Ιδέες και εναλλακτικές αντιλήψεις των παιδιών του δηµοτικού σχολείου για τις έννοιες παραγωγός καταναλωτής

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ιδέες και εναλλακτικές αντιλήψεις των παιδιών του δηµοτικού σχολείου για τις έννοιες παραγωγός καταναλωτής"

Transcript

1 Ιδέες και εναλλακτικές αντιλήψεις των παιδιών του δηµοτικού σχολείου για τις έννοιες παραγωγός καταναλωτής Μπαγιάτη Ειρήνη ασκάλα Βιολόγος, Μεταπτυχιακό δίπλωµα ειδίκευσης στις Επιστήµες της Αγωγής, Θεµατική Ενότητα: Πρώιµες Φυσικές έννοιες, εναλλακτικές αντιλήψεις, εννοιολογική αλλαγή. Επίπεδο Εκπαίδευσης: εύτερη Σχολική Ηλικία ( ηµοτικό) Κατηγορία Εργασίας: Εµπειρική Πειραµατική Έρευνα Περίληψη: Η έρευνα αυτή µελετά τις εναλλακτικές αντιλήψεις 108 µαθητών δηµοτικών σχολείων της πόλης του Ηρακλείου για τις έννοιες καταναλωτής παραγωγός. Πραγµατοποιήθηκε το Μάιο του Ως ερευνητικό εργαλείο χρησιµοποιήθηκε το ερωτηµατολόγιο, το οποίο σχεδιάστηκε από την ερευνήτρια µε σκοπό να εκµαιευτούν οι αυθόρµητες σκέψεις των παιδιών και οι εξηγήσεις που δίνουν αυτά για τις έννοιες που µελετάµε, µε δικούς τους όρους και γλώσσα, χρησιµοποιώντας εννοιολογικές κατηγορίες της δικής τους επιλογής (φαινοµενολογική προσέγγιση). Από τα ευρήµατα της έρευνας, διαπιστώνεται ότι αν και το 87 % του δείγµατος γνωρίζει τον ορισµό του καταναλωτή, µόνο το 12% του δείγµατος θεωρεί την τροφή πηγή ενέργειας και δοµικών υλικών για τον άνθρωπο. Ακόµη, η τροφή θεωρείται αποκλειστική πηγή ενέργειας και δοµικών υλικών για τον άνθρωπο από το 0.9 % και 7.4 % του δείγµατος αντίστοιχα. Επίσης, αν και το 86.1 % του δείγµατος γνωρίζει τον ορισµό του παραγωγού, µόνο το 16.7 % των µαθητών υποστηρίζει ότι τα φυτά φτιάχνουν µόνα τους την τροφή τους, γιατί φωτοσυνθέτουν ή επειδή είναι παραγωγοί τροφής. Τέλος, αν και το 38 % του δείγµατος θεωρεί το φως του ήλιου απαραίτητο για τα φυτά, προκειµένου να διεξάγουν την φωτοσύνθεση, µόνο το 9.2 % των µαθητών θεωρεί τον ήλιο αποκλειστική πηγή ενέργειας για τα φυτά. Από τα ευρήµατα της έρευνας προκύπτει, ότι η πλειοψηφία των µαθητών του δείγµατος έχουν διαµορφώσει µια σειρά από εναλλακτικές αντιλήψεις για τις έννοιες του παραγωγού και του καταναλωτή, αλλά και για άλλες σχετικές έννοιες όπως τροφή, φωτοσύνθεση, ενέργεια και ύλη. Λέξεις Κλειδιά: Εναλλακτικές αντιλήψεις, ιδακτική της Οικολογίας, ηµοτική Εκπαίδευση Abstract: This study examines primary pupils knowledge and alternative conceptions, about the concepts of consumer and producer. The study took place in Heraclion of Crete, during the months May June 2001 and a total of 108 students participated. Children s ideas about selected ecological concepts were elicited through a questionnaire, which was administered by the researcher. The present study aims to document student s own reasoning about ecological phenomena, without framing the terms in which responses are given. Hence a phenomenological approach has been used to probe student s thinking. The results showed that if 87% of sample knows the definition of consumer, only 12% of sample said that human can use food as source of energy for metabolism, or materials for growth. Finally, 0.9 % and 7.4 % of sample believed that food is the only source that provides both nutrients and energy human. The data analysis also indicate that 86.1% of sample knew the definition of producer, only 16.7 % of pupils said that plants make all their food inside their bodies because they are producers or through photosynthesis. Finally, even if 38 % of sample explained that plants need sunlight for photosynthesis, 9.2 % indicated that plants obtain energy only from sun. The data analysis indicated a series of misconceptions held by a majority of students about the concepts of consumer producer and related concepts like food, photosynthesis, matter and energy. Εισαγωγή H παρούσα έρευνα εντάσσεται στο γενικότερο προβληµατισµό που αναπτύσσεται, από τα µέσα της δεκαετίας του 70, στον τοµέα της διδακτικής των φυσικών επιστηµών και έχει εστιάσει την προσοχή των ερευνητών στην καταγραφή των ιδεών ή εναλλακτικών αντιλήψεων (alternative conceptions) των παιδιών για διάφορες επιστηµονικές έννοιες. Ανήκει στις εκπαιδευτικές έρευνες που επηρεάστηκαν από ένα σύνολο θεωριών για τη γνώση και τη µάθηση που ορίζονται γενικά ως κονστρουκτιβιστικές ή εποικοδοµητικές (constructivism) 1, 2, 3. Οι εποικοδοµητικές (constructivism) θεωρίες συγκλίνουν στην άποψη ότι «η γνώση είναι µεταβαλλόµενη, οικοδοµείται από τον καθένα χωριστά γι αυτό είναι υποκειµενική» 4 και τονίζουν ότι «το σύνολο των προηγούµενων βιωµατικών εµπειριών ενός ατόµου συνιστούν ένα εννοιολογικό πλαίσιο αναφοράς, για να 1 Taylor, P.C.S., Collaborating to reconstruct Teaching: The Influence of Researcher Beliefs, in Tobin Kenneth (eds), The Practice of Constructivism in Science Education, New Jersey, ed. Lawrence Erlbaum Associates, pub.hillsdate,1993, p.p Fosnot, C.T., Constructivism: Theory, Perspectives and Practice, New York, ed. Teachers College Press, 1995, p.p.ix. 3 Carr, M., Barker, M., Bell, B., Biddulph, F., Jones, A., Kirkwood, V., Pearson, J. & Symington, D., The constructivist Paradigm and Some Implications for Science Content and Pedagogy, in Fensham P.J., Gunstone R.F. & White R.T. (eds), The Content of Science: A constructivist approach to its teaching and learning, London, ed. The Palmer Press, 1995, p.p Driver, R., Squires, A., Rushworth, P. & Wood Robinson, V., (µετ. Χατζή Μ.), Οικο- δοµώντας τις έννοιες των φυσικών επιστηµών. Μια παγκόσµια σύνοψη των ιδεών των µαθητών., Αθήνα, εκδ. Τυπωθήτω, 1998, σ

