ψαρά Στοιχεία αδειοδότησης και λειτουργίας έργων ΑΠΕ στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά Λέσβο, Λήμνο & Χίο-Οινούσες- Ψαρά Α. Ζαμπέλη, Οικονομολόγος Σ. Πανταβού, Μηχ/νος Μηχ/κος Η παρουσίαση με μια ματιά Εθνικός στόχος

Διαβάστε περισσότερα

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο»

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» 1. Εθνικό πλαίσιο επενδύσεων σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Σκοπός του νέου νόμου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (νόμος 3468/2006 ΑΠΕ)

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΑΙΟΛΙΚΗ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε.

ΥΔΡΟΑΙΟΛΙΚΗ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε. ΥΔΡΟΑΙΟΛΙΚΗ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε. EEN HELLAS S.A. (EDF( group) ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΒΡΙΔΙΚΟΥ ΣΤΑΘΜΟΥ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ, ΕΓΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΗΣ ΙΣΧΥΟΣ 100MW 90,1MW Αιολικά Πάρκα 100 MW Aνάστροφο Αντλησιοταμιευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Οι πρωτοβουλίες της Τράπεζας Πειραιώς

ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Οι πρωτοβουλίες της Τράπεζας Πειραιώς ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Οι πρωτοβουλίες της Τράπεζας Πειραιώς Βρ. Ζάβρας Μονάδα Περιβάλλοντος Τράπεζας Πειραιώς greenbanking@piraeusbank.gr EnergyRes - Αθήνα, 11 Απριλίου 2008 Τεχνολογικές και

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστικά στοιχεία αγοράς φωτοβολταϊκών για το 2014

Στατιστικά στοιχεία αγοράς φωτοβολταϊκών για το 2014 Στατιστικά στοιχεία αγοράς φωτοβολταϊκών για το 2014 2 2 2015 Το 2014 ήταν μια πολύ κακή χρονιά για την αγορά φωτοβολταϊκών στην Ελλάδα. Εγκαταστάθηκαν ελάχιστα συστήματα (το μέγεθος της αγοράς ήταν μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Oι σύγχρονες δυνατότητες στον τομέα της ενέργειας

Oι σύγχρονες δυνατότητες στον τομέα της ενέργειας Oι σύγχρονες δυνατότητες στον τομέα της ενέργειας Συμβατικές πηγές ενέργειας Η Ελλάδα είναι μια χώρα πλούσια σε ενεργειακές πηγές, όπως ο λιγνίτης (Πτολεμαΐδα, Μεγαλόπολη). Βρίσκεται στη 2η θέση στα λιγνιτικά

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Μπουλαξής, Ειρήνη Παντέρη. Ομάδα ΜΔΝ Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας

Νίκος Μπουλαξής, Ειρήνη Παντέρη. Ομάδα ΜΔΝ Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Νίκος Μπουλαξής, Ειρήνη Παντέρη Ομάδα ΜΔΝ Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Η παρουσίαση με μια ματιά Ευρωπαϊκός και εθνικός στόχος για ΑΠΕ Παρούσα κατάσταση στην Ελλάδα και ιδίως στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Λύσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας

Λύσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας Λύσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας Φωτοβολταϊκά Αστείρευτη ενέργεια από τον ήλιο! Η ηλιακή ενέργεια είναι μια αστείρευτη πηγή ενέργειας στη διάθεση μας.τα προηγούμενα χρόνια η τεχνολογία και το κόστος παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας GRV Energy Solutions S.A Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές Σκοπός της GRV Ενεργειακές Εφαρμογές Α.Ε. είναι η κατασκευή ενεργειακών συστημάτων που σέβονται το περιβάλλον με εκμετάλλευση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΜΟΣ: Η ΜΕΓΑΛΗ ΜΑΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΑΝΕΜΟΣ: Η ΜΕΓΑΛΗ ΜΑΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ Η AIR-SUN A.E.B.E δραστηριοποιείται στον χώρο της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Αιολικό και Ηλιακό δυναμικό και επεκτείνεται στο χώρο των ενεργειακών και περιβαλλοντικών τεχνολογιών γενικότερα. Το

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα Ενότητες: 1.1 Η παροχή θερμικής ενέργειας στα κτίρια 1.2 Τα συστήματα της σε ευρωπαϊκό & τοπικό επίπεδο 1.3 Το δυναμικό των συστημάτων της 1.1

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη αιολικού πάρκου 100 MW στη Ν. Γυάρο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΔΟΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε.

