Θεωρία Πιθανοτήτων και Στατιστική

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Θεωρία Πιθανοτήτων και Στατιστική"

Transcript

1 ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Θεωρία Πιθανοτήτων και Στατιστική Βιβλίο Ασκήσεων ρ. Πολίτης Αναστάσιος, Καθηγητής Εφαρµογών ρ. Αναστασίου Χρήστος, Αναπληρωτής Καθηγητής Σέρρες, Μάιος 0 η Έκδοση

2 Πρόλογος Το παρόν εγχειρίδιο αποτελεί µια προσπάθεια για την ενδυνάµωση των φοιτητών του Τµήµατος Πληροφορικής και Επικοινωνιών του ΤΕΙ Σερρών στις θεµατικές ενότητες που διδάσκονται στο ο Εξάµηνο σπουδών στα πλαίσια του µαθήµατος Θεωρία Πιθανοτήτων και Στατιστική. Έχει δοµηθεί µε τη σειρά που παρουσιάζονται οι θεµατικές αυτές ενότητες στο βασικό βιβλίο διδασκαλίας του κ. Γ. Χ. Ζιούτα. Παρέχει, µε το τρόπο αυτό, συµπληρωµατική εξάσκηση των φοιτητών σε προβλήµατα που µπορούν να τους βοηθήσουν στην καλύτερη και σε βάθος κατανόηση του αντικειµένου που διδάσκεται στο θεωρητικό µέρος του µαθήµατος. Στην ουσία πρόκειται για µια συλλογή ασκήσεων που έχουν βρεθεί σε εγχειρίδια βιβλία και σηµειώσεις και τα οποία αναφέρονται στη βιβλιογραφία. Σε καµία περίπτωση δεν αποτελεί ικανό εργαλείο για την επιτυχή εξέταση του µαθήµατος, εφόσον µελετηθεί µόνον αυτό. Φιλοδοξώντας να υπάρξουν νεότερες εκδόσεις του παρόντος εγχειριδίου µε ακόµα περισσότερες και διαβαθµισµένου δείκτη δυσκολίας ασκήσεις πράξης στο µέλλον, επιζητείται κάθε καλοπροαίρετη πρόταση ειδικά από τους φοιτητές του Τµήµατος µας. Τέλος, είναι αυτονόητο ότι κάθε επισήµανση/παρατήρηση/εύρεση λαθών, είναι ευπρόσδεκτες από τους συγγραφείς. Α. Πολίτης Χ. Αναστασίου

3 Περιεχόµενα Σελ.. Θεωρία Συνόλων 4. Εισαγωγή στις Πιθανότητες. Αρχές Α αρίθµησης 5 4. εσµευµένη, Ολική Πιθανότητα και το Θεώρηµα ayes 9 5. Ανεξαρτησία 9 6. Τυχαίες Μεταβλητές 7. Βιβλιογραφία 9

4 . Θεωρία Συνόλων. ειγµατοχώρος Τυχαίου Πειράµατος Άσκηση. Να βρεθούν οι δειγµατοχώροι των τυχαίων πειραµάτων: α Ρίψη ενός τίµιου κέρµατος. β Ρίψη ενός τίµιου ζαριού. γ Επαναλαµβανόµενη ρίψη ενός τίµιου κέρµατος µέχρι να εµφανιστεί Κορώνα για πρώτη φορά. α Ο δειγµατοχώρος πεπερασµένος ενός κέρµατος είναι: Με Κ: Κορώνα και Γ: Γράµµατα. { Κ Γ} S, β Ο δειγµατοχώρος πεπερασµένος ενός ζαριού είναι: S {,,,4,5,6 } γ Ο κατάλληλος δειγµατοχώρος άπειρος αλλά αριθµήσιµος για το συγκεκριµένο πείραµα θα είναι: S Με Κ: Κορώνα και Γ: Γράµµατα. { Κ, ΓΚ, ΓΓΚ, ΓΓΓΚ, ΓΓΓΓΚ, ΓΓΓΓΓΚ,..., ΓΓΓΓΓ... Κ,... } Άσκηση. Να βρεθούν οι δειγµατοχώροι των τυχαίων πειραµάτων: α Ρίψη δύο τίµιων κερµάτων ταυτόχρονα. β Ρίψη δύο τίµιων ζαριών ταυτόχρονα. γ Ρίψη ενός τίµιου κέρµατος και ενός τίµιου ζαριού ταυτόχρονα. Και στις τρείς περιπτώσεις ο κατάλληλος σύνθετος δειγµατοχώρος προκύπτει από το καρτεσιανό γινόµενο των επιµέρους δειγµατοχώρων S S. α Οι επιµέρους δειγµατοχώροι θα είναι: 4

5 { Κ Γ} { Κ, } S και, S Γ Εποµένως ο δειγµατοχώρος του πειράµατος θα είναι: β Αναλόγως θα έχουµε: γ Παροµοίως: S S S S S S { ΚΚ, ΚΓ, ΓΚ, ΓΓ} {,,,4,5,6} {,,,4,5,6 } S και S {,,,,,,...,,,,,,,...,6,4,6,5,6,6} { Κ Γ} {,,,4,5,6 } S και, S S S S { Κ,, Κ,, Κ,,..., Γ,4, Γ,5, Γ,6} Άσκηση. Τρία άτοµα Α, Β και Γ τοποθετούνται τυχαία σε τρία διαδοχικά καθίσµατα. Ποιός είναι ο δειγµατικός χώρος του πειράµατος; Ο δειγµατικός χώρος θα είναι: S { ΑΒΓ, ΑΓΒ, ΒΑΓ, ΒΓΑ, ΓΑΒ, ΓΒΑ} Άσκηση 4. Ένα κουτί περιέχει δύο µπάλες, µια άσπρη και µια µαύρη. Εκτελούµε το ακόλουθο πείραµα: αφαιρούµε τυχαία µια µπάλα, την επανατοποθετούµε µέσα στο κουτί και κάνουµε µια δεύτερη προσπάθεια. Να βρεθεί ο δειγµατικός χώρος του πειράµατος. Στην πρώτη προσπάθεια ενδέχεται να αφαιρέσουµε είτε την µαύρη είτε την άσπρη µπάλα. Εφόσον επανατοποθετούµε την µπάλα της πρώτης προσπάθειας µέσα στο κουτί, η δεύτερη προσπάθεια θα έχει τα ίδια πιθανά αποτελέσµατα. Εποµένως, ο δειγµατικός χώρος του πειράµατος θα είναι: Με Α: Άσπρη και Μ: Μαύρη. S { Α, Α, Α, Μ, Μ, Α, Μ, Μ} } Στο ίδιο αποτέλεσµα µπορούµε να οδηγηθούµε κάνοντας χρήση και του δενδροδιαγράµµατος. Το δενδροδιάγραµµα είναι ένας παραστατικός τρόπος για να περιγράψουµε την εκτέλεση του τυχαίου πειράµατος και αποτελεί πολλες φορές ένα αρκετά βοηθητικό εργαλείο. Για το συγκεκριµένο πείραµα το δενδροδιάγραµµα δίνεται στο παρακάτω σχήµα. 5

6 Άσκηση 5. Ένας φοιτητής εξετάζεται προφορικά σε τέσσερις διαδοχικές ερωτήσεις. Η εξέταση διακόπτεται όταν ο φοιτητής απαντήσει λάθος στην πρώτη ερώτηση ή σε δύο διαδοχικές. Τότε απορρίπτεται. Να βρεθεί ο δειγµατικός χώρος του πειράµατος. Εάν συµβολίσουµε µε Λ την λάθος απάντηση σε µία ερώτηση και µε Σ την σωστή, ο δειγµατικός χώρος του πειράµατος θα είναι: S. Γεγονότα. { Λ, ΣΛΛ, ΣΛΣΣ, ΣΛΣΛ, ΣΣΛΣ, ΣΣΛΛ, ΣΣΣΣ, ΣΣΣΛ} } Ασκηση. Μετά την ρίψη ενός τίµιου ζαριού να προσδιοριστούν τα γεγονότα: α Α: η ένδειξη να είναι άρτιος αριθµός. β Β: η ένδειξη να είναι µικρότερη από. α Το γεγονός Α θα περιλαµβάνει τα εξής δειγµατοσηµεία: {,4,6} β Το γεγονός Β θα περιλαµβάνει τα εξής δειγµατοσηµεία: {,} 6

7 Άσκηση. Τρία άτοµα Α, Β και Γ τοποθετούνται τυχαία σε τρία διαδοχικά καθίσµατα. Να βρεθούν τα γεγονότα Ε ο Α να είναι δίπλα στον Β, και Ε ο Α δεν είναι δίπλα στον Γ. Όπως παρουσιάστηκε σε προηγούµενη άσκηση ο δειγµατικός χώρος θα είναι: S { ΑΒΓ, ΑΓΒ, ΒΑΓ, ΒΓΑ, ΓΑΒ, ΓΒΑ} Από τα παραπάνω δειγµατοσηµεία, αυτά στα οποία ο Α είναι δίπλα στον Β είναι το ΑΒΓ, ΒΑΓ, ΓΑΒ και ΓΒΑ. Εποµένως το γεγονός Ε θα είναι: Αναλόγως και για το Ε : E { ΑΒΓ, ΒΑΓ, ΓΑΒ, ΓΒΑ} E { ΑΒΓ, ΓΒΑ} Άσκηση. Ένας φοιτητής εξετάζεται προφορικά σε τέσσερις διαδοχικές ερωτήσεις. Η εξέταση διακόπτεται όταν ο φοιτητής απαντήσει λάθος στην πρώτη ερώτηση ή σε δύο διαδοχικές. Τότε απορρίπτεται. Να βρεθούν τα γεγονότα: Αο φοιτητής απορρίφθηκε, Βο φοιτητής απάντησε λάθος στην τρίτη ερώτηση, Γο φοιτητής απάντησε λάθος στην τέταρτη ερώτηση, ο φοιτητής πέρασε, Εο φοιτητής απάντησε λάθος στην τρίτη ερώτηση και πέρασε. Σε προηγούµενη άσκηση προσδιορίσθηκε ο δειγµατοχώρος του πειράµατος όπως; παρακάτω: S { Λ, ΣΛΛ, ΣΛΣΣ, ΣΛΣΛ, ΣΣΛΣ, ΣΣΛΛ, ΣΣΣΣ, ΣΣΣΛ} } Εφόσον ο φοιτητής απορρίπτεται µε λάθος απάντηση στην πρώτη ερώτηση ή σε δύο διαδοχικές, το γεγονός Α θα είναι: Το γεγονός Β: Το γεγονός Γ: Το γεγονός : Α Β Γ { Λ, ΣΛΛ, ΣΣΛΛ} } { ΣΛΛ, ΣΣΛΣ, ΣΣΛΛ} } { ΣΛΣΛ, ΣΣΛΛ, ΣΣΣΛ} } 7

8 { ΣΛΣΣ, ΣΛΣΛ, ΣΣΛΣ, ΣΣΣΣ, ΣΣΣΛ} } Το γεγονός Ε θα προκύψει από την τοµή των γεγονότων Β ο φοιτητής απάντησε λάθος στην τρίτη ερώτηση και ο φοιτητής πέρασε: Ε Β {ΣΣΛΣ}} Άσκηση 4. Θεωρούµε τον δειγµατικό χώρο S s, s, s, s, s, s, s, } και ορίζουµε τα γεγονότα { s8 s, s, }, s, s, s, }, s, s, s, }. Να εκφραστούν µε συµβολισµό συνόλων { s { 4 s5 οι ακόλουθες περιπτώσεις: α c, β { 4 5 s8 c,γ c, δ, ε, ζ, η, θ, ι, κ, λ, µ, ν, ξ, ο, π, ρ c, σ c c, τ c. α Το συµπλήρωµα του γεγονότος Α θα είναι το γεγονός το οποίο ορίζεται ως εξής: c { s S : s }Εναλλακτικά µπορεί να ειπωθεί ότι: το συµπλήρωµα ενός γεγονότος συµβαίνει κάθε φορά που δεν συµβαίνει το γεγονός αυτό. Εποµένως: c s, s, s, s, }. β Οµοίως: c s, s, s, }. { 6 7 s8 γ Οµοίως: c s, s, s, }. { 6 s7 { s8 δ Η ένωση των γεγονότων Α και Α περιλαµβάνει όλα τα δειγµατοσηµεία που ανήκουν στο Α ή στο Α ή και στα δύο. Εποµένως: s, s, s, s, }. { 4 s5 ε Οµοίως: s, s, s, s, s, }. { 4 5 s8 ζ Οµοίως: s, s, s, s, }. { 4 5 s8 η Οµοίως: s, s, s, s, s, }. { 4 5 s8 θ Η τοµή των γεγονότων Α και Α περιλαµβάνει όλα τα δειγµατοσηµεία που ανήκουν και στο Α και στο Α. Εποµένως: s, }. ι Οµοίως: }. { s { s κ Οµοίως: s, s, }. { 4 s5 λ Οµοίως: }. { s 8

9 µ Η διαφορά των γεγονότων Α και Α περιλαµβάνει όλα τα δειγµατοσηµεία που ανήκουν στο Α και όχι στο Α. Εναλλακτικά: s S : s, s }. Άρα: }. ν Οµοίως: s, }. { 4 s5 ξ Οµοίως: s, }. { s ο Οµοίως: s, s, }. { 4 5 s8 π Οµοίως: }. { s ρ Οµοίως: }. { s 8 { { s σ Το συµπλήρωµα του συµπληρώµατος του γεγονότος Α θα είναι, προφανώς, το Α. Εναλλακτικά: c c { s, s, s. } c τ Οµοίως: c { s, s, s, s. 4 5} Άσκηση 5. Να σχεδιαστούν τα διαγράµµατα Venn για τα ερωτήµατα δ, θ και µ της προηγούµενης άσκησης. Το ερώτηµα δ ορίζει την ένωση των γεγονότων Α και Α. Περιλαµβάνει δηλαδή όλα τα στοιχεία πουτ ανήκουν είτε στο ένα είτε στο άλλό γεγονός είτε και στα δύο. Το ερώτηµα θ ορίζει την τοµή των γεγονότων Α και Α. Περιλαµβάνει δηλαδή τα δειγµατοσηµεία που είναι κοινά στα δύο γεγονότα. 9