2 αντιληφθεί και να κατανοήσει νέα φαινόµενα» 5. Από τις έρευνες αυτές έγινε γνωστό, ότι τα παιδιά πριν ακόµη φοιτήσουν στο σχολείο έχουν διαµορφώσει άποψη για τα φυσικά φαινόµενα και έχουν δώσει τη δική τους ερµηνεία γι αυτά. Οι ιδέες των παιδιών για τα φυσικά φαινόµενα έχουν µια παγκοσµιότητα, συγκροτούν ερµηνευτικά µοντέλα και διαπιστώθηκε ότι παίζουν σηµαντικό ρόλο στη διαδικασία της µάθησης. Η γνώση των εναλλακτικών αντιλήψεων των µαθητών είναι µια από τις στρατηγικές, που δίνει τη δυνατότητα στους εκπαιδευτικούς να προσαρµόζουν τη διδασκαλία τους καλύτερα στις ανάγκες των µαθητών 6. Όπως επισηµαίνει ο Ausubel για να πετύχουµε ουσιαστική µάθηση (meaningful learning) η πιο κρίσιµη µεταβλητή που καθορίζει και το αποτέλεσµα της µαθησιακής διαδικασίας, είναι το τι υπάρχει ήδη στη γνωστική δοµή του µαθητή 7. Σκοπός Αναγκαιότητα της Έρευνας Η έρευνα αυτή µελετά τις γνώσεις και εναλλακτικές αντιλήψεις των µαθητών που ολοκληρώνουν τη φοίτησή τους στο δηµοτικό σχολείο, για τις έννοιες καταναλωτής παραγωγός καθώς και για την προέλευση της ύλης και της ενέργειας που έχουν ανάγκη τα ζώα και τα φυτά για να επιβιώσουν και να αναπτυχθούν. Οι έννοιες παραγωγός (µετατρέπει την ηλιακή ενέργεια σε χηµική και µε ανόργανα συστατικά, που προσλαµβάνει από το αβιοτικό του περιβάλλον, συνθέτει βιοχηµικές ουσίες απαραίτητες για την ανάπτυξη και το µεταβολισµό του) και καταναλωτής (προµηθεύεται ενέργεια και πρώτες ύλες για να αναπτυχθεί και να συντηρηθεί στη ζωή, τρώγοντας άλλους οργανισµούς) επιλέχθηκαν γιατί θεωρούνται βασικές για την Περιβαλλοντική εκπαίδευση και τη διδασκαλία της Οικολογίας. Επίσης, αν και έχει αποδειχθεί ότι τα παιδιά συναντούν σηµαντικές δυσκολίες στην κατανόηση τους 8, οι ιδέες των µαθητών του ηµοτικού για τις έννοιες αυτές (µε κάποιες εξαιρέσεις σε σχέση µε την θρέψη των φυτών) δεν έχουν διερευνηθεί στην Ελλάδα. Τέλος, γιατί το θέµα αναφέρεται αποσπασµατικά και µε λάθη στα σχολικά εγχειρίδια. Μέθοδος της έρευνας Το δείγµα της έρευνας αποτέλεσαν 108 µαθητές Στ τάξης δηµοτικών σχολείων της πόλης του Ηρακλείου. Η επιλογή του δείγµατος έγινε µε δειγµατοληψία κατά δεσµίδες, µια και τηρήθηκε η αναλογία αριθµού σχολείων που ανήκουν στα διαφορετικά γραφεία Π.Ε. του Ν. Ηρακλείου. Από κάθε σχολείο κληρώθηκε ένα τµήµα της Στ τάξης. Συνολικά επιλέχθηκαν έξι τµήµατα. Ως ερευνητικό εργαλείο χρησιµοποιήθηκε το ερωτηµατολόγιο, το οποίο συντάχθηκε από την ερευνήτρια Η επιλογή του έγινε: α) για να καταγράψοµε τις κατηγορίες εναλλακτικών αντιλήψεων β) τη συχνότητα εµφάνισης τους σε ένα µεγάλο αριθµό µαθητών της Στ τάξης του δηµοτικού σχολείου γ) για να διαπιστώσουµε αν οι ανεξάρτητες µεταβλητές (φύλο, µορφωτικό επίπεδο πατέρα µητέρας) επηρεάζουν στατιστικά σηµαντικά τις αντιλήψεις των µαθητών. Στην παρούσα έρευνα µας ενδιαφέρει να διερευνήσοµε τις εξηγήσεις που δίνουν τα παιδιά για τις οικολογικές έννοιες και αρχές που µελετάµε, µε τους δικούς τους όρους και γλώσσα, χρησιµοποιώντας εννοιολογικές κατηγορίες της δικής τους επιλογής (φαινοµενολογική προσέγγιση 9 ). Έτσι, το ερωτηµατολόγιο περιλαµβάνει εκτός από κλειστές και πολλές ανοικτές ερωτήσεις, προσεκτικά διατυπωµένες ώστε να καταγραφούν οι αυθόρµητες σκέψεις των παιδιών. Αποφεύγεται η χρήση επιστηµονικών όρων, ώστε τα παιδιά να µπορέσουν να εκφραστούν µε τη δική τους γλώσσα και όχι επηρεασµένα από τη γλώσσα της «σχολικής επιστήµης». Ερωτήσεις που ελέγχουν τις προτασιακές γνώσεις των µαθητών για επιστηµονικούς όρους τοποθετήθηκαν στο τέλος του ερωτηµατολογίου, για να µην επηρεάσουν τα παιδιά κατά τη συµπλήρωσή του. Υπάρχουν ερωτήσεις που εξετάζουν την ίδια έννοια - κλειδί σε περισσότερες από µία ερωτήσεις, ώστε να επιτραπεί κάποια έρευνα του βαθµού µε τον οποίο τα παιδιά χρησιµοποιούν διαφορετικές ιδέες, για να εξηγήσουν φαινόµενα που οι επιστήµονες θεωρούν ότι απαιτούν παρόµοιες εξηγήσεις 1 0. ύο από τις ερωτήσεις του ερωτηµατολογίου έχουν δύο σκέλη. Το πρώτο σκέλος αποτελείται από µία ερώτηση πολλαπλής εκλογής (κλειστή), ενώ στο δεύτερο σκέλος ζητείται από το υποκείµενο να αιτιολογήσει τη µία και µοναδική επιλογή του (ανοικτή ερώτηση). Έτσι 5 Taylor, P.C.S., Collaborating to reconstruct Teaching: The Influence of Researcher Beliefs, in Tobin Kenneth (eds), The Practice of Constructivism in Science Education, New Jersey, ed. Lawrence Erlbaum Associates, pub.hillsdate,1993, p.p Driver, R., Guesne, E. & Tiberchien, A., (µετ. Κρητικός Θ., Σπηλιωτοπούλου-Παπαντωνίου Β. & Σταυρόπουλος Α.), Οι ιδέες των παιδιών στις φυσικές επιστήµες, εκδ. Τροχαλία, 1993, σ Ausubel, D.P., Novac, J.D. & Hanesian, H., Educational Psychology. A cognitive view, New York: Holt, Rinehart and Winston, Johnstone, A.H. & Mahmoud, N.A., Isolating topics of high perceived difficulty in school biology, Journal of Biological Education, 1980, 14(2), Driver, R. and Erickson, G., Theories in action: some theoretical and empirical issues in the study of students conceptual frameworks in science, Studies in Science Education,1983, 10, Clough, E. & Driver, R., A study of consistency in the use of students conceptual frameworks across different task contexts, Science Education, 1986, 70(4),