Ανάπτυξη αιολικού πάρκου 100 MW στη Ν. Γυάρο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΔΟΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. Ανάπτυξη αιολικού πάρκου 100 MW στη Ν. Γυάρο Δραστηριότητες εταιρείας Ο όμιλος της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΔΟΜΙΚΗΣ ΤΕΒ έχει δραστηριοποιηθεί έντονα σε όλο το φάσμα των έργων ενέργειας και περιβάλλοντος μέσω της,

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/)

Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/) Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/) Το ελληνικό κράτος το 1994 με τον Ν.2244 (ΦΕΚ.Α 168) κάνει το πρώτο βήμα για τη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από τρίτους εκτός της

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ!

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ: Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΑΞΙΑ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΕΤΑΙ - Μια εταιρία δεν μπορεί να θεωρείται «πράσινη» αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική αγορά φωτοβολταϊκών Προοπτικές και εµπόδια

Ελληνική αγορά φωτοβολταϊκών Προοπτικές και εµπόδια Ελληνική αγορά φωτοβολταϊκών Προοπτικές και εµπόδια Σύνδεσµος Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) www.helapco.gr ΤΕΕ Χανιά, 22 Μαΐου 2009 Σύνδεσµος Εταιριών Φωτοβολταϊκών ΣΕΦ 6 ιδρυτικά µέλη το 2002 49 µέλη σήµερα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΔΕΗΑνανεώσιμεςστοδρόμοτηςΠράσινης Ανάπτυξης

ΗΔΕΗΑνανεώσιμεςστοδρόμοτηςΠράσινης Ανάπτυξης Η Αιολική Ενέργεια στην Ελλάδα- Αγορά και Εξελίξεις ΗΔΕΗΑνανεώσιμεςστοδρόμοτηςΠράσινης Ανάπτυξης Δρ. Δημήτριος Β. Κανελλόπουλος Διευθυντής Αιολικής Ενέργειας 20 Απριλίου 2010 ΔΕΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ Α.Ε. 1 Θέματα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΙΣΔΥΣΗ ΑΙΟΛΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΔΙΕΙΣΔΥΣΗ ΑΙΟΛΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΔΙΕΙΣΔΥΣΗ ΑΙΟΛΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Στάθης Παπαχριστόπουλος Διπλ. Χημικός Μηχανικός ΜSc MBA Προϊστάμενος Τμήματος Επιστημονικοτεχνικής Υποστήριξης και Υλοποίησης Προγραμμάτων ΠΤΑ/ΠΔΕ Αναπληρωτής Δ/ντής

Διαβάστε περισσότερα

Ανεµογεννήτριες. Γιάννης Κατσίγιαννης

Ανεµογεννήτριες. Γιάννης Κατσίγιαννης Ανεµογεννήτριες Γιάννης Κατσίγιαννης Ισχύςαέριαςδέσµης Ηισχύς P air µιαςαέριαςδέσµηςείναιίσηµε: P air 1 = ρ 2 A V 3 όπου: ρ: πυκνότητααέρα Α: επιφάνεια (για µια ανεµογεννήτρια αντιστοιχεί στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Η Γεωθερμία στην Ελλάδα

Η Γεωθερμία στην Ελλάδα ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Η Γεωθερμία στην Ελλάδα Ομάδα Παρουσίασης Επιβλέπουσα Θύμιος Δημήτρης κ. Ζουντουρίδου Εριέττα Κατινάς Νίκος Αθήνα 2014 Τι είναι η γεωθερμία; Η Γεωθερμική ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας 1 Η ΕΛΕΑΒΙΟΜ και ο ρόλος της Η Ελληνική Εταιρία (Σύνδεσμος) Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΑΛΑΤΩΣΗ ΜΕ ΑΠΕ ΣΤΑ ΑΝΥ ΡΑ ΝΗΣΙΑ

ΑΦΑΛΑΤΩΣΗ ΜΕ ΑΠΕ ΣΤΑ ΑΝΥ ΡΑ ΝΗΣΙΑ ΑΦΑΛΑΤΩΣΗ ΜΕ ΑΠΕ ΣΤΑ ΑΝΥ ΡΑ ΝΗΣΙΑ. Ασηµακόπουλος, Α. Καρταλίδης και Γ. Αραµπατζής Σχολή Χηµικών Μηχανικών, ΕΜΠ Ηµερίδα ProDES 9 Σεπτεµβρίου 2010 Υδροδότηση Κυκλάδων και ωδεκανήσων Προβληµατική κάλυψη αναγκών

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτικό πρόγραμμα με μονάδα αφαλάτωσης και παραγωγή υδρογόνου από ΑΠΕ στην Ίο

