ΤΟ ΑΛΚΟΟΛ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΟ ΑΛΚΟΟΛ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ"

Transcript

1 ΤΟ ΑΛΚΟΟΛ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Μία αναφορά για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Peter Anderson και Ben Baumberg Ινστιτούτο Μελετών του Αλκοόλ, Ηνωµένο Βασίλειο Ιούνιος 2006 Ελληνική µετάφραση : Ι. ιακογιάννης, Επ. Καθ. Ψυχιατρικής ΑΠΘ Σ. Κλεάνθους, Ψυχίατρος Π. Παναγιωτίδης, Ειδ/νος Ψυχίατρος

2 Περίληψη Υπόβαθρο της έκθεσης Κατά το χρονικό διάστηµα που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προετοίµαζε την στρατηγική της έναντι του αλκοόλ, ώστε να καλύψει όλο το εύρος της δραστηριότητας που λαµβάνει χώρα σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, απαιτήθηκε η ανάλυση της επίδρασης του αλκοόλ στην υγεία, την κοινωνία και την οικονοµία των Ευρωπαϊκών χωρών. Η παρούσα έκθεση είναι το αποτέλεσµα αυτής της προσπάθειας και αποτελεί µία σύνθεση των δηµοσιευµένων ανασκοπήσεων, συστηµατικών ανασκοπήσεων, µετάαναλύσεων και επιστηµονικών ερευνών καθώς επίσης και της ανάλυσης των διαθέσιµων δεδοµένων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τον Παγκόσµιο Οργανισµό Υγείας. Η έκθεση αντιλαµβάνεται την πολιτική έναντι του αλκοόλ ως «µέσο υπεράσπισης της δηµόσιας υγείας και της κοινωνικής ευηµερίας µέσω της καθοριστικής επίδρασης της στην υγεία και την κοινωνία». Αυτό έχει ενταχθεί σε ένα πλαίσιο δηµόσιας υγείας, σε µια διαδικασία που θα «κινητοποιήσει τοπικούς, κρατικούς, εθνικούς και διεθνείς πόρους για να εξασφαλίσει τις συνθήκες στις οποίες οι άνθρωποι µπορούν να είναι υγιείς». Σε κάθε σηµείο της έκθεσης έχει προταθεί µια τυποποιηµένη ορολογία, η οποία βασίστηκε στα πρότυπα του Παγκόσµιου Οργανισµού Υγείας, µιας εξειδικευµένης σε θέµατα υγείας υπηρεσίας του Οργανισµού Ηνωµένων Εθνών. Αλκοόλ και Ευρώπη Το αλκοόλ παράγεται και καταναλώνεται στην Ευρώπη εδώ και χιλιάδες χρόνια, συνήθως από τις τοπικές διαθέσιµες πρώτες ύλες. Τα αλκοολούχα ποτά χρησιµοποιήθηκαν επίσης συχνά ως φάρµακα, µια πρακτική η οποία συνεχίστηκε µέχρι τις αρχές του 20 ου αιώνα και την εµφάνιση της σύγχρονης ιατρικής επιστήµης. Υπήρχαν νόµοι για το αλκοόλ, αλλά συνήθως αποσκοπούσαν στη ρύθµιση της αγοράς και στη διατήρηση της δηµόσια τάξης παρά για την προώθηση της δηµόσιας υγείας. Όµως η εικόνα αυτή άλλαξε µε µία σειρά εξελίξεων στη µεσαιωνική και σύγχρονη Ευρώπη, συµπεριλαµβανοµένης της βιοµηχανοποίησης, των βελτιωµένων επικοινωνιών και της ανακάλυψης πιο δυνατών αλκοολούχων αποσταγµάτων. Εκτεταµένες προσπάθειες για αποχή από το αλκοόλ εξαπλώθηκαν στην Ευρώπη τον 19 ο και στις αρχές του 20 ου αιώνα, οι οποίες ξεκινούσαν ως ανησυχίες έναντι των αλκοολούχων αποσταγµάτων και συχνά εξελίσσονταν σε πλήρη αντίθεση προς όλα τα αλκοολούχα ποτά. Περί τα τέλη του 20 αιώνα, στις περισσότερες αλλά όχι σε όλες τις χώρες, το κίνηµα της αποχής από το αλκοόλ περιορίστηκε σε ένα ζήτηµα ελάσσονος σηµασίας. Η ιδέα του «αλκοολισµού» ως ασθένειας επίσης αναπτύχθηκε κατά την διάρκεια του 19 ου αιώνα, µε πολλές Ευρωπαϊκές χώρες να αναπτύσσουν ιδρύµατα ή άσυλα για να θεραπεύσουν τους «αλκοολικούς». Τα τελευταία χρόνια «το νέο κίνηµα για τη δηµόσια υγεία» έχει γίνει το κυρίαρχο παράδειγµα για τη συζήτηση των σχετιζόµενων µε το αλκοόλ προβληµάτων, επιτρέποντας µια ευρύτερη συζήτηση από τον εστιασµό σε µια µικρή «υποοµάδα αλκοολικών». Η σηµερινή Ευρώπη περικλείει ένα ευρύ φάσµα χρήσεων αλλά και συµβολισµών του αλκοόλ, που κυµαίνεται από τη χρήση του ως συνοδευτικού σε οικογενειακά γεύµατα µέχρι τη συµµετοχή του σε ιεροτελεστίες. Η κατανάλωση αλκοόλ συχνά χρησιµοποιείται για την επισηµοποίηση ενός γεγονότος ή για το διαχωρισµό της διασκέδασης από την εργασία. Η µέθη είναι εξίσου συµβολική, µε τη «συµπεριφορά µέθης» - το πώς οι άνθρωποι ενεργούν κάτω από την επίδραση του αλκοόλ να ποικίλει ανά την Ευρώπη. Σελίδα 2

3 Αλκοόλ και Ευρωπαϊκή οικονοµία Η Ευρώπη παίζει ένα σηµαντικό ρόλο στην παγκόσµια αγορά του αλκοόλ, όντας η πηγή του ενός τετάρτου της παγκόσµιας ποσότητας αλκοόλ και κατέχοντας πάνω από τη µίση παραγωγή κρασιού στον κόσµο. Το εµπόριο είναι ακόµη περισσότερο επικεντρωµένο στην Ευρώπη, κατέχοντας το 70% των εξαγωγών του αλκοόλ και σχεδόν τη µισή παγκόσµια εισαγωγή. Αν και η πλειοψηφία του εµπορίου διεξάγεται µεταξύ των Ευρωπαϊκών χωρών, το εµπόριο του αλκοόλ συµβάλλει µε περίπου 9 δισεκατοµµύρια ευρώ στο συνολικό ισολογισµό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι δύσκολο να εκτιµηθεί η φοροδιαφυγή λόγω του λαθρεµπορίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, παρόλο που η Ευρωπαϊκή Οµάδα Υψηλού Επιπέδου για την καταπολέµηση του Οικονοµικού Εγκλήµατος (European High Level Group on Fraud) υπολόγισε ότι το 1996 χάθηκαν 1.5 δισεκατοµµύρια ευρώ λόγω απάτης στο εµπόριο του αλκοόλ. Οι διαφορές στην τιµή παίζουν σηµαντικό ρόλο στο διασυνοριακό εµπόριο όπου οι πολίτες νόµιµα αγοράζουν και εισάγουν αλκοόλ από φθηνότερες χώρες. Τουλάχιστον 1 στους 6 τουρίστες επιστρέφοντας από ταξίδια στο εξωτερικό, µεταφέρει αλκοολούχα ποτά, εισάγοντας κατά µέσο όρο πάνω από 2 λίτρα καθαρό αλκοόλ ανά άτοµο. Ο οικονοµικός ρόλος της βιοµηχανίας αλκοολούχων ποτών είναι σηµαντικός σε πολλές Ευρωπαϊκές χώρες. Ο ειδικός φόρος όσον αφορά το αλκοόλ στις 15 Ευρωπαϊκές χώρες (E.E.15) 1 υπολογίζεται σε 25 δισεκατοµµύρια ευρώ το 2001, εξαιρουµένων των φόρων πώλησης και άλλων φόρων οι οποίοι πληρώνονται εντός της αλυσίδας προµήθειας, παρόλο που 1.5 δισεκατοµµύρια ευρώ δόθηκαν πίσω στην αλυσίδα προµήθειας µέσω της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής. Λόγω της σχετικής ανελαστικότητας στη ζήτηση του αλκοόλ, η εκτίµηση του µέσου όρου των επιβαλλόµενων φόρων αποτελεί καλύτερο δείκτη για την πρόβλεψη των κυβερνητικών φορολογικών εσόδων, από ότι το επίπεδο της κατανάλωσης σε µία χώρα. Το αλκοόλ επίσης συνδέεται µε έναν αριθµό θέσεων εργασίας, συµπεριλαµβάνοντας άνω των 750,000 θέσεων στην παραγωγή ποτών (κυρίως κρασιού). Και άλλα επαγγέλµατα επίσης συσχετίζονται µε το αλκοόλ στην αλυσίδα προµήθειας του, όπως π.χ. σε µπυραρίες ή καταστήµατα πώλησης. Ωστόσο, το µέγεθος της βιοµηχανίας παραγωγής και πώλησης, δεν είναι απαραίτητα ένας καλός οδηγός της οικονοµικής επίπτωσης, των πολιτικών έναντι του αλκοόλ για παράδειγµα, οι τάσεις στην κατανάλωση αλκοόλ δε δείχνουν καθαρή συσχέτιση µε τον αριθµό των θέσεων εργασίας σε αντίστοιχους τοµείς, όπως ξενοδοχεία, εστιατόρια και µπαρ, υποδηλώνοντας ότι η επίδραση των µεταβολών στην κατανάλωση µπορεί να είναι σχετικά ασθενής. Μια µείωση στο διατιθέµενο ποσό για τα αλκοόλ, θα αναµενόταν να ελευθερώσει τη ροή χρηµάτων σε άλλους τοµείς, µε τον αντίκτυπο στην οικονοµία να εξαρτάται από το ακριβές είδος των νέων αυτών δαπανών. Αν και χρειάζεται να γίνουν περισσότερες έρευνες σε αυτό το θέµα, τα πρόσφατα δεδοµένα δείχνουν ότι η µείωση της κατανάλωσης του αλκοόλ µπορεί να µην οδηγήσει απαραίτητα σε απώλεια θέσεων εργασίας, όσον αφορά το σύνολο της οικονοµίας. 1 Αυστρία, Βέλγιο, ανία, Γαλλία, Φιλανδία, Γερµανία, Ελλάδα, Ιρλανδία, Ιταλία, Λουξεµβούργο, Ολλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία, Σουηδία και Αγγλία Σελίδα 3

4 Βάση της ανασκόπησης των υπαρχουσών µελετών, το συνολικό απτό (άµεσα µετρήσιµο) κόστος του αλκοόλ στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2003 υπολογίστηκε στα 125 δισεκατοµµύρια ευρώ (79δις-220δις ευρώ), ποσό το οποίο ισοδυναµεί µε το 1.3% GDP και το οποίο είναι κατά προσέγγιση ίσο µε αυτό που πρόσφατα υπολογίστηκε για τον καπνό. Το έµµεσο (άυλο) κόστος αντιστοιχεί στην αξία που τα άτοµα αποδίδουν στον πόνο, στην οδύνη και την απώλεια ζωής συνεπεία της εγκληµατικότητας και των αρνητικών επιδράσεων του αλκοόλ στην υγεία και την κοινωνική ζωή του ατόµου. Το 2003 το κόστος αυτό υπολογίστηκε στα 270 δισεκατοµµύρια ευρώ, ενώ µε διαφορετικούς τρόπους αξιολόγησης υπολογίστηκε µεταξύ των 150 και 760 δισεκατοµµυρίων ευρώ. Ενώ οι ανωτέρω υπολογισµοί λαµβάνουν υπ όψιν έναν αριθµό διαφορετικών πεδίων της ανθρώπινης ζωής όπου υπάρχει επίδραση του αλκοόλ, υπάρχουν και διάφορα άλλα πεδία στα οποία δεν ήταν δυνατή κάποια εκτίµηση λόγω έλλειψης δεδοµένων. Παροµοίως, ενώ οι εκτιµήσεις λαµβάνουν υπ όψιν τα οφέλη του αλκοόλ στα συστήµατα υγείας και στην απώλεια ζωής (µε έµµεσους υπολογισµούς), δεν υπάρχει έρευνα που θα µπορούσε να κάνει δυνατή την εκτίµηση άλλων κοινωνικών ωφελειών. Η χρήση του αλκοόλ στην Ευρώπη Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι η περιοχή του κόσµου µε τη βαρύτερη κατανάλωση αλκοόλ, παρόλο που τα 11 λίτρα κατανάλωσης καθαρού αλκοόλ ανά ενήλικα κάθε χρόνο είναι µία σηµαντική µείωση από την πρόσφατη αιχµή των 15 λίτρων στα µέσα της δεκαετίας του 70. Τα τελευταία 40 χρόνια είναι επίσης εµφανής µία εναρµόνιση των επιπέδων κατανάλωσης στις Ε.Ε.15, µε τις αυξήσεις στην κεντρική και βόρεια Ευρώπη µεταξύ του 1960 και 1980 να αντισταθµίζονται από τη συνεχή πτώση στη νότια Ευρώπη. Η µέση κατανάλωση στις Ε.Ε.10 2 είναι επίσης περισσότερο κοντά σε αυτή των Ε.Ε.15 παρά ποτέ, παρόλο που παραµένει µια σηµαντική διακύµανση µεταξύ των Ε.Ε.10. Οι περισσότεροι Ευρωπαίοι πίνουν αλκοόλ, αλλά 55 εκατοµµύρια ενήλικες (15%) απέχουν; λαµβάνοντας αυτό υπ όψιν, καθώς και τη µη καταγεγραµµένη κατανάλωση, η κατανάλωση κατά άτοµο αγγίζει τα 15 λίτρα το χρόνο. Σχεδόν η µισή καταναλούµενη ποσότητα αφορά τη µπύρα (44%), µε την υπόλοιπη να κατανέµεται µεταξύ του κρασιού (34%) και των λοιπών οινοπνευµατωδών ποτών (spirits) (23%). Μεταξύ των Ε.Ε.15, οι βόρειες και κεντρικές περιοχές καταναλώνουν κυρίως µπύρα, ενώ οι νότιες κυρίως κρασί (αν και η Ισπανία µπορεί να είναι µία εξαίρεση). Αυτό είναι ένα σχετικά νέο φαινόµενο, µε µία ορατή τα τελευταία 40 χρόνια εναρµόνιση στις Ε.Ε.15. Περίπου το 40% της κατανάλωσης αλκοόλ, στην πλειονότητα των Ε.Ε.15 χωρών, συµβαίνει επ ευκαιρία του απογευµατινού/βραδινού γεύµατος, αν και στις νότιες περιοχές η κατανάλωση µε το γεύµα είναι πιθανότερη από οπουδήποτε αλλού. Ενώ το επίπεδο της καθηµερινής κατανάλωσης επίσης παρουσιάζει µία βόρεια-νότια βαθµίδωση, η µη καθηµερινή συχνή κατανάλωση (π.χ. κατανάλωση αρκετές φορές την εβδοµάδα αλλά όχι κάθε µέρα) δείχνει να είναι περισσότερο συνήθης στην κεντρική Ευρώπη και υπάρχουν στοιχεία για µία πρόσφατη εναρµόνιση µεταξύ των Ε.Ε.15 χωρών. Η κατανάλωση αλκοόλ µέχρι του σηµείου της µέθης ποικίλει ανά την Ευρώπη, µε λιγότερους νότιους Ευρωπαίους, σε σχέση µε άλλους, να δηλώνουν ότι µεθούν κάθε µήνα. Αυτή η διαφοροποίηση αµβλύνεται όταν στη θέση της διερευνάται η 2 Κύπρος, Τσεχία, Εσθονία, Ουγγαρία, Λετονία, Λιθουανία, Μάλτα, Πολωνία, Σλοβακία, Σλοβενία Σελίδα 4