3 ελαχιστοποιείται ο παράγοντας τύχη στην επιλογή 11 και δίνεται η δυνατότητα στο υποκείµενο να παραθέσει τον τρόπο σκέψης, που το οδήγησε στη συγκεκριµένη απάντηση. Αποτελέσµατα Ι. Στοιχεία για τις προτασιακές γνώσεις των µαθητών του δείγµατος για τις έννοιες του παραγωγού και του καταναλωτή Από τα δεδοµένα της έρευνας προκύπτει ότι το 86.1 % των µαθητών γνωρίζουν τον ορισµό του παραγωγού, και 87 % τον ορισµό του καταναλωτή, όπως παρουσιάζονται στο σχολικό εγχειρίδιο. ΙI. Στοιχεία για τις ιδέες των µαθητών σχετικά µε την προέλευση της ύλης και της ενέργειας που έχουν ανάγκη τα ζώα για να επιβιώσουν ( έννοια του καταναλωτή) Σε ανοικτή ερώτηση σχετική µε την τροφή (βλ. παράρτηµα, ερώτηση 1), το 12 % των µαθητών απαντά σωστά ότι η τροφή παρέχει ενέργεια και υλικά αναγκαία για τον οργανισµό. Tα παιδιά αυτής της κατηγορίας χρησιµοποιούν διάφορες λέξεις για να εκφράσουν την έννοια της ενέργειας όπως ενέργεια, θερµίδες, δύναµη, η τροφή µε την καύση µετατρέπεται σε κινητική ενέργεια. Επίσης αναφέρουν ως απαραίτητα υλικά το σίδηρο, το ασβέστιο, ιχνοστοιχεία, τις βιταµίνες, πρωτείνες, θρεπτικά συστατικά κ.α.. Το 25% των µαθητών θεωρεί ότι η τροφή είναι πηγή ενέργειας. π.χ. «ο άνθρωπος χρειάζεται ενέργεια για να εκπληρώσει τις βιολογικές του ανάγκες. Η τροφή παθαίνει καύση κι έτσι παίρνοµε ενέργεια». Κάποια παιδιά αποδίδουν την έννοια της ενέργειας µε άλλες εκφράσεις, όπως «όταν τρώµε παίρνοµε δύναµη και µπορούµε να ζήσοµε» ή «µε το φαγητό παίρνουµε θερµίδες κι έτσι µπορούµε να παίξοµε και να πάµε σχολείο». Το 22.2 % των παιδιών πιστεύει ότι η τροφή παρέχει απαραίτητα υλικά για τον οργανισµό. π.χ. «η τροφή περιέχει θρεπτικές ουσίες που είναι χρήσιµες για τον οργανισµό». Το 7.4 % του δείγµατος θεωρεί ότι η τροφή παρέχει υλικά για τη δόµηση του σώµατος. π.χ. «το φαί περιέχει συστατικά όπως πρωτείνες, ασβέστιο που πάνε στα κοκάλα και τα απορροφούν. Και αυτά το κάνουν να µεγαλώσει και να είναι γερό» ή «µε το πεπτικό σύστηµα τρέφονται τα κύτταρα κι έτσι το παιδί µένει ζωντανό». Τέλος 33.3 % των απαντήσεων είναι ταυτολογικές ή δεν περιέχουν κάποια ικανοποιητική εξήγηση ή ακόµη δηλώνουν «δεν ξέρω». Όταν ζητήθηκε από τα παιδιά να υπογραµµίσουν ποιες θεωρούν πιθανές πηγές ενέργειας για το µεταβολισµό των ζώων, διαπιστώσαµε ότι ενώ το 55.6 % και το 49.1 % του δείγµατος απαντά σωστά ότι ο άνθρωπος προµηθεύεται ενέργεια από το κρέας και το ψωµί αντίστοιχα δηλ. από την τροφή, ωστόσο ένα µεγάλο ποσοστό των παιδιών θεωρεί ταυτόχρονα λανθασµένα ότι πηγές ενέργειας για τα ζώα είναι και ο αέρας (50 %), το νερό (78.7 %), ο ήλιος (31.5 % ) και η άσκηση (28.7 %). Μόνο ένα παιδί (0.9 %) επέλεξε το κρέας και το ψωµί ως αποκλειστικές πηγές ενέργειας για τον µεταβολισµό του ανθρώπου. Τέλος, από τα δεδοµένα της έρευνας προκύπτει ότι, ενώ το 73.1 % και το 67.6 % του δείγµατος υποστηρίζει σωστά ότι ένα παιδί προµηθεύεται υλικά για την ανάπτυξή του από το κρέας και το ψωµί αντίστοιχα, παράλληλα ένα ποσοστό των µαθητών θεωρεί ως πηγή υλικών τον αέρα (16.7 %), το νερό (56.5 %), τον ήλιο (9.3%) και την άσκηση (31.5 %). Μόνο το 7.4 % του δείγµατος υποστηρίζει ότι το παιδί προµηθεύεται υλικά για την ανάπτυξή του αποκλειστικά από το κρέας και το ψωµί, δηλ. τις τροφές. ΙIΙ. Στοιχεία για τις ιδέες των µαθητών σχετικά µε την προέλευση ύλης και ενέργειας που έχουν ανάγκη τα φυτά για να επιβιώσουν (έννοια του παραγωγού) Όταν ζητήσαµε από τα παιδιά να διαλέξουν πιθανές πηγές ενέργειας για τα φυτά, ενώ το 75 % του δείγµατος απαντά σωστά ότι τα φυτά προσλαµβάνουν ενέργεια από τον ήλιο, ωστόσο ένα ποσοστό των µαθητών υποστηρίζει παράλληλα ότι πηγή ενέργειας για τα φυτά είναι ο αέρας (30.6 %), το νερό (77.8 %), το χώµα (68.5 %), τα έντοµα (2.8 %) και το λίπασµα (39.8 %). Μόνο 9.2 % του δείγµατος υποστηρίζει ότι τα φυτά προσλαµβάνουν ενέργεια αποκλειστικά από τον ήλιο. Σε άλλη ερώτηση (βλ. παράρτηµα, ερώτηση 2), ενώ το 83.3 % των µαθητών σωστά απαντούν ότι χρειάζεται ο ήλιος στα φυτά, µόνο ένα 38 % του δείγµατος τεκµηριώνει την επιλογή του υποστηρίζοντας ότι. «χρειάζεται τον ήλιο για να κάνει την φωτοσύνθεση. Από τη φωτοσύνθεση το φυτό τρέφεται». Τα περισσότερα από τα παιδιά αυτά περιγράφουν τη φωτοσύνθεση µε όρους παρασκευής τροφής και το 1.9 % του δείγµατος µε όρους εξοικονόµησης ενέργειας. Στο 6.5 % των παιδιών εµφανίζονται µια σειρά από εναλλακτικές αντιλήψεις σε σχέση µε το φως π.χ. «αποτελείται από υλικά» ή «τα φυτά χρησιµοποιούν τη θερµότητα από τον ήλιο ως ενέργεια για να ζήσουν» και τη φωτοσύνθεση π.χ. «είναι η τροφή του φυτού», δηλ. τη θεωρούν ουσία. Οι µαθητές σε ποσοστό 8.3 % περιγράφουν τι παρατηρούν να συµβαίνει σ ένα φυτό, όταν δεν εκτίθεται στο φως του ήλιου, χωρίς να δίνουν κάποια λειτουργική εξήγηση π.χ. «το σκέφτηκα, επειδή άµα το φυτό δεν είναι στον ήλιο κιτρινίζει και πεθαίνει» ή για να διατηρούν τα φύλλα τους πυκνά, µακριά και πράσινα, «χωρίς πράσινο θα ξεραινότανε». Ένα υψηλό ποσοστό παιδιών (31.5 %) δίνει βιταλιστικές απαντήσεις θεωρώντας ότι ο ήλιος είναι απαραίτητος για τη ζωή και 11 Tamir, P., Some issues related to the use of justifications to multiple choice answers Journal of Biological Education, 1989, 23 (4),

4 την ανάπτυξη του φυτού, κάποιες φορές µαζί µε «το χώµα, τον αέρα και το νερό», χωρίς όµως να γίνεται αναφορά στη φωτοσύνθεση. Το 15.7 % των παιδιών δεν απαντά ή δε δίνει κάποια ικανοποιητική εξήγηση Σύµφωνα µε τα αποτελέσµατα της έρευνας από το 29.6 % των µαθητών που απαντούν σωστά ότι τα φυτά φτιάχνουν µόνα τους την τροφή τους, µόνο το 16.7 % υποστηρίζει ότι αυτό συµβαίνει επειδή είναι παραγωγοί ή επειδή φωτοσυνθέτουν. Το 11.1 % των παιδιών δίνουν µια ελλιπή ή λανθασµένη περιγραφή της διαδικασίας µε την οποία τα φυτά φτιάχνουν µόνα τους την τροφή τους, χωρίς να αναφέρουν τον όρο φωτοσύνθεση. Το µεγαλύτερο ποσοστό των παιδιών (34.3%) θεωρεί ότι τα φυτά παίρνουν την τροφή τους από το χώµα π.χ. «τα δέντρα φυτεύονται στο χώµα κι ακόµα κι όταν δεν έχουν νερό ζουν» ή «το χώµα έχει θρεπτικές ουσίες και τις παίρνει το φυτό και ζει». Το 16.7 % των µαθητών δηλώνει ότι το νερό είναι η τροφή των φυτών γιατί αυτό είναι απαραίτητο για την ανάπτυξή τους π.χ. «όταν ποτίζουµε το φυτό µε νερό αυτό µεγαλώνει, δηλαδή αυτό είναι η τροφή του». Ενώ, το 9.3 % του δείγµατος θεωρεί ότι τα φυτά παίρνουν την τροφή τους από το νερό «γιατί έχει θρεπτικά συστατικά». Μόνο ένα παιδί (0.9 %) δηλώνει ότι «το διοξείδιο του άνθρακα είναι η τροφή του φυτού». Το 1.9 % των µαθητών φαίνεται να διατηρούν ταυτόχρονα την διαισθητική και την αυτοτροφική άποψη, έτσι δηλώνουν π.χ. «ότι το φυτό παίρνει την τροφή του από το χώµα, γιατί από κει παίρνει νερό και άλλα για να φτιάξει την τροφή του». Τέλος, το 9.3 % των µαθητών απαντούν «δεν ξέρω» ή ταυτολογικά. Επίσης οι απαντήσεις των µαθητών, στις κλειστές ερωτήσεις του ερωτηµατολογίου, υποβλήθηκαν σε στατιστική ανάλυση και προέκυψε ότι το µορφωτικό επίπεδο του πατέρα και της µητέρας επιδρά στατιστικά σηµαντικά στην κατανόηση των εννοιών παραγωγός και καταναλωτής από τους µαθητές. Σχολιασµός των ευρηµάτων και συµπεράσµατα Από τα ευρήµατα που αναλύθηκαν προκύπτει ότι οι µαθητές του δείγµατος τελειώνοντας το δηµοτικό σχολείο έχουν ελάχιστα κατανοήσει τις έννοιες του παραγωγού και του καταναλωτή. Ειδικότερα τα παιδιά δεν έχουν κατακτήσει τη βιολογική έννοια της τροφής. Η δυσκολία αυτή συναντάται σε µικρά παιδιά (4 ετών) αλλά και σε ενήλικες (π.χ. φοιτητές), όπως προκύπτει και από άλλες έρευνες 12, 13, 14. Έτσι, οι µαθητές εκλαµβάνουν ως πηγές υλικών για την ανάπτυξη του ανθρώπου, όχι µόνο τις τροφές, αλλά και τον αέρα και το νερό, όπως είχαν διαπιστώσει και ο Leach J. µε τους συνεργάτες του (1996) 15. Στην παρούσα έρευνα προέκυψε ακόµη ότι ο ήλιος και η άσκηση θεωρείται ότι προµηθεύουν υλικά το ανθρώπινο σώµα. Επίσης, διαπιστώθηκε ότι οι µαθητές θεωρούν τον αέρα, τον ήλιο, το νερό, τις βιταµίνες και την άσκηση µαζί µε τις τροφές πηγές ενέργειας για τον µεταβολισµό του ανθρώπου, αποτελέσµατα παρόµοια µε αυτά σχετικών ερευνών 12, 13, 16. Ένα επιπλέον στοιχείο που προέκυψε από τη δική µας έρευνα είναι ότι κυρίως τα κορίτσια παρά τα αγόρια θεωρούν ότι η άσκηση προµηθεύει ενέργεια τον ανθρώπινο οργανισµό, αποτέλεσµα που ενισχύεται από τη διαπίστωση της Solomon (1983) 17 ότι τα κορίτσια κυρίως χρησιµοποιούν τη λέξη ενέργεια όταν αναφέρονται σε ζωντανούς οργανισµούς. Οι µαθητές σε µικρό ποσοστό πιστεύουν ότι τα φυτά είναι αυτότροφα, ενώ σε ακόµη µικρότερο ποσοστό τεκµηριώνουν την επιλογή τους λέγοντας ότι είναι παραγωγοί ή φωτοσυνθέτουν. Αντίθετα, οι περισσότεροι υποστηρίζουν ότι τα φυτά παίρνουν την τροφή τους από το περιβάλλον τους, κυρίως από το έδαφος, ενώ αρκετοί θεωρούν τις ρίζες όργανα θρέψης. Επίµονη διαισθητική αντίληψη, που θεωρείται και παγκόσµια καθώς 13, 17,,, έχει καταγραφεί απ όλες τις σχετικές έρευνες και σε υποκείµενα όλων των ηλικιών Ακόµη το νερό θεωρείται τροφή των φυτών (16.7 %) ή ότι σ αυτό είναι διαλυµένη η τροφή του φυτού (9.3 %). Είναι αξιοσηµείωτο ότι µόνο ένα παιδί δηλώνει ότι τα φυτά παίρνουν την τροφή τους από το διοξείδιο του άνθρακα. Σύγχυση επικρατεί µεταξύ των µαθητών για την προέλευση της ενέργειας που χρειάζονται τα φυτά για το µεταβολισµό τους. Έτσι αν και το φως του ήλιου θεωρείται απαραίτητο για τα φυτά, από την πλειοψηφία του δείγµατος, µόνο το ένα τρίτο του δείγµατος το σχετίζει µε τη φωτοσύνθεση. Το αποτέλεσµα αυτό δε συµφωνεί 12 Anderson C., Sheldon T. & Dubay J., The effects of instruction on college non majors conceptions of respiration and Photosynthesis, Journal of Research in Science Teaching, 1990, 27 (8), pp Hogan, K. & Fisherkeller, J., Representing students thinking about nutrient cycling in ecosystems: bidemensional context of a complex topic, Journal of Research in Science Teaching, 1996, vol.33 no.9, pp Teixeira, F.M., What happens to the food we eat? Children s conceptions of the structure and function of the digestive system, International Journal of Science Education, 2000, vol. 22, no. 5, Leach, J., Driver, R., Scott, Ph. & Wood Robinson, C., Children s ideas about ecology 3: ideas found in children aged 5 16 about the interdependency of organisms, International Journal of Science Education,1996, vol.18 no. 2, pp Paraskevopoylos, S., Padeliadu, S. and Zafiropoulos, K., Enviromental Knowledge of elementary school students in Greece, The Journal of Enviromental Education,1998, vol.29 no.3, pp Solomon, J., Messy, contradictory and obstinately persistent: a study of children s out of school ideas about energy, School Science Review, 1983, 65 (231), Stavy, R., Eisen, Y. & Yaakobi, D., How students aged understand photosynthesis, Internationall Journal of Science Education, 1987, 9(1), p.p Ζόγκζα, Β. και Οικονοµοπούλου, Π., Οι νοητικές παραστάσεις των παιδιών ηλικίας 10 έως 14 ετών για τη θρέψη των φυτών και τη φωτοσύνθεση, στο «Παιδαγωγική Επιθεώρηση», 1999, τχ. 29, σσ Ξανθίδου, Π., Πως κατανοούν οι µαθητές Ε και Στ τάξης του δηµοτικού τις έννοιες της φωτοσύνθεσης και της αναπνοής, στο «Νέα Παιδεία», 1995, τχ. 75,