Πιλοτικό πρόγραμμα με μονάδα αφαλάτωσης και παραγωγή υδρογόνου από ΑΠΕ στην Ίο Πιλοτικό πρόγραμμα με μονάδα αφαλάτωσης και παραγωγή υδρογόνου από ΑΠΕ στην Ίο Γιώργος Κάραλης, Δρ Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ Μάνος Ζούλιας, Δρ Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ Γενικά (χαρακτηριστικά και ανάγκες νησιών)

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή αποδοτικότητα στο δομημένο περιβάλλον

Ενεργειακή αποδοτικότητα στο δομημένο περιβάλλον Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Ενεργειακή αποδοτικότητα στο δομημένο περιβάλλον Εξοικονόμηση Ενέργειας Στα Κτίρια Πάρος 15 Οκτωβρίου 2012 Ελπίδα Πολυχρόνη Μηχανολόγος Μηχανικός M.Sc.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΣΤΙΣ ΑΠΕ»

ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΣΤΙΣ ΑΠΕ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ & ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ «ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΣΤΙΣ ΑΠΕ» Λουκάς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΙΟΛΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΤΗΣ 1ης ΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΑΙΟΛΙΚΩΝ ΠΑΡΚΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΥΠΕΚΑ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΙΟΛΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΤΗΣ 1ης ΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΑΙΟΛΙΚΩΝ ΠΑΡΚΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΥΠΕΚΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΙΟΛΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΤΗΣ 1ης ΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΑΙΟΛΙΚΩΝ ΠΑΡΚΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΥΠΕΚΑ Κ. Γκαράκης Εργαστήριο ΑΠΕ / Τµήµα Ενεργειακής Τεχνολογίας / ΤΕΙ Αθήνας Αγ. Σπυρίδωνος

Διαβάστε περισσότερα

Η Πρόκληση της Ανάπτυξης Ηλιοθερμικών Σταθμών Ηλεκτροπαραγωγής στην Κρήτη

Η Πρόκληση της Ανάπτυξης Ηλιοθερμικών Σταθμών Ηλεκτροπαραγωγής στην Κρήτη Η Πρόκληση της Ανάπτυξης Ηλιοθερμικών Σταθμών Ηλεκτροπαραγωγής στην Κρήτη ρ Αντώνης Τσικαλάκης Εργαστηριακός Συνεργάτης ΤΕΙ Κρήτης ιδάσκων Π. 407/80 Πολυτεχνείου Κρήτης Διεθνής Συνάντηση για την Πράσινη

Διαβάστε περισσότερα

ΕξέλιξητωνΜικρώνΣυστημάτωνΑΠΕκαιΣΗΘ στην Ελλάδα ενόψει της Νέας Ενεργειακής Πολιτικής. Κώστας Τίγκας Δ/ντης Ενεργειακής Πολιτικής και Σχεδιασμού

ΕξέλιξητωνΜικρώνΣυστημάτωνΑΠΕκαιΣΗΘ στην Ελλάδα ενόψει της Νέας Ενεργειακής Πολιτικής. Κώστας Τίγκας Δ/ντης Ενεργειακής Πολιτικής και Σχεδιασμού ΕξέλιξητωνΜικρώνΣυστημάτωνΑΠΕκαιΣΗΘ στην Ελλάδα ενόψει της Νέας Ενεργειακής Πολιτικής Κώστας Τίγκας Δ/ντης Ενεργειακής Πολιτικής και Σχεδιασμού Η Ενεργειακή Πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης 10 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ενέργεια αποτελεί εξαίρεση.

ενέργεια αποτελεί εξαίρεση. Συνέδριο Οικονοµικού Πανεπιστηµίου Αθηνών «Αιολική Ενέργεια: Ανάπτυξη και Περιβάλλον» 7-8 Φεβρουαρίου 2009, Ερέτρια -Εύβοια Εισήγηση: Μεγάλο Αιολικό Έργο στην Εύβοια συνολικής ισχύος 387MW Εισηγητής: ΙωάννηςΠαντούσης,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΥΠΕΡΘΕΡΜΑΙΝΕΤΑΙ

Ο ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΥΠΕΡΘΕΡΜΑΙΝΕΤΑΙ Ο ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΥΠΕΡΘΕΡΜΑΙΝΕΤΑΙ Διακυβερνητική Επιτροπή για τις κλιματικές αλλαγές: Αύξηση των αερίων του θερμοκηπίου (+31% για CO 2 ). Αύξηση μέσης θερμοκρασίας γης κατά 0.6±0.2 0.2 ο C από τα τέλη του 19

Διαβάστε περισσότερα

Ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός

Ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός ΣΥΝ ΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ Σχεδιάζοντας το ενεργειακό μέλλον Σύνοψη Μελέτης του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών για την περίοδο 2015-2030 Ιούλιος 2014 Ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός Στην κατάρτιση