5 περιστασιακή υπερκατανάλωση αλκοόλ (η κατανάλωση σε µία µόνο περίσταση µεγάλης ποσότητας αλκοόλ) υποδηλώνοντας ότι υπάρχουν συστηµατικές διαφορές στην προθυµία των ερωτούµενων να αναφέρουν µία µέθη ή να προσδιορίσουν τη χρονική διάρκεια της «µίας, µοναδικής περίστασης». Οι έρευνες που αφορούν την υπερβολική κατά περίσταση κατανάλωση αλκοόλ παρουσιάζουν επίσης εξαιρέσεις στο µοντέλο βοράς-νότος, όπως η Σουηδία, η οποία παρουσιάζει µία από τις χαµηλότερες αναλογίες υπερκατανάλωσης κατά περίσταση αλκοόλ σε σχέση µε τις υπόλοιπες Ε.Ε.15. Οι ενήλικες δηλώνουν ότι µεθούν 5 φορές το χρόνο κατά µέσο όρο αλλά αναφέρουν περιστασιακή υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ (5+ ποτά σε µία µοναδική περίσταση) 17 φορές. Αυτό είναι ισοδύναµο µε 40 εκατοµµύρια πολιτών των Ε.Ε.15 «που πίνουν πολύ» µηνιαίως και 100 εκατοµµύρια (1 στους 3) που δηλώνουν ότι υπερκαταναλώνουν αλκοόλ περιστασιακά τουλάχιστον 1 φορά τον µήνα. Πολύ λιγότερα δεδοµένα είναι διαθέσιµα για τις Ε.Ε.10, αλλά αυτά που υπάρχουν υποδεικνύουν αντικατάσταση του κρασιού από δυνατότερα αλκοολούχα ποτά απόσταξης, χαµηλότερη συχνότητα κατανάλωσης αλκοόλ και υψηλότερη συχνότητα περιστασιακής υπερκατανάλωσης, σε σχέση µε τις Ε.Ε.15. Ενώ 266 εκατοµµύρια ενήλικες καταναλώνουν αλκοόλ µέχρι 20g (γυναίκες) ή 40g (άντρες) ηµερησίως, άνω των 58 εκατοµµυρίων ενήλικες (15%) καταναλώνουν πάνω από αυτό το επίπεδο, µε 20 εκατοµµύρια εξ αυτών (6%) να καταναλώνουν άνω των 40g (γυναίκες) ή 60g (άντρες) την µέρα. ιερευνώντας την εξάρτηση και όχι την κατανάλωση, µπορούµε επίσης να υπολογίσουµε ότι 23 εκατοµµύρια Ευρωπαίοι (5% των αντρών, 1% των γυναικών) είναι εξαρτηµένοι από το αλκοόλ κάθε χρόνο. Σε κάθε πολιτισµό που µελετήθηκε, οι άντρες είναι πιθανότερο να πίνουν από τις γυναίκες και όταν το κάνουν, να πίνουν περισσότερο, µε τη µεταξύ τους διαφορά να µεγαλώνει όταν περιλαµβάνει και ριψοκίνδυνη συµπεριφορά. Παρόλο που πολλές γυναίκες διακόπτουν τη χρήση όταν είναι έγκυες, σηµαντικός αριθµός (25%-50%) συνεχίζει να πίνει και µερικές συνεχίζουν να πίνουν σε επιβλαβές επίπεδο. Τα µοντέλα συµπεριφοράς που σχετίζονται µε την κατανάλωση αλκοόλ µπορούν να µελετηθούν και σε συνάρτηση µε το κοινωνικοοικονοµικό επίπεδο, βάσει του οποίου άτοµα που ανήκουν σε χαµηλότερα κοινωνικοοικονοµικά στρώµατα είναι λιγότερο πιθανό να καταναλώνουν αλκοόλ. Παρόλο που η εικόνα που έχουµε, όσον αφορά κάποιες πλευρές της κατανάλωσης αλκοόλ, είναι περίπλοκη (µε κάποιες µετρήσεις να δείχνουν αντίθετες τάσεις για άνδρες και γυναίκες) τόσο η µέθη όσο και η εξάρτηση από το αλκοόλ είναι πιο πιθανό να παρατηρηθούν σε χρήστες αλκοόλ χαµηλού κοινωνικοοικονοµικού επιπέδου. Σχεδόν όλοι οι µαθητές ετών (>90%) έχουν πιει αλκοόλ σε κάποια φάση της ζωής τους, µε µέση ηλικία έναρξης τα 12½ έτη και µέθυσαν για πρώτη φορά στα 14 τους χρόνια. Η µέση ποσότητα που καταναλώνουν σε µία περίσταση, σε ηλικία ετών είναι πάνω από 60g αλκοόλ και φθάνει σχεδόν τα 40g στη νότια Ευρώπη. Πάνω από 1 στους 8 (13%) στην ηλικία των ετών µέθυσαν περισσότερες από 20 φορές στη ζωή τους και περισσότεροι από 1 στους 6 (18%) δήλωσαν υπερβολική κατανάλωση ανά περίσταση δηλ. (5+ ποτά ανά περίσταση) 3 ή περισσότερες φορές τον τελευταίο µήνα. Παρόλο που σε δύο χώρες παρατηρήθηκε περισσότερη µέθη σε κάποιες µετρήσεις, σε κορίτσια από ότι σε αγόρια για πρώτη φορά το 2003, τα αγόρια συνεχίζουν να πίνουν περισσότερο από τα κορίτσια µε µικρή µείωση της απόλυτης διαφοράς µεταξύ τους. Οι περισσότερες χώρες παρουσίασαν αύξηση της υπερβολικής κατά περίσταση κατανάλωσης αλκοόλ από το 1995/9 έως το 2003 και σχεδόν όλες οι χώρες έδειξαν το ίδιο για τα κορίτσια (παρόµοια αποτελέσµατα, χρησιµοποιώντας άλλα δεδοµένα, προέκυψαν και στις χώρες που δεν έλαβαν µέρος στην έρευνα ESPAD). Πίσω από αυτή τη γενική τάση µπορούµε να δούµε µία αύξηση στην περιστασιακή υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και στη µέθη σχεδόν σε όλες τις Σελίδα 5

6 ευρωπαϊκές χώρες το , ακολουθούµενη από µία περισσότερο ασαφή τάση έκτοτε ( ). Η επίδραση του αλκοόλ στα άτοµα Παρόλο που η χρήση του αλκοόλ συνοδεύεται από ευχαρίστηση, ταυτόχρονα αυξάνει τον κίνδυνο για ευρείες κοινωνικά αρνητικές επιπτώσεις, κατά ένα δοσοεξαρτώµενο τρόπο - π.χ. όσο υψηλότερη η κατανάλωση του αλκοόλ, τόσο µεγαλύτερη η πιθανότητα του κινδύνου. Οι επιπτώσεις της κατανάλωσης αλκοόλ από τρίτους κυµαίνονται σε βαρύτητα, από απλές κοινωνικές ενοχλήσεις όπως η παρεµπόδιση του ύπνου τη νύχτα, µέχρι και σοβαρότερες συνέπειες, όπως τα προβλήµατα στο γάµο, η παιδική κακοποίηση, το έγκληµα, η βία και η ανθρωποκτονία. Γενικά, όσο υψηλότερος ο βαθµός κατανάλωσης τόσο σοβαρότερο και το έγκληµα ή οι βλάβες. Η ποσότητα του αλκοόλ που καταναλώνεται, η συχνότητα της κατανάλωσης και η συχνότητα και η ποσότητα του αλκοόλ κατά την περιστασιακή έντονη κατανάλωση, όλα ανεξάρτητα αυξάνουν τον κίνδυνο εκδήλωσης βίας, ενώ συχνά, αλλά όχι πάντα, η περιστασιακή έντονη κατανάλωση παρεµβαίνει στις αρνητικές επιπτώσεις της καταναλισκόµενης ποσότητας. Το αλκοόλ εκτός από ουσία εξάρτησης αποτελεί και την αιτία 60 περίπου διαφορετικών ασθενειών και ιατρικών καταστάσεων, συµπεριλαµβάνοντας τραυµατισµούς, ψυχικές και συµπεριφορικές διαταραχές, γαστρεντερικά προβλήµατα, καρκίνο, καρδιαγγειακά νοσήµατα, ανοσολογικές διαταραχές, αναπνευστικά νοσήµατα, σκελετικές και µυϊκές παθήσεις, αναπαραγωγικές διαταραχές και περιγενετικές καταστάσεις µε αυξηµένο κίνδυνο προωρότητας και ελειποβαρών νεογνών. Στις περισσότερες καταστάσεις το αλκοόλ αυξάνει τον κίνδυνο κατά ένα δοσοεξαρτώµενο τρόπο, ώστε όσο αυξάνεται η κατανάλωση του αλκοόλ τόσο να αυξάνεται και ο κίνδυνος. Για κάποιες ασθένειες όπως η καρδιοµυοπάθεια, το σύνδροµο οξείας αναπνευστικής δυσχέρειας και οι µυοπάθειες, οι αρνητικές επιπτώσεις φαίνεται να είναι αποτέλεσµα µίας συνεχούς κατανάλωσης, µεγάλων ποσοτήτων αλκοόλης, όµως ακόµη και σε αυτά τα µεγέθη κατανάλωσης, το αλκοόλ αυξάνει τον κίνδυνο και τη σοβαρότητα αυτών των ιατρικών καταστάσεων κατά έναν δοσοεξαρτόµενο τρόπο. Η συχνότητα και ο βαθµός της επεισοδιακής υπερκατανάλωσης, είναι ιδιαίτερης σηµασίας για την αύξηση του κινδύνου τραυµατισµών και ορισµένων καρδιαγγειακών νοσηµάτων (στεφανιαία νόσος και έµφραγµα του µυοκαρδίου). Η κατανάλωση µικρής ποσότητας αλκοόλ µειώνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσηµάτων, παρόλο που το µέγεθος της ακριβούς µείωσης του κινδύνου και το επίπεδο της κατανάλωσης του αλκοόλ στο οποίο παρατηρείται η µεγαλύτερη µείωση, είναι ακόµη υπό συζήτηση. Καλύτερες ποιοτικές έρευνες, οι οποίες συνυπολογίζουν και άλλους επιδρώντες παράγοντες, βρήκαν µικρότερη µείωση του κινδύνου σε σχέση µε φτωχότερες ποιοτικά µελέτες και ανέφεραν ως αποτέλεσµα ότι η µείωση του κινδύνου των καρδιαγγειακών νοσηµάτων είναι εµφανής σε µικρότερες ποσότητες καταναλισκόµενου αλκοόλ. Η µεγαλύτερη µείωση του κινδύνου µπορεί να επιτευχθεί µε µέσο όρο λήψης 10g αλκοόλ (ένα ποτό) κάθε δεύτερη ηµέρα. Σε κατανάλωση άνω των 20g αλκοόλ (2 ποτά) ηµερησίως -η κατανάλωση µε τον χαµηλότερο κίνδυνο- ο κίνδυνος της στεφανιαίας νόσου αυξάνεται. Σε πολύ µεγάλη ηλικία, η µείωση που παρατηρείται στον κίνδυνο είναι µικρότερη. Το οινόπνευµα είναι αυτό που κυρίως µειώνει τον κίνδυνο καρδιακής νόσου παρά κάποιος συγκεκριµένος τύπος ποτού. Υπάρχουν ενδείξεις ότι το αλκοόλ σε χαµηλή δοσολογία µπορεί να µειώσει τον κίνδυνο της αγγειακής άνοιας, της χολολιθίασης και του διαβήτη, παρόλο που τα ευρήµατα αυτά δεν είναι σταθερά σε όλες τις µελέτες. Σελίδα 6