5 µε τα πορίσµατα της έρευνας των Anderson C., Sheldon T. & Dubay J.(1990), όπου τα περισσότερα παιδιά έδωσαν µια αποδεκτή ερµηνεία για τη χρησιµότητα του ηλιακού φωτός για τα φυτά. Ωστόσο, στην ίδια διαπίστωση κατέληξε έρευνα της Ξανθίδου Π. (1995), σε µαθητές ίδιας ηλικίας. Τέλος, διαπιστώθηκε ότι πηγή ενέργειας για τα φυτά θεωρείται πρωταρχικά το νερό, έπειτα ο ήλιος, αλλά ακόµη το χώµα, το λίπασµα, ο αέρας και για ελάχιστα παιδιά τα έντοµα. Από τα παραπάνω είναι φανερό ότι οι µαθητές στην πλειοψηφία τους αγνοούν της προέλευση της ύλης και της ενέργειας για το µεταβολισµό και την ανάπτυξη ζώων και φυτών. Οτιδήποτε χρήσιµο για τα ζώα και τα φυτά θεωρείται πηγή ενέργειας και υλικών γι αυτά, δηλ. τροφή. Οι εναλλακτικές αντιλήψεις που έχουν διαµορφώσει µπορεί να αποδοθούν στους παρακάτω παράγοντες: 1) στον τρόπο παρουσίασης των εννοιών αυτών από τα σχολικά εγχειρίδια. Μέχρι και τη τάξη περιγράφεται η διαδικασία της πέψης, χωρίς όµως να διευκρινίζεται ότι από την τροφή το σώµα προµηθεύεται υλικά για την ανάπτυξή του και ενέργεια. Η διαδικασία της θρέψης και η παρουσίαση της τροφής ως πηγή ενέργειας ξεκινά στην Ε και ολοκληρώνεται στην Στ τάξη, χωρίς και πάλι να είναι εµφανές ότι η τροφή προµηθεύει το σώµα δοµικά υλικά. Στην Α και Β τάξη του δηµοτικού σχολείου το σχολικό βιβλίο ενισχύει τις διαισθητική αντίληψη των παιδιών, ότι οι ρίζες είναι όργανα θρέψης και τα φυτά παίρνουν την τροφή τους από το χώµα. Ενώ µέχρι και την Ε τάξη υπάρχουν αναφορές, όπου τα διαλυµένα στο νερό άλατα, θεωρούνται ένα από τα αντιδρώντα της φωτοσύνθεσης. Επίσης δεν είναι σαφές ότι η ηλιακή ενέργεια που απορροφάται από τα φυτά, αποθηκεύεται στη φυτική ύλη που σχηµατίζεται κατά τη φωτοσύνθεση, µε τη µορφή χηµικής ενέργειας. 2) σε γνώση βασισµένη στα εµπειρικά δεδοµένα Από την εµπειρία τους τα παιδιά θεωρούν ότι η τροφή είναι κάτι στέρεο που προσλαµβάνουν οι οργανισµοί από το περιβάλλον, έτσι είναι πολύ πιο εύκολο να θεωρήσουν ότι το χώµα ως στερεό προµηθεύει στο φυτό την τροφή του. Ακόµη παρατηρώντας ότι χωρίς χώµα ή νερό το φυτό ξεραίνεται, τα θεωρούν βασικά υλικά της ανάπτυξης του φυτού. Επίσης, έχει προκύψει από έρευνες 21, ότι τα παιδιά δεν αναγνωρίζουν ότι ο αέρας έχει υλική υπόσταση, έτσι είναι δύσκολο να πιστέψουν ότι ένα αέριο συµµετέχει στη διατροφή του φυτού. Τέλος, τα παιδιά όταν παρατηρούν µια φυσική ή χηµική µεταβολή, όπου επικρατεί η εξαφάνιση κάποιων υλικών, είναι απίθανο να θεωρήσουν ότι η µάζα διατηρείται. Έτσι δε θεωρούν ότι η τροφή συνεισφέρει στο υλικό που δοµεί το σώµα του καταναλωτή. 3) στην επίδραση της κοινής λογικής και της καθηµερινής γλώσσας. Οι κοινωνικές επιδράσεις περιλαµβάνουν καθηµερινούς τρόπους µε τους οποίους µιλάµε ή αναφερόµαστε για το φυσικό κόσµο, όπως «τα φυτά τρέφονται από το χώµα ή στο έδαφος προστίθεται η τροφή του φυτού», απόψεις που είναι αντίθετες µε την επιστηµονικά αποδεκτή, ωστόσο είναι στέρεα εδραιωµένες ως µέρος της κοινής γνώσης και επηρεάζει τα παιδιά. Ακόµη η λέξη ενέργεια έχει την έννοια του «κάνω κάτι», στην καθηµερινή γλώσσα, µε αποτέλεσµα τα παιδιά να σχετίζουν την ενέργεια µε ξεκάθαρες εκδηλώσεις κίνησης και δραστηριότητας. Επίσης, όταν αναφερόµαστε στην άσκηση θεωρούµε ότι µας δυναµώνει και µας κάνει δραστήριους, µε αποτέλεσµα τα παιδιά να την εκλαµβάνουν ως πηγή ενέργειας και υλικών. Τέλος, τα παιδιά επηρεασµένα από τις διαφηµίσεις που προβάλουν ότι οι βιταµίνες εξασφαλίζουν δύναµη και υγεία, τις θεωρούν ως πηγή ενέργειας. 4) Μη διαχωρισµός εννοιών. Τα παιδιά χρησιµοποιούν έννοιες που είναι επιστηµονικά διαφορετικές σαν να είναι ίδιες. Πολλά παιδιά δυσκολεύονται να κάνουν διάκριση µεταξύ των µορφών της ενέργειας, έτσι ταυτίζουν τη φωτεινή µε τη θερµική ενέργεια. Παρόµοια, θεωρούν ότι η αιολική, η ηλιακή και η µηχανική ενέργεια του νερού,που µέσω της τεχνολογίας εκµεταλλεύεται ο άνθρωπος, µπορούν να προµηθεύσουν το ανθρώπινο σώµα µε ενέργεια, όπως αυτή που προέρχεται από τη χηµική ενέργεια των τροφών. Επίσης, συγχέουν τις λέξεις δύναµη και ενέργεια ή θερµίδες και ενέργεια και τις χρησιµοποιούν ως συνώνυµες. Τέλος δυσκολεύονται να κατανοήσουν προβλήµατα που σχετίζονται µε τις µετατροπές και τη διατήρηση της ενέργειας, όπως προκύπτει και από σχετικές έρευνες 22. 5) Φύλο, µορφωτικό επίπεδο πατέρα µητέρας: το φύλο των παιδιών σε σχετικές έρευνες άλλες φορές προκύπτει ότι αποτελεί παράγοντα που επηρεάζει τις γνώσεις των παιδιών 23 και άλλες όχι 24. Ανάλογα συµπεράσµατα έχουν προκύψει και για το µορφωτικό επίπεδο των γονέων. Στην παρούσα έρευνα, η επίδραση που ασκεί το µορφωτικό επίπεδο των γονιών στις γνώσεις των παιδιών πιθανόν να οφείλεται στο ότι αρκετοί γονείς, µε πανεπιστηµιακή µόρφωση, έχουν ειδικότητες σχετικές µε το αντικείµενο της έρευνας π.χ. (Βιολόγοι, Γεωπόνοι και Εκπαιδευτικοί). Προτάσεις - για τη διδασκαλία 21 Stavy R., Childrens conceptions of gas, Internationall Journal of Science Education, 1988, 10 (5): Brook, Α. & Driver, R., Aspects of secondary students understanding of energy. Centre for Studies in Science and Mathematics Education, Leeds University, Τρικαλίτη, Α., ιερεύνηση γνωστικών, κοινωνικών και ψυχολογικών παραµέτρων συνδεόµενων µε την Περιβαλλοντική εκπαίδευση, ιδακτορική διατριβή, Τµήµα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Αθήνα, Βασιλοπούλου, Μ., ιερεύνηση και ιδακτική αντιµετώπιση των πρότερων αντιλήψεων των µαθητών του γυµνασίου για τη Βιοποικιλότητα. ιδακτορική ιατριβή, Τµήµα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας, Τοµέας Παιδαγωγικής, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνων,