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Πολιτικές, Επιπτώσεις και ηανάγκη για έρευνα και καινοτομίες

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Πολιτικές, Επιπτώσεις και ηανάγκη για έρευνα και καινοτομίες Τ.Ε.Ι. Πάτρας - Εργαστήριο Η.Μ.Ε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Πολιτικές, Επιπτώσεις και ηανάγκη για έρευνα και καινοτομίες ΜΕΡΟΣ 2 ο Καθ Σωκράτης Καπλάνης Υπεύθυνος Εργαστηρίου Α.Π.Ε. Τ.Ε.Ι. Πάτρας kaplanis@teipat.gr

Διαβάστε περισσότερα

Προμελέτη Σκοπιμότητας Ίδρυσης Μονάδας Παραγωγής Αιολικής Ενέργειας

Προμελέτη Σκοπιμότητας Ίδρυσης Μονάδας Παραγωγής Αιολικής Ενέργειας ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ - ΟΛΙΚΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ Προμελέτη Σκοπιμότητας Ίδρυσης Μονάδας Παραγωγής Αιολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (ΕΚΠΑΑ) ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Έτη 2008 2009

ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (ΕΚΠΑΑ) ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Έτη 2008 2009 1 1 ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (ΕΚΠΑΑ) ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Έτη 2008 2009 Βάνια Αρμένη Νομικός, ασκουμένη στο ΕΚΠΑΑ Επιμέλεια: Δρ. Αγγελική Καλλία Πίνακας

Διαβάστε περισσότερα

Φωτοβολταϊκά συστήματα

Φωτοβολταϊκά συστήματα Φωτοβολταϊκά συστήματα από την Progressive Energy 1 Ήλιος! Μια τεράστια μονάδα αδιάκοπης παραγωγής ενέργειας! Δωρεάν ενέργεια, άμεσα εκμεταλλεύσιμη που πάει καθημερινά χαμένη! Γιατί δεν την αξιοποιούμε

Διαβάστε περισσότερα

4 ο Συνέδριο ΕNERTECH 09

4 ο Συνέδριο ΕNERTECH 09 4 ο Συνέδριο ΕNERTECH 09 Ξεν. Holliday Inn, Αττική, 23-24 Οκτωβρίου 2009 ΠΡΑΣΙΝΑ ΚΤΙΡΙΑ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Δρ. Γ. Αγερίδης, Α. Ανδρουτσόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Η προστιθέμενη αξία των φωτοβολταϊκών

Η προστιθέμενη αξία των φωτοβολταϊκών ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ Η προστιθέμενη αξία των φωτοβολταϊκών Σοφοκλής Πιταροκοίλης Μέλος ΔΣ ΣΕΦ 1 Ιουλίου 2013 ΣΕΦ Το πρόσωπο της αγοράς Ο ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ (www.helapco.gr) είναι

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας Διεύθυνση Σχεδιασμού και Προγραμματισμού

Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας Διεύθυνση Σχεδιασμού και Προγραμματισμού Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας Διεύθυνση Σχεδιασμού και Προγραμματισμού Τίτλος: Ελληνικές προτεραιότητες στο τομέα Ενέργειας στο πλαίσιο της στρατηγικής έξυπνης εξειδίκευσης Αλίκη Παππά Διεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Νομοθετικές ρυθμίσεις για φωτοβολταϊκά

Νομοθετικές ρυθμίσεις για φωτοβολταϊκά Νομοθετικές ρυθμίσεις για φωτοβολταϊκά Ποιος υποσκάπτει την ανάπτυξη; Δρ. Αλέξανδρος Ζαχαρίου Πρόεδρος Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών 19 Δεκεμβρίου 2012 ΣΕΦ: το πρόσωπο της αγοράς Ο ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά.

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά. Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά. από το 1957 με γνώση και μεράκι Βασικές Αγορές Βιομηχανία Οικίες Βιομάζα Με τον όρο βιομάζα ονομάζουμε οποιοδήποτε υλικό παράγεται από ζωντανούς οργανισμούς (όπως είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Π Αιολική ενέργεια Ηλιακή ενέργεια Kυματική ενέργεια Παλιρροιακή ενέργεια Από βιοαέρια. Γεωθερμική ενέργεια Υδραυλική ενέργεια

Π Αιολική ενέργεια Ηλιακή ενέργεια Kυματική ενέργεια Παλιρροιακή ενέργεια Από βιοαέρια. Γεωθερμική ενέργεια Υδραυλική ενέργεια Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (Α.Π.Ε) Π Αιολική ενέργεια Ηλιακή ενέργεια Kυματική ενέργεια Παλιρροιακή ενέργεια Από βιομάζα Από βιοαέρια Γεωθερμική ενέργεια Υδραυλική ενέργεια Σε αντιδιαστολή με τις συμβατικές