7 Ο κίνδυνος θανάτου από το αλκοόλ κυµαίνεται µεταξύ του κινδύνου των ασθενειών και των βλαβών που το αλκοόλ αυξάνει και του κινδύνου των καρδιαγγειακών νοσηµάτων (που κυρίως εµφανίζονται σε µεγάλες ηλικίες) που σε µικρές ποσότητες το αλκοόλ µειώνει. Σε αυτή την ισορροπία φαίνεται ότι, τουλάχιστον στο Ηνωµένο Βασίλειο, το επίπεδο κατανάλωσης αλκοόλ µε το χαµηλότερο κίνδυνο θανάτου είναι η µηδενική ή σχεδόν µηδενική κατανάλωση, για τις γυναίκες ηλικίας κάτω των 65 ετών και λιγότερο από 5g την ηµέρα για γυναίκες 65 ετών και άνω. Για τους άντρες, το αντίστοιχο επίπεδο κατανάλωσης αλκοόλ µε το χαµηλότερο κίνδυνο θανάτου είναι η µηδενική κατανάλωση για άντρες κάτω των 35 ετών, περίπου 5g την ηµέρα για τη µέση ηλικία και λιγότερο από 10g την ηµέρα για άντρες 65 ετών και άνω (και πιθανόν γίνεται ξανά µηδενικό για τους πολύ ηλικιωµένους). Υπάρχουν οφέλη στην υγεία του βαρύ πότη από τη µείωση ή τη διακοπή της κατανάλωσης του αλκοόλ. Ακόµη και χρόνιες ασθένειες, όπως η κίρρωση του ήπατος και η κατάθλιψη, εµφανίζουν γρήγορη βελτίωση µε τη µείωση ή διακοπή της κατανάλωσης του αλκοόλ. Η επίπτωση του αλκοόλ στην Ευρώπη Το αλκοόλ προκαλεί σηµαντική επιβάρυνση σε διάφορες πλευρές της ανθρώπινης ζωής στην Ευρώπη, οι οποίες µπορούν ευρύτερα να περιγραφούν ως επιπτώσεις στην υγεία και την κοινωνία. Επτά εκατοµµύρια ενήλικες αναφέρουν ότι αναµείχθηκαν σε καβγά όταν κατανάλωσαν αλκοόλ κατά το τελευταίο έτος και (βάσει µιας ανασκόπησης ενός µικρού αριθµού εθνικών ερευνών κόστους) το οικονοµικό κόστος του εγκλήµατος που αποδίδεται στο αλκοόλ υπολογίστηκε στα 33 δισεκατοµµύρια ευρώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση για το Το κόστος διαµοιράζεται µεταξύ αστυνοµίας, δικαστηρίων και φυλακών (15δις ευρώ), δαπανών πρόληψης του εγκλήµατος και διαχείρισης µέτρων ασφαλείας (12δις ευρώ) καθώς και αποζηµιώσεων ιδιοκτησίας (6δις ευρώ). Οι φθορές ιδιοκτησίας λόγω οδήγησης υπό την επήρεια αλκοόλ έχουν επίσης εκτιµηθεί στα 10δις ευρώ, ενώ το έµµεσο (άυλο) κόστος των σωµατικών και ψυχολογικών επιπτώσεων του εγκλήµατος έχει υπολογιστεί στα 9δις-37δις ευρώ. Όπως υπολογίστηκε, 23 εκατοµµύρια Ευρωπαίων είναι εξαρτηµένοι από το αλκοόλ κάθε έτος, µε το έµµεσο κόστος σε πόνο και δυσκολίες µεταξύ των µελών των οικογενειών τους να εκτιµάται στο ποσό των 68δις ευρώ. Εκτιµήσεις στην κλίµακα των επιπτώσεων στους χώρους εργασίας είναι πιο δύσκολο να γίνουν, παρόλο που σχεδόν το 5% των αντρών και το 2% των γυναικών που πίνουν στις Ε.Ε.15 αναφέρουν αρνητική επίδραση του αλκοόλ στην εργασία ή στις σπουδές τους. Βάσει µίας ανασκόπησης εθνικών µελετών κόστους, το κόστος της απώλειας της παραγωγικότητας που οφείλεται στη συστηµατική απουσία από την εργασία και στην ανεργία λόγω του αλκοόλ, έχει υπολογιστεί στα 9δις-19δις ευρώ και 6δις-23δις ευρώ αντίστοιχα. Όσον αφορά την υγεία, το αλκοόλ είναι υπεύθυνο για περίπου θανάτους κάθε χρόνο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, παρόλο που έχει υπολογιστεί επίσης ότι καθυστερεί το θάνατο ηλικιωµένων ατόµων, κυρίως λόγω των καρδιοπροστατευτικών του ιδιοτήτων στις γυναίκες που αποβιώνουν σε ηλικία µεγαλύτερη των 70 ετών (αν και λόγω µεθοδολογικών προβληµάτων, πιθανόν ο αριθµός των θανάτων που καθυστερεί να έχει υπερεκτιµηθεί). Ένας περισσότερο ακριβής υπολογισµός είναι πιθανός αυτός των προκαλούµενων θανάτων, ατόµων έως την ηλικία των 70 ετών, ο οποίος και αποφεύγει µία πιθανή υπερτίµηση του προστατευτικού ρόλου του αλκοόλ. Αυτοί οι υπολογισµοί σχετίζονται επίσης και µε συνθήκες µη χρήσης αλκοόλ, µε το καθαρό κέρδος να είναι µεγαλύτερο όταν Σελίδα 7

8 αναφερόµαστε στη χρήση αλκοόλ µε το χαµηλότερο επίπεδο κινδύνου. Η χρήση µονάδων προσαρµοσµένων ως προς την ανικανότητα ετών ζωής (DALYs-Disability Adjusted Life Years) διευκολύνει τους υπολογισµούς και δείχνει ότι το αλκοόλ είναι υπεύθυνο για τον πρόωρο θάνατο και ανικανότητα του 12% των αντρών και του 2% των γυναικών, έχοντας προσµετρηθεί και τα οφέλη στην υγεία. Αυτό τοποθετεί το αλκοόλ στην τρίτη υψηλότερη θέση µεταξύ 26 παραγόντων κινδύνου για την υγεία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, µπροστά από την παχυσαρκία και πίσω µόνο από τον καπνό και την υπέρταση. Η επίπτωση στην υγεία είναι εµφανής σε ένα µεγάλο φάσµα καταστάσεων, συµπεριλαµβανοµένων θανάτων κάθε χρόνο εξ αιτίας τροχαίων ατυχηµάτων (1 στα 3 θανατηφόρα τροχαία δυστυχήµατα), θανάτων από ατυχήµατα, ανθρωποκτονιών (4 στις 10 δολοφονίες), αυτοκτονιών (1 στις 6 αυτοκτονίες), θανάτων από κίρρωση του ήπατος, θανάτων από καρκίνο, εκ των οποίων είναι θάνατοι γυναικών από καρκίνο του µαστού και θανάτων οφειλόµενων σε νευροψυχιατρικές καταστάσεις, καθώς και επεισοδίων κατάθλιψης (που αντιστοιχούν σε 2.5 εκατοµµύρια DALYs). Το κόστος θεραπείας των προβληµάτων αυτών υγείας υπολογίστηκε στα 17δις ευρώ, µαζί µε 5δις ευρώ που δαπανώνται για τη θεραπεία και πρόληψη της κατάχρησης και εξάρτησης από το αλκοόλ. Η απώλεια ζωής µπορεί επίσης να εκτιµηθεί ως απώλεια παραγωγικού δυναµικού (36δις ευρώ εξαιρουµένων των ωφελειών υγείας) ή µε όρους της έµµεσης (άυλης) αξίας της ίδιας της ζωής (145δις-712δις ευρώ έχοντας συνυπολογιστεί τα οφέλη στην υγεία). Οι νέοι επωµίζονται ένα δυσανάλογο ποσοστό αυτού του φορτίου, µε θνησιµότητα άνω του 10% των νέων γυναικών και περίπου 25% των νέων αντρών να οφείλεται στο αλκοόλ. Ελάχιστη πληροφόρηση υπάρχει σχετικά µε την έκταση των κοινωνικών συνεπειών στη ζωή των νέων ανθρώπων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, παρόλο που 6% των µαθητών ηλικίας ετών αναφέρουν καβγάδες και 4% αναφέρουν σεξουαλική επαφή χωρίς προφύλαξη εξαιτίας της χρήσης αλκοόλ. Μεταξύ των χωρών το αλκοόλ παίζει ένα σηµαντικό ρόλο στην υποβάθµιση του προσδόκιµου ζωής στις Ε.Ε.10, σε σύγκριση µε τις Ε.Ε.15, µε τη µεταξύ τους διαφορά στην αναλογία ακαθόριστων, αποδιδόµενων στο αλκοόλ θανάτων, να υπολογίζεται στους 100 (άντρες) και 60 (γυναίκες) ανά πληθυσµού. Σε εθνικό επίπεδο, πολλές καταστάσεις που συνεπάγονται ανισότητες µεταξύ του πληθυσµού στην υγεία, σχετίζονται µε το αλκοόλ, αν και η ακριβής αιτία µπορεί να ποικίλει (π.χ. κίρρωση στη Γαλλία, βίαιοι θάνατοι στην Φιλανδία). Η χειρότερη κατάσταση της υγείας σε περιοχές υποβαθµισµένες, επίσης δείχνει να συνδέεται µε το αλκοόλ, µε τις έρευνες να παρουσιάζουν την άµεσα αποδιδόµενη στο αλκοόλ θνησιµότητα υψηλότερη στις υποβαθµισµένες περιοχές, σε βαθµό µεγαλύτερο από ότι µπορεί να εξηγηθεί από τις ανισότητες σε ατοµικό επίπεδο. Πολλά από τα προβλήµατα που προκαλεί το αλκοόλ αφορούν άλλα άτοµα πλην του χρήστη. Σε αυτά περιλαµβάνονται ελειποβαρή νεογνά, 16% του συνόλου των κακοποιηµένων και παραµεληµένων παιδιών και 5-9 εκατοµµύρια παιδιά οικογενειών µε προβλήµατα λόγω χρήσης αλκοόλ. Το αλκοόλ επίσης επηρεάζει και άλλους ενήλικες, συµπεριλαµβανοµένων όπως έχει υπολογιστεί, θανάτων σε αυτοκινητιστικά ατυχήµατα λόγω µέθης, ατόµων πέραν του οδηγού. Μέρος του οικονοµικού τιµήµατος επίσης πληρώνεται από άλλα άτοµα ή ιδρύµατα, συµπεριλαµβανοµένου µεγάλου τµήµατος των υπολογιζόµενων 33δις ευρώ λόγω εγκλήµατος, των 17δις ευρώ για το σύστηµα υγείας και των 9-19δις ευρώ λόγω της συστηµατικής απουσίας από την εργασία. Σελίδα 8

9 ιάφορες µελέτες και αναλύσεις δείχνουν ότι η επιβάρυνση της υγείας από το αλκοόλ σχετίζεται µε τις διαφοροποιήσεις στην κατανάλωση. Αυτές οι αλλαγές αντικατοπτρίζουν περισσότερο τη συµπεριφορά των ατόµων που καταναλώνουν µεγάλη ποσότητα αλκοόλ παρά αυτών που πίνουν λιγότερο (δεδοµένου για παράδειγµα ότι το 10% αυτών µε τη µεγαλύτερη κατανάλωση αντιπροσωπεύει και το 1/3 µε 1/2 της συνολικά καταναλισκόµενης ποσότητας στις περισσότερες χώρες), αλλά εµπίπτουν επίσης και στη γενικότερη τάση των πληθυσµών να αλλάζουν κατά ένα µαζικό τρόπο τα επίπεδα της κατανάλωσης. Αναφορικά µε ολόκληρο τον πληθυσµό, η επίπτωση σε επίπεδο αρνητικών συνεπειών, της αλλαγής στην κατανάλωση του αλκοόλ κατά 1 λίτρο, είναι υψηλότερη στις Ε.Ε.15 µε χαµηλή κατανάλωση (βόρεια Ευρώπη), επίσης όµως σηµαντική στις περιπτώσεις κίρρωσης, ανθρωποκτονιών (άντρες µόνο), ατυχηµάτων και συνολικής ανδρικής θνησιµότητας, στη νότια Ευρώπη. Ενώ κάποιοι υποστηρίζουν ότι η µεγαλύτερη αλλαγή στη βόρεια Ευρώπη αντανακλά µία κουλτούρα «εκρηκτικής» κατανάλωσης αλκοόλ των χωρών αυτών, µπορεί επίσης να αντικατοπτρίζει και το υψηλότερο ποσοστιαία µέγεθος µίας κατά ένα λίτρο διαφοροποίησης της ποσότητας χρήσης στις βόριες χώρες χαµηλής κατανάλωσης. Γενικότερα έχει υπολογιστεί ότι η µείωση της κατανάλωσης κατά 1 λίτρο θα µειώσει την συνολική ανδρική θνησιµότητα κατά 1% στη νότια και κεντρική Ευρώπη και κατά 3% στη βόρεια Ευρώπη. Αξιολογώντας τις προοπτικές των πολιτικών έναντι του αλκοόλ Οι υψηλής αποτελεσµατικότητας πολιτικές έναντι της οδήγησης υπό την επήρεια αλκοόλ περιλαµβάνουν τις τυχαίες, χωρίς ειδικούς περιορισµούς, εξετάσεις ανίχνευσης αλκοόλ (αλκοτέστ), τα χαµηλά επιτρεπόµενα επίπεδα συγκέντρωσης αλκοόλ στο αίµα, τις ανακλήσεις των αδειών κυκλοφορίας και τη µείωση των επιτρεπόµενων ορίων συγκέντρωσης αλκοόλ στο αίµα για τους νεαρούς οδηγούς. Τα περιορισµένα δεδοµένα που υπάρχουν σχετικά µε τα ειδικά σχεδιασµένα για οδηγούς προγράµµατα και τα προγράµµατα για ασφαλή οδήγηση, δε δείχνουν κάποια επίδραση. Οι ειδικά σχεδιασµένες για το αλκοόλ κλειδαριές µπορεί να είναι αποτελεσµατικές, ως ένα προληπτικό µέτρο, αλλά η αποτελεσµατικότητά τους για τους οδηγούς που οδηγούν υπό την επήρεια αλκοόλ εξασφαλίζεται µόνο όταν αποτελούν µέρος του εξοπλισµού του οχήµατος. Ο Παγκόσµιος Οργανισµός Υγείας έχει µελετήσει την επίδραση και το κόστος των άνευ περιορισµού ελέγχων ανίχνευσης αλκοόλ (αλκοτέστ) σε σύγκριση µε τη µη διενέργεια τέτοιων ελέγχων. Εφαρµόζοντας το µοντέλο αυτό έρευνας στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπολογίστηκαν χρόνια ανικανότητας και πρόωρων θανάτων που θα µπορούσαν να αποφευχθούν µε ένα υπολογιζόµενο κόστος 233δις ευρώ κάθε χρόνο. Η επίδραση των πολιτικών που υποστηρίζουν την εκπαίδευση, την επιµόρφωση, την επικοινωνία, την πληροφόρηση και ενηµέρωση του κοινού, είναι µικρή. Αν και τα σχολικά εκπαιδευτικά προγράµµατα έχουν ισχυρή πρόσβαση στο κλειστό ακροατήριό τους, η επίδρασή τους στο γενικότερο πληθυσµό είναι πολύ µικρή λόγω του ότι είναι περιορισµένα σε αριθµό και στερούνται αποτελεσµατικότητας. Υπάρχουν προτάσεις για τη βελτίωση της αποτελεσµατικότητας των σχολικών προγραµµάτων. Από την άλλη πλευρά, τα προγράµµατα των µέσων µαζικής ενηµέρωσης έχουν ένα ειδικό ρόλο να διαδραµατίσουν στην ενδυνάµωση της ενηµέρωσης της κοινής γνώµης αναφορικά µε τα προβλήµατα που προκαλεί η χρήση του αλκοόλ. Έτσι, µπορεί να προετοιµαστεί καλύτερα το έδαφος για συγκεκριµένες παρεµβάσεις. Υπάρχουν ισχυρά στοιχεία για την αποτελεσµατικότητα των στρατηγικών ρύθµισης της αγοράς αλκοόλ, όσον αφορά τη µείωση των βλαβών που προκαλούνται από αυτό. Η φορολόγηση του αλκοόλ είναι ιδιαίτερα σηµαντική, στοχεύοντας στους νέους και τα προβλήµατα που προκαλούνται από αυτό, σε όλες τις χώρες. Αν η Σελίδα 9

10 φορολόγηση του αλκοόλ ανέβαζε την τιµή του στις Ε.Ε.15 κατά 10%, θα προλαµβάνονταν θάνατοι κατά το επόµενο έτος και επίσης υπολογίζεται ότι τα δηµόσια έσοδα θα αυξανόταν περίπου κατά 13δις ευρώ, από τους επιπλέον φόρους.τα στοιχεία δείχνουν ότι αν επιτραπεί παράταση του ωραρίου πώλησης του αλκοόλ, θα αυξηθούν και τα κρούσµατα βίας. Η Παγκόσµια Οργάνωση Υγείας έχει µελετήσει, σε ειδικό µοντέλο έρευνας, τις επιπτώσεις που θα είχε η µικρότερη διαθεσιµότητα πώλησης αλκοόλ από καταστήµατα κατά 24 ώρες κάθε εβδοµάδα. Εφαρµόζοντας αυτό το ερευνητικό µοντέλο στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπολογίστηκαν χρόνια ανικανότητας και πρόωρων θανάτων που θα µπορούσαν να προληφθούν µε κόστος υλοποίησης 98 εκατοµµυρίων ευρώ κάθε χρόνο. Ο περιορισµός του όγκου και του περιεχόµενου των διαφηµίσεων των αλκοολούχων σκευασµάτων, πιθανό να οδηγήσει και στη µείωση των αρνητικών συνεπειών του. Οι διαφηµίσεις έχουν µία ιδιαίτερη επίδραση στα νέα άτοµα, προωθώντας µια θετικότερη στάση απέναντι στην κατανάλωση του αλκοόλ. Η αυτόρύθµιση των διαφηµίσεων από τη βιοµηχανία παραγωγής αλκοόλ δεν έχει µέχρι σήµερα παρουσιάσει κάποια ιδιαίτερη αποτελεσµατικότητα. Ο Παγκόσµιος Οργανισµός Υγείας έχει µοντελοποιήσει την επίδραση που θα είχε η απαγόρευση της διαφήµισης του αλκοόλ. Εφαρµόζοντας αυτό το ερευνητικό µοντέλο στην Ε.Ε., ο Π.Ο.Υ υπολογίζει χρόνια ανικανότητας και πρόωρων θανάτων να προλαµβάνονται, µε κόστος υλοποίησης 95 εκατοµµυρίων ευρώ ετησίως. Υπάρχουν διαρκώς αυξανόµενα στοιχεία σχετικά µε την επίδραση των στρατηγικών ελάττωσης των αρνητικών συνεπειών της κατανάλωσης αλκοόλ, µέσω της αλλαγής του πλαισίου κατανάλωσης, ωστόσο οι στρατηγικές αυτές είναι πρωτίστως εφαρµόσιµες σε µπαρ και εστιατόρια, και η αποτελεσµατικότητα τους στηρίζεται στην επαρκή στήριξή τους. Για παράδειγµα, η ψήφιση ενός νόµου για την ελάχιστη ηλικία κατανάλωσης αλκοόλ, θα είχε µικρή αποτελεσµατικότητα εάν δε συνοδευόταν ταυτόχρονα από µία αξιόπιστη απειλή αφαίρεσης των αδειών λειτουργίας των καταστηµάτων που επανειληµµένα πωλούν σε ανήλικους. Τέτοιες στρατηγικές είναι επίσης περισσότερο αποτελεσµατικές, όταν υπoστηρίζονται από κοινοτικά προγράµµατα πρόληψης. Υπάρχουν εκτενή στοιχεία για την επίδραση των βραχέων συµβουλευτικών παρεµβάσεων, ιδιαίτερα στα συστήµατα πρωτοβάθµιας φροντίδας υγείας. Ο Π.Ο.Υ έχει µελετήσει την επίδραση και το κόστος των παρεµβάσεων αυτών στην πρωτοβάθµια περίθαλψη για το 25% του σε κίνδυνο ευρισκόµενου πληθυσµού. Εφαρµόζοντας το ερευνητικό αυτό µοντέλο στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπολογίστηκε ότι χρόνια ανικανότητας και πρόωρων θανάτων θα µπορούσαν να αποφευχθούν µε κόστος υλοποίησης 740 εκατοµµύρια ευρώ κάθε χρόνο. Χρησιµοποιώντας τα ερευνητικά µοντέλα του Π.Ο.Υ και συγκρίνοντας τα µε την απουσία οποιασδήποτε πολιτικής µέριµνας, µπορούµε να υπολογίσουµε ότι ένα πλήρες και επαρκές Ευρωπαϊκό πακέτο αποτελεσµατικών πολιτικών µέτρων και προγραµµάτων, που θα περιελάµβανε τον τυχαίο έλεγχο κατανάλωσης αλκοόλ µε αλκοτέστ, τη φορολογία, τον περιορισµό της πρόσβασης, τη διαφηµιστική απαγόρευση και τη βραχεία ιατρική συµβουλευτική παρέµβαση, θα κόστιζε 1.3δις ευρώ για να εφαρµοσθεί. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί περίπου στο 1% του συνολικού κοινωνικού κόστους του αλκοόλ και µόνο στο 10% των υπολογιζόµενων εσόδων από µία 10% αύξηση στην τιµή του αλκοόλ µέσω φορολόγησης, στις Ε.Ε.15. Υπολογίζεται ότι µία τέτοια δέσµη παρεµβάσεων µπορεί να οδηγήσει στην πρόληψη 1.4 εκατοµµυρίων ετών ανικανότητας και πρόωρων θανάτων κατ έτος, δηλ. περίπου το 2% των συνολικών πρόωρων θανάτων και ανικανότητας που αντιµετωπίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Σελίδα 10

11 Ευρωπαϊκή και Παγκόσµια πολιτική έναντι του αλκοόλ Οι πιο σηµαντικές διεθνείς νοµικές συµφωνίες που επηρεάζουν την πολιτική έναντι του αλκοόλ είναι η Γενική Συµφωνία ασµών και Εµπορίου (General Agreement on Tariffs and Trade-GATT) που αφορά τα αγαθά, και η Γενική Συµφωνία Εµπορικών Υπηρεσιών (General Agreement on Trade in Services-GATS). Παρελθούσες υποθέσεις από αυτές τις συµφωνίες έχουν δείξει ότι ο Παγκόσµιος Οργανισµός Εµπορίου (WΤΟ) δίνει προτεραιότητα στα θέµατα υγείας έναντι των εµπορικών θεµάτων σε κάποιες περιπτώσεις (όπως για παράδειγµα η απαγόρευση στις εισαγωγές άσβεστου), αν και τέτοιες πολιτικές για να διατηρηθούν πρέπει να διέλθουν µία σειρά αυστηρών διαδικασιών ελέγχου. Ωστόσο στην πράξη, η µεγαλύτερη επίδραση στην πολιτική έναντι του αλκοόλ έχει επέλθει από τους νόµους της Ευρωπαϊκής Ένωσης περί εµπορίου. Οι πιο πολλές περιπτώσεις αναφορικά µε το αλκοόλ, πηγάζουν από τον κανονισµό φορολόγησης περί «εθνικού χειρισµού», που σηµαίνει ότι τα κράτη απαγορεύεται να λειτουργούν υπό καθεστώς διακρίσεων -άµεσα ή έµµεσα- υπέρ των τοπικών προϊόντων και έναντι των εισαγώγιµων από άλλες περιοχές της Ε.Ε. Εξαιρέσεις στον κανόνα αυτό δε µπορούν να γίνουν για λόγους υγείας, µε αποτέλεσµα τα κράτη να αντιµετωπίζουν διάφορους περιορισµούς στο σχεδιασµό της φορολογικής τους πολιτικής. Εν αντιθέσει, το Ευρωπαϊκό ικαστήριο µε τη συνεχώς αυξανόµενη επιρροή του, έχει υποστηρίξει αναµφίβολα τους διαφηµιστικούς περιορισµούς στην Καταλονία και στη Γαλλία, αποδεχόµενο ότι «είναι αδιαµφισβήτητο γεγονός ότι η διαφήµιση ενεργεί ως ενθάρρυνση για την κατανάλωση αλκοόλ». Μακροχρόνιος στόχος της Ε.Ε. είναι να πετύχει εναρµονισµένα πρότυπα φορολογικών δασµών, έτσι ώστε να µειώσει τις στρεβλώσεις της αγοράς που παρατηρούνται όταν µεγάλες διαφορές στους δασµούς σε γειτονικές χώρες, οδηγούν στην αγορά µεγάλων ποσοτήτων αγαθών από το εξωτερικό. Αυτό οδηγεί σε απώλεια εσόδων στις χώρες µε υψηλή φορολογία και δηµιουργεί πιέσεις για µείωση των φόρων, όπως συνέβη σε µερικές Σκανδιναβικές χώρες. Η κοινή αγροτική πολιτική της Ε.Ε. επιδοτεί την παραγωγή κρασιού µε 1.5δις ευρώ κάθε χρόνο. Η οικονοµική και πολιτική σηµασία αυτών των διαφορών και ιδιαίτερα τα προβλήµατα των οινοπαραγωγών, δυσκολεύουν την πρόοδο της διαδικασίας ως προς την πλευρά της δηµόσιας υγείας. Ο Παγκόσµιος Οργανισµός Υγείας έχει υπάρξει η πιο ενεργή σε θέµατα αλκοόλ διεθνής υπηρεσία. Το Ευρωπαϊκό σκέλος του Π.Ο.Υ. έχει αναλάβει διάφορες πρωτοβουλίες για τη µείωση των αρνητικών επιπτώσεων του αλκοόλ στα 52 Κράτη Μέλη του. Σε αυτές περιλαµβάνονται το δίκτυο για την πολιτική έναντι του αλκοόλ στην Ευρώπη, ο Ευρωπαϊκός καταστατικός χάρτης για το αλκοόλ και δύο διυπουργικές συνδιασκέψεις που επιβεβαίωσαν την ανάγκη ανάπτυξης µίας πολιτικής έναντι του αλκοόλ (και µίας πολιτικής για τη δηµόσια υγεία γενικότερα) χωρίς την παρέµβαση εµπορικών και οικονοµικών συµφερόντων. Αν και η Ε.Ε. από µόνη της, αδυνατεί να περάσει νόµους απλά για την προστασία της ανθρώπινης υγείας (τα κράτη µέλη δεν έχουν δώσει αυτήν τη δύναµη στους Ευρωπαϊκούς θεσµούς), κάποιες πολιτικές που αφορούν το χειρισµό της εσωτερικής αγοράς µπορούν να ενσωµατώσουν ένα ουσιαστικό ενδιαφέρον για την υγεία, όπως για παράδειγµα η διάταξη περί διαφήµισης του αλκοόλ στην Τηλεόραση Χωρίς Σύνορα. Κατά τα άλλα, οι ενέργειες της Ε.Ε. έναντι του αλκοόλ χαρακτηρίζονται από νοµική µαλθακότητα, µε τη µορφή µη δεσµευτικών αποφάσεων και συστάσεων που παροτρύνουν τα Κράτη Μέλη προς κάποιο συγκεκριµένο τρόπο δράσης. Σελίδα 11

12 Πολιτική των Κρατών Μελών έναντι του αλκοόλ Κάθε κράτος της Ε.Ε. έχει ένα σύνολο νόµων και διατάξεων που διαχωρίζουν το αλκοόλ από τα άλλα αγαθά του εµπορίου, συχνά για λόγους δηµόσιας υγείας. Παρόλη την οικουµενικότητα των πολιτικών έναντι του αλκοόλ, σχεδόν οι µισές Ευρωπαϊκές χώρες ακόµη δεν έχουν ένα σχέδιο δράσης ή ένα συντονιστικό όργανο για το αλκοόλ. Ακόµη κι έτσι, οι περισσότερες χώρες έχουν προγράµµατα πολιτικής έναντι του αλκοόλ, από τα οποία, τα σχολικά εκπαιδευτικά προγράµµατα είναι τα πλέον συνηθισµένα σε όλη την Ευρώπη. Όλες οι χώρες επίσης έχουν κάποια µορφή περιορισµών σε θέµατα οδήγησης υπό την επήρεια αλκοόλ, µε όλες πλην του Ηνωµένου Βασιλείου, της Ιρλανδίας και του Λουξεµβούργου, να έχουν ως ανώτατο επιτρεπτό όριο συγκέντρωσης του αλκοόλ στο αίµα των οδηγών, τα 0.5g/L που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ωστόσο πολλοί Ευρωπαίοι οδηγοί, πιστεύουν ότι υπάρχει πολύ µικρή πιθανότητα να εντοπιστούν -το 1/3 πιστεύει ότι ποτέ δε θα τύχει να υποβληθεί σε αλκοτέστ, αν και στις χώρες που διενεργούνται τυχαίοι έλεγχοι, το ποσοστό αυτό είναι χαµηλότερο. Οι πωλήσεις αλκοόλ στις περισσότερες Ευρωπαϊκές χώρες γενικά διέπονται από περιορισµούς, σε λίγες περιπτώσεις λόγω ύπαρξης µονοπωλίου, συχνότερα λόγω της υποχρέωσης έκδοσης αδειών, ενώ συχνά υπάρχει και περιορισµός στα σηµεία της πώλησης. Πάνω από το ένα τρίτο των χωρών (και µερικές περιοχές της Ένωσης) περιορίζουν επίσης και το ωράριο πώλησης, ενώ σε έναν µικρό αριθµό κρατών υπάρχουν αντίστοιχοι περιορισµοί στις ηµέρες πώλησης και στην επιτρεπόµενη προς πώληση ποσότητα αλκοόλ, από µη πιστοποιηµένους πωλητές. Όλες οι χώρες απαγορεύουν την πώληση αλκοόλ σε µπαρ και pubs σε νεαρά άτοµα, µικρότερα κάποιας ηλικίας, παρόλο που τέσσερις χώρες δεν έχουν κάποια πολιτική για την πώληση αλκοόλ σε παιδιά, σε εµπορικά καταστήµατα. Το όριο ηλικίας στο οποίο επιτρέπεται η πώληση αλκοόλ σε νεαρά άτοµα διαφέρει µεταξύ των Ευρωπαϊκών χωρών, τείνοντας να είναι τα 18 έτη στη βόρεια Ευρώπη και τα 16 έτη στη νότια Ευρώπη. Η προώθηση των πωλήσεων του αλκοόλ ελέγχεται σε διαφορετικό βαθµό, αναλόγως του είδους της διαφηµιστικής δραστηριότητας. Οι τηλεοπτικές διαφηµίσεις της µπύρας υπόκεινται σε νοµικούς περιορισµούς (πέραν των περιορισµών στο περιεχόµενο) σε περισσότερες από τις µισές Ευρωπαϊκές χώρες, συµπεριλαµβανοµένων πέντε χωρών µε πλήρη απαγόρευση. Ο αριθµός αυξάνει σε 14 χώρες για τις απαγορεύσεις στις διαφηµίσεις αλκοολούχων προϊόντων απόσταξης. Οι χώροι αφισοκόλλησης και τα έντυπα µέσα διέπονται από λιγότερους κανονισµούς, µε µία στις τρεις χώρες (κυρίως στις Ε.Ε.10) να µην εφαρµόζει κανενός είδος έλεγχο σε αυτόν τον τοµέα. Οι Αθλητικές χορηγίες υπόκεινται στους ασθενέστερους περιορισµούς, µε µόνο επτά χώρες να έχουν κάποιου είδους νοµικό περιορισµό. Η φορολόγηση των αλκοολούχων σκευασµάτων είναι άλλη µία συνήθης πρακτική στις Ευρωπαϊκές χώρες, αν και οι φόροι διαφέρουν σηµαντικά µεταξύ των κρατών. Αυτό γίνεται εµφανές στην περίπτωση της παραγωγής οίνου, όπου σχεδόν οι µισές Ευρωπαϊκές χώρες δεν επιβάλουν κανενός είδους φορολογία, ενώ 1 στις 5 χώρες έχει ένα ποσοστό φόρου άνω του 1,000 ευρώ, προσαρµοσµένο στην αγοραστική δύναµη. Γενικά η φορολογία είναι υψηλότερη στη βόρεια Ευρώπη και χαµηλότερη στη νότια και σε περιοχές της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης. Τέσσερις χώρες έχουν επίσης εισαγάγει από το 2004 έναν φόρο, µε στόχο τα προαναµεµειγµένα ποτά (alcopops) ο οποίος φαίνεται να έχει επιφέρει έκτοτε, µία µείωση στην κατανάλωση τους. Σελίδα 12

13 Αν συνδυάσουµε διάφορα πεδία της πολιτικής έναντι του αλκοόλ, σε µία µοναδική κλίµακα µέτρησης, η συνολική αυστηρότητα της πολιτικής κυµαίνεται µεταξύ του 5.5 (Ελλάδα) και του 17.7 (Νορβηγία) µε µέγιστο δυνατό το 20 και µέσο όρο το Οι λιγότερο αυστηρές πολιτικές συναντώνται στη Νότια και σε περιοχές της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και οι πιο αυστηρές στη Βόρεια Ευρώπη -δε µειώνεται όµως η βαθµολογία στην κλίµακα από Βορρά προς Νότο όλων των χωρών, όπως γίνεται εµφανές στη βαθµολόγηση της Γαλλίας. Η εικόνα αυτή διαφέρει σε σχέση µε την αντίστοιχη που είχαµε 50 χρόνια πριν, µε τις πολιτικές έναντι του αλκοόλ στις Ευρωπαϊκές χώρες να συγκλίνουν όλο και περισσότερο, κατά κύριο λόγο εξαιτίας της εντατικοποίησης τους σε πολλές από αυτές, ειδικότερα στον τοµέα της οδήγησης υπό την επήρεια αλκοόλ, όπου όλα τα κράτη έχουν ορίσει κάποιο νοµικό όριο. Επίσης, οι έλεγχοι στην πώληση, τα κατώτερα επιτρεπτά όρια ηλικίας για την αγορά αλκοόλ και τα υπεύθυνα όργανα προώθησης της δηµόσιας πολιτικής έναντι του αλκοόλ, είναι πολύ περισσότερο διαδεδοµένα το 2005 σε σχέση µε το Σελίδα 13

14

15 Συµπεράσµατα ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Αλκοόλ και Ευρωπαϊκή Οικονοµία Συµπέρασµα 1 Το εµπόριο του αλκοόλ συµβάλλει συνολικά περίπου µε 9δις ευρώ στον ισολογισµό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, µη δείχνοντας να επηρεάζεται απαραίτητα από την όποια στρατηγική πολιτικής µείωσης των συνεπειών του, τόσο σε Ευρωπαϊκό, όσο και σε τοπικό επίπεδο. Συµπέρασµα 2 Τα οικονοµικά οφέλη από τη φορολογία του αλκοόλ, τα οποία αποτελούν σηµαντική πηγή δηµοσίων εσόδων (25δις ευρώ το 2005 στις 15 παλαιές Ευρωπαϊκές χώρες), σχετίζονται περισσότερο µε το ύψος των επιβαλλόµενων φόρων, παρά µε το βαθµό συνολικής κατανάλωσης του αλκοόλ. Συµπέρασµα 3 Η µείωση της κατανάλωσης δε θα οδηγήσει απαραίτητα σε απώλεια θέσεων εργασίας, στην οικονοµία ως σύνολο και µπορεί ακόµη να µην οδηγήσει και σε µεγάλες αλλαγές όσον αφορά θέσεις εργασίας σε τοµείς που συνδέονται µε το αλκοόλ, όπως εστιατόρια και µπαρ. Το κοινωνικό κόστος του αλκοόλ Συµπέρασµα 4 Το άµεσο κόστος του αλκοόλ στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπολογίστηκε στα 125δις ευρώ το 2003, συµπεριλαµβανοµένων 59δις ευρώ από την απώλεια της παραγωγικότητας λόγω της συστηµατικής απουσίας από την εργασία, της ανεργίας και της απώλειας παραγωγικών ετών, εξαιτίας πρόωρου θανάτου. Συµπέρασµα 5 Το έµµεσο (άυλο) κόστος του αλκοόλ (το οποίο περιγράφει την αξία που αποδίδουν οι άνθρωποι στον προκαλούµενο πόνο και στην απώλεια ζωής) στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπολογίστηκε στα 270δις ευρώ το Η χρήση του αλκοόλ στην Ευρώπη Συµπέρασµα 6 Ενώ ακόµη είναι εµφανείς σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, οι διαφορές µεταξύ των χωρών στο βαθµό και στον τρόπο κατανάλωσης του αλκοόλ, είναι µικρότερες συγκριτικά µε 40 έτη νωρίτερα και πολλές πτυχές της κατανάλωσης του αλκοόλ είναι περισσότερο όµοιες στην Ευρώπη, από ότι ήταν κοινώς αναµενόµενο. Η περιστασιακή υπερκατανάλωση κατά την εφηβεία είχε αυξηθεί στις περισσότερες χώρες τη δεκαετία του 90, ακολουθούµενη από περισσότερο ανάµεικτες τάσεις τα τελευταία χρόνια. Συµπέρασµα 7 Η µέθη αποτελεί σηµαντική αιτία τραυµατισµών συµπεριλαµβανοµένων και των βίαιων τραυµατισµών- σε όλη την Ευρώπη, συµπεριλαµβανόµενης και της νότιας Ευρώπης. Συµπέρασµα 8 Ο τόπος διαµονής παραµένει καθοριστικός παράγοντας των συνεπειών της χρήσης του αλκοόλ. Αλκοόλ και υγεία Σελίδα 15

16 Συµπεράσµατα Συµπέρασµα 9 Το αλκοόλ είναι καθοριστικός παράγοντας για την υγεία, υπεύθυνος για το 7.4% της συνολικής ανικανότητας και των πρόωρων θανάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Συµπέρασµα 10 Το αλκοόλ είναι αιτία πρόκλησης βλαβών και σε άτοµα πέραν αυτών που κάνουν χρήση, συµπεριλαµβανοµένων ελειποβαρών γεννήσεων, 5-9 εκατοµµυρίων παιδιών τα οποία ζουν σε προβληµατικές οικογένειες εξαιτίας της χρήσης του αλκοόλ και θανάτων από αυτοκινητιστικά ατυχήµατα, πλην του οδηγού, κάθε χρόνο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Συµπέρασµα 11 Το αλκοόλ είναι παράγοντας δηµιουργίας ανισοτήτων στον τοµέα της υγείας, τόσο µεταξύ των κρατών όσο και εντός των εθνικών τους ορίων, προκαλώντας όπως υπολογίστηκε 90 επιπλέον θανάτους ανά άντρες και 60 επιπλέον θανάτους ανά γυναίκες στις 10 νεότερες Ευρωπαϊκές χώρες, σε σύγκριση µε τις 15 παλαιότερες. Αλκοόλ και κυβερνητική πολιτική Συµπέρασµα 12 Οι κυβερνήσεις έχουν την ευθύνη να παρεµβαίνουν στην αγορά και επωφελούνται κάνοντας το. Για παράδειγµα, µία αύξηση κατά 10% στην τιµή του αλκοόλ στα 15 παλαιότερα Κράτη Μέλη, εκτιµάται ότι θα απέφερε µία αύξηση των φορολογικών εσόδων κατά 13δις ευρώ περίπου, κατά τον πρώτο χρόνο εφαρµογής της. Συµπέρασµα 13 Οι εκπαιδευτικές παρεµβάσεις, οι οποίες δείχνουν µικρή αποτελεσµατικότητα στη µείωση της βλάβης που προκαλείται από το αλκοόλ, δεν αποτελούν µία εναλλακτική λύση στα µέτρα που ρυθµίζουν την αγορά του αλκοόλ, τα οποία δείχνουν να έχουν τη µεγαλύτερη επίδραση στη µείωση της προκαλούµενης βλάβης, στους βαρύτερους και στους νεότερους χρήστες. Αλκοόλ και Ευρωπαϊκή πολιτική Συµπέρασµα 14 Οι συνεχιζόµενες διαφορές στην πολιτική έναντι του αλκοόλ σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, σε τοµείς όπως η φορολογία, µειώνουν τη δυνατότητα των χωρών να εφαρµόσουν αποτελεσµατικές πολιτικές.. Συµπέρασµα 15 ιάφορες πολιτικές µεταξύ των Κρατών Μελών µερικές φορές νοµιµοποιούνται για την προστασία της δηµόσιας υγείας, όπως το Ευρωπαϊκό ικαστήριο το 2004 νοµικά ευνόησε το διαφηµιστικό νόµο στη Γαλλία. Σελίδα 16

17 Συστάσεις ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ Ι. Ορίζοντας ένα αλκοολούχο ποτό Ορίζοντας ένα αλκοολούχο ποτό I.1. Οι ηµόσιες πολιτικές θα πρέπει να καθορίσουν, µε έναν ενιαίο τρόπο, τα αλκοολούχα ποτά, σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ένα αρχικό σηµείο θα µπορούσε να είναι ο καθορισµός του ελαχίστου για φορολογικούς σκοπούς (0.5% αλκοόλ κατ όγκο).. 3 II. ηµιουργία βάσης δεδοµένων Συστάσεις για την έρευνα II.1. II.2. Θα πρέπει να δηµιουργηθούν και να χρηµατοδοτηθούν οι Ευρωπαϊκές υποδοµές που θα αναλάβουν τη συνεργασία µεταξύ των χωρών, στον τοµέα της έρευνας για το αλκοόλ. Θα πρέπει να δηµιουργηθούν και να χρηµατοδοτηθούν οι Ευρωπαϊκές υποδοµές που θα αναλάβουν την ανασκόπηση και κοινοποίηση όλων των µείζονος σηµασίας ερευνητικών αποτελεσµάτων στον τοµέα της πολιτικής έναντι του αλκοόλ, µέσω π.χ. της καταγραφής και της δηµιουργίας βάσεων δεδοµένων. Η βάση δεδοµένων θα πρέπει να χρησιµοποιηθεί για τη δηµιουργία ευκολονόητων στρατηγικών και πρακτικών εφαρµογών, µέσω κατάλληλων πρακτικών εργαλείων και κατευθυντήριων οδηγιών. 4 II.3. Θα πρέπει να δηµιουργηθούν και να χρηµατοδοτηθούν µακροπρόθεσµα ερευνητικά προγράµµατα για το αλκοόλ. II.4. Η ερευνητική δυνατότητα για την πολιτική έναντι του αλκοόλ θα πρέπει να αναπτυχθεί µέσω επαγγελµατικών αναπτυξιακών προγραµµάτων. Συστάσεις για την πληροφόρηση II.5. II.6. Θα πρέπει να δηµιουργηθεί και να χρηµατοδοτηθεί ένα Ευρωπαϊκό κέντρο µελέτης του αλκοόλ µε εθνικά υποκαταστήµατα. Θα πρέπει να υποδειχθεί στην Ευρωπαϊκή επιτροπή εργασίας για τους δείκτες υγείας, η σηµασία του να συµπεριληφθούν στη σχετική λίστα των δεικτών υγείας της Ε.Ε. και δείκτες που να σχετίζονται µε την κατανάλωση του αλκοόλ, την προκαλούµενη βλάβη, την πολιτική και τα αποτελέσµατα των εφαρµοζόµενων προγραµµάτων. 3 Ευρωπαϊκοί Θεσµοί. 4 Κράτη Μέλη και περιοχές εντός των Κρατών Μελών, 5 ήµοι και Κοινότητες Σελίδα 17

18 Συστάσεις II.7. II.8. Θα πρέπει να θεσµοθετηθούν προγράµµατα εποπτείας τού αλκοόλ ώστε τα δεδοµένα να είναι συγκρίσιµα και επεξεργάσιµα από όλα τα Ευρωπαϊκά κράτη. Θα πρέπει να ιδρυθεί και να υποστηριχθεί µία Ευρωπαϊκή βάση δεδοµένων αναφορικά µε τη νοµοθεσία και τους κανονισµούς, τις αποτελεσµατικές πολιτικές και προγράµµατα, σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, σε επίπεδο Κρατών Μελών και σε κοινοτικό επίπεδο. 5 III. Προετοιµασία και εφαρµογή στρατηγικών και σχεδίων Συστάσεις για στρατηγικές και σχέδια δράσης III.1. Εντός της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα πρέπει να ενδυναµωθεί ένας κεντρικός Ευρωπαϊκός µηχανισµός, µε επαρκές προσωπικό και οικονοµικές πηγές, για να επιτηρεί την ανάπτυξη της Ευρωπαϊκής πολιτικής και την εφαρµογή της στρατηγικής της Επιτροπής έναντι του αλκοόλ. III.2. Θα πρέπει να δηµιουργηθούν και να ενισχυθούν, σε όλα τα επίπεδα δράσης, συντονιστικοί µηχανισµοί και κεντρικά σηµεία αναφοράς για την πολιτική έναντι του αλκοόλ. III.3. Θα πρέπει να δηµιουργηθούν και να εφαρµοστούν σχέδια δράσης για το αλκοόλ µε σαφείς, αντικειµενικές στρατηγικές και στόχους. III.4. Θα πρέπει να εφαρµοστεί ένα προβλέψιµο σύστηµα χρηµατοδότησης για τους οργανισµούς, τα προγράµµατα και το ανθρώπινο δυναµικό που εµπλέκονται στην προσπάθεια µείωσης των επιπτώσεων του αλκοόλ. Θα πρέπει να γίνουν αναλύσεις ώστε να υπολογιστεί το πόσο επιθυµητή και πρακτική θα ήταν η δέσµευση ενός τµήµατος των εσόδων από τη φορολόγηση του αλκοόλ (υποθετικός φόρος) για τη χρηµατοδότηση αυτή. III.5. Θα πρέπει να προαχθεί µεταξύ των πολιτών και της πολιτείας, δια µέσου εκστρατειών και πρωτοβουλιών ενηµέρωσης, η υποστήριξη των σχεδιασµών της πολιτικής έναντι του αλκοόλ. III.6. Θα πρέπει να προετοιµάζονται και να είναι προσβάσιµες για το ευρύ κοινό, τακτικές ενηµερώσεις σχετικά µε το αλκοόλ. IV. Άλλες στρατηγικές και δράσεις και διασυνοριακή υποστήριξη Συστάσεις για εκτίµηση της επίδρασης και για συλλογική δράση IV.1. Σύµβουλοι σε θέµατα υγείας, θα πρέπει να παρακολουθούν Σελίδα 18

19 Συστάσεις τους κινδύνους που προκύπτουν κατά τη διαδικασία της απελευθέρωσης του εµπορίου και να διασφαλίζουν, ότι τα θέµατα υγείας θα συνυπολογίζονται στις διαπραγµατεύσεις περί εµπορίου, τόσο σε παγκόσµιο, όσο και σε Ευρωπαϊκό επίπεδο. IV.2. θα πρέπει να πραγµατοποιηθούν αναλυτικές µελέτες και µελέτες σκοπιµότητας, ώστε να προσδιοριστεί πότε µία συνεργασία σε θέµατα πολιτικής έναντι του αλκοόλ, σε Ευρωπαϊκό και παγκόσµιο επίπεδο, είναι πλέον κατάλληλη και πως µπορεί να ενδυναµωθεί η επιτροπή των κρατών σε σχέση µε την πολιτική έναντι του αλκοόλ. IV.3. Θα πρέπει να παρασχεθούν αυξηµένες πηγές που θα πραγµατοποιήσουν ακριβείς εκτιµήσεις των επιπτώσεων των πολιτικών και των ενεργειών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (συµπεριλαµβανοµένης της αγροτικής πολιτικής) στις αρνητικές συνέπειες και το κόστος του αλκοόλ. V. Μείωση της οδήγησης υπό την επήρεια αλκοόλ Συστάσεις για το αλκοόλ και την οδήγηση V.1. Θα πρέπει να επιβληθεί ως ανώτατο όριο συγκέντρωσης του αλκοόλ στο αίµα, τα 0.5 g/l σε όλες τις Ευρωπαϊκές χώρες. Όσες χώρες έχουν ήδη χαµηλότερο όριο από αυτό δε θα πρέπει να το αυξήσουν. V.2. Στους οδηγούς νεαρής ηλικίας, στους οδηγούς δηµοσίων µέσων µεταφοράς και στους οδηγούς βαρέων οχηµάτων, θα πρέπει να εφαρµοσθεί το χαµηλότερο όριο των 0.2 g/l. Χώρες µε ήδη υπάρχοντα χαµηλότερα όρια, δε θα πρέπει να τα αυξήσουν. V.3. Θα πρέπει να εφαρµοστεί σε όλη την Ευρώπη η δυνατότητα διενέργειας αλκοτέστ, χωρίς περιορισµούς και µε τη χρήση ισοδύναµων και συµφωνηµένων προτύπων. V.4. Θα πρέπει να εφαρµοστεί σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση η δυνατότητα επιβολής ποινών µε απλές και µη χρονοβόρες διαδικασίες. Οι ποινές θα πρέπει να διαβαθµίζονται, τουλάχιστον σε σχέση µε το επίπεδο συγκέντρωσης του αλκοόλ στο αίµα. V.5. Θα πρέπει να εφαρµοστούν πανευρωπαϊκά προγράµµατα εκπαίδευσης, θεραπείας και αποκατάστασης, σε σύνδεση µε την επιβολή των ποινών και βασιζόµενα σε προσυµφωνηµένες οδηγίες και πρωτόκολλα. V.6. Θα πρέπει να υποστηριχθεί µία πανευρωπαϊκή εκστρατεία για µείωση της οδήγησης υπό την επήρεια του αλκοόλ. V.7. Θα πρέπει να αξιολογηθεί η αποτελεσµατικότητα των ήδη υφιστάµενων εκστρατειών εναντίων της οδήγησης υπό την επήρεια αλκοόλ, όσον αφορά στη µείωση των δυστυχηµάτων και των θανάτων, πριν αποφασισθεί η χρηµατοδότηση ή η προώθηση νέων εκστρατειών. Σελίδα 19

20 Συστάσεις V.8. Θα πρέπει να τεθεί σε εφαρµογή µία κατάλληλη και αποτελεσµατική εκπαίδευση του προσωπικού που εργάζεται στην τουριστική βιοµηχανία και σε όσους εµπορεύονται αλκοολούχα σκευάσµατα, για να µειωθεί η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ. V.9. Θα πρέπει να εφαρµοστούν εκτενή προγράµµατα εκπαίδευσης και δραστηριοποίησης της κοινότητας, συµπεριλαµβανοµένων και πρωτοβουλιών αστικού σχεδιασµού και µέσων µαζικής µεταφοράς, ώστε να µειωθεί η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ. VI. Υποστήριξη της επικοινωνίας, της εκπαίδευσης, της εκµάθησης και της πληροφόρησης του κοινού Συστάσεις για την εκπαίδευση και την ενηµέρωση του κοινού VI.1. Τα εκπαιδευτικά προγράµµατα δε θα πρέπει να εφαρµόζονται αποµονωµένα, ως µέτρα της πολιτικής έναντι του αλκοόλ, ή µε µοναδικό σκοπό να µειώσουν τις αρνητικές συνέπειες του, παρά ως µέτρα ενίσχυσης της ενηµέρωσης του κοινού για τα προβλήµατα που προκύπτουν από τη χρήση του αλκοόλ και προετοιµασίας του εδάφους για συγκεκριµένες παρεµβάσεις και αλλαγές πολιτικής. VI.2. Θα πρέπει να υπάρξει χρηµατοδότηση για την αξιολόγηση του σχεδιασµού και της επίπτωσης των ατοµικού τύπου προγραµµάτων που µπορεί να εµφανίζονται ελπιδοφόρα. VI.3. Θα πρέπει να εφαρµοστούν εκτεταµένα εκπαιδευτικά προγράµµατα, αρχόµενα από την παιδική ηλικία, ώστε να ενηµερωθούν οι νέοι για τις συνέπειες της κατανάλωσης του αλκοόλ, στην υγεία, στην οικογένεια και στην κοινωνία και για τα αποτελεσµατικά µέτρα που µπορούν να ληφθούν ώστε να ελαχιστοποιηθούν ή να προληφθούν οι αρνητικές του επιπτώσεις. VI.4. Τα εκπαιδευτικού προσανατολισµού προγράµµατα άλλης χώρας ή πολιτισµού, θα πρέπει να αξιολογούνται στο νέο περιβάλλον, πριν τύχουν ευρείας εφαρµογής. VI.5. Οι εκστρατείες ενηµέρωσης µέσω των Μ.Μ.Ε. θα πρέπει να χρησιµοποιούνται για την πληροφόρηση και την αφύπνιση της κοινής γνώµης σχετικά µε τις πρωτοβουλίες της πολιτικής έναντι του αλκοόλ.. VII. Καταναλωτικές ετικέτες Συστάσεις για τις ετικέτες των προϊόντων VII.1. Οι συσκευασίες που περιέχουν αλκοόλ θα πρέπει να φέρουν ετικέτες µε προειδοποιήσεις, που θα καθορίζονται από Σελίδα 20

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΜΑΖΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ Βρυξελλες, 12-13 ιουνιου 2008 Slovensko predsedstvo EU 2008 Slovenian Presidency

Διαβάστε περισσότερα

Health at a Glance: Europe 2010

Health at a Glance: Europe 2010 Health at a Glance: Europe 2010 Summary in Greek Περίληψη στα ελληνικά HEALTH AT GLANCE: EUROPE 2010 ISBN 978-92-64-090309 OECD 2010 1 Περίληψη Οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν επιτύχει σημαντική πρόοδο όσον

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ. 5.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ. 5.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ 5.1 Εισαγωγή Στην ενότητα αυτήν θα παρουσιάσουµε µία αναλυτική περιγραφή της γνώµης των Ευρωπαίων πολιτών σχετικά µε τα ναρκωτικά. Καθώς είναι γνωστό, στις µέρες

Διαβάστε περισσότερα

Οδικα οχήματα. Μονάδα : Χιλιάδες. Drill Down to Area. Μηχανοκίνητο όχημα για μεταφορά προϊόντων. Μοτοσικλέτες (>50cm3)

Οδικα οχήματα. Μονάδα : Χιλιάδες. Drill Down to Area. Μηχανοκίνητο όχημα για μεταφορά προϊόντων. Μοτοσικλέτες (>50cm3) Μονάδα : Χιλιάδες Αυστρία 1978 661.30 2,040.10 8.40 162.40 84.00 3,188.00 208.40 1,139.30 315.70 1979 594.60 2,244.60 8.70 172.50 87.20 3,343.90 179.10 1,090.50 323.60 1980 37.30 2,301.90 9.00 183.70 91.00

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η αυτοκτονική συµπεριφορά ορίζεται ως η συµπεριφορά, κατά την οποία το άτοµο θέλει να κάνει κακό στον εαυτό του µε σκοπό να δώσει ένα τέλος στη ζωή του. ιαχωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ IΘΑΚΗΣ 29, 112 57 ΑΘΗΝΑ url: http://www.aueb.gr/statistical-institute ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ & ΕΡΕΥΝΑΣ Ιθάκης 29 Αθήνα 112 57

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Ιούλιο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Ιούλιο 2012 - Πηγή Eurostat - ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για

Διαβάστε περισσότερα

PORGROW NE S T INSI GH T

PORGROW NE S T INSI GH T PORGROW NE S T INSI GH T Κλινική Προληπτικής Ιατρικής & Ιατροφής Τµήµα Ιατρικής Πανεπιστήµιο Κρήτης Ελλάδα PorGrow Ένα NEST insight Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα ιερεύνηση Στρατηγικών για την Πρόληψη και Αντιµετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 3/12/2013 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) ανακοίνωσε σήμερα τα αποτελέσματα της έρευνας PISA 2012.

Αθήνα, 3/12/2013 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) ανακοίνωσε σήμερα τα αποτελέσματα της έρευνας PISA 2012. Αθήνα, 3/12/2013 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) ανακοίνωσε σήμερα τα αποτελέσματα της έρευνας PISA 2012. 1 PISA 2012 ΜΕΣΗ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ ΧΩΡΩΝ/ΟΙΚΟΝΟΜΙΩΝ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για το μήνα Φεβρουάριο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για το μήνα Φεβρουάριο 2012 - Πηγή Eurostat - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Τετάρτη, 18 Απριλίου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου

Διαβάστε περισσότερα

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo.

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo. Η μπύρα στην αγορά της Γαλλίας ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Η μπύρα στην Γαλλία δεν είναι τόσο δημοφιλής όσο είναι ο οίνος. Το συγκεκριμένο ποτό δεν έχει την παράδοση και την φήμη που έχει σε άλλες ευρωπαϊκές

Διαβάστε περισσότερα

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Κεφάλαιο 02-04 σελ. 1 02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Όπως επισημάνθηκε στο κεφάλαιο 01-04, η πρώτη ύλη για τα «ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας είναι μη επικίνδυνα απόβλητα, κυρίως παραγόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Δελτίο Τύπου ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Παγκόσμια Έρευνα του Boston Consulting Group για λογαριασμό της Ciett αποκαλύπτει πώς οι παλαιωμένες

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία Βασικά μεγέθη & συγκριτικοί δείκτες

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία Βασικά μεγέθη & συγκριτικοί δείκτες ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ Διοσκούρων 4 & Πολυγνώτου ΑΘΗΝΑ 105 55 Τηλ. 2103310080, Fax: 2103310083 E-mail: info@kpolykentro.gr Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Σεπτέμβριο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Σεπτέμβριο 2012 - Πηγή Eurostat - ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΔΡΟΣ ΕΡΑΤΩΣ ΚΟΖΑΚΟΥ-ΜΑΡΚΟΥΛΛΗ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΔΕΥΤΕΡΑ 15 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015, 11:00 πμ ΣΠΙΤΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους Ειδικό ευρωβαρόμετρο 386 Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στον πληθυσμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ευρύτερα ομιλούμενη μητρική γλώσσα είναι η γερμανική (16%), έπονται η ιταλική και η αγγλική (13%

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

Μετάβαση από το Σχολείο στην Εργασία-Βασικές Αρχές και Προτάσεις για τους Υπεύθυνους του Πολιτικού Σχεδιασµού

Μετάβαση από το Σχολείο στην Εργασία-Βασικές Αρχές και Προτάσεις για τους Υπεύθυνους του Πολιτικού Σχεδιασµού Μετάβαση από το Σχολείο στην Εργασία-Βασικές Αρχές και Προτάσεις για τους Υπεύθυνους του Πολιτικού Σχεδιασµού Στο τέλος του 1999, ο Ευρωπαϊκός Οργανισµός ξεκίνησε ένα σηµαντικό πρόγραµµα έρευνας στο θέµα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΣΚΩΤΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΛΑΧΙΣΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΑΝΑ ΜΟΝΑΔΑ ΓΙΑ ΤΟ ΑΛΚΟΟΛ

ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΣΚΩΤΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΛΑΧΙΣΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΑΝΑ ΜΟΝΑΔΑ ΓΙΑ ΤΟ ΑΛΚΟΟΛ ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΣΚΩΤΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΛΑΧΙΣΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΑΝΑ ΜΟΝΑΔΑ ΓΙΑ ΤΟ ΑΛΚΟΟΛ Εισαγωγή 1. Η κυβέρνηση της Σκωτίας προτείνει την εισαγωγή μιας Ελάχιστης Τιμής ανά Μονάδα για το αλκοόλ με στόχο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΡΑ ΦΟΙΤΗΣΗΣ ΣΤΟΝ 2 Ο ΚΥΚΛΟ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΔΑΚΤΡΑ ΦΟΙΤΗΣΗΣ ΣΤΟΝ 2 Ο ΚΥΚΛΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΛΤΑ Πηγή: Ευρυδίκη (2011a, 2012) ΔΙΔΑΚΤΡΑ ΦΟΙΤΗΣΗΣ ΣΤΟΝ 2 Ο ΚΥΚΛΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Ποσοστό φοιτητών που πληρώνουν δίδακτρα για φοίτηση στον 2 o κύκλο σπουδών 13,8% Κανένας δεν πληρώνει ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ 31,0% Όλοι πληρώνουν

Διαβάστε περισσότερα

Σοβαρό άσθμα: Μαθήματα από το παρελθόν Λύσεις για το παρόν Προοπτικές για το μέλλον Βόλος, Απρίλης 2009

Σοβαρό άσθμα: Μαθήματα από το παρελθόν Λύσεις για το παρόν Προοπτικές για το μέλλον Βόλος, Απρίλης 2009 Σοβαρό άσθμα: Μαθήματα από το παρελθόν Λύσεις για το παρόν Προοπτικές για το μέλλον Βόλος, Απρίλης 2009 Kόστος για τον ασθενή και το σύστημα υγείας από τη Γεωργία Παυλάκου Αντωνίου Πνευμονολόγο 2007: 300

Διαβάστε περισσότερα

52η ιδακτική Ενότητα ΝΕΑ ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΑΜΣΤΕΡΝΤΑΜ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΟΙΝΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΕΥΡΩΠΗΣ ΘΕΣΜΟΙ ΓΙΑ ΙΕΥΡΥΜΕΝΗ ΕΥΡΩΠΗ

52η ιδακτική Ενότητα ΝΕΑ ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΑΜΣΤΕΡΝΤΑΜ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΟΙΝΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΕΥΡΩΠΗΣ ΘΕΣΜΟΙ ΓΙΑ ΙΕΥΡΥΜΕΝΗ ΕΥΡΩΠΗ 52η ιδακτική Ενότητα ΝΕΑ ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΑΜΣΤΕΡΝΤΑΜ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΟΙΝΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΕΥΡΩΠΗΣ ΘΕΣΜΟΙ ΓΙΑ ΙΕΥΡΥΜΕΝΗ ΕΥΡΩΠΗ ιευκρινίσεις, Συµπληρώσεις, Παρατηρήσεις 1. «Στο πλαίσιο της

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με τον όρο «υπηρεσίες υγείας», προσδιορίζονται όχι µόνο οι παρεχόµενες φροντίδες υγείας και ιατρικής περίθαλψης αλλά γενικότερα το πλέγµα των δοµών µε τις

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ Διοσκούρων 4 & Πολυγνώτου ΑΘΗΝΑ 105 55 Τηλ. 2103310080, Fax: 2103310083 E-mail: info@kpolykentro.gr Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Απρίλιος 2015 Νο 5 Είναι αλήθεια ότι οι Έλληνες υπερφορολογούνται; της Γεωργίας Καπλάνογλου Επίκου ρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Εθνικού και Καποδιστριακού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ Στις ερωτήσεις που σημειώνονται με αστερίσκο πρέπει να δοθεί οπωσδήποτε απάντηση. 1. ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΣΑΣ 1.1 Είστε εγκατεστημένος/η στην παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Βιοκαύσιμα στην Ελλάδα, Εμπόδια και Προοπτικές

Βιοκαύσιμα στην Ελλάδα, Εμπόδια και Προοπτικές 3η Ενότητα: «Αγορά Βιοκαυσίμων στην Ελλάδα: Τάσεις και Προοπτικές» Βιοκαύσιμα στην Ελλάδα, Εμπόδια και Προοπτικές Ηλίας Ντεμιάν Περιβαλλοντολόγος Ερευνητής ΙΟΒΕ Δομή παρουσίασης 1. Αποτύπωση της αγοράς

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) «ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014» Οικονομικό και κοινωνικό σκέλος

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) «ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014» Οικονομικό και κοινωνικό σκέλος Γενική Διεύθυνση Επικοινωνίας Μονάδα Παρακολούθησης της Κοινής Γνώμης Βρυξέλλες, 15 Σεπτεμβρίου 2013 Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) «ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014»

Διαβάστε περισσότερα

«Κλιματική Αλλαγή, επιπτώσεις στην Υγεία»

«Κλιματική Αλλαγή, επιπτώσεις στην Υγεία» ΗΜΕΡΙΔΑ: «Κλιματική Αλλαγή, επιπτώσεις στο Περιβάλλον και την Υγεία. Ενσωμάτωση Γνώσης και Εφαρμογή πολιτικών προσαρμογής στην Τοπική αυτοδιοίκηση» «Κλιματική Αλλαγή, επιπτώσεις στην Υγεία» ΠΕΜΠΤΗ 21 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικός Κόµβος Επαγρύπνησης για ένα Ασφαλέστερο ιαδίκτυο Υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Ελληνικός Κόµβος Επαγρύπνησης για ένα Ασφαλέστερο ιαδίκτυο Υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ελληνικός Κόµβος Επαγρύπνησης για ένα Ασφαλέστερο ιαδίκτυο Υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Προτάσεις σχετικές µε το θέµα «Ηλεκτρονικό παιχνίδι και Internet Café» όπως κατατέθηκαν στην Ειδική Μόνιµη

Διαβάστε περισσότερα

LEGAL INSIGHT. Γιώργος Ψαράκης ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2015

LEGAL INSIGHT. Γιώργος Ψαράκης ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2015 LEGAL INSIGHT ΕΛΕΓΧΟΣ ΡΕΥΣΤΩΝ ΔΙΑΘΕΣΙΜΩΝ (ΜΕΤΡΗΤΩΝ) ΠΟΥ ΕΙΣΕΡΧΟΝΤΑΙ Ή ΕΞΕΡΧΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ Ε.Ε. Γιώργος Ψαράκης Βάσει κοινοτικής και εθνικής νομοθεσίας κάθε εξερχόμενο ή εισερχόμενο στην Ε.Ε. φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

Βαθμός 1 ου πακέτου. Βαθμός 2 ου πακέτου

Βαθμός 1 ου πακέτου. Βαθμός 2 ου πακέτου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Βασίλης Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου Μετά και το 4 ο πακέτο, πρέπει να στείλετε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση

ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση Συνέπειες νομοθετικό πλαίσιο, (Εθνικό Κοινοτικό) Το ΕΘΝΙΚΟ και ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ νοµοθετικό πλαίσιο. I. ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Α. Ο Ν. 2859/2000, όπως τροποποιήθηκε με το νόμο 4336/2015 και

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2004 ««««««««««««2009 Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων 13.6.2007 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με τη διπλωματική και προξενική προστασία των πολιτών

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία: Προετοιµασία για τις διακοπές ταξιδεύετε πάντα µε την Ευρωπαϊκή Κάρτα σας Ασφάλισης Ασθένειας (EΚΑA)?

Υγεία: Προετοιµασία για τις διακοπές ταξιδεύετε πάντα µε την Ευρωπαϊκή Κάρτα σας Ασφάλισης Ασθένειας (EΚΑA)? MEMO/11/406 Βρυξέλλες, 16 Ιουνίου 2011 Υγεία: Προετοιµασία για τις διακοπές ταξιδεύετε πάντα µε την Ευρωπαϊκή Κάρτα σας Ασφάλισης Ασθένειας (EΚΑA)? Στις διακοπές να περιµένετε το απροσδόκητο. Σχεδιάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξύ 2011 και 2012 η ανεργία στην Ελλάδα συνέχισε να αυξάνεται σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης και ειδικά στους ενήλικες νέους.

Μεταξύ 2011 και 2012 η ανεργία στην Ελλάδα συνέχισε να αυξάνεται σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης και ειδικά στους ενήλικες νέους. Η ποιότητα της μετάφρασης και η συνοχή της με το πρωτότυπο κείμενο εργασίας αποτελούν αποκλειστική ευθύνη των συγγραφέων της μετάφρασης. Σε περίπτωση οποιασδήποτε αντίφασης μεταξύ του αρχικού έργου και

Διαβάστε περισσότερα

Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ 2013 ( ΟΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ)

Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ 2013 ( ΟΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ Πειραιάς, 31 Οκτωβρίου 2014 ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ ( ΟΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ) Από τα

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ 2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ Περιβαλλοντικές πολιτικές Μηχανισμόςό Ταξινόμηση Οικονομικά εργαλεία Τιμολογιακές πολιτικές Φόροι Εμπορεύσιμα δικαιώματα Πλεονεκτήματα - μειονεκτήματα 1 Οι εξωτερικές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ. Carlos Martín Ruiz de Gordejuela Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα Αθήνα, 19/03/2010

ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ. Carlos Martín Ruiz de Gordejuela Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα Αθήνα, 19/03/2010 ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ Carlos Martín Ruiz de Gordejuela Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα Αθήνα, 19/03/2010 Η Πολιτική της ΕΕ για την Οδική Ασφάλεια Λευκή Βίβλος για τις Μεταφορές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ, 2011:

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ, 2011: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 2 / 11 / 2012 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ 2011 Οικονομική ανισότητα Από την Ελληνική Στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

CONSILIUM. Σένγκεν. Η πύλη προς την ελεύθερη κυκλοφορία στην Ευρώπη ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013

CONSILIUM. Σένγκεν. Η πύλη προς την ελεύθερη κυκλοφορία στην Ευρώπη ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013 EL CONSILIUM Σένγκεν Η πύλη προς την ελεύθερη κυκλοφορία στην Ευρώπη ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013 Πίνακας περιεχομένων ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1 ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ 2 ΜΕΤΡΑ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ 2 Εσωτερικά

Διαβάστε περισσότερα

Εντατικές στην... Εντατική!

Εντατικές στην... Εντατική! Author: Theodora Tsoli National nominee for Greece Media: BHMA Newspaper, 03/05/2009 Εντατικές στην... Εντατική! Λάθη κατά συρροήν γίνονται στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας όλου του κόσµου, όπως προέκυψε

Διαβάστε περισσότερα

Προσφέρουμε στους συνεργάτες μας την ασφάλεια και την δύναμη μιας μακροπρόθεσμης συνεργασίας

Προσφέρουμε στους συνεργάτες μας την ασφάλεια και την δύναμη μιας μακροπρόθεσμης συνεργασίας Προσφέρουμε στους συνεργάτες μας την ασφάλεια και την δύναμη μιας μακροπρόθεσμης συνεργασίας ΖΗΣΕ ΤΗΝ ΕΜΠΕIΡΙΑ EXPERT Το πιο σημαντικό περιουσιακό στοιχείο της Expert είναι το όνομά της. Παρέχει στους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS+ 2014-2021 ΒΑΣΙΚΗ ΔΡΑΣΗ 1: ΜΑΘΗΣΙΑΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΤΟΜΩΝ Κινητικότητα φοιτητών και νέων αποφοίτων για τοποθετήσεις

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS+ 2014-2021 ΒΑΣΙΚΗ ΔΡΑΣΗ 1: ΜΑΘΗΣΙΑΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΤΟΜΩΝ Κινητικότητα φοιτητών και νέων αποφοίτων για τοποθετήσεις ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS+ 2014-2021 ΒΑΣΙΚΗ ΔΡΑΣΗ 1: ΜΑΘΗΣΙΑΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΤΟΜΩΝ Κινητικότητα φοιτητών και νέων αποφοίτων για τοποθετήσεις ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ, ΓΡΑΦΕΙΟ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ ΑΛΚΟΟΛ ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ v Μεταξύ ατόμων ηλικίας από 15 μέχρι 25 ετών βγήκαν τα ακόλουθα συμπεράσματα: Κοινωνικότητα (71%) Τους αρέσει η γεύση (51%) Δημιουργεί αίσθημα χαλάρωσης (12%) Προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Ph.D., Λέκτορας, ΤΕΦΑΑ Σερρών ΑΠΘ Καρατράντου Κωνσταντίνα, MSc, Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ - ΠΘ Ιπποκράτης

Διαβάστε περισσότερα

Τριµηνιαία ενηµέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονοµία Βασικά µεγέθη & συγκριτικοί δείκτες

Τριµηνιαία ενηµέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονοµία Βασικά µεγέθη & συγκριτικοί δείκτες ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ ιοσκούρων 4 & Πολυγνώτου ΑΘΗΝΑ 105 55 Τηλ. 2103310080, Fax: 2103310083 E-mail: info@kpolykentro.gr Τριµηνιαία ενηµέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο Σακχαρώδης Διαβήτης (ΣΔ) είναι μια μεταβολική διαταραχή και αποτελεί ένα από τα συχνότερα χρόνια νοσήματα και μια από τις σημαντικότερες αιτίες πρόωρης

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση της Τέταρτης ιεθνούς Συνάντησης AGE/inc ουβλίνο, Ιρλανδία, 8-9 Μαρτίου 2007 Στις αρχές του 2007, το έργο AGE/inc εστίασε στον τρόπο µε τον οποίο οι κυβερνήσεις εφάρµοζαν τις δεσµεύσεις τους που

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ»

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» «H AΠΑΣΧΟΛΗΣΗ A ΩΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» Ημερίδα του ΠΑΣΥΠΚΑ «Δράσεις ένταξης των κινητικά αναπήρων στην παραγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α 1. Πρόλογος 2. Τι είναι η Κατά Πλάκας Σκλήρυνση/Πολλαπλή Σκλήρυνση 3. Λίγα λόγια για τον Παγκύπριο Σύνδεσμο Πολλαπλής Σκλήρυνσης Π ρ ό λ ο γ ο ς Ο λόγος της σύνταξης