6 Έχει αποδειχθεί ερευνητικά ότι οι εναλλακτικές αντιλήψεις των µαθητών διατηρούνται µετά τη διδασκαλία και ότι ο µαθητής τις χρησιµοποιεί για να κατανοήσει όσα διδάσκεται. Συνεπώς για να πετύχει ο εκπαιδευτικός ουσιαστική µάθηση µε τη διδακτική του παρέµβαση, είναι απαραίτητο να γνωρίζει τι υπάρχει ήδη στη γνωστική δοµή του µαθητή. Από τα ευρήµατα τις έρευνας προκύπτει ότι ο εκπαιδευτικός, προκειµένου να βοηθήσει τους µαθητές να οικοδοµήσουν τις έννοιες παραγωγός, καταναλωτής, θα πρέπει να εστιάσει τη διδασκαλία του στις έννοιες τροφή, φωτοσύνθεση, ενέργεια και ύλη. Η διδασκαλία της έννοιας της ενέργειας (µορφές, µετασχηµατισµός, διατήρηση), καθώς και της ύλης (µορφές, διατήρηση της µετά από φυσική ή χηµική µεταβολή), θα ήταν καλύτερα να προηγείται της διδασκαλίας των εννοιών τροφή και φωτοσύνθεση. Οι έννοιες τροφή και φωτοσύνθεση είναι βασικές για την κατανόηση των εννοιών παραγωγός καταναλωτής. Η τροφή, να τονίζεται στα παιδιά, ότι παρέχει στους οργανισµούς ενέργεια για το µεταβολισµό τους και υλικά που µετατρέπονται σε δοµικά υλικά του οργανισµού κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης. Επίσης, είναι αναγκαίο να είναι σαφές στα παιδιά ότι οι οργανισµοί προµηθεύονται ενέργεια για τον µεταβολισµό τους µόνο από τις τροφές. Η φωτοσύνθεση θα ήταν καλύτερα να διδάσκεται ως διαδικασία παραγωγής υδατανθράκων όπου συµµετέχει το διοξείδιο του άνθρακα και το νερό (που προσλαµβάνει το φυτό από το περιβάλλον) χωρίς την εµπλοκή των αλάτων (ή λιπάσµατος), όπως λανθασµένα συχνά αναφέρεται. Ως παράδειγµα υδατάνθρακα θα ήταν πιο χρήσιµο να αναφέρεται η κυτταρίνη, αντί του αµύλου στο οποίο γίνεται συνήθως αναφορά, µια και από αυτή αποτελείται το ξύλο που αποτελεί δοµικό υλικό του φυτού, όπως προτείνεται και από τους Barker Μ. & Carr Μ. (1989) 25. Η φωτοσύνθεση θα πρέπει να διδάσκεται αναλυτικά στα παιδιά και όχι µόνο µέσα από πειράµατα γιατί έχει αποδειχθεί αναποτελεσµατική διδακτική στρατηγική από σχετικές έρευνες 23, 26. Επίσης είναι σηµαντικό να ξεκαθαρίζεται στα παιδιά ότι µοναδική πηγή ενέργειας για τον µεταβολισµό των φυτών είναι ο ήλιος και ότι ένα µέρος της ηλιακής ενέργειας που απορροφάται από τη χλωροφύλλη των φυτών, µετατρέπεται σε χηµική ενέργεια των υδατανθράκων κατά τη διάρκεια της φωτοσύνθεσης. -για τα αναλυτικά προγράµµατα Είναι γνωστό ότι οι φυσικές επιστήµες χαρακτηρίζονται από κοινούς νόµους και αρχές. Είναι σηµαντικό λοιπόν, όταν διδάσκοµε βασικές έννοιες της βιολογίας να είναι γνωστές ήδη στα παιδιά οι βασικές έννοιες και οι νόµοι της φυσικής και της χηµείας που συνδέονται µε αυτές και αποτελούν προαπαιτούµενες γνώσεις για την κατανόηση τους. Από τα αποτελέσµατα της έρευνας προέκυψε ότι η διδασκαλία της έννοιας της ενέργειας και της ύλης θα πρέπει να προηγείται της διδασκαλίας της τροφής και της φωτοσύνθεσης. Επίσης κατά τη διδασκαλία της οικολογίας είναι αναγκαίο να έχουν διδαχθεί οι προαπαιτούµενες βιολογικές έννοιες. Έτσι οι έννοιες τροφή και φωτοσύνθεση θα πρέπει να διδάσκονται πριν τις έννοιες παραγωγός, καταναλωτής. Οι παραπάνω παρατηρήσεις θα ήταν ίσως χρήσιµες κατά τη διαµόρφωση ενός διαθεµατικού αναλυτικού προγράµµατος σπουδών. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΥΛΛΟ ΜΟΡΦΩΣΗ ΠΑΤΕΡΑ ΜΗΤΕΡΑΣ 1. «Ένα παιδί χρειάζεται τροφή για να ζήσει και να µεγαλώσει.». Πως η τροφή που καθηµερινά καταναλώνει ένα παιδί, το βοηθά να µεγαλώσει και να µείνει ζωντανό; 2. Ένα δέντρο χρειάζεται το φως του ήλιου για να ζήσει; (υπογράµµισε ότι θεωρείς σωστό. Εάν δεν είσαι σίγουρος η, χρησιµοποίησε το δεν ξέρω). ΝΑΙ ΟΧΙ ΕΝ ΞΕΡΩ Εξήγησε πως σκέφτηκες για να διαλέξεις αυτή την απάντηση: 3. Ο άνθρωπος χρειάζεται ενέργεια για να ζήσει. Από πού πιστεύεις ότι κυρίως παίρνει την ενέργεια που χρειάζεται; (υπογράµµισε ότι θεωρείς σωστό). Αέρα νερό ήλιο άσκηση κρέας ψωµί 3. Ένα µικρό παιδί κάθε µέρα ψηλώνει και γίνεται βαρύτερο. Από πού πιστεύεις ότι παίρνει τα υλικά που χρειάζεται για να µακρύνουν τα κοκάλα του και να παχύνει το σώµα του; (υπογράµµισε ότι θεωρείς σωστό). Αέρα νερό ήλιο άσκηση κρέας ψωµί 4. Ένα φυτό χρειάζεται ενέργεια για να ζήσει και να µεγαλώσει. Από πού πιστεύεις ότι προέρχεται η ενέργεια που χρειάζεται το φυτό; (υπογράµµισε ότι θεωρείς σωστό). Αέρα νερό ήλιο χώµα έντοµα λίπασµα 25 Barker, M. και Carr M., Photosynthesis can our pupils see the wood for the trees;, Journal of Biological Education, 1989, 23(1), pp Smith, E.L. & Anderson, C.W., Alternative students conceptions of matter cycling in ecosystems, Paper presented to National Association of Research in Science Teaching,