Διαβάστε περισσότερα

Χώρα, Ίος 840 01, Κυκλάδες Τηλ.: 22860 92450 Fax: 22860 92254 info@dafni.net.gr. Αμοργός: Ενεργειακή Κατάσταση, Προοπτικές, Προτεραιότητες

Χώρα, Ίος 840 01, Κυκλάδες Τηλ.: 22860 92450 Fax: 22860 92254 info@dafni.net.gr. Αμοργός: Ενεργειακή Κατάσταση, Προοπτικές, Προτεραιότητες Χώρα, Ίος 840 01, Κυκλάδες Τηλ.: 22860 92450 Fax: 22860 92254 info@dafni.net.gr Αμοργός: Ενεργειακή Κατάσταση, Προοπτικές, Προτεραιότητες Δομή Παρουσίασης Παρούσα κατάσταση Δυναμικό - Αιτήσεις Προοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

INVESTMENT ENERGY SUMMIT GREECE, CYPRUS, ISRAEL

INVESTMENT ENERGY SUMMIT GREECE, CYPRUS, ISRAEL INVESTMENT ENERGY SUMMIT GREECE, CYPRUS, ISRAEL Market structure Impact of increased penetration of renewable energy sources Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Κύπρου Γιώργος Σιαμμάς Πρόεδρος Email:info@cera.org.cy

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτικό Αναπτυξιακό Πλεονέκτηµα

Συγκριτικό Αναπτυξιακό Πλεονέκτηµα ιεθνής Συνάντηση για την Πράσινη Ανάπτυξη στην Πράξη Οργανισµός Ανάπτυξης Σητείας Σητεία 21-22/9/2010 Η Ανάπτυξη των ΑΠΕ στην Κρήτη: Συγκριτικό Αναπτυξιακό Πλεονέκτηµα ρ. Ν. Ζωγραφάκης Περιφέρεια Κρήτης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο είναι δύο μίγματα υδρογονανθράκων που χρησιμοποιούνται σε διάφορους τομείς από τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΤΡΑ ΓΙΑ ΤΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΤΟ ΝΕΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΕ

ΚΙΝΗΤΡΑ ΓΙΑ ΤΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΤΟ ΝΕΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΕ Αθήνα, 20-2-2006 ΚΙΝΗΤΡΑ ΓΙΑ ΤΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΤΟ ΝΕΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΕ Οι προτάσεις του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) Ο ΣΕΦ έχει επανειλημμένως αποστείλει τεκμηριωμένες προτάσεις προς το

Διαβάστε περισσότερα

Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην Ελλάδα και προοπτικές ανάπτυξης.

Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην Ελλάδα και προοπτικές ανάπτυξης. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην Ελλάδα και προοπτικές ανάπτυξης. Κώστας ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Δρ. Μηχανόλογος Μηχανικός, Τεχνικός Υπεύθυνος Περιφερειακού Ενεργειακού Κέντρου Κ. Μακεδονίας. Επιμέλεια σύνταξης:

Διαβάστε περισσότερα

Τα φωτοβολταϊκά είναι από τους πιο ανερχόμενους κλάδους της πράσινης οικονομίας

Τα φωτοβολταϊκά είναι από τους πιο ανερχόμενους κλάδους της πράσινης οικονομίας ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ Β ΑΘΗΝΑΣ Τα φωτοβολταϊκά είναι από τους πιο ανερχόμενους κλάδους της πράσινης οικονομίας Ομιλία στο συνέδριο του Ευρωπαϊκού Συνδέσμου Εταιρειών Φωτοβολταϊκών Όλα δείχνουν

Διαβάστε περισσότερα

Η Κατάσταση των ΑΠΕ στην Κρήτη: Δυνατότητες Περιφερειακής Καινοτομίας

Η Κατάσταση των ΑΠΕ στην Κρήτη: Δυνατότητες Περιφερειακής Καινοτομίας 1 Ο Διεθνές Συνέδριο «BIOSOL 2011» Εσπερίδα: «ΑΠΕ: Συνεργασία Έρευνας και Βιομηχανίας» Χανιά 16/9/2011 Η Κατάσταση των ΑΠΕ στην Κρήτη: Δυνατότητες Περιφερειακής Καινοτομίας Δρ. Ν. Ζωγραφάκης Περιφέρεια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟΣ' ΟΔΗΓΟΣ' ΤΩΝ' ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ' ΝΟΜΩΝ' ΓΙΑ' ΤΙΣ' ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ' ΠΗΓΕΣ'ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ'