10 Το ερώτηµα µ ορίζει την διαφορά των γεγονότων Α και Α. Περιλαµβάνει δηλαδή όλα τα δειγµατοσηµεία που ανήκουν στο Α και όχι αυτά που ανήκουν στο Α. Άσκηση 6. Έστω τα γεγονότα Α, Α και Α για κάποιο δειγµατικό χώρο S. Κάνοντας χρήση των γεγονότων αυτών, των συµπληρωµάτων τους, των ενώσεων και των τοµών τους να εκφραστούν τα παρακάτω γεγονότα: α D i το γεγονός i δεν πραγµατοποιείται, όπου i,,. β Ε όλα τα γεγονότα Α, Α και Α πραγµατοποιούνται. γ F δεν πραγµατοποιείται κανένα από τα γεγονότα Α, Α και Α. δ G τουλάχιστον ένα από τα γεγονότα Α, Α και Α πραγµατοποιείται. ε Η ακριβώς δύο από τα γεγονότα Α, Α και Α πραγµατοποιείται. ζ Ι ακριβώς ένα από τα γεγονότα Α, Α και Α πραγµατοποιείται. η Να βρεθεί εναλλακτική έκφραση για το γεγονός G που να περιλαµβάνει κάποιο ή κάποια από τα γεγονότα των υπόλοιπων ερωτηµάτων. µπορείτε να βοηθηθείτε κάνοντας τα διαγράµµατα Venn. 0

11 α Το γεγονός D i είναι ισοδύναµο µε το συµπλήρωµα του γεγονότος i. ηλαδή: c c c D, D, D β Τα γεγονότα Α, Α και Α πραγµατοποιούνται ταυτόχρονα όταν πραγµατοποιείται η τοµή τους. ηλαδή: E γ Για να µην πραγµατοποιηθεί κανένα από τα γεγονότα Α, Α και Α θα πρέπει να πραγµατοποιηθεί η τοµή των συµπληρωµάτων τους το αντίθετο του προηγούµενου ερωτήµατος. ηλαδή: c c c F δ Για να πραγµατοποιηθεί τουλάχιστον ένα από τα γεγονότα αρκεί να πραγµατοποιηθεί είτε το Α είτε το Α είτε το Α. ηλαδή, η ένωση τους: G ε Για να πραγµατοποιηθούν ακριβώς δύο από τα τρία, θα πρέπει να πραγµατοποιηθεί η τοµή δυο γεγονότων µε το συµπλήρωµα του τρίτου. Κάνοντας ένα διάγραµµα Venn µπορεί εύκολα να διαπιστωθεί ότι: H c c c ζ Με ανάλογο τρόπο µε αυτόν του προηγούµενου ερωτήµατος: c c c c c c I η Εύκολα µπορεί κανείς να καταλήξει ότι για να πραγµατοποιηθεί τουλάχιστον ένα από τα τρία γεγονότα Α, Α και Α πρέπει να συµβεί είτε η τοµή και των τριών τους το γεγονός Ε δηλαδή είτε ακριβώς δύο από τα τρία το γεγονός Η είτε ακριβώς ένα από τα τρία το γεγονός Ι. ηλαδή: G Ε Η Ι Άσκηση 7. Να επαληθευτεί ο νόµος του DeMorgan µε τη χρήση των διαγραµµάτων Venn. Ο νόµος του DeMorgan για δύο γεγονότα Α και Β ορίζει: c c c c c c ΑΒ Α Β και ΑΒ Α Β

12 Ας εξετάσουµε την πρώτη ισότητα, καθώς η επαλήθευση της δεύτερης µπορεί να γίνει µε ανάλογο τρόπο. Το διάγραµµα Venn για το πρώτο µέρος της ισότητας το συµπλήρωµα της ένωσης των γεγονότων Α και Β µπορεί να σχεδιαστεί όπως στο παρακάτω σχήµα. Άς εξετάσουµε τώρα ένα ένα ξεχωριστά, τα µέλη του δεύτερου µέρους της ισότητας. Το συµπλήρωµα του γεγονότος Α και το συµπλήρωµα του γεγονότος Β θα σχηµατιστούν όπως παρακάτω: Η τοµή των συµπληρωµάτων των δύο γεγονότων Α και Β µπορεί εύκολα να προσδιοριστεί ως ο χώρος που περιβάλλει την ένωση των δύο γεγονότων, καταλήγοντας έτσι στο πρώτο διάγραµµα Venn που σχεδιάσαµε. Με τον παραπάνω τρόπο µπορούµε εύκολα να επαληθεύσουµε τον νόµο του DeMorgan και για περισσότερα του ενός γεγονότα.

13 . Εισαγωγή στις Πιθανότητες. Κλασσικός Ορισµός της Πιθανότητας. Άσκηση. Εκτελούµε το ακόλουθο πείραµα: ρίχνουµε ταυτόχρονα δύο τίµια ζάρια και σηµειώνουµε το άθροισµα των ενδείξεων τους. Να βρεθούν: α η πιθανότητα το άθροισµα να είναι άρτιος αριθµός. β η πιθανότητα το άθροισµα να είναι 4. γ η πιθανότητα το άθροισµα να είναι µεγαλύτερο του 9. Σύµφωνα µε τον κλασσικό ορισµό της πιθανότητας, θα πρέπει να προσδιορίσουµε το σύνολο των δειγµατοσηµείων του πειράµατος. Για το συγκεκριµένο πείραµα αυτό µπορεί να γίνει κατασκευάζοντας έναν πίνακα που περιλαµβάνει όλα τα πιθανά αθροίσµατα: α Από τον παραπάνω πίνακα µπορούµε εύκολα να εντοπίσουµε όλα τα άρτια αθροίσµατα 8, καθώς και το σύνολο των δειγµατοσηµείων 6 του πειράµατος: n n S β Τα αθροίσµατα των ενδείξεων που είναι ίσα µε 4, είναι στο σύνολο τους:,,,,,. Εποµένως, το γεγονός Β το άθροισµα των ενδείξεων των δύο ζαριών να είναι 4 αποτελείται από δειγµατοσηµεία:

14 n n S 6 0, 08 γ Το γεγονός G το άθροισµα να είναι µεγαλύτερο από 9 αποτελείται από 6 δειγµατοσηµεία: G{4,6,5,5,5,6,6,4,6,5,6,6}. Εποµένως: n G n S , 66 Άσκηση. Κάποιος παίκτης παίζει το παραπάνω παιχνίδι ρίψης των δύο τίµιων ζαριών. Κερδίζει όταν το άθροισµα τους είναι 7 ή, ενώ χάνει όταν είναι, ή. Για οποιοδήποτε άλλο αποτέλεσµα δεν υπάρχει νικητής και το παιχνίδι επαναλαµβάνεται από την αρχή. Να βρεθούν: α η πιθανότητα ο παίκτης να κερδίσει το παιχνίδι. β η πιθανότητα ο παίκτης να χάσει το παιχνίδι. Μπορούµε να χρησιµοποιήσουµε τον πίνακα που κατασκευάσαµε στην προηγούµενη άσκηση για να υπολογίσουµε τις πιθανότητες εµφάνισης των αθροισµάτων των ενδείξεων των δύο ζαριών. Κατασκευάζουµε, λοιπόν, τον παρακάτω πίνακα: Άθροισµα Πιθανότητα /6 /6 /6 4/6 5/6 6/6 5/6 4/6 /6 /6 /6 α η πιθανότητα ο παίκτης να κερδίσει ένα οποιοδήποτε παιχνίδι N θα είναι προφανώς η ένωση των γεγονότων: Α το άθροισµα της ρίψης των ζαριών είναι 7 και Β το άθροισµα της ρίψης των ζαριών είναι. Άρα: N + Αφού τα γεγονότα αυτά είναι ξένα τότε θα ισχύει: και εποµένως: N , β µε ανάλογο τρόπο η πιθανότητα ο παίκτης να χάσει ένα οποιοδήποτε παιχνίδι X θα είναι: X ,

15 Άσκηση. ύο φίλοι Χ και Υ παίζουν ένα παιχνίδι µε ένα τίµιο κέρµα. Ρίχνουν το κέρµα µια φορά και κατόπιν µια δεύτερη. Εάν έρθει Κεφαλή σε οποιαδήποτε από τις δύο ρίψεις, τότε κερδίζει ο Χ, ειδάλλως το παιχνίδι το κερδίζει ο Υ. Να βρεθεί η πιθανότητα να κερδίσει ο Χ την παρτίδα. Το πρόβληµα αυτό αποτελεί ένα παράδειγµα του πόσο σηµαντικό είναι ο σωστός προσδιορισµός του δειγµατικού χώρου. Κάποιος θα µπορούσε να υποστηρίξει ότι ο δειγµατικός χώρος του πειράµατος είναι: S { ΚΚ, ΚΓ, ΓΚ, ΓΓ} Αποτελείται, δηλαδή, ο δειγµατοχώρος από τέσσερα δυνατά αποτελέσµατα. Στα τρία από αυτά ο παίκτης Χ κερδίζει το παιχνίδι και εποµένως η πιθανότητα νίκης του παίκτη Χ είναι ¾ 75%. Κάποιος άλλος θα µπορούσε να πεί ότι εάν το αποτέλεσµα της πρώτης ρίψης είναι Κεφαλή τότε δεν υπάρχει λόγος να συνεχιστεί το παιχνίδι µε την δεύτερη ρίψη καθώς από τους κανόνες του παιχνιδιού οποιοδήποτε αποτέλεσµα της δεύτερης ρίψης θα είναι ανούσιο ο Χ θα έχει κερδίσει την παρτίδα ήδη από την πρώτη ρίψη. Άρα, ο κατάλληλος δειγµατικός χώρος για την δεύτερη προσέγγιση θα είναι: S { Κ, ΓΚ, ΓΓ} ηλαδή, ο δειγµατοχώρος αποτελείται από τρία δυνατά ενδεχόµενα, εκ των οποίων στα δύο ο Χ κερδίζει το παιχνίδι. Η πιθανότητα νίκης του Χ θα είναι / ~ 66%, και όχι 75% σύµφωνα µε τον προηγούµενο συλλογισµό. Ωστόσο, η δεύτερη προσέγγιση υποθέτει την ισοπίθανη πραγµατοποίηση των ενδεχοµένων, πράγµα το οποίο είναι λανθασµένο. Όπως θα φανεί σε επόµενες ασκήσεις υπο συνθήκη πιθανότητα και ολική πιθανότητα ο δειγµατικός χώρος πράγµατι είναι αυτός της δεύτερης προσέγγισης αλλά µε διαφορετική κατανοµή πιθανοτήτων για κάθε ενδεχόµενο.. Αρχές Α αρίθµησης. Κανόνας Γινοµένου Άσκηση. α Ντύσου επιλέγοντας ένα πουκάµισο, ένα παντελόνι, ένα ζευγάρι παπούτσια και ένα καπέλο, από n πουκάµισα, n παντελόνια, n παπούτσια και n 4 καπέλα µε n 4, n, n n 4. β Σχηµάτισε όλους τους αριθµούς µε k ψηφία, επιλέγοντας τα k ψηφία από n διαφορετικούς αριθµούς µε k, n4. 5

16 γ Σχηµάτισε όλους τους δυνατούς κώδικες µήκους 4 ψηφίων κάνοντας χρήση των ψηφίων 0 και. α Εφαρµόζοντας τον κανόνα του γινοµένου το σύνολο των τρόπων που µπορεί να ντυθεί ένα άτοµο είναι: n n n n β Μπορούµε να θεωρήσουµε ότι το πείραµα ο σχηµατισµός των αριθµών ολοκληρώνεται σε k στάδια. Αφού σε κάθε στάδιο έχουµε n επιλογές, τότε εφαρµόζοντας τον κανόνα του γινοµένου µπορούµε να πούµε ότι όλοι οι αριθµοί που µπορούν να σχηµατιστούν είναι: n n γ Με παρόµοιο τρόπο µπορούµε να πούµε ότι το πείραµα χωρίζεται σε 4 στάδια όπου έχουµε δύο επιλογές 0 και. Εποµένως, εφαρµόζοντας τον κανόνα του γινοµένου θα έχουµε: Ε αληθέυστε το γ ερώτηµα µε τη βοήθεια δενροδιαγράµµατος. Άσκηση. Να βρεθούν όλες οι δυνατές πινακίδες αυτοκινήτων της µορφής ΓΓΓαααα όπου Γ είναι γράµµα της ελληνικής αλφαβήτου από ένα σύνολο 4 γραµµάτων, και αααα είναι ένας αριθµός από το 000 µέχρι το Ως γνωστόν οι ελληνικές πινακίδες διαθέτουν τρία γράµµατα τα οποία µπορούν να ληφθούν από 4 διαφορετικές επιλογές {Α,Β,Ε,Ζ,Η,Ι,Κ,Μ,Ν,Ο,Ρ,Τ,Υ,Χ} και τέσσερις αριθµούς εκ των οποίων ο πρώτος µπορεί να είναι -9 δηλαδή εννιά δυνατότητες και οι υπόλοιποι µπορεί να είναι από 0-9 δηλαδή δέκα επιλογές. Σύµφωνα, λοιπόν, µε τον κανόνα του γινοµένου όλες οι πιθανές πινακίδες που µπορεί να κυκλοφορούν είναι: Άσκηση : Πόσες λέξεις µε πέντε γράµµατα µπορούν να σχηµατιστούν χρησιµοποιώντας τα 6 γράµµατα του Αγγλικού αλφαβήτου, εάν: α εν υπάρχει κανένας περιορισµός. β Και τα πέντε γράµµατα πρέπει να είναι διαφορετικά. 6