7 5. Ένα µικρό δεντράκι µε το πέρασµα του καιρού γίνεται ένα τεράστιο δέντρο µε χοντρό κορµό. Πως τρέφεται το δεντράκι για να µεγαλώσει; Υπογράµµισε την καλύτερη απάντηση (µία µόνο): Α) Παίρνει την τροφή του από τον αέρα Β)Παίρνει την τροφή του από το χώµα Γ) Φτιάχνει µόνο του την τροφή του ) Παίρνει την τροφή του από το νερό Εξήγησε πως σκέφτηκες για να διαλέξεις αυτή την απάντηση: 6. ώστε τον ορισµό του καταναλωτή και παραγωγού. 231

Η κατανόηση της χηµικής διάστασης της φωτοσύνθεσης από µαθητές γυµνάσιων της Αττικής

Η κατανόηση της χηµικής διάστασης της φωτοσύνθεσης από µαθητές γυµνάσιων της Αττικής Η κατανόηση της χηµικής διάστασης της φωτοσύνθεσης από µαθητές γυµνάσιων της Αττικής Γιώτα Μαρµαρωτή*, Ντία Γαλανοπούλου Πανεπιστήµιο Αθηνών, Τµήµα Χηµείας, Ζωγράφου, 15571 Αθήνα, galanopoulou@chem.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ 1. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ 1.1. Τίτλος: Ανάβοντας ένα λαμπάκι 1.2. Θεματική περιοχή: Ηλεκτρισμός 1.3. Σκοπός & Στόχοι του

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ: ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ: ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ: ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΟΙ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα µαθητών για θερµότητα και θερµοκρασία

Μοντέλα µαθητών για θερµότητα και θερµοκρασία Μοντέλα µαθητών για θερµότητα και θερµοκρασία Μιχάλης Σκουµιός*, Βασιλεία Χατζηνικήτα skoumios@rho.forthnet.gr, hatzinikita@rhodes.aegean.gr Πανεπιστήµιο Αιγαίου Θεµατική Ενότητα: Αναπαραστάσεις και νοητικά

Διαβάστε περισσότερα

H διδασκαλία θεμάτων βιοχημείας στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση: σχεδιασμός ερωτηματολογίου για τον έλεγχο της κατανόησης του μεταβολισμού

H διδασκαλία θεμάτων βιοχημείας στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση: σχεδιασμός ερωτηματολογίου για τον έλεγχο της κατανόησης του μεταβολισμού ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ B Διδακτική και Διδασκαλία Βιολογίας και Βιοχημείας H διδασκαλία θεμάτων βιοχημείας στη δευτεροβάθμια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθημα: Εφαρμοσμένη Διδακτική των Φυσικών Επιστημών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) για φοιτητές του ΤΕΠΑΕΣ ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ Λέκτορας στο

Διαβάστε περισσότερα

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,.

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Προσκήνιο 77 : patrhenis@keda.gr -,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. Abstract Constructivism constitutes a broad theoretical-cognitive movement encompassing

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 5 Ο Διεθνές Επιστηµονικό Συνέδριο ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ: ΣΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΤΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ Πάντειο Πανεπιστήµιο, 8-10 Μαίου 2014 ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΠΡΟΦΙΛ

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελµατικές επιλογές: Αποφασίζουν διαφορετικά µαθητές και µαθήτριες

Επαγγελµατικές επιλογές: Αποφασίζουν διαφορετικά µαθητές και µαθήτριες Επαγγελµατικές επιλογές: Αποφασίζουν διαφορετικά µαθητές και µαθήτριες Πηγή: http://www.rc.auth.gr/analekta/articles/4.4.doc Ο παράγοντας φύλο επιδρά στο επάγγελµα που ονειρεύονται αγόρια και κορίτσια

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO)

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Φάνης Κωνσταντίνος Φυλακτίδης Μάριος Ινστ. Νευρολογίας & Γενετικής

Διαβάστε περισσότερα

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Κ. Φραγκάκης, Εκπαιδευτικός ΔΕ Δ. Κολιόπουλος, Καθηγητής ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών Συνοπτική περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Organic.Edunet Web portal

Organic.Edunet Web portal Σχεδιασµός Εκπαιδευτικών Σεναρίων µε τη Χρήση Νέων Τεχνολογιών και Εργαλείων Παγκόσµιου Ιστού Πέτρος Λαµέρας Ελληνογερµανική Αγωγή 29 Απριλίου 2010 Τοέργο Organic.Edunet Στόχος να αποκτήσουν εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Approaches to Research) Δρ ΚΟΡΡΕΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2013 Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Research

Διαβάστε περισσότερα

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών Κυρούδη Λαμπρινή Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Η έρευνα αυτή διαπραγματεύεται, θέλοντας να εξηγήσει τα εξής θέματα:- Ο ρόλος του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών-

Διαβάστε περισσότερα

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools SOCRATES-COMENIUS Action Project 226573-CP-1-2005-1-CY-COMENIUS-C21 Διδακτικό Σενάριο 7 Συγγραφική Ομάδα: Cyprus College,

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Τα ερωτήματα που προκύπτουν από την εισαγωγή της Φυσικής στην Α γυμνασίου είναι :

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Ο/Η κάθε εκπαιδευτικός µπορεί να επιλέξει να ακολουθήσει το προτεινόµενο πρόγραµµα, ή να το διαµορφώσει ανάλογα µε το πώς επιθυµεί και ταιριάζει στις ανάγκες και τις δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

Αντιλήψεις και προσεγγίσεις νηπιαγωγών σχετικά µε τη διδασκαλία των Φυσικών Επιστηµών στο Νηπιαγωγείο: µία µελέτη περίπτωσης

Αντιλήψεις και προσεγγίσεις νηπιαγωγών σχετικά µε τη διδασκαλία των Φυσικών Επιστηµών στο Νηπιαγωγείο: µία µελέτη περίπτωσης Αντιλήψεις και προσεγγίσεις νηπιαγωγών σχετικά µε τη διδασκαλία των Φυσικών Επιστηµών στο Νηπιαγωγείο: µία µελέτη περίπτωσης Α. Τζιµογιάννης ΣΕΛΕΤΕ/ΠΑΤΕΣ Ιωαννίνων, ajimoyia@cc.uoi.gr Θεµατική Ενότητα:

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακά στυλ και προτιµώµενες στρατηγικές λύσης προβληµάτων. Παναγιώτα Μεταλλίδου Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας & Μαρία Πλατσίδου Πανεπιστήµιο Μακεδονίας

Μαθησιακά στυλ και προτιµώµενες στρατηγικές λύσης προβληµάτων. Παναγιώτα Μεταλλίδου Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας & Μαρία Πλατσίδου Πανεπιστήµιο Μακεδονίας Μεταλλίδου, Π., & Πλατσίδου, Μ. (2004). Μαθησιακά στυλ και προτιµώµενες στρατηγικές λύσης προβληµάτων. Στο: Ν. Μακρής & εσλή,. (Επιµ.Εκδ.), Η γνωστική ψυχολογία σήµερα: Γέφυρες για τη µελέτη της νόησης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα.

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα. 93 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 3.2 Οξυγόνο 2-1. Ποιο είναι το οξυγόνο και πόσο διαδεδομένο είναι στη φύση. Το οξυγόνο είναι αέριο στοιχείο με μοριακό τύπο Ο 2. Είναι το πλέον διαδεδομένο στοιχείο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΦΥΣΙΚΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Β ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Από το διδακτικό βιβλίο των Αντωνίου Ν., ηµητριάδη Π. κ.ά. θα διδαχθούν: Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή 1.1. Οι φυσικές επιστήµες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑΣ

ΙΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑΣ ιαισθητικές Αντιλήψεις στην Έννοια της Πιθανότητας ΙΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑΣ Κώστας Κωνσταντίνου, Γεωργία Τάνου, Ιλιάδα Ηλία, Αθανάσιος Γαγάτσης Τµήµα Επιστηµών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Τσάνταλη Καλλιόπη, calliopetsantali@yahoo.gr Νικολιδάκης Συμεών, simosnikoli@yahoo.gr o oo Εισαγωγή Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια προσέγγιση της διδακτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική διαδικασία και συγγραφή διατριβής: Μεθοδολογικές παρατηρήσεις ρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας Τα βασικά στάδια για την εκπόνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

Green Marketing. στον Αγροδιατροφικό κλάδο. Δρ. Β. Γρούγιου Δρ. Φ. Αναστασιάδης Μεταδιδακτορικοί Ερευνητές GREEN-AgriChains

Green Marketing. στον Αγροδιατροφικό κλάδο. Δρ. Β. Γρούγιου Δρ. Φ. Αναστασιάδης Μεταδιδακτορικοί Ερευνητές GREEN-AgriChains Green Marketing στον Αγροδιατροφικό κλάδο Δρ. Β. Γρούγιου Δρ. Φ. Αναστασιάδης Μεταδιδακτορικοί Ερευνητές GREEN-AgriChains Green-AgriChains Info Day Θεσσαλονίκη 29 Οκτωβρίου 2013 Agenda Εισαγωγή Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ. Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία. Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία.