ΣΥΝΤΟΜΟΣ' ΟΔΗΓΟΣ' ΤΩΝ' ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ' ΝΟΜΩΝ' ΓΙΑ' ΤΙΣ' ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ' ΠΗΓΕΣ'ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ' ΣΥΝΤΟΜΟΣ' ΟΔΗΓΟΣ' ΤΩΝ' ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ' ΝΟΜΩΝ' ΓΙΑ' ΤΙΣ' ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ' ΠΗΓΕΣ'ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ' ' Ο' νόμος' που' καθόρισε' τους' αρχικούς' κανονισμούς' σχετικά' για' την' παραγωγή' ηλεκτρικής'ενέργειας'από'ανανεώσιμες'πηγές'ενέργειας'στην'ελλάδα,'εκδόθηκε'

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΣΕΕ-Greenpeace-ATTAC Ελλάς Το Πρωτόκολλο του Κιότο Μια πρόκληση για την ανάπτυξη και την απασχόληση Αθήνα, 16 Φεβρουαρίου 2005 Στέλιος Ψωµάς Περιβαλλοντολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Νέες τεχνολογίες, νέες προκλήσεις. Ηλιοθερµικά συστήµατα για θέρµανση νερού: µια δυναµική αγορά

Η ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Νέες τεχνολογίες, νέες προκλήσεις. Ηλιοθερµικά συστήµατα για θέρµανση νερού: µια δυναµική αγορά Η ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Νέες τεχνολογίες, νέες προκλήσεις Εδώ και µια εικοσαετία, οι Έλληνες καταναλωτές έχουν εξοικειωθεί µε τους ηλιακούς θερµοσίφωνες για την παραγωγή ζεστού νερού. Απόρροια

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εφαρμογές σε κατοικίες και επενδύσεις σε μεγάλα εμπορικά συστήματα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εφαρμογές σε κατοικίες και επενδύσεις σε μεγάλα εμπορικά συστήματα Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εφαρμογές σε κατοικίες και επενδύσεις σε μεγάλα εμπορικά συστήματα Supported by the European Commission through the Intelligent Energy- Program

Διαβάστε περισσότερα

Climate Change & Business Opportunities

Climate Change & Business Opportunities Climate Change & Business Opportunities Μαβίκα Ηλιού Senior Manager Εργασίες Green Banking Σοφία Φραντζή Μονάδα Περιβάλλοντος Αθήνα, 17.12.2013 Τράπεζα Πειραιώς, Κλιματική Αλλαγή και Περιβάλλον Τράπεζα

Διαβάστε περισσότερα

Ξενία 11500 11420 14880 12800

Ξενία 11500 11420 14880 12800 Γ. ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΜΠΗ CO 2 Γ.1 Περιγραφή κτιριακών εγκαταστάσεων Η συνολική έκταση του Πανεπιστηµίου είναι 23,22 στρ. όπου βρίσκονται οι κτιριακές του εγκαταστάσεις όπως είναι το κτίριο της Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πετρέλαιο Κάρβουνο ΑΠΕ Εξοικονόμηση Φυσικό Αέριο Υδρογόνο Πυρηνική Σύντηξη (?) Γ. Μπεργελές Καθηγητής Ε.Μ.Π www.aerolab.ntua.gr e mail: bergeles@fluid.mech.ntua.gr Ενέργεια-Περιβάλλον-Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία αδειοδότησης φωτοβολταϊκών συστημάτων στην Κύπρο. Ανθή Χαραλάμπους

Διαδικασία αδειοδότησης φωτοβολταϊκών συστημάτων στην Κύπρο. Ανθή Χαραλάμπους Διαδικασία αδειοδότησης φωτοβολταϊκών συστημάτων στην Κύπρο Ανθή Χαραλάμπους 1. Εισαγωγή Για την επίτευξη των εθνικών στόχων για μερίδιο ΑΠΕ στην τελική κατανάλωση ενέργειας 13% μέχρι το 2020, αναμένεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Γιάννης Βουρδουµπάς Μελετητής-Σύµβουλος Μηχανικός Ελ. Βενιζέλου 107 Β 73132 Χανιά, Κρήτης e-mail: gboyrd@tee.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το πρόβληµα των εκποµπών

Διαβάστε περισσότερα

Μακροχρόνιος ενεργειακός σχεδιασμός Οι απόψεις του ΣΕΦ

Μακροχρόνιος ενεργειακός σχεδιασμός Οι απόψεις του ΣΕΦ 25 4 2012 Μακροχρόνιος ενεργειακός σχεδιασμός Οι απόψεις του ΣΕΦ ΣΥΝΟΨΗ Πιο φιλόδοξους στόχους για τα φωτοβολταϊκά αλλά και για το σύνολο των ΑΠΕ προτείνει ο ΣΕΦ, τόσο σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα (2020),