17 α Εφόσον δεν υπάρχει κανένας περιορισµός µπορεί η κάθε λέξη να έχει το ίδιο γράµµα πάνω από µία φορές, όλες οι δυνατές λέξεις θα είναι: β Σε αυτή τη περίπτωση θα πρέπει το κάθε γράµµα να είναι διαφορετικό στην κάθε λέξη. Εποµένως, το πρώτο γράµµα της λέξης µπορεί να είναι ένα από τα 6 διαθέσιµα, το δεύτερο γράµµα µπορεί να επιλεγεί από 5 ένα έχει αφαιρεθεί αφού χρησιµοποιείται ως πρώτο γράµµα, το τρίτο επιλέγεται από 4 διαθέσιµα κ.ο.κ. Άρα, το σύνολο των λέξεων θα είναι:. Μεταθέσεις και Συνδυασµοί Άσκηση : Έχουµε τρία άτοµα Α, Β και Γ σε µια τάξη. α Εάν θέλουµε να τα τοποθετήσουµε τυχαία σε τρία διαδοχικά καθίσµατα, µε πόσους διαφορετικούς τρόπους µπορούµε να τα διατάξουµε; β Εάν θέλουµε τα άτοµα Α και Β να τα τοποθετήσουµε στα τρία καθίσµατα, µε πόσους διαφορετικούς τρόπους µπορούµε να τα διατάξουµε; γ Εάν επιλέξουµε τυχαία δυο από αυτά τα άτοµα για την ανάθεση µιας εργασίας, πόσους συνδυασµούς θα έχουµε; α Στο ερώτηµα αυτό µας ενδιαφέρει η διάταξη των ατόµων π.χ. το Α στην πρώτη θέση το Β στη δεύτερη κ.ο.κ. Επιχειρώντας, λοιπόν, να τοποθετήσουµε αυτά τα άτοµα στις θέσεις αυτές θα δούµε ότι για την πρώτη θέση έχουµε επιλογές. Για την δεύτερη επιλογές. Και για την τρίτη µας αποµένει µια επιλογή. Εποµένως, οι τρόποι µε τους οποίους µπορούµε να διατάξουµε τα άτοµα είναι:! 6 Πράγµατι, όλες οι πιθανές διατάξεις των ατόµων θα είναι: {ΑΒΓ,ΑΓΒ,ΒΑΓ,ΒΓΑ,ΓΑΒ,ΓΒΑ}. Μ ορείτε να ε αληθέυσετε το α οτέλεσµα µε τη χρήση δενδροδιαγράµµατος. β Εδώ µας ενδιαφέρει η διάταξη αλλά µε λιγότερα άτοµα από ότι οι θέσεις. Άρα, εφαρµόζοντας τον τύπο των µεταθέσεων θα έχουµε µε n- αριθµός θέσεων και k-αριθµός ατόµων: n!! 6 6 n k!! 7

18 Πράγµατι, οι διαφορετικές διατάξεις θα είναι: {ΑΒ_,ΒΑ_,_ΑΒ,_ΒΑ,Α_Β,Β_Α}, όπου το σύµβολο _ αναπαριστά την κενή θέση. γ Στο ερώτηµα αυτό δεν µας ενδιαφέρει η διάταξη των ατόµων, αλλά οι επιλογές που µπορούµε να έχουµε οι δυνατοί συνδυασµοί. Εφόσον διαλέγουµε από τα τρία αυτά άτοµα n τα δύο k θα έχουµε: n! k! n k!! 6!! Πράγµατι, όλοι οι συνδυασµοί θα είναι: {ΑΒ, ΑΓ, ΓΒ}. Άσκηση : 8 αυτοκίνητα σταθµεύουν σε 0 θέσεις στάθµευσης. Με πόσους τρόπους µπορεί να γίνει αυτό, εάν δεν µας ενδιαφέρει η θέση που θα καταλάβει το κάθε αυτοκίνητο; Πρόκειται για πρόβληµα συνδυασµών εφόσων δεν µας ενδιαφέρει η διάταξη των αυτοκινήτων. Εποµένως, οι δυνατές θέσεις είναι 0 και τα αυτοκίνητα είναι 8 θα έχουµε: n k n! 0! k! n k! 8!0 8! Άσκηση : Το διδακτικό προσωπικό ενός ακαδηµαϊκού τµήµατος ενός Πανεπιστηµίου αποτελείται από 4 επίκουρους καθηγητές, 6 αναπληρωτές καθηγητές και 5 καθηγητές. Επίσης, έχει 0 µεταπτυχιακούς φοιτητές. Πρόκειται να συσταθεί µια πενταµελής επιτροπή µε σκοπό να εξετάσει ένα θέµα του προγράµµατος σπουδών. α Ποιός είναι ο αριθµός όλων των δυνατών επιτροπών οι οποίες θα αποτελούνται µόνο από διδακτικό προσωπικό; β Πόσες επιτροπές µπορούν να σχηµατιστούν αν πρέπει να συµµετέχουν σε αυτές µεταπτυχιακοί φοιτητές και να αντιπροσωπεύονται όλες οι βαθµίδες; α Σε αυτό το υποερώτηµα µας ενδιαφέρουν οι συνδυασµοί. Έχουµε 5 µέλη διδακτικού προσωπικού που θα συστήσουν την επιτροπή. Εποµένως, εφαρµόζοντας τον τύπο των συνδυασµών µε n5 και k5 θα έχουµε: n 5 5! k 5 5!5 5! 5! 5! 0!

19 β Σε αυτή τη περίπτωση από τους 0 φοιτητές θα πρέπει να επιλεγούν. Σύµφωνα µε τους 0 συνδυασµούς όλες οι επιλογές θα είναι. Θα πρέπει να εκπροσωπούνται όλες οι βαθµίδες. Άρα, για 4 6 τους βοηθούς καθηγητές οι επιλογές θα είναι, για τους αναπληρωτές και για τους 5 καθηγητές. Άρα, όλες οι πιθανές επιτροπές θα είναι το γινόµενο των παραπάνω συνδυασµών: !!8! 4!!! 6!!5! 5!!4! εσµευµένη, Ολική Πιθανότητα και το Θεώρηµα ayes Άσκηση : Ρίχνουµε τρία κέρµατα, µία φορά το καθένα. Θεωρούµε τα γεγονότα Α θα έρθει ακριβώς δυο φορές Κορώνα και Β τα κέρµατα και θα έρθουν Κορώνα. Να υπολογιστεί η πιθανότητα να συµβεί το γεγονός Β δεδοµένου ότι έχει συµβεί το γεγονός Α. Ο δειγµατικός χώρος του πειράµατος «ρίψη κερµάτων» θα αποτελείται από: 8 δειγµατοσηµεία. Αυτά θα είναι: S{KKK,ΚΚΓ,ΚΓΚ,ΚΓΓ,ΓΚΚ,ΓΚΓ,ΓΓΚ,ΓΓΓ} Επαληθεύστε το µε τη χρήση δενδροδιαγράµµατος. Τα δειγµατοσηµεία είναι όλα ισοπίθανα. Το γεγονός Α θα αποτελείται από τα εξής δειγµατοσηµεία: Α{ΚΚΓ,ΚΓΚ,ΓΚΚ}. Ενώ το γεγονός Β θα έχει: Β{ΚΚΚ,ΚΚΓ}. Εποµένως, οι πιθανότητες και Β θα είναι: N N και N S 8 N S Η τοµή των γεγονότων Α και Β θα περιέχει τα δειγµατοσηµεία: ΑΒ{ΚΚΓ}. Και η πιθανότητα της θα είναι προφανώς: /8. Αναζητούµε την πιθανότητα να συµβεί το γεγονός Β δεδοµένου ότι έχει συµβεί το γεγονός Α. Την δεσµευµένη πιθανότητα, δηλαδή,. Εφαρµόζοντας την σχέση της δεσµευµένης πιθανότητας θα έχουµε:

20 Άσκηση : Ρίχνουµε δύο ζάρια από µία φορά. Θεωρούµε τα γεγονότα Α το άθροισµα των ενδείξεων τους είναι 5 και Β το άθροισµα των ενδείξεων τους είναι 4. Να υπολογιστεί η πιθανότητα να συµβεί το γεγονός Β δεδοµένου ότι έχει συµβεί το γεγονός Α. Το σύνολο των δυνατών αποτελεσµάτων της ρίψης των δύο ζαριών θα είναι Μπορούµε να κατασκευάσουµε τον πίνακα των αθροισµάτων των ενδείξεων όπως παρακάτω Το γεγονός Α θα περιέχει τα δειγµατοσηµεία: Α{,,,,,,,4,,,,,,,,,,,4,}, 0 δειγµατοσηµεία. Το γεγονός Β θα έχει δειγµατοσηµεία δεν τα παραθέτουµε για ευνόητους λόγους. Η τοµή των γεγονότων Α και Β θα έχει τα εξής δειγµατοσηµεία: ΑΒ{,,,4,,,,,,,,,4,}, 7 δειγµατοσηµεία. Εποµένως, οι αντίστοιχες πιθανότητες θα είναι: N 0 N N και και N S 6 N S 6 N S Η δεσµευµένη πιθανότητα που ζητάµε θα είναι:

21 Άσκηση : Ένα δοχείο περιέχει 0 πανοµοιότυπα σφαιρίδια, από τα οποία τα 5 είναι µαύρα, τα είναι κόκκινα και τα είναι άσπρα. Βγάζουµε τέσσερα σφαιρίδια ένα κάθε φορά χωρίς να τα επανατοποθετούµε στο δοχείο. Να βρεθεί η πιθανότητα το πρώτο σφαιρίδιο να είναι µαύρο, το δεύτερο κόκκινο, το τρίτο άσπρο και το τέταρτο µαύρο. Το πείραµα αποτελείται από τέσσερα στάδια. Μπορούµε να κάνουµε χρήση του ακόλουθου δενδροδιαγράµµατος: Στο δενδροδιάγραµµα φαίνεται µόνο η διαδροµή που µας ενδιαφέρει: Μ Κ Α Μ, καθώς επίσης και η εκάστοτε πιθανότητα για την µετάβαση σε κάθε στάδιο. Έτσι θα έχουµε: 5 M K M M K M M K Εµείς αναζητούµε την πιθανότητα MKM. Σύµφωνα, λοιπόν, µε το πολλαπλασιαστικό θεώρηµα θα έχουµε: 4 7 M K M M K M M K M 0.04 M K Άσκηση 4: Υποθέτουµε οτι έχουµε δύο δίδυµα αδέρφια και ότι η πιθανότητα και τα δύο παιδιά να είναι αγόρια είναι 0.0. Η πιθανότητα και τα δύο παιδιά να είναι κορίτσια είναι 0.6. Αν η πιθανότητα ότι το πρώτο παιδί είναι αγόρι είναι 0.5, να υπολογιστούν οι πιθανότητες: α Το δεύτερο παιδί είναι αγόρι, δεδοµένου ότι το πρώτο παιδί είναι αγόρι. β Το δεύτερο παιδί είναι κορίτσι, δεδοµένου ότι το πρώτο παιδί είναι κορίτσι. γ Το πρώτο παιδί είναι αγόρι και το δεύτερο κορίτσι. Υ όδειξη: Συµβολίστε µε Α i και K i τα γεγονότα το i-παιδί να είναι αγόρι ή κορίτσι, αντίστοιχα, µε i,.

22 Από την εκφώνηση της άσκησης έχουµε τα εξής δεδοµένα: 0.0 K K α Σε αυτό το ερώτηµα αναζητούµε την. Εφαρµόζοντας την σχέση της δεσµευµένης πιθανότητας, εύκολα καταλήγουµε: β Η πιθανότητα προς εύρεση είναι η K K. Θα πρέπει, όµως να γνωρίζουµε την πιθανότητα το πρώτο παιδί να είναι κορίτσι: K Τώρα µπορούµε να υπολογίσουµε την πιθανότητα: K K 0.6 K K 0.54 K 0.48 γ Τώρα µας ζητείται η πιθανότητα K. Σύµφωνα µε το πολλαπλασιαστικό θεώρηµα αυτή δίνεται από την σχέση: K K Είναι προφανές ότι επιβεβαιώστε το µε τη βοήθεια δενδροδιαγράµµατος: K Εποµένως: K Άσκηση 5: Εάν και > 0, να εκφραστούν οι πιθανότητες και µε τη βοήθεια των πιθανοτήτων και. Χρησιµοποιούµε την σχέση της υπό συνθήκης πιθανότητας όπως παρακάτω: + +

23 Αντίστοιχα: + + Άσκηση 6: Να δειχθεί ότι για τρία γεγονότα Α, Β και µε > 0 ισχύει: + Ξεκινούµε από το αριστερό µέλος της σχέσης και αναπτύσσουµε ως εξής: Κατόπιν εφαρµόζουµε τον προσθετικό κανόνα στον αριθµητή: Άσκηση 7: Να δειχθεί ότι για δύο γεγονότα Α και Β µε > 0 ισχύει: Ξεκινούµε από το αριστερό µέλος της σχέσης και αναπτύσσουµε όπως παρακάτω: Σε αυτό το σηµείο µπορούµε να κάνουµε χρήση ενός διαγράµµατος Venn αφήνεται στον αναγνώστη να το επιβεβαιώσει. Το συµπλήρωµα του γεγονότος Α θα είναι όλος ο χώρος γύρω από το γεγονός Α και η τοµή του µε το γεγονός Β θα είναι το γεγονός Β εκτός από την τοµή του µε το Α. Άρα:

24 Άσκηση 8: Ένα σήµα αποστέλλεται από ένα σηµείο Α σε ένα σηµείο Β διαµέσου δύο διακοπτών Ι και ΙΙ οι οποίοι βρίσκονται συνδεδεµένοι σε σειρά. Υποθέτουµε ότι οι διακόπτες Ι και ΙΙ είναι κλειστοί µε πιθανότητες I K 0. 8 και II K 0. 6, αντίστοιχα. Έστω επίσης ότι ισχύει: II I II. Να υπολογιστούν οι πιθανότητες: K K K i Το σήµα παραλαµβάνεται στο σηµείο Β. ii Η δεσµευµένη πιθανότητα να είναι ανοικτός ο διακόπτης Ι, δεδοµένου ότι το σήµα δεν παρελήφθη στο σηµείο Β. iii Η δεσµευµένη πιθανότητα να είναι ανοικτός ο διακόπτης ΙΙ, δεδοµένου ότι το σήµα δεν παρελήφθη στο σηµείο Β. i Για να παραληφθεί το σήµα στο σηµείο Β θα πρέπει και οι δύο διακόπτες να είναι κλειστοί. Ζητούµε δηλαδή την πιθανότητα I K II : K I II II I I K K K ii Για να µην παραληφθεί το σήµα στο σηµείο Β θα πρέπει είτε ο διακόπτης Ι είτε ο ΙΙ να είναι ανοικτός. Ζητούµε δηλαδή την πιθανότητα I I II : K K I I II I I II I II I I II η ισότητα στον αριθµητή επαληθεύεται αµέσως µε τη βοήθεια διαγράµµατος Venn. Το µόνο που αποµένει σε αυτό το σηµείο είναι ο προσδιορισµός της τιµής του παρονοµαστή. Το γεγονός ένας διακόπτης να είναι ανοικτός, είναι το συµπλήρωµα του γεγονότος αυτός να είναι κλειστός. Κάνοντας χρήση και του κανόνα του DeMorgan µπορούµε να έχουµε: Εύκολα λοιπόν υπολογίζουµε: I II I II I II I II 0.5 K K K I 0. I I II 0.84 I II 0.5 iii Το ερώτηµα αυτό απαιτεί την ίδια διαδικασία, µόνο που ζητείται η πιθανότητα II I II. Αναλόγως, αυτή η πιθανότητα θα είναι: K K K 4