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ. Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία. Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία. ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ Ενότητα λογισμικού Τροφή Θρέψη Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία. Στις αρχές του 20ου αιώνα ένας νομπελίστας ιατροφιλόσοφος,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΟΝΕΪΚΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΗΜΑΘΙΑΣ

ΓΟΝΕΪΚΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΗΜΑΘΙΑΣ ΓΟΝΕΪΚΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΗΜΑΘΙΑΣ Κασσώτη Όλγα, Κλιάπης Πέτρος Δασκάλα M.Ed, Σχολ. Σύμβουλος Π.Ε. kassoti@sch.gr kliapis@sch.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στο άρθρο παρουσιάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α , α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194 ΠΕΡΙΛΗΨΗ α α α α µα α 04. α α α α α α α α α α «α µα µα» µ µ α µα α α α α µ α α µ «α α µα» α µα α α µ α µ α α α α α

Διαβάστε περισσότερα

Case Study. Η διαδικασία μέτρησης ικανοποίησης πελατών στο πρότυπο ISO 9001: Εφαρμογή σε εταιρεία Πληροφορικής II

Case Study. Η διαδικασία μέτρησης ικανοποίησης πελατών στο πρότυπο ISO 9001: Εφαρμογή σε εταιρεία Πληροφορικής II Case Study Η διαδικασία μέτρησης ικανοποίησης πελατών στο πρότυπο ISO 9001: Εφαρμογή σε εταιρεία Πληροφορικής II ΕΡΕΥΝΑ Η έρευνα ικανοποίησης που πραγματοποιήθηκε αφορά µία εταιρεία πληροφορικής. Η έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά)

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά) 1. Ποιον θεωρείτε καλύτερο τρόπο, ώστε ένας αθλητής μειώσει το βάρος του; Να κάνει πιο έντονη προπόνηση Να κάνει περισσότερα μικρά γεύματα 2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ και ΙΑΤΡΟΦΗ

ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ και ΙΑΤΡΟΦΗ ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ και ΙΑΤΡΟΦΗ Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Θέµατα που θα αναπτυχθούν: Οι αιτίες που κάνουν ένα πρόγραµµα αγωγής υγείας µε θέµα τη διατροφή αναγκαίο Ποια είναι τα στοιχεία που πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ESCAPE ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ Βασικές απαιτήσεις για τη διατροφή των αθλητών Τα τελευταία χρόνια οι αθλητικές επιδόσεις αυξάνονται αδιάκοπα. Η συνηθισμένη

Διαβάστε περισσότερα

Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις

Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις Α. Χατζοπούλου Υπεύθυνη Τμήματος Επιθεωρήσεων Πληροφορικής TÜV AUSTRIA HELLAS Οκτώβριος 2014 CLOSE YOUR EYES & THINK OF RISK Μήπως κάποια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ HACCP ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Β06Σ03 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

Β06Σ03 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Β06Σ03 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Ενότητα 2: Επαγωγική-περιγραφική στατιστική, παραµετρικές

Διαβάστε περισσότερα

Οι µαθητές δήλωσαν ολογράφως το σχολείο τους. Τα δεδοµένα κωδικοποιήθηκαν ως εξής : ΠΙΝΑΚΑΣ 1

Οι µαθητές δήλωσαν ολογράφως το σχολείο τους. Τα δεδοµένα κωδικοποιήθηκαν ως εξής : ΠΙΝΑΚΑΣ 1 3 ΙΙ. ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΑΙ ΤΑ Ε ΟΜΕΝΑ. Σχολείο Οι µαθητές δήλωσαν ολογράφως το σχολείο τους. Τα δεδοµένα κωδικοποιήθηκαν ως εξής : ΠΙΝΑΚΑΣ 1 Συχνότητα Γυµνάσιο 773 37.93% Λύκειο 1006 49.36% ΤΕΕ 259 12.71%

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Δομή της παρουσίασης Δυσκολίες μαθητών γύρω από την έννοια της

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΌΝΟΜΑ: ΜΑΡΙΑ ΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΛΑΔΑΚΗ ΌΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΤΕΡΑ: ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΗΤΕΡΑΣ: ΔΗΜΗΤΡΑ ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: ΡΟΔΟΣ ΥΠΗΚΟΟΤΗΤΑ:

1. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΌΝΟΜΑ: ΜΑΡΙΑ ΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΛΑΔΑΚΗ ΌΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΤΕΡΑ: ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΗΤΕΡΑΣ: ΔΗΜΗΤΡΑ ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: ΡΟΔΟΣ ΥΠΗΚΟΟΤΗΤΑ: 1. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΌΝΟΜΑ: ΜΑΡΙΑ ΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΛΑΔΑΚΗ ΌΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΤΕΡΑ: ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΗΤΕΡΑΣ: ΔΗΜΗΤΡΑ ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: ΡΟΔΟΣ ΥΠΗΚΟΟΤΗΤΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΑΓ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ 8 ΙΑΛΥΣΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ στην εκπαιδευση Το έγγραφο αυτό παρέχει πληροφορίες και οδηγίες μορφοποίησης που θα σας βοηθήσουν να προετοιμάσετε καλύτερα την εργασία σας.... Αποστολή Εργασιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με την ολοένα και ταχύτερη ανάπτυξη των τεχνολογιών και των επικοινωνιών και ιδίως τη ραγδαία, τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας

Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας Φύλλο Εργασίας 1 (Εισαγωγικό) Τίτλος: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος Ο ρόλος της ενέργειας Γνωστικό Αντικείμενο:

Διαβάστε περισσότερα

Μια Διερευνητική και Διαθεματική Προσέγγιση στη Διδασκαλία της Ζωγραφικής Μέσω Η/Υ στην Α Γυμνασίου

Μια Διερευνητική και Διαθεματική Προσέγγιση στη Διδασκαλία της Ζωγραφικής Μέσω Η/Υ στην Α Γυμνασίου Μια Διερευνητική και Διαθεματική Προσέγγιση στη Διδασκαλία της Ζωγραφικής Μέσω Η/Υ στην Α Γυμνασίου Β. Σουβατζόγλου Πειραματικό Γυμνάσιο Τρίπολης basou@sch.gr Περίληψη Στο κείμενο που ακολουθεί παρουσιάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποιώντας το Περιβάλλον PROSYS και τη ιδακτική Προσέγγιση των Περιπτώσεων σε ένα Μαθησιακό Σενάριο για τις Μηχανές Αναζήτησης

Αξιοποιώντας το Περιβάλλον PROSYS και τη ιδακτική Προσέγγιση των Περιπτώσεων σε ένα Μαθησιακό Σενάριο για τις Μηχανές Αναζήτησης Αξιοποιώντας το Περιβάλλον PROSYS και τη ιδακτική Προσέγγιση των Περιπτώσεων σε ένα Μαθησιακό Σενάριο για τις Μηχανές Αναζήτησης Kυπαρισσία A. Παπανικολάου και Ευαγγελία Γουλή Τµήµα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education «Πράσινη» Θέρμανση Μετάφραση-επιμέλεια: Κάλλια Κατσαμποξάκη-Hodgetts

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΓΜΑΤΑ. Κάθε πρωί αναμιγνύετε γάλα με κουέκερ ή κορν φλέικς για να φτιάξετε ένα θρεπτικό μείγμα για πρωινό

ΜΕΙΓΜΑΤΑ. Κάθε πρωί αναμιγνύετε γάλα με κουέκερ ή κορν φλέικς για να φτιάξετε ένα θρεπτικό μείγμα για πρωινό ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΑΞΗ : Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 1 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΩΡΑ ΜΕΙΓΜΑΤΑ ΣΤΟΧΟΙ ΜΕΤΑ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΩΡΑΣ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΝ : 1. Να παρασκευάζουν μείγματα μεαπλά καθημερινά υλικά 2. Να διαπιστώνουν

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Χριστιάνα Γ. Παυλίδου D.U., MSc Κλινικός ιατροφολόγος ιαιτολόγος Επιστηµονικός σύµβουλος ΠΑΙ ΕΙΑΤΡΟΦΗ by Epode Παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα Το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ PROSYS ΚΑΙ ΤΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΣΕ ΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ

ΑΞΙΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ PROSYS ΚΑΙ ΤΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΣΕ ΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση 577 ΑΞΙΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ PROSYS ΚΑΙ ΤΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΣΕ ΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΜΕΛΙΣΣΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΜΕΛΙΣΣΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΜΕΛΙΣΣΩΝ 1. ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ Η µέλισσα είναι έντοµο ολοµετάβολο και για την ολοκλήρωση του βιολογικού της κύκλου διέρχεται από τα στάδια του αυγού, της

Διαβάστε περισσότερα

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools SOCRATES-COMENIUS Action Project 226573-CP-1-2005-1-CY-COMENIUS-C21 Διδακτικό Σενάριο 9 Συγγραφική Ομάδα: Universidad

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση

Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση Στέλλα Κορομπίλη, Αναπλ. Καθηγήτρια, Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης, ΑΤΕΙΘ, Αφροδίτη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ3 ΕΞΑΜΗΝΟΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΙ ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Προγραμμάτων Ελεύθερου Λογισμικού: διδακτικές προσεγγίσεις για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Προγραμμάτων Ελεύθερου Λογισμικού: διδακτικές προσεγγίσεις για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Προγραμμάτων Ελεύθερου Λογισμικού: διδακτικές προσεγγίσεις για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Τ. Θεοφανέλλης 1, Θ. Ναλμπάντη 2 1 Σχολικός Σύμβουλος Πληροφορικής της Περιφέρειας Βορείου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 Curriculum Vitae Dr Marios Vryonides I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION.... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 IV. PRESENTATIONS IN CONFERENCES AND SEMINARS... 5 V. PUBLICATIONS.... 6-1 - I. PERSONAL DETAILS

Διαβάστε περισσότερα

Από τις Κοινότητες Πρακτικής στις Κοινότητες Μάθησης

Από τις Κοινότητες Πρακτικής στις Κοινότητες Μάθησης Από τις Κοινότητες Πρακτικής στις Κοινότητες Μάθησης Νίκος Καρακαπιλίδης Industrial Management & Information Systems Lab MEAD, University of Patras, Greece nikos@mech.upatras.gr Βασικές έννοιες ιάρθρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. γενικής ηαιεείας. Β'τόξης ενιαίου (ΙυΗείου ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΟΣ ΑΙΔΑΚΤΙΚΟΝ BIBA1QN ΑΘΗΝΑ

ΙΝΣΤΙΤΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. γενικής ηαιεείας. Β'τόξης ενιαίου (ΙυΗείου ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΟΣ ΑΙΔΑΚΤΙΚΟΝ BIBA1QN ΑΘΗΝΑ ΓΕΙΟΕ ΑΙ ΚΑ ΙΝΣΤΙΤΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ γενικής ηαιεείας Β'τόξης ενιαίου (ΙυΗείου ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΟΣ ΑΙΔΑΚΤΙΚΟΝ BIBA1QN ΑΘΗΝΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γενικής Παιδείας Β' ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΜΑΔΑ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

ιδασκαλία της Ροµποτικής Επιστήµης στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση Εµπειρίες από άλλα εκπαιδευτικά συστήµατα και προσαρµογή στην Ελληνική πραγµατικότητα

ιδασκαλία της Ροµποτικής Επιστήµης στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση Εµπειρίες από άλλα εκπαιδευτικά συστήµατα και προσαρµογή στην Ελληνική πραγµατικότητα ιδασκαλία της Ροµποτικής Επιστήµης στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση Εµπειρίες από άλλα εκπαιδευτικά συστήµατα και προσαρµογή στην Ελληνική πραγµατικότητα Αντώνιος Τζες Αναπληρωτής Καθηγητής Τµήµατος Ηλεκτρολόγων

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ»

«Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» Όμιλος Εκπαιδευτικών Χρηστών Πληροφορικής Τεχνολογίας Κύπρου «Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ 6 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010 08:30-13:30 Α107 Χορηγοί: «Η

Διαβάστε περισσότερα

Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής

Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής Η Πυραμίδα Υγιεινής Διατροφής είναι ένας απλός, εικονικός τρόπος για να κατανοήσει κανείς πώς να τρέφεται σωστά σε καθημερινή βάση. Η εικονική αναπαράσταση βοηθά στο να

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλείο Αυτοαξιολόγησης

Εργαλείο Αυτοαξιολόγησης Εργαλείο Αυτοαξιολόγησης Οδηγίες [1] Περιεχόμενα [2] 1.0 Αιτιολογία Η διαδικασία αυτοαξιολόγησης περιλαμβάνει παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες (ΕΕΑ), γονείς παιδιών με ΕΕΑ, διευθυντές, εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών (ΑΠΣ) Curriculum Γεωλογίας - Γεωγραφίας Κική Μακρή, Γεωλόγος M.Sc Υπ. Διδάκτορας Διδασκαλίας της Γεωλογίας kmakri@geo.auth.gr Η δομή του Ελληνικού Εκπαιδευτικού Συστήματος Η

Διαβάστε περισσότερα

Όνοµα/Επίθετο Γέννηση Στρ. Θητεία Οικ. Κατάσταση Διεύθυνση Σπουδές Ξένες Γλώσσες Επαγγελµατική δραστηριότητα

Όνοµα/Επίθετο Γέννηση Στρ. Θητεία Οικ. Κατάσταση Διεύθυνση Σπουδές Ξένες Γλώσσες Επαγγελµατική δραστηριότητα Όνοµα/Επίθετο: Αναστάσιος (Τάσος) Ραγκούσης Γέννηση: 2 Δεκεµβρίου 1945, Αθήνα, Ελλάδα Στρ. Θητεία: Ναύτης διαχειριστής Π.Ν. 1969-1970 Οικ. Κατάσταση: Διαζευγµένος µε ένα γιό Αρχιτέκτονα Διεύθυνση: Κόνωνος

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κ. Ελένη Κοκκίνου Σχολικό Έτος: 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα

Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα παραδοσιακά συστήματα συνιστά το γεγονός ότι διδάσκοντες και

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Φωτογραφία. Προσωπικά στοιχεία. Γνωστικό αντικείμενο: Αθλητική Ψυχολογία με έμφαση τις εφαρμογές

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Φωτογραφία. Προσωπικά στοιχεία. Γνωστικό αντικείμενο: Αθλητική Ψυχολογία με έμφαση τις εφαρμογές ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Φωτογραφία Προσωπικά στοιχεία Ονοματεπώνυμο: Ιδιότητα: Γνωστικό αντικείμενο: Τομέας: Εργαστήριο: Τρέχουσα διοικητική θέση: Προσωπική ιστοσελίδα: Τσορμπατζούδης Χαράλαμπος Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R;

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; (γ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει σε αυτό όξινες ιδιότητες; (δ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές προσεγγίσεις υποψηφίων καθηγητών Πληροφορικής

Διδακτικές προσεγγίσεις υποψηφίων καθηγητών Πληροφορικής Διδακτικές προσεγγίσεις υποψηφίων καθηγητών Πληροφορικής Μαρία Κορδάκη 1. Εισαγωγή Η διερεύνηση των διδακτικών προσεγγίσεων που αναπτύσσονται από τους καθηγητές σε κάθε γνωστικό αντικείμενο καθώς και των

Διαβάστε περισσότερα

1 http://didefth.gr/mathimata

1 http://didefth.gr/mathimata Πυρηνική Ενέργεια Οι ακτινοβολίες που προέρχονται από τα ραδιενεργά στοιχεία, όπως είναι το ουράνιο, έχουν µεγάλο ενεργειακό περιεχόµενο, µ' άλλα λόγια είναι ακτινοβολίες υψηλής ενέργειας. Για παράδειγµα,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΛΙΠΩΝ, ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ, ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΚΑΙ ΑΜΥΛΟΥ ΣΕ ΤΡΟΦΙΜΑ (άσκηση 10 του εργαστηριακού οδηγού) Μέσος χρόνος πειράματος:

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια Ελένη Χριστοδούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ο εννοιολογικός χάρτης στη µαθησιακή διεργασία της «Εκπαίδευσης από Απόσταση»

Ο εννοιολογικός χάρτης στη µαθησιακή διεργασία της «Εκπαίδευσης από Απόσταση» Ο εννοιολογικός χάρτης στη µαθησιακή διεργασία της «Εκπαίδευσης από Απόσταση» Μαρία ΓΡΗΓΟΡΙΑ ΟΥ Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τµήµα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών, ΕΚΠΑ Αθήνα, Ελλάδα gregor@di.uoa.gr Ευαγγελία

Διαβάστε περισσότερα

Εμπειρική διερεύνηση των στάσεων των καταναλωτών απέναντι στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας

Εμπειρική διερεύνηση των στάσεων των καταναλωτών απέναντι στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας Εμπειρική διερεύνηση των στάσεων των καταναλωτών απέναντι στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας Ονοματεπώνυμο: Φανή Φιλίππου Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Παρασκευάς Αργουσλίδης Δεκέμβριος 2012 1 Σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Διαχείρισης του εκπαιδευτικού υλικού για τη Φυσική Α Λυκείου

Οδηγός Διαχείρισης του εκπαιδευτικού υλικού για τη Φυσική Α Λυκείου Οδηγός Διαχείρισης του εκπαιδευτικού υλικού για τη Φυσική Α Λυκείου Το εκπαιδευτικό υλικό το οποίο αντιστοιχεί στο νέο Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικής Α Λυκείου αποτελείται από: 1. Το βιβλίο μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Στόχοι του Προγράμματος Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης στη θεωρία και στην εφαρμογή των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1 Η ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ... 23 2 Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΘΕΜΑΤΟΣ... 25 2.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 25 2.2 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ... 26 2.2.1 ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ... 26 2.2.2

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες

Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες ρ. Κλεοπάτρα Νικολοπούλου kleopatra@internet.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η εργασία αυτή εξετάζει τη χρήση υπολογιστών στο σπίτι από έφηβους µαθητές και µαθήτριες.

Διαβάστε περισσότερα

Concept Mapping: H Βασισµένη στον Η/Υ ηµιουργία Εννοιολογικών Χαρτών και η ιδακτική Αξιοποίησή τους.

Concept Mapping: H Βασισµένη στον Η/Υ ηµιουργία Εννοιολογικών Χαρτών και η ιδακτική Αξιοποίησή τους. 4ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ - ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ 1 Concept Mapping: H Βασισµένη στον Η/Υ ηµιουργία Εννοιολογικών Χαρτών και η ιδακτική Αξιοποίησή τους. Κωνσταντίνα Στούµπου Ανωτάτη Σχολή Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής

Διαβάστε περισσότερα