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020. ΤΟΣ Ενέργεια. Τομεακό Σχέδιο. Αθήνα, 03.04.2014

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020. ΤΟΣ Ενέργεια. Τομεακό Σχέδιο. Αθήνα, 03.04.2014 ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Ενέργεια Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους και Εμπειρογνώμονες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ- ΗΠΙΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ- ΗΠΙΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ- ΗΠΙΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ http://biostore-aloa.blogspot.com/2007/06/2007.html Ιστορική αναδρομή Γενικά στοιχεία Οι πρόγονοί μας στα πρώτα χρόνια της ζωής τους πάνω στη γη, δε γνώριζαν πολλά πράγματα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας 4η Ενότητα: «Βιοκαύσιμα 2ης Γενιάς» Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Δ.Σ. Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας ΕΛ.Ε.Α.ΒΙΟΜ ΒΙΟΜΑΖΑ Η αδικημένη μορφή ΑΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΕ

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΕ 23 Ιουνίου 21 ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΕ Χωρίς όραμα για το μέλλον Χωρίς όραμα και σοβαρή αναπτυξιακή προοπτική για τα φωτοβολταϊκά, αλλά και για άλλες τεχνολογίες ΑΠΕ, είναι δυστυχώς το προτεινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΜΙΣΘΩΣΗ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ ΥΨΗΛΩΝ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΩΝ

ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΜΙΣΘΩΣΗ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ ΥΨΗΛΩΝ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΩΝ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΜΙΣΘΩΣΗ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ ΥΨΗΛΩΝ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΩΝ Το ΥΠΕΚΑ αναλαμβάνει συντονισμένες πρωτοβουλίες ώστε να αξιοποιηθεί σωστά και υπεύθυνα το γεωθερμικό

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακός Σχεδιασµός. για την Ενέργεια στην Κρήτη

Περιφερειακός Σχεδιασµός. για την Ενέργεια στην Κρήτη Τεχνολογίες και Εφαρµογές Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας στην Κρήτη Τεχνικό Επιµελητήριο Ελλάδας Περιφερειακό Τµήµα υτ. Κρήτης 22-23 Μαΐου 2009, Χανιά Περιφερειακός Σχεδιασµός για την Ενέργεια στην Κρήτη

Διαβάστε περισσότερα

ηµοσιογραφικό Αίτηµα: Περιβάλλον 21 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 21 Ερωτήσεις για τον κο Α. Γκαρή.

ηµοσιογραφικό Αίτηµα: Περιβάλλον 21 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 21 Ερωτήσεις για τον κο Α. Γκαρή. 1 από 5 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 21 Ερωτήσεις για τον κο Α. Γκαρή. 1) Ποια είναι τα σηµαντικότερα έργα της ΕΗ Ανανεώσιµες και σε ποιες µορφές ΑΠΕ αναφέρονται (φωτοβολταϊκά, αιολικά, υδροηλεκτρικά). Την τελευταία διετία,

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγματα Συνεταιρισμών σε Ευρωπαϊκά νησιά

Παραδείγματα Συνεταιρισμών σε Ευρωπαϊκά νησιά ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΙ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΙ ΣΕ ΕΥΡΩΠΑΙΚΑ ΝΗΣΙΑ Παραδείγματα Συνεταιρισμών σε Ευρωπαϊκά νησιά Επιτυχίες, εμπόδια και προβληματισμοί Πάνος Κορογιαννάκης AAAA CPMR, Βρυξέλλες Σάββατο 6 Σεπ. 2014, ώρα 10.30-14.30

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ, ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ. Παναγιώτης Παπασταματίου, Αντιπρόεδρος ΕΛΕΤΑΕΝ

ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ, ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ. Παναγιώτης Παπασταματίου, Αντιπρόεδρος ΕΛΕΤΑΕΝ ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ, ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Παναγιώτης Παπασταματίου, Αντιπρόεδρος ΕΛΕΤΑΕΝ ΑΠΕ, ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ & ΑΞΙΑ ΓΗΣ και είναι περισσότερες... μέσα στο Amsterdam Το Δημοτικό Συμβούλιο του Μάντσεστερ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΣΑΝΑΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΩΥΣΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΣΑΝΑΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΩΥΣΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΣΑΝΑΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΩΥΣΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΝΙΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Εισαγωγή Άνθρωπος και ενέργεια Σχεδόν ταυτόχρονα με την εμφάνιση του ανθρώπου στη γη,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΑΔΑ - ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΑΔΑ - ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ»... 2 ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 2 «ΦΥΣΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ»... 3 ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 3 «ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ»... 4 ΑΞΟΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Έκθεση της ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ (Photovoltaic Technology Research Advisory Council, PV-TRAC). ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