Διαβάστε περισσότερα

«Πλαίσιο. Άσκησης Κοινωνικής Πολιτικής. Ηνωμένο Βασίλειο» Ηνωμένο Βασίλειο ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

«Πλαίσιο. Άσκησης Κοινωνικής Πολιτικής. Ηνωμένο Βασίλειο» Ηνωμένο Βασίλειο ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ «Πλαίσιο Άσκησης Κοινωνικής Πολιτικής από την Τοπική Αυτοδιοίκηση στο Ηνωμένο Βασίλειο» ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Διακίδης Ισίδωρος, Αντιδήμαρχος Haringey Λονδίνο Ηνωμένο Βασίλειο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ 2013 (προσωρινά στοιχεία)

ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ 2013 (προσωρινά στοιχεία) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ Πειραιάς, 30 Σεπτεµβρίου 2014 ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ (προσωρινά στοιχεία) Από

Διαβάστε περισσότερα

Σηµαντικά σηµεία της τεκµηρίωσης και αξιολόγησης των προγραµµάτων εργασίας µε άντρες δράστες ενδοοικογενειακής βίας

Σηµαντικά σηµεία της τεκµηρίωσης και αξιολόγησης των προγραµµάτων εργασίας µε άντρες δράστες ενδοοικογενειακής βίας WWP Work with Perpetrators of Domestic Violence in Europe Daphne II Project 2006-2008 1 Σηµαντικά σηµεία της τεκµηρίωσης και αξιολόγησης των προγραµµάτων εργασίας µε άντρες δράστες ενδοοικογενειακής βίας

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις και Ψηφιακή Οικονομία: Νέες Θέσεις Εργασίας, Καλύτερες Υπηρεσίες

Επιχειρήσεις και Ψηφιακή Οικονομία: Νέες Θέσεις Εργασίας, Καλύτερες Υπηρεσίες Α. Η Ψηφιακή Ωριμότητα της Ελλάδας Οι ψηφιακές υπηρεσίες στην Ελλάδα παρουσιάζουν χαμηλότερη διείσδυση και μικρότερη ανάπτυξη σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Πρόσφατες αναλύσεις καταδεικνύουν

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή Υγείας. Προγράμματα άσκησης

Προαγωγή Υγείας. Προγράμματα άσκησης Προαγωγή Υγείας Προγράμματα άσκησης Σύσταση 13: Συστήνεται οι Γενικοί Ιατροί, άλλοι Ιατροί, καθώς και επαγγελματίες υγείας της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας να ενθαρρύνουν τους ασθενείς με κατάθλιψη (κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες Πώς μπορεί να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι με οστεοαρθρίτιδα και ρευματοειδή αρθρίτιδα λαμβάνουν τη βέλτιστη δυνατή περίθαλψη σε ολόκληρη την Ευρώπη: συστάσεις του EUMUSC.NET Σε συνεργασία με τον EULAR

Διαβάστε περισσότερα

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ιανουαριος 2015 Κωνσταντίνα Μοσχοτά Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ανεξάρτητη, µη κυβερνητική, µη κερδοσκοπική οργάνωση. Όραµά µας η καταπολέµηση κάθε µορφής κακοποίησης εις βάρος των γυναικών. Λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΥΨΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΤΑΝΟΜΗΣ ΤΩΝ ΑΠΑΝΩΝ

ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΥΨΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΤΑΝΟΜΗΣ ΤΩΝ ΑΠΑΝΩΝ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΥΨΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΤΑΝΟΜΗΣ ΤΩΝ ΑΠΑΝΩΝ ΤΟΥΡΚΟΚΥΠΡΙΩΝ ΣΤΙΣ ΕΛΕΥΘΕΡΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ (2 η έρευνα, Ιούνιος 2005) 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κατά το 2004 καταγράφηκαν 2,152.469 διελεύσεις Τ/Κυπρίων προς τις ελεύθερες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΘΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΓΕΙΑΣ: Έτος 2009

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΘΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΓΕΙΑΣ: Έτος 2009 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 15 Ιουλίου 2011 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΘΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΓΕΙΑΣ: Έτος 2009 Η Εθνική Έρευνα Υγείας πραγµατοποιήθηκε το τελευταίο τρίµηνο του έτους 2009 σε ολόκληρη

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo. Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.gr Διαχείριση κρίσεων: Ψυχο-κοινωνικές «Ακόμα και οι χώρες που είναι εξοπλισμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Π Ρ Ο Ο Ι Μ Ι Ο Η σημασία του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ EUROPAIN ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. 1.1. Εισαγωγή και λογική

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ EUROPAIN ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. 1.1. Εισαγωγή και λογική ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ EUROPAIN ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ 1.1. Εισαγωγή και λογική Η ανακούφιση από τον πόνο αποτελεί βασικό ανθρώπινο δικαίωµα ανεξάρτητα ηλικίας. Τα νεογνά αισθάνονται πόνο και µάλιστα τα πρόωρα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ IΘΑΚΗΣ 29, 112 57 ΑΘΗΝΑ url: http://www.aueb.gr/statistical-institute ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ & ΕΡΕΥΝΑΣ Ιθάκης 29 Αθήνα 112 57

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία της καινοτομίας για μικρές επιχειρήσεις. Αθήνα, Μάιος 2015

Η σημασία της καινοτομίας για μικρές επιχειρήσεις. Αθήνα, Μάιος 2015 Η σημασία της καινοτομίας για μικρές επιχειρήσεις Αθήνα, Μάιος 2015 ΜΜΕ Σύνολο επιχειρήσεων (2011): 728.282 κατά μέσο όρο μικρότερες απ ότι απ ότι σε μεγάλες χώρες Μέγεθος εταιρειών μικρό: Ελλάδα / ΕΕ

Διαβάστε περισσότερα

Θόρυβος και επιπτώσεις στις δραστηριότητες και την υγεία µε βάση έρευνες της WHO

Θόρυβος και επιπτώσεις στις δραστηριότητες και την υγεία µε βάση έρευνες της WHO Θόρυβος και επιπτώσεις στις δραστηριότητες και την υγεία µε βάση έρευνες της WHO > Επιπτώσεις στην υγεία 1 Το 1993 οµάδα εργασίας της WHO 1 προσδιόρισε και ανέφερε τις σηµαντικότερες επιπτώσεις του θορύβου

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Αν και η πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας εθεωρείτο στο παρελθόν, ως κοινωνικό αγαθό, σήµερα βασίζεται σε ιδιωτικοοικονοµικά κριτήρια και στην ύπαρξη ασφάλισης. Είναι λοιπόν φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

Δικαιώματα των Θυμάτων. Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων

Δικαιώματα των Θυμάτων. Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων Δικαιώματα των Θυμάτων Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων Η εμπορία ανθρώπων παραβιάζει τα δικαιώματα και επηρεάζει τις ζωές αμέτρητων ανθρώπων τόσο στην Ευρώπη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ 2002 Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΥΝ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ Η ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ

ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ 2002 Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΥΝ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ Η ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ 2002 Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΥΝ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ Η ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η ενότητα για την απασχόληση ατόµων µε ειδικές

Διαβάστε περισσότερα

www.share-project.org Αποτελέσματα από την έρευνα 50+ στην Ευρώπη

www.share-project.org Αποτελέσματα από την έρευνα 50+ στην Ευρώπη www.share-project.org Αποτελέσματα από την έρευνα 50+ στην Ευρώπη Τι συμβαίνει από εδώ και πέρα Το αμέσως επόμενο βήμα της έρευνας 50+ στην Ευρώπη είναι η προσθήκη, στην υπάρχουσα βάση δεδομένων, πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ 27 Φεβρουαρίου, 2014 Παναγιώτα Χριστοδούλου Κοινωνική Λειτουργός ΜΑ, Υπ. Διδάκτορας Ορισμός Εμπορίας Προσώπων Σύμφωνα με τον περί Καταπολέμησης της Εμπορίας και

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2. Σχέδιο Μάρκετινγκ. Κεφάλαιο 4. Τιμολόγηση. Δρ. Andrea Grimm Δρ. Astin Malschinger

Ενότητα 2. Σχέδιο Μάρκετινγκ. Κεφάλαιο 4. Τιμολόγηση. Δρ. Andrea Grimm Δρ. Astin Malschinger Ενότητα 2 Σχέδιο Μάρκετινγκ Κεφάλαιο 4 Τιμολόγηση Δρ. Andrea Grimm Δρ. Astin Malschinger ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 2 ΕΝΟΤΗΤΑ 2 ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Κεφάλαιο 4: Τιμολόγηση Συγγραφείς: Δρ.Andrea Grimm, Δρ.Astin Malschinger

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά της υγείας και επιπτώσεις στην υγεία σε περιόδους οικονομικής κρίσης

Οικονομικά της υγείας και επιπτώσεις στην υγεία σε περιόδους οικονομικής κρίσης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ Οικονομικά της υγείας και επιπτώσεις στην υγεία σε περιόδους οικονομικής κρίσης Μαρία Ζησιοπούλου Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Η ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΟΙ Σ.Α.Δ.Φ. ΣΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Η αναγκαιότητα για την εναρμόνιση της άμεσης φορολογίας των επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η αλήθεια για το γάλα

Η αλήθεια για το γάλα Η αλήθεια για το γάλα Υφιστάµενο πλαίσιο Σύµφωνα µε το υφιστάµενο πλαίσιο στην Ελλάδα υπάρχει γάλα χαµηλής παστερίωσης διάρκειας µέχρι 5 ηµερών, που µπορεί να ονοµάζεται και «φρέσκο» και γάλα υψηλής παστερίωσης-

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ B ΤΡΙΜΗΝΟ 2012

ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ B ΤΡΙΜΗΝΟ 2012 ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ B ΤΡΙΜΗΝΟ 20 ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 20 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή...3 2. Εξέλιξη ευρυζωνικών γραμμών...4 3. Πορεία σύγκλισης με τη υπόλοιπη Ευρώπη...4 4. Ανάλυση με βάση τον τύπο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΩΝ. (Πρόγραµµα ΙΝΤΙ)

ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΩΝ. (Πρόγραµµα ΙΝΤΙ) ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΩΝ (Πρόγραµµα ΙΝΤΙ) Η οικονοµική διαχείριση ενός σχεδίου, για παράδειγµα στο πλαίσιο του προγράµµατος INTI, συνήθως υπόκειται στις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

«1. Τι είναι τα ΜΗΣΥΦΑ

«1. Τι είναι τα ΜΗΣΥΦΑ «1. Τι είναι τα ΜΗΣΥΦΑ Μη Συνταγογραφούµενα Φάρµακα είναι τα φάρµακα που θεωρούνται κατάλληλα για χρήση από το ευρύ κοινό χωρίς να απαιτείται για τη χρήση τους ιατρική συνταγή και που δεν αποζηµιώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ. ΑΦΙΞΕΙΣ ΜΗ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ: Ιαν. - Σεπτεµβρίου 2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ. ΑΦΙΞΕΙΣ ΜΗ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ: Ιαν. - Σεπτεµβρίου 2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ Πειραιάς, 23 Ιανουαρίου 2013 ΑΦΙΞΕΙΣ ΜΗ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ: Ιαν. - Σεπτεµβρίου 2012 Από τα στοιχεία της Έρευνας Συνόρων που διενεργεί

Διαβάστε περισσότερα

49η ιδακτική Ενότητα ΕΝΙΑΙΑ ΑΓΟΡΑ ΣΥΝΘΗΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ. ιευκρινίσεις, Συµπληρώσεις, Παρατηρήσεις

49η ιδακτική Ενότητα ΕΝΙΑΙΑ ΑΓΟΡΑ ΣΥΝΘΗΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ. ιευκρινίσεις, Συµπληρώσεις, Παρατηρήσεις 49η ιδακτική Ενότητα ΕΝΙΑΙΑ ΑΓΟΡΑ ΣΥΝΘΗΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ιευκρινίσεις, Συµπληρώσεις, Παρατηρήσεις 1. «Η υλοποίηση αυτών των στόχων ζήτηση» (σ. 195) Ήδη σήµερα 500 περίπου Ευρωσύµβουλοι βοηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία

Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία Η ενίσχυση του κλίματος αβεβαιότητας σε σχέση με τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας και η επιβολή περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων

Διαβάστε περισσότερα

IP/08/618. Βρυξέλλες, 22 Απριλίου 2008

IP/08/618. Βρυξέλλες, 22 Απριλίου 2008 IP/08/618 Βρυξέλλες, 22 Απριλίου 2008 Βιντεοπαιχνίδια: η Επιτροπή χαιρετίζει την πρόοδο που σηµειώθηκε ως προς την προστασία των ανηλίκων σε 23 κράτη µέλη της ΕΕ, καλεί όµως τον κλάδο να βελτιώσει τους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS+ KA1: ΜΑΘΗΣΙΑΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΤΟΜΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS+ KA1: ΜΑΘΗΣΙΑΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΤΟΜΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS+ KA1: ΜΑΘΗΣΙΑΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΤΟΜΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2015 2016 1. Κινητικότητα φοιτητών ERASMUS+ με σκοπό την Πρακτική Άσκηση Στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Οδικά Τροχαία Ατυχήµατα. Συµβολή στην Έρευνα Συµπεριφοράς των Οδηγών

Οδικά Τροχαία Ατυχήµατα. Συµβολή στην Έρευνα Συµπεριφοράς των Οδηγών Οδικά Τροχαία Ατυχήµατα Συµβολή στην Έρευνα Συµπεριφοράς των Οδηγών Α. Κιµούνδρης Λέκτορας, Τµήµα Πολιτικών Μηχανικών, ΑΠΘ Φ. Κεχαγιά ιπλωµατούχος Πολιτικός Μηχανικός ΑΠΘ, υποψήφια διδάκτορας Α. Σατραζέµης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΙΔΗΜΙΑ

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΙΔΗΜΙΑ Η παχυσαρκία αποτελεί μία ασθένεια η οποία τείνει να εκλάβει διαστάσεις επιδημίας ή κοινωνικής μάστιγας τις τελευταίες δεκαετίες. Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οργανισμό

Διαβάστε περισσότερα

1 ου πακέτου. Βαθµός πακέτου

1 ου πακέτου. Βαθµός πακέτου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2011-2012 Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Χειµώνας-Άνοιξη Μάθηµα: ηµόσια Οικονοµική ιδασκαλία: Βασίλης Θ. Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου Μετά και το 4 ο πακέτο, πρέπει να στείλετε

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Φτάνοντας

Διαβάστε περισσότερα