25 II 0.4 II I II I II 0.5 Άσκηση 9: Ένα κουτί περιέχει 5 πανοµοιότυπα σφαιρίδια, τα 0 εκ των οποίων είναι κόκκινα και 5 είναι µαύρα. Βγάζουµε διαδοχικά τέσσερα σφαιρίδια χωρίς επανατοποθέτηση. Υπολογίστε την πιθανότητα το πρώτο και το τέταρτο σφαιρίδιο να είναι κόκκινα. Από την εκφώνηση µπορούµε εύκολα να συµπεράνουµε ότι το πείραµα µας αποτελείται από τέσσερα στάδια. Είναι, εποµένως, χρήσιµο να κατασκευάσουµε ένα δεδνροδιάγραµµα: Στο δενδροδιάγραµµα µας ενδιαφέρουν µόνο οι διαδροµές που στο πρώτο και στο τέταρτο στάδιο καταλήγουν σε Κ. Σε κάθε στάδιο φαίνεται και η πιθανότητα επιλογής σφαιριδίου. Ζητούµε, λοιπόν, την πιθανότητα K X X K, όπου Χ είναι το χρώµα των σφαιριδίων στα στάδια και τα οποία µπορεί να είναι είτε Κ είτε Μ. Σύµφωνα µε το θεώρηµα της ολικής πιθανότητας θα έχουµε: K X X K K K K K + K K M K + K M K K + K M M K Και για κάθε µια πιθανότητα εφαρµόζουµε το πολλαπλασιαστικό θεώρηµα: K K K K K K M K K M K K

26 Τέλος, η πιθανότητα προς αναζήτηση θα είναι: K M M K K X X K Άσκηση 0: ύο φίλοι Χ και Υ παίζουν ένα παιχνίδι µε ένα τίµιο κέρµα. Ρίχνουν το κέρµα µια φορά, εξετάζουν το αποτέλεσµα και κατόπιν µια δεύτερη. Εάν έρθει Κεφαλή σε οποιαδήποτε από τις δύο ρίψεις, τότε κερδίζει ο Χ, ειδάλλως το παιχνίδι το κερδίζει ο Υ. Να βρεθεί η πιθανότητα να κερδίσει ο Χ την παρτίδα. Πρόκειται για την άσκηση που χρησιµοποιήθηκε για την ανάδειξη της σηµασίας εύρεσης του σωστού δειγµατοχώρου. Ο σωστός δειγµατοχώρος πράγµατι αποτελείται από τα δειγµατοσηµεία {Κ,ΓΚ,ΓΓ} τα οποία όµως δεν είναι ισοπίθανα. Αυτό µπορεί εύκολα να προκύψει από την χρήση ενός δενδροδιαγράµµατος: Κ Κ Γ Γ Το παιχνίδι εκκινεί µε την πρώτη ρίψη του νοµίσµατος. Εποµένως, έχουµε δύο ισοπίθανα ενδεχόµενα Κ και Γ, µε K 0.5 και Γ 0.5. Εάν έρθει Κεφαλή, τότε το παιχνίδι σταµατά και κερδίζει ο Χ. Γι αυτό το λόγο δεν συνεχίζεται το δενδροδιάγραµµα έπειτα από το ενδεχόµενο Κ. Εάν έρθει Γράµµατα τότε το παιχνίδι συνεχίζεται µε την δεύτερη ρίψη. Τότε θα έχουµε τα ενδεχόµενα να έρθει Κ αφού έχει έρθει Γ στην πρώτη ρίψη και Γ αφού έχει έρθει Γ στην πρώτη ρίψη. Εποµένως, θα έχουµε τις υπό συνθήκη πιθανότητες K Γ 0.5 και Γ Γ 0.5. Από τους τύπους της δεσµευµένης πιθανότητας θα έχουµε: K Γ K Γ K Γ Γ Αντίστοιχα θα ισχύει και Γ Γ Εποµένως, η πιθανότητες πραγµατοποίησης των ενδεχοµένων Κ, ΓΚ και ΓΓ θα είναι 0.5, 0.5 και 0.5 αντίστοιχα. 6

27 Για να βρούµε την πιθανότητα ο Χ να κερδίσει το παιχνίδι αρκεί να βρούµε την πιθανότητα να έρθει Κ είτε στην πρώτη είτε στην δεύτερη ρίψη. Εφαρµόζοντας τον τύπο της ολικής πιθανότητας θα έχουµε: K K + K Γ Άσκηση : Σε ένα συγκεκριµένο σταθµό πώλησης καυσίµων, τα ποσοστά των οδηγών που χρησιµοποιούν αµόλυβδη, ενισχυµένη αµόλυβδη και υψηλής ποιότητας αµόλυβδη βενζίνη είναι 40%, 5% και 5%, αντίστοιχα. Τα αντίστοιχα ποσοστά µε τα οποία οι οδηγοί επιλέγουν να γεµίσουν πλήρως τις δεξαµενές τους είναι 0%, 50% και 60%. Ποια είναι η πιθανότητα ένας οδηγός αυτοκινήτου που θα επιλεγεί τυχαία από τους ιδιοκτήτες του πρατηρίου, να γεµίσει πλήρως τη δεξαµενή καυσίµου του; Ας συµβολίσουµε µε Α, Ε και Υ τα γεγονότα ένας οδηγός να βάλει Αµόλυβδη, Ενισχυµένη αµόλυβδη και Υψηλής ποιότητας αµόλυβδη βενζίνη, αντίστοιχα. Επίσης, ας συµβολίσουµε µε Φ το γεγονός ένας οδηγός να γεµίσει πλήρως το ρεζερβουάρ του. Από τα δεδοµένα της άσκησης θα έχουµε: 0.4, E0.5, Y0.5, Φ Α0., Φ Ε0.5 και Φ Υ0.6. Αναζητούµε την πιθανότητα Φ η οποία µπορεί να γραφτεί σύµφωνα µε τον τύπο της ολικής πιθανότητας: Φ ΦΑ + ΦΕ + ΦΥ Εύκολα µπορούν να προσδιοριστούν οι επιµέρους πιθανότητες από τον τύπο της δεσµευµένης πιθανότητας: Άρα ΦΑ Φ E Φ Y Φ Άσκηση : Από ένα πληθυσµό που αποτελείται από 5% γυναίκες και 48% άνδρες, επιλέγεται στην τύχη ένα άτοµο, το οποίο βρίσκεται ότι πάσχει από διαβήτη. Αν υποθέσουµε ότι οι αναλογίες των πασχόντων από διαβήτη στις γυναίκες και τους άνδρες είναι 5% και 5%, αντίστοιχα, ποια είναι η πιθανότητα το άτοµο που επιλέχθηκε να είναι άνδρας; 7

28 Ας συµβολίσουµε µε Μ, W και τα γεγονότα ένα άτοµο να είναι άνδρας, γυναίκα και να πάσχει από διαβήτη, αντίστοιχα. Οι πιθανότητες που µας δίνονται από την εκφώνηση είναι: M 0.48, W 0. 5, M 0. 05, W 0. 5 Εµείς ψάχνουµε την πιθανότητα M. Αυτή θα δίνεται: M M Ας ξεκινήσουµε προσδιορίζοντας την πιθανότητα ένα άτοµο να έχει διαβήτη. Από τα δεδοµένα της άσκησης θα έχουµε: M M M W W W Με χρήση της ολικής πιθανότητας προσδιορίζουµε την : Με απλή αντικατάσταση, καταλήγουµε: M + W M 0.04 M Άσκηση : Τρείς µηχανές Ι, ΙΙ και ΙΙΙ, συναρµολογούν το 0%, 0% και 40%, αντίστοιχα, του συνόλου των τηλεοράσεων µιας εταιρίας. Από αυτές το 4%, το % και το %, αντίστοιχα είναι ελαττωµατικά. Επιλέγουµε τυχαία µια τηλεόραση από το σύνολο και ελέγχουµε εάν είναι ελαττωµατική ή όχι. i Ποια η πιθανότητα η τηλεόραση αυτή να είναι ελαττωµατική; ii Εάν όντως είναι ελαττωµατική, ποια η πιθανότητα να έχει κατασκευαστεί από την µηχανή Ι; iii Η ίδια ερώτηση µε το υποερώτηµα ii, αυτή τη φορά για τις µηχανές ΙΙ και ΙΙΙ. i Η εκφώνηση µας δίνει τις εξής πιθανότητες: I0., II0. και III0.4. Επίσης µας δίνει τις δεσµευµένες πιθανότητες µια τηλεόραση να είναι ελαττωµατική γεγονός Ε δεδοµένου ότι έχει προέλθει από µία από τις µηχανές Ι, ΙΙ και ΙΙΙ: E I0.04, E II0.0 και E III0.0. 8

29 Η πιθανότητα µια τυχαία τηλεόραση να είναι ελαττωµατική E θα προκύψει εφαρµόζοντας το θεώρηµα της ολικής πιθανότητας: E E I + E II + E III ii Ζητούµε την πιθανότητα I E: I E 0.0 I E 0.4 E 0.09 iii Αναλόγως καταλήγουµε ότι II E0. και III E Ανεξαρτησία Γεγονότων Άσκηση : Ένα ποντίκι είναι εγκλωβισµένο σε ένα λαβύρινθο και πρέπει να περάσει από τρείς διαδοχικές παγίδες για να µπορέσει να απελευθερωθεί. Οι παγίδες λειτουργούν ανεξάρτητα και οι πιθανότητες να περάσει το ποντίκι επιτυχώς από αυτές είναι 0.6, 0.4 και 0., αντίστοιχα. Να υπολογιστούν οι ακόλουθες πιθανότητες: i Το ποντίκι θα καταφέρει να βγει από τον λαβύρινθο. ii Το ποντίκι δεν θα τα καταφέρει. i Ας συµβολίσουµε µε K, K και Κ τα γεγονότα ότι το ποντίκι θα καταφέρει να περάσει από τις παγίδες, και, αντίστοιχα. Θα έχουµε δηλαδή K 0.6, K 0.4 και K 0.. Για να µπορέσει το ποντίκι να απελευθερωθεί θα πρέπει να περάσει επιτυχώς Ε από όλες τις παγίδες. Άρα: E K K K K K K ii Εύκολα βρίσκουµε ότι: E E Άσκηση : Ηλεκτρικό ρεύµα µεταδίδεται από ένα σηµείο Α σε ένα σηµείο Β διαµέσου Ν διακοπτών που είναι συνδεδεµένοι παράλληλα. Υποθέτουµε ότι οι Ν διακόπτες κλείνουν ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλο και µε αντίστοιχες πιθανότητες p, p,, p N. Να υπολογιστούν οι ακόλουθες πιθανότητες: 9

30 i Κανένας διακόπτης δεν είναι κλειστός. ii Τουλάχιστον ένας διακόπτης είναι κλειστός. iii Ακριβώς ένας διακόπτης είναι κλειστός. iv Πώς θα γίνουν οι εκφράσεις εάν p p p N i Σε αυτό το ερώτηµα αναζητούµε την πιθανότητα όλοι οι διακόπτες να είναι ανοικτοί. Ας συµβολίσουµε τον κάθε διακόπτη µε έναν αύξον αριθµό,,, Ν. Και το γεγονός ότι αυτός είναι ανοικτός µε το γράµµα Α. Έτσι εύκολα µπορούµε να γράψουµε την πιθανότητα που αναζητούµε... N N p p p N ii Τώρα ζητούµε την πιθανότητα τουλάχιστον ένας διακόπτης να είναι κλειστός:... N... N p p p iii Ζητείται η πιθανότητα: N... N... N N Τα σύνθετα γεγονότα µέσα στις παρενθέσεις είναι αµοιβαία αποκλειόµενα δεν µπορούν να συµβούν ταυτόχρονα µεταξύ τους. Εφαρµόζοντας, λοιπόν, τον προσθετικό κανόνα στην απλουστευµένη του µορφή λόγω των αµοιβαίων αποκλειόµενων γεγονότων καταλήγουµε: p p pn + p p p N p p p N iv Με απλή αντικατάσταση θα έχουµε για το ερώτηµα i -p N, για το ii --p N και το iii Νp-p N-. Άσκηση : Αν τα γεγονότα Α, Β και είναι ανεξάρτητα, να δείξετε ότι: i Τα γεγονότα Α και Β είναι επίσης ανεξάρτητα. ii Να υπολογιστεί η πιθανότητα Β σε συνάρτηση των πιθανοτήτων και. p N 0

31 i Για να είναι τα γεγονότα Α και Β ανεξάρτητα θα πρέπει να ισχύει Α Β και Β ΑΒ. Αναπτύσσουµε ως εξής: [ ] Με αντίστοιχο τρόπο καταλήγουµε και στο Β ΑΒ. ii Αναπτύσσουµε ως εξής: + + Φυσικά υπάρχει και απλούστερος τρόπος για να καταλήξουµε στο παραπάνω αποτέλεσµα. Αφού Β ΑΒ θα έχουµε: Τυχαίες Μεταβλητές, Μέση Τιµή και Κατανοµές Άσκηση : Ένα περιοδικό δηµοσιεύει τις φωτογραφίες τριών ηθοποιών, έστω Α, Β, Γ, και ζητά από τους αναγνώστες να αντιστοιχίσουν σωστά τα ονόµατα τους. Θεωρούµε την τυχαία µεταβλητή Χ η οποία προσδιορίζει τον αριθµό των σωστών αντιστοιχίσεων. Εάν ένας αναγνώστης που δεν ξέρει καθόλου τους ηθοποιούς προσπαθήσει να αντιστοιχίσει τα ονόµατα στις φωτογραφίες, να βρεθούν: i Οι τιµές που µπορεί να πάρει η X. ii Η πιθανότητα να µην υπάρξει καµία σωστή αντιστοίχιση. iii Η πιθανότητα όλες οι αντιστοιχίσεις να είναι σωστές. i Ας υποθέσουµε ότι η σωστή σειρά αντιστοίχισης είναι Α, Β, Γ. Ο δειγµατικός χώρος θα είναι:

32 {ΑΒΓ,ΑΓΒ,ΒΑΓ,ΒΓΑ,ΓΑΒ,ΓΒΑ}. Τα δειγµατοσηµεία δίνουν τις εξής τιµές στην Χ, αντίστοιχα: Χ,Χ,Χ,Χ0,Χ0,Χ. Άρα οι τιµές που παίρνει η τ.µ. Χ είναι 0,,. ii Ζητείται η πιθανότητα X0. Εύκολα καταλήγουµε ότι: iii Παρόµοια: X 0 6 X 6 Άσκηση : Ρίχνουµε δύο τίµια ζάρια ταυτόχρονα. Έστω η τ.µ. Χ στην οποία αναθέτουµε το αποτέλεσµα του αθροίσµατος των ενδείξεων των δύο ζαριών. α Να βρεθούν οι πιθανότητες X 5 και X 9. β Να σχεδιαστεί η συνάρτηση µάζας πιθανότητας fxxx α Κατασκευάζουµε τον πίνακα µε όλα τα πιθανά αθροίσµατα Για την πιθανότητα X 5 θα έχουµε: 4 9 X 5 X + X 4 + X Αντίστοιχα για την X 9: 4

33 4 X 9 X 9 + X 0 + X + X β Η γραφική αναπαράσταση της συνάρτησης µάζας πιθανότητας µπορεί να προκύψει εύκολα και µε την χρήση του παρακάτω πίνακα: Τιµή τυχαίας µεταβλητής Χ Πιθανότητα pxfx /6 /6 4 /6 5 4/6 6 5/6 7 6/6 8 5/6 9 4/6 0 /6 /6 /6 Αναπαριστώντας γραφικά τις τιµές του παραπάνω πίνακα θα έχουµε το γράφηµα της συνάρτησης µάζας πιθανότητας. 0 6

34 Άσκηση : Έστω η συνεχής τυχαία µεταβλητή Χ η οποία παίρνει τιµές στο διάστηµα [,] µε πυκνότητα: f x a x Να βρεθεί η σταθερά α. Από την εκφώνηση µπορούµε να συµπεράνουµε ότι η Χ στο R-[,] θα είναι µηδέν. ηλαδή fx0 όταν το x ανήκει στο R-[,]. Εφόσον η fx είναι συνάρτηση πυκνότητας πιθανότητας θα πρέπει να ισχύει: Έχουµε: f x dx f x dx a a a dx x 0dx + a dx + x 0dx a dx a x x + x dx a + a [ x ] a + Θα πρέπει: a άρα a και η συνάρτηση πυκνότητας πιθανότητας θα είναι: για x f x x 0 αλλού Άσκηση 4: Η συνεχής τυχαία µεταβλητή Χ έχει συνάρτηση πυκνότητας πιθανότητας: x f x 0 c για0 x για x < 0ή x > Να βρεθεί η τιµή της σταθεράς c c -. 4

35 Για να είναι η f συνάρτηση πυκνότητας πιθανότητας θα πρέπει να ισχύει: Εποµένως: f x dx f x dx 0 0dx + 0 x c dx + 0dx 0 x c c+ x dx c + 0 c+ 0 c + c + Τέλος θα έχουµε: c + c Άρα η f θα ορίζεται όπως ακολούθως: x f x 0 για 0 x για x < 0ή x > Άσκηση 5: Ρίχνονται δύο ζάρια. Να βρεθεί η µέση τιµή της τυχαίας µεταβλητής που προσδιορίζει το άθροισµα των ενδείξεων τους. ιαισθητικά µπορεί εύκολα κανείς να υποστηρίξει ότι η µέση τιµή της διακριτής τυχαίας µεταβλητής θα είναι ίση µε 7. Πράγµατι, κάνοντας χρήση του ορισµού της µέσης τιµής µιας διακριτής τυχαίας µεταβλητής θα καταλήξουµε στο ίδιο αποτέλεσµα: E X i xi p x i Άσκηση 6: Μια τυχαία µεταβλητή έχει συνάρτηση πυκνότητας πιθανότητας: x f x 0 για0 x αλλού Να βρεθεί η µέση τιµή της τυχαίας µεταβλητής. 5

36 Η τυχαία µεταβλητή είναι συνεχής στο διάστηµα [0,]. Η µέση τιµή της θα δίνεται: Αναπτύσσοντας θα έχουµε: E X xf x dx 0 x x E X xf x dx dx x dx dx dx 0 0 [ x ] 0 x Άσκηση 7: Ένα νόµισµα τίµιο ρίχνεται διαδοχικά για 5 φορές. α Να σχεδιαστεί το διάγραµµα της πιθανότητας να έρθει κεφαλή k φορές όπου k0,,,,4,5. β Να βρεθεί η µέση τιµή του αριθµού κεφαλών στο τέλος της διαδικασίας. α Πρόκειται για διωνυµική κατανοµή. Το πείραµα µας αποτελείται δηλαδή από n5 διαδοχικές δοκιµές ernoulli. Εάν αναθέσουµε στην τυχαία µεταβλητή Χ διακριτή τον αριθµό των κεφαλών που θα προκύψουν έπειτα από τις διαδοχικές ρίψεις του νοµίσµατος, η πιθανότητα Χk όπου k0,,,,4,5 θα δίνεται από τη σχέση: X n k k n k k p p Όπου p η πιθανότητα επιτυχίας η πιθανότητα να έρθει κεφαλή σε κάθε ρίψη του νοµίσµατος. Θα έχουµε, λοιπόν: 6

37 X X X X X X ! !5! 5!!4! ! 0.5!! 5! 0.5!! 5! !! 5! !0! Το διάγραµµα που θα προκύψει θα είναι: Xk k β Η µέση τιµή της διακριτής τυχαίας µεταβλητής Χ θα είναι: E X 5 k 0 kp k

38 Άσκηση 8: Ένας καθηγητής επικοινωνεί µε τους φοιτητές του µέσω . Τα µηνύµατα φτάνουν στη θυρίδα του καθηγητή µε µέσο ρυθµό ένα µήνυµα κάθε έξι ώρες και απαντώνται από αυτόν µε µέσο ρυθµό ένα µήνυµα ανά οκτώ ώρες. Με βάση τα στοιχεία αυτά: i. Να υπολογιστεί η πιθανότητα ο καθηγητής να λάβει τρία τουλάχιστον µηνύµατα σε µία µέρα; ii. Να υπολογιστεί η πιθανότητα ο καθηγητής να απαντήσει σε δύο µηνύµατα σε µία ηµέρα; iii. Αν ο µέσος ρυθµός λήψης των µηνυµάτων από τον καθηγητή παραµείνει ο ίδιος αλλά ο µέσος ρυθµός απάντησης αυξηθεί κατά 70%, να υπολογιστεί η πιθανότητα να προλαβαίνει να απαντάει σε 4 τουλάχιστον µηνύµατα καθηµερινά; Ας υποθέσουµε αρχικά τις δύο τυχαίες µεταβλητές X in ο αριθµός των εισερχοµένων µηνυµάτων και X out ο αριθµός των εξερχοµένων απαντηµένων µηνυµάτων, οι οποίες λαµβάνουν τιµές σύµφωνα µε την oisson κατανοµή. Κατόπιν ας υπολογίσουµε τον ρυθµό λ in και λ out. λ 4 4 4µην ηµ έρα και λ out µην / ηµ έρα 6 8 in / i Σε αυτή την ερώτηση αναζητούµε την X in. Θα έχουµε: [ X 0 + X + X ] X X < in in Σύµφωνα µε την oisson κατανοµή, η πιθανότητα η τυχαία µεταβλητή να πάρει µια συγκεκριµένη τιµή σε ένα χρονικό διάστηµα δίνεται από: in in in X x e t x λt λ x! όπου t ηµέρα. Άρα θα έχουµε: X in X in < e ! + e 4 4! + e 4 4 e! e ii Τώρα, θέλουµε να προσδιορίσουµε την πιθανότητα X out. Εύκολα προκύπτει: X out e t λ out t λout x! x e! 4.5 e 0.6 8

39 iii Σε αυτή την περίπτωση το λ out θα µεγαλώσει κατά 0.7. µην/ηµέρα. Άρα συνολικά ο καθηγητής θα απαντά σε 5. µην/ηµέρα. Ζητούµε, λοιπόν, την πιθανότητα X out 4 µε το ανανεωµένο λ out. Θα έχουµε: X out e 5. 4 X 5. 0! 0 + e 5. out 5.! [ X + e 5. 5.! + e in X 5.! in e + X 5. in + X ] in 7. Βιβλιογραφία. Γ. Ζιούτας, Πιθανότητες και Στοιχεία Στατιστικής για Μηχανικούς, Εκδόσεις Ζήτη, Γ. Ρούσσας, Εισαγωγή στην Πιθανοθεωρία, Εκδόσεις Ζήτη, 0.. Α. Παπούλης, Πιθανότητες, Τυχαίες Μεταβλητές και Στοχαστικές ιαδικασίες, Εκδόσεις Τζιόλα, Σ. Κουνιάς και Χ. Μωυσιάδης, Θεωρία Πιθανοτήτων Ι, Εκδόσεις Ζήτη, K. Weltner, J. Grosjean,. Schuster and W. J. Weber, Mathematics for Engineers and Scientists, Stanley Thornes Ltd, Κουϊρουκίδης, Πιθανότητες-Στατιστική, TEI Σερρών,

ΙΙΙ εσµευµένη Πιθανότητα

ΙΙΙ εσµευµένη Πιθανότητα ΙΙΙ εσµευµένη Πιθανότητα 1 Λυµένες Ασκήσεις Ασκηση 1 Στρίβουµε ένα νόµισµα δύο ϕορές. Υποθέτοντας ότι και τα τέσσερα στοιχεία του δειγµατοχώρου Ω {(K, K, (K, Γ, (Γ, K, (Γ, Γ} είναι ισοπίθανα, ποια είναι

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2: ιατάξεις και Συνδυασµοί.

Κεφάλαιο 2: ιατάξεις και Συνδυασµοί. Κεφάλαιο : ιατάξεις και Συνδυασµοί. Περιεχόµενα Εισαγωγή Βασική αρχή απαρίθµησης ιατάξεις µε και χωρίς επανατοποθέτηση Συνδυασµοί Ασκήσεις Εισαγωγή Μέχρι το τέλος αυτού του κεφαλαίου ϑα ϑεωρούµε πειράµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΣΜΕΥΜΕΝΕΣ Ή ΥΠΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ

ΔΕΣΜΕΥΜΕΝΕΣ Ή ΥΠΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ ΔΕΣΜΕΥΜΕΝΕΣ Ή ΥΠΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ Έστω ότι επιθυμούμε να μελετήσουμε ένα τυχαίο πείραμα με δειγματικό χώρο Ω και έστω η πιθανότητα να συμβεί ένα ενδεχόμενο Α Ω Υπάρχουν περιπτώσεις όπου ενώ δεν γνωρίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ ΚΕΦΛΙΟ Ο ΠΙΘΝΟΤΗΤΕΣ. Εισαγωγή Στην Θεωρία Πιθανοτήτων, ξεκινάµε από το λεγόµενο πείραµα δηλαδή µια διαδικασία η οποία µπορεί να επαναληφθεί θεωρητικά άπειρες φορές, κάτω από τις ίδιες ουσιαστικά συνθήκες,

Διαβάστε περισσότερα

2. Στοιχεία Πολυδιάστατων Κατανοµών

2. Στοιχεία Πολυδιάστατων Κατανοµών Στοιχεία Πολυδιάστατων Κατανοµών Είναι φανερό ότι έως τώρα η µελέτη µας επικεντρώνεται κάθε φορά σε πιθανότητες που αφορούν µία τυχαία µεταβλητή Σε αρκετές όµως περιπτώσεις ενδιαφερόµαστε να εξετάσουµε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι (ΘΕ ΠΛΗ 12) ΕΡΓΑΣΙΑ 6 η Ημερομηνία Αποστολής στο Φοιτητή: 23 Απριλίου 2012

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι (ΘΕ ΠΛΗ 12) ΕΡΓΑΣΙΑ 6 η Ημερομηνία Αποστολής στο Φοιτητή: 23 Απριλίου 2012 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι (ΘΕ ΠΛΗ ) ΕΡΓΑΣΙΑ 6 η Ημερομηνία Αποστολής στο Φοιτητή: Απριλίου 0 Ημερομηνία παράδοσης της Εργασίας: 8 Μαΐου 0 Πριν από τη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Βασικά Εργαλεία και Μέθοδοι για τον Έλεγχο της Ποιότητας [ΔΙΠ 50]

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Βασικά Εργαλεία και Μέθοδοι για τον Έλεγχο της Ποιότητας [ΔΙΠ 50] ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Βασικά Εργαλεία και Μέθοδοι για τον Έλεγχο της Ποιότητας [ΔΙΠ 50] 1η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Προσοχή: Η καταληκτική ημερομηνία για την παραλαβή

Διαβάστε περισσότερα

11, 12, 13, 14, 21, 22, 23, 24, 31, 32, 33, 34, 41, 42, 43, 44.

11, 12, 13, 14, 21, 22, 23, 24, 31, 32, 33, 34, 41, 42, 43, 44. ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΤΑΜΕΤΡΗΣΗΣ Η καταµετρηση ενος συνολου µε πεπερασµενα στοιχεια ειναι ισως η πιο παλια µαθηµατικη ασχολια του ανθρωπου. Θα µαθουµε πως, δεδοµενης της περιγραφης ενος συνολου, να µπορουµε να ϐρουµε

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΕΙΓΜΑΤΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ - ΕΝ ΕΧΟΜΕΝΑ

1.1 ΕΙΓΜΑΤΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ - ΕΝ ΕΧΟΜΕΝΑ 1 1.1 ΕΙΓΜΤΙΟΣ ΧΩΡΟΣ - ΕΝ ΕΧΟΜΕΝ ΘΕΩΡΙ 1. Πείραµα τύχης : Το πείραµα του οποίου δε µπορούµε να προβλέψουµε µε ακρίβεια το αποτέλεσµα. 2. ειγµατικός χώρος : Το σύνολο των δυνατών αποτελεσµάτων ενός πειράµατος

Διαβάστε περισσότερα

Πιθανότητες. Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd

Πιθανότητες. Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd 1 Πιθανότητες Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd 1 2 Ενότητα 2 η Πιθανότητες Σκοπός Ο σκοπός της 2 ης ενότητας είναι οι μαθητές να αναγνωρίζουν ένα πείραμα τύχης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ (Συνέχεια)

ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ (Συνέχεια) ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ (Συνέχεια) Χαράλαµπος Α. Χαραλαµπίδης 21 Οκτωβρίου 2009 ΕΣΜΕΥΜΕΝΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ Η ανάγκη εισαγωγής της δεσµευµένης πιθανότητας αναφύεται στις περιπτώσεις όπου µία µερική

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3: Τυχαίες µεταβλητές και κατανοµές πιθανότητας.

Κεφάλαιο 3: Τυχαίες µεταβλητές και κατανοµές πιθανότητας. Κεφάλαιο 3: Τυχαίες µεταβλητές και κατανοµές πιθανότητας. Περιεχόµενα ιακριτές τυχαίες µεταβλητές Συνεχείς τυχαίες µεταβλητές Μέση τιµή τυχαίων µεταβλητών Ροπές, διασπορά, και τυπική απόκλιση τυχαίων µεταβλητών

Διαβάστε περισσότερα

Οι θεµελιώδεις έννοιες που απαιτούνται στη Επαγωγική Στατιστική (Εκτιµητική, ιαστήµατα Εµπιστοσύνης και Έλεγχοι Υποθέσεων) είναι:

Οι θεµελιώδεις έννοιες που απαιτούνται στη Επαγωγική Στατιστική (Εκτιµητική, ιαστήµατα Εµπιστοσύνης και Έλεγχοι Υποθέσεων) είναι: Κατανοµές ειγµατοληψίας 1.Εισαγωγή Οι θεµελιώδεις έννοιες που απαιτούνται στη Επαγωγική Στατιστική (Εκτιµητική, ιαστήµατα Εµπιστοσύνης και Έλεγχοι Υποθέσεων) είναι: 1. Στατιστικής και 2. Κατανοµής ειγµατοληψίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ του Παν. Λ. Θεοδωρόπουλου 0

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ του Παν. Λ. Θεοδωρόπουλου 0 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ του Παν. Λ. Θεοδωρόπουλου 0 Η Θεωρία Πιθανοτήτων είναι ένας σχετικά νέος κλάδος των Μαθηματικών, ο οποίος παρουσιάζει πολλά ιδιαίτερα χαρακτηριστικά στοιχεία. Επειδή η ιδιαιτερότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΙΡΕΣ TAYLOR. Στην Ενότητα αυτή θα ασχοληθούµε µε την προσέγγιση συναρτήσεων µέσω πολυωνύµων. Πολυώνυµο είναι κάθε συνάρτηση της µορφής:

ΣΕΙΡΕΣ TAYLOR. Στην Ενότητα αυτή θα ασχοληθούµε µε την προσέγγιση συναρτήσεων µέσω πολυωνύµων. Πολυώνυµο είναι κάθε συνάρτηση της µορφής: ΣΕΙΡΕΣ TAYLOR Στην Ενότητα αυτή θα ασχοληθούµε µε την προσέγγιση συναρτήσεων µέσω πολυωνύµων Πολυώνυµο είναι κάθε συνάρτηση της µορφής: p( ) = a + a + a + a + + a, όπου οι συντελεστές α i θα θεωρούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Κεφάλαιο 6. Πιθανότητες

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Κεφάλαιο 6. Πιθανότητες ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΤΡΑΣ Εργαστήριο Λήψης Αποφάσεων & Επιχειρησιακού Προγραμματισμού Καθηγητής Ι. Μητρόπουλος ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ http://www.economics.edu.gr 1 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΥΠΟ ΕΙΓΜΑΤΑ ( τρόποι επίλυσης παρατηρήσεις σχόλια ) ΑΣΚΗΣΗ 1 Έστω ο πίνακας παραγωγικών δυνατοτήτων µιας

Διαβάστε περισσότερα

e-mail@p-theodoropoulos.gr

e-mail@p-theodoropoulos.gr Ασκήσεις Μαθηµατικών Κατεύθυνσης Γ Λυκείου Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος Σχολικός Σύµβουλος Μαθηµατικών e-mail@p-theodoropoulos.gr Στην εργασία αυτή ξεχωρίζουµε και µελετάµε µερικές περιπτώσεις ασκήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Σηµειώσεις στις σειρές

Σηµειώσεις στις σειρές . ΟΡΙΣΜΟΙ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Σηµειώσεις στις σειρές Στην Ενότητα αυτή παρουσιάζουµε τις βασικές-απαραίτητες έννοιες για την µελέτη των σειρών πραγµατικών αριθµών και των εφαρµογών τους. Έτσι, δίνονται συστηµατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΠΑΡΙΘΜΗΣΗΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΠΑΡΙΘΜΗΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΒΑΣΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΠΑΡΙΘΜΗΣΗΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΠΑΡΙΘΜΗΣΗΣ Πολλαπλασιαστική αρχή (multiplicatio rule). Έστω ότι ένα πείραμα Ε 1 έχει 1 δυνατά αποτελέσματα. Έστω επίσης ότι για κάθε ένα από αυτά τα δυνατά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Βασικά Εργαλεία και Μέθοδοι για τον Έλεγχο της Ποιότητας [ΔΙΠ 50] 1η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Προσοχή: Οι απαντήσεις των ασκήσεων πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Βασικά Εργαλεία και Μέθοδοι για τον Έλεγχο της Ποιότητας [ΔΙΠ 50]

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Βασικά Εργαλεία και Μέθοδοι για τον Έλεγχο της Ποιότητας [ΔΙΠ 50] ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Βασικά Εργαλεία και Μέθοδοι για τον Έλεγχο της Ποιότητας [ΔΙΠ 50] 1η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Προσοχή: Οι απαντήσεις των ασκήσεων πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Χρήση τυχαίων µεταβλητών για την απεικόνιση εκβάσεων τυχαίου πειράµατος Κατανόηση της έννοιας κατανοµής πιθανοτήτων τυχαίας µεταβλητής Υπολογισµός της συνάρτηση κατανοµής πιθανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Α Λυκείου Άλγεβρα Τράπεζα Θεμάτων Το Δεύτερο Θέμα

Α Λυκείου Άλγεβρα Τράπεζα Θεμάτων Το Δεύτερο Θέμα Α Λυκείου Άλγεβρα Τράπεζα Θεμάτων Το Δεύτερο Θέμα Θεωρούμε την ακολουθία (α ν ) των θετικών περιττών αριθμών: 1, 3, 5, 7, α) Να αιτιολογήσετε γιατί η (α ν ) είναι αριθμητική πρόοδος και να βρείτε τον εκατοστό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΕΣ & ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΕΣ & ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΕΣ & ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Επιμέλεια : Παλαιολόγου Παύλος Μαθηματικός Αγαπητοί μαθητές. αυτό το βιβλίο αποτελεί ένα βοήθημα στην ύλη της Άλγεβρας Α Λυκείου, που είναι ένα από

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Έννοιες Πιθανότητας

Βασικές Έννοιες Πιθανότητας Βασικές Έννοιες Πιθανότητας 0 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ. ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ, ΤΥΧΑΙΑ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ, ΚΑΙ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ... Αβεβαιότητα και Τυχαίο Πείραμα.. Δειγματοχώρος και Δειγματοσημεία..3 Σύνθετος Δειγματοχώρος...4

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητα για µαθητές Γυµνασίου

Δραστηριότητα για µαθητές Γυµνασίου Δραστηριότητα για µαθητές Γυµνασίου Παρουσίαση: Τεύκρος Μιχαηλίδης ΘΑΛΗΣ+ΦΙΛΟΙ Επικοινωνία info@thalesandfriends.org Ιστοσελίδα www.thalesandfriends.org Το τρίγωνο του Sierpinski Α Β Γ ΘΑΛΗΣ+ΦΙΛΟΙ 2 Στο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2 Πιθανότητες. Πέτρος Ε. Μαραβελάκης, Επίκουρος Καθηγητής, Πανεπιστήμιο Πειραιώς

Κεφάλαιο 2 Πιθανότητες. Πέτρος Ε. Μαραβελάκης, Επίκουρος Καθηγητής, Πανεπιστήμιο Πειραιώς Κεφάλαιο 2 Πιθανότητες Πέτρος Ε. Μαραβελάκης, Επίκουρος Καθηγητής, Πανεπιστήμιο Πειραιώς 2-2 2 Πιθανότητες Χρησιμοποιώντας την Στατιστική Βασικοί ορισμοί: Ενδεχόμενα, Δειγματικός χώρος και Πιθανότητες

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστό: P (M) = 2 M = τρόποι επιλογής υποσυνόλου του M. Π.χ. M = {A, B, C} π. 1. Π.χ.

Γνωστό: P (M) = 2 M = τρόποι επιλογής υποσυνόλου του M. Π.χ. M = {A, B, C} π. 1. Π.χ. Παραδείγματα Απαρίθμησης Γνωστό: P (M 2 M τρόποι επιλογής υποσυνόλου του M Τεχνικές Απαρίθμησης Πχ M {A, B, C} P (M 2 3 8 #(Υποσυνόλων με 2 στοιχεία ( 3 2 3 #(Διατεταγμένων υποσυνόλων με 2 στοιχεία 3 2

Διαβάστε περισσότερα

ροµολόγηση πακέτων σε δίκτυα υπολογιστών

ροµολόγηση πακέτων σε δίκτυα υπολογιστών ροµολόγηση πακέτων σε δίκτυα υπολογιστών Συµπληρωµατικές σηµειώσεις για το µάθηµα Αλγόριθµοι Επικοινωνιών Ακαδηµαϊκό έτος 2011-2012 1 Εισαγωγή Οι παρακάτω σηµειώσεις παρουσιάζουν την ανάλυση του άπληστου

Διαβάστε περισσότερα

ιακριτά Μαθηµατικά Ασκήσεις Φροντιστηρίου

ιακριτά Μαθηµατικά Ασκήσεις Φροντιστηρίου ιακριτά Μαθηµατικά Ασκήσεις Φροντιστηρίου Εαρινό Εξάµηνο 2009 Κάτια Παπακωνσταντινοπούλου 1. Εστω A ένα µη κενό σύνολο. Να δείξετε ότι η αλγεβρική δοµή (P(A), ) είναι αβελιανή οµάδα. 2. Εστω ένα ξενοδοχείο

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικα Γ Γυμνασιου

Μαθηματικα Γ Γυμνασιου Μαθηματικα Γ Γυμνασιου Θεωρια και παραδειγματα livemath.eu σελ. απο 9 Περιεχομενα Α ΜΕΡΟΣ: ΑΛΓΕΒΡΑ ΚΑΙ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ 4 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Χ 4 ΜΟΝΩΝΥΜΑ & ΠΟΛΥΩΝΥΜΑ 5 ΜΟΝΩΝΥΜΑ 5 ΠΟΛΥΩΝΥΜΑ 5 ΡΙΖΑ ΠΟΛΥΩΝΥΜΟΥ 5 ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ- ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Εργασία για το σεµινάριο «Στατιστική περιγραφική εφαρµοσµένη στην ψυχοπαιδαγωγική(β06σ03)» ΤΙΤΛΟΣ: «ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυαστική Απαρίθμηση Υπολογισμός αριθμού διαφορετικών αποτελεσμάτων πειράματος (με συνδυαστικά επιχειρήματα)

Συνδυαστική Απαρίθμηση Υπολογισμός αριθμού διαφορετικών αποτελεσμάτων πειράματος (με συνδυαστικά επιχειρήματα) Συνδυαστική Απαρίθμηση Υπολογισμός αριθμού διαφορετικών αποτελεσμάτων πειράματος (με συνδυαστικά επιχειρήματα) Πείραμα: διαδικασία που παράγει πεπερασμένο σύνολο αποτελεσμάτων Πληθικός αριθμός συνόλου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ. Άρτια και περιττή συνάρτηση. Παράδειγµα: Η f ( x) Παράδειγµα: Η. x R και. Αλγεβρα Β Λυκείου Πετσιάς Φ.- Κάτσιος.

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ. Άρτια και περιττή συνάρτηση. Παράδειγµα: Η f ( x) Παράδειγµα: Η. x R και. Αλγεβρα Β Λυκείου Πετσιάς Φ.- Κάτσιος. ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ Πριν περιγράψουµε πως µπορούµε να µελετήσουµε µια συνάρτηση είναι αναγκαίο να δώσουµε µερικούς ορισµούς. Άρτια και περιττή συνάρτηση Ορισµός : Μια συνάρτηση fµε πεδίο ορισµού Α λέγεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ ΠΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΚΕ ΟΝΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜ ΕΦΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙ ΠΙΓΝΙΩΝ Εξετάσεις 13 Φεβρουαρίου 2004 ιάρκεια εξέτασης: 2 ώρες (13:00-15:00) ΘΕΜ 1 ο (2.5) α) Για δύο στρατηγικές

Διαβάστε περισσότερα

Πρόχειρες σηµειώσεις στις Πιθανότητες

Πρόχειρες σηµειώσεις στις Πιθανότητες Τµήµα Επιστήµης και Τεχνολογίας Υλικών Πρόχειρες σηµειώσεις στις Πιθανότητες Νίκος Λαζαρίδης Για το µάθηµα Εφαρµοσµένα Μαθηµατικά (ΤΕΤΥ 116) Αναθεώρηση, συµπληρώσεις : Μαρία Καφεσάκη 1 Κεφάλαιο 1: Η έννοια

Διαβάστε περισσότερα

Γ. ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ. Μαθηματικά Γενικής Παιδείας. Γ.Λυκείου

Γ. ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ. Μαθηματικά Γενικής Παιδείας. Γ.Λυκείου Γ. ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΘΗΜΤΙΚ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΙΔΕΙΣ ΠΙΘΝΟΤΗΤΕΣ Μαθηματικά Γενικής Παιδείας Γ.Λυκείου Π Ι Θ Ν Ο Τ Η Τ Ε Σ ΟΡΙΣΜΟΙ Πείραμα τύχης λέγεται το πείραμα το οποίο όσες φορές και αν επαναληφθεί (φαινομενικά τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 MAΪΟΥ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 MAΪΟΥ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 MAΪΟΥ 04 Λύσεις των θεµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7 Βασικά Θεωρήµατα του ιαφορικού Λογισµού

Κεφάλαιο 7 Βασικά Θεωρήµατα του ιαφορικού Λογισµού Σελίδα 1 από Κεφάλαιο 7 Βασικά Θεωρήµατα του ιαφορικού Λογισµού Στο κεφάλαιο αυτό θα ασχοληθούµε µε τα βασικά θεωρήµατα του διαφορικού λογισµού καθώς και µε προβλήµατα που µπορούν να επιλυθούν χρησιµοποιώντας

Διαβάστε περισσότερα

1-3 10 1-3 6 3-5 40 3-5 30 5-7 20 5-7 20 7-9 20 7-9 30 9-11 8 9-11 10 11-13 2 11-13 4 Σύνολο 100 Σύνολο 100

1-3 10 1-3 6 3-5 40 3-5 30 5-7 20 5-7 20 7-9 20 7-9 30 9-11 8 9-11 10 11-13 2 11-13 4 Σύνολο 100 Σύνολο 100 1. (Εξεταστ. Φεβ. 2004) Μια µεγάλη εταιρία θέλει να εξετάσει εάν το εκπαιδευτικό πρόγραµµα που ακολουθήσανε οι 100 πωλητές της ήταν αποτελεσµατικό (δηλαδή εάν αυξήθηκαν οι πωλήσεις). Οι δύο παρακάτω πίνακες

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΚΡΙΤΕΣ ΚΑΤΑΝΟΜΕΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΒΙΒΛΙΟ KELLER

Θέμα: ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΚΡΙΤΕΣ ΚΑΤΑΝΟΜΕΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΒΙΒΛΙΟ KELLER ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (Πάτρας) Διεύθυνση: Μεγάλου Αλεξάνδρου 1, 263 34 ΠΑΤΡΑ Τηλ.: 2610 369051, Φαξ: 2610 396184, email: mitro@teipat.gr Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ

ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ υ ν δ υ α σ τ ι κ ή Πειραιάς 2007 1 Το κύριο αντικείμενο της Συνδυαστικής Οι τεχνικές υπολογισμού του πλήθους των στοιχείων πεπερασμένων συνόλων ή υποσυνό-

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ

ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ υ ν δ υ α σ τ ι κ ή Πειραιάς 2007 1 Μάθημα 5ο Σχηματισμοί όπου επιτρέπεται η επανάληψη στοιχείων 2 Παράδειγμα 2.4.1 Πόσα διαφορετικά αποτελέσματα μπορούμε

Διαβάστε περισσότερα

P (A B) = P (A) + P (B) P (A B) = 0.5 + 0.4 0.3 = 0.6.

P (A B) = P (A) + P (B) P (A B) = 0.5 + 0.4 0.3 = 0.6. 1 Λυµένες Ασκήσεις Ασκηση 1 Θεωρούµε δύο ενδεχόµενα A, B. Με πιθανότητα 0.5 ϑα συµβεί το A, µε πιθανότητα 0.4 ϑα συµβεί το B και µε πιθανότητα 0.3 ϑα συµβούν και τα δυο. Ποια είναι η πιθανότητα να µη συµβεί

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυαστική Απαρίθμηση

Συνδυαστική Απαρίθμηση Συνδυαστική Απαρίθμηση Υπολογισμός αριθμού διαφορετικών αποτελεσμάτων «πειράματος» ή «γεγονότος» (με συνδυαστικά επιχειρήματα). «Πείραμα» ή «γεγονός»: διαδικασία με συγκεκριμένο (πεπερασμένο) σύνολο παρατηρήσιμων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 9 ο Κ 5, 4 4, 5 0, 0 0,0 5, 4 4, 5. Όπως βλέπουµε το παίγνιο δεν έχει καµιά ισορροπία κατά Nash σε αµιγείς στρατηγικές διότι: (ΙΙ) Α Κ

Κεφάλαιο 9 ο Κ 5, 4 4, 5 0, 0 0,0 5, 4 4, 5. Όπως βλέπουµε το παίγνιο δεν έχει καµιά ισορροπία κατά Nash σε αµιγείς στρατηγικές διότι: (ΙΙ) Α Κ Κεφάλαιο ο Μεικτές Στρατηγικές Τώρα θα δούµε ένα παράδειγµα στο οποίο κάθε παίχτης έχει τρεις στρατηγικές. Αυτό θα µπορούσε να είναι η µορφή που παίρνει κάποιος µετά που έχει απαλείψει όλες τις αυστηρά

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήριο #8 Ασκήσεις σε Πιθανότητες 15/05/2015

Φροντιστήριο #8 Ασκήσεις σε Πιθανότητες 15/05/2015 Φροντιστήριο #8 Ασκήσεις σε Πιθανότητες 15/05/2015 Άσκηση Φ8.1 Τρεις λαμπτήρες επιλέγονται τυχαία από ένα σύνολο 15 λαμπτήρων εκ των οποίων οι 5 είναι ελαττωματικοί. (α) Βρέστε την πιθανότητα κανείς από

Διαβάστε περισσότερα

0 1 0 0 0 1 p q 0 P =

0 1 0 0 0 1 p q 0 P = Στοχαστικές Ανελίξεις - Σεπτέμβριος 2015 ΟΔΗΓΙΕΣ (1) Απαντήστε σε όλα τα θέματα. Τα θέματα είναι ισοδύναμα. (2) Οι απαντήσεις να είναι αιτιολογημένες. Απαντήσεις χωρίς να φαίνεται η απαιτούμενη εργασία

Διαβάστε περισσότερα

1.1.3 t. t = t2 - t1 1.1.4 x2 - x1. x = x2 x1 . . 1

1.1.3 t. t = t2 - t1 1.1.4  x2 - x1. x = x2 x1 . . 1 1 1 o Κεφάλαιο: Ευθύγραµµη Κίνηση Πώς θα µπορούσε να περιγραφεί η κίνηση ενός αγωνιστικού αυτοκινήτου; Πόσο γρήγορα κινείται η µπάλα που κλώτσησε ένας ποδοσφαιριστής; Απαντήσεις σε τέτοια ερωτήµατα δίνει

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝ ΡΟΜΗΣΗ. 4.1 Συσχέτιση δύο τ.µ.

Κεφάλαιο 4 ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝ ΡΟΜΗΣΗ. 4.1 Συσχέτιση δύο τ.µ. Κεφάλαιο 4 ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝ ΡΟΜΗΣΗ Στα προηγούµενα κεφάλαια ορίσαµε και µελετήσαµε την τ.µ. µε τη ϐοήθεια της πιθανο- ϑεωρίας (κατανοµή, ϱοπές) και της στατιστικής (εκτίµηση, στατιστική υπόθεση). Σ

Διαβάστε περισσότερα

HY118- ιακριτά Μαθηµατικά. Παράδειγµα άµεσης απόδειξης. Μέθοδοι αποδείξεως για προτάσεις της µορφής εάν-τότε. 08 - Αποδείξεις

HY118- ιακριτά Μαθηµατικά. Παράδειγµα άµεσης απόδειξης. Μέθοδοι αποδείξεως για προτάσεις της µορφής εάν-τότε. 08 - Αποδείξεις HY118- ιακριτά Μαθηµατικά Παρασκευή, 06/03/2015 Αντώνης Α. Αργυρός e-mail: argyros@csd.uoc.gr Το υλικό των διαφανειών έχει βασιστεί σε διαφάνειες του Kees van Deemter, από το University of Aberdeen 3/8/2015

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ

ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ υ ν δ υ α σ τ ι κ ή Πειραιάς 2007 1 Μάθημα 3ο Διατάξεις και μεταθέσεις 2 ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ-ΜΕΤΑΘΕΣΕΙΣ- ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ 2.1 Διατάξεις και μεταθέσεις 2.2 Κυκλικές διατάξεις

Διαβάστε περισσότερα

Εκφωνήσεις και λύσεις των ασκήσεων της Τράπεζας Θεμάτων στην Άλγεβρα Α ΓΕΛ

Εκφωνήσεις και λύσεις των ασκήσεων της Τράπεζας Θεμάτων στην Άλγεβρα Α ΓΕΛ Κοίταξε τις µεθόδους, τις λυµένες ασκήσεις και τις ασκήσεις προς λύση των ενοτήτων 6, 7 του βοηθήµατος Μεθοδολογία Άλγεβρας και Στοιχείων Πιθανοτήτων Α Γενικού Λυκείου των Ευσταθίου Μ. και Πρωτοπαπά Ελ.

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές ασκήσεις ΔΙΠ 50

Ενδεικτικές ασκήσεις ΔΙΠ 50 Ενδεικτικές ασκήσεις ΔΙΠ 50 Άσκηση 1 (άσκηση 1 1 ης εργασίας 2009-10) Σε ένα ράφι μιας βιβλιοθήκης τοποθετούνται με τυχαία σειρά 11 διαφορετικά βιβλία τεσσάρων θεματικών ενοτήτων. Πιο συγκεκριμένα, υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γιώργος Πρέσβης ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ B ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο : ΕΞΙΣΩΣΗ ΕΥΘΕΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Φροντιστήρια Φροντιστήρια ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ 1η Κατηγορία : Εξίσωση Γραμμής 1.1 Να εξετάσετε

Διαβάστε περισσότερα

Δύο φίλοι θα παίξουν τάβλι και αποφασίζουν νικητής να είναι εκείνος που θα κερδίσει τρεις συνολικά παρτίδες ή δύο συνεχόμενες παρτίδες.

Δύο φίλοι θα παίξουν τάβλι και αποφασίζουν νικητής να είναι εκείνος που θα κερδίσει τρεις συνολικά παρτίδες ή δύο συνεχόμενες παρτίδες. ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΛΛΟΓΗ ΑΣΚΗΣΕΩΝ 3 ου ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Άσκηση (Προτάθηκε από pito ) Για ένα φάρμακο σε πειραματικό στάδιο αποδείχθηκε ότι δημιουργεί δύο ειδών παρενέργειες. Η πιθανότητα να δημιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ»

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» Νικόλαος Μπαλκίζας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του σχεδίου μαθήματος είναι να μάθουν όλοι οι μαθητές της τάξης τις έννοιες της ισοδυναμίας των κλασμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

3 ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ Εισαγωγή

3 ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ Εισαγωγή 3 ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ Εισαγωγή Υπάρχει σε πολλούς η εντύπωση ότι το κύριο κίνητρο για την ανάπτυξη της Θεωρίας των Πιθανοτήτων προήλθε από το ενδιαφέρον του ανθρώπου για τα τυχερά παιχνίδια Σημαντική μάλιστα ώθηση

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισµός της φασµατικής ισχύος ενός σήµατος

Προσδιορισµός της φασµατικής ισχύος ενός σήµατος Προσδιορισµός της φασµατικής ισχύος ενός σήµατος Το φάσµα ενός χρονικά εξαρτώµενου σήµατος µας πληροφορεί πόσο σήµα έχουµε σε µία δεδοµένη συχνότητα. Έστω µία συνάρτηση µίας µεταβλητής, τότε από το θεώρηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΤΥΧΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΥΧΑΙΟΤΗΤΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΤΥΧΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΥΧΑΙΟΤΗΤΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΤΥΧΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΥΧΑΙΟΤΗΤΑΣ 3.1 Τυχαίοι αριθμοί Στην προσομοίωση διακριτών γεγονότων γίνεται χρήση ακολουθίας τυχαίων αριθμών στις περιπτώσεις που απαιτείται η δημιουργία στοχαστικών

Διαβάστε περισσότερα

Μια οµάδα m σηµείων προσφοράς. Μια οµάδα n σηµείων ζήτησης. Οτιδήποτε µετακινείται απο σηµείο προσφοράς σε σηµείο ζήτησης είναι συνάρτηση κόστους.

Μια οµάδα m σηµείων προσφοράς. Μια οµάδα n σηµείων ζήτησης. Οτιδήποτε µετακινείται απο σηµείο προσφοράς σε σηµείο ζήτησης είναι συνάρτηση κόστους. Να βρεθεί ΠΓΠ ώστε να ελαχιστοποιηθεί το κόστος µεταφοράς (το πρόβληµα βασίζεται σε αυτό των Aarik και Randolph, 975). Λύση: Για κάθε δυϊλιστήριο i (i=, 2, ) και πόλη j (j=, 2,, 4), θεωρούµε την µεταβλητή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 Χειµερινό Εξάµηνο Ρόδος, εκέµβριος 2013 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ, Ι ΑΚΤΙΚΗΣ και ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ Μάθηµα: ΥΓ00003 "ΕΙΣΑΓΩΓΗ στις

Διαβάστε περισσότερα

Το σύνολο Z των Ακεραίων : Z = {... 2, 1, 0, 1, 2, 3,... } Να σηµειώσουµε ότι οι φυσικοί αριθµοί είναι και ακέραιοι.

Το σύνολο Z των Ακεραίων : Z = {... 2, 1, 0, 1, 2, 3,... } Να σηµειώσουµε ότι οι φυσικοί αριθµοί είναι και ακέραιοι. 1 E. ΣΥΝΟΛΑ ΘΕΩΡΙΑ 1. Ορισµός του συνόλου Σύνολο λέγεται κάθε συλλογή πραγµατικών ή φανταστικών αντικειµένων, που είναι καλά ορισµένα και διακρίνονται το ένα από το άλλο. Τα παραπάνω αντικείµενα λέγονται

Διαβάστε περισσότερα

(GNU-Linux, FreeBSD, MacOsX, QNX

(GNU-Linux, FreeBSD, MacOsX, QNX 1.7 διαταξεις (σελ. 17) Παράδειγµα 1 Θα πρέπει να κάνουµε σαφές ότι η επιλογή των λέξεων «προηγείται» και «έπεται» δεν έγινε απλώς για λόγους αφαίρεσης. Μπορούµε δηλαδή να ϐρούµε διάφορα παραδείγµατα στα

Διαβάστε περισσότερα

4.2 4.3 ΕΠΙΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ

4.2 4.3 ΕΠΙΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ 1 4. 4.3 ΕΠΙΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΘΕΩΡΙΑ 1. Πρόβληµα : Ονοµάζουµε την κατάσταση που δηµιουργείται όταν αντι- µετωπίζουµε εµπόδια και δυσκολίες στην προσπάθεια µας να φτάσουµε σε έναν συγκεκριµένο στόχο.. Επίλυση

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙ ΑΣ ΣΤΟ MICROSOFT WORD

ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙ ΑΣ ΣΤΟ MICROSOFT WORD ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙ ΑΣ ΣΤΟ MICROSOFT WORD Σε ορισµένες περιπτώσεις είναι ιδιαίτερα χρήσιµη η δηµιουργία ιστοσελίδων ενηµερωτικού περιεχοµένου οι οποίες στη συνέχεια µπορούν να δηµοσιευθούν σε κάποιο τόπο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2003

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2003 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 00 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ ο Α Να αποδείξετε ότι η παράγωγος της συνάρτησης f(x) x είναι f (x) Β Πότε µια συνάρτηση f σε ένα διάστηµα

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας κατανοµής συχνοτήτων και αθροιστικών συχνοτήτων. Σχετ.

Πίνακας κατανοµής συχνοτήτων και αθροιστικών συχνοτήτων. Σχετ. Λυµένη Άσκηση στην οµαδοποιηµένη κατανοµή Στην Γ τάξη του Ενιαίου Λυκείου µιας περιοχής φοιτούν 4 µαθητές των οποίων τα ύψη τους σε εκατοστά φαίνονται στον ακόλουθο πίνακα. 7 4 76 7 6 7 3 77 77 7 6 7 6

Διαβάστε περισσότερα

1ο. Η αριθµητική του υπολογιστή

1ο. Η αριθµητική του υπολογιστή 1ο. Η αριθµητική του υπολογιστή 1.1 Τί είναι Αριθµητική Ανάλυση Υπάρχουν πολλά προβλήµατα στη µαθηµατική επιστήµη για τα οποία δεν υπάρχουν αναλυτικές εκφράσεις λύσεων. Στις περιπτώσεις αυτές έχουν αναπτυχθεί

Διαβάστε περισσότερα

Στην παράγραφο αυτή θα δούµε τις διάφορες µορφές εξισώσεων των κα- µπύλων του χώρου και των επιφανειών. ( )

Στην παράγραφο αυτή θα δούµε τις διάφορες µορφές εξισώσεων των κα- µπύλων του χώρου και των επιφανειών. ( ) ΚΕΦΑΛΑΙ 6 ΕΥΘΕΙΑ-ΕΠΙΠΕ 6 Γεωµετρικοί τόποι και εξισώσεις στο χώρο Στην παράγραφο αυτή θα δούµε τις διάφορες µορφές εξισώσεων των κα- µπύλων του χώρου και των επιφανειών ρισµός 6 Θεωρούµε τη συνάρτηση F:Α,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΥΣΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑΣ. Τι ονοµάζουµε διάνυσµα; αλφάβητου επιγραµµισµένα µε βέλος. για παράδειγµα, Τι ονοµάζουµε µέτρο διανύσµατος;

ΙΑΝΥΣΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑΣ. Τι ονοµάζουµε διάνυσµα; αλφάβητου επιγραµµισµένα µε βέλος. για παράδειγµα, Τι ονοµάζουµε µέτρο διανύσµατος; ΙΝΥΣΜΤ ΘΕΩΡΙ ΘΕΜΤ ΘΕΩΡΙΣ Τι ονοµάζουµε διάνυσµα; AB A (αρχή) B (πέρας) Στη Γεωµετρία το διάνυσµα ορίζεται ως ένα προσανατολισµένο ευθύγραµµο τµήµα, δηλαδή ως ένα ευθύγραµµο τµήµα του οποίου τα άκρα θεωρούνται

Διαβάστε περισσότερα

P (A 1 A 2... A n ) = P (A 1 )P (A 2 A 1 )P (A 3 A 1 A 2 ) P (A n A 1 A 2 A n 1 ).

P (A 1 A 2... A n ) = P (A 1 )P (A 2 A 1 )P (A 3 A 1 A 2 ) P (A n A 1 A 2 A n 1 ). Υπενθυμίσεις Παραδείγματα Ασκήσεις Μελέτη 31 Οκτωβρίου 2014 Πιθανότητες και Στατιστική Διάλεξη 7 Ασκήσεις ΙΙ Δεσμευμένη πιθανότητα, Συνδυαστικά επιχειρήματα Αντώνης Οικονόμου Τμήμα Μαθηματικών Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. a β a β.

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. a β a β. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε.1 ΤΟ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΗΣ Στη παράγραφο αυτή θα γνωρίσουμε μερικές βασικές έννοιες της Λογικής, τις οποίες θα χρησιμοποιήσουμε στη συνέχεια, όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο, για τη σαφέστερη

Διαβάστε περισσότερα

µηδενικό πολυώνυµο; Τι ονοµάζουµε βαθµό του πολυωνύµου; Πότε δύο πολυώνυµα είναι ίσα;

µηδενικό πολυώνυµο; Τι ονοµάζουµε βαθµό του πολυωνύµου; Πότε δύο πολυώνυµα είναι ίσα; ΘΕΩΡΙΑ ΠΟΛΥΩΝΥΜΩΝ 1. Τι ονοµάζουµε µονώνυµο Μονώνυµο ονοµάζεται κάθε γινόµενο το οποίο αποτελείται από γνωστούς και αγνώστους (µεταβλητές ) πραγµατικούς αριθµούς. Ο γνωστός πραγµατικός αριθµός ονοµάζεται

Διαβάστε περισσότερα

2 + 0.5 2 + 0.25 + 1 + 0.5 2 + 0.25 + 1 + 0.5 2 + 0.25 2 + 0.5 0 0.125 + 1 + 0.5 1 0.125 + 1 + 0.75 1 0.125 1/5

2 + 0.5 2 + 0.25 + 1 + 0.5 2 + 0.25 + 1 + 0.5 2 + 0.25 2 + 0.5 0 0.125 + 1 + 0.5 1 0.125 + 1 + 0.75 1 0.125 1/5 IOYNIOΣ 23 Δίνονται τα εξής πρότυπα: x! = 2.5 Άσκηση η (3 µονάδες) Χρησιµοποιώντας το κριτήριο της οµοιότητας να απορριφθεί ένα χαρακτηριστικό µε βάση το συντελεστή συσχέτισης. Γράψτε εδώ το χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

1. Βασικές Έννοιες - Προτάσεις Θεωρίας Πιθανοτήτων

1. Βασικές Έννοιες - Προτάσεις Θεωρίας Πιθανοτήτων . Βασικές Έννοιες - Προτάσεις Θεωρίας Πιθανοτήτων Με σκοπό την καλύτερη μελέτη τους και ανάλογα με τα χαρακτηριστικά τους, τα διάφορα επιστημονικά μοντέλα ή πειράματα ή γενικότερα τα φυσικά φαινόμενα μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Λύσεις των θεμάτων ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 MAΪΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Λύσεις των θεμάτων ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 MAΪΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 MAΪΟΥ 04 Λύσεις των θεμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Αφιέρωση Στα παιδιά µας Στους µαθητές που ατενίζουν µε αισιοδοξία το µέλλον

Αφιέρωση Στα παιδιά µας Στους µαθητές που ατενίζουν µε αισιοδοξία το µέλλον Αφιέρωση Σταπαιδιάµας Στουςµαθητέςπουατενίζουν µεαισιοδοξίατοµέλλον Φίληµαθήτρια,φίλεµαθητή Τοβιβλίοαυτόέχειδιπλόσκοπό: Νασεβοηθήσειστηνάρτιαπροετοιµασίατουκαθηµερινούσχολικού µαθήµατος. Νασουδώσειόλατααπαραίτηταεφόδια,ώστενααποκτήσειςγερές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. 3. Δίνονται τα σύνολα 2

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. 3. Δίνονται τα σύνολα 2 ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΥΝΟΛΑ-ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ Έστω βασικό σύνολο Ω = {, 4, 5, 8, 0} και τα υποσύνολα του Ω, Α = {, 5, 0}, Β = {4, 8, 0} i) Να παραστήσετε με διάγραμμα Venn τα παραπάνω σύνολα ii) Να περιγράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Πιθανότητες ΣΤ Δημοτικού

Πιθανότητες ΣΤ Δημοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Διδακτική των Μαθηματικών Χειμερινό εξάμηνο ακαδ. έτους 2012-2013 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Πιθανότητες ΣΤ Δημοτικού Σοφία Άιζενμπαχ Α.Μ. 5898 Πάτρα,

Διαβάστε περισσότερα

Για το Θέμα 1 στα Μαθηματικά Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου

Για το Θέμα 1 στα Μαθηματικά Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου Για το Θέμα 1 στα Μαθηματικά Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου Διαφορικός Λογισμός 1. Ισχύει f (g())) ) f ( = f (g())g () όπου f,g παραγωγίσιµες συναρτήσεις 2. Αν µια συνάρτηση f είναι παραγωγίσιµη σε ένα διάστηµα

Διαβάστε περισσότερα

Ρόδος, Μαρτιος 2014. Εργασία Προόδου #1. ίνονται Οµάδες Ερωτήσεων, Προβληµάτων και Ασκήσεων, Α,Β,Γ,,Ε,Ζ,Η

Ρόδος, Μαρτιος 2014. Εργασία Προόδου #1. ίνονται Οµάδες Ερωτήσεων, Προβληµάτων και Ασκήσεων, Α,Β,Γ,,Ε,Ζ,Η ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 Eaρινό Εξάµηνο Ρόδος, Μαρτιος 2014 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ, Ι ΑΚΤΙΚΗΣ και ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ Μάθηµα: ΥΓ00003 "ΕΙΣΑΓΩΓΗ στις ΒΑΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 3-4 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Βασικά Εργαλεία και Μέθοδοι για τον Έλεγχο της Ποιότητας [ΔΙΠ 5] 3η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Προσοχή: Οι απαντήσεις των ασκήσεων πρέπει να φθάσουν

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Μέθοδος Απαλοιφής του Gauss

4.2 Μέθοδος Απαλοιφής του Gauss 4.2 Μέθοδος Απαλοιφής του Gauss Θεωρούµε το γραµµικό σύστηµα α 11χ 1 + α 12χ 2 +... + α 1νχ ν = β 1 α 21χ 1 + α 22χ2 +... + α 2νχ ν = β 2... α ν1χ 1 + α ν2χ 2 +... + α ννχ ν = β ν Το οποίο µπορεί να γραφεί

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ 5.1 5.8

ΛΥΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ 5.1 5.8 ΛΥΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ 5. 5.8 5. Ένας υγειονοµικός σταθµός θέλει να ελέγξει αν ο µέσος αριθµός βακτηριδίων ανά µονάδα όγκου θαλασσινού νερού σε µια παραλία υπερβαίνει το επίπεδο ασφαλείας των 9 µονάδων. ώδεκα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β Γυμνασίου

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β Γυμνασίου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β Γυμνασίου Ενότητα 1: Σύνολα ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β Γυμνασίου Ενότητα 1: Σύνολα Συγγραφή: Ομάδα Υποστήριξης Μαθηματικών

Διαβάστε περισσότερα

1. στο σύνολο Σ έχει ορισθεί η πράξη της πρόσθεσης ως προς την οποία το Σ είναι αβελιανή οµάδα, δηλαδή

1. στο σύνολο Σ έχει ορισθεί η πράξη της πρόσθεσης ως προς την οποία το Σ είναι αβελιανή οµάδα, δηλαδή KΕΦΑΛΑΙΟ ΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ιατεταγµένα σώµατα-αξίωµα πληρότητας Ένα σύνολο Σ καλείται διατεταγµένο σώµα όταν στο σύνολο Σ έχει ορισθεί η πράξη της πρόσθεσης ως προς την οποία το Σ είναι

Διαβάστε περισσότερα

εξισώσεις-ανισώσεις Μαθηματικά α λυκείου Φροντιστήρια Μ.Ε. ΠΑΙΔΕΙΑ σύνολο) στα Μαθηματικά, τη Φυσική αλλά και σε πολλές επιστήμες

εξισώσεις-ανισώσεις Μαθηματικά α λυκείου Φροντιστήρια Μ.Ε. ΠΑΙΔΕΙΑ σύνολο) στα Μαθηματικά, τη Φυσική αλλά και σε πολλές επιστήμες Με τον διεθνή όρο φράκταλ (fractal, ελλ. μορφόκλασμα ή μορφοκλασματικό σύνολο) στα Μαθηματικά, τη Φυσική αλλά και σε πολλές επιστήμες ονομάζεται ένα γεωμετρικό σχήμα που επαναλαμβάνεται αυτούσιο σε άπειρο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ Σηµειώσεις για το µάθηµα ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ Θεοδόσης ηµητράκος e-mal: dmtheo@aegeag Σάµος ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι έννοιες του «τυχαίου»

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. 6.1 ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (Επαναλήψεις-Συμπληρώσεις)

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. 6.1 ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (Επαναλήψεις-Συμπληρώσεις) 6 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 6.1 ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (Επαναλήψεις-Συμπληρώσεις) Η εξίσωση αx βy γ Στο Γυμνάσιο διαπιστώσαμε με την βοήθεια παραδειγμάτων ότι η εξίσωση αx βy γ, με α 0 ή β 0, που λέγεται γραμμική εξίσωση,

Διαβάστε περισσότερα

Μ 5 = 5! = 2*3*4*5 = 120 Μ 10 = 10! = 1*2*3*...*8*9*10 = 3628800

Μ 5 = 5! = 2*3*4*5 = 120 Μ 10 = 10! = 1*2*3*...*8*9*10 = 3628800 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Στα πλαίσια του 1ου τεύχους της Στατιστικής, κάναµε µια πρώτη γνωρι- µία µε το απογραφικό τµήµα της Στατιστικής, µε εκείνο δηλαδή το τµήµα που καταγράφει, συστηµατοποιεί και συνοψίζει πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ 3 η ΕΚΑ Α

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ 3 η ΕΚΑ Α ΣΚΗΣΕΙΣ ΕΠΝΛΗΨΗΣ η ΕΚ. Έστω οι παραστάσεις = 4 4 + 5, Β = 5 (8 + 0) : (7 5) και Γ = 6 : 5 4 Να υπολογίσετε την τιµή των παραστάσεων ν = 5, Β = 6 και Γ = να βρείτε : i) Το ελάχιστο κοινό πολλαπλάσιο των,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2014

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2014 ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 0 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ Α Α. Αν η συνάρτηση f είναι παραγωγίσιμη στο R και c σταθερός πραγματικός αριθμός, να αποδείξετε με τη χρήση του

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία παιγνίων Δημήτρης Χριστοφίδης Εκδοση 1η: Παρασκευή 3 Απριλίου 2015. Παραδείγματα Παράδειγμα 1. Δυο άτομα παίζουν μια παραλλαγή του σκακιού όπου σε κάθε βήμα ο κάθε παίκτης κάνει δύο κανονικές κινήσεις.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015. ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες ΥΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗ:...

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015. ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες ΥΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗ:... ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΒΑΘΜΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 5/06/2015 ΤΑΞΗ: A Αριθμητικά... ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες ΥΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗ:... Ολογράφως:...

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές Κατανομές Πιθανότητας

Θεωρητικές Κατανομές Πιθανότητας Θεωρητικές Κατανομές Πιθανότητας Θεωρητικές Κατανομές Πιθανότητας Α. ΔΙΑΚΡΙΤΕΣ ΚΑΤΑΝΟΜΕΣ α) Διακριτή Ομοιόμορφη κατανομή β) Διωνυμική κατανομή γ) Υπεργεωμετρική κατανομή δ) κατανομή Poisson Β. ΣΥΝΕΧΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Στα πλαίσια της ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ προσπαθούµε να προσεγγίσουµε τα χαρακτηριστικά ενός συνόλου (πληθυσµός) δια της µελέτης των χαρακτηριστικών αυτών επί ενός µικρού

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5ο: Εντολές Επανάληψης

Κεφάλαιο 5ο: Εντολές Επανάληψης Χρήστος Τσαγγάρης ΕΕ ΙΠ Τµήµατος Μαθηµατικών, Πανεπιστηµίου Αιγαίου Κεφάλαιο 5ο: Εντολές Επανάληψης Η διαδικασία της επανάληψης είναι ιδιαίτερη συχνή, αφού πλήθος προβληµάτων µπορούν να επιλυθούν µε κατάλληλες

Διαβάστε περισσότερα