Green Banking: Στηρίζοντας την Πράσινη Ανάπτυξη. Γιώργος Αντωνιάδης. ιεύθυνση Ανάπτυξης Εργασιών Green Banking ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πτολεµαϊδα 09-07-2012

Green Banking: Στηρίζοντας την Πράσινη Ανάπτυξη. Γιώργος Αντωνιάδης. ιεύθυνση Ανάπτυξης Εργασιών Green Banking ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πτολεµαϊδα 09-07-2012 Green Banking: Στηρίζοντας την Πράσινη Ανάπτυξη Γιώργος Αντωνιάδης ιεύθυνση Ανάπτυξης Εργασιών Green Banking ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πτολεµαϊδα 09-07-2012 Οικονοµία και Περιβάλλον Η ανάπτυξη της οικονοµίας, µέσα

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτόμες Τεχνολογικές Εφαρμογές στονέοπάρκοενεργειακήςαγωγήςτουκαπε

Καινοτόμες Τεχνολογικές Εφαρμογές στονέοπάρκοενεργειακήςαγωγήςτουκαπε ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Καινοτόμες Τεχνολογικές Εφαρμογές στονέοπάρκοενεργειακήςαγωγήςτουκαπε Δρ. Γρηγόρης Οικονομίδης Υπεύθυνος Τεχνικής Yποστήριξης ΚΑΠΕ Η χρηματοδότηση Το ΠΕΝΑ υλοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΗΕυρωπαϊκήΟδηγία28/2009 για την προώθηση των ΑΠΕ καθορίζει ως στόχο τη συμμετοχή της ενέργειας που παράγεται από ΑΠΕ στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας σε ποσοστό 20%

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή διατριβή

Μεταπτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή διατριβή «100% Α.Π.Ε.» : ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΗ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική πολιτική για τις Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας στην ηλεκτροπαραγωγή

Ελληνική πολιτική για τις Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας στην ηλεκτροπαραγωγή ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Ελληνική πολιτική για τις Ανανεώσιµες Πηγές στην ηλεκτροπαραγωγή Νίκος Μπουλαξής, ρ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός Ε.Μ.Π. ιονύσης Παπαχρήστου, ρ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός Ε.Μ.Π. 1 Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Φωτοβολταϊκά συστήματα ιδιοκατανάλωσης, εφεδρείας και Εξοικονόμησης Ενέργειας

Φωτοβολταϊκά συστήματα ιδιοκατανάλωσης, εφεδρείας και Εξοικονόμησης Ενέργειας Φωτοβολταϊκά συστήματα ιδιοκατανάλωσης, εφεδρείας και Εξοικονόμησης Ενέργειας Λύσεις ΦωτοβολταΙκών συστημάτων εξοικονόμησης ενέργειας Απευθείας κατανάλωση Εφεδρική λειτουργία Αυτόνομο Σύστημα 10ΚWp, Αίγινα

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Κ. Αμπελιώτης, Λέκτορας Τμ. Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Οι επιβαρύνσεις συνοπτικά Κατανάλωση φυσικών πόρων Ρύπανση Στην

Διαβάστε περισσότερα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα «Ενεργειακά δίκτυα στην Ευρώπη η υλοποίηση ενός οράματος» The Economist «Η Θάλασσα της Ευρώπης: Σκιαγραφώντας τον χάρτη της οικονομικής ανάπτυξης» Θεσσαλονίκη, 17 Φεβρουαρίου 2014 Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής

Διαβάστε περισσότερα

Τι έιναι η Βιοµάζα. Κατηγορίες σταθµών εκµετάλλευσης της Βιοµάζας.

Τι έιναι η Βιοµάζα. Κατηγορίες σταθµών εκµετάλλευσης της Βιοµάζας. Consultants Construction Renewable energy Tourism investments Finance Τι έιναι η Βιοµάζα Η δηµιουργία εγκατάσταση & λειτουργία σταθµών Βιοµάζας εµπίπτει στις επιχειρήσεις του τοµέα των Ανανεώσιµων Πηγών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΑΚΤΙΑ ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ

ΥΠΕΡΑΚΤΙΑ ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ Ίος Κυκλάδων, 840 01, Κυκλάδες, τηλ. 22860 92450, fax 22860 92254, info@aegean-energy.gr Γραφείο Αθήνας: Χαρ. Τρικούπη 65, 106 81 Αθήνα, τηλ. 210 8848055, fax 210 8846278 ΥΠΕΡΑΚΤΙΑ